Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 487/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 217 par. 1, par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2 pkt b i d
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 121 par. 1, art. 194 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 maja 2012 r. nr [...]; [...]; [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru, określenia długu celnego oraz podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił klasyfikację taryfową towaru - pojazdu samochodowego do przewozu osób, marki [...] (091), nr nadwozia/podwozia [...], rok produkcji 1981, o silniku tłokowym i zapłonie iskrowym oraz pojemność skokowej 6.750 cm3, wyprodukowany w 1981 r., importowanego przez "A" Spółkę Jawną w L. - do kodu TARIC 8703 24 90 00 oraz określił niezaksięgowaną kwotę cła (A00), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 2.608 zł. Ponadto orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne, określił podatek akcyzowy w wysokości 5.336 zł oraz podatek od towarów i usług (B00) z tytułu importu ww. towaru w wysokości 7.485 zł.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 i ust. 6, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302.1 ze zm.), zwanego dalej "WKC", Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 948 z dnia 30 września 2009 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE L Nr 287.1 ze zm.), art. 6, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 1, art. 27 ust. 4 i ust. 7, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu 9 kwietnia 2010 r. agencja celna-spedycja działając w imieniu i na rzecz "A" Spółki Jawnej (dalej zwanej: "Spółką") zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar deklarowany jako pojazd zabytkowy, kolekcjonerski o wartości historycznej, marki [...], o numerze nadwozia [...], z silnikiem benzynowym o pojemności skokowej 6.750 cm3, wyprodukowany w 1981 r., klasyfikując go do kodu TARIC 9705 00 00 90 ze stawką celną 0%. Zgłoszenie spełniało warunki formalne i zostało zarejestrowane pod numerem [...].

W dniach 14 kwietnia - 18 maja 2011 r. w siedzibie Spółki funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów klasyfikowanych do pozycji 9705. Ustalenia kontroli zostały szczegółowo opisane w protokole z dnia 8 czerwca 2011 r. Kontrolujący poddali wątpliwość prawidłowość klasyfikacji ww. samochodu marki [...].

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. wszczęto postępowanie w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz określenia prawidłowych należności celnych i podatkowych.

Organ stwierdził, że pozycja 9705 Taryfy celnej obejmuje kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne. Pozycją tą objęte są trzy grupy towarów:

- 9705 00 00 10 - przedmioty kolekcjonerskie z drewna,

- 9705 00 00 20 - przedmioty kolekcjonerskie z drewna, srebra lub złota,

- 9705 00 00 90 - pozostałe.

Ponieważ Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich w swojej treści nie znajdują wyjaśnienia, co do możliwości klasyfikowania w ramach tej pozycji samochodów, Komisja (WE) wprowadziła zmianę z dnia 13 listopada 2009 r. (Dz. U. UE C 272.8), zgodnie z którą pozycja 9705 obejmuje również pojazdy mechaniczne (pkt 1 Not wyjaśniających):

- w swoim oryginalnym stanie, bez znacznych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.,

- co najmniej 30-letnie, oraz

- modelu lub typu, który nie jest już produkowany.

Pojazdy takie muszą również mieć niezbędne cechy charakterystyczne do włączenia do kolekcji, tzn.:

- są stosunkowo rzadkie,

- nie są normalnie stosowane do ich oryginalnego celu,

- są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi, oraz

- posiadają znaczną wartość.

Ponadto (pkt 2 Not wyjaśniających) obejmuje ona także jako przedmioty kolekcjonerskie, historyczne:

- pojazdy mechaniczne, niezależnie od daty ich produkcji, które, co może zostać udowodnione, brały udział w wydarzeniu historycznym;

- samochody wyścigowe, które, co może zostać udowodnione, zostały zaprojektowane, zbudowane i wykorzystane wyłącznie do zawodów i osiągnęły znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub międzynarodowych wydarzeniach.

Organ uznał, że skoro importowany samochód nie spełnia kryterium wieku (miał 29 lat w chwili zgłoszenia) oraz nie spełnia kryteriów określonych w pkt 2 wskazanych Not wyjaśniających (nie brał udziału w wydarzeniu historycznym), należy go zakwalifikować do pozycji 8703, obejmującej pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy silnikowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z uwagi na pojemności silnika właściwym dla tego samochodu jest kod TARIC 8703 24 90 00 ze stawką celną erga omnes 10%.

Zmiana klasyfikacji celnej i objęcie towaru inną stawką celną skutkowało koniecznością wyliczenia także prawidłowych należności podatkowych - podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Zaistniały także warunki do pobrania odsetek w trybie art. 65 ustawy - Prawo celne.

Organ wskazał, że mimo wezwania Spółka nie wykazała udziału importowanego pojazdu w wydarzeniu historycznym. Przy czym organ wyjaśnił, że nie kwestionuje złożonych przez stronę dowodów, jednak nie przesądzają one o zaklasyfikowaniu pojazdu jako przedmiotu kolekcjonerskiego. Mają charakter pomocniczy.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła błędną klasyfikację taryfową pojazdu, która doprowadziła do ustalenia istnienia zobowiązania podatkowego i wniosła o jej uchylenie.

Powołując się na zaświadczenie z dnia 9 kwietnia 2010 r. stwierdzające zabytkowy charakter pojazdu, podniosła że ciężar dowodowy przeciwko treści zaświadczenia spoczywa na organie. Spółka zaś nie może być wzywana do dostarczenia dowodów na okoliczność, która została udowodniona.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 29 maja 2012 r., nr [...], działając w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Na wstępie załącznika do przywołanego wyżej rozporządzenia Komisji zawarte zostały Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Dodatkowo w celu ujednolicenia interpretacji taryfowej Rada Współpracy Celnej opublikowała tekst Not Wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (Systemu Zharmonizowanego) łącznie z tekstem Not wyjaśniających do podpozycji określających zakres i zawartość niektórych podpozycji Systemu Zharmonizowanego (opublikowane w języku polskim w załączniku do M. P. z 2006 r., Nr 86, poz. 880). Jakkolwiek wyjaśnienia te nie mają wiążącej mocy, to stanowią dla klasyfikacji towarowej CN wskazówki, które przyczyniają się w istotny sposób do określenia interpretacji zakresu poszczególnych pozycji

Organ odwoławczy przyznał, że w świetle przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) sprowadzony samochód został uznany za pojazd zabytkowy, natomiast karta ewidencyjna tego pojazdu została włączona do kartoteki ewidencji zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Niemniej jednak zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC należności celne określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Zatem podstawą uznania pojazdu za kolekcjonerski jest dokonanie odpowiedniej klasyfikacji taryfowej. Z uwagi na brak we Wspólnej Taryfie Celnej definicji pojazdu kolekcjonerskiego, interpretacji tego pojęcia należy dokonać na podstawie Not wyjaśniających. Komisja Europejska działając na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a) tiret drugie Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C 133 z 30 maja 2008 Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich stanowiące uzupełnienie Not Wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego. Zgodnie z tymi Notami (uwzględniając zmianę opublikowaną w Dz. U. UE C 272 z 13 listopada 2009 r.) pozycja 9705 obejmuje pojazdy mechaniczne co najmniej 30 letnie.

Z akt sprawy wynika, że organ celny pierwszej instancji zobowiązał stronę do przedstawienia dowodów, na podstawie których można wykazać, że pojazd objęty powyższym zgłoszeniem celnym brał udział w wydarzeniu historycznym. W odpowiedzi Spółka powołała się na fakty stwierdzone w zaświadczeniu z dnia 9 kwietnia 2010 r. wydanym przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Nadto uznała żądanie organu celnego dostarczenia dowodów za nieuzasadnione. Tym samym nie przedstawiła dowodów pozwalających na uznanie przywiezionego towaru za przedmiot kolekcjonerski o wartości historycznej, niezależnie od daty jego produkcji, w myśl przesłanek wynikających z pkt 2 Not wyjaśniających do pozycji 9705.

Z uwagi na wiek pojazdu w chwil sprowadzenia nie został spełniony podstawowy warunek wstępny zaklasyfikowania przedmiotowego pojazdu do pozycji 9705 Wspólnej Taryfy Celnej. W związku z tym klasyfikację przywiezionego towaru do kodu TARIC 9705 00 00 90 należało wykluczyć.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że organ celny pierwszej instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia odnośnie klasyfikacji taryfowej przywiezionego towaru klasyfikując go do kodu TARIC 8703 24 90 00, który obejmuje pojazdy samochodowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 3.000 cm3, używane.

Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy w postaci wyjaśnień Spółki, opinii technicznej i dokumentacji fotograficznej jednoznacznie świadczy o tym, że klasyfikacja taryfowa przywiezionego towaru została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wadliwie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że nie kwestionuje opinii rzeczoznawcy oraz ustaleń zawartych w pismach [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 1 kwietnia 2010 r. i zaświadczeniu z dnia 9 kwietnia 2010 r. odnośnie zakwalifikowania samochodu osobowego jako pojazd zabytkowy oraz włączenia karty ewidencyjnej tego pojazdu do kartoteki ewidencji zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Niemniej jednak do stosowania ustawodawstwa celnego, w tym załatwiania spraw z zakresu klasyfikacji taryfowej towarów przywożonych na obszar celny Wspólnot Europejskich z krajów trzecich, zgodnie z art. 4 pkt 3 WKC uprawnione są organy celne. Wspomniana ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie ma zastosowania w postępowaniu celnym a powyższe dokumenty stanowią jedynie materiał pomocniczy.

Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- błędne zaklasyfikowanie przedmiotowego pojazdu do kodu TARIC 8703 24 90 00, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia istnienia zobowiązania podatkowego;

- naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że zaświadczanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 9 kwietnia 2010 r. nie jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości;

- naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez przyjęcie, że przedmiotowy pojazd nie jest zabytkiem pomimo istnienia w tym zakresie stosownego zaświadczenia.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że zaświadczenia wydane na podstawie art. 217 k.p.a. objęte są domniemaniem prawdziwości. Oznacza to, iż organy administracji publicznej w zakresie przytoczonej treści w zaświadczeniu jest związany tym, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Moc prawna takiego zaświadczenia może być obalona przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści zaświadczenia. Dla skarżącej oczywistym jest, że wojewódzki konserwator zabytków jest organem władzy publicznej powołanym ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami między innymi do wydawania decyzji dotyczących wpisania rzeczy ruchomych do rejestru zabytków. Prawomocne decyzje tego organu ustalają, czy dana ruchomość jest zabytkiem. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wskazuje określony otwarty katalog formułując w ten sposób przesłanki dotyczące uznania danego przedmiotu za zabytek, natomiast Noty Wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich w żadnych wypadku nie mogą być uznane za przepisy formułujące przesłanki określające zabytkowy charakter rzeczy ruchomych. Należy je raczej uznać, za pewne wytyczne dotyczące rzeczy ruchomych, które nie są wpisane do rejestru zabytków, a które mogą przejawiać pewne cechy, które pozwalałyby przypisać im miano zabytku.

Nie ulega wątpliwości, że zaświadczanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 9 kwietnia 2010 r. stwierdza istnienie okoliczności, które powinny być uwzględnione przez organy przy wydawaniu decyzji w sprawie. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ z jednej strony stwierdza, że w istocie przedmiotowy pojazd zabytkiem jest i jednocześnie dla organów celnych tym zabytkiem nie jest.

W sprawie ciężar dowodowy przeciwko treści zaświadczenia spoczywał na organach, gdyż to one występowały przeciwko domniemaniu prawdziwości. Co istotne organy nie wykazały, że zaświadczenie stwierdza nieprawdę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że prawdziwość zaświadczeń przedłożonych przez Spółkę nie została zakwestionowana przez organy, nie mogły one jednak stanowić podstawy do wydania decyzji zgodnej z żądaniem. Ustawa o ochronie zabytków nie ma zastosowania w postępowaniu celnym.

Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił organom stosowanie not wyjaśniających do taryfy celnej nie należących do konstytucyjnych źródeł prawa, naruszenie zasady zaufania zasady wobec organów, gdyż organ początku dysponował wiedzą o dacie produkcji i bezzasadność naliczenia odsetek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga jest niezasadna i nie może podlegać uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 maja 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą klasyfikację celną towaru - samochodu osobowego marki [...] wyprodukowanego w 1981 r., o pojemność silnika 6.750 cm3, do kodu TARIC 8703 24 90 00 oraz określająca kwotę należności celno-podatkowych.

Bezspornym było w sprawie, że w chwili zgłoszenia celnego importowany samochód miał 29 lat (organy celne i skarżąca spółka tej okoliczności nie kwestionowali).

Podobnie nie była kwestionowana przez organy celne okoliczność wystawienia zaświadczenia przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. w dniu 9 kwietnia 2010 r., nr [...], zgodnie z którym sprowadzony samochód jest pojazdem zabytkowym, a także kolekcjonerskim o wartości historycznej. W podstawie prawnej zaświadczenia przywołano art. 217 § 1 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 2 pkt b i d ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm.). W treści zaświadczenia wskazano również, że zostało ono wydane na wniosek skarżącej spółki na podstawie opinii technicznej nr [...] z dnia 22 marca 2010 r. opracowanej przez rzeczoznawcę samochodowego.

Poza sporem było również, że karta ewidencyjna powyższego pojazdu - ruchomego zabytku techniki - została włączona do wojewódzkiej kartoteki ewidencji zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków (vide: pismo z dnia 1 kwietnia 2010 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w aktach administracyjnych).

Spór między skarżącą spółką a organem dotyczył - jaki kod Wspólnej Taryfy Celnej winien być zastosowany do sprowadzonego pojazdu samochodowego.

Skarżąca spółka stała na stanowisku, że jest to samochód zabytkowy - kolekcjonerski, który powinien być zaklasyfikowany do pozycji 9705 Wspólnej Taryfy Celnej i zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym kodu TARIC 9705 00 00 90 ze stawką celną 0%. Swoje stanowisko skarżąca spółka opierała przede wszystkim na treści zaświadczenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia 9 kwietnia 2010 r.

Z kolei organ celny wskazywał, że właściwa jest pozycja 8703 i kod TARIC 8703 24 90 00 ze stawką celną 10%.

Przy czym organ stał na stanowisku, że podstawą uznania pojazdu za kolekcjonerski jest dokonanie odpowiedniej klasyfikacji taryfowej. Organ powoływał się na treść Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej (CN), w świetle których samochód nie spełniał jednego z warunków wstępnych, a mianowicie - kryterium wieku.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.) stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Dział IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749) dotyczy postępowania podatkowego.

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L 92.302.1 ze zm.), w przypadku powstania długu celnego należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która została wprowadzona Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE. L. 87.256.1). Załącznik I do tegoż rozporządzenia zawiera Nomenklaturę Scaloną oraz stawki celne, dodatkowe jednostki statystyczne i inne niezbędne informacje.

Załącznik ten jest zmieniany co roku, bowiem zgodnie z treścią art. 12 Rozporządzenia Rady nr 2658/87, Komisja przyjmuje każdego roku rozporządzenie przedstawiające pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz ze stawkami celnymi. Wspomniane rozporządzenie jest publikowane nie później niż dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich i stosuje się je od dnia 1 stycznia roku następnego.

W chwili przyjęcia zgłoszenia celnego dotyczącego ww. pojazdu obowiązywało Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 948/2009 z dnia 30 września 2009 r. zmieniające załącznik I do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. UE L 2009.287.1).

Zasadnicze znaczenie dla właściwego odczytania Taryfy celnej mają Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) zawarte w przepisach wstępnych powyższego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 948/2009.

Zgodnie z regułą 1 ORINS tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z kolejnymi regułami. Natomiast stosownie do reguły 6 ORINS klasyfikacja towarów do podpozycji tej samej pozycji powinna być przeprowadzona zgodnie z ich treścią i uwagami do nich, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z powyższych reguł, stosując zasadę, że tylko podpozycje na tym samym poziomie mogą być porównywane. Odpowiednie uwagi do sekcji i działów mają zastosowanie również do tej reguły, jeżeli treść tych uwag nie stanowi inaczej.

Stosownie do wskazanego Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 948/2009 do pozycji 8703 kwalifikuje się pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, w tym pozostałe pojazdy, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym:

8703 24 - - O pojemności skokowej przekraczającej 3.000 cm3:

8703 24 10 - - - Nowe

8703 24 90 - - - Używane

Natomiast pozycja 9705 00 00 to kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne. Obejmuje ona następujące kody TARIC:

9705 00 00 10 - Przedmioty kolekcjonerskie z drewna,

9705 00 00 20 - Przedmioty kolekcjonerskie z drewna, srebra lub złota

9705 00 00 90 - Pozostałe.

Podkreślić należy, że po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej oprócz prawa krajowego, częścią porządku prawnego stało się również prawo wspólnotowe. W prawie wspólnotowym ważne są nie tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, ale także różnego rodzaju instrumenty prawa, jak np. noty, opinie, zalecenia, które nie mają mocy wiążącej. Te instrumenty prawa międzynarodowego wydawane przez specjalnie powołane do tego organy, czy instytucje wspólnotowe są publikowane w Dzienniku Urzędowym UE C. Tworzą one tzw. "miękkie prawo" i mają na celu zapewnienie jednolitości stosowania prawa wspólnotowego.

Tego rodzaju instrumenty prawa nie mogą być pomijane przy rozstrzyganiu spraw.

Nadto ważną rolę w prawie wspólnotowym, w pewnym sensie precedensową, stanowią także wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS"). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniach niejednokrotnie uznawał, że noty i opinie Światowej Organizacji Celnej (WCO) nie są wiążące ani dla organów celnych, ani dla sądów (por. wyroki w sprawach: 38/75, 69 i 70/76, 798/79, C-35/93, C-130/02, C-396/02, C-467/03). ETS stwierdzał, że noty wyjaśniające WCO stanowią ważny środek służący zapewnieniu jednolitego stosowania Taryfy celnej przez organy celne państw członkowskich i jako takie mogą być uznane za istotną pomoc w interpretacji Taryfy (por. wyroki w sprawach 798/79, C-396/02). Za zasadę uznał stosowanie not w procesie interpretacji nomenklatury towarowej. Odstąpienie od tej zasady jest dopuszczalne, ale jedynie wówczas, gdy nota wydaje się niezgodna ze sformułowaniem danej pozycji lub wyraźnie wykracza poza uprawnienia przyznane Radzie Współpracy Celnej (por. wyrok w sprawie 38/75). Niewątpliwie z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Stosowanie więc Not wyjaśniających jest konieczne w celu jednolitego stosowania przepisów prawa celnego.

Nadto w wyroku w sprawie C-467/03 ETS stwierdził, że ustanowione przez Komisję Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej, jak również Noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i kodowania towarów opracowane w ramach WCO przyczyniają się w istotny sposób do wykładni zakresu poszczególnych pozycji taryfowych, nie są jednakże prawnie wiążące.

Jednak powoływanie się na Noty wyjaśniające (do Systemu Zharmonizowanego HS, jak i do Nomenklatury Scalonej CN) przy interpretacji Wspólnotowej Taryfy Celnej jest regułą.

ETS jednoznacznie stwierdzał, że Noty wyjaśniające stanowią ważny środek służący zapewnieniu jednolitego stosowania Taryfy i stanowią za istotną pomoc w jej interpretacji. Ich stosowanie w procesie interpretacji nomenklatury towarowej należy traktować jako zasadę.

Istotne znaczenie Not wyjaśniających wyprowadzane jest przez ETS w orzecznictwie z faktu, że kompetencja do ich wydawania została przyznana Radzie Współpracy Celnej przez państwa - strony z zamiarem zapewnienia jednolitej interpretacji i stosowaniu nomenklatury. Umocowanie nomenklatury taryfowej znajduje oparcie w prawie międzynarodowym (dlatego zasadnicze znaczenie dla jej interpretacji mają instrumenty prawa międzynarodowego jak noty wyjaśniające czy opinie klasyfikacyjne).

Ponadto problem charakteru prawnego not wyjaśniających i opinii był przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego dotyczących stanu prawnego, obowiązującego przed akcesją Polski do Unii Europejskiej. Sądy konsekwentnie przyjmowały, że opinie i noty mają charakter wykładni wiążącej dla organów celnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 1993 r., SA/Wr 1852/92,OSP 1995, z. 1, poz. 23 czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 28/96, OSNCP 1997/11/185).

W świetle powyższych rozważań, brak jest podstaw do uznania, że stosowanie przez organy celne w procesie klasyfikacji towaru Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej narusza Konstytucję RP (mimo braku ich mocy wiążącej).

Przechodząc do dalszych rozważań, to w pozycji 9705 00 00 Nomenklatury Scalonej brak jest formalnej definicji pojazdu kolekcjonerskiego (nie stanowi ona również o przedmiotach lub pojazdach zabytkowych). Dlatego interpretacji tego pojęcia można dokonać na podstawie Not wyjaśniających. "Interpretacji pojęcia przedmiotu kolekcjonerskiego w odniesieniu do pojazdu mechanicznego można dokonać jedynie na podstawie Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK 1033/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna przez stronę internetową Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Skonsolidowana wersja Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii C nr 133 z dnia 30 maja 2008 r. Nadto w czasie zgłoszenia celnego miały zastosowanie Noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej opublikowane w Dz. UE. C 272.8 z dnia 13 listopada 2009 r., wydane na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a tiret drugie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, które wprowadziły zmiany do skonsolidowanej wersji Not. Zgodnie z tymi ostatnimi Notami wyjaśniającymi do kodu 9705 00 00 obejmującego kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne wchodzą:

1) pojazdy mechaniczne;

- w swoim oryginalnym stanie, bez znacznych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.,

- co najmniej 30-letnie, oraz

- modelu lub typu, który nie jest już produkowany.

Pojazdy mechaniczne uważa się jednak za niemające wartości historycznej lub etnograficznej i są wykluczone z niniejszej pozycji, gdy właściwe organy ustanowią, że pojazdy mechaniczne nie mogą świadczyć o znacznym postępie w rozwoju ludzkich osiągnięć albo ilustrować pewnego okresu takiego rozwoju.

Pojazdy takie muszą również mieć niezbędne cechy charakterystyczne do włączenia do kolekcji, tzn.:

- są stosunkowo rzadkie,

- nie są normalnie stosowane do ich oryginalnego celu,

- są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi, oraz

- posiadają znaczną wartość.

2) Obejmuje ona także jako przedmioty kolekcjonerskie, historyczne:

a) pojazdy mechaniczne, niezależnie od daty ich produkcji, które, co może zostać udowodnione, brały udział w wydarzeniu historycznym;

b) samochody wyścigowe, które, co może zostać udowodnione, zostały zaprojektowane, zbudowane i wykorzystane wyłącznie do zawodów i osiągnęły znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub międzynarodowych wydarzeniach.

Podkreślić przy tym należy, że wszystkie warunki wymienione w pkt 1) muszą być spełnione łącznie.

Jeżeli nie będzie spełniony, choć jeden z warunków wstępnych, to pojazd nie będzie mógł być zaklasyfikowany do ww. kodu CN. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Bezspornym bowiem było, że importowany samochód miał 29 lat, nie był więc pojazdem co najmniej 30-letnim. Tym samym nie mógł zostać zaklasyfikowany do przedmiotowego kodu CN, gdyż nie została spełniona jedna z wstępnych przesłanek klasyfikacji. Okoliczność ta zwalniała organy celne od badania czy sprowadzony samochód spełniał pozostałe warunki.

Należy jednak wskazać, że zgodnie z punktem 2a Not Wyjaśniających do tej pozycji może być zaliczony również pojazd mechaniczny i to niezależnie od daty produkcji, który, co może zostać udowodnione, brał udział w wydarzeniu historycznym. Kryterium wieku nie jest więc warunkiem bezwzględnym klasyfikacji do przedmiotowego kodu CN. Jak wynika z akt celnych w toku postępowania organ pierwszej instancji pismem z dnia 4 października 2011 r. zwrócił się do skarżącej spółki o wykazanie, że przedmiotowy pojazd brał udział w wydarzeniu historycznym. Jednak w udzielonej odpowiedzi strona uznała to stanowisko organu za niezasadne, powołując się m.in. na treść przedłożonego zaświadczenia konserwatora zabytków.

Sprowadzony samochód nie mógł więc zostać sklasyfikowany do kodu wskazanego przez skarżącą spółkę.

Odnosząc się do zarzutów skargi to są one niezasadne. Zasadniczo zostały one sformułowane na tle zaświadczenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia 9 kwietnia 2010 r.

Na wstępnie należy zauważyć, że Wspólnotowa Taryfa Celna ani powołane wyżej Noty wyjaśniające nie odwołują się do prawa krajowego i regulacji dotyczących zabytków. Trzeba również stwierdzić, że zaświadczenia wydawane jest na podstawie prawnej (przywołanej na wstępie rozważań), która nie znajduje zastosowania przy klasyfikacji celnej towaru. Dlatego powoływane przez stronę zaświadczenie z dnia 9 kwietnia 2010 r., stanowiące dokument urzędowy nie ma rozstrzygającego znaczenia przy dokonywaniu klasyfikacji towaru. Rację ma organ celny, że to on, a nie Wojewódzki Konserwator Zabytków jest uprawniony do dokonania klasyfikacji taryfowej w oparciu obowiązujące prawo, w szczególności o Wspólnotową Taryfę Celną, Wspólnotowy Kodeks Celny i przepisy wykonawcze. Nie może też ujść uwadze, że konserwator zabytków w zaświadczeniu tym wypowiedział się w kwestii spełnienia warunków wynikających z Not wyjaśniających, do czego nie miał kompetencji. Ponadto inne są warunki wpisania pojazdu do Rejestru Pojazdów Zabytkowych, a inne do zaklasyfikowania do odpowiedniego kodu Nomenklatury Scalonej.

W konsekwencji też zarzut naruszenia art. 194 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nie może zostać uznany za zasadny. Klasyfikując przedmiotowy samochód do odpowiedniego kodu Wspólnotowej Taryfy Celnej, organy jak już podniesiono wyżej, nie mogły kierować się ww. zaświadczeniem. Dokument ten na zasadach ogólnych niewątpliwie podlega swobodnej ocenie organów celnych. Niezbędne zaś dla dokonania prawidłowej klasyfikacji jest spełnienie warunków określonych w przepisach celnych.

Ponadto, co jest ważne, organy celne nie zakwestionowały przedłożonych przez stronę dokumentów, w tym przedmiotowego zaświadczenia (ani jego prawdziwości ani wiarygodności). Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnień wydanych decyzji. Organy jedynie zaprzeczały ich mocy wiążącej dla klasyfikacji taryfowej.

Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku z dnia 25 listopada 2011 r., w sprawie sygn. akt I GSK 1033/10 "nie ma znaczenia dla klasyfikacji pojazdu zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który uznał pojazd za zabytkowy. Przepisy unijne dotyczące klasyfikacji taryfowej definiują w sposób samodzielny kwestię samochodu jako przedmiotu kolekcjonerskiego, a więc nie odwołują się w tym zakresie do przepisów prawa krajowego danego państwa członkowskiego. Pojęcie pojazdu kolekcjonerskiego na gruncie wspólnotowego prawa celnego nie musi być i nie jest tożsame z pojęciem pojazdu zabytkowego na gruncie przepisów krajowych... ". Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r., w sprawie sygn. akt I GSK 728/09, w którym stwierdził, że przedstawione m.in. zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozostaje bez wpływu na wynik procedury klasyfikacyjnej (oba orzeczenia pub. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępnej przez stronę internetową Naczelnego Sądu Administracyjnego). Poglądy te należy w pełni zaaprobować.

W konsekwencji nie można też podzielić zarzutu skargi naruszenia art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (zasady pogłębiania zaufania obywateli) poprzez przyjęcie, że przedmiotowy pojazd nie jest zabytkiem pomimo istnienia w tym zakresie stosowanego zaświadczenia. Przede wszystkim jednak należy zwrócić uwagę, że przepis ten nie miał zastosowania w postępowaniu przed organami celnymi. Na mocy bowiem art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Niemniej, organy celne nie naruszyły również art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej odpowiadającego przepisowi art. 8 k.p.a.

Oceniając zarzut naruszenia zasady zaufania, trzeba również podkreślić, że importer dokonując zgłoszenia celnego ma obowiązek podania właściwego kodu TARIC. Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego nie jest równoznaczne z potwierdzeniem danych zawartych w tym zgłoszeniu.

Dokonując przedmiotowego zgłoszenia celnego skarżąca spółka korzystała z usług profesjonalnej agencji celnej, której zadaniem jest m.in. właściwa interpretacja przepisów w celu prawidłowego zadeklarowania w zgłoszeniach celnych klasyfikacji taryfowej towaru. Wskazać należy, że w przypadku wątpliwości co do prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru importer może wystąpić o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej określającej kod TARIC dla tego towaru. Na tego rodzaju działanie skarżąca spółka się nie powoływała. Działania agencji celnej mają swój bezpośredni skutek w sferze praw importera. Naruszenie swych obowiązków przez agencję skutkować może ewentualnymi roszczeniami odszkodowawczymi, nie zwalnia natomiast importera od skutków związanych z naruszeniem przepisów prawa celnego.

Przewidziana prawem możliwość weryfikacji danych ujętych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towarów oznacza, że to na importerze spoczywa obowiązek dbałości o prawidłowość danych w tym zgłoszeniu zawartych. Korzystanie przez organy celne z możliwości weryfikacji, a w konsekwencji uprawnienia organów do naliczenia stosownych należności, nie może być rozpatrywane jako naruszenie zasady zaufania do organów.

Oceniając całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, należy uznać, że organy celne miały podstawy do przyporządkowania przedmiotowego samochodu do kodu TARIC 8703 24 90 00 i naliczenia stosownych należności celno-podatkowych.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.