Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 464/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust.2 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.
article: par. 4 pkt. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 734
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji  Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 25 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia 17 maja 2010 r.; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego A. Z. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Gd 464/10

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 25 czerwca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając m. inn. na podstawie art. 138 § 1 i art. 44 kpa po rozpatrzeniu zażalenia mł. asp. A.Z. zwolnionego ze służby w Policji z dniem 28 kwietnia 2010 r. na postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 17 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie wymiaru emerytury – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, co następuje:

raportem z dnia 12 kwietnia 2010 r. A.Z. wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w Policji w warunkach uprawniających do podwyższenia emerytury zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 8 z 2004 r., poz. 67 ze zm.).

W raporcie wykazał, że od dnia 1 lipca 1991 r. na terenie podległym KMP w [...] pełnił służbę patrolowo-interwencyjną, w trakcie której wielokrotnie podejmował interwencje, gdzie miało miejsce zagrożenie życia i zdrowia.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy w przypadku policjanta zaistniały okoliczności, o których mowa w §.4 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin ((Dz. U. Nr 86 z 2005 r., poz.734).

Jednak w aktach osobowych zainteresowanego nie odnaleziono dokumentów świadczących o wykonywaniu przez A. Z. czynności określonych w par. 4 pkt.1- 4 cyt. Rozporządzenia.

Dokumentów świadczących o pełnieniu służby w warunkach określonych w cyt. Rozporządzeniu nie odnaleziono również w innych, wskazanych jednostkach Policji, w których pełnił służbę zainteresowany (Komisariat I Policji w [...], Komisariat VIII Policji w [...], Wydział do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu, Wydział Kryminalny KWP w [...]).

Z uwagi na wskazane okoliczności organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez zainteresowanego.

W zażaleniu na postanowienie A.Z. zarzucił, że postępowanie dowodowe przeprowadzono zbyt pobieżnie, bowiem bardziej szczegółowa analiza dokumentów dotyczących przebiegu służby żalącego się z pewnością doprowadzi do stwierdzenia okoliczności, o których mowa w przepisach dot. podwyższania emerytur funkcjonariuszom Policji.

Czynności wykonywane w toku służby jak np. zatrzymywanie na gorącym uczynku sprawców przestępstw, przeprowadzanie interwencji i inne, potwierdzają warunki pracy (służby) uprawniające do podwyższenia emerytury. W momencie zakończenia służby funkcjonariusz zaliczony został do drugiej grupy inwalidzkiej przez komisję lekarską, a rozpoczął służbę jako człowiek w pełni zdrowy.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że problematykę pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej regulują przepisy art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 8 z 2004 r., poz.67 ze zm.) oraz przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 86 z 2005 r., poz.734.).

Zgodnie z §14 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239 poz.2404) środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji. Organem właściwym w sprawie mł. asp. A. Z. jest Komendant Miejski Policji w [...].

Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 kpa polega na odnalezieniu właściwych faktów i okoliczności wynikających bezpośrednio z posiadanych przez organ rejestrów czy zbioru danych, przy czym zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem istniejącego stanu. Organy Policji nie są zatem władne wydać zaświadczenia o potwierdzeniu faktów, które nie wynikają z prowadzonych przez te organy rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu tych organów i to niezależnie od subiektywnych odczuć funkcjonariusza.

Jeżeli organ nie dysponuje danymi, które miałyby być wykazane w zaświadczeniu, może jedynie wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia tak, jak to uczynił organ I instancji.

W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że zebrane w toku postępowania w sposób wyczerpujący materiały nie potwierdzają pełnienia przez A. Z. służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zgodnie z § 4 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów, wyżej powołanego. Warunkiem koniecznym uznania, ze policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, wprost wynikające a nie – jedynie dające się przewidzieć .Nie może ono być abstrakcyjne lecz ma być obiektywne i konkretne. Chodzi zatem o dokumenty potwierdzające sytuacje takiego zagrożenia z podaniem daty i miejsca przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia funkcjonariusza. I nie chodzi tu o potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba w Policji dla każdego policjanta, lecz o realne zagrożenie utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź oznaczonej akcji i w wymiarze określonym w § 4 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 roku.

W skardze na opisane postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, A. Z. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i poprzedzającego je postanowienia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z uwagi na naruszenia przy wydawaniu postanowień :

- przepisów art. 7, 8, 9 i art. 218 § 1 i 2 Kpa, przejawiających się w przeprowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli oraz nie podjęciu wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz wbrew zasadzie praworządności,

- § 4 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. ,przejawiającego się w zastosowaniu aktu prawnego bez delegacji ustawowej zawartej w art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, BOR, SG, PSP i SW oraz ich rodzin, jak również - poprzez dokonanie wadliwej i rozszerzającej interpretacji tego przepisu, a w konsekwencji uznanie, że konieczne jest bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia danego funkcjonariusza.

Wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z zeznań wskazanych świadków.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków skargi skarżący napisał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji jest wadliwe i rażąco niesprawiedliwe.

W ocenie skarżącego już samo zestawienie jednostek, w których skarżący służył i pełnionych w nich funkcji skłania do uznania, że skarżący pełnił służbę w okolicznościach opisanych w § 4 pkt. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.

Brak właściwych danych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych przez właściwe jednostki Policji potwierdzających w/w okoliczności jest dla skarżącego zaskoczeniem, a skoro organy Policji odmawiają skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego szczególne warunki służby, konieczne jest dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodu z zeznań świadków potwierdzających okoliczności, o których mowa.

Skarżący jest zdania, ze dokonana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] interpretacja, jakoby – w myśl przepisów rozporządzenia – było konieczne bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia samego skarżącego, jest nieprawidłowa.

W istocie jest to rozszerzenie wymagań stawianych przepisami rozporządzenia, gdzie – zdaniem skarżącego – jest mowa o tym , by istniało bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia, chociaż niekoniecznie funkcjonariusza, który uczestniczy np. w kilkuosobowych patrolach, grupie.

Jednocześnie Rozporządzenie wydane zostało z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994r o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW /.../ , bowiem ustawa nie wymaga, by zagrożenie dla życia było bezpośrednie, a tym bardziej dotyczyło życia lub zdrowia konkretnego funkcjonariusza.

W takich okolicznościach, zdaniem piszącego, wydanie zaświadczenia umożliwiającego podwyższenie emerytury jest w pełni zasadne, a przepisy wskazywane przez organy nie powinny mieć w ogóle zastosowania w sprawie.

Na potwierdzenie zasadności swoich twierdzeń skarżący powołał się na wyrok WSA w Opolu w sprawie sygn. akt IISA/Op 178/10, w którym Sąd, w sprawie podobnej, wyraził pogląd zbieżny z twierdzeniami skarżącego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jaj oddalenie argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) W myśl art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia i oceny sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie obowiązków służbowych uzasadniających podwyższenie emerytury. Zgodnie z art. 15 ust. 1 omawianej ustawy emerytalnej, emeryturę dla funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., która wynosi 40 % podstawy jej wymiaru za 15 lat służby /.../ podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Konieczność udokumentowania uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, przewidziana z kolei została w § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy). Zgodnie z

§ 4 rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych:

1) podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia;

Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) Kpa. Regulacje te znajdują zastosowanie również w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza policji w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Art. 218 § 2 Kpa daje wprawdzie możliwość przeprowadzenia przez organ, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego, jednakże tylko w niezbędnym zakresie. Ogranicza się ono do ustalenia źródeł danych i następnie stwierdzenia, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do wnioskodawcy i potwierdzają zaistnienie określonego stanu faktycznego lub też potwierdzają dany stan prawny. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy a nie woli organu. Do postępowania tego nie znajdują zatem zastosowania te same reguły, co do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a w szczególności - przepisy regulujące postępowanie dowodowe związane z dokonywaniem przez organ ustaleń faktycznych. Postępowanie wyjaśniające, zmierzające do wydania zaświadczania, prowadzone jest jedynie w zakresie pozwalającym na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a zatem nie obejmuje ich ustalenia.

W odniesieniu do zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu dostrzec przede wszystkim trzeba, że przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, stanowiący regulację szczególną, w sposób wyraźny wskazuje, iż winno być ono wydane na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach. Przepis ten w sposób jednoznaczny wyłączył tym samym szerszy zakres postępowania wyjaśniającego. Uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia uniemożliwia stosowanie uregulowania art. 75 § 1 kpa, w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, na przykład zeznania świadków. Zgodnie z § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, postępowanie dowodowe w tym zakresie, z uwzględnieniem tych środków dowodowych, prowadzone jest przed właściwym organem emerytalnym.

W zakresie dokonanej oceny legalności, jako słuszne Sąd uznał również uwzględnienie w niniejszej sprawie przez organy regulacji § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734, dalej jako rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji).

Podkreślić należy, że zgodnie z ustaloną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu, znajdującą swój wyraz w art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Źródła prawa powszechnie obowiązującego określone zostały w art. 87 Konstytucji RP, w myśl którego do źródeł tych zalicza się: Konstytucję, ustawy, rozporządzenia, ratyfikowane umowy międzynarodowe, a także akty prawa miejscowego ustanowione przez właściwe organy publiczne na obszarze ich działania. Organy administracji publicznej związane są zatem całością porządku prawnego. Oznacza to, że nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych, bądź aktów wykonawczych, powołując się bezpośrednio na przepisy Konstytucji. Nie są też uprawnione do rozstrzygania w sprawie zgodności z Konstytucją aktów normatywnych i nie mogą odmówić zastosowania w sprawie obowiązującego przepisu uznając jego niekonstytucyjność. Stosownie do poczynionych wyżej uwag, rozstrzygając w niniejszej sprawie o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia, organy obowiązane były zastosować regulację § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji.

Przyznając funkcjonariuszom w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Na podstawie tej delegacji wydane zostało przywołane wyżej rozporządzenie, którego zapisy jako obowiązujące w dniu wydania postanowienia winny być zastosowane przez organy administracji publicznej. Jednakże w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie uznać należało, że wskazana regulacja § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji obarczona jest wadliwością powodującą konieczność odmowy zastosowania jej przez Sąd w niniejszej sprawie.

Przepis § 4 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 6 ustawy, stanowiącym podstawę jego wydania, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia miała określić, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających; liczbę dni w roku:

1) w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia,

2) bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 r. oraz w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo po dniu 1 września 1998 r., oraz okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny i w strefie działań wojennych.

Treść przepisu art. 15 ustawy należy mieć na uwadze przy wykładni § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji. Rozporządzenie bowiem jako akt niższego rzędu winno pozostawać w zgodzie z ustawą i nie może wykraczać poza ustawową delegację. Ustalając na gruncie niniejszej sprawy znaczenie i zakres normy prawnej wynikającej z § 4 pkt 1 omawianego rozporządzenia, skład orzekający w pełni podzielił stanowisko wyrażone w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 13 marca 2008 r., w sprawie sygn. akt IV SA/GL 1014/07 - LEX nr 489091, co do niezgodności wskazanej regulacji z ustawą oraz Konstytucją RP.

W zakresie dokonanej oceny wskazać należy, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy, do którego odsyła art. 15 ust. 6 ustawy, w pkt 3 przewiduje podwyższenie emerytury za każdy rok służby pełnionej w "warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu." Przepis art. 15 ust. 6 ustawy zawiera z kolei delegację upoważniającą Radę Ministrów do określenia szczegółowych warunków podwyższania emerytury, w tym odnośnie służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu (jak określa art. 15 ust. 2 pkt 3 tej ustawy), poprzez uwzględnienie liczby dni w roku, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia. W ramach uwzględnienia liczby dni w roku, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia, niewątpliwie nie mieści się określenie kryterium wprowadzonego w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, dotyczącego bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia.

Analiza treści przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, w zestawieniu z treścią art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, prowadzi do wniosku o jego niezgodności z regulacją ustawową, jako aktem wyższego rzędu. Zwrot "bezpośrednio" oznacza bowiem, że coś dotyczy czegoś wprost. Wobec tego, bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia wiąże się z faktycznym, a nie hipotetycznym zagrożeniem tych dóbr. Co jednak najistotniejsze w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy, ustawodawca nie posługuje się tym zwrotem. W ustawie brak jest upoważnienia do dookreślenia i przez to także do zawężenia w rozporządzeniu kryterium podwyższenia emerytury, określonego w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy; co uczyniono w § 4 pkt 1 tego rozporządzenia, używając zwrotu "bezpośrednio".

Stąd unormowanie zawarte w przepisie § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zakresie, w jakim wprowadza kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania przez funkcjonariusza wymienionych w tym przepisie obowiązków służbowych, wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 15 ust. 6 ustawy.

W związku z tym, uzasadnione jest też stwierdzenie o niezgodności unormowania rozporządzenia w tej części z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, według którego rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.

Z regulacji art. 178 Konstytucji, zgodnie z którą sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, wynika dla sądu obowiązek odstąpienia od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą i Konstytucją. Stwierdzenie niezgodności - w określonym wyżej zakresie - przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. z Konstytucją i ustawą, uzasadnia zatem odmowę zastosowania zakwestionowanej regulacji w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji prowadzi to również do uznania, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie utrzymane nim w mocy, wydane na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją i ustawą, naruszają przepisy prawa. Dostrzec należy, że odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia organy przede wszystkim podkreślały brak danych potwierdzających istnienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, o którym mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Naruszone zostało zatem prawo materialne w zakresie podstaw rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji wynika, iż prowadząc postępowanie miały na celu ustalenie, czy skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu poprzez podejmowanie co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Oceny w tym zakresie dokonano w zasobach archiwalnych w oparciu o materiały źródłowe (raporty, ewidencje, rejestry). Postępowanie to zostało przeprowadzone wadliwie, gdyż podstawą oceny był niekonstytucyjny przepis.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia, dotyczącego pełnienia służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, organ orzekający, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a uwzględni, że odmówiono zastosowania w przedmiotowej sprawie kryterium wprowadzonego w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., dotyczącego "bezpośredniości zagrożenia życia lub zdrowia". Nadto winien dokonać szczegółowej analizy wszelkiej dokumentacji będącej w posiadaniu policji, odnosząc się przy tym konkretnie do wymienionych przez skarżącego przypadków do wskazania, których powinien go zobowiązać.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 w/w aktu prawnego.