Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 849/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi T. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych. 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. z dnia [...] grudnia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego T. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymano w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. z dnia [...] grudnia 2006 r. w sprawie odmowy wpisu T.a G. (skarżący) na listę radców prawnych. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r. w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 543/07 oddalił skargę T. G. od powyższego orzeczenia, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 386/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

T. G. odbył aplikację prokuratorską zakończoną zdaniem egzaminu prokuratorskiego w dniu [...] października 2005 r. Od dnia 1 czerwca 2006 r. pracuje na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w T.

Uzasadniając odmowę wpisu organ samorządu radcowskiego I instancji podniósł, iż wnioskodawca nie posiada właściwego profilowanego przygotowania zawodowego do wykonywania zawodu radcy prawnego. Z racji braku wykonywania zadań objętych obsługą prawną nie ma też należytego praktycznego doświadczenia prawniczego. W efekcie nie daje zatem rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Odwołując się od omawianej uchwały, T. G. zarzucił jej naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) powoływanej dalej jako ustawa o radcach prawnych. Przepis ten bowiem, z woli ustawodawcy, daje osobom, które ukończyły aplikację prokuratorską i zdały egzamin prokuratorski uprawnienie do uzyskania wpisu na listę radców prawnych.

Podniósł też, iż zadania związane z obsługą prawną wykonywał będąc zatrudniony na stanowisku do spraw windykacji prawnej w [...] w G.

Rozpoznając odwołanie Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych doszło do wniosku, że jest ono niezasadne, skoro wnioskujący o wpis na listę radców prawnych nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. To nie wnioskodawca, a organ wpisowy dokonuje oceny na gruncie przesłanki "rękojmiowej", która ma nie tylko aspekt subiektywny (moralno-etyczna postawa kandydata), ale i wymiar obiektywny (kwalifikacje zawodowe). Klauzuli generalnej zawartej w powołanym przepisie nie można rozumieć wąsko i nie można zakładać automatyzmu w dokonywaniu wpisu na listę radców prawnych osoby, która zdała egzamin prokuratorski. Organ odwoławczy wskazał przy tym w szczególności na wymowę orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, tj. wyroków z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i z i dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06.

Wnioskodawca nie posiada wystarczającej wiedzy teoretycznej i praktycznej do wykonywania tak rozległych przedmiotowo czynności zawodowych, jak "wymaga ustawa korporacyjna i inne ustawy systemowe".

Zliberalizowanie formalnych przesłanek wpisu na listę radców prawnych obligowało organy wpisowe do precyzyjnego oceniania "tych przesłanek, które umożliwiają realne dostosowanie abstrakcyjnych norm prawnych do stanu faktycznego sprawy...".

Według Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie przeprowadzono wystarczające postępowanie dowodowe. Wnioskodawca nie przedstawił zaś dowodów na spełnianie wymogu "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania w przyszłości zawodu radcy prawnego".

Składając skargę na opisaną wyżej uchwałę, T. G. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. oraz błędną interpretację art. 24 ust. 1 pkt 5 tego aktu prawnego.

Skarżący podniósł zwłaszcza, że fakt nadania przez ustawodawcę uprawnień zawartych w art. 25 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy wyklucza powoływanie się organów korporacyjnych na zróżnicowanie programów nauczania między aplikacją prokuratorską i aplikacją radcowską. Zauważył też, iż Trybunał Konstytucyjny kwestionując w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 konstytucyjność art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, określił datę utraty mocy obowiązującej tego przepisu dopiero na dzień 31 grudnia 2006 r. Do tego dnia był on w pełni przepisem prawa obowiązującego, wiążącym w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącego, do okoliczności badanych w ramach przesłanki rękojmiowej nie można zaliczać braku dłuższego stażu w zawodach prawniczych, gdyż w takiej sytuacji jest np. aplikant radcowski po zdanym egzaminie radcowskim. Każda osoba staż zawodowy kiedyś musi nabyć.

Wprawdzie zdanie egzaminu prokuratorskiego nie oznacza automatyzmu w uwzględnianiu wniosku o wpis na listę radców prawnych, ale na gruncie przesłanki rękojmiowej przeszkodę stanowić mogą tylko fakty tego rodzaju jak np. dyscyplinarne wydalenie z innego zawodu prawniczego, popełnienie przestępstwa umyślnego, czy określone zachowania o charakterze negatywnym.

W ocenie skarżącego, organy w sprawie tego typu zachowań nie wykazały.

W odpowiedzi na skargę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych wniosło o jej oddalenie, podtrzymując i rozwijając prezentowaną dotąd argumentację.

Orzekając w sprawie Sąd I instancji zauważył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że podstawowy problem prawny w sprawie sprowadza się do pytania, "czy w świetle art. 25 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, tzn. w trybie szczególnym, bez odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego, organy wpisowe są uprawnione w ramach badania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego nie tylko do badania cech kandydata, jego i nieskazitelności, lecz również do badania i oceny jego kwalifikacji zawodowych. I już dalej czy negatywna ocena tych kwalifikacji może stanowić podstawę odmowy wpisu na listę radców prawnych kandydata...".

W ocenie Sądu I instancji rozstrzygające znaczenie w sprawie mają dwa wyroki Trybunału Konstytucyjnego "w sprawach adwokackich i radcowskich" z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 i z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 których zastosowanie "nie wymaga użycia tak złożonego instrumentarium pojęciowego".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że uchwały organów samorządu adwokackiego zapadają w określonym terminie, w czasie obowiązywania porządku prawnego, który kształtuje również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W państwie nie ma możliwości wydania decyzji (uchwały o wpisie na listę adwokatów) w oparciu o przepis, który uznany został za niezgodny z Konstytucją.

Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów stanowiących podstawę wpisu "na listę adwokatów bez egzaminu", to należy zauważyć, że zarówno "uchwała Rady Adwokackiej w T. (z dnia [...] grudnia 2006 r.), jak i uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (z dnia [...] stycznia 2007 r.) zostały podjęte już po wejściu w życie w dniu 4 maja 2006 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06)."

Jak zauważył Sąd I instancji, Trybunał Konstytucyjny orzekał w tym wyroku "w kwestii zgodności z Konstytucją art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw" i stanął w szczególności na stanowisku, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie cytując dalej wypowiedzi zawarte we wskazanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego podniósł, iż dostrzegając w tym orzeczeniu możliwość (w świetle zasady wyboru wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP) przepływu z jednego do innego zawodu prawniczego zauważono jednocześnie, że taki przepływ nie powinien następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego zawodu. Przesłankami oceny winny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego, które to kwestie winien jednoznacznie rozstrzygnąć ustawodawca. Ponadto Trybunał Konstytucyjny uznał, iż "mankamentem art. 66 ust. 1 pkt 2 znowelizowanej ustawy jest brak ustawowego wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego, a nadto nieokreślenie maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis na listę adwokatów innego niż adwokacki egzaminu prawniczego. Dopuszcza to ubieganie się o wpis na listę adwokatów przez osoby, które uzyskały przed wielu laty dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż adwokacka aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa. Nadto umożliwia dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Sytuacja ta stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu...".

Omawiając stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności "art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym", Sąd I instancji doszedł do przekononia, że Trybunał Konstytucyjny orzekł tak w stosunku do konkretnego przepisu nie z tego powodu, co w nim jest, ale z powodu jego niedookreśloności odnoszącej się do wymaganego okresu stażu zawodowego, maksymalnego okresu, jaki upłynął od momentu złożenia przez ubiegającego się o wpis innego niż adwokacki egzaminu prawniczego, weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa oraz praktycznego doświadczenia prawniczego. Trybunał Konstytucyjny nie podważył natomiast, jak zaznaczono, samej możliwości wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia stosownego egzaminu.

Sąd I instancji nie stwierdził żadnych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W skardze kasacyjnej od przedstawionej treści wyroku Sądu I instancji T. G. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W skardze kasacyjnej sformułowano następujące zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

a) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r.,

b) błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

a) art. 184 Konstytucji RP, art. 3 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych i art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez odmowę dokonania sądowej kontroli zapadłych decyzji administracyjnych i brak rozpoznania sprawy co do istoty,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań, które (zarówno pod względem stanu faktycznego, jak i prawnego)nie przystają do przedmiotowej sprawy.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący podniósł, że zarówno rozstrzygnięcia organów wpisowych, jak i wyrok Sądu I instancji rażąco naruszają przepis art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w wersji obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie "nie pokusił się" przy tym o zajęcie własnego stanowiska w sprawie. Skarżący powtórzył przedstawiony już wcześniej zarzut, że nadanie przez ustawodawcę uprawnień osobom i wymienionym we wskazanym przepisie wykluczało badanie przez organy korporacyjne, w jakim zakresie program nauczania w ramach aplikacji prokuratorskiej pokrywał się z programem aplikacji radcowskiej. Skarga kasacyjna ponownie (w toku postępowania sądowego) zaakcentowała też skutek określenia przez Trybunał Konstytucyjny odroczenia mocy obowiązującej omawianego przepisu w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06.

Akceptując pogląd, że zdanie egzaminu prokuratorskiego nie może prowadzić do przyjęcia automatyzmu w uwzględnianiu wniosku o wpis na listę radców prawnych, skarżący podtrzymał swój pogląd, że przesłanek ograniczających ten automatyzm nie można interpretować w sposób rozszerzający, powołując się na art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Na gruncie tego przepisu rękojmia dawania prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego powiązana jest tylko z oceną dotychczasowego zachowania kandydata. Wyłączają ją zatem zachowania o charakterze negatywnym (np. ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym wydaleniem z zawodu prawniczego, (karalność za przestępstwo umyślne), a nie wzgląd na staż pracy kandydata, czy też zakres doświadczeń zawodowych.

Ponadto, według skarżącego, w niniejszej sprawie organy wpisowe odmówiły uwzględnienia jego wniosku nie tyle z braku kwalifikacji zawodowych wnioskodawcy, ale z racji przyznania sobie prawa do swobodnego uznania administracyjnego. Nie sprecyzowano bowiem, jakie to doświadczenie zawodowe (w jakim wymiarze) daje zadawalającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę nie wskazał okoliczności "wykluczających skarżącego" z wykonywania zawodu radcy prawnego.

W ocenie skarżącego, Sąd I instancji w rzeczywistości nie rozpoznał sprawy co do istoty i nie dokonał kontroli rozstrzygnięć organów wpisowych. Pominął zwłaszcza odniesienie się do treści skargi i zawartych w niej zarzutów. Nieustosunkowanie się do wskazanych zarzutów (np. co do przyjęcia przez zaskarżoną uchwałę tezy "wątpliwej podstawy prawnej", czy też braku ustaleń eliminujących skarżącego z wykonywania zawodu radcy prawnego) stanowi w istocie brak rozpoznania skargi i odmowę dokonania kontroli legalności rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu wpisowym. Obraża to zaś art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 i 2 u.s.a.

Ponadto Sąd I instancji naruszył według kasatora art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro w jego wyroku zamieszczono rozważania, które pod względem stanu faktycznego, jak i prawnego nie przystają do przedmiotowej sprawy. Dotyczy to części uzasadnienia Sądu I instancji rozpoczynającej się na str. 13 od wersetu "W ocenie Sądu rozstrzygające znaczenie w sprawie...". Sąd I instancji nie omówił i żadnego zagadnienia prawnego ani faktycznego łączącego się z niniejszą sprawą i nie ustosunkował się do stanowisk stron, a zwłaszcza skarżącego. Niedopuszczalne jest też zdaniem autora kasacji powoływanie się na stanowiska organów korporacyjnych prezentowane zwykle w danego typu sprawach. One nie były bowiem znane skarżącemu i nie mógł się do nich odnieść.

Z niniejszą sprawą nie wiąże się część uzasadnienia zaskarżonego wyroku dotycząca kwestii wpisu na listę adwokatów. Skarżący ubiegał się bowiem o wpis na listę radców prawych. Nie zostało w zaskarżonym wyroku wyjaśnione przedstawione znaczenie konstatacji Sądu I instancji, iż uchwała organu wpisowego II instancji zapadła po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06, skoro wyrok ten nie odnosił się do stanu prawnego w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2008 r. stwierdził, iż uzasadnienie Sądu I instancji zostało sporządzone z naruszeniem

art. 141 par. 4 p.p.s.a. , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1-3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia o odmowie wpisu skarżącego na listę radców prawnych był art. 24 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Zgodnie z ust. 1 pkt 5 ww. przepisu, na listę może być wpisana osoba, która jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jest rzeczą oczywistą, iż norma prawna zawarta w powyższym przepisie zawiera kryteria ocenne, gdyż zawiera w swojej treści pojęcia niedookreślone ("nieskazitelny charakter" , "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu"). Jak wynika z powyższego, ustawodawca pozostawił organom samorządu radcowskiego margines swobodnej oceny w zakresie okoliczności świadczących o cechach indywidualnych zainteresowanego, ale nie oznacza to pozostawienia pola dla dowolności w zakresie ferowania takiej oceny. Na mocy art. 25 ust. 2 wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się m. in. do osób, które zdały egzamin prokuratorski. Kontrola legalności zaskarżonego aktu zapadłego w postępowaniu administracyjnym sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w dacie jego wydania możliwe było w ramach obowiązującego porządku prawnego dokonanie oceny "rękojmi zawodowej" kandydata, przy bezspornym przyjęciu, iż jego sylwetka od strony etyczno – moralnej jest bez zarzutu.

Przedmiotowa kwestia była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli zgodności z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o radcach prawnych – w sprawie sygn. akt: K 30/06. Na mocy wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepis powyższy jest niezgodny z Konstytucją " w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym." (pkt I. 4); nadto – iż zaskarżony przepis traci moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. (pkt.II).

Jednocześnie – w odniesieniu do kwestii "intertemporalnych", związanych z implementacją treści wyroku do obowiązującego porządku prawnego, Trybunał wyjaśnił, jak następuje: " Na podstawie zaskarżonych przepisów, w zaufaniu do obowiązującego prawa, wiele osób podjęło starania o uzyskanie wpisu na listę radców prawnych. Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęło pismo od osób, które w 2006 r. po zdaniu egzaminu sędziowskiego złożyły wnioski o wpis na listę radców prawnych i poniosły koszt opłaty z tym związanej. Osoby te wykazały, że po uzyskaniu informacji o planowanym terminie rozpoznania wniosku Krajowej Rady Radców Prawnych poszczególne okręgowe izby faktycznie wstrzymały postępowanie w przedmiocie wpisu na listę. Sytuacja taka może dotyczyć także osób, które złożyły egzaminy określone w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. Trybunał Konstytucyjny przypomina raz jeszcze, że prawo nie może być pułapką dla obywatela działającego zgodnie z jego literą. Dlatego sytuacja wskazanych osób, które podjęły działania zmierzające do osiągnięcia skutków przewidzianych przez obowiązujące prawo, nie powinna ulec pogorszeniu" (str. 38 uzasadnienia wyroku T.K.)

W niniejszej sprawie – Uchwała Okręgowej Izby Radców Prawnych w T. zapadła przed wejściem w życie wyroku Trybunału o utracie mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu, natomiast uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych – po jego wejściu w życie (31 grudnia 2006 r.).

Jak wynika z powyższych wywodów Trybunału – sytuacja prawna kandydata do zawodu radcowskiego winna być oceniana w świetle przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia procedury związanej z ubieganiem się o wpis na listę radców prawnych. Rozstrzygnięcie na podstawie stanu prawnego powstałego po wejściu w życie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego byłoby bowiem rażąco niesprawiedliwe wobec osób działających w zaufaniu do obowiązującego porządku prawnego. Nie ulega obecnie wątpliwości, iż przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 30/06 z dnia 8 listopada 2006 r. nie było dopuszczalne badanie "rękojmi zawodowej" kandydata w stosunku do osób, które zdały egzamin prokuratorski. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2008 r. – sygn. akt: II KSK 354/07.

Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.