Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1038/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie NSA Łucja Franiczek NSA Ewa Krawczyk Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] 2005 r. (według daty wpływu ) wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] ( znak [...]) na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm. zwanej dalej Prawem budowlanym ) oraz art. 104 kpa zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Z. C. pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę istniejącego budynku mieszkalno-usługowego i budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem nieruchomości w C. przy ul. A [...] i ul. B [...], na działkach nr A, B i C km. [...], nakładając jednocześnie na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W decyzji tej znalazło się też stwierdzenie, że istniejące budynki przy granicy z działką o nr ewid. D, nieprzewidziane do dalszego użytkowania, powinny być rozebrane "przed rozpoczęciem robót budowlanych", zgodnie z projektem robót rozbiórkowych. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że jest ona zgodna z wnioskiem inwestora oraz wymaganiami wydanej dla tego zamierzenia decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] (zwanej dalej decyzją o warunkach zabudowy). W nawiązaniu do zgłoszonych w toku postępowania, co do objętego nim zamierzenia inwestycyjnego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w C., zastrzeżeń, organ orzekający uznał je za nieuzasadnione. Powołał się na wyrażone w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowisko, zgodnie z którym z uwagi na usytuowanie projektowanego budynku oraz budynku Spółdzielni nie może dojść do zacienienia pomieszczeń w tym budynku. Stwierdził nadto, że w projekcie zagospodarowania działki oraz w części opisowej projektu budowlanego zbilansowane zostały w 100 % potrzeby parkingowe zgodnie z pkt [...] decyzji o warunkach zabudowy.

W odwołaniu od tej decyzji [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w C. wniosła o jej uchylenie i wydanie decyzji odmownej co do projektowanego zamierzenia inwestycyjnego względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając to żądanie stwierdziła, że wbrew stanowisku zajętemu w decyzji dojdzie do zacienienia okien w ścianie północnej budynku Spółdzielni położonym na sąsiedniej działce. Kwestia ta wymagała opinii biegłego, który to dowód pomimo jej wniosku nie został dopuszczony. Podtrzymała Spółdzielnia również zgłoszony też wcześniej zarzut, że na potrzeby projektowanej inwestycji nie przewidziano wystarczającej ilości miejsc parkingowych a tym samym inwestycja ta nie jest adekwatna do istniejących warunków technicznych. W szczególności za fikcyjne uznała odwołująca się bilansowanie potrzebnych miejsc parkingowych poprzez uwzględnienie realizacji miejsc parkingowych w pasie drogowym od ulicy B, który i tak już obecnie jest na ten cel wykorzystywany. Błędnie obliczono również zapotrzebowanie na te miejsca dowolnie przyjmując, że mieszkania w objętym projektem budynku będą zajmowały osoby samotne, a kawalerki uczniowie szkół [...] nie posiadający samochodów. W konsekwencji zdaniem odwołującej się dojdzie do dalszego pogorszenia możliwości parkingowych dla mieszkańców należących do niej pobliskich budynków wielomieszkaniowych, a to w sytuacji gdy już obecnie chodniki przy ulicy B i C są wykorzystywane w 100 % jako miejsca postojowe.

Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wydane pozwolenie na budowę jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym interesów odwołującej się Spółdzielni. Budynek wielorodzinny Spółdzielni przy ul. B [...] usytuowany jest 1,2 m od granicy działki inwestora ( od strony wschodniej ) i w ścianie od tej strony nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. Mieszkania w tym budynku od strony projektowanej inwestycji są trzypokojowe, z czego dwa pokoje są usytuowane od strony południowej. Dalej przytaczając treść § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych ) organ odwoławczy stwierdził, że wymogi tego przepisu projektowana inwestycja spełnia. Spełnia także wymogi określone w § 60 ust. 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, a to w sytuacji gdy w mieszkaniach Spółdzielni są w pełni nasłonecznione dwa pokoje usytuowane od strony południowej. Zdaniem Wojewody, wbrew zarzutom Spółdzielni, prawidłowo zostały również zbilansowane dla projektowanej inwestycji miejsca parkingowe – zgodnie z wymogami decyzji o warunkach zabudowy i stosownie do treści § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz przy uwzględnieniu uzgodnienia zawartego w piśmie Miejskiego Zarządu Dróg w C. z dnia [...] 2005 r. nr [...].

W skardze do sądu na powyższą decyzję Wojewody [...] [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w C. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. podtrzymując w ogólnym zarysie argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo podała, że zaskarżyła również do sądu wydaną dla spornej inwestycji decyzję o warunkach zabudowy oraz iż niezapewnienie wystarczającej liczby miejsc parkingowych stworzy zagrożenie pożarowe dla jej budynku, do którego w razie pożaru nie będzie mogła dojechać Straż Pożarna.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Dodatkowo podniósł, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne zostało zaprojektowane - według oświadczeń projektantów, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym p. pożarowymi.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi przychylając się do stanowiska organu odwoławczego. Stwierdził nadto, że budynek mieszkalny Spółdzielni został usytuowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a intensywność zabudowy działki inwestora usprawiedliwia jej położenie w ścisłym centrum C..

Na rozprawie sądowej w dniu 18 sierpnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej dodatkowo zarzucił, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem decyzji o warunkach zabudowy w części nakładającej obowiązek zachowania 10 % działki inwestora jako powierzchni biologicznie czynnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu ( pkt 1 ) oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi

( pkt 2 ) . Pomimo stwierdzenia przez organy orzekające, że taka zgodność odnośnie spornego zamierzenia inwestycyjnego zachodzi, kwestia ta budzi zdaniem Sądu zasadnicze wątpliwości wymagające wyjaśnienia w toku dalszego postępowania administracyjnego.

Biorąc w pierwszej kolejności pod uwagę zarzuty skargi należy w tym względzie stwierdzić, że z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika aby spełniony został wynikający z decyzji o warunkach zabudowy warunek zapewnienia na działce inwestora minimum 10 % powierzchni biologicznie czynnej oraz zapewnienia 100 % potrzeb parkingowych. Co do powierzchni biologicznie czynnej organy obu instancji w ogóle się nie wypowiedziały przyjmując jak się wydaje w tym względzie stanowisko zaprezentowane w części opisowej projektu budowlanego. Stanowisko to budzi jednak zasadnicze zastrzeżenia gdy chodzi o zaliczenie do powierzchni biologicznie czynnej powierzchni utwardzonej ażurowo przeznaczonej pod miejsca parkingowe dla samochodów, które projektant zaliczył w 100 % do takiej powierzchni. Ani w projekcie budowlanym ani w decyzjach organów obu instancji nie ma żadnych rozważań, które mogłyby potwierdzić zasadność takiego stanowiska projektanta w świetle definicji powierzchni terenu biologicznie czynnej zawartej w § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Należy zważyć, że projekt budowlany nie zawiera żadnego bliższego opisu i wzoru owych płyt ażurowych i sposobu ich posadowienia. Nie zawiera także żadnego opisu czynności, które mogą być i powinny być podejmowane w przyszłości aby zapewnić takim miejscom funkcję biologicznie czynną, jeżeli jest to w ogóle praktycznie możliwe biorąc pod uwagę proponowany sposób wykorzystania tych powierzchni. Z całą pewnością niedopuszczalne byłoby w takim przypadku zaliczenie całej powierzchni przeznaczonej pod miejsca postojowe do powierzchni biologicznej czynnej bez odliczenia chociażby betonowych fragmentów powierzchni płyt ażurowych.

Należy też w tej kwestii zważyć, że z naruszeniem treści art. 34 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki nie zaznaczono układu zieleni. Nie zaznaczono również układu komunikacyjnego przez wyodrębnienie terenu przeznaczonego do realizacji funkcji zaopatrzeniowej, która jak wynika z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania powinna odbywać się z zaplecza działki, a więc prawdopodobnie ( kwestia ta nie została ani w projekcie budowlanym ani w decyzjach organów obu instancji w ogóle rozważona, a nawet poruszona ) z wewnętrznego placu. Należało zapewnić zatem odpowiedni teren, poza miejscami przeznaczonymi na miejsca parkingowe, na dokonanie manewrów dla samochodów dostawczych, a to w sytuacji gdy wjazd na działkę ma się odbywać tylko z ulicy B ( według uzgodnienia z Miejskim Zarządem Dróg – karta [...] i [...] akt organu I instancji ) . W tym zakresie projekt zagospodarowania działki zatwierdzony zaskarżoną decyzją nie odpowiada wymogom § 8 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 140 poz. 906).

Biorąc pod uwagę ilość danych, istotnych w niniejszej sprawie, które powinny wynikać wyraźnie z projektu zagospodarowania działki, projektant powinien zamieścić je na dodatkowych rysunkach zgodnie z § 9 w/w rozporządzenia, a to w sytuacji, że również usytuowanie wymaganych miejsc parkingowych budzi zasadnicze wątpliwości. Jedno z nowoprojektowanych miejsc parkingowych na terenie działki inwestora znajduje się bowiem na trasie wjazdu na posesję

( dziedziniec wewnętrzny, co nie jest dopuszczalne ). W taki sam sposób jak się wydaje zostało usytuowane jedno z miejsc parkingowych przy ulicy B ( też na trasie tego wjazdu ), uzgodnione z Miejskim Zarządem Dróg. Wątpliwości które należy wyjaśnić budzi też możliwość wjazdu do dwóch ostatnich garaży w przyziemiu projektowanego budynku ( przy południowej granicy działki ) przy zajęciu miejsca parkingowego przewidzianego naprzeciwko tych garaży. W konsekwencji może się okazać, że ilość miejsc parkingowych będzie jeszcze mniejsza niż przewidziano w projekcie.

Bezkrytycznie przyjęły też organy obu instancji, iż spełniony został wynikający z decyzji o warunkach zabudowy wymóg ilości miejsc parkingowych dla lokali mieszkalnych. Spełnienie tego wymogu zostało wykazane w projekcie budowlanym przy przyjęciu założenia, że nie dotyczy on [...] kawalerek. Tymczasem w świetle treści § 3 pkt 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należy je zaliczyć do mieszkań i w konsekwencji do lokali mieszkalnych o jakich mowa w pkt [...] decyzji o warunkach zabudowy. Twierdzenie, że będą one wynajmowane przez uczniów szkół [...], nie ma w tej kwestii (z uwagi na treść decyzji o warunkach zabudowy), istotnego znaczenia ( pomijając już, że nie zostało w żaden sposób udowodnione ).

W obecnych realiach społecznych i ekonomicznych nie zasługuje na akceptację również twierdzenie autora projektu budowlanego, że młodzież taka nie ma w zasadzie potrzeb parkingowych.

Zdaniem Sądu brak jest natomiast podstaw do kwestionowania możliwości urządzenia ( zbilansowania ) na potrzeby projektowanej inwestycji miejsc parkingowych w pasie drogowym ulicy B, w uzgodnieniu z Miejskim Zarządem Dróg ( pomijając podniesioną kwestię wydzielenia takiego miejsca na wjeździe na nieruchomość ), co wyraźnie dopuszcza decyzja o warunkach zabudowy.

W dotychczasowym postępowaniu nie została też rozstrzygnięta zdaniem Sądu w dostateczny sposób kwestia spełnienia przez projektowaną inwestycję wymogów wynikających z treści § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zajęte w tym względzie przez organy orzekające stanowisko należałoby uznać za zasadne tylko wówczas gdyby rzeczywiście mieszkania w budynku skarżącej od strony projektowanego budynku były trzypokojowe, z czego dwa pokoje były usytuowane od strony południowej. Taki rozkład tych mieszkań nie został jednak obiektywnie stwierdzony i wykazany chociażby przez potwierdzenie ze strony skarżącej Spółdzielni. Gdyby tak było w istocie to spełniony zostałby warunek naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku skarżącej wynikający z treści § 60 w zw. z § 13 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wówczas też nie byłoby potrzeby przeprowadzania analizy dla wykazania spełnienia warunku określonego

w § 13 ust. 1 pkt 1 a tego rozporządzenia, która nie została dotychczas przeprowadzona i dla wyniku której nie ma znaczenia od której strony w stosunku do budynku przesłanianego ma być usytuowany obiekt przesłaniający ( co zdaje się kwestionować autor projektu architektoniczno-budowlanego).

W kwestii podniesionej w piśmie pełnomocnika inwestora z dnia [...] 2006 r., a dotyczącej niewłaściwego usytuowania budynku skarżącej należy stwierdzić, że nie jest ona przedmiotem postępowania w pozwoleniu na budowę. Ewentualnie może być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Należy jednak mieć na uwadze, że wzajemne usytuowanie tych budynków może mieć znaczenie dla zachowania bezpieczeństwa pożarowego, gdy tymczasem w projekcie zagospodarowania działki odległość między budynkiem skarżącej a budynkiem projektowanym nie została zaznaczona ( z naruszeniem treści art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego ) i na projekcie tym nie widnieje akceptacja rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z drugiej strony należy zwrócić uwagę, że w świetle treści § 12 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych o usytuowaniu budynku w granicy nie może przesądzać zapis w decyzji o warunkach zabudowy.

W świetle treści wydanego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 25.04.2006 r. sygn. akt II OZ 403/06 bliższego wyjaśnienia będzie wymagała kwestia, czy wniosek inwestora z dnia [...] 2005 r. dotyczy również zgody na rozbiórkę budynku istniejącego w granicy z działką skarżącej Spółdzielni ( działka nr D ). Z uwagi na usytuowanie tego budynku zgoda na rozbiórkę jest wymagana w świetle treści art. 31 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Wówczas też wniosek ten powinien spełniać również warunki wymienione w art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, a pozwolenie na rozbiórkę powinno zostać w decyzji wyrażone expressis verbis, którego to wymogu zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie spełnia. Należy też zaznaczyć, że w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych nie znalazł się projekt robót rozbiórkowych o jakim mowa w pkt [...]decyzji organu I instancji. Z akt tych nie wynika również aby taki projekt został sporządzony i przedłożony organom orzekającym.

Zdaniem Sądu wymaganego zezwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego nie może zastąpić element decyzji o pozwoleniu na budowę o jakim mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego, a który został skonkretyzowany w pkt [...] decyzji organu I instancji.

Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 135 w zw. z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa a nadto w związku z wskazanymi wcześniej przepisami Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.

Wytyczne co do dalszego postępowania administracyjnego wynikają zdaniem Sądu wprost z powyższych rozważań. Będą miały też organy orzekające na uwadze, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 109/05 oddalona została skarga na wydaną dla spornego zamierzenia inwestycyjnego decyzję o warunkach zabudowy.