Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 801/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji oraz postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B – po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i postanowienie Starosty z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie wznowienia postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz.151 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Starosty dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekającą o uchyleniu ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2006 r. o przyznaniu uprawnienia J. T. do kierowania pojazdami w zakresie kat. B oraz o odmowie wydania uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] 2006 r. Starosta przyznał J. T. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B i wydał stronie prawo jazdy o numerze [...].

Pismem z dnia 31 października 2012 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł na podstawie art. 184 § 1 k.p.a. sprzeciw od powyższej decyzji, żądając wznowienia postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. Starosta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wydania J. T. prawa jazdy o numerze [...] kat. B, a następnie decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji z dnia [...] 2006 r. nadającej ww. stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B oraz o odmowie wydania prawa jazdy.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z dołączonego do sprzeciwu Prokuratora protokołu przesłuchania świadka z dnia 31 października 2012 r. wynikało, że przedłożone przez stronę przy wniosku o wydanie prawa jazdy dokumenty okazały się fałszywe. W takiej sytuacji uzasadnione było wznowienie postępowania i odmowa wydania prawa jazdy w oparciu o przedłożone dokumenty.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. T., działający przez pełnomocnika, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności decyzji, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto odwołujący się wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. decyzji Wójta Gminy przyznających świadczenia na rzecz małoletnich dzieci odwołującego się oraz jego żony opiekującej się niepełnosprawnym dzieckiem, decyzji Wójta Gminy wykazującej, że J. T. prowadzi gospodarstwo rolne - na okoliczność, iż uprawnienie do kierowania pojazdami jest niezbędne do przewożenia małoletniego D, a ponadto do prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę prawa procesowego, tj. art. 10 k.p.a., art. 104 k.p.a., polegający na przyjęciu, że przedłożone dokumenty do wniosku o wydanie prawa jazdy okazały się fałszywe bez ich wskazania i weryfikacji, a także bez odniesienia się do wyników egzaminów na prawo jazdy, co oznacza, że zaskarżoną decyzję wydano przedwcześnie oraz w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Strona zarzuciła ponadto obrazę art. 90, art. 91, art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 24, poz. 215), poprzez pominięcie i brak ustosunkowania się do jego wymogów wobec niezanegowania faktu, że odwołująca się strona zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii. Zdaniem odwołującego się, podstawą do wznowienia i odmowy przyznania prawa jazdy byłoby unieważnienie egzaminu decyzją wojewody w trybie art. 112 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją z dnia 27 marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO podniosło, że z zamieszczonego w aktach protokołu przesłuchanego w charakterze świadka J. T. (składającego zeznania pod odpowiedzialnością karną) wynika, że zaświadczenie z dnia 11 lipca 2006 r. nr [...] o ukończeniu przez niego kursu zawiera nieprawdziwy wpis, ponieważ nigdy nie odbywał kursu w S, jak też nie odbył tylu godzin kursu, ile zostało wpisanych w zaświadczeniu. Praktycznej nauki jazdy miał 10-12 godzin, natomiast ze względu na brak czasu odbył tylko 10 godzin nauki teoretycznej. Ponadto przyznał, że ze względu na trudność zdania egzaminu za pierwszym razem prosił znajomych, od których się dowiedział o możliwości zapłacenia za pozytywny wynik egzaminu, aby porozmawiali z osobą, której zapłaci, jak będzie miał pieniądze. Dokument prawa jazdy odebrał w Starostwie i nikomu pomimo obietnic łapówki nie wręczał.

W ocenie Kolegium, działającego jako organ odwoławczy, wiarygodność zeznań odwołującego się złożonych do protokołu nie budzi wątpliwości w części, w której wskazuje na okoliczności przebiegu szkolenia teoretycznego i praktycznego w zakresie kursu nauki jazdy. J. T. składał zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej, a ponadto jego zeznania są spójne, logiczne, w sposób przejrzysty relacjonują okoliczności przebiegu kursu i egzaminu na prawo jazdy.

Kolegium stwierdziło, że fakt wydania zaświadczenia zawierającego fałszywą treść jest przesłanką wystarczającą do stwierdzenia, że nie został spełniony warunek wydania prawa jazdy określony w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten bowiem stanowi o odbyciu szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii. Jak sam odwołujący się przyznał, nie odbył on szkolenia w pełnym wymiarze godzin. Powyższa okoliczność uzyskania prawa jazdy bez spełnienia wymogu ustawowego jest istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a istniała ona w dniu wydania decyzji, lecz nie była znana organowi wydającemu prawo jazdy.

Ponadto, zdaniem Kolegium, okoliczność, że egzamin na prawo jazdy, który zdał odwołujący się, nie został unieważniony przez uprawniony organ, nie stanowi przeszkody do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w której fakt sfałszowania zaświadczenia dotyczącego przebiegu kursu nie budzi wątpliwości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. T., żądając uchylenia jej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący wskazał na naruszenie przepisów:

- art. 7 i 107 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń, jakoby treść zeznań skarżącego w charakterze świadka złożonych pod wpływem sugestii przesłuchującego przesądzała o zasadność zaskarżonej decyzji,

- art. 90, 91 i 112 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez niezanegowanie faktu zdania przez skarżącego egzaminu na prawo jazdy z wynikiem pozytywnym i pominięcie przesłanek, które uprawniają skarżącego do otrzymania prawa jazdy,

- art.156 § 1 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania bez uprzedniej weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę wydania skarżącemu prawa jazdy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Zaskarżoną decyzję należało uchylić, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w skardze.

W ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która zakończyła wznowione przez organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 647, dalej w skrócie k.p.a.), postępowanie w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B.

Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] 2006 r. o nadaniu J. T. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. ze względu na sprzeciw wniesiony przez Prokuratora Rejonowego.

Następnie w dniu [...] 2012 r. Starosta wydał decyzję, znak: [...], którą uchylono decyzję z dnia [...] 2006 r. i odmówiono skarżącemu wydania prawa jazdy. Organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na okoliczności wynikającej z treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wskazał, że dowody, na podstawie których wydana została uchylana decyzja, okazały się fałszywe.

Rozstrzygnięcie to zaaprobowało zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując, że skoro fałszywe okazało się zaświadczenie nr [...] z dnia 11 lipca 2006 r. o ukończeniu przez J. T. kursu nauki jazdy, to nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz.151 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Stosownie zaś do treści art. 145 § 2 k.p.a., z przyczyny powyższej postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Ponadto, z przyczyny określonej w § 1 pkt 1 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem

lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że aby wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki, tj.:

- w postępowaniu dowodowym miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu,

- sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, z wyjątkiem sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, oraz gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn,

- fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, co oznacza, że jeżeli nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji bezzasadnie uznały, że w przedmiotowej sprawie wystąpił fałszywy dowód w postaci zaświadczenia o ukończeniu przez skarżącego kursu nauki jazdy.

Podkreślić należy, że z samej treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż o fałszywości dowodu może przesądzić wyłącznie orzeczenie sądu lub innego organu, przez który rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie (por. E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa-Zielona Góra 1994 r., s. 73).

W niniejszej sprawie okoliczność taka nie zachodziła, bowiem żaden sąd ani inny organ nie stwierdził prawomocnie faktu sfałszowania zaświadczenia nr [...] z dnia 11 lipca 2006 r., które dało Staroście podstawę do przyznania J. T. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B.

Konieczność spełnienia wymogu uprzedniego stwierdzenia fałszu dowodu nie zachodziłaby jedynie w dwóch sytuacjach: gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania na tej podstawie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego lub poważnej szkody dla interesu społecznego albo gdy postępowanie przed sądem lub innymi organem w sprawie stwierdzenia fałszywości dowodu nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych przepisami prawa.

Wskazać w związku z tym należy, że żadna z opisanych wyżej sytuacji także nie zachodzi w niniejszej sprawie.

W judykaturze i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, podzielany także przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że przez oczywistość fałszu dowodu, należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. podrobiony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 134/2010). O oczywistości fałszu w takim rozumieniu nie można mówić w niniejszej sprawie. Podstawą wznowienia postępowania przez organ I instancji był dowód w postaci przesłuchania świadka w toku przygotowawczego postępowania karnego, z którego wynikało, że skarżący J. T. nie uczęszczał na kursy teoretyczne ani praktyczne, a pozytywny wynik państwowego egzaminu końcowego został ustalony i opłacony wcześniej. Z faktu tego organ I instancji wyprowadził błędny wniosek, podtrzymany rozstrzygnięciem organu II instancji, o fałszywości dowodu w postaci zaświadczenia o ukończeniu kursu nauki jazdy. Wskazać bowiem należy, że nie jest możliwie powiązanie treści zeznań skarżącego bezpośrednim związkiem przyczynowym z faktem fałszywości dokumentu stwierdzającego ukończenie przez niego kursu. Takie zaświadczenie nie stało się fałszywe z tej tylko przyczyny, że organ prowadzący postępowanie karne przygotowawcze przypisał im walor dowodu przeciwko osnowie dokumentu. Skoro zaś nie sposób uznać fałszywości tego dowodu za oczywistą, zbędne jest analizowanie wystąpienia przesłanki niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego lub poważnej szkody dla interesu społecznego.

W konsekwencji uznać należało, że organy administracji obu instancji bezpodstawnie przyjęły za podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania J. T. prawa jazdy kat. B przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.