Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 82/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia postanowił: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

W dniu [...] lutego 2016 r. (uzupełniony [...] marca 2016 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem. Dochód tegoż gospodarstwa wynosi łącznie [...] zł netto miesięcznie. Jest współwłaścicielem ˝ udziału w: nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, domu o powierzchni [...] m2, zabudowań gospodarskich, samochodu osobowego oraz maszyn rolniczych. Poza tym oświadczył, że posiada oszczędności ulokowane w akcjach w wysokości ok. [...] zł wartości (˝ udziału). Podał, że ponosi zobowiązania i stałe wydatki m.in.: spłata rat kredytu, media, ubezpieczenia.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:

Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.

W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Nad takim twierdzeniem zaważyło głównie to, że jak wynika z formularza PPF skarżący wraz z bratem uzyskują stały miesięczny dochód, z którego pokrywają wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jak również posiada ww kwotę oszczędności ulokowanych w akcjach.

Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.

Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).

Posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl.), a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak jak wyżej wskazano udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2012 r., I OZ 826/12, LEX nr 1247208).

Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującego o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada oszczędności ulokowane w akcjach. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem i posiadająca nawet oszczędności pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca. Na marginesie należy również zauważyć, że wpis sądowy od skargi został ustalony w wysokości [...] zł, co w ocenie orzekającego w relacji do jego dochodu, zgromadzonych oszczędności ulokowanych w akcjach oraz posiadanego majątku nie powinno stanowić kwoty, która by zagroziła płynności finansowej gospodarstwa tym bardziej, że jest to kwota uiszczana jednorazowo po to aby zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.