Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 475/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 14, art. 43 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 450
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 475/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr.), Sędzia: NSA Józef Michaldo, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008r., sprawy ze skargi A. H., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu nie pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2004 roku Rep. A nr [...] dokonano sprzedaży nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [....], stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] o pow. [...], położony w B. w budynku przy ul. P. z przynależną piwnicą o pow. [...] oraz udziałem wynoszącym [...] części nieruchomości wspólnej oraz we własności działki nr [...] objętej księga wieczystą nr [...] za cenę brutto - 66.785,00 zł, w tym VAT 329,29 zł. Notariusz A. H. nie pobrał podatku od czynności cywilnoprawnych od tej umowy sprzedaży na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 959 ze zm.).

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 30§4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1 ust. 1 lit. a, art. 2 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych orzekł o odpowiedzialności podatkowej ww. notariusza jako płatnika z tytułu niepobranego podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 2004 roku i określił wysokość należności z tego tytułu w kwocie 1.336 złote.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. H. złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie z powodu obrazy przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 i w związku z art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. Nr 54 poz. 535 ze zm.) przez przyjęcie, że lokal mieszkalny będący przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 21 grudnia 2004 roku miał być zasiedlony przez pierwszego nabywcę z uwagi na fakt, że zostało mu wydane do użytkowania. Tymczasem Spółka "I" z siedzibą w T. lokal ten nabyła do dalszej odsprzedaży, by w ten sposób odzyskać należności jakie jej była winna spółka Przedsiębiorstwo [...] "O" Sp. z o.o. w T.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] co uzasadnił tym, że na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...] roku spółka "O" w T. dokonała ustanowienia odrębnej własności dziesięciu lokali mieszkalnych i jednego lokalu użytkowego oraz sprzedaży wydzielonych lokali wraz z udziałami w nieruchomości wspólnej i we własności działki na rzecz spółki "I" Sp. z o.o. z siedzibą w T. Od sprzedaży tych lokali został zapłacony podatek od towarów i usług. Ponadto strony w akcie notarialnym oświadczyły m. in., że zapłata łącznej ceny sprzedaży nastąpi poprzez wzajemną kompensatę zobowiązań i należności oraz że lokale zostały wydane kupującej Spółce w stanie przeznaczonym do wykończenia, które to prace kupująca Spółka wykona we własnym zakresie. W dniu [...] grudnia 2004r. aktem notarialnym Przedsiębiorstwo [...] "I" Sp. z o.o. z siedzibą w T. sprzedało nieruchomość stanowiącą lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, a nadto we własności działki. Przedmiotowa sprzedaż lokalu mieszkalnego była czynnością, do której miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, lecz czynność ta na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług była zwolniona od podatku. Pierwsze zasiedlenie lokalu nastąpiło bowiem w wyniku wydania lokalu spółce "I" jako nabywcy, albowiem przedmiotowa Spółka w wyniku transakcji zakupu z dnia [...] marca 2003 roku stała się właścicielem lokali, a zatem posiadała także prawo do ich użytkowania. Bez znaczenia dla sprawy jest fakt, iż Spółka nabyła lokale w celu zaspokojenia swoich należności.

W związku z powyższym transakcja podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym podatkowi podlegają m. in. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Podatek ten winien być pobrany przez notariusza, będącego z mocy art. 10 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego. Niepobranie tego podatku przez skarżącego spowodowało, że organ podatkowy I instancji zasadnie zastosował treść art. 30§4 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, o której mowa w §1 lub 2, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Jednocześnie organ I instancji ustalił, mając na uwadze przepis art. 30§5 ww. ustawy, iż należny podatek nie został pobrany z winy płatnika, a nie podatnika.

Na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej A. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług, przez przyjęcie, że mieszkanie będące przedmiotem aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 2004 roku miało być zasiedlone lub zamieszkałe przez pierwszego nabywcę tylko z uwagi na fakt, że zostało mu wydane, gdy tymczasem pierwszy nabywca, a to spółka Przedsiębiorstwo Instalacji Sanitarnych "I" Sp. z o.o. z siedzibą w T. mieszkanie to nabyła łącznie z innymi dziesięcioma umową sprzedaży sporządzoną w dniu [...] marca 2003 roku nie do zamieszkania i użytkowania lecz do dalszej odsprzedaży, by w ten sposób odzyskać należności jakie jej była winna spółka "O" sp. z o.o..

- prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym z mocy art. 122 i art. 187§1 ustawy Ordynacja podatkowa przez niepodjęcie działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona, z wyjątkiem umów sprzedaży i zamiany zwolnionych z podatku od towarów i usług, których przedmiotem są nieruchomości lub ich części albo prawo użytkowania wieczystego. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług zwolnienie od podatku od towarów i usług nie dotyczy dostawy obiektu budownictwa mieszkaniowego lub jego części, a więc lokalu mieszkalnego, które mają być zasiedlone po raz pierwszy. Lokal mieszkalny będący przedmiotem transakcji nie miał być bowiem zasiedlony po raz pierwszy - pierwsze zasiedlenie nastąpiło bowiem w 2003 roku w wyniku wydania lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez spółkę "I" w dniu [...] grudnia 2004 roku jest odpłatną dostawą towarów opodatkowaną nie tylko w części dotyczącej udziału we własności gruntu (tak jak to uczyniła ta Spółka), lecz i w części dotyczącej lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Sprzedaż ta dotyczyła bowiem lokalu mieszkalnego, który miał być zasiedlony po raz pierwszy. Nie przeczy temu definicja pierwszego zasiedlenia z art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl tego przepisu przez pierwsze zasiedlenie rozumie się wydanie pierwszemu nabywcy obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Takim nie było wydanie lokalu mieszkalnego przez spółkę "O" spółce "I" na podstawie umowy z dnia [...] marca 2003 roku. Spółka "I" jak to wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej u niej w dniu [...].06.2006 roku ujęła przedmiotowy lokal mieszkalny w ewidencji środków trwałych jako inwestycję długoterminową. Zatem nie był to środek trwały podlegający amortyzacji ze względu na jego używanie. W związku z tym do tej sprzedaży nie miało zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. Z kolei art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wyklucza opodatkowanie tym podatkiem z opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji należy przyjąć, iż na skarżącym notariuszu jako płatniku wbrew temu co przyjęły organy podatkowe nie ciążył obowiązek pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość w dniu [...] grudnia 2004 roku przez spółkę "I". Natomiast spółka "I" powinna od ceny sprzedaży przypadającej na lokal mieszkalny i części wspólnej budynku obliczyć należny podatek od towarów i usług wg stawki 7% z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten stanowi, że w okresie od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 roku stosuje się stawkę 7% w odniesieniu do obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, czy też używając nomenklatury z art. 43 ust. 1 pkt 10 tej ustawy "części budynków przeznaczonych na inne cele niż mieszkaniowe." Warto w tym miejscu podkreślić - bo takie stanowisko pojawiło się w pismach procesowych strony - iż w pojęciu "lokal użytkowy" nie mieści się lokal mieszkalny stanowiący długoterminową inwestycją.

Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowił zgodnie z art. 200 tej ustawy