Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 12/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3, par. 2 pkt 5, par. 1 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 1a pkt 21, 3 par. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 14 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 37 ust. 2, art. 50a, art. 51
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 2 pkt 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit.c, lit. a, art. 6 ust. 1,
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne z
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, par. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 marca 2015 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. L. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy I. S. przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że I. S. w dniu 14 maja 2012 r. złożył wniosek, w którym zadeklarował do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) działki rolne o łącznej powierzchni 7,65 ha, położone w obrębach 1, 4 i 5, N.K. i D., w gminie K. (powiat konecki, województwo świętokrzyskie). Wraz z wnioskiem złożył dwadzieścia pięć załączników graficznych, na których wyrysował położenie działek rolnych oraz kartę informacyjną. W dniach 1 i 2 października 2012 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności w 2012 r., która wykazała nieprawidłowości szczegółowo wymienione przez organ. Z kolei kontrola w zakresie wzajemnej zgodności w zakresie przestrzegania norm dla działek rolnych, wykazała uchybienia w przestrzeganiu normy N.04.1 (stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta) dla działek rolnych od A do M oraz normy N.11.2 (stwierdzono, że wieloletnie plantacje trwałe są zachwaszczone) dla działki rolnej L.

Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych, szkice kontrolowanych działek oraz zdjęcia obrazujące stan zagospodarowania kontrolowanych działek. W dniu 28 listopada 2012 r. strona wniosła uwagi i zastrzeżenia do ww. wyników z kontroli. Pismem z 13 grudnia 2012 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w K. podtrzymał ustalenia zawarte w protokołach z kontroli na miejscu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawcy płatności ONW na rok 2012 oraz nałożył sankcje wieloletnie w kwocie 733,92 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego organ drugiej instancji decyzją z dnia 29 lipca 2013 r. nr 9013- 2013-005115 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 6 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w K. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy raportami z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz kontroli wzajemnej zgodności. Z odpowiedzi jednostki odpowiedzialnej za kontrole terenowe wynika, że oba raporty są prawidłowe i odzwierciedlają ustalenia poczynione na powierzchniach działek zadeklarowanych do płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] r. nr [...]odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW na rok 2012 oraz nałożył sankcje wieloletnie w kwocie 733,92 zł.

Utrzymując w mocy ww. decyzję Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w przypadku płatności ONW przesłanki przyznania lub odmowy przyznania uprawnienia zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm.) dalej "Rozporządzenie", zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) dalej "Ustawa", a także w przepisach unijnych.

Organ stwierdził, że poza sporem jest, że wnioskodawca w złożonym 14 maja 2012 r. wniosku ubiegał się o przyznanie płatności ONW zgłaszając działki rolne o łącznej powierzchni 7,65 ha. W myśl § 2 pkt 2 Rozporządzenia, z wniosku strony wykluczono działki rolne położone w obrębach 1, 4 i 5, tj. położone poza "obszarami ONW". W związku z powyższym powierzchnia kwalifikująca się do otrzymania przedmiotowych płatności wynosiła 2,78 ha. Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana do płatności nie kwalifikuje się do płatności ONW. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 100 %. W takiej sytuacji zastosowanie znalazł art. 16 ust. 5 i 7 Rozporządzenia Nr 65/2011, na podstawie którego odmówiono stronie przyznania płatności ONW na rok 2012 oraz nałożono sankcję w wysokości 733,92 zł, która to kwota będzie potrącona z płatności maksymalnie w ciągu trzech lat kalendarzowych. Organ przedstawił przy tym sposób wyliczenia sankcji.

Z Rozporządzenia wynika, że warunkiem otrzymania płatności ONW jest spełnienie łącznie trzech podstawowych przesłanek. Pierwszy warunek dotyczy posiadania na dzień 31 maja roku złożenia wniosku, działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha z tym, że działka rolna w rozumieniu § 4 ust. 4 Rozporządzenia nie może posiadać powierzchni mniejszej niż 0,10 ha. Kolejnym warunkiem jest utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z normami, które precyzuje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U.39. 211 ze zm.) dalej Rozporządzenie z dnia 11 marca 2014 r. oraz przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Trzecim warunkiem jest posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z powołanych przepisów jasno wynika, że zasadniczym warunkiem, który uprawnia producenta rolnego do otrzymania płatności ONW jest posiadanie i utrzymywanie gruntów rolnych w zgodzie z zasadami dobrej kultury rolnej. Tymczasem kontrole na miejscu przeprowadzone w dniach 1-2 października 2012 r. wykazały, że producent rolny na powierzchniach zadeklarowanych nie prowadzi działalności rolniczej, przy zachowaniu zasad dobrej kultury rolnej, o których mowa w ww. Rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. W przypadku wszystkich działek rolnych zastosowano kod nieprawidłowości DR18, który oznacza, że rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej. Na tą okoliczność sporządzono zdjęcia, które dokumentują stan zagospodarowania działek rolnych w dniu kontroli. Skarżący w treści odwołania podniósł, że w pierwszych dniach czerwca 2012 r. dokonał pierwszego koszenia działek rolnych. Z kolei zdjęcia wykonane w dniu kontroli na działkach rolnych wskazują, że znajdująca się na nich okrywa roślinna nie była wykoszona w terminach wymienionych w Rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie. Natomiast zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W przypadku trwałych użytków zielonych, okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia). Z treści notatki służbowej sporządzonej przez kontrolującego z dnia 18 marca 2014 r. wynika, że na działkach rolnych stwierdzono wieloletnie chwasty, z pełni wykształconymi koszyczkami nasiennymi, uschnięte chwasty z poprzedniego okresu wegetacyjnego, samosiejki drzew i krzewów. Ponadto stwierdzono pnie po drzewach oraz ścięte i nieusunięte odrosty z korzeni drzew (dotyczy działki rolnej B i L). W ocenie organu powyższy opis oraz zdjęcia będące kluczowym dowodem w niniejszej sprawie niewątpliwie potwierdzają, że wnioskodawca zadeklarował do płatności obszary, które nie spełniają norm i wymogów, aby uznać je za spełniające minimalne warunki do zakwalifikowania ich do płatności. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń zawartych w odwołaniu jak i również w składanych wyjaśnieniach w toku postępowania nie wykazał żadnych dowodów, które obaliłyby wnioski wynikające z kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniach 1-2 października 2012 r. Te zaś niewątpliwie przeczą twierdzeniom skarżącego i dowodzą, że nie zachowywał on norm wymaganych dla tego typu gruntów. W sytuacji bowiem stosowania zalecanych zabiegów agrotechnicznych nie powinien zaistnieć stan stwierdzony na zakwestionowanych działkach. Skarżący nie podważał wyników kontroli. Organ podkreślił, że posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu ściśle wiąże się z produkcją rolną zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy być posiadaczem gruntów rolnych, ale należy je przede wszystkim rolniczo użytkować, zachowując zasady ich utrzymania w należytym stanie.

W związku z powyższym zdaniem organu, istniały podstawy do przyjęcia, że skarżący nie spełnił wszystkich wymaganych prawem warunków umożliwiających przyznanie płatności ONW na 2012 r. Występujące na działkach rolnych samosiejki drzew, krzewów oraz wieloletnie chwasty nie stanowią uprawy objętej pomocą ONW, a świadczą o zaniedbaniach w pielęgnacji gruntu, co jest niezgodne z zasadami przyznania płatności.

Na powyższą decyzję I. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wskazał, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i narusza prawo. Jednocześnie podtrzymał wyjaśnienia podnoszone we wnioskach złożonych w niższych instancjach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

I. S. wnioskując o przyznanie pomocy finansowej na 2012 r. z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW), zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 7,65 ha. Z uwagi na wykluczenie z wniosku strony działek rolnych położonych poza "obszarami ONW" powierzchnia kwalifikująca się do płatności z tytułu ONW wynosiła 2,78 ha.

Zdaniem organu, zadeklarowana powierzchnia nie kwalifikuje się do płatności ONW, bowiem rolnik nie prowadzi na niej działalności rolniczej przy zachowaniu zasad kultury rolnej. Stwierdzone w czasie kontroli chwasty wieloletnie, oraz wieloletnie samosiejki drzew i krzewów, świadczą o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej na deklarowanej powierzchni, co uzasadnia odmowę przyznanie płatności ONW i nałożenie sankcji.

W ocenie skarżącego, ustalenia organów są nieprawidłowe bowiem w terminie, zgodnie wymogami, wykonał pierwszy pokos, a ponadto - z uwagi na wysokość traw - dodatkowo wykonał drugi pokos. Skarżący nie kwestionuje natomiast ustaleń organu dotyczących położenia części zadeklarowanych do płatności działek poza obszarami ONW.

Istota sporu sprowadzała się zatem do rozważenia, czy uprawnionym było działanie organów polegające wyłączeniu z pomocy ONW działek oznaczonych E, F, G, K, M, Ł, wskazanych przez rolnika we wniosku.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić zasady przyznawania płatności ONW. Pomoc finansowa w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich określona została w Ustawie oraz wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 tej Ustawy - Rozporządzeniu. W § 2 Rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.) zawarto warunki przyznania płatności, stanowiąc, że płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem".

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Powołany w pierwszej części § 2 Rozporządzenia przepis art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 stanowi, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" wskazana w punkcie 2 § 2 Rozporządzenia zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6. W art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 wyjaśniono, że państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarki rolnej, użytkowanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli oraz strukturę gospodarstw.

Wskazane w punkcie 5 § 2 Rozporządzenia normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zdefiniowane zostały w Rozporządzeniu z dnia 11 marca 2010 r. wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach" W § 1 ust. 1 pkt 1 tego aktu postanowiono, że grunty rolne, w przypadku gruntów ornych utrzymywane są zgodnie z normami, jeżeli jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie. Uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów (§ 2 Rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r.). Natomiast w przypadku trwałych użytków zielonych, dla uznania, że są utrzymywane zgodnie z normami, koniecznym jest by okrywa roślinna była na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub były na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§1 ust 1 pkt 5 tego rozporządzenia). Zgodnie natomiast z § 4, Rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

Powyższe przepisy nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli prowadzona jest na nich uprawa roślin lub są ugorowane, albo okrywa roślinna wykaszana i usuwana oraz jeśli nie są porośnięte drzewami i krzakami.

Przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe ocenie Sądu uzasadnia tezę, że w przypadku zadeklarowanych do płatności działek wskazane normy nie zostały spełnione, co w konsekwencji oznacza, że dla tej powierzchni nie zostały spełnione przesłanki opisane w punkcie § 2 pkt 2 i pkt 5 Rozporządzenia, warunkujące przyznanie płatności ONW. W czasie kontroli na miejscu, co wynika z raportu kontroli oraz materiału zdjęciowego na deklarowanej do płatności ONW powierzchni stwierdzono chwasty wieloletnie, oraz wieloletnie samosiejki drzew i krzewów. Wykształcone koszyczki nasienne roślin, (działka E, G) uschnięte rozkładające się chwasty z poprzedniego okresu wegetacyjnego (działki F, K) chwasty wieloletnie i butwiejące pozostałości po chwastach w runi z poprzedniego okresu wegetacyjnego (działki M, Ł) świadczą jednoznacznie, że mają charakter wieloletni. Tym samym, skoro w czasie kontroli stwierdzono pozostałości z poprzednich okresów wegetacyjnych, zasadnie organ zakwestionował twierdzenia skarżącego, że działki wnioskowane do płatności były wykaszane w ustawowym terminie w 2012 r.. Także stwierdzone podczas kontroli samosiewki drzew i krzewów wskazują na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z normami. Warunkiem koniecznym uzyskania przez producenta rolnego płatności ONW, jak zasadnie wskazał organ, jest nie tylko dysponowanie gruntami ale ich rolnicze użytkowanie, przy zachowaniu zasady utrzymania ich w należytym stanie.

Zarzuty skargi, (w której skarżący odwołuje się do wyjaśnień złożonych w toku postępowania administracyjnego) nie mogą podważyć prawidłowych ustaleń organu. Skarżący, poza oświadczeniami, że - z zachowaniem terminu – dokonał koszenia traw i usunięcia biomasy nie zgłaszał konkretnych zastrzeżeń do wyników kontroli oraz sporządzonej dokumentacji fotograficznej, nie wskazał dowodów podważających zebrany materiał dowodowy. Podkreślić należy, że jakkolwiek zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to w ust. 3 tego przepisu zawarto regulację, zgodnie z którą strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co obliguje strony do zwiększenia aktywności w postępowaniu. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 K.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności ONW to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Oznacza to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.

Przepis art. 31 ust. 8 Ustawy wskazuje, że w przypadku, gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Jakkolwiek skarżący zgłaszał zastrzeżenia do protokołu kontroli to ograniczały się one wyłącznie do twierdzenia, że w terminie pokos został wykonany, nie odnosił się do sposobu przeprowadzenia kontroli jak też nie zgłaszał konkretnych zastrzeżeń co do jej wyników. Zgłoszenie zastrzeżeń, bez sprecyzowania, w czym rolnik upatruje wadliwości czynności oraz sporządzonego raportu, nie wskazanie dowodów na poparcie zasadności zastrzeżeń nie może odnieść zamierzonego skutku. Wobec bierności dowodowej strony skarżącej słusznie organ administracji przyjął dowód z przeprowadzonej kontroli na miejscu za wystarczającą podstawę rozstrzygnięcia. W wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku o przyznanie płatności. Wskazał, że o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole mogą być przeprowadzane przez określone podmioty, wyspecjalizowane i bezstronne i co do zasady przypisać im należy walor wiarygodności.

Uzasadnienia dla przyznania płatności nie może stanowić powoływanie się przez skarżącego na położenie zadeklarowanych działek w pobliżu gruntów nieużytkowanych, sprzyjające roznoszeniu nasion (pismo z 7 czerwca 2013 r.). Zasadnie organ podnosi, że to rolnik deklaruje do płatności konkretny obszar, którego położenie, uwarunkowania zna i to rolnik, dla otrzymania płatności, zobowiązuje się do utrzymywania deklarowanego obszaru w należytej kulturze rolnej. Skoro skarżący znał usytuowanie zgłoszonych działek, a warunkiem płatności było utrzymanie ich zgodnie z normami winien dostosować zabiegi do istniejących warunków. Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r. zastrzeżenia, że skarżący nie został powiadomiony o terminie kontroli należy wyjaśnić, że przeprowadzenie kontroli nie wymaga zawiadomienia ani udziału w niej rolnika, raport kontrolny winien zostać natomiast doręczony, z tym, że fakt ten nie jest kwestionowany.

Podsumowując wskazać należy, że postępowanie przed organami przeprowadzone zostało w myśl reguł zawartych w rozdziale 2 Działu I oraz w rozdziale 4 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem odstępstw wynikających z art. 21 ust. 3 Ustawy. Ustalenie, że zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia nie kwalifikuje się do przyznania płatności ONW dawało podstawę do odmowy płatności na rok 2012 oraz nałożenia sankcji na podstawie art. 16 ust 5 i 7 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U.2013.490).