Wyrok NSA, sygn. akt OSK 824/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 6, art. 7 ust. 7, art. 7 ust. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 19 poz 239
law: Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 9a ust. 1, art. 9b ust. 1, art. 9c
journal: Dz.U. 1997 nr 56 poz 357
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - t.jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Joanna Runge-Lissowska (spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ryszarda W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 lutego 2004r. sygn. akt 2/II/SA 3965/02 w sprawie ze skargi Ryszarda W. na decyzję Starosty Powiatu M. z dnia 14 października 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela kontraktowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ryszarda W. na rzecz Starosty M. 120 /sto dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10.02.2004 r. 2/II SA 3965/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Ryszarda W. na decyzję Starosty M. z dnia 14.10.2002 r. (...), którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych w M. z dnia 7.10.2002 r. odmawiająca nadania Ryszardowi W. - nauczycielowi stażyście, stopnia nauczyciela kontraktowego.

Odmowa, której podstawą był art. 9b ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 25 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./, nastąpiła z tego powodu, że - zdaniem organów - Ryszard W. nie spełnił warunków do stopnia nauczyciela kontraktowego, bowiem nie odbył stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego i nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie, co nastąpiło ze względu na to, że w okresie stażu nie realizował własnego planu rozwoju zawodowego zatwierdzonego przez dyrektora szkoły, gdyż takiego planu do akceptacji nie przedłożył i nie złożył sprawozdania z jego realizacji, a takie wymagania stawia nauczycielowi stażyście art. 9c ust. 3 Karty Nauczyciela.

W skardze na decyzje organów Ryszard W. podniósł, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA 336/02, który stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji w sprawie odmowy rozpoczęcia stażu, podjął działania aby dyrektor szkoły wszczął prawidłową procedurę o nadanie stopnia awansu zawodowego, z tą różnicą, iż uprzednio dochodził uznania za nauczyciela kontraktowego, a obecnie przyjął do wiadomości fakt, iż jest nauczycielem stażystą i chciał uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego, aby móc rozpocząć staż na nauczyciela mianowanego, jednakże organy utrzymują, iż nadal jest nauczycielem stażystą już 2 lata i 7 miesięcy, choć art. 9c ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela staż ustala na 9 miesięcy. Istniejącą przeszkodę, tj. niewystarczające kwalifikacje usunął, przedstawiając dyrektorowi dnia 26.08.2001 r. stosowny dokument. Organy - zdaniem skarżącego - naruszyły art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239/, nakazujący dyrektorowi wydanie decyzji o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. do dnia 6.10.2000 r. /organy twierdziły, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie/, a decyzja została wydana dopiero po dwóch latach dnia 7.10.2002 r. Ryszard W. podkreślił też, że wytknięto mu brak pozytywnej oceny dorobku zawodowego, a do takiej zobowiązany jest dyrektor szkoły i to on tego obowiązku nie wykonał.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonał obszernej analizy przepisów Karty Nauczyciela w brzmieniu nadanym cyt. wyżej ustawą z dnia 18.02.2000 r. o zmianie Kary Nauczyciela i przepisów tej ustawy, mających zastosowanie w sprawie. Sąd wyjaśnił, iż ustawa zmieniająca Kartę Nauczyciela, która weszła w życie dnia 6.04.2000 r., wprowadziła stopnie awansu zawodowego, przewidując, iż nauczyciele nie posiadający stopnia awansu są nauczycielami stażystami, a uzyskanie kolejnych stopni awansu jest uzależnione od spełnienia warunków określonych przepisami.

Stopień nauczyciela kontraktowego jest uzależniony, m.in., od odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie /art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela/, staż rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego nie później niż w ciągu 14 dni od rozpoczęcia zajęć /art. 9d ust. 1/ i trwa 9 miesięcy /art. 9c ust. 1 pkt 1/, a w okresie stażu nauczyciel realizuje własny plan rozwoju zawodowego zatwierdzony przez dyrektora szkoły, a po zakończeniu stażu składa dyrektorowi sprawozdanie z jego realizacji /art. 9c ust. 3/. Nauczyciel stażysta składa wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w ciągu 14 dni od otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu /art. 9d ust. 2/. Niedopełnienie warunków stażu skutkuje odmową nadania stopnia awansu zawodowego /art. 9b ust. 6/. Następnie Sąd stwierdził, że w sprawie jest bezsporne, że Ryszard W. w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela był zatrudniony na podstawie umowy o pracę i został powiadomiony pismem z dnia 9.10.2000 r. o zakwalifikowaniu do grupy nauczycieli stażystów, zaś z akt sprawy wynika, że nie odbył stażu stosownie do przepisów Karty Nauczyciela, nie złożył planu rozwoju zawodowego, co uniemożliwiło dokonanie oceny dorobku zawodowego, zatem nie spełnił warunków przewidzianych w art. 9b ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Sąd wyjaśnił też, że do sytuacji skarżącego nie ma zastosowania ust. 9 art. 7 ustawy z dnia 18.02.2000 r. Zdaniem Sądu dotyczy on tylko nauczycieli wymienionych w ust. 1 do 4 tego artykułu, zaś sytuację innych nauczycieli takich, którzy z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stali się nauczycielami stażystami, reguluje ust. 6 i 7 tego artykułu, przy czym nauczyciele, o których mowa w ust. 6 powinni w terminie do 31.08.2006 r. uzupełnić kwalifikacje, tj. odbyć staż według wskazanych wyżej przepisów /art. 9b, 9c, 9d/ i uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego, pod sankcją rozwiązania stosunku pracy z ww. dniem.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł Ryszard W., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się zmiany wyroku w całości i uchylenia decyzji administracyjnej lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. zmieniającej Kartę Nauczyciela nie ma zastosowania do nauczycieli, o których mowa w ust. 6 i 7 tego artykułu oraz nieuwzględnienie okoliczności, że odbycie stażu, o którym mowa w art. 9c Karty Nauczyciela wymaga podjęcia stosownych czynności przez dyrektora szkoły. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że skarżący nie kwestionuje ustaleń i konkluzji wyroku w tym zakresie, że decyzja administracyjna odpowiada prawu i że była zgodna z art. 9b ust. 6 Karty Nauczyciela, tylko, że Sąd ten pominął, bądź wadliwie zinterpretował zarzut naruszenia przez dyrektora przepisów, które zostały wskazane zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, co uniemożliwiło skuteczne odbycie stażu wymaganego na awans zawodowy i w konsekwencji doprowadziło do wydania niekorzystnej decyzji. Dalej podniesiono, że nie można zgodzić się z poglądem Sądu, że ust. 9 art. 7 ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela nie ma zastosowania do nauczycieli, o których mowa w ust. 6 tego artykułu, gdyż ustęp ten jest usytuowany w tym samym artykule i gdyby celem ustawodawcy było wyłączenie osób, o których mowa w ust. 6 i 7 spod uregulowania ust. 9, zaznaczyłby to. Niewydanie skarżącemu deklaratoryjnej decyzji, o której mowa w ust. 9 art. 7 oznaczało niejasność jego sytuacji i pozbawienie możliwości rozpoczęcia procedury stażowej. Nadto podniesiono, że Wojewódzki Sąd nie dostrzegł, że doszło do naruszenia prawa w trakcie czynności warunkujących wydanie właściwej decyzji, gdyż nauczyciel stażysta powinien wyłącznie przedstawić plan rozwoju zawodowego, reszta czynności należy do dyrektora szkoły, a te nie zostały podjęte.

Starosta M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podkreślając, że niezłożenie przez skarżącego planu rozwoju zawodowego uniemożliwił Dyrektorowi Zespołu Szkół podjęcie czynności w procesie stażowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 19 poz. 239 ze zm./ wprowadziła - jak to podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie - szereg istotnych zmian w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela /Dz.U 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./, w tym w zakresie stopni awansu zawodowego nauczycieli. Stopnie te, to zgodnie z art. 9a ust. 1 Karty Nauczyciela: nauczyciel stażysta, nauczyciel kontraktowy, nauczyciel mianowany i nauczyciel dyplomowany.

W niniejszej sprawie ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i co za tym idzie, Naczelnego Sądu, podlegało rozstrzygnięcie przez organy wniosku Ryszarda W. o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego.

Ryszard W. posiada stopień nauczyciela stażysty, co jest w sprawie bezsporne, gdyż - jak sam twierdzi - przyjął do wiadomości fakt, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18.02.2000 r. zmieniającej Kartę Nauczyciela /zwana dalej "ustawą zmieniającą"/, taki stopień mu służył. Osiągnięcie kolejnego stopnia awansu zawodowego wiązało się ze spełnieniem wymagań wprowadzonych przepisami tej ustawy. Warunki te to odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, o czym mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, dodanym ustawą zmieniającą. Spór. w niniejszej sprawie dotyczy właśnie stażu, którego - zdaniem organów - skarżący nie odbył.

Na staż ten, jeśli idzie o uzyskanie awansu na nauczyciela kontraktowego, składają się przewidziane Kartą Nauczyciela: okres czasu - 9 miesięcy /art. 9c ust. 1/, realizacja własnego planu rozwoju zawodowego zatwierdzonego przez dyrektora szkoły /art. 9c ust. 3/, sprawozdanie z realizacji tego planu złożone dyrektorowi po jego zakończeniu /art. 9c ust. 3/, ocena dorobku zawodowego za okres stażu z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju /art. 9c ust. 6/, uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej /art. 9b ust. 1 pkt 1/. Nauczyciel stażysta jest obowiązany spełnić wszystkie te warunki aby uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego. Część z nich należy do dyrektora szkoły, część do samego nauczyciela stażysty, przy czym kolejne etapy stażu wymagają spełnienia kolejnych czynności i tak: dyrektor szkoły wyznacza opiekuna stażu, zatwierdza własny plan rozwoju zawodowego, dokonuje oceny dorobku zawodowego, powołuje komisję kwalifikacyjną, zaś nauczyciel stażysta opracowuje własny plan rozwoju zawodowego, składa sprawozdanie z jego realizacji i występuje do dyrektora szkoły o podjęcie postępowania przez komisję kwalifikacyjną. Realizacja stażu jest zatem uzależniona od wykazania tych przeplatających się i wynikających z siebie kolejno czynności.

W niniejszej sprawie organy uznały, że Ryszard W. nie wykonał tej części stażu, która do niego należała, tj. nie przedstawił do zatwierdzenia dyrektorowi szkoły własnego planu rozwoju zawodowego i co za tym idzie, sprawozdania z jego realizacji, zaś Ryszard W. zarzucał Dyrektorowi Zespołu Szkół, że ten nie powołał Komisji kwalifikacyjnej. Jednak racja jest po stronie organów, bowiem nieprzedłożenie przez Ryszarda W. do zatwierdzenia Dyrektorowi Zespołu Szkół własnego planu rozwoju zawodowego, uniemożliwiło podjęcie przez tego Dyrektora kolejnych czynności w procesie stażu. Uniemożliwiło to nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego. W takiej sytuacji - ocenie dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż decyzja odmawiająca nadania tego stopnia jest zgodna z prawem - nie można zarzucić naruszenia art. 9b Karty Nauczyciela, który to zarzut został postawiony w skardze kasacyjnej.

Skarżący zarzucił też Sądowi naruszenie art. 7 ust. 9 ustawy zmieniającej, przez uznanie, że nie ma on zastosowania do nauczycieli, o których mowa w ust. 6 i 7 tego artykułu. Jednakże należy wziąć pod uwagę, iż domagał się nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego, którego to stopnia w trybie art. 7 ust. 9 ustawy zmieniającej nie mógł uzyskać. Zgodnie z ust. 6 art. 7 spełniał on w dniu wejścia w życie ustawy warunki do uzyskania tylko stopnia nauczyciela stażysty i jeśli nawet uznać jego zarzut za słuszny, to w trybie ust. 9 art. 7 mógłby tylko taki stopień uzyskać. Jednakże nauczyciel, który w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej mógł mieć tylko tytuł nauczyciela stażysty, nie mógł w trybie tego przepisu uzyskać tytułu nauczyciela kontraktowego, gdyż sprzeciwiałoby się to wymaganiom jakie tym nauczycielom zostały postawione, które omówiono wyżej. Zarzut naruszenia przez Sąd tego przepisu nie jest trafny.

Wobec powyższego skargę kasacyjną należało oddalić jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.