Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 876/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia WSA del. do NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 1177/07 w sprawie ze skargi H. K. o wymierzenie Prezydentowi Miasta Kołobrzeg grzywny z tytułu niewykonania wyroku Sądu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 1177/07 oddalił skargę H. K., który domagał się wymierzenia Prezydentowi Miasta Kołobrzeg grzywny z tytułu niewykonania wyroku Sądu.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Sąd Rejonowy w Kołobrzegu wyrokiem z dnia [...] września 1991 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa Zakładów [...] "[...]" w O. przeciwko H. K. o eksmisję, nakazał pozwanemu H. K. aby opróżnił i wydał lokal mieszkalny, położony w Kołobrzegu przy ulicy [...] nr [...], znajdujący się w Domu Sanatoryjnym "[...]" w Kołobrzegu. Wyrok ten opatrzono klauzulą wykonalności w dniu [...] stycznia 1992 r.

W dniu [...] listopada 2004 r. do Urzędu Miasta Kołobrzeg wpłynął wniosek wierzyciela Obiekty Sanatoryjno-Wczasowe "[...]" Spółka z o.o. o eksmisję H. K. z przedmiotowego lokalu. Wierzyciel wskazał tytuł wykonawczy - wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia [...] września 1991 r. oraz zamienny lokal mieszkalny położony w Kołobrzegu przy ul. [...]. We wniosku wierzyciel przedstawił się jako następca prawny Zakładów [...] "[...]" w O.

W dniu [...] marca 2005 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo H. K., w którym zgłosił zarzut przedawnienia obowiązku polegającego na opróżnieniu przedmiotowego lokalu.

Prezydent Miasta Kołobrzeg postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 z ze zm.) - zwanej dalej również ustawą, nie uwzględnił zgłoszonych przez stronę zarzutów. Prezydent Miasta wskazał, że organ egzekucyjny przyjął, że strona zgłosiła zarzuty wymienione w art. 33 pkt 1-5 ustawy, jednak po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w sprawie, organ ich nie uwzględnił.

H. K. zażalił się na postanowienie i wniósł o jego zmianę. Powtórzył zarzut przedawnienia i zaznaczył, że lokal zamienny nie spełnia wymogów dla tego rodzaju lokali.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu niższej instancji. Kolegium wskazało, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, tym samym nieistnienie obowiązku stwierdzić może jedynie wierzyciel. W niniejszej sprawie wierzyciel stwierdził, że obowiązek istnieje i powinien być egzekwowany.

W następstwie skargi H. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 669/05, stwierdził nieważność postanowienia Kolegium z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2006 r., w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Obiekty Sanatoryjno-Wczasowe "[...]" Spółkę z o.o., uchylił wyrok z dnia 2 marca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 6/07 uchylił postanowienia organów obu instancji. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Oznacza to, że na organie egzekucyjnym przed wszczęciem egzekucji administracyjnej spoczywa obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz czy tytuł wykonawczy spełnia przesłanki wymienione w art. 27 § 1 i 2 ustawy. W rozpoznawanej sprawie organ nie dostrzegł, że tytuł wykonawczy, jakim jest wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zawiera oznaczenie wierzyciela jako Zakłady [...] "[...]" w O., zaś z wnioskiem z dnia [...] listopada 2004 r. o wszczęcie egzekucji administracyjnej wystąpiły Obiekty Sanatoryjno-Wczasowe "[...]" Spółka z o. o., powołując się w nim na następstwo prawne po Zakładach [...], lecz nie wykazały tego żadnymi dokumentami.

Ponieważ tytuł wykonawczy pochodzi od sądu należy mieć na względzie przepis art. 788 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który mówi, że jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Ponieważ w sprawie doszło po powstaniu tytułu egzekucyjnego (wydaniu orzeczenia sądowego) do przejścia uprawnień wierzyciela na inną osobę prawną, powoduje to konieczność uzyskania przez nowego wierzyciela klauzuli wykonalności na jego rzecz. W konsekwencji do wniosku o wszczęcie egzekucji w sprawie winien być dołączony wyrok sądowy z klauzulą wykonalności na rzecz Obiektów Sanatoryjno-Wczasowych "[...]" Spółka z o.o., złożony wraz z upomnieniem, o którym mowa w art. 27 § 3 ustawy. Dopiero taki tytuł wykonawczy może być podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Zgodnie z art. 29 § 2 ustawy, organ egzekucyjny winien w takiej sytuacji zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi, zaś wierzycielowi po uprawomocnieniu się postanowienia organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego, służyć będzie prawo do złożenia ponownego wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego po uzyskaniu klauzuli wykonalności orzeczenia sądowego na swoją rzecz.

W zaleceniach dla organu Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, winien kierować się powyższymi wskazaniami. Ponadto uwzględniając fakt, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o tytuł wykonawczy pochodzący od sądu i organ zobowiązany jest stosować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednio oraz pouczyć strony o terminie i sposobie wniesienia służących im środkach zaskarżenia, w tym dłużnika o prawie do złożenia zarzutów.

Od powyższego wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej.

W dniu [...] listopada 2007 r. H. K. wniósł o wymierzenie Prezydentowi Miasta Kołobrzeg grzywny na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a. - z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 marca 2007 r. Wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. wezwał Prezydenta Miasta Kołobrzeg do umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z wyrokiem Sądu. Po otrzymaniu odpowiedzi, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone i brak jest podstaw do wydania decyzji o jego umorzeniu, pismem z dnia [...] września 2007 r. wezwał organ egzekucyjny do wydania decyzji odmawiającej umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ nie zajął stanowiska w sprawie. Skarżący podkreślił, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 668/05 zapadł prawie 1,5 miesiąca przed dokonaniem eksmisji. W orzeczeniu stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia i orzeczono, że nie podlega ono wykonaniu. Klauzula wykonalności na mocy art. 152 p.p.s.a. równoznaczna jest z wstrzymaniem wszelkich czynności zgodnie z art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wskazał, że przez postępowanie urzędników Urzędu Miasta Kołobrzeg przez [...] miesięcy był zmuszony wynajmować mieszkanie na wolnym rynku.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Kołobrzeg wniósł o jej oddalenie. Stwierdził m.in., że Zakłady [...] długie lata czyniły starania o to, żeby H. K. opuścił lokal. Na przeszkodzie stał brak lokalu zamiennego, do którego skarżący był uprawniony. Po wielu odroczeniach wyznaczonych terminów eksmisji, ostatecznie eksmisję wykonano w dniu [...] lutego 2006 r. Organ egzekucyjny wskazał, że wykonując eksmisję, nie miał wiedzy na temat wyroku Sądu z dnia 4 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 668/05, który stwierdzał nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego. Postanowienie to dotyczyło postępowania odwoławczego toczącego się przed Kolegium, a nie przed organem egzekucyjnym, tj. Prezydentem Miasta Kołobrzeg. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu [...] kwietnia 2006 r., ponad dwa miesiące od wykonania eksmisji. Podobnie jest z wyrokiem WSA z dnia 22 marca 2007 r., który wpłynął do Urzędu Miasta w dniu [...] lipca 2007 r. i został wydany po roku i pięciu miesiącach od wykonania eksmisji. Podejmowanie więc działań o które wnosi skarżący, po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, nie jest uzasadnione.

Organ wskazał, że wezwanie do wykonania wyroku opisywane w skardze dotyczyło wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania, a więc nie dotyczyło spraw rozstrzyganych w cytowanych wyrokach WSA. Przypomniał dalej, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jeżeli w toku prowadzonej egzekucji ustali, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 ustawy. Umorzenie postępowania określane jest jako jego zastój trwały i ostateczny, środek niweczący dotychczasowe wyniki postępowania, stosowany tylko tam, gdzie osiągnięcie celów procesowych staje się nieaktualne. Dlatego też organ egzekucyjny nie mógł wydać postanowienia o umorzeniu postępowania, gdy zostało ono zakończone. Nie było przy tym podstaw, ani potrzeby, wydania negatywnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania.

Prezydent Miasta wskazał, że skarżący został eksmitowany do lokalu zamiennego wskazanego przez wierzyciela, spełniającego przesłanki lokalu zamiennego. Skarżący nie był zmuszony do wynajmowania lokalu mieszkalnego na wolnym rynku, jest to jego wyłączna decyzja.

Postępowanie prowadzone przez organ egzekucyjny podlegało ciągłej weryfikacji przez SKO w Koszalinie gdzie skarżący odwoływał się od decyzji wydanych w pierwszej instancji. W większości przypadków orzeczenia organu egzekucyjnego utrzymywane były w mocy, w dwóch przypadkach eksmisja została wstrzymana z uwagi na postanowienie Sądu i Kolegium, do którego organ egzekucyjny się zastosował. WSA w Szczecinie nigdy nie wstrzymało prowadzonego postępowania, chociaż takie uprawnienie Sąd miał. W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z tego względu organ egzekucyjny prowadził dalej postępowanie egzekucyjne, aż do jego zakończenia. W tym czasie przed WSA w Szczecinie ze skargi H. K. toczyło się postępowanie i wydano trzy wyroki, na temat których posiadł wiedzę organ egzekucyjny.

Na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że w postępowaniu egzekucyjnym muszą być wydane rozstrzygnięcia w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego i rozstrzygnięcia co do zarzutów, a takich orzeczeń nie ma. Poza tym, nie była załatwiona sprawa kosztów dokonanych czynności związanych z eksmisją, co świadczy o tym, że postępowanie nie zostało zakończone.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji i na sądzie, może być jednakże wyłączony w razie istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna wiąże o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych i traci moc wiążącą w przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

W rozpoznawanej sprawie doszło do zmiany istotnych okoliczności faktycznych, bowiem w dniu [...] lutego 2006 r. została wykonana eksmisja skarżącego, a zatem doszło do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tej sytuacji wskazania Sądu co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku z dnia 22 marca 2007 r., a dotyczące konieczności zwrócenia wierzycielowi wadliwego tytułu wykonawczego celem umożliwienia mu złożenia ponownego, poprawnego wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej, straciły na aktualności.

Stosownie do art. 7 § 2 i 3 ustawy, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji Prezydent Miasta zasadnie uznał, że postępowanie egzekucyjne dotyczące H. K. zostało zakończone, gdyż działania podejmowane przez organ egzekucyjny doprowadziły do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. W tym stanie rzeczy trafne było również stwierdzenie o braku podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 p.p.s.a.

H. K., reprezentowany przez adwokata K. G., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) naruszenie art. 113 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy mimo nie wyjaśnienia wszystkich istotnych faktów i tym samym rozstrzyganie tylko o części skargi;

2) naruszenie art. 3 § 1 w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ egzekucyjny art. 152 i 153 p.p.s.a.;

3) naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a.;

4) naruszenie art. 59 § 1 w zw. z art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skargę do Sądu pierwszej instancji wniesiono z powodu niewykonania przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg dwóch prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - z dnia 4 stycznia 2006 r., IISA/Sz 668/05 i z dnia 22 marca 2007 r., IISA/Sz 6/07. Sąd nie rozpatrzył całości skargi i pominął w uzasadnieniu fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W dalszej kolejności skarżący kasacyjnie podniósł, że postępowanie naruszało przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zasady zaufania do organów państwa poprzez nieprawidłowe informowanie zobowiązanego o środkach zaskarżania.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie akta sprawy potwierdzają, że organ wiedział o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto skoro ustawodawca przekazał wykonanie wyroków dotyczących opróżnienia lokali mieszkalnych organom administracji to z wszystkimi materialno-prawnymi skutkami, w tym prawem do umorzenia postępowania. Należy uznać, że postanowienie z dnia 25 września 2002 r. o umorzeniu postępowania powoduje trwałe przerwanie postępowania egzekucyjnego (por. uchwała SN z dnia 28 maja 1992 r. III AZP 5/92, publ. OSNCP 1992/10/175). Zaznaczył również, że postępowanie egzekucyjne nie może być wykorzystane do odbierania praw nabytych, ani też do ich zmiany; ma zmierzać jedynie do wykonania obowiązków. Wskazanie tyko jednego lokalu zamiennego zmienia prawo do niego w przymus.

Sama instytucja umorzenia nie pozbawia wierzyciela dochodzenia swoich praw. Wierzyciel może wystawić nowy tytuł wykonawczy, ewentualnie wznawiać postępowanie w trybie art. 145 czy 156 k.p.a.

Analizując przepisy ustawy o ochronie prawa lokatorów (Dz. U. Nr 71, poz. 733), zwłaszcza art. 30 ust. 1 art. 33 ust. 4 w związku z st. 2 wydaje się, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu nie dostarczenia lokalu zamiennego [...] września 2002 r. nosi charakter trwały. Takie stanowisko potwierdza również całkowita zmiana art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonana ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368), który zakłada, że dla egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych tytułem wykonawczym jest orzeczenie sądowe zaopatrzone w klauzulę wykonalności. W nowym brzemieniu ustawodawca całkowicie zrezygnował z oznaczenia możliwości egzekwowania tytułów wykonawczych pochodzących od sądów, które jeszcze na mocy innych ustaw miały charakter incydentalny. Potwierdza to także brzmienie art. 12 ust. 7 ustawy zmieniającej z dnia 6 września 2001 r. Przepis ten wskazuje, że można dokończyć postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego od Sądu, jednak nie ma możliwości powtórnie wszczynać takiego postępowania.

Skarżący kasacyjnie podkreślił, że opróżnienie lokalu mieszkalnego zostało orzeczone przez sąd powszechny, a sąd administracyjny nie ma prawa rozstrzygania czy uprawnienie wierzyciela przeszło na inną osobę.

Organ egzekucyjny bada czy tytuł wykonawczy posiada wszystkie elementy przewidziane w art. 27 § 1 i 2 ustawy i w razie stwierdzenia braku któregokolwiek zwraca tytuł wierzycielowi. Oznaczonym w tytule wierzycielem były Zakłady [...] "[...]". Brak jest podstaw do zwrotu podmiotowi, który przedstawia się jako następca prawny ale w tytule wykonawczym nie widnieje. Taka sytuacja musi prowadzić do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący kasacyjnie nie zgodził się ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że została wykonana eksmisja skarżącego, a zatem "doszło do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczy". Jego zdaniem do wykonania obowiązku w rozumieniu tego przepisu może dojść tylko dobrowolnie. Tymczasem opróżnienie lokalu było niedopuszczalne i bezprawne w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2006 r. W szczególności art. 59 § 1 ustawy przewiduje szereg przesłanek dla których postępowanie egzekucyjne należy umorzyć i żaden przepis ustawy nie zabrania umorzyć postępowania po zastosowaniu środka egzekucyjnego. Co więcej powyższy przepis nie przewiduje terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania. Może on zapaść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.

Na zakończenie skarżący powołał się na art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 13 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 60, poz. 284), mówiące o prawie do poszanowania mieszkania i prawa do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpoznawać wniesioną skargę kasacyjną.

Konsekwencją związania NSA podstawami skargi kasacyjnej jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nadto związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że NSA dokonuje oceny zaskarżonego wyroku wyłącznie w granicach zakreślonych postawionym i zarzutami.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie oparta została wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania.

Pierwszy zarzut dotyczy naruszenia art. 113 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych faktów i tym samym rozstrzyganie tylko o części skargi. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej odnoszącej się do tego zarzutu wynika, że skarżącemu chodzi o to, iż w skardze wskazał na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg nie tylko wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt IISA/Sz 6/07, ale również na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt IISA/Sz 668/05.

Stosownie do art. 113 § 1 p.p.s.a. przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd pierwszej instancji rozstrzygając skargę o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta Kołobrzeg za niewykonanie wyroku nie naruszył wskazanych przepisów w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem mieć na względzie, że z treści art. 154 § 1 p.p.s.a. wynika, i wnoszący skargę może żądać od sądu administracyjnego wyłącznie wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku sądu. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie przez organ administracji w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego po wyroku sądu administracyjnego. W sytuacji uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji chodzi o bezczynność tego organu, którego decyzja została uchylona, bądź stwierdzono jej nieważność. Jeżeli orzeczenie sądu dotyczy decyzji organów obu instancji organem zobowiązanym do wykonania wyroku będzie organ pierwszej instancji. W sytuacji natomiast, gdy rozstrzygnięcie dotyczy tylko decyzji organu odwoławczego zobowiązanym do wykonania wyroku jest ten organ, a nie organ pierwszej instancji.

Uwzględniając powyższe uwagi należy wskazać, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 668/05 stwierdzona została nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] kwietnia 2005 r. w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego. Wobec tego, że wyrokiem tym stwierdzono nieważność orzeczenia organu odwoławczego to ten organ zobligowany był do wykonania wyroku, a nie Prezydent Miasta Kołobrzeg, który jest organem pierwszej instancji. Zatem już tylko z tego powodu brak było podstaw do rozważania kwestii wykonania wyroku z dnia 4 stycznia 2006 r. przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Wobec tego brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do kwestii wykonania wyroku z dnia 4 stycznia 2006 r. przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg nie stanowi naruszenia art. 113 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że odnoszą się one do prawidłowości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Tymczasem skarga, w której strona żąda wymierzenia organowi grzywny, jest skargą odrębną od skargi, w wyniku której został wydany wyrok niewykonany przez organ. W ramach postępowania wszczętego skargą opartą na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje ustaleń czy organ wykonał wyrok uwzględniający skargę, natomiast przedmiotu oceny sądu nie stanowią kwestie merytoryczne dotyczące prowadzonego postępowania i ewentualnie podjętego w jego wyniku rozstrzygnięcia. Wobec tego trzeba wskazać, że rzeczą Sądu pierwszej instancji nie była kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego jako takiego. Sąd w granicach rozpoznawanej sprawy miał dokonać oceny, czy Prezydent Miasta Kołobrzeg po wydaniu wyroku z dnia 22 marca 2007 r. w sprawie II SA/Sz 6/07 zobowiązany był do podjęcia dalszych czynności i wydania rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym trzeba wskazać, że aby móc zakwestionować rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należało postawić zarzut naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a., który jest podstawowym przepisem materialnoprawnym, w oparciu o który rozstrzygane są skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku. Brak takiego zarzutu w skardze kasacyjnej uniemożliwia dokonanie oceny rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w granicach sprawy, jaką jest sprawa o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku. Zarzuty naruszenia: art. 3 § 1 w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 59 § 1 w związku z art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zmierzające do wykazania wadliwości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg, są zarzutami wykraczającymi poza granice sprawy, w której zapadł zaskarżony wyrok i z tego względu nie stanowią usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.