Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 563/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 3, art. 50 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2067
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.
article: art. 105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Konserwatora Zabytków delegatura w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] lutego 2020 r. [...] Konserwator Zabytków, działający przez kierownika Delegatury w K. (dalej jako: "konserwator", "wnioskodawca" lub "skarżący") wystąpił do Starosty [...] o wszczęcie w trybie art. 50 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 282 ze zm. – w skrócie: "u.o.z.") w zw. z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm. – w skrócie: "u.g.n."), postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] położonej w S. obejmującej budynek Kościoła [...] wraz z terenem przykościelnym i murowanym ogrodzeniem, figurującym w rejestrze zabytków Województwa pod nr [...], stanowiącej własność Fundacji "L. ".

W argumentacji wniosku konserwator wskazał, że budynek od wielu lat znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, a jego właściciel, pomimo wielokrotnych wezwań konserwatora, nie wykonał niezbędnych prac zabezpieczająco-budowlanych. Wobec bierności właściciela systematycznie postępuje degradacja budynku. Wnioskodawca wskazał, że przeprowadzone [...] stycznia 2020 r. oględziny ww. nieruchomości wykazały, że obiekt nadal nie jest zabezpieczony. W związku z tym konserwator uznał, że dalsze pozostawanie zabytku w rękach obecnego właściciela grozi całkowitym zniszczeniem obiektu, a także katastrofą budowlaną.

Starosta K. decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], umorzył postępowanie z powyższego wniosku.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], odmówił wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 49 ust. 3 u.o.z., tj. braku zastępczego wykonania przez konserwatora prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku prowadzących do usunięcia zagrożenia.

Zdaniem organu I instancji przedłożona przez konserwatora wraz z wnioskiem dokumentacja nie wskazuje, aby w sprawie ustały negatywne przesłanki stanowiące podstawę wydania decyzji z [...] stycznia 2019 r., a jedynie, że konserwator podjął działania w celu przeprowadzenia wykonania zastępczego. W tym celu kierownik Delegatury w K. w dniu [...] sierpnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. o zabezpieczenie środków finansowych na przeprowadzenie remontu zastępczego zabytkowego kościoła, jednakże do dnia [...] lutego 2020 r. nie otrzymał informacji, czy takie środki zostaną zabezpieczone.

Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że skoro w obrocie prawnym znajduje się decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny to prowadzenie kolejnego postępowania dotyczącego tego samego przedmiotu jest niedopuszczalne.

W odwołaniu z [...] lipca 2020 r. konserwator wniósł o uchylenie powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania. W uzasadnieniu odwołujący się stwierdził, że podjął próbę wykonania zastępczego prac konserwatorskich, która (z powodu braku środków) nie przyniosła zamierzonego rezultatu. Konserwator podkreślił, że w sprawie ma zastosowanie art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z., albowiem wykonanie zastępcze nie jest możliwe z uwagi na brak środków finansowych.

Wojewoda decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wywłaszczenie nieruchomości zabytkowej na podstawie art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z. jest możliwe o ile łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki, tj.: 1) wystąpi zagrożenie o jakim mowa w art. 50 ust. 3 u.o.z., 2) nie ma możliwości usunięcia wspomnianego zagrożenia innymi metodami. Organ II instancji stwierdził, że w sprawie ziściła się pierwsza z ww. przesłanek, albowiem zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają zły stan techniczny kościoła. Jednocześnie zaznaczył, że w tej materii nie zmienił się stan faktyczny od czasu wydania przez Starostę [...] decyzji z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy wywłaszczenia. Odnosząc się do drugiej przesłanki Wojewoda stwierdził, że w sprawie nadal istnieje możliwość usunięcia zagrożenia innymi metodami, przez co podstawa faktyczna poprzedniego rozstrzygnięcia Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r. pozostaje niezmienna, a to wyklucza możliwość ponownego merytorycznego orzeczenia w przedmiocie wniosku o wywłaszczenie nieruchomości. W tym kontekście organ II instancji wskazał, że jakkolwiek konserwator dokonał szeregu czynności, które miały na celu wyegzekwowanie na właścicielu nieruchomości zachowania, które uchroniłoby zabytek przed groźbą uszkodzenia lub zniszczenia, to jednak konserwator nie wykorzystał wszystkich ustawowo przewidzianych instrumentów związanych z realizacją zadań w zakresie ochrony konserwatorskiej. W związku z tym Wojewoda uznał, że próba dokonania wywłaszczenia nieruchomości została podjęta przedwcześnie. Organ II instancji zaznaczył, że u.o.z. nadała pierwszeństwo innemu - mniej radykalnemu - środkowi nadzoru, tj. wykonaniu zastępczemu o którym mowa w art. 49 ust. 3 u.o.z. Podkreślono przy tym, że podjęte przez konserwatora działania o uzyskanie środków finansowych na realizację zastępczego wykonania prac konserwatorskich są w toku.

W skardze z [...] września 2020 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1) art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że warunkiem przesądzającym o dopuszczalności złożenia wniosku o wywłaszczenie zabytku przez konserwatora jest w pierwszej kolejności skorzystanie z instrumentów przewidzianych w art. 50 ust. 3 u.o.z., tj. wydanie decyzji o zabezpieczeniu zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia w sytuacji gdy z brzmienia powyższych przepisów nie wynika, aby warunkiem przesądzającym o dopuszczalności złożenia wniosku o wywłaszczenie zabytków było wcześniejsze wystąpienie przez konserwatora z wnioskiem o ustanowienie czasowego zajęcia - gdyby faktycznie ustawodawca chciał uzależnić możliwość wystąpienia przez konserwatora zabytków o wywłaszczenie nieruchomości od wcześniejszego ustanowienia na jego wniosek czasowego zajęcia treść przepisu art. 50 ust. 4 pkt 2 miałaby inne brzmienie,

2) art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że były podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb Miasto S. na rzecz Skarbu Państwa, albowiem w obrocie prawnym istnieje już decyzja Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r., [...], odmawiająca wywłaszczenia ww. nieruchomości, w sytuacji, gdy decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy, natomiast w niniejszej sprawie stan faktyczny uległ zmianie, gdyż organ konserwatorski podjął próbę wykonania zastępczego prac konserwatorskich przy ww. zabytku na podstawie art. 49 ust. 3 u.o.z., która nie powiodła się, albowiem organ konserwatorski nie uzyskał środków finansowych na wykonanie tychże prac od Wojewody, a więc brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na zamianę stanu faktycznego,

3) art. 49 ust 3 w zw. z art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, że nie ustała negatywna przesłanka do wywłaszczenia nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, albowiem konserwator nie rozpoczął procedury wykonania zastępczego względem właściciela zabytku, w sytuacji gdy ww. założenie jest błędne, gdyż organ konserwatorski nie posiada odrębnego budżetu na wykonanie tychże prac, a brak decyzji Wojewody Wielopolskiego o zabezpieczeniu tychże środków powoduje brak możliwości podjęcia jakichkolwiek prac budowlanych przy zabytku. Poza tym skarżący zaznaczył, że przepis art. 50 ust 4 pkt 2 u.o.z. wskazuje jedynie, że do zastosowania środków nadzoru przez organy konserwatorskie, o których mowa w tym przepisie, jest powstanie zagrożenia dla zabytku, któremu właściciel nie może lub nie chce zapobiec. Zagrożenie to może pochodzić z zewnątrz lub wynikać ze stanu zabytku, a ponadto całkowite pozbawienie praw dysponenta do zabytku wpisanego do rejestru znajdzie zastosowanie w sytuacjach, w których realizacja zadań z zakresu ochrony konserwatorskiej absolutnie nie jest możliwa do przeprowadzenia w innym trybie (a więc również na podstawie art. 49 ust. 3).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I

z 13 listopada 2020 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa [...] (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest zasadność stanowiska organów co do podstaw zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Istota sporu sprowadza się w tej sprawie do ustalenia, czy wobec wydania powołanej wyżej ostatecznej decyzji z 23 stycznia 2019 r. (nr [...]), odmawiającej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, występuje w niniejszym postępowaniu tożsamość podstawy faktycznej, uzasadniającej przyjęcie powagi rzeczy osądzonej, a w konsekwencji stwierdzenie niedopuszczalności ponownego rozstrzygania tej samej sprawy.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiekolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Zawsze jednak oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ umarza więc postępowanie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przyjmuje się także, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2020 r., II OSK [...], i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I GSK [...]; wyroki te i orzeczenia

powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jest więc orzeczeniem formalnym kończącym sprawę bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i jest wyjątkiem, który należy traktować jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r., VII SA/Wa [...]).

W kontekście bezspornych okoliczności faktycznych tej sprawy, podkreślić ponadto należy, że ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej przez organ wcześniej, decyzją ostateczną, jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Natomiast, dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Naruszenie to nastąpi w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma postanowieniami, z których pierwsze jest ostateczne. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy tego samego przedmiotu rozstrzygnięcia i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2020 r., VII SA/Wa [...]). Dla uznania, że nastąpiło naruszenie res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa, czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych.

Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że stwierdzenie przez organ, iż w danej sprawie zachodzi res iuduicata (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania w takim wypadku oznacza, że nie można rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty (wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK [...]).

Mając powyższe na uwadze i nawiązując do bezspornych okoliczności faktycznych tej sprawy w pierwszej kolejności odnieść należy się do uzasadnienia podstaw odmowy wywłaszczenia, przedstawionych w uzasadnieniu ostatecznej decyzji z 23 stycznia 2019 r. (nr [...]). Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, w ocenie Starosty [...], W. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wykonał zastępczo prac konserwatorskich lub robót budowlanych, a wykonanie zastępcze jest – w jego ocenie - najbardziej skutecznym i najszybszym narzędziem umożliwiającym zabezpieczenie obiektu zabytkowego przez jego dalszym niszczeniem (k. 6 akt admin.). Tym samym, w ocenie tego organu, nie została spełniona przesłanka z art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z.

We wniosku z dnia 5 lutego 2020 r., inicjującego kontrolowane postępowanie administracyjne, przedstawiono nowe i istotne - w ocenie Sądu - okoliczności faktyczne. Wnioskodawca wskazał m.in., że w dniu 1 sierpnia 2019 r. złożył do właściwego organu wniosek o zabezpieczenie środków finansowych na przeprowadzenie remontu zastępczego, a ponadto zasygnalizował Wojewodzie konieczność zwiększenia środków finansowych na działalność Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. w roku 2020. W trakcie przeprowadzonych w dniu 10 stycznia 2020 r. kolejnych oględzin zabytku stwierdzono, że obiekt ten nadal nie jest właściwie zachowany, a dalsze pozostawanie zabytku w rękach dotychczasowego właściciela grozi jego całkowitym zniszczeniem, a także grozi katastrofą budowlaną (stan techniczny budynku zagraża mieniu i życiu ludzi – k. 11v akt admin). Nie uzyskanie środków finansowych na wykonanie remontu zastępczego, pogarszający się stan zabytku i wyczerpanie wszelkich możliwych działań określonych w ustawie, to przesłanki uzasadniające – zdaniem wnioskodawcy- ponowne wszczęcie postępowania zmierzającego do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem Sądu wskazana we wniosku podstawa faktyczna nie jest tożsama z okolicznościami, które organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji z 23 stycznia 2019 r. O ile nadal występuje stan nie wykonania remontu zastępczego, o tyle wnioskodawca wskazał na faktyczną niemożliwość przeprowadzenia tego remontu z uwagi na brak środków finansowych i istnienie pogarszającego się stanu technicznego zabytku, który w chwili obecnej zagraża mieniu i życiu ludzi. W tej sytuacji organ powinien ponownie rozważyć, czy istnieją w sprawie przesłanki pozwalające na zastosowanie

art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z. Wbrew stanowisku organów w sprawie nie zachodzi formalna przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. O wystąpieniu tej przesłanki nie może decydować także fakt, że brak środków finansowych na wykonanie remontu może mieć charakter przejściowy. Przy takim stanowisku organów, nie uzyskanie w kolejnych latach środków finansowych na ten cel, z jednej strony nadal uniemożliwiałoby skuteczne wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wywłaszczenia tej nieruchomości, a z drugiej strony mogłoby doprowadzić do całkowitego zniszczenia zabytku albo powstania szkód na mieniu lub zdrowiu ludzi.

W ocenie Sądu merytorycznemu rozpoznaniu wniosku z dnia 5 lutego 2020 r. nie sprzeciwia się treść art. 50 ust. 4 (zdanie pierwsze) u.o.z. Sąd w składzie rozstrzygającym tę sprawę w pełni podziela wyrażony w judykaturze pogląd, według którego, z brzmienia tego przepisu nie wynika, aby warunkiem przesądzającym o dopuszczalności złożenia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości na podstawie art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z. było wcześniejsze wystąpienie przez konserwatora z wnioskiem o ustanowienie czasowego zajęcia. Jak słusznie zauważa się, gdyby faktycznie ustawodawca chciał uzależnić możliwość wystąpienia przez konserwatora zabytków o wywłaszczenie nieruchomości od wcześniejszego ustanowienia na jego wniosek czasowego zajęcia, art. 50 ust. 4 pkt 2 miałby inne brzmienie, przykładowo: "Jeżeli pomimo wydania decyzji na podstawie art. 50 ust. 3 nadal nie jest możliwe usunięcie zagrożenia...", lub "Jeżeli wydana na podstawie art. 50 ust. 3 decyzja nie doprowadziła do usunięcia zagrożenia ..." Tymczasem art. 50 ust. 4 tej ustawy wskazuje jedynie, że "jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia, o którym mowa w ust. 3", a więc "w przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru polegającego na możliwości jego zniszczenia lub uszkodzenia...". Z powyższego wynika, że jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia polegającego na możliwości zniszczenia lub uszkodzenia zabytku po zakończeniu okresu czasowego zajęcia nieruchomości, na której zabytek ten się znajduje, albo też nie jest możliwe uniknięcie takiego zagrożenia w ramach jedynie czasowego zajęcia nieruchomości, to w takich przypadkach nieruchomość ta może być wywłaszczona na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków (wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lipca 2020 r., II SA/Ke [...]; i powołane tam piśmiennictwo).

Zdaniem Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę pogląd ten odnieść należy także do sytuacji, w której nie jest możliwe wykonanie remontu zastępczego.

Podkreślić tu jednocześnie należy, że taka wykładnia nie niweczy podstawowej zasady, na którą zwracają uwagę organy w tym postępowaniu, a zgodnie z którą, normy zawarte w art. 50 ust. 4 u.o.z. kreują instrumenty reglamentacyjne o szczególnym stopniu ingerencyjności i mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których realizacja zadań z zakresu ochrony konserwatorskiej nie jest możliwa do przeprowadzenia w innym trybie (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2017 r., I OSK [...]).

Rozważenie tych zagadnień wymaga jednak przeprowadzenia merytorycznego zbadania zasadności złożonego wniosku.

Umorzenie postępowania w tej sprawie nastąpiło zatem z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a, przez jego zastosowanie. Ponadto organ zbyt pochopnie uznał, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 50 ust. 4 pkt 2 u.o.z.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.

Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł z tytułu uiszczonego wpisu od skargi.