Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 263/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1-4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: i art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/Kr 263 /12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skarg C.O. , M.O. , M.S. , J.C. , J.W. i J.W. na decyzję Wojewody z dnia 29 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...], wydaną na podstawie: art. 73 ust. 2 pkt. 2, ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Z 1998 r. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.), art. 104 kpa w związku z postanowieniem Wojewody z dnia [...] września 2009 r. nr [...] orzekł:

w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania na rzecz B.S., M.W. A.S. , M.M. , T.M. w kwocie 210.311,89 zł za udział wynoszący 84/216 części w nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] pow. 0,1798 ha, b. gm. kat. B. , objętej KW nr [...] wchodzącej w skład działki nr [...], poł. w obr. [...], m. K. , zajętej pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej ul. [...] w K. , której własność z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyła z mocy prawa Gmina K. , zgodnie z decyzją Wojewody nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., sprostowaną postanowieniami z dnia 25 czerwca 2007 r. , 3 grudnia 2007 r. i 31 grudnia 2007 r.,

- w pkt 2 o wypłacie stosownych kwot odszkodowania w pkt 1 na rzecz osób w niniejszym punkcie wymienionych,

- w pkt 3 o tym, że do wypłaty zobowiązuje Gminę K,

- w pkt 4 o tym, że zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni, od dnia kiedy decyzja stanie się wykonalna,

- w pkt 5 o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela katastralna l. kat. [...] pow. 0,1798 ha, b. gm. kat. B. , wchodzącej w skład działki nr [...] poł. w obr. [...]. ewid. P. , m. K. , za odpowiednie udziały na rzecz A.Z. W.S., M.S. J.W. J.W. J.C. Z.O. C.O. M.O. i C.O. , za udział na prawach wspólności małżeńskiej.

- w pkt 6 o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz S.W. , osoby niebędącej na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] pow. 0,1798 ha, b. gm. kat. B. , wchodzącej w skład działki nr [...], poł. w obr. [...], m. K

W uzasadnieniu organ I instancji, opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i wskazał, że:

W terminie wyznaczonym przez ustawodawcę tj. pomiędzy 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. wnioski o odszkodowanie za nieruchomości złożyli: T.M. który pismem z dnia 18 lutego 2001 r. wystąpił o odszkodowanie za część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , zajętej pod. ul.[...] w K. , S.M. , która wystąpiła z wnioskiem z dnia 28 lutego 2001 r. o odszkodowanie za część nieruchomości o łącznej powierzchni 522 m², położonej w obrębie [...], m. K. , zajętej pod. ul.[...] w K. oraz W.S. , który złożył wniosek w dniu 16 maja 2001 r., dotyczący odszkodowania za część nieruchomości położonej w obrębie [...], m. K. , zajętej pod. ul. [...] w K. , zaś w dniu 18 kwietnia 2002 r. za część nieruchomości położonej w obrębie [...], m. K. , zajętej pod. ul. [...] w K.

W dniu 6 września 2007 r. T.M. oświadczył, że jego wniosek o wypłatę odszkodowania dotyczył nieruchomości zajętej zarówno pod ul. [...] jak i ul. [...], a także że wniosek składał w imieniu własnym jak i pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Tegoż samego dnia W.S. oświadczył, że swój wniosek składał także w imieniu pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, w tym siostry A.Z. , przedłożył przy tym pełnomocnictwo notarialne z dnia 10 września 2003 r. - Rep. [...]. Również w dniu 6 września 2007 r. Z.O. złożył oświadczenie o upoważnieniu S.M. oraz W.S. do występowania z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne przy ul. [...] i [...] .

Wpłynęły również kolejno następne oświadczenia, bo w dniu 7 września 2007 r.: W.S. z dnia 4 września 2007 r. z upoważnieniem dla W.S. do występowania z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne przy ul. [...] w K. oraz pełnomocnictwo z dnia 9 listopada 2006 r. udzielone B.S. do reprezentowania A.Z. . W dniu 10 września 2007 r. wpłynęło i zostało dołączone do akt sprawy oświadczenie C. i M.O. z dnia 6 września 2007 r. z pełnomocnictwem dla T.M. i W.S. do występowania w ich imieniu do występowania o ustalenie i wypłaty odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne przy ul.[...], oraz oświadczenie M.S. z dnia 5 września 2007 r. do występowania o ustalenie i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. J.C. upoważniła T.M. i W.S. w dniu 6 września 2007 r. do występowania w przedmiotowej sprawie, oświadczenie niniejsze wpłynęło w dniu 11 września 2007 r. J.W. natomiast upoważnił T.M. w dniu 5 września 2007 r., pełnomocnictwo wpłynęło w dniu 20 września 2007 r. W dniu 21 września 2007 r. wpłynęło oświadczenie A.Z. z dnia 4 września 2007 r. o upoważnieniu W.S. do występowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne przy ul. [...] w K.

W dniu 11 października 2007 r. wpłynęło oświadczenie S.W. z dnia 5 września 2007 r. z upoważnieniem T.M. do występowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne przy ul. [...] w K. W dniu 15 października 2007 r. S.M. oświadczyła, że wniosek o odszkodowanie złożony w 2001 r. dotyczył parcel katastralnych l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. B. , zajęte pod drogi publiczne przy ul. [...] w K. W dniu 16 października 2007 r. wpłynęło oświadczenie J.W. z dnia 12 października 2007 r. z upoważnieniem T.M. do występowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne przy ul. [...] w K.

W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr [...] w dniu 10 czerwca 2009 r. nr [...] sprostowaną postanowieniami nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., którą orzekł o przyznaniu i wypłacie odszkodowania na rzecz części wnioskodawców, w punkcie trzecim decyzji zaś odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz: A.Z. W.S. M.S. J.W. J.W. J.C. Z.O. M.O. oraz C.O. , za udział na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Od powyżej wskazanej decyzji Prezydenta Miasta K. odwołanie złożyli: M.S. , W.S. Z.O. , M.M. A.Z. i J.C. . Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] września 2009 r. – [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wojewoda wyznaczył Starostę K. do załatwienia m.in. sprawy ustalenia i wypłaty na rzecz uprawnionych osób odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako parcela katastralna l. kat. [...] o pow. 0,1798 ha, gm. kat. B. , wchodzącą w skład działki nr [...] obr. [...]. ewid. m. K. , objętą w dniu 31 grudnia 1998 r. kw [...] zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej – ul. [...] w K.

Dlatego w uzasadnieniu decyzji Starosta K. podkreślił, że decyzja nr II z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] rozstrzyga sprawę jedynie w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [.,..] pow. 0,1798 ha, b. gm. kat. B. , wchodzącej w skład działki nr [...], poł. [...], m. K. , zajętej pod drogę gminną ul. [...] w K.

W uzasadnieniu swej decyzji Starosta K. podał że zgodnie z przepisami art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które ma zostać ustalone na wniosek byłego właściciela. Co istotne, zgodnie z art. 73 ust. 4 powyżej wskazanej ustawy wniosek miał zostać złożony do właściwego organu w okresie pięciu lat od dnia 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2005 r., pod rygorem wygaśnięcia roszczenia. Niezłożenie wniosku w terminie powoduje wygaśnięcie roszczenia, czyli utratę przez właściciela nieruchomości prawa żądania odszkodowania i to niezależnie od przyczyn uchybienia.

Organ rozpoznający wniosek o odszkodowanie, ma obowiązek zbadać przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ale i to czy wniosek wpłynął w terminie.

W związku z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, wnioski o wypłatę odszkodowania we wskazanym przytoczonymi przepisami terminie złożyli tylko: T.M. , S.M oraz W.S. . Natomiast A.Z., , W.S. , M.S. , J.W. , J.C. , Z.O. , C.O. , M.O. nie złożyli wniosków w terminie, zaś S.W. nie był na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości oznaczonej jako parcela katastralna l. kat. [...] pow. 0,1798 ha, b. gm. kat. B. , wchodzącej w skład działki nr [...] , poł. w obr. [...], m. K. . Starosta K. uznał, że nie jest możliwe, by uznać wnioski osób, które złożyły je we właściwym terminie, za złożone również w imieniu A.Z. W.S., M.S. J.W. J.W. J.C. Z.O. C.O. ,M.O. , na podstawie oświadczeń złożonych przez te osoby o udzieleniu pełnomocnictw do działania w ich imieniu na rzecz T.M. , S.M. oraz W.S. . Po pierwsze dlatego, że oświadczenia powyższe złożone zostały po dniu 31 grudnia 2005 r. i wobec tego nie wywołują skutków prawnych. Po drugie z treści wniosków złożonych przez T.M. S.M. , oraz W.S., wynika, że działali tylko i wyłącznie we własnym imieniu.

Złożenie wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, w terminie wskazanym przez ustawodawcę, przez osobę będącą właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. jest przesłanką od której zależy pozytywne załatwienie sprawy. W stosunku do S.W. , który w dacie tej nie był właścicielem nieruchomości, której dotyczyła wypłata odszkodowania, zaskutkowało to odmową ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa władania gruntem. Na zlecenie Starosty K. rzeczoznawca majątkowy J.W. w dniu 31 marca 2010 r. sporządził operat szacunkowy określający wartość szacunkową przedmiotowej nieruchomości. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 28 kwietnia 2010 r., Starosta K. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, w której orzekł jak wskazano powyżej.

Odwołanie od całości decyzji nr II Starosty K. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] wnieśli: T.M. , M.M. A.S. M.W. i B.S. ,. Z kolei Z.O. , działający w imieniu własnym i jako pełnomocnik J.C. M.S. A.Z. C. i M.O. , oraz J.W. i J.W. , reprezentowani przez adwokata W.S. złożyli odwołanie co do pkt 5 wyżej wskazanej decyzji.

Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania i całości materiału dowodowego w sprawie wydał w dniu 29 października 2010 r. decyzję, [...], w której:

I. uchylił pkt 1,2,3,4 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,

II. utrzymał w mocy pkt 5 zaskarżonej decyzji

III. umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie pkt 6 zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda stwierdził, że w ocenie organu odwoławczego decyzja nr II Starosty K. z dnia [...] lipca 2010 r. w zakresie pkt. 1,2,3,4, czyli w zakresie ustalenia odszkodowania na rzecz oznaczonych osób, wypłacie tegoż odszkodowania przez Gminę K. i terminie jego wypłaty, narusza prawo ponieważ ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość nastąpiło w oparciu o wadliwie wykonany operat szacunkowy. Jak zaznaczył organ odwoławczy winien być on sprawdzony nie tylko pod względem spełnienia warunków formalnych, ale również pod kątem jego zgodności z obowiązującymi uregulowaniami zawartymi w odpowiednich ustawach.

Zdaniem Wojewody zasadnym było natomiast utrzymanie w mocy pkt 5 zaskarżonej decyzji odnośnie odmowy wypłaty odszkodowania względem wymienionych w tym punkcie osób, albowiem nie złożyły one stosownego wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w zakreślonym przez przepisy prawa terminie, zatem roszczenie to wygasło. Nadto z treści wniosków, które złożyli T.M. W.S. i S.M. , nie wynika w żadnym wypadku, by działali także imieniem innych osób, tym bardziej by byli do tego umocowani przez inne osoby w tym czasie.

J.W. oraz J.W. złożyli w dniu 8 grudnia 2010 r. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r. znak [...] zaskarżając pkt II wyżej wskazanej decyzji, utrzymujący w mocy decyzję nr II Starosty K. z dnia [...] lipca 2010 r. , w której odmówiono im ustalenia i wypłaty odszkodowania wedle ich udziału. Wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Pełnomocnik skarżących podniósł, że złożenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi dowód ustanowienia pełnomocnika, ale nie stanowi samego umocowania. Sam dokument pełnomocnictwa nie stanowi warunku koniecznego działania w imieniu umocowanych, wskazuje na to brzmienie art. 33 § 2 kpa, w którym napisane jest że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Zatem wystarczające może być oświadczenie, nawet po dokonaniu czynności przez pełnomocnika, iż stosunek pełnomocnictwa istnieje, a podjęte czynności są czynnościami mocodawcy. Pełnomocnik skarżących wskazał także, iż organ stwierdził, że rozpatrywał wnioski J.W;., i J.W. , po czym na końcu wskazał że ich wnioski nie zostały złożone, odmawiając im tym samym statusu wnioskodawców. Nadto treść samego wniosku złożonego przez W.S. wskazuje, że nie działał on tylko i wyłącznie w swoim imieniu, ponieważ domagał się ustalenia i wypłaty odszkodowania za całe wymienione w nim działki, zaś uprawnionym do tychże działek był nie tylko W.S. . Organ winien przeprowadzić interpretację korzystną dla reszty uprawnionych, działając w słusznym interesie obywateli, dlatego należało zdaniem pełnomocnika skarżących uznać, że blankiet pełnomocnictwa można uzupełnić nawet po przekroczeniu terminu ustawowego, pod warunkiem że czynność była dokonana w terminie, zaś oświadczenia złożone po przekroczeniu terminu mogą zostać ocenione jako doprecyzowanie wniosku lub jako czynności podjęte przez pełnomocnika.

W przedmiotowej skardze podniesiono również, iż jeśli ustawodawca w treści ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz o gospodarce nieruchomościami posługuje się pojęciem nieruchomości, to ma na myśli całą przejętą nieruchomość. W przepisach powyższych występuję również termin właściciela, nie zaś współwłaściciela, któremu przysługuje tylko udział we współwłasności. Skoro zatem zgodnie z brzmieniem przepisu ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną odszkodowanie wypłaca się na wniosek właściciela nieruchomości, to w przypadku istnienia współwłasności możliwa jest tylko, gdy zaspokaja roszczenie wszystkich współwłaścicieli i odnosi się do całej nieruchomości wywłaszczonej a nie tylko jej części stanowiącej udział wnioskodawców. Zgodnie z art. 209 k.c. każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa, w związku z czym gdy jeden ze współwłaścicieli nie wykazuje zainteresowania w kwestii wypłaty zainteresowania, to pozostali ze współwłaścicieli, którzy są zainteresowani wypłatą odszkodowania przez złożenie stosownego wniosku działają celem zachowania prawa, które przysługuje wszystkim ze współwłaścicieli.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę stwierdził, że jest ona bezzasadna. W uzasadnieniu przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1439/07, w którym to Sąd wskazał na różnice w postępowaniu o odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a ustawy o gospodarce nieruchomościami, które polegają na tym, że w drugim przypadku ustalenia odszkodowania dokonuje się w jednym postępowaniu, kończącym się jedną decyzją, natomiast w pierwszym przypadku postępowanie o odszkodowanie wszczyna się na wniosek właściciela i nigdy w decyzji o przejściu prawa własności, co przesądza o tym, że to postępowanie jest związane ściśle z właścicielem nieruchomości, a jeśli jest ich kilku to z każdym ze współwłaścicieli. Przenosząc to na grunt art. 28 kpa stwierdził , że sprawa każdego współwłaściciela jest sprawą odrębną, która może być jedynie połączona do wspólnego rozpoznania na mocy art. 62 kpa. Każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem, nie jest natomiast stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu z wnioskiem innego współwłaściciela tej nieruchomości.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r. znak [...] , wnieśli również C. i M.O. , zaskarżając pkt II wyżej wskazanej decyzji, utrzymujący w mocy decyzję nr II Starosty K. z dnia [...] lipca 2010 r., w której odmówiono im ustalenia i wypłaty odszkodowania wedle ich udziału. Skarżący podnieśli, że dotycząca ich decyzja jest niesłuszna i wnieśli o jej uchylenie i nakazanie wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie pozostałym współwłaścicielom.

Wojewoda wniósł również o oddalenie powyższej skargi, podnosząc, że przesłanką do otrzymania odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną jest złożenie wniosku przez w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r, po upływie tego terminu roszczenie wygasa. W odpowiedzi na skargę również przytoczony został wyrok NSA z dnia 8 października 2008 r., o sygn. akt I OSK 1439/07.

Wojewoda wniósł także o oddalenie skargi Z.O. , M.S. i J.C. , w której wnieśli oni o uchylenie pkt II ww. decyzji Wojewody zarzucając, że pięcioletni termin na złożenie wniosku jest niezgodny z wyrażoną w art.64 ust.3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności w ograniczaniu prawa własności oraz prawem do słusznego i odpowiedniego odszkodowania za wywłaszczenie, wyrażonym w art.21 ust.2 Konstytucji RP.

Sprawy sądowoadministracyjne z ww. skarg zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na podstawie art.111 § 1 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ppsa Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] października 2010 r., jak i decyzji ją poprzedzającej.

Skargi nie są zasadne.

Na wstępie wskazać trzeba, że podstawę prawną rozstrzygnięcia kwestionowanego w przedmiotowej sprawie jest art. 73 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie wypłaca gmina, w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, Skarb Państwa – w odniesieniu do pozostałych dróg. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarb Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, jest ostateczna decyzja wojewody. Odszkodowanie o którym mowa wcześniej, będzie ustalane i wypłacane, według zasad i trybu określanych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Przepis art. 73 ust. 4 powyżej wskazanej ustawy, w sposób wyraźny wskazuje, iż postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek właściciela, który dodatkowo ma zostać złożony we wskazanym do tego przez ustawę terminie. Zachowanie terminu jest warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku, w przeciwnym wypadku roszczenie wygasa, co oznacza, iż następuje bezwzględna utrata możliwość jego dochodzenia przez stronę, bez możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Istotne jest również zawarte w komentowanym przepisie wskazanie, że odszkodowanie będzie ustalane według zasad i trybu ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), działu III, rozdz. 5. Dokonując analizy tych przepisów można stwierdzić definitywnie, że organ prowadzący sprawę w kwestii ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną działa wyłącznie na żądanie strony. Złożenie wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli nieruchomości (jak np. w przypadku wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości).

Sąd podziela stanowisko organów, które orzekały w przedmiotowej sprawie, że tylko trzy wnioski o ustalenie i przyznanie odszkodowania zostały złożone w terminie. Były to wnioski T.M. S.M. oraz W.S. , . Słusznie też organy uznały, biorąc pod uwagę treść tych wniosków (k. [...] akt adm. I inst.), że zostały one złożone wyłącznie w imieniu wnioskodawców, nie zaś także innych osób. Żaden z ww. wniosków nie wskazuje na działanie w imieniu, czy też na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Pełnomocnictwa udzielone T.M. oraz W.S. nie mogą być traktowane jako uzupełnienie lub rozszerzenie złożonych przez nich wniosków gdyż aby pełnomocnictwa udzielone przez skarżących były skuteczne, winny zostać złożone wraz z wnioskami T.M. i W.S. lub w czasie toczącego się postępowania, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia 2005 r. W przeciwnym wypadku roszczenie wygasa, co też miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do powołanej przez pełnomocnika skarżących J.W. i J.W. regulacji art. 209 kc, to podnieść należy, że owszem współwłaściciele podejmują czynności zachowawcze w imieniu własnym oraz w interesie pozostałych współwłaścicieli, ale celem czynności zachowawczych jest ochrona wspólnego prawa do przedmiotu własności. Wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o zapłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi nie jest czynnością, która ma na celu ochronę wspólnego prawa. Jest to bowiem samodzielne uprawnienie każdego współwłaściciela.

Co do zgodności pięcioletniego terminu wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie przewidzianego w art.73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się w wyroku z dnia 15 września 2009 r.(P 33/07 opubl. OTK-A 2009/8/123, Dz.U.2009/160/1275): Art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ...) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając na uwadze powyższe, uznając skargi za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.