Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 459/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1-4, art. 5 ust. 1, art. 21 ust. 1, ust. 3, art. 26 ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
article: art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Ibrom WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ II instancji lub organ odwoławczy) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako "O.p" lub "Ordynacja podatkowa"; aktualnie Dz.U. z 2021 r., poz. 1540), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia 27 lutego 2021 r., nr [...] o nałożeniu na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. (dalej jako Spółka, skarżąca) karę pieniężną w wysokości 34 856 zł za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 9 stycznia 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w H. kontrolę pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym rej. [...], którym przewożono olej sojowy surowy jadalny w ilości 24380 kg, klasyfikowany do pozycji kod CN 1507. W okazanym zgłoszeniu SENT [...] jako podmiot wysyłający towar widnieje A. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. natomiast w dokumencie WZ z dnia 9 stycznia 2020 r., nr [...] jako dostawcę towaru wskazano A. Sp. z o.o. z Z..

Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli nr [...]

W efekcie ustaleń z przeprowadzonej kontroli Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. postanowieniem z dnia 11 listopada 2020 r. wszczął w stosunku A. Sp. z o.o. z Z. postępowanie w związku z naruszeniem przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Po uzyskaniu kilkakrotnych, obszernych wyjaśnień od Spółki oraz K. B. działającego w imieniu firmy A. P. Sp. z o.o. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. ustalił, że spółka A. jest podmiotem wysyłającym w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2018, poz. 2332 z późn. zm., aktualnie Dz.U. z 2021r., poz.1857 dalej jako ustawa o SENT) ponieważ dokonała dostawy przedmiotowego towaru, co wynika z faktury z dnia nr [...] z dnia 10 stycznia 2020 r. W stanie faktycznym sprawy stwierdzona nieprawidłowość polegała na niewykonaniu przez podmiot wysyłający obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

Do wyliczenia kary pieniężnej w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia organ przyjął wartość towaru z faktury nr [...] z dnia 10 stycznia 2020 r. tj. 24,380 t oleju sojowego surowego jadalnego w cenie [...] zł. Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy SENT, organ kwotę [...]zł pomnożył przez wysokość kary 46% 1 i otrzymał wynik sankcji administracyjnej - [...] zł.

W dniu 27 lutego 2021 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wydał decyzję mocą której na Spółkę A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł, za nieprzesłanie do rejestru zgłoszenia SENT przed rozpoczęciem przewozu towaru.

Spółka odwołała się od ww. decyzji domagając się jej uchylenia i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie odstąpienie od nałożenia kary. Zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organu podatkowego, skutkujące nie wyjaśnieniem okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy i niewystarczającym ustaleniem stanu faktycznego, w szczególności brak kompleksowego rozważenia okoliczności przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, pominięcie przy ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy wprowadzenia ustawy SENT co doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej pomimo nieuszczuplenia należności publicznoprawnych,

2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego wskazania, w jakich przypadkach byłaby możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na przesłankę "interesu publicznego", wobec czego dopiero wtedy byłaby możliwa ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość zastosowania odstąpienia, wobec czego organ nie podjął wszelkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, wobec czego organ niezasadnie nie zastosował instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na "interes publiczny",

II) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 SENT poprzez niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej co wynikało z przyjęcia, że w sprawie nie zachodziła przesłanka "interesu publicznego", podczas gdy odstąpienie od wymierzenia kary uzasadnione było z uwagi na obecność tej przesłanki, w tym: pominięcie przez organ przy nakładaniu kary rzeczywistej intencji ustawodawcy wprowadzenia ustawy SENT i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia należności Skarbu Państwa, eksponowanie profiskalnej roli kary pieniężnej, brak osiągnięcia korzyści majątkowej przez skarżącego, stopień uchybienia, legalność przewozu

Przywołaną na wstępie decyzję z dnia 21 maja 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, definicje podmiotów na które zostały nałożone obowiązki w związku z obrotem towarami wrażliwym oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Przepisy ww. ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie wyłączają odpowiedzialności nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

Dalej organ uzasadniał, że z przedmiotowych dokumentów księgowo magazynowych dotyczących przewozu według dokumentu SENT [...] wynika, iż A. Sp. z o.o. dokonała dostawy oleju sojowego surowego jadalnego, i biorąc pod uwagę treść przepisów ustawy SENT, Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. prawidłowo uznał Spółkę A. za podmiot wysyłający, który nie dopełnił obowiązków nałożonych tą ustawą. Przytaczając treść art. 5 ust. 1 ustawy o SENT organ odwoławczy podniósł, iż wysyłający, którym była Spółka, nie zastosował się do tego przepisu, gdyż przed rozpoczęciem przewozu nie przesłał do rejestru zgłoszenia, a tym samym nie uzyskał numeru referencyjnego. Sankcje za niewykonanie obowiązków nałożonych w art. 5 ustawy SENT są przewidziane w art. 21 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 wspomnianego artykułu, w przypadku niewykonania obowiązku określonego przez art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł.

Przytaczając treść art. 21 ust. 1 ustawy o SENT organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość sankcji administracyjnej w kwocie [...]zł.

Odnośnie niezastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem między innymi podmiotu wysyłającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu wysyłającego lub z urzędu (art. 21 ust. 3 ustawy o SENT). Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, a więc odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem wynikającym z art. 5 ust. 1 ustawy o SENT, gdyż w sprawie tej nie zaistniał ważny interes wysyłającego lub interes publiczny od wystąpienia, których ustawodawca uzależnił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Organ skrupulatnie przeanalizował, cytując orzecznictwo sądów administracyjnych, przesłankę ważnego interesu wysyłającego oraz ważny interes publiczny. Za prawidłową uznał ocenę organu pierwszej instancji, że przywołane przez Spółkę argumenty za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej są niewystarczające, bowiem nie mieszczą się w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których odwołuje się przepis art. 21 ust. 3 ustawy o SENT. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, natomiast konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o SENT jest powszechnie znana podmiotom do których jest skierowana, tj. wysyłającym, odbierającym, przewoźnikom i kierującym środkiem transportu. Ponadto, według organu krótki okres prowadzenia działalności przez skarżącą nie może być okolicznością, na którą strona mogłaby się skutecznie powoływać w kontekście odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji stwierdzono zarejestrowanie 725 przypadków - przemieszczeń towarów, w których strona występuje jako podmiot wysyłający. Mając na uwadze ogólną liczbę zgłoszeń, organ odwoławczy zauważa, że skarżący pomimo relatywnie krótkiego okresu prowadzenia działalności jest w pełni profesjonalnym podmiotem, który posiada wiedzę w zakresie obowiązków nałożonych ustawą SENT. Z tego też względu powoływanie się na niewystarczające doświadczenie i niejasne przepisy również nie może być traktowane jako okoliczność łagodząca. W sprawie niniejszej zobowiązanie do zapłaty nie powstało z powodu niewiedzy podmiotu wysyłającego, ale było związane z brakiem staranności co doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ocenił sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową Spółki stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie [...]zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej firmy oraz zagrażałoby bytowi strony. Organ ustalił, że za rok 2018 skarżąca uzyskała dodatni wynik finansowy w kwocie brutto [...] zł, w roku 2019 odnotowano uzyskanie dodatniego wyniku finansowego w kwocie [...]zł, zaś w roku 2020 na dzień 30 września - kwotę [...]zł co jest potwierdzeniem bardzo dobrej kondycji finansowej i ciągłego rozwoju firmy. Dochody Spółki nie wskazują na to, by firma mogła być postawiona w stan likwidacji, a wysokość nałożonej kary nie grozi utratą płynności finansowej. Prowadzona działalność gospodarcza przynosi wysokie dochody, zapłata kary nie będzie stwarzała realnego zagrożenie jej płynności finansowej. Spółka A. nie posiada zaległości, nie są prowadzone w stosunku do niej postępowania egzekucyjne i upadłościowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 2017 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania strony do organów podatkowych, niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, w szczególności brak kompleksowego rozważenia okoliczności przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, pominięcie przy ocenie pojęcia "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy wprowadzenia ustawy SENT, co doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej pomimo nieuszczuplenia należności publicznoprawnych;

b) art. 122, art. 187 § 1 i 3 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy czynności dowodowych w zakresie ustalenia, że Spółka "posiada znaczny udział w obrocie sprzedaży na rzecz kontrahentów ryzykownych w związku z czym jej działalność jest monitorowana przez organy celno-skarbowe", które to okoliczności powinny być udowodnione przez organ podatkowy, co przyczyniło się do zaniechania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i wydania skarżonej decyzji w oparciu o nieustalony stan faktyczny,

c) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 ust. 3 ustawy SENT, poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego wskazania, w jakich przypadkach byłaby możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na przesłankę "interesu publicznego", wobec czego dopiero wtedy byłaby możliwa ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość zastosowania odstąpienia, skarżąca zarzuciła organowi, że nie podjął wszelkich czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, niezasadne niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na "interes publiczny;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 21 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej co wynikało z przyjęcia, że w sprawie nie zachodziła przesłanka "interesu publicznego", podczas gdy odstąpienie od wymierzenia kary uzasadnione było z uwagi na obecność tej przesłanki, w tym: pominięcie przez organ przy nakładaniu kary rzeczywistej intencji ustawodawcy wprowadzenia ustawy SENT i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia należności Skarbu Państwa, eksponowanie profiskalnej roli kary pieniężnej, brak osiągnięcia korzyści majątkowej przez skarżącą oraz brak straty finansowej po stronie Skarbu Państwa i społeczeństwa, stopień i rodzaj uchybienia, legalność przewozu.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła organowi, że okoliczności przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny rozważył w sposób niepełny. Skarżąca podkreśliła, że nie zostało wykazane, ażeby Spółka dokonała nielegalnej transakcji (przedmiotem transakcji był olej sojowy surowy jadalny, kod CN 1507) lub działała nielegalnie, tj. w "szarej strefie". Również zdaniem skarżącej, stwierdzonym uchybieniem przepisom ustawy SENT nie zagroziła interesom fiskalnym Skarbu Państwa, ponieważ należny podatek został przez nią zapłacony a organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały faktu zapłaty tego podatku. Spółka wskazywała także na to, że ewentualna dobra kondycja finansowa przedsiębiorcy nie może a limine przekreślać możności zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary, co w ocenie Spółki miało miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta takimi wadami prawnymi, które dawałyby podstawę do jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.

W myśl art. 4 ust. 1-4 ustawy SENT środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń, zwany dalej w ustawie "rejestrem". Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Rejestr prowadzi Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Stosownie do treści art. 2 pkt. 7 ustawy o SENT, podmiotem wysyłającym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, dokonująca:

a) dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług: – ostatniej przed rozpoczęciem przewozu towarów - w przypadku gdy jest dostawcą towaru, a po wydaniu towaru jest on przewożony na rzecz podmiotu odbierającego,

– uprawnioną do rozporządzania towarami jak właściciel w momencie rozpoczęcia przewozu - w przypadku gdy dostarcza towary na rzecz podmiotu odbierającego w celu dokonania dostawy towarów po zakończeniu przewozu towarów,

b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu ustawy, o której mowa w lit. a,

c) eksportu towarów w rozumieniu ustawy, o której mowa w lit. a;

Przewóz towarów w świetle ustawy (art. 2 pkt 9) to przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku.

Jak wynika z treści art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 9 stycznia 2020 r. ok. godz.15:00 funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej na drodze krajowej nr [...] w H. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym rej. [...], w którym przewożono olej sojowy surowy jadalny kod CN 1507 w ilości 24380 kg. W zgłoszeniu SENT[...] w polu informacje o podmiocie wysyłającym towar widnieje A. P. sp. z o. o. z P., natomiast w okazanym do kontroli przez kierowcę pojazdu dokumencie WZ nr [...] z dnia 9 stycznia 2020 r. dostawcą towaru jest A. Sp. z o.o. z Z.. Skarżąca spółka przedstawiła fakturę VAT nr [...] z dnia 10 stycznia 2020 r. w której jako sprzedawca towaru - oleju sojowego surowego jadalnego w ilości 24380 kg występuje spółka A. Sp. z o.o. z Z., a nabywcą jest spółka A. P. sp. z o. o. z P., datą dostawy towaru jest 9 stycznia 2020 r. Przed rozpoczęciem przewozu działając w imieniu firmy A. P. Sp. z o.o., K. B. o godz. 14.35 w dniu 9 stycznia 2020 r. przesłał do rejestru zgłoszenie i uzyskał numer referencyjny [...] Skarżąca przed rozpoczęciem przewozu takiego zgłoszenia nie dokonała.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje poza sporem, że skarżąca, będąca podmiotem wysyłającym towaru podlegającego rejestracji w systemie SENT – oleju sojowego surowego jadalnego (CN 1507), nie dopełniła wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy SENT obowiązku polegającego na dokonaniu przez podmiot wysyłający obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia. Uzasadniało to wymierzenie kary pieniężnej określonej w art. 21ust.1 ustawy SENT. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.

Powyższy przepis został prawidłowo zastosowany jako materialnoprawna podstawa nałożenia kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie. Wysokość kary wyliczonej przez organ - 34 856 zł nie była kwestionowana przez Spółkę.

Według art. 21 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 - 2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Zasadniczy spór sprawie niniejszej odnosi się do oceny, czy organ prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W ocenie sądu, organy administracji trafnie uznały, że nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 21 ust.3 ustawy o SENT uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Przede wszystkim należy podnieść, że w wymienionym przepisie odstąpienie od wymierzenia kary oparte jest na uznaniu administracyjnym co wynika z użytego sformułowania "może". Oznacza to, że organ administracji ma swobodę wyboru rozstrzygnięcia w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. Ograniczone zastosowanie uznania administracyjnego nie oznacza jednak zupełne pomięcie istoty kontroli pod względem legalności takich decyzji organu. Sądowa kontrola stanowiska organu pod względem legalności nadal sprawdza się do oceny, czy organ w sposób prawidłowy przeprowadził proces wydania decyzji uznaniowej, czy uwzględnił wszystkie przepisy, czy materiał dowodowy został zebrany w całości, czy pojęcia nieostre zostały prawidłowo zinterpretowane, czy nie pominięto istotnych elementów przy ustalania stanu faktycznego oraz czy wybrał rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, nie można organowi zarzucić uchybień w tym zakresie.

Pojęcia ważnego interesu strony oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu wysyłającego i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.

Konieczne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20, oraz z 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18).

W przepisie art. 21 ust. 3 ustawy SENT przewidziano tylko możliwość organu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym.

Wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej skarżąca uzasadniała tym, że niedopełnienie obowiązku zgłoszeniowego przez Spółkę nie było wynikiem jej złej woli a wynikało w głównej mierze z niewystarczającego doświadczenia oraz niejasnych przepisów SENT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez organ II instancji a przedstawione w oparciu o dotychczasowy dorobek orzeczniczy sądów administracyjny w tym zakresie, jako że nie ma znaczenia dla wymierzenia kary popełnienie uchybienia w następstwie niezrozumienia przepisów prawa, omyłki czy bez zawinienia. Przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych (zob. np. wyrok z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/ 591/18, wyrok z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 52/18).

Skład orzekający, podziela także wskazane w uzasadnieniu decyzji argumenty, że na skarżącej, jako podmiocie wysyłającym, ciążył obowiązek dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT. Skarżąca jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, winna posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa oraz sankcji jakie przewiduje za ich niewykonanie. Nie mogą stanowić bowiem podstawy do odstępstwa od nałożenia kary, okoliczności związane wyłącznie z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków, w związku z tym za niezasadny uznać należy zarzut skarżącej sformułowany w pkt. II petitum skargi.

O istnieniu ważnego interesu podmiotu wysyłającego, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała ważnego interesu, nie wskazała nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jej sytuację materialną, która uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Organy trafnie również uznały, że za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej nie przemawia sytuacja finansowo - ekonomiczna skarżącej. Analiza dokumentów przekazanych przez Spółkę przy piśmie z dnia 4 stycznia 2021 r. wskazuje, że przychody spółki w 2018 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosiły [...] zł i zostały pomniejszone o koszty w kwocie [...]zł, co w konsekwencji doprowadziło do zakończenia 2018 r. z wynikiem finansowym (zysk brutto) [...] zł. W 2019 r. skarżąca odnotowała przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, które zostały pomniejszone o koszty w kwocie [...]zł, co w konsekwencji doprowadziło do zakończenia 2019 r. z wynikiem finansowym [...] zł. Zaś w okresie od 1 stycznia 2020 od 30 września 2020 r. Strona odnotowała przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, które zostały pomniejszone o koszty w kwocie [...]zł, co w konsekwencji doprowadziło uzyskania wyniku finansowego w wysokości [...] zł.

Organ z urzędu poczynił ustalenia z których wynika, że skarżąca w okresie od 1 kwietnia 2018 r. do 9 stycznia 2020 r. jako podmiot wysyłający dokonała 725 zgłoszeń (wydruk z rejestru SENT – k. [...] akt adm.). Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 5 stycznia 2021 r. (k. [...] akt adm.) oraz informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. W. z 1 lutego 2021 r. (k. [...] akt adm.) wynika, że skarżąca nie miała zaległości podatkowych, ani zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W celu pozyskania informacji o wielkości pomocy publicznej udzielonej A. Sp. z o.o. uzyskano wydruk z aplikacji SUDOP - Wyszukiwanie pomocy otrzymanej przez beneficjenta. Spółka była beneficjentem pomocy publicznej o wartości brutto: [...] zł, (29 290,24 euro) w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 7 lutego 2021 r.

Analiza przedstawionych dokumentów dokonana przez organ wykazała, że kondycja finansowa skarżącej jest dobra oraz że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie doprowadzi jej do upadłości i nie spowoduje innych niepożądanych społecznie skutków. Spółka nie ma zaległości podatkowych ani innych nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych, a wysokość kary w zestawieniu z osiąganymi przez skarżącą zyskami pozwala na ocenę, że zapłata kary w kwocie [...]zł nie stanowi nadmiernej dolegliwości.

Nie zachodzą zatem żadne okoliczności wskazujące na ważny interes strony, dający podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Brak jest również podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny. Należy podkreślić, że w interesie publicznym leży aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i aby była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie podniesiono, że w interesie publicznym jest sprawowanie właściwego monitoringu drogowego towarów i zapewnienie bezpieczeństwa całego przewozu. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny a podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania winny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W ocenie sądu organ prawidłowo dokonał analizy interesu publicznego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ dokonał analizy interesu publicznego nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami jak sprawiedliwość, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też sprawność działania aparatu państwowego. Uwzględnił wagę oraz okoliczności i przyczyny powstania naruszenia. Organ oceniając spełnienie "interesu publicznego" na płaszczyźnie pozaekonomicznej dokonał analizy popełnionego przez skarżącą uchybienia w stosunku do takich wartości jak: przestrzeganie przez wszystkich uczestników rynku przepisów ustawy i zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Wziął też po uwagę liczbę zgłoszeń dokonanych przez skarżącą i kontrole zgłoszeń, które wykazały, że skarżąca parokrotnie naruszyła przepisy ustawy SENT. Ocena przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny była zatem w istocie wszechstronna. Nie jest uzasadniony zarzut, że organ nie wskazał przypadków, w których byłaby możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na przesłankę interesu publicznego. Ocena zaistnienia przesłanki interesu publicznego dokonywana jest w konkretnych okolicznościach sprawy i odnosić się powinna do ustalonych w danej sprawie okoliczności faktycznych. Organ nie miał zatem obowiązku przedstawiania hipotetycznych okoliczności, które uzasadniałyby jego zdaniem odstąpienie od wymierzenia kary, jak tego domaga się skarżąca. Organ dokonał interpretacji pojęcia interesu publicznego i szczegółowo wyjaśnił, odnosząc się do konkretnych okoliczności sprawy, dlaczego w sprawie niniejszej brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na interes publiczny.

Za odstąpieniem od nałożenia kary nie ma znaczenia, podnoszona w skardze, okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych. Brak uszczuplenia wymienionych należności nie determinuje konieczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Należy zaznaczyć, że możliwość nałożenia kary za uchybienia przepisom ustawy o SENT ma zapobiec powstaniu uszczupleń. Kara ma w sobie element represji oraz element prewencyjny. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów oraz wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzeganie przepisów prawa. Ustawa ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami uznanymi za "wrażliwe", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonującymi wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonującymi obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami i ułatwić walkę z szarą strefą. Celem ustawy, która jest ustawą o charakterze subsydiarnym w stosunku do całego systemu podatkowego, jest także wprowadzenie zmian prawnych w dziedzinach, w których stwierdzało się najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym i zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu ustawy podkreślono, że doświadczenia kontrolne potwierdzają, że w wielu przypadkach różnice w obrocie dokumentami i faktycznym przemieszczaniu towarów są wykorzystywane przez nieuczciwe podmioty. Stąd konieczność powiązania obrotu dokumentami fakturowymi z kontrolą faktycznego przemieszczania towarów.

W ocenie sądu, brak uszczupleń należności publicznoprawnych w niniejszej sprawie nie oznacza, że organy administracji winny odstąpić od wymierzenia kary wobec skarżącej. Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawa nie uzależnia możliwości wymierzenia kary od stwierdzenia, że określony podatek nie został zapłacony. Kara przewidziana jest za naruszenie obowiązku zgłoszenia, który to obowiązek nałożony został na podmiot wysyłający w celu umożliwienia efektywnej kontroli przewozu towaru. Fakt zapłacenia podatku nie może mieć zatem znaczenia przesądzającego i nie może sam w sobie stanowić o spełnieniu przesłanki interesu publicznego.

Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji miał także na uwadze pogląd wyrażony w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 maja 2020 r., II GSK 220/20, 27 listopada 2020 r., II GSK 790/20, 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20, z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1368/20 zgodnie z którym "Nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia". W sprawie niniejszej nałożenie kary pieniężnej na skarżącą nastąpiło za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia. Skarżąca nie przedstawiła przekonujących dowodów, z których wynikałoby, że miała podstawy, by odstąpić od dokonania zgłoszenia. Skarżąca jako podmiot profesjonalny znała swoje obowiązki, powinna była zatem je wykonać. Skoro skarżąca nie dokonała i nie wykazała, by z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać zgłoszenia, podzielić należy stanowisko organu, że nie istnieją jakieś szczególne względy przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary. Trafnie zauważa organ, że udzielenie ulgi w takim stanie faktycznym prowadziłoby do nieuzasadnionego faworyzowania strony i godziłoby w zasady równości i sprawiedliwości społecznej.

Ponadto zdaniem Sądu, akceptacja możliwości odstępowania lub miarkowania kary z powodu tego, iż inny podmiot niż wysyłający dokonał zgłoszenia, dawałoby możliwość do nadużywania i omijania nakazów i obowiązków wynikających z ustawy SENT służącej zapobieganiu i zwalczania nielegalnego obrotu paliwami płynnymi lub innymi towarami wrażliwymi wskazanymi w tej ustawie. W konsekwencji, we wszystkich przypadkach, w których nie przeprowadzono kontroli, a doszło do naruszenia tych obowiązków, realizacja celów ustawy nie byłaby zagwarantowana, co w konkretnych przypadkach mogłoby doprowadzić do niemożności ustalenia rzeczywistego obrotu towarem, uznanym przez prawodawcę za wrażliwy i ukrycia faktycznych podmiotów dokonujących tych transakcji. Wymierzenie sankcji jest bowiem następstwem stwierdzenia naruszenia obowiązku zgłoszenia, wymaganego wprost przez przepis prawa materialnego.

Dodać należy, że wysokość kary administracyjnej aby mogła spełniać swoją rolę prewencyjną nie może być zbyt niska a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa. W ocenie sądu brak nałożenia kary wobec skarżącej za stwierdzone uchybienie byłby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które naruszają przepisy ustawy o SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie podważyła ustaleń dokonanych przez organ drugiej instancji na podstawie KRS o powiązaniach osobowych i kapitałowych pomiędzy Spółką a jej kontrahentami z którymi dokonuje obrotu towarami wrażliwymi.

Podsumowując stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy SENT i zastosował je do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W sprawie nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.