Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1754/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (upoważnienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku), Zarząd Dróg Miejskich w [...] - decyzją z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137- j.t. z późn. zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...] z późn. zm.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267-j.t.): ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt osiem złotych zero groszy), do zapłaty których zobowiązał Z. D.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Strażnik Miejski w dniu 12.04.2013 r. na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ulicy Al. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Tym samym, kierujący wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń.

W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu Z. D. , związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.

Powyższy stan faktyczny organ ustalił na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez Strażnika Miejskiego, notatki służbowej Strażnika Miejskiego, stanowiska Straży Miejskiej oraz danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, na co dowodem jest oraz oświadczenie wykonawcy, załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą zapłaconą przez [...], do których pokrycia zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy zobowiązany jest właściciel.

Decyzja (dyspozycja) o usunięciu pojazdu z drogi publicznej i umieszczenia go na parkingu strzeżonym jest podejmowana w przypadku stwierdzenia przez podmiot wskazany w art. 130a ust. 4 ustawy, że wystąpił jeden ze stanów faktycznych wymienionych w art. 130a ust 1 ustawy, bez względu na to, czy zaistnienie tego stanu faktycznego było spowodowane zachowaniem kierowcy będącym przejawem jego woli, czy też nie (nawet jeśli zachowanie to wynikało z obiektywnej konieczności ochrony życia lub zdrowia człowieka lub też z przymusu fizycznego zastosowanego przez inną osobę). Dla prawidłowości podjęcia decyzji o usunięciu pojazdu z drogi nie ma żadnego znaczenia, że pozostawiając pojazd w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch albo w miejscu obowiązywania znaku wskazującego że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela, posiadacz pojazdu kierował się szczególnymi względami lub okolicznościami, które niejako wymusiły na nim takie zachowanie.

Przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu, oraz czy powstały z tego tytułu koszty. Jak wskazują zgromadzone dowody (m.in. dyspozycja usunięcia pojazdu, załącznik do faktury VAT) obydwie okoliczności miały w przedmiotowym przypadku miejsce. Organ nie badał zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Okoliczność ta może być ewentualnie badana w ramach postępowania mandatowego, które prowadzi organ wydający dyspozycję usunięcia pojazdu. Organ wydający decyzję nie ma uprawnienia do badania i oceny zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, bowiem nie leży to w jego kompetencjach. W ramach tego postępowania nie są także badane przyczyny pozostawienia pojazdu w danym miejscu, bowiem nie mają one dla przedmiotowego postępowania znaczenia.

Zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy "Rada powiatu (...), ustala corocznie, w drodze uchwały, (...) wysokość kosztów, a których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.". Art. 130a ust. 6a ustawy ustalił maksymalną wysokość stawki za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t na 440 złotych, która to stawka podlega corocznej waloryzacji o właściwy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS (art. 130a ust. 6b oraz ust. 6c ustawy).

Obowiązujące w danym roku wysokości zwaloryzowanych stawek są corocznie ogłaszane Obwieszeniem Ministra Finansów. Maksymalna wysokość stawki za usunięcie pojazdu w roku 2013, zgodnie z postanowieniami Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012 roku w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2012 r., poz. 579) wynosi 478 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt osiem złotych).

Wysokość kosztów ustalono zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 6 oraz 6a ustawy na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), który określił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t na 478 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt osiem złotych).

Z. D. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r. Podniósł w nim, że w trakcie interwencji straży miejskiej nie miały miejsca czynności związane z usuwaniem przedmiotowego pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta [...] przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 130a ust. 2a ustawy dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (dalej u.p.r.d.) pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela, między innymi w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi zgodnie z art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydaje :

1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 -3;

2) strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5;

3) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3.

Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust. 5c p.r.d.).

Z kolei stosownie do art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 października 2012r.), od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Po myśli zaś art. 130a ust. 6 cyt. ustawy rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

W niniejszej sprawie miała zastosowanie Uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2012r. poz. [...]).

Ustawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne (ust. 1) lub fakultatywne (ust. 2). W pierwszym wypadku właściwy organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniającej usunięcie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu.

Z. D. w dniu [...] grudnia 2012 r., co potwierdza dokumentacja fotograficzna, zaparkował pojazd marki [...] przy Al. [...] w [...] w strefie obowiązywania znaku drogowego B-36 "zakaz zatrzymywania się" z tabliczką T-24 wskazującą, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem zostanie usunięty na koszt właściciela pojazdu. Czyn ten, stanowiący wykroczenie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeń odpowiada dyspozycji przepisu art. 130a ust. 1 pkt 5 u.p.r.d., stanowiącym o obligatoryjnym usunięciu pojazdu. Zawsze, gdy zostanie stwierdzone, że pojazd został zaparkowany w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela, policjant czy strażnik miejski ma ustawowy obowiązek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i nie zależy to od jego swobodnego uznania, dobrej lub złej woli. Fakultatywność działania jest tu całkowicie wykluczona. Dyspozycja usunięcia pojazdu (nr [...]), jak wynika z akt sprawy wydana została przez funkcjonariusza Straży Miejskiej [...], a zatem przez podmiot uprawniony do działania na mocy przepisu art. 130a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy.

W aktach znajduje się dokumentacja fotograficzna obrazująca ustawiony znak drogowy B- 36 zakazu zatrzymywania się wraz z tabliczką T-24 wskazującą, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem zostanie usunięty na koszt właściciela i to te znaki były wyznacznikiem stwierdzenia nieprawidłowego parkowania pojazdu i zasadności jego usunięcia. Mandat karny jest grzywną za popełnione wykroczenie, natomiast nałożona opłata nie ma charakteru represyjnego lecz ma wyłącznie charakter administracyjny. Powyższe należności nie wykluczają się też wzajemnie, uiszczenie mandatu nie zwalnia z obowiązku ustalenia przez organ opłaty i odwrotnie.

Jak wynika z akt na miejsce zdarzenia widząc funkcjonariusza Straży Miejskiej zgłosił się odwołujący, w tej sytuacji uzasadnionym było odstąpienie na zasadzie art. 130a ust. 2 ustawy od odholowania pojazdu na parking strzeżony, co było prawnie dopuszczalne. Taka możliwość zachodzi zarówno przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdów, jak również w trakcie usuwania pojazdu, gdy tylko ustaną przyczyny jego usunięcia. Nie mniej jednak, pomimo iż do faktycznego odholowania pojazdu na strzeżony parking w niniejszej sprawie nie doszło, to zawezwanie holownika i podjęcie czynności usunięcia niewątpliwie wygenerowało koszty usunięcia, a które zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, wynoszą 478 zł dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500kg.

Przepis art. 130a ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy nie określa i nie wyszczególniania poszczególnych składników tych kosztów. Ustawodawca ich w żaden sposób nie precyzuje, ani nie uzależnia od tego np. czy pojazd był w całości załadowany na lawetę, czy tylko częściowo. Zgodnie z art. 130a ust. 6 cyt. ustawy wysokość opłaty ustala rada powiatu w drodze uchwały. Na terenie [...] jest ona zależna od dopuszczalnej masy pojazdu lub rodzaju pojazdu, w niniejszej sprawie stanowi kwotę 478 zł tj. dla pojazdów o dopuszczalnej masie do 3.500 kg stosownie do ww. Załącznika nr 2 do Uchwały Rady [...].

W postępowaniu o ustaleniu opłaty za usunięcie pojazdu istotne jest czy pojazd był zaparkowany w niedozwolonym miejscu i czy w związku z zaparkowaniem w tym miejscu uprawniony organ wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (obligatoryjną lub fakultatywną), bądź od niej odstąpił, czy wygenerowały one koszty.

Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego, w tym błędnego ustalenia, że została wydana dyspozycja holowania pojazdu skarżącego, gdy w rzeczywistości taka dyspozycja nigdy nie została wydana, art. 77 § 1 k.p.a. wskutek niezebrania całości materiału dowodowego, w szczególności nieprzesłuchania w charakterze świadków Z. D. i strażników miejskich podejmujących interwencję w dniu 12 kwietnia 2013 r., art. 80 k.p.a. przez nieudowodnienie przez organ administracji, że została wydana dyspozycja odholowania pojazdu Z. D. a wydanie tej dyspozycji wygenerowało koszty.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu. Domagał się uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

W uzasadnieniu skargi Z. D. wskazał, że zarówno w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014 r.. jak i w pismach kierowanych do organu (z 29 września 2014 r.), podnosił że strażnicy miejscy podejmujący interwencję wobec niego nie wzywali holownika, skutkiem czego nie było mowy o odstąpieniu od holowania i wygenerowaniu kosztów.

W dniu 12 kwietnia 2013 r. zaparkował bowiem swój samochód marki [...] o nr rej. [...] na ulicy [...] w [...]. Udał się następnie po benzynę do samochodu i po chwili wrócił. Wtedy zobaczył, że obok jego samochodu stoi dwóch strażników miejskich. Jeden z nich wypisywał mandat. Z. D. podszedł do tych strażników i powiedział im. żeby nie wypisywali mandatu, bo zaraz odjeżdża. W odpowiedzi stwierdzili: "musimy Pana ukarać". Strażnicy miejscy wystawili Z. D. mandat kredytowy w wysokości 100 zł. Z. D. usiłował targować się o wysokość mandatu. Kiedy się targował, jeden z tych strażników powiedział: "więcej by Pan zapłacił, jakby holownik przyjechał z Dworca [...]".

Skarżący podkreślał, że strażnicy miejscy nie mówili mu że wzywali holownik. Z. D. po przyjęciu mandatu w kwocie 100 zł odjechał z miejsca zdarzenia.

Skoro nie została wydana przez strażników miejskich dyspozycja odholowania pojazdu [...] należącego do Z. D., to nie zostały w związku z tym wygenerowane jakiekolwiek koszty.

Podniesiono, że wersja zdarzenia zaprezentowana przez skarżącego powinna być przedmiotem wnikliwego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji publicznej obu instancji. Należało przesłuchać w charakterze świadków Z. D. oraz strażników miejskich podejmujących interwencję na okoliczność czy została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu przez strażników miejskich oraz na pozostałe okoliczności dotyczące przedmiotowej interwencji. Organy ograniczyły postępowanie dowodowe do zwrócenia się pismem z dnia 3 października 2014 r. do Biura Drogownictwa i Komunikacji Urzędu [...]. Z pisma z dnia 21 października 2014 r. podpisanego przez G. L. - Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich wynika, że strażnik miejski w dniu 12 kwietnia 2013 r. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Skarga powoływała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. II SA/Sz 1255/12 i wskazywała, że organ musi udowodnić, że w ogóle powstały koszty usunięcia pojazdu.

Dowodem nie może być pismo Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, który to podmiot następnie wydał decyzję administracyjną w dniu [...] października 2014 r. działając w imieniu Prezydenta [...].

Skoro, organ administracji nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, to niedopuszczalnym było zaaprobowanie przez SKO w [...], jako podstawy prawnej decyzji z dnia [...] października 2014 r. - art. 130 a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym.

Skarżący nie kwestionował tego, że zaparkował pojazd w miejscu niedozwolonym, za co otrzymał mandat kredytowy w wysokości 100 zł. Twierdził stanowczo, że żaden holownik do jego pojazdu nie był wzywany, a w przekonaniu tym utwierdzili go strażnicy miejscy podejmujący interwencję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja utrzymującą w mocy orzeczenie w przedmiocie ustalenia wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w kwocie 478 zł. Organ I instancji wskazał, że do zapłaty ww. kosztów zobowiązany jest skarżący jako właściciel pojazdu. W podstawie prawnej wydanej decyzji przywołał art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz załącznik nr 2 do uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]).

Stosując wskazane przepisy organ I instancji przyjął, że skarżący, właściciel ww. pojazdu marki dopuścił się wykroczenia drogowego. W związku z tym zdarzeniem doszło także do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Wprawdzie dyspozycja ta została cofnięta, ale wywołała koszty, które potwierdza znajdująca się w aktach faktura wystawiona przez firmę holującą - koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 144 zł. W takich okolicznościach organ pierwszej instancji decyzją wydaną w sprawie, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu w kwocie 478 zł i wskazał, że do zapłaty kosztów zobowiązany jest skarżący Z. D. To stanowisko zostało w pełni zaakceptowane przez organ drugiej instancji.

W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji zapadły bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie organom orzekającym w sprawie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane zaniechanie przeprowadzenia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed wydaniem ww. decyzji, skutkowało bowiem co najmniej przedwczesnym zastosowaniem tego ostatniego przepisu.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Wskazane przepisy nie pozwalają na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Nie pozwalają także na ustalenie kosztów na kwotę wynikającą z faktury firmy holującej ( wobec treści art. 130a ust. 6 ustawy).

Niemniej, samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami, w oparciu o ww. art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie ww. dyspozycji, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to obejmuje m. in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można zatem automatycznie przyjmować, że skoro wydano dyspozycję (w sposób uzasadniony), to choć została ona cofnięcia, wywołała określone koszty.

Sąd w pełni podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 207/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1255/12).

W ocenie Sądu organy nie przeprowadziły wnikliwej analizy dokumentów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, analizując dane tej czynności a w związku z tym także badając wiarygodność zdarzenia odzwierciedlonego w formie faktury. I tak, z dyspozycji usunięcia pojazdu wynika, że wniesiono o usunięcie pojazdu o godz.8. 44, natomiast już o godzinie 8.50 odstąpiono od czynności usuwania przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi z dnia 21 sierpnia 2014r., na zapytanie Zarządu Dróg Miejskich, firma holownicza potwierdziła wskazane godziny podając, iż holownik po wyjechaniu z bazy przejechał w tym czasie łącznie 15 km, wobec czego wystawiono stosowną fakturę. Brak jest ustalenia czy rzeczywiście w warunkach ruchu miejskiego możliwe było pokonanie w ciągu 6 minut odcinka drogi wynoszącego 15 kilometrów oraz z jakiego miejsca nastąpił wyjazd. Okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu winny być ustalone bezspornie. Przyjęcie bowiem jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze nie może już wprost generować kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy. Także sam wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi nie jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia których jest obowiązany ten konkretny właściciel pojazdu, w stosunku do którego została wydana dyspozycja usunięcia. Może się bowiem okazać, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, holownik zostaje wykorzystany do odholowania innego pojazdu (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 274/14).

Należy z całym naciskiem podkreślić - przepis art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym obliguje organ do obciążenia kosztami związanymi z dyspozycją usunięcia pojazdu, ale tylko wówczas, gdy dyspozycja spowodowała ich powstanie, co zaś oznacza, iż ustawodawca dopuszcza także sytuację przeciwną. Tym samym nie można przyjmować, że samo wydanie dyspozycji wyjazdu z bazy pojazdu do holowania w celu usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez właściciela pojazdu. Odmienna ocena prowadziłaby bowiem do stwierdzenia, iż wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zawsze generuje koszty.

Ponownie orzekając w sprawie organ winien uwzględnić wskazania Sądu, a tym samym: dokonać ustalenia w jakich okolicznościach doszło do wezwania firmy holowniczej do usunięcia pojazdu skarżącej, a także, czy i w jakim zakresie wezwanie to zostało wykonane oraz, czy i w jakich okolicznościach przyjazd holownika został odwołany. Organ winien uzupełnić w tym celu materiał dowodowy (choćby o wyjaśnienia funkcjonariuszy Straży Miejskiej i czy szczegółowe informacje firmy holującej w zakresie rasy kursu oraz wskazanego czasu w jakim pokonano wskazany odcinek 15 kilometrów) i raz jeszcze dokonać jego oceny z uwzględnieniem zasady uregulowanej w art. 80 k.p.a.

Organ będzie zobowiązany ponadto ocenić w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego argumentację skarżącego, który kwestionuje fakt wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).