Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 873/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6245 Zwolnienie z ćwiczeń
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8 par. 1, art. 63 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81a, art. 128, art. 129 par. 2, art. 136 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak sprawy: [...], Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji - Karty Powołania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r., Seria P Nr [...], powołująca P. K. (dalej także: "Strona", "Skarżący") do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 08 do 21 września 2020 r.

Zaskarżone postanowienie wydano na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a.") oraz w następującym stanie faktycznym sprawy.

Kartą powołania - decyzją Serii P Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. powołał P. K. do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 08 do 21 września 2020 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] w D. .

Decyzję tę w dniu 16 czerwca 2020 r. odebrała matka Strony, Z. K.. Od decyzji tej Strona złożyła odwołanie w dniu 06 lipca 2020 r.

Jak wskazał Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (dalej także "Organ"), zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., na wydaną decyzję przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W związku z tym, że odwołanie zostało wniesione po upływie tego czasu - w myśl art. 134 K.p.a. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. Karty Powołania - decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r.

W skardze z dnia 14.10.2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r. Strona zaskarżyła postępowanie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. (omyłkowo wskazany zamiast prawidłowo "Wojskowej Komendy Uzupełnień w S.", co wyjaśniono w późniejszym piśmie z dnia 26.02.2021 r.) wskazując, że wydaną przez ów organ decyzją odmówiono udzielenia Mu zwolnienia z odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 08 do 21 września 2020 r. w Jednostce Wojskowej [...] w D. , sygnatura sprawy: [...]

Skarżący podniósł, że Szef Sztabu, ppłk. R. B., uzasadniał swoją decyzje tym, że Jego wniosek o zwolnienie z powołania lub przeniesienie terminu odbycia krótkotrwałych ćwiczeń został wniesiony po terminie, który był ustalony na 14 dni.

Jak dalej wyjaśnił Skarżący, kartę powołania na krótkotrwale ćwiczenia odebrała w dniu 16 czerwca 2020 Jego matka, Z. K.. Będąc już osobą w podeszłym wieku [...] lat, nie zwróciła uwagi, że jest to ważny list i odłożyła go dla Skarżącego w Jego pokoju. Skarżący, będąc w czasie przeprowadzki pomieszkiwał już w nowym lokum i pod adresem, gdzie przyszedł list, nie bywał od ponad 2 tygodni, będąc zajęty przeprowadzka oraz remontem.

Udał się w końcu do matki w odwiedziny po blisko 2 tygodniach od otrzymania przez Nią listu i wtedy dopiero zapoznał się jego treścią. Jak dalej wskazał Skarżący, był to dzień 29 czerwca, szczęśliwie wciąż miał 1 dzień na odniesienie się do powołania. Następnego dnia, czyli 30 czerwca 2020 r., udał się do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S., jak wyżej wyjaśniono) w celu złożenia prośby o zwolnienia z ćwiczeń, ponieważ był w trakcie daleko zaawansowanych negocjacji kontraktowych w celu wyjazdu do pracy na morzu (załącznik nr 3 korespondencji z pracodawcą - jak przy tym wyjaśnił, ze względu na fakt, że jest w pracy na statku, nie miał możliwości przetłumaczenia go na język polski w tym momencie). Wizyta Jego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) odbyła się w terminie 14 dni, przewidzianych zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. Jak wskazał Skarżący, można to sprawdzić na biurze przepustek Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.), gdzie został wylegitymowany przed wejściem i składał podpis. Jak wskazał przy tym Skarżący, niestety nie może załączyć lub donieść kopii z wypisu biura przepustek, ponieważ jestem w pracy na morzu po drugiej stronie kuli ziemskiej.

Będąc w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) przed upłynięciem terminu 14 dni, Skarżący dowiedział się od osoby odpowiedzialnej za takie sprawy, że ze zmieniły się przepisy i aktualnie trzeba złożyć podanie o zwolnienie z ćwiczeń, o czym nie zostałem poinformowany w liście powołującym na ćwiczenia. Wskazał przy tym, że wielokrotnie wcześniej, zwolnienie z ćwiczeń odbywało się za okazaniem książeczki żeglarskiej oraz okazaniem kontraktu, co oczywiście miał danego dnia ze sobą.

Dalej Skarżący wyjaśnił, że osoba odpowiedzialna w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) - niestety nie pamięta nazwiska po takim czasie - poinformowała Skarżącego, że tym razem musi złożyć wniosek. Poprosił więc o kartkę papieru, aby móc złożyć wniosek na miejscu, mając na uwadze ostatni dzień regulaminowy możliwości jego złożenia. Jak wyjaśnił przy tym Skarżący, oficer poinformował go, że korespondencja, którą prowadził ze swoim pracodawcą w języku angielskim, musi być przetłumaczona przez tłumacza na język polski. Poinformował go jasno, że są proste sformułowania angielskie i każdy jest w stanie je zrozumieć oraz, że przetłumaczenie zajmie przynajmniej czas do jutra lub dłużej i przekroczy czas na złożenie wniosku. Oficer wzruszył ramionami i bardzo niegrzecznie odpowiedział, że bez tłumaczenia na język polski nie dostanie zwolnienia z ćwiczeń wojskowych. Poprosił o możliwość złożenia wniosku bez załącznika, który by doniósł po dokonaniu tłumaczenia, ale oficer poinformował Skarżącego, że nie może złożyć wniosku bez wszystkich niezbędnych załączników i że nie ma problemu, żeby przyszedł z wnioskiem jak tylko będzie miał tłumaczenie. To był ostatni dzień 14, kiedy można było złożyć ów wniosek w terminie wymaganym ustawą i oficer wiedział o tym, ponieważ przedstawił mu swoją sytuację.

Dalej Skarżący wskazał, że udał się do tłumacza i jeszcze tego samego dnia złożył zamówienie na przetłumaczenie korespondencji z języka angielskiego na język polski. Po otrzymaniu tłumaczenia, złożył podanie o zwolnienie z krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) 6 lipca ze względu na opóźnienie w przetłumaczeniu oraz sobotę 4 lipca i niedzielę 5 lipca. Tłumaczenie do ręki otrzymał 4 lipca w sobotę po olbrzymich prośbach do tłumacza oraz wielokrotnych wyjaśnień, jak ważne jest to tłumaczenie.

Skarżący wyjaśnił, że jest marynarzem kontraktowym, pracującym na statkach morskich w firmach zagranicznych. Jest jedynym żywicielem rodziny, mającym na utrzymaniu ciężko chorą żonę, leczącą się psychiatrycznie i zabieraną już do szpitala psychiatrycznego ze względu na ciężki stan zdrowia. Ma na utrzymaniu także dwójkę małych dzieci. Z powodu kryzysu ekonomicznego w 2008 roku oraz kryzysu spowodowanego koronawirusem, branża w której pracuje, właściwie stanęła. Dziesiątki tysięcy ludzi jest zwolnionych, niektórzy pozostają bez pracy od 3-4 lat i dostać się do pracy lub w niej utrzymać, graniczy z niemożliwością. Ze względu na bardzo ciężką pracę, jaką wykonywał przez cale swoje życie, wciąż jest w stanie znaleźć, niestety tylko dorywczą prace. Jak wskazał Skarżący, oczywiście nie jest to proste, ani łatwe i wymaga ode Niego oraz od Jego rodziny wielu trudów, stresów i wyrzeczeń.

Sytuacja, w której postawiły Go osoby decyzyjne z Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S.), a szczególnie oficer, który przyjmował Jego wniosek i znal dokładnie Jego sytuację, jest dla Niego i Jego rodziny olbrzymim stresem i jest pewien, że wpływa na Jego obecną postawę w pracy, w której teraz jest i nie ma dnia, aby o tej sytuacji nie myślał, co może odbić się na Jego zdrowiu psychicznym oraz zwyczajnie może zostać zwolniony, jeżeli pracodawca tylko zorientuje się, przez jaki stres w tym momencie przechodzi.

Jak wyjaśnił dalej Skarżący, wniosek odmowny z Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S.) otrzymał parę godzin przed wyjazdem do pracy (załącza kopie z datą nadania listu oraz bilet wyjazdu autobusu ze S. na lotnisko). Wskazał przy tym, że nie musi opisywać stresu, jaki z tym miał związany, udając się na drugą stronę kuli ziemskiej do ciężkiej, wymagającej i stresującej samej w sobie pracy na morzu, mając w głowie to, że może stracić pracę i źródło utrzymania, które i tak już wisi na włosku ze względu na wspomniane kryzysy oraz z drugiej strony bezduszne groźby Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S.) kary więzienia lub grzywny, który nie rozpatrzył w ogóle mojego wniosku, pomimo tylu starań z mojej strony aby go złożyć i wydał decyzję odmowną ze względów proceduralnych (przekroczenie terminu złożenia wniosku), a nie merytorycznych.

Wielu dokumentów potwierdzających zaistniałą sytuacje, jak kartę leczenia żony, tłumaczenie na język polski itp. nie jest w stanie przedłożyć ze względu na to, że jest w pracy na morzu z dala od kraju. Jest oczywiście w stanieje donieść, jeżeli będzie trzeba, po powrocie z pracy.

Ze względu na nienaganną służbę wojskową, którą Skarżący odbył całościowo w Wojsku Polskim po odbyciu studiów oraz tym, że stawiał się zawsze, wielokrotnie i na czas na jakiekolwiek wezwania ze strony Sztabu Wojskowego czy to innych jednostek administracyjnych Wojska Polskiego, Skarżący zwrócił się do Sądu m. in. o cofnięcie decyzji Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz rozpatrzenie mojego wniosku złożonego do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S.) z uwzględnieniem mojej sytuacji rodzinnej oraz zawodowej.

Do skargi załączono 6 załączników, tj.: kopię ze strony pierwszej Książeczki Żeglarskiej z danymi osobowymi, kopię ze strony 10 Książeczki Żeglarskiej z potwierdzeniem zamustrowania na statku, kopię korespondencji z pracodawcą, kopię biletu autobusowego na trasie S. - lotnisko, kopię biletu lotniczego na dotarcie do miejsca zamustrowania na statku oraz kopię wniosku do sądu podpisanego własnoręcznie.

W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, reprezentowany przez pełnomocnika (radcę prawnego), wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowienie, dodatkowo wskazując przy tym, że odwołanie P. K. jest krótkie i jednoznaczne, i że w żaden sposób nie można tego pisma odczytać jako prośby o przywrócenie terminu z jednoczesnym wniesieniem odwołania. W tej sytuacji należy stwierdzić, że nie nastąpiło naruszenie ani art. 134 K.p.a. ani art. 58 K.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 11.01.2021 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo Skarżącego z dnia 07.01.2021 r., w którym ponownie wyjaśnił okoliczności składania odwołania od ww. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...].06.2020 r.

W dniu 01.03.2021 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo Skarżącego z dnia 26.02.2021 r. pt. "Odpowiedź na odpowiedź na skargę", w którym wyjaśnił, że w korespondencji wysłanej dnia 25.08.2020 r. do tutejszego Sądu oraz do Szefa Sztabu Wojskowego, wielokrotnie omyłkowo odnosił się wizyty w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w S. w dniu 30.06.2020 r., zamiast prawidłowo wskazać, że w dniu 30.06.2020 r. był w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S. przy ulicy [...], gdzie próbował złożyć odwołanie. W związku z tym wniósł o zastąpienie "Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S." na "Wojskową Komendę Uzupełnień w S.", gdzie był 30.06.2020 r., gdzie składa się odwołania od ćwiczeń wojskowych.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd administracyjny, stosownie do art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Kontrola ta - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m. in. kontrolę zaskarżonych postanowień (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.), przy czym uwzględnienie skargi na postanowienie - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) albo w przypadku stwierdzenia nieważności postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) albo w przypadku stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (przepis art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Oznacza to, że sąd administracyjny rozstrzygając sprawę związany jest tylko jej granicami, natomiast z urzędu uwzględnia stwierdzone uchybienia organów administracji, które miały istotne znaczenie dla meritum rozstrzygnięcia sprawy, wyciągając konsekwencje procesowe wskazane w przytoczonym wyżej art. 145 § 1 P.p.s.a

W ramach tak zakreślonych kompetencji ustawowych, sąd administracyjny uprawniony jest zatem badać, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, było postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak sprawy: [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od Karty Powołania - decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r., Seria P Nr [...], powołującej Skarżącego do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 08 do 21 września 2020 r.

U podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia było ustalenie, że ww. decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r., odebrała matka Skarżącego (Z. K.) w dniu 16 czerwca 2020 r., zaś Skarżący od tej decyzji złożył odwołanie w dniu 06 lipca 2020 r., zatem po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a., gdyż termin ten upłynął z dniem 30 czerwca 2020 r. (wtorek - dzień roboczy).

Zasadnie wskazał Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (dalej także "Organ odwoławczy"), że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., na wydaną decyzję przysługuje prawo do wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, co oznacza, że odwołanie wniesione po upływie tego terminu skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w myśl art. 134 K.p.a., co też uczynił Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdzając zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. Karty Powołania - decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...] czerwca 2020 r.

Jednakże, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej przewidzianej w art. 7 K.p.a., co w konsekwencji mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Jak bowiem wynika z przedstawionych w skardze oraz pismach ją uzupełniających okoliczności faktycznych towarzyszących złożeniu odwołania przez Skarżącego w badanej sprawie, a mających miejsce przed upływem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...].06.2020 r., Skarżący podjął działania zmierzające do złożenia odwołania przed upływem ustawowego terminu. Z treści skargi, jak i pisma z dnia 26.02.2021 r., wprost wynika, że w dniu 30.06.2020 r. (ostatni dzień terminu do złożenia odwołania) Skarżący był w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S. przy ulicy [...], gdzie próbował złożyć odwołanie.

Jak wyjaśnił Skarżący, kartę powołania na krótkotrwale ćwiczenia odebrała w dniu 16 czerwca 2020 r. Jego matka, Z. K.. Będąc już osobą w podeszłym wieku [...] lat, nie zwróciła uwagi, że jest to ważny list i odłożyła go dla Skarżącego w Jego pokoju. Skarżący, będąc w czasie przeprowadzki, pomieszkiwał już w nowym lokum, i pod adresem, gdzie przyszedł list, nie bywał od ponad 2 tygodni, będąc zajęty przeprowadzką oraz remontem.

Udał się w końcu do matki w odwiedziny po blisko 2 tygodniach od otrzymania przez Nią listu i wtedy dopiero zapoznał się jego treścią. Jak wskazał Skarżący, był to dzień 29 czerwca, szczęśliwie wciąż miał 1 dzień na odniesienie się do powołania. Następnego dnia, czyli 30 czerwca 2020 r., udał się do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (prawidłowo: Wojskowej Komendy Uzupełnień w S., jak wyżej wyjaśniono) w celu złożenia prośby o zwolnienie z ćwiczeń, ponieważ był w trakcie daleko zaawansowanych negocjacji kontraktowych w celu wyjazdu do pracy na morzu (załącznik nr 3 korespondencji z pracodawcą - jak przy tym wyjaśnił, ze względu na fakt, że jest w pracy na statku, nie miał możliwości przetłumaczenia go na język polski w tym momencie). Wizyta Jego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) odbyła się w terminie 14 dni, przewidzianych zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. Jak wskazał Skarżący, można to sprawdzić na biurze przepustek Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.), gdzie został wylegitymowany przed wejściem i składał podpis. Jak wskazał przy tym Skarżący, niestety nie może załączyć lub donieść kopii z wypisu biura przepustek, ponieważ w tym czasie był w pracy na morzu po drugiej stronie kuli ziemskiej.

Będąc w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) przed upływem terminu 14 dni, Skarżący dowiedział się od osoby odpowiedzialnej za takie sprawy, że ze zmieniły się przepisy i aktualnie trzeba złożyć podanie o zwolnienie z ćwiczeń, o czym nie zostałem poinformowany w liście powołującym na ćwiczenia. Wskazał przy tym, że wielokrotnie wcześniej, zwolnienie z ćwiczeń odbywało się za okazaniem książeczki żeglarskiej oraz okazaniem kontraktu, co oczywiście miał danego dnia ze sobą.

Skarżący także wyjaśnił, że osoba odpowiedzialna w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) - niestety nie pamięta nazwiska po takim czasie - poinformowała Skarżącego, że tym razem musi złożyć wniosek. Poprosił więc o kartkę papieru, aby móc złożyć wniosek na miejscu, mając na uwadze ostatni dzień regulaminowy możliwości jego złożenia. Jak wyjaśnił przy tym Skarżący, oficer poinformował go, że korespondencja, którą prowadził ze swoim pracodawcą w języku angielskim, musi być przetłumaczona przez tłumacza na język polski. Poinformował go jasno, że są proste sformułowania angielskie i każdy jest w stanie je zrozumieć oraz, że przetłumaczenie zajmie przynajmniej czas do jutra lub dłużej i przekroczy czas na złożenie wniosku. Oficer wzruszył ramionami i bardzo niegrzecznie odpowiedział, że bez tłumaczenia na język polski nie dostanie zwolnienia z ćwiczeń wojskowych. Poprosił o możliwość złożenia wniosku bez załącznika, który by doniósł po dokonaniu tłumaczenia, ale oficer poinformował Skarżącego, że nie może złożyć wniosku bez wszystkich niezbędnych załączników i że nie ma problemu, żeby przyszedł z wnioskiem jak tylko będzie miał tłumaczenie. To był ostatni dzień 14, kiedy można było złożyć ów wniosek w terminie wymaganym ustawą i oficer wiedział o tym, ponieważ przedstawił mu swoją sytuację.

Nadto, Skarżący wyjaśnił, że udał się do tłumacza i jeszcze tego samego dnia złożył zamówienie na przetłumaczenie korespondencji z języka angielskiego na język polski. Po otrzymaniu tłumaczenia, złożył podanie o zwolnienie z krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym (prawidłowo: Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S.) 6 lipca ze względu na opóźnienie w przetłumaczeniu oraz sobotę 4 lipca i niedzielę 5 lipca. Tłumaczenie do ręki otrzymał 4 lipca w sobotę po olbrzymich prośbach do tłumacza oraz wielokrotnych wyjaśnień, jak ważne jest to tłumaczenie.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności należy wyjaśnić, gdyż okoliczności te wprost wskazują, że Skarżący złożył odwołanie po terminie, jednak nie z powodu własnego zaniedbania (zawinionego zachowania), lecz z powodu wadliwego działania Organu, gdyż wbrew obowiązkom nałożonym nań przepisami prawa (K.p.a.).

Prowadzone przez organ administracji postępowanie musi odpowiadać przewidzianym przepisami prawa wymogom procesowym, tak, by można było uznać, że wydana w wyniku jego przeprowadzenia decyzja (postanowienie) jest uprawniona, o ile odpowiada jeszcze odpowiednim unormowaniom prawa materialnego, a wynika to z zasady praworządności, zawartej w art. 6 K.p.a, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku zaś postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Zadaniem organu, jest więc podjęcie wszelkich możliwych czynności, które niezbędne są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, przy uwzględnieniu tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Zebrany materiał dowodowy w kontekście znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, organ obowiązany jest rozpatrzeć w całości (art. 77 § 1 K.p.a.), dokonując jego oceny na podstawie całokształtu okoliczności występujących w sprawie, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Nadto, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Należy przy tym zwrócić uwagę na przepis art. 81a K.p.a., który nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Przepis ten zawiera przy tym przesłanki pozytywne, jak i negatywne jego zastosowania. Pierwsze dotyczą przedmiotu postępowania, którym musi być nałożenie na stronę obowiązku bądź też ograniczenie lub odebranie jej jakiegoś uprawnienia. Poza tym, wątpliwości nie mogą dać się usunąć i muszą dotyczyć stanu faktycznego sprawy. Przesłanki negatywne szczegółowo wymienia zaś art. 81a § 2 K.p.a. Uzasadnienie decyzji (postanowienia) powinno z kolei przedstawiać motywy zajęcia określonego stanowiska, wyjaśniając w sposób logiczny tok rozumowania organów celem przekonania co do trafności rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.).

Kluczowe jednak znaczenie - w świetle okoliczności faktycznych przedstawionych przez Skarżącego w skardze - ma przepis art. 63 § 1 K.p.a. (obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu), który reguluje wymogi formalne co do formy składania podania (odwołania).

Przepis art. 63 § 1 K.p.a. stanowi, że:

"Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.".

Z przepisu tego wprost zatem wynika, że skuteczność prawna wniesienia odwołania nie jest uzależniona od zachowania formy pisemnej, bowiem podanie (tutaj: odwołanie) może być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu, ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Dla ustalenia, czy czynność procesowa została dokonana przez stronę skutecznie, niezbędne jest zachowanie formy przewidzianej tym przepisem art. 63 § 1 K.p.a., czyli formy dogodnej dla strony postępowania, która umożliwi skuteczne złożenie podania (odwołania). Zasada ograniczonego formalizmu, jaka została przyjęta w art. 63 K.p.a., nie oznacza jednak całkowitego odstąpienia od wymogów formalnych co do formy. Z art. 63 § 1 w zw. z art. 67 § 2 K.p.a. bowiem wynika, że chociaż skuteczność prawna podania (odwołania) strony nie jest uzależniona od zachowania formy pisemnej, to jednak niezbędna jest pisemna dokumentacja żądania strony co do wszczęcia postępowania (tutaj: postępowania odwoławczego). W przypadku bowiem ustnie wniesionego podania (odwołania) przez stronę, organ zobowiązany jest sporządzić z tej czynności protokół, stosownie do art. 67 § 2 pkt 1 K.p.a. Pisemna bowiem dokumentacja wniesienia przez stronę podania (odwołania) stanowi gwarancję i ochronę strony postępowania w zakresie przestrzegania przez organ przepisów prawa materialnego.

Poza tym, co również jest istotne w badanej sprawie, zgodnie z art.128 K.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania (w niniejszej sprawie brak takich przepisów szczególnych).

W ocenie Sądu, Organ odwoławczy - Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego - prowadząc postępowanie w przedmiocie zachowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...].06.2020 r., nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych występujących w badanej sprawie, a tym samym nie odtworzył dokładnie stanu faktycznego tej sprawy, czym naruszył reguły postępowania przewidziane przepisami K.p.a. W sytuacji bowiem, gdy Skarżący dramatycznie próbował wnieść odwołanie od ww. karty powołania przed upływem terminu do wniesienia, osoba odpowiedzialna w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S. przy ulicy [...], zamiast przyjąć od Skarżącego odwołanie w formie ustnej do protokołu, wprowadziła Skarżącego w błąd co do sposobu wnoszenia takich podań, co szczegółowo Skarżący wyjaśnił w skardze. To skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę nie doprowadzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego występującego w tej sprawie.

Jak już wyżej podniesiono, okoliczności faktyczne sprawy, które mają być podstawą faktyczną merytorycznego rozstrzygnięcia muszą być jednoznacznie wyjaśnione, znajdować oparcie w materiale dowodowym i nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości. Tylko prawidłowo ustalone fakty warunkują zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. Dopóki więc stan faktyczny pozostaje nieustalony bądź budzi jakiekolwiek wątpliwości, to nie sposób stwierdzić, jakie normy prawa materialnego znajdują zastosowanie do jego oceny. Jeśli natomiast, jak wynika z powołanego wyżej art. 81a K.p.a., wątpliwości takie istnieją i nie dadzą się usunąć, to nie mogą one pogarszać sytuacji strony – przeciwnie, muszą być rozstrzygnięte na jej korzyść, czego w niniejszej sprawie Organ zaniechał. Organ odwoławczy bowiem, mimo niedostatecznego wyjaśnienia kluczowej dla sprawy kwestii podejmowania przez Skarżącego próby wniesienia odwołania przed upływem terminu do jego wniesienia, stwierdził zaskarżonym rozstrzygnięciem o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co należało uznać za niedopuszczalne. Tymczasem, przez rozstrzyganie wątpliwości "na korzyść strony" należy rozumieć wybór takiego sposobu oceny zebranego materiału dowodowego, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Mówiąc inaczej, należy wybrać sposób oceny optymalny dla strony na tle innych sposobów oceny, które okazały się możliwe i równie prawdopodobne (tak: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2019).

Z wyżej przedstawionych powodów Sąd uwzględnił skargę, i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, stwierdził bowiem, że zgromadzony w badanej sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający, gdyż budzi istotne wątpliwości co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie w przedmiocie złożenia odwołania, co w konsekwencji wywołało wątpliwości co do zasadności stwierdzenia w uchybieniu przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. z dnia [...].06.2020 r. Niejasności, powodujące wątpliwości co do zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia, będące zaś wynikiem zaniedbań Organu w zakresie organizacji sposobu przyjmowania podań w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S. przy ulicy [...] (wejście i biuro przepustek przy ulicy [...]), stosownie do form przewidzianych przepisami K.p.a (art. 63 § 1 K.p.a.), nie mogą obciążać strony negatywnymi tego konsekwencjami. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie, jako wydane z naruszeniem prawa procesowego (w zakresie postępowania dowodowego) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Stanowisko Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie znajduje bowiem oparcia w pełnym materiale dowodowym, co wynika z okoliczności faktycznych towarzyszących złożeniu odwołania przez Skarżącego przed upływem terminu do jego wniesienia.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Organ odwoławczy - będąc związanym oceną prawną sprawy i wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a - podejmie działania w trybie art. 136 § 1 K.p.a. w celu wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego w przedmiocie okoliczności złożenia odwołania przez Skarżącego w niniejszej sprawie, a w szczególności, czy w dniu 30.06.2020 r. (ostatni dzień terminu do złożenia odwołania) Skarżący był w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w S. przy ulicy [...] (lub [...] w kontekście wyjaśnień Skarżącego w skardze), a niedające się usunąć wątpliwości w koniecznym dla załatwienia meritum sprawy zakresie, rozstrzygnie na korzyść Skarżącego, stosownie do art. 81a K.p.a.

Brak orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, gdyż strona skarżąca była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. f) P.p.s.a.