Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 720/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 293
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi G. N. na uchwałę Rady Miasta Gdyni z dnia 25 listopada 2009 r. nr XXXVII/839/09 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Śródmieście w Gdyni, rejon Skweru Kościuszki oraz ulic Jana z Kolna i 10 Lutego oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. N. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta nr XXXVII/839/09 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [...], w części tej uchwały, a mianowicie w zakresie § 12 ust. 2 w części dotyczącej karty terenu [..] dla działki ewidencyjnej nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu prawa własności skarżącej. Przed wniesieniem skargi skarżąca wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa pismem nadanym w dniu 21 września 2021 r.

Przedmiotowa nieruchomość, której przeznaczenie skarżąca kwestionuje, położona jest na obszarze objętym w/w planem zagospodarowania przestrzennego w części stanowiącej kartę terenu o numerze [..]. Dla tej karty terenu miejscowy plan ustalił następujący sposób zagospodarowania: "UO - Usługi Oświaty i Wychowania". W zakresie zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu w planie miejscowym wskazano m.in.

dopuszczalna wysokość zabudowy - do 18,0 m, dach płaski;

powierzchnia zabudowy - do 0,30 powierzchni działki budowlanej;

powierzchnia biologicznie czynna - min. 50% powierzchni działki budowlanej;

ogólnodostępne przestrzenie publiczne powinny spełniać warunki określone w § 6 ust. 1 pkt 2;

lokalizacja szyldów i reklam zgodnie z warunkami określonymi w § 6 ust. 2;

zasady porządkowania zabudowy i zagospodarowania terenów we wnętrzach kwartałów zabudowy określono w § 7 ust. 2.

Część terenu objętego kartą terenu nr 26 w istocie przeznaczona jest pod oświatę - zlokalizowana jest tam Szkoła Podstawowa. Budynek szkoły zajmuje działki ewidencyjne nr [..]-..]. Plac przed szkołą stanowią działki nr [..]-[..], zaś boisko szkolne zlokalizowano na działkach [..]-[..] oraz częściowo [..]. W tym zakresie zagospodarowanie terenów objętych kartą terenu nr 26 jest zdaniem skarżącej uzasadnione. Jednocześnie wskazuje skarżąca, że na północ od boiska szkolnego, a na zachód od budynku szkoły, znajduje się niezagospodarowany teren, nie stanowiący terenu szkoły. Historycznie teren ten nigdy nie stanowił obszaru szkoły. W jego skład wchodzą działki nr [..]-[..]. Spośród wymienionych działką najbardziej wysuniętą na północny zachód od zabudowy szkolnej jest działka nr [..], której współwłaścicielem jest skarżąca i jej zdaniem nie ma żadnego uzasadnienia, dla którego działki te (a więc także działka nr [..]) miałyby być obciążone ograniczeniem zagospodarowania w postaci przeznaczenia ich pod oświatę.

Wywodzi skarżąca, że można przypuszczać, iż decyzja Rady Miasta, urzeczywistniona w skarżonej uchwale stanowi pokłosie zdarzeń historycznych, z czasów planowania wybudowania szkoły, które to działania planistyczne miały miejsce w 1957 roku. Jednakże działka nr [...] nigdy, tj. od samego początku projektowania szkoły, nie została faktycznie włączona w obręb terenu szkolnego i nie jest w obręb ten włączona po dziś dzień. Działka również faktycznie nie jest wykorzystywana w żaden sposób związany z oświatą. Jedyne, co działkę tę łączy z oświatą, to fakt, że sąsiaduje, i to nie bezpośrednio, z terenem szkoły podstawowej nr [..].

Powyższe uzasadnia w ocenie skarżącej twierdzenie, że ograniczenia w sposobie gospodarowania nieruchomością skarżącej naruszają jej prawo własności, a w konsekwencji również interes prawny skarżącej. Dodała skarżąca, że na żadnym etapie sporządzania przedmiotowego planu zagospodarowania terenu organ planistyczny nie wskazał wiarygodnych ani racjonalnych przesłanek przemawiających za przeznaczeniem terenu nr 26 na usługi oświaty i wychowania.

Jedyną - jak się wydaje - przyczyną dla przyjęcia oświatowego przeznaczenia działki jest sąsiedztwo obiektów szkolnych. Taki sposób planowania przestrzennego jest jednak nie do pogodzenia z uprawnieniami właścicielskimi. Dostrzega skarżąca, że szkoła zlokalizowana jest w [..], gdzie rzeczą najzupełniej oczywistą jest duża gęstość zabudowy. Przez wiele lat funkcjonowania szkoły w budynku przy ul. [..] (dawne Gimnazjum) w jej bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowana byłą zabudowa usługowa i mieszkaniowa - budynek mieszkalny został zlokalizowany na działce bezpośrednio przylegającej do boiska szkolnego. Podobnie rzecz się ma w przypadku wielu innych placówek oświatowych w centrum G. - by wymienić przykładowo Szkołę Podstawową (ul. Ż.), Szkołę Podstawową (ul. K.), LO (ul. K.). Bezpośrednie sąsiedztwo zabudowy mieszkalnej lub usługowej względem obiektów szkolnych jest także zjawiskiem występującym nawet w odleglejszych dzielnicach G.

W bezpośrednim sąsiedztwie Szkoły Podstawowej także dopuszczono możliwość zabudowy usługowej i mieszkaniowej:

• Karta Terenu nr 25 - jest to teren od zachodu graniczący bezpośrednio z boiskiem szkolnym Szkoły Podstawowej (jak również z działką nr [..], wchodzącą w skład Karty Terenu nr 26). Przeznaczenie terenu określono jako zabudowa usługowa/wielorodzinna, z dopuszczalną wysokością zabudowy do 10 kondygnacji nadziemnych i do 30,0 metrów. Powierzchnia zabudowy - do 0,50 powierzchni działki budowlanej; powierzchnia biologicznie czynna — min. 30% powierzchni działki budowlanej. Obecnie działka zabudowana jest wieżowcem mieszkalnym 10-kondygnacyjnym, w parterze którego zlokalizowane są lokale usługowe.

• Karta Terenu nr 27 - jest to teren od wschodu bezpośrednio graniczący z budynkiem szkoły. Przeznaczenie terenu określono jako zabudowa usługowa/wielorodzinna, z dopuszczalną wysokością zabudowy do 6 kondygnacji nadziemnych i do 21,0 metrów z tolerancją +/- 1 metr, z dopuszczalnością podwyższenia zabudowy do 24,0 metrów pod warunkiem wycofania podwyższonej części. Dopuszczono 7 kondygnacji nadziemnych i zabudowę do 24,0 metrów na działkach położonych przy skrzyżowaniach ulic. Powierzchnia zabudowy - do 0,60 powierzchni działki budowlanej, a dla działek narożnych do 0,72 powierzchni budowlanej; powierzchnia biologicznie czynna - min. 20% powierzchni działki budowlanej, a dla działek narożnych nie ustala się. Obecnie działka zabudowana jest budynkiem mieszkalno-usługowym 7-kondygnacyjnym, w parterze którego zlokalizowane są lokale usługowe. • Karta Terenu nr 28 - jest to teren od południowego zachodu graniczący z terenem szkolnym -oddzielony ulicą S. Przeznaczenie terenu określono jako zabudowa usługowa/wielorodzinna, z dopuszczalną wysokością zabudowy do 21,0 metrów. Powierzchnia zabudowy - do 0,60 powierzchni działki budowlanej, a dla działek narożnych do 0,72 powierzchni budowlanej; powierzchnia biologicznie czynna - min. 20% powierzchni działki budowlanej, a dla działek narożnych nie ustala się. Obecnie działka zabudowana jest zarówno budynkami 5-kondygnacyjnymi, jak i budynkiem 9-kondygnacyjnym.

Z powyższego zestawienia wynika, że jedynie obszar składający się z działek nr [..]-[..] został potraktowany inaczej, niż pozostałe tereny sąsiadujące z obiektem szkolnym, i bezzasadnie włączony do Karty Terenu nr 26, przeznaczonego po usługi oświaty i wychowania.

W ocenie skarżącej obszar składający się z tych działek powinien zostać raczej zakwalifikowany jako teren pod zabudowę usługową/wielorodzinną, z zasadami kształtowania zabudowy analogicznymi, jak inne tereny z takim przeznaczeniem, a sąsiadujące ze Szkołą Podstawową. Nie istnieją bowiem żadne uzasadnione kryteria zróżnicowania właścicieli działek nr [..]-[..] względem właścicieli innych działek sąsiadujących z terenem szkolnym.

Dodała skarżąca, że argumenty podniesione w relacji do działki nr [..] odnoszą się również do działek nr [..]-[..], co do których wkrótce skarżąca zostanie ujawniona także jako właściciel (w związku z treścią decyzji Prezydenta Miasta z 23.03.2018 r.).

Reasumując wskazała skarżąca, że:

• postanowienia § 12 ust. 2 skarżonej uchwały w części dotyczącej karty terenu 26 dla działki ewidencyjnej nr [..], w sposób istotny ograniczają prawo własności przysługujące skarżącej w stosunku do działki nr [..];

• ograniczenia w możliwości zagospodarowania przedmiotowej działki są nieuzasadnione;

• przyznanie właścicielom wszystkich innych działek położonych w sąsiedztwie terenów szkolnych, prawa do zabudowy usługowej i wielorodzinnej, przy pozbawieniu takiego prawa skarżącej - narusza wyrażone w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP prawo do równego traktowania, jak również wyrażone w art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP prawo do równej ochrony własności oraz zakaz ograniczania prawa własności w zakresie naruszającym istotę tego prawa.

W kontekście powyższych uwag skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności uchwały Nr XXXVII/839/09 z dnia 25.11.2009 r. (ze zm.) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy [..],w zakresie § 12 ust. 2 dotyczącej karty terenu 26 dla działki ewidencyjnej nr [..]. Skarżąca nie domaga się dla siebie niczego ponad to, jakie uprawnienia posiadają właściciele nieruchomości sąsiednich - tak aby zachowana została konstytucyjna zasada równości wobec prawa.

Odpowiadając na powyższą skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie i podniosła, że uchwalając plan miejscowy rada gminy może określone tereny przeznaczać na cele publiczne w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak również na inne cele o charakterze publicznym, które nie uzasadniają wywłaszczenia. Gmina, działając w granicach przyznanego jej władztwa planistycznego, biorąc pod uwagę interes publiczny i słuszny interes obywateli, może zmieniać przeznaczenie terenu będącego własnością innych osób, ograniczając w ten sposób przysługującą im własność, bowiem własność w Rzeczpospolitej Polskiej jest prawem konstytucyjnie chronionym, ale nie prawem bezwzględnym, lecz podlegającym ograniczeniom, o których mowa art. 32 ust. 3 Konstytucji RP. I jak podkreśla rada, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Nieruchomość stanowiąca własność skarżącej została, zgodnie z planem miejscowym, przeznaczona pod usługi oświaty i wychowania (karta terenu 26 UO) i stanowi rezerwę terenową pod przyszłą rozbudowę Szkoły Podstawowej. Takie przeznaczenie działki stanowiącej własność skarżącej uzasadnione jest potrzebą zabezpieczenia rezerwy terenu pod rozbudowę szkoły (w tym zwiększenie oferty kompleksu sportowego towarzyszącego szkole). Wielkość i kształt geometryczny przedmiotowej działki, a także jej położenie, umożliwiają wykorzystanie jej, wraz z pozostałym terenem gminnym, na realizację nowego obiektu, co byłoby niemożliwe z wykorzystaniem wyłącznie terenów stanowiących własność Gminy. Podkreślono, że na przedmiotowej działce nie jest możliwa realizacja zabudowy pierzejowej (gdy ściany budynków przylegają do granic budynków sąsiednich), gdyż w sąsiedztwie działki brak jest wykształconego kwartału zabudowy, a także brak jest możliwości jego realizacji. Zabudowa pierzejowa tworząca zwarte kwartały zabudowy stanowi podstawową formę kształtowania zabudowy w śródmieściu G. Powierzchnia działki skarżącej wynosi 830 m2, co jest niewystarczające dla realizacji budynku wielorodzinnego z usługami, o który wnioskuje skarżąca. Na działce poza budynkiem muszą znaleźć się niezbędne miejsca postojowe, dojścia i dojazdy, tereny rekreacyjne dla mieszkańców, powierzchnia biologicznie czynna, miejsca gromadzenia odpadów, itd. Ponadto nieruchomość ta obecnie nie posiada zjazdu z drogi publicznej -ul. J. i jego realizacja byłaby niewłaściwa, a wręcz niemożliwa z uwagi na obowiązujące przepisy i konieczność ograniczania indywidualnych zjazdów z drogi publicznej klasy zbiorczej. Ulica J. jest drogą klasy zbiorczej urządzoną jako ulica jednojezdniowa z 3 pasami ruchu i jednokierunkowa. Przeznaczenie w planie miejscowym dziatki skarżącej pod inwestycję celu publicznego z zakresu edukacji jest wyrazem realizacji ustawowych zadań własnych gminy, polegających na zapewnieniu edukacji publicznej. Z tych przyczyn Miasto uznało za priorytetową funkcję oświaty i wychowania, zwłaszcza w sytuacji rozwoju dzielnicy i dopuszczania możliwości realizacji kolejnych inwestycji mieszkaniowych. Przeznaczenie przedmiotowego terenu pod cel publiczny związany z oświatą nie jest ani dowolne, ani nie stanowi przejawu nadużycia władztwa planistycznego. Taka ingerencja w sferę prawa własności skarżącej pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do założonych celów i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Na wstępie należy wskazać, że oceny, czy zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.zp. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego", którego zachowanie stanowi przesłankę formalnoprawną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których uwzględnienie stanowi przesłankę materialnoprawną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 oraz z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej określana jako CBOSA).

Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie stanowiskiem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1498/07, LEX nr 464179) i z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II OSK 135/08, CBOSA "prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym z prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności pozostawać musi w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych wyżej celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 K.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą". Ochrona własności nie może być zatem rozumiana krańcowo, tj. że każda ingerencja w sferę tych praw stanowi naruszenie Konstytucji, jej ograniczenie powinno jednak spełniać standard wyznaczony przez art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Niewątpliwym jest fakt, iż tworzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawnia wielokrotnie istnienie sprzecznych interesów różnych podmiotów, jak i kolizje interesów między poszczególnymi członkami wspólnoty samorządowej a samą wspólnotą i w procesie stanowienia tego planu gmina musi te konflikty rozstrzygać w granicach obowiązujących przepisów (wyrok NSA z 13 listopada 1999 r., sygn. akt IV SA 1678/98, publ. Lex nr 48263, wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1670/97, LEX nr 48758).

Warunkiem wkroczenia w uprawnienia właścicielskie przy sporządzaniu planu, a także warunkiem realizacji zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne wobec organów samorządu, żądań w formie wniosków, uwag i dyskusji publicznej oraz ich oceny dokonywanej przez organy gminy, jest zachowanie zasady proporcjonalności. Zachowanie proporcjonalności w treści planów miejscowych oznacza, że w trakcie procedury sporządzania tych aktów nastąpiło wyważenie interesów publicznych i prywatnych. W wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r, sygn. akt II OSK 437/08, (LEX nr 490102), NSA stwierdził, że w zagospodarowaniu przestrzeni "interes społeczny" nie zyskał prymatu w odniesieniu do interesu jednostki, co oznacza obowiązek "rozważnego wyważania" praw indywidualnych obywateli i interesu społecznego w procesie planowania przestrzennego. W ocenie NSA podstawowa zasada równości wobec prawa stwarza nakaz wyważania wszystkich interesów, jakie występują w danej sprawie, a istota wyważania opiera się na prawidłowej realizacji dwóch elementów tej zasady - wyważaniu wartości interesów i rezultacie wyważenia. Nakaz wyważania jest naruszony, gdy: (1) w ogóle nie doszło do wyważania, (2) do procesu wyważania nie zostały włączone wszystkie wymagające wyważania interesy, (3) bezpodstawnie przyjęto regułę dominacji któregokolwiek interesu bądź naruszono zasadę sprawiedliwości.

Skarżąca oparła swoją skargę na zarzucie nadużycia władztwa planistycznego przez gminę tj. naruszeniu art. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503), zwanej dalej u.p.z.p., w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez istotne i nieuzasadnione względami interesu publicznego ograniczenie sposobu korzystania z działki ew. nr [...] i określenie jej przeznaczenia na usługi z zakresu oświaty i wychowania. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skarżącej, Rada nie przekroczyła granic władztwa planistycznego w stosunku do nieruchomości skarżącej, prawidłowo wyważając interes prywatny i publiczny.

Gwarantowana przez Konstytucję ochrona prawa własności nie może być rozumiana krańcowo, że każda ingerencja w sferę tego prawa stanowi naruszenie Konstytucji. Ustawa zasadnicza wprost w art. 31 ust. 3, dopuszcza ograniczenia praw i wolności jednostki. Konstytucja chroni bowiem różne dobra, zarówno związane z interesem indywidualnym obywateli, jak i potrzebami całego społeczeństwa. Stosownie do okoliczności zachodzi nieraz potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim. Planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikt różnych wartości i interesów. Do zasad wymagających uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należą nie tylko zasada ochrony własności i zasada poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Przy czym ingerencja w sferę praw jednostki musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, a ograniczenia te winny być dokonane w formie przepisów ustawowych.

W rozpoznawanej sprawie interes skarżącej wyraża się w tym, że domaga się ona możliwości zagospodarowania działki nr [...] według własnego uznania. Natomiast interes społeczny wiąże się z koniecznością przeznaczenia tej działki pod realizację celów oświatowych (nieruchomość stanowi rezerwę terenową pod przyszłą rozbudowę szkoły podstawowej nr [..]). Jakkolwiek zaskarżony plan miejscowy wprowadza ograniczenia dotyczące swobody zabudowy nieruchomości działki nr [...], co pociąga za sobą skutek w postaci ograniczenia uprawnień skarżącej i w istocie braku możliwości zrealizowania jakiejkolwiek zabudowy, to ograniczenie to znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9), przepisach o samorządzie gminnym (art. 7 pkt 8 i 10), a także w przepisach Konstytucji (art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3). W planowaniu przestrzennym należy uwzględnić interes publiczny, przez który należy rozumieć m.in. zapewnienie obywatelom prawa do nauki (art. 70 Konstytucji RP). Jak słusznie wskazała Rada Miasta w odpowiedzi na skargę, do zadań własnych gminy należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym). Tym samym, gmina ma obowiązek zabezpieczyć odpowiednie tereny niezbędne do realizacji tego celu, w szczególności pod funkcjonowanie szkół publicznych i obiektów im towarzyszących. Przepisy ustawowe jako inwestycje celu publicznego identyfikują budowę i utrzymywanie pomieszczeń dla szkół publicznych, a także publicznych: obiektów sportowych (art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami).

W tej sprawie rada gminy podjęła uchwałę z 27 lutego 2008 r. o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego i przedstawiła na złączniku graficznym granice obszaru objętego projektem planu. Konstrukcja i treść planu stanowią pochodną takich okoliczności, jak rodzaj i wielkość obszaru, dla którego ma być sporządzony plan miejscowy oraz kierunki zagospodarowania wyznaczone w Studium. W zakresie struktury przestrzennej Studium określa obszar objęty planem jako strefę śródmieścia w granicach której wyróżnia się – centrum miasta- tereny wielofunkcyjne, a ponadto we wschodniej części obszaru – główne przestrzenie publiczne. Tereny usług publicznych przewidziane zostały pod usługi nauki, oświaty, usługi sportu i rekreacji, usługi kultury. Rejon, w którym zlokalizowana została działka skarżącej wyróżniony został w Studium jako obszar rozwoju funkcji metropolitalnych opartych na nauce i wiedzy. Jak wynika z dokumentacji planistycznej (m.in. Prognoza skutków finansowych, s. 4) łączna powierzchnia terenów własności przeznaczonych na cele publiczne wyniosła 3978 m2, przy objęciu zakresem planu 64,90 ha. I dodać tutaj należy, że w dacie uchwalania planu przedmiotowa działka stanowiła własność Gminy Miasta, gdyż z wnioskiem o zwrot tej nieruchomości wystąpiła skarżąca w 2007 r., a decyzja o zwrocie została wydana 23 marca 2018 r. Natomiast budowa szkoły została rozpoczęta w 1958 r, a w 1960 r. ukończona. Obszar karty terenu 26, gdzie zlokalizowana jest działka skarżącej, stanowi 1,33 ha.

Należy zauważyć, że stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gmina ustalając, przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, zobowiązana jest ważyć interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Ze zgromadzonych materiałów planistycznych wynika, że gmina uchwalając zaskarżony plan miejscowy, realizowała obowiązki określone w art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dążyła bowiem do ochrony dotychczasowej funkcji oświatowej tego terenu (istniejącego stanu zagospodarowania terenu – jak wspomniano wyżej szkoła na tym terenie funkcjonowała od 1960 r.). Rada Miasta w istocie utrzymała dotychczasowy sposób zagospodarowania terenu.

Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że wprowadzone przez gminę ograniczenia dotyczące działki nr [...] pozostają w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zaspakajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie edukacji publicznej i racjonalnej gospodarki przestrzennej, będących elementem szeroko pojętego porządku publicznego. Organ gminy jednoznacznie wskazał o ochronę jakich wartości chodzi i wykazał, w świetle materiałów planistycznych (m.in. prognozy skutków finansowych), że wartości te są na tyle ważne i znaczące, że ich ochrona wymaga ograniczenia uprawnień skarżącej. Za takim sposobem ukształtowania zagospodarowania terenu przemawia dotychczasowy faktyczny sposób jego użytkowania. Kwestionowane ustalenie planu miejscowego (przeznaczenie terenu po usługi z zakresu oświaty i wychowania), nie wkraczają w sferę uprawnień skarżącej w sposób niezgodny z przepisami prawa, w szczególności z art. 140 K.c. a także art. 64 Konstytucji.

Nie można przyjąć również postulatu skarżącej o dopuszczeniu zabudowy mieszkaniowej czy usługowej na należącej do niej działce bowiem kwartał karty terenu 26 jest naturalnie wydzielony w przestrzeni miejskiej poprzez ograniczenie czterema ulicami: [..]-[..]. Z żadną inną kartą terenu o innym postulowanym w skardze przeznaczeniu bezpośrednio działka skarżącej nie graniczy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.