Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 565/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 276 ust. 1. art. 292 pk. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2011 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza bez pozwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] na podstawie art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 279 ust. 1 pkt 1, art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, 1 c oraz art. 287 ust. 1 pkt 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej - prawo ochrony środowiska, POŚ) wymierzono Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej P.P.U.H. [...], Spółka, Skarżąca, Przedsiębiorstwo) opłatę podwyższoną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego w wysokości stanowiącej różnice pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za okres I półrocza [...] r. (dalej - opłata podwyższona).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z zasadami ujętymi w przepisach powołanych w podstawie prawnej decyzji podmiot korzystający ze środowiska np. wprowadzający gazy lub pyły do powietrza ustala opłatę we własnym zakresie, według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska z ww. tytułu miało miejsce (art. 285 ust. 1). Przedmiotową opłatę wnosi na rachunek redystrybucyjny urzędu marszałkowskiego - właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska (art. 284 ust. 1) w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. W tym samym terminie przedstawia również marszałkowi województwa wykaz (zawierający informacje i dane) sporządzony na podstawie danych ujętych w ewidencji prowadzonej przez siebie zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 287 ust. 1 pkt. 1. Natomiast w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił, w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - wówczas marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości

stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Dalej organ wskazał, iż opłaty podwyższone mają charakter sankcyjny.

Wskazano, iż na podstawie art. 275 w związku art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 2 prawa ochrony środowiska opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w I półroczu [...] r. należna od Spółki łącznie wyniosła [...] zł. Organ wyjaśnił, iż na tę kwotę składa się opłata w wysokości [...] zł wynikająca z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, przedstawionym przez stronę [...] listopada 2009 r. (data wpływu) oraz kwota różnicy, ustalona w wyniku weryfikacji w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającegoł. Różnica ta wynosi [...] zł. Opłata za I półrocze [...] r. powinna zostać wniesiona, bez wezwania, na rachunek redystrybucyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w terminie do [...] lipca 2010 r. Organ zwrócił uwagę, iż Spółka nie pokryła należnych opłat. Od kwoty [...] należy zatem naliczyć odsetki zgodnie z zasadami określonymi w dziale III Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Departament Środowiska Urzędu w wyniku przeprowadzonej weryfikacji wykazów informacji dostarczonych przez Spółkę oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalił, że [...] marca 2009 r. P.P.U.H. [...] (Skarżąca) pismem z [...] marca 2009 r. nr L.dz. [...] poinformowało Urząd, iż [...] maja 2008 r. przejęło Fermę Drobiu w Z.. Przedsiębiorstwo zawarło umowę poddzierżawy, w której [...] HOLDING przekazało, a P.P.U.H. [...] (Skarżąca) przyjęło w dzierżawę, działki gruntowe położone w Z., budynki, budowle, urządzenia oraz środki trwale. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Pismem z [...] maja 2009 r. nr L.dz. [...] P.P.U.H. [...] poinformowało tutejszy urząd, iż właścicielem Fermy Drobiu w Z. jest [...] HOLDING i, że to ono powinno ponosić opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza.

Pismem z [...] czerwca 2009 r. P.P.U.H. [...] (Skarżąca) złożyło wniosek do Marszalka Województwa [...] o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do hodowli drobiu w Z. z [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmówił przeniesienia na P.P.U.H. [...] praw i obowiązków wynikających z powyższego pozwolenia zintegrowanego, ponieważ strona posiadała

tytuł prawny do przedmiotowej instalacji na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. Zgodnie z treścią przepisu zawartego w art. 190 ust. 1 POŚ , z wnioskiem o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia może wystąpić podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji, której pozwolenie dotyczy. Organ wyjaśnił, iż P.P.U.H. [...] (Skarżąca) nabyło tytuł prawny do instalacji przed dniem złożenia wniosku o przeniesieniu na nie praw i obowiązków i nie mogło ubiegać się o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia.

Pismem z [...] grudnia 2009 r. P.P.U.H. [...] ponownie złożyło wniosek do Marszałka Województwa [...] o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia zintegrowanego. Strona powołała się na możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych ze spółki zależnej (P.P.U.H. [...] - Skarżąca) na spółkę dominującą ([...] HOLDING) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, póz. 1037 ze zm.).

W związku z powyższym organ decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...]

utrzymał swoje stanowisko i odmówił przeniesienia na P.P.U.H. [...] (Skarżąca) praw i obowiązków wynikających z powyższego pozwolenia zintegrowanego.

Pismem z [...] marca 2010 r. nr [...]Marszałek Województwa [...] przekazał Ministrowi Środowiska odwołanie strony od ww. decyzji odmawiającej przeniesienia na wnioskodawcę praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Drobiu w Z..

Tego samego dnia P.P.U.H. [...] (Skarżąc) wystąpiło do Marszałka Województwa [...] o udzielenie nowego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu brojlerów na terenie Fermy Drobiu w Z.. Minister Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uchylił decyzję Marszalka Województwa [...] z [...] stycznia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ponieważ uznano, iż nie zwrócono się do strony o sprecyzowanie wniosku, a sprawę załatwiono co do istoty na podstawie art. 190 POŚ.

Pismem z [...] kwietnia 2010 r. nr L.dz. [...] Przedsiębiorstwo poinformowało urząd o wycofaniu wniosku z [...] grudnia 2009 r. dotyczącego przeniesienia na P.P.U.H. [...], praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji - Fermy Drobiu w Z.. Wobec powyższego postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezpodstawne i decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia

P.P.U.H. [...] nowego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Drobiu w Z., zaś decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Marszalek Województwa [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przeniesienia na P.P.U.H. [...] (Skarżąca) praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia zintegrowanego.

P.P.U.H. [...] (Skarżąca) będąc poddzierżawcą instalacji w Z. a tym samym posiadając do niej tytuł prawny stało się prowadzącym instalację w rozumieniu art. 3 pkt. 31 ustawy POŚ oraz uprawnionym do uzyskania nowego pozwolenia zgodnie z art. 184 ustawy POŚ. Zgodnie z art. 275 POŚ do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska są zobowiązane podmioty korzystające ze środowiska. W ww. przypadku podmiotem korzystającym ze środowiska jest P.P.U.H. [...] ponieważ posiada tytuł prawny do władania instalacją w celu jej eksploatacji, zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska, na zasadach określonych w ustawie (art. 3 pkt. 31). W związku z czym, zdaniem organu, P.P.U.H. [...] jest zobowiązane do ponoszenia opłat za wprowadzanie gazów łub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w Z. od [...] maja 2008 r. (w tym podwyższonych) do dnia [...] marca 2010 r. P.P.U.H. "[...]" sp. z o.o., pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r" złożyło wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za I półrocze [...] r. W związku z błędnym zaklasyfikowaniem rodzaju kotła opalanego węglem kamiennym w tabeli C oraz błędem rachunkowym w tabeli D, pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Strona złożyła korektę ww. dokumentu. Wykazując w nim kwotę [...] zł, jako należną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W wykazie tym ujęto emisję gazów lub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w Z. w okresie od [...].01.2010 r. do [...].03.2010 r. Wykazując pozwolenie P.P.U.H. "[...]" sp. z o.o. posłużyło się decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia [...].12.2007 r. Decyzja ta dotyczyła zmiany pozwolenia zintegrowanego wydanego dla "Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki Z." sp. z o.o. z siedzibą w Z. z którego prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] z dnia [...].01.2007 r. na Przedsiębiorstwo "[...] HOLDING" sp. z o.o. z siedzibą w N..

Pismem znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwano Stronę do przedstawienia Organowi kserokopii dokumentu potwierdzającego rozwiązanie umowy dzierżawy z dnia [...].05.2008 r. dotyczącej Fermy Drobiu w Z..

W związku z brakiem wymaganego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Drobiu w Z. pismem znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwano Stronę do uzupełnienia wykazów zawierających informacje o zakresie korzystania ze środowiska za okres I półrocza [...] r.

P.P.U.H. "[...]" sp. z o.o. pismem z dnia [...].09.2010 r. przekazało Organowi kserokopię porozumienia w przedmiocie rozwiązania umowy poddzierżawy w myśl którego dnia [...].03.2010 r. rozwiązano łączącą P.P.U.H. "[...]" sp. z o.o. z "[...] Holding" sp. z o.o. umowę poddzierżawy z dnia [...].05.2008 r. dotyczącą Fermy Drobiu w Z..

W świetle zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, iż przekazany przez Spółkę wykaz z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat dotyczący I półrocza [...] r. zostały sporządzone niezgodnie ze stanem faktycznym. W wyliczeniach należnych opłat nie ujęto opłaty podwyższonej za brak pozwolenia zintegrowanego dla Fermy Drobiu w Z. w okresie od [...].01.2010 r. do [...].03.2010 r.

Pomimo wezwania znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Przedsiębiorstwo nie przekazało korekty zbiorczego zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za I półrocze [...] r., ujmującego opłatę podwyższoną z ww. źródła.

W związku z dokonanymi ustaleniami Organ w dniu [...].09.2010 r. wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska tj. za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za I półrocze [...] r. Strona nie wniosła żadnych uwag.

Zgodnie z wykazem przekazanym przez P.P.U.H. [...] [...] lutego 2009r. zawierającym informacje o wielkości wprowadzanych do powietrza gazów lub pyłów z Fermy Drobiu w Z. w I półroczu [...] r. organ ustalił wysokość opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ww. półroczu. Na podstawie ww. danych w I półroczu [...] r. ustalono następujące wielkości emisji z hodowli drobiu w Z.: [...] kg amoniaku; [...] kg pyłu; [...]kg siarkowodoru. Przy naliczaniu opłaty zastosowano stawki obowiązujące w 2010 r., tzn. [...]zł/kg dla amoniaku; [...]zł/kg dla pyłu oraz [...]zł/kg dla siarkowodoru. W związku z brakiem pozwolenia zintegrowanego dla Fermy Drobiu w Z. do opłaty podstawowej w wysokości [...] zł, naliczono opłatę podwyższoną o 500% wynosząca, [...]zł. Na terenie Fermy Drobiu w Z. w I półroczu [...] r. wprowadzano również gazy lub pyły do powietrza z kotła opalanego gazem ziemnym zaazotowanym o nominalnej mocy cieplnej ( 1,4 MW, zużyto [...]m3 gazu. Instalacja ta nie wymaga pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, w związku z czym opłata podstawowa za spalanie gazu wynosi [...]zł. Łącznie opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w Z., należna od P.P.U.H. [...] w I półroczu [...] r. wynosi [...]oraz opłata z pozostałych źródeł w wysokości [...]zł – dają kwotę [...] (po zaokrągleniu do pełnych złotych).

Ponadto [...] grudnia 2010 r. zgodnie z treścią art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przed wydaniem niniejszej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, wysłano zawiadomienie, w którym strona została poinformowana, iż organ zebrał wszystkie dowody i materiały niezbędne do wydania decyzji oraz że może uzyskać wyjaśnienia i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia jej mniejszego zawiadomienia. Strona nie udzieliła pisemnej odpowiedzi na ww. zawiadomienie oraz nie wniosła żadnych uwag. Przy ustalaniu i określaniu wysokości opłat, organ zastosował stawki z 2010 r., obowiązujące w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (MP 2009 r. nr 57, póz. 780).

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 - j.t. ze zm., dalej - kpa) poprzez wydanie decyzji, która w istotny sposób narusza zaufanie Strony do organów Państwa, polegające na wymierzeniu opłaty podwyższonej mimo, iż do powstania obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty w sposób istotny przyczyniło się zaniechanie organu polegające na braku podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia przyczyn regulowania od II półrocza [...] r. opłat za korzystanie ze środowiska, związanych z funkcjonowaniem instalacji Fermy Drobiu w Z., objętej pozwoleniem zintegrowanym wydanym na [...] HOLDING, przez P.P.U.H. [...] i w konsekwencji narażenie Spółki na konieczność poniesienia opłat podwyższonych za okres od II półrocza [...] r. do I półrocza [...] r. oraz odsetek za zwłokę, a także poprzez wydanie decyzji o wymierzeniu P.P.U.H. [...] opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w I półroczu [...] r. bez uwzględnienia faktu, iż funkcjonowanie przedmiotowej instalacji nie wpływa niekorzystnie na środowisko naturalne;

- art. 276 ust. 1 oraz art. 292 pkt 1 prawa ochrony środowiska poprzez wymierzenie P.P.U.H. [...] [...] sp. zo.o. opłaty podwyższonej za całe I półrocze [...] r., mimo iż Spółka w [...]r. korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia jedynie w okresie od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] marca 2010 r., a także naruszenie w/w przepisu poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata podwyższona jest naliczana automatycznie w przypadku korzystania ze środowiska bez wymaganego pozwolenia oraz poprzez nieuwzględnienie przyczyn braku pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz brak uwzględnienia faktu, iż instalacja objęta była wydanym na większościowego udziałowca Spółki - [...]-Holding sp. z o.o. z siedzibą w N. pozwoleniem zintegrowanym — udzielonym przez Wojewodę [...] Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki Z. sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak [...], z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] znak [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...]-HOLDING sp. z o.o. z siedzibą w N. i zmienionego decyzją Wojewody [...] znak [...]z dnia [...] grudnia 2007r.;

- art. 77 § 1 kpa — poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie decyzji bez uwzględnienia treści Porozumienia z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie rozwiązania łączącej [...]-Holding sp. z o.o. i P.P.U.H. [...][...]sp. z o.o. umowy poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. i wymierzenie opłaty podwyższonej podmiotowi, który w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. nie był prowadzącym instalację w rozumieniu art. 3 pkt 31 POŚ,;

- art. 7 KPA - poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji bez uwzględnienia treści Porozumienia z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie rozwiązania łączącej [...]-Holding sp. z o.o. i P.P.U.H. [...][...]sp. z o.o. umowy poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. i wymierzenie opłaty podwyższonej podmiotowi, który w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. nie był prowadzącym instalację w rozumieniu art. 3 pkt. 31 POŚ,

W uzasadnieniu Spółka opisała stan faktyczny w sprawie wskazując w szczególności, iż na podstawie umowy poddzierżawy zawartej pomiędzy [...] HOLDING a P.P.U.H. [...] (Skarżąca) w dniu [...] maja 2008 r. prowadzenie instalacji przejęte zostało przez P.P.U.H. [...] i od tego dnia Spółka ponosiła wszelkie ciężary związane z prowadzeniem instalacji, w tym przede wszystkim uiszczała we własnym imieniu opłaty za korzystanie ze środowiska, składała także organowi wszelkie wykazy i dokumenty, wymagane przepisami POŚ. Wskazano również m.in., iż na skutek rozwiązania umowy

poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. P.P.U.H. [...] utraciła tytuł prawny do instalacji — fermy drobiu w Z. i wobec powyższego dnia 9 czerwca 2010 r. Spółka złożyła wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków z pozwolenia zintegrowanego posiadanego przez [...] HOLDING w trybie art. 190 ust. 1 POŚ.

Decyzją zaś z dnia [...] lipca 2010 r. Marszalek Województwa [...] przeniósł na P.P.U.H. [...] prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu i hodowli drobiu - Fermy Drobiu w Z. udzielonego przez Wojewodę [...] Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki Z. sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] znak [...] z dnia [...] stycznia 2007r. na [...] HOLDING i zmienionego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywanie obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa powyżej. Następnie Spółka przeszła do analizy konkretnych wymienionych na wstępie zarzutów.

W zakresie naruszenia art. 8 kpa wskazano, iż zaskarżona decyzja w sposób istotny podważa zaufanie Spółki do działania organów państwa, gdyż wydana została bez uwzględnienia faktu, iż obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia powstał po stronie P.P.U.H. [...] na skutek zaniechania przez organ wyjaśnienia przyczyn, dla których opłaty związane z przedmiotową instalacją Fermą Drobiu w Z. począwszy od opłaty należnej za II półrocze [...] r. ponosił inny podmiot, aniżeli ten, posiadający pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji. Podkreślono, iż P.P.U.H. [...] (Skarżąca) wykonała wskazane szczegółowo w piśmie przelewy, w celu uiszczenia związanych z instalacją do chowu i hodowli brojlera Fermą Drobiu w Z. opłat za korzystanie ze środowiska. Spółka wskazała, iż organ, mimo iż z posiadanych przez niego danych w sposób wyraźny wynikało, że opłaty uiszczane są nie przez posiadającą pozwolenie zintegrowane [...] HOLDING, a przez P.P.U.H. [...] nigdy nie zwrócił się do żadnej ze w/w spółek o wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Opłaty te bezkrytycznie przyjmowane były przez organ jako opłaty należne za funkcjonowanie przedmiotowej instalacji. Nigdy też organ nie zwrócił się do podmiotu posiadającego pozwolenie

zintegrowane na prowadzenie Fermy Drobiu w Z., tj. do [...] HOLDING o zapłatę należnej opłaty, co oznacza, iż opłaty te były uznawane przez organ za wniesione w sposób prawidłowy. Bezsprzecznym jest zaś, zdaniem Spółki, fakt, że gdyby już po wniesieniu przez P.P.U.H. [...] pierwszej opłaty związanej z funkcjonowaniem fermy drobiu w Z. organ zwrócił się do podmiotu posiadającego pozwolenie zintegrowane bądź podmiotu, który uiścił opłatę, z prośbą o wyjaśnienie przyczyn zmiany podmiotu regulującego płatność i związane z korzystaniem ze środowiska, pozwoliłoby to wcześniej zauważyć fakt nieposiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie przedmiotowej instalacji, a w bezpośrednim następstwie tego - umożliwiłoby Spółce wcześniejsze dokonanie niezbędnych formalności i uniknięcie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska w I i II półroczu [...]r. oraz I półroczu [...] r. bez wymaganego pozwolenia.

Zdaniem Spółki zatem bezpośrednią przyczyną obowiązku uiszczenia przez P.P.U.H. [...] opłaty podwyższonej za I półrocze [...]r. jest: zaniechanie przez organ podjęcia kroków zmierzających do wyjaśnienia w/w okoliczności. Wobec powyższego fakt wymierzenia przez organ zaskarżoną decyzją opłaty podwyższonej w sposób istotny narusza zaufanie Strony do działania organów państwa, a tym samym art. 8 KPA.

Odnosząc się następnie do kwestii naruszenia art. 276 ust. 1 POŚ wskazano, iż przesłankę powstania obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej stanowi korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji. W przedmiotowej zaś sprawie bezsprzecznym jest, zdaniem Spółki, fakt, iż funkcjonowanie instalacji do chowu i hodowli drobiu — Fermy Drobiu w Z. objęte był pozwoleniem zintegrowanym udzielonym przez Wojewodę [...] Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki Z. sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...] HOLDING i zmienionego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Spółka skonstatowała, iż faktem jest, że w dniu [...] maja 2008 P.P.U.H. [...] stała się prowadzącym instalację w rozumieniu przepisów POŚ. Spółka podkreśliła, iż posiadająca pozwolenie zintegrowane na prowadzenie przedmiotowej instalacji [...] HOLDING posiada [...] z [...] udziałów w P.P.U.H. [...]. Mimo, iż formalnie dnia [...] maja 2008 r. tytuł prawny do

przedmiotowej instalacji uzyskała P.P.U.H. [...], w praktyce ferma pozostawała więc we władaniu [...] HOLDING, która posiadała pozwolenie zintegrowane. Niezasadne jest zatem stwierdzenie, iż instalacja prowadzona była bez wymaganego prawem pozwolenia.

Spółka podniosła jednak jednocześnie, iż gdyby nawet przyjąć, źe od dnia [...] maja 2008 r. przedmiotowa instalacja prowadzona była bez wymaganego pozwolenia, to wymaga podkreślenia, iż P.P.U.H. [...] prowadziła przedmiotową instalację w sposób zgodny z warunkami określonymi dla niej w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym przez Wojewodę [...] Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki Z. sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...] HOLDING z siedzibą w N. i zmienionego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Podkreślić należy, że P.P.U.H. [...] w terminie ustawowym wniosła opłatę za całe I półrocze [...] r., tj. za okres, w którym zgodnie z umową poddzierżawy posiadała, tytuł prawny do przedmiotowej instalacji, bez naliczenia jednak przedmiotowej opłaty podwyższonej. Kwestią kluczową jest więc ocena istnienia czy też braku materialnoprawnych podstawy do naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej za I półrocze [...] r. Zdaniem Spółki przeważający w doktrynie pogląd i ugruntowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych wskazują, że "w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały" (tak: NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., II OSK 871/09). Spółka skonstatowała, iż przyczyną braku pozwolenia zintegrowanego po stronie P.P.U.H. [...] było w dużej mierze zaniechanie organu poczynienia stosowanych ustaleń, pozwalających wyjaśnić przyczyny ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez podmiot nie legitymujący się pozwoleniem zintegrowanym, a także — według danych organu — tytułem prawnym do instalacji. Podkreślenia wymaga także, zdaniem Spółki, fakt, iż — skoro, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji — wymierzenie opłaty podwyższonej jest środkiem mającym na celu zmobilizowanie podmiotu do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia, a P.P.U.H. [...] dopełniła już formalności, uzyskawszy

decyzje przenosząca, na nią prawa i obowiązki z pozwolenia zintegrowanego posiadanego dotychczas przez [...] HOLDING, uznać należy, iż cel wymierzenia opłaty podwyższonej został już osiągnięty. Tym bardziej, iż wydając decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. o przeniesieniu na Spółkę praw i obowiązków ze w/w pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, że instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 1 POŚ), zaś P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego.

Spółka wskazała ponadto, iż od dnia uzyskania tytułu prawnego do przedmiotowej instalacji P.P.U.H. [...] regularnie prowadziła na terenie fermy inwestycje, mające na celu zminimalizowanie emisji do środowiska wywoływanych funkcjonowaniem przedmiotowej instalacji. Do najważniejszych inwestycji zrealizowanych przez Spółkę na terenie fermy w Z. należy wykonanie instalacji grzewczej zasilanej gazem ziemnym (koszt: ok. [...] zł) oraz wykonanie termoizolacji kurników (łączny dotychczasowy koszt wykonanych prac: [...] zł.) Przewidywany koszt dalszych prac termoizolacyjnych będących w trakcie realizacji to [...] zł. Po zakończeniu prac termoizolacyjnych łączny koszt wykonanych inwestycji wyniesie więc: [...] zł. Inwestycje wykonane przez Spółkę na terenie fermy drobiu w Z. mają bezpośrednie przełożenie na zużycie gazu przez instalację, zmniejszając tym samym wielkość powodowanych przez jej funkcjonowanie emisji, w tym w szczególności emisji dwutlenku węgla.

Odnosząc się do ostatniego z przedstawionych zarzutów - naruszenia art. 7 kpa wskazano, iż z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika, że w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do określenia wysokości należnej opłaty podwyższonej za I półrocze [...] r. organ powziął wiedzę o fakcie i terminie rozwiązania łączącej P.P.U.H. [...] [...] i [...] HOLDING umowy poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r., dysponował także kserokopią porozumienia w tym przedmiocie. Wobec powyższego organ zobowiązany był podjąć wszelkie możliwe kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Organ nie podjął jednak stosownych czynności, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez uwzględnienia treści Porozumienia z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie rozwiązania łączącej [...]-Hołding sp. z o.o. i P.P.U.H. [...] [...] sp. z o.o. umowy poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r., a tym samym do wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Z tych względów opłata podwyższona wymierzona została podmiotowi, który w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. nie był prowadzącym instalację w rozumieniu art. 3 pkt. 31 POS, a więc nie posiadał statusu korzystającego ze środowiska. Ponadto przedmiotowa opłata wymierzona została w wysokości należnej za korzystanie ze środowiska przez okres pełnych ó miesięcy I półrocza [...] r., podczas gdy przesłanką zastosowania sankcji w postaci opłaty podwyższonej jest korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia. Tymczasem bezsprzecznym jest, iż od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r. fermę drobiu w Z. prowadził [...]-Holding sp. z o.o., posiadając stosowne pozwolenie. Ponadto podkreślono, iż brak uwzględnienia przez organ skutków własnego zaniechania na powstanie po stronie P.P.U.H. [...] obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej, a także nieuwzględnienie faktu uzyskania przez Spółkę wymaganego pozwolenia oraz faktu ponoszenia przez Spółkę wysokich kosztów i starań mających na celu poprawę wpływu funkcjonowania przedmiotowej instalacji na środowisko i zmniejszenia powodowanych jej funkcjonowaniem emisji w sposób istotny narusza słuszny interes Strony. Podkreślono, iż Spółka jest jednym z największych pracodawców w rejonie, w którym znajduje się jej siedziba. Obciążenie jej obowiązkiem uiszczenia opłaty podwyższonej w tak znacznej wysokości narusza zatem także interes społeczny. Konieczność uiszczenia opłaty podwyższonej za I półrocze [...]. a także za II półrocze [...] oraz II półrocze [...] r. będzie miała bezpośrednie przełożenie na finanse Spółki, spowoduje konieczność szukania oszczędności i może stać się przyczyną redukcji zatrudnienia.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 279 ust. 1 pkt 1, art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, 1 c oraz art. 287 ust. 1 pkt 1 POŚ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny w sprawie, odwołał się do wskazanych podstaw prawnych rozstrzygnięcia (w szczególności przytoczył treść art. 277 ust. 1 i 2 , art. 288 ust. 1 pkt 2 , art. 273 ust. 1 pkt 1 , art. 276 ust. 1 , art. 275, art. 284 ust. 2 oraz art. 279 ust. 1 pkt 1 POŚ) i wskazał, że najistotniejsze znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy ma zbadanie czy Spółka może być podmiotem decyzji wymierzającej opłatę podwyższoną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Organ podkreślił, iż stan faktyczny w sprawie jest bezsprzeczny, co znajduje wyraz w treści odwołania Spółki. Spółka nie posiadała pozwolenia zintegrowanego w okresie I półrocza [...] r. Pozwolenie takie posiadał [...] HOLDING - większościowy udziałowiec Spółki. Spółka nabyła pozwolenie zintegrowane dopiero decyzją z dnia [...].07.2010 r. Faktem jest, iż to Spółka ponosiła opłaty za korzystanie ze środowiska i uiszczała je na właściwy rachunek za pośrednictwem przelewu bankowego. Zdaniem organu jednak, powyższy bezsporny stan taktyczny powoduje, iż organ I instancji musiał zastosować przepis art. 276 ust. 1 POŚ i nałożyć na Spółkę obowiązek zapłaty opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Organ podkreślił bowiem, iż w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest pogląd, że w rozumieniu prawa ochrony środowiska opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku wprowadzania do środowiska gazów lub pyłów. Przepis art. 276 ust. 1 POŚ nie uzależnia obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadała tego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych do odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1823/08). Tym samym zarzuty Spółki dotyczące przedłużania postępowania dotyczącego przeniesienia pozwolenia zintegrowanego są bezzasadne.

Odnosząc się do posiadania pozwolenia zintegrowanego przez [...] HOLDING, organ stwierdził, iż w świetle prawa jest to oddzielna osoba prawna od P.P.U.H. [...] - pomimo stosunku zależności (udziałowiec większościowy). Tym samym pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji posiadała nie Skarżąca Spółka lecz inna osoba prawna.

Bez znaczenia w sprawie, zdaniem organu, jest także takt, iź to Spółka płaciła opłaty za korzystanie ze środowiska pomimo braku pozwolenia zintegrowanego. Według organu bez znaczenia jest także fakt, iż przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, iż Spółka daje rękojmię wykonywania tego pozwolenia. Jedyne istotne dla sprawy okoliczności to fakt korzystania przez Spółkę z instalacji bez posiadania pozwolenia zintegrowanego.

Organ podkreślił, iż w doktrynie wskazano, że skoro przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca ich po prostu nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania decyzji powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, takie jak np. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, mimo wykorzystania środków prawnych, strona w wyniku działania (lub bezczynności) organu administracji poniesie szkodę, to na zasadach określonych w art. 417 § Kc będzie mogła domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa.

W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej, organ podkreśli, iż wypowiedział się w tej mierze Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 646/05 stwierdził, iż artykuł 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot, korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ. Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 844/10.

Przeprowadzone przez organ postępowanie, w ocenie organu II instancji, dało Spółce możliwość obrony swoich praw - miała ona możliwość zapoznania się z aktami sprawy, składania uwag i wniosków. Organ prawidłowo również powołał stan faktyczny i prawny a tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 7 i 8 kpa. Utrzymywanie instalacji przez Spółkę, fakt jej polepszania ma wpływ na ocenę działań Spółki przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego, nie ma jednakże wpływu na brak posiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego w okresie, za który wymierzono opłatę podwyższoną.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" spółka z o.o., zarzucając naruszenie przepisów art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 7 i 8 kpa, i domagało się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i przytoczyła argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Podstawę materialnoprawną podejmowanych w tej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (T.j. Dz.U. z 2008r., Nr 25, poz.150 ze zm.).

Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska - opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W myśl art. 274 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza. Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane podmioty korzystające ze środowiska (art. 275). Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art, 284 ust. 1). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1). Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (ust. 2 art. 285).

Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iź Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" spółka z o.o. w G. jako poddzierżawca fermy drobiu w Z. od dnia [...] maja 2008r. stało się podmiotem korzystającym ze środowiska i jako takie było obowiązane do wnoszenia opłat. Jeżeli obowiązek poniesienia opłaty jest związany z eksploatacją instalacji, podmiotem obowiązanym do poniesienia opłat z tytułu emisji, o których mowa w art. 180 pkt 1-3 jest prowadzący instalację (art.279 ust.1 pkt 1 cyt.ustawy).

Podstawą prawną uprawniającą organ do wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej był art. 292 pkt 1 w związku z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów.

W niniejszej sprawie w toku przeprowadzonego postępowania i kontroli ustalono, co w ocenie Sądu jest okolicznością bezsporną, że od dnia [...] maja 2008r. (data zawarcia umowy poddzierżawy przez [...]" spółka z o.o. z "[...] HOLDING spółka z o.o.) w tym przez cały okres I półrocza [...] r. skarżąca spółka wprowadzała gazy lub pyły do powietrza działając bez pozwolenia zintegrowanego. Od dnia bowiem [...] maja 2008 r. skarżąca posiadała tytuł prawny do przedmiotowej instalacji. Dopiero na skutek decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r. skarżąca stała się podmiotem praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu i hodowli drobiu – Fermy Drobiu w Z. udzielonego przez Wojewodę [...] Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki Z. Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku, z której prawa i obowiązku zostały przeniesione decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...]-HOLDING Sp. z o.o. z siedzibą w N. i zmienioną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.

W tym miejscu Sąd postanowił odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącego zasadności naliczenia opłaty podwyższonej. W ocenie skarżącego brak było podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej za okres I półrocza [...]r., albowiem nie istniały materialnoprawne podstawy do jej naliczenia, gdyż przyczyną braku pozwolenia zintegrowanego po stronie P.P.H.-U. [...] sp. z o.o. było w dużej mierze zaniechanie organu poczynienia stosownych ustaleń, pozwalających wyjaśnić przyczyny ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez podmiot nie legitymujący się pozwoleniem zintegrowanym, a także tytułem prawnym do instalacji. Ponadto skoro wymierzenie opłaty podwyższonej jest środkiem mającym na celu zmobilizowanie podmiotu do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia, a P.P.U.H. [...] dopełniła już formalności, uzyskawszy decyzje przenosząca, na nią prawa i obowiązki z pozwolenia zintegrowanego posiadanego dotychczas przez [...] HOLDING, uznać należało, iż cel wymierzenia opłaty podwyższonej został już osiągnięty. Tym bardziej, iż wydając decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. o przeniesieniu na skarżącą Spółkę praw i obowiązków z w/w pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, że instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 1 POŚ), zaś P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego.

Skarżąca w tym zakresie powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09 oraz z dnia 20 kwietnia 2010r., sygn.akt II OSK 785/09.

W uzasadnieniach ww. wyroków Sąd stanął na stanowisku, iż "w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały. Dlatego też biorąc pod uwagę stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia sektorowego, ponieważ jest to wynik przewlekłości postępowania właściwego organu administracji publicznej". Dalej Sąd wskazał, iż "skarżąca Spółka uprawdopodobniła, że nie ponosi odpowiedzialności za brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...]maja 2006 r., ponieważ spowodowane zostało to przewlekłym rozpatrywaniem sprawy przez właściwy organ. Ubocznie należy stwierdzić, że w tej sprawie naliczenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie jest zgodne w tym zakresie z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego wyrażonego w art. 2 i 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.".

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela ww. stanowiska. W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest pogląd, że w rozumieniu Prawa ochrony środowiska opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku nieprawidłowego postępowania z odpadami, wprowadzaniem do powietrza gazów i pyłów, poborem wód lub wprowadzeniem ścieków do wód lub do ziemi (art. 292 w zw. z art. 293). Obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska powstaje w przypadku braku wymaganego pozwolenia przez podmiot korzystający ze środowiska. Bez znaczenia dla powstania tego obowiązku pozostają natomiast przyczyny braku takiej decyzji, jak również stopień zawinienia takiego stanu rzeczy przez podmiot korzystający ze środowiska.

W doktrynie wskazuje się, iż brak jest jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, co wynika zarówno z gramatycznej wykładni art. 296 ust. 1 i art. 292 ustawy, jak i z zasady praworządności, z której wynika, że organy administracji są zobowiązane z urzędu do przestrzegania przepisów prawa (Komentarz do art.276 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.06.129.902), [w:] K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2008, wyd. II). W doktrynie wskazano, iż skoro przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca ich po prostu nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania decyzji powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, takie jak np. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, mimo wykorzystania środków prawnych, strona w wyniku działania ( przewlekłości lub bezczynności) organu administracji poniesie szkodę, to na zasadach określonych w art. 417 § k.c. będzie mogła domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa.

W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 646/05(lex nr 198331) stwierdził, iż artykuł 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ".

Identyczne stanowisko przyjąć należy zdaniem sądu przy interpretacji art. 276 ust. 1 w związku z art. 292 pkt 1 ustawy. Skoro przepisy ustawy nie przewidują żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, oznacza to, że ustawodawca ich nie przewidział i nie mogą one być wyinterpretowane. Tylko i wyłącznie uzyskanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji wprowadzającej do powietrza gazy lub pyły pozwala podmiotowi prowadzącemu działalność w tym zakresie na uiszczanie opłat, o których mowa w art. 273 ust. 1 ustawy, tj. należnej za korzystanie ze środowiska. W przeciwnym wypadku organ wskazany w art. 288 ustawy tj. marszałek województwa ma podstawę do wymierzenia opłaty podwyższonej. Nie mogą mieć także przy ocenie zaskarżonego aktu znaczenia względy słusznościowe, które podnosi skarżący, ponieważ kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na ocenie zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej.

Podsumowując należy podnieść, iż w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne było wyłącznie to czy skarżąca wprowadzała gazy lub pyły do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Okoliczność ta okazała się na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporna. Bez wpływu dla oceny zgodności z prawem wydanej decyzji pozostają natomiast przyczyny takiego stanu rzeczy, bowiem ustawodawca nie przewidział takich przesłanek dla powstania obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów bez stosownego pozwolenia, o którym mowa w art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy w okresie I półrocza [...] r. skarżąca działała bez pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie zostały spełnione przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl bowiem art. 190 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących instalacji. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła taki wniosek dopiero w dacie [...]czerwca 2009 r., a zatem po nabyciu tytułu prawnego do całej instalacji ( nabyła ten tytuł z dniem [...] maja 2008 r.). Odnosząc się zaś do posiadania pozwolenia zintegrowanego przez [...] HOLDING, w ocenie Sądu, w świetle prawa jest to oddzielna osoba prawna od P.P.U.H. [...] - pomimo stosunku zależności (udziałowiec większościowy). Przepis art. 193 ust.5 Prawa ochrony środowiska stanowi, że pozwolenie nie wygasa, jeżeli nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków, o którym mowa w art. 190, albo nastąpiło połączenie, podział lub przekształcenie spółek handlowych na podstawie przepisów tytułu IV Kodeksu spółek handlowych albo przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji, albo na podstawie innych przepisów. Na podstawie Kodeksu spółek handlowych spółka przejmująca, spółki nowo powstałe lub spółka przekształcona, wstępują w prawa i obowiązki spółki przejmowanej, spółek łączących się, spółki dzielonej lub spółki przekształcanej. W niniejszej sprawie nie nastąpiło żadne ze zdarzeń wskazanych w tytule IV Kodeksu spółek handlowych. Spółka dominująca i spółka zależna są oddzielnymi osobami prawnymi. Zgodnie bowiem z art.6 par 2 Kodeks spółek handlowych - tylko nabycie lub wykonywanie praw z akcji albo udziałów przez spółkę albo spółdzielnię zależną uważa się za nabycie albo wykonywanie praw przez spółkę dominującą. Zawarcie zaś umowy dzierżawy (poddzierżawy) między spółkami stanowiło jedynie czynność cywilno-prawną regulowaną przepisami art.693-709 k.c. Czynność ta nie miała wpływu na stosunki administracyjno-prawne spółki zależnej, mimo faktu istnienia stosunku dominacji - zależności między spółkami. Tym samym pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji posiadała nie skarżąca Spółka lecz inna osoba prawna, która od dnia [...] maja 2008 r. przestała być podmiotem prowadzącym instalację. A zatem spółce dominującej przysługiwało prawo do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie praw i obowiązków z decyzji udzielonej spółce zależnej, lecz przed uzyskaniem tytułu prawnego do instalacji (co wymagałoby rozwiązania umowy poddzierżawy), bądź wystąpienie z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia dla siebie.

Bez znaczenia w sprawie, był także fakt, iż to Spółka płaciła opłaty za korzystanie ze środowiska pomimo braku pozwolenia zintegrowanego, jak również okoliczność, że przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego w dacie [...] lipca 2010 r. organ stwierdził, iż skarżąca Spółka daje rękojmię wykonywania tego pozwolenia. Ponadto utrzymywanie instalacji przez Spółkę, fakt jej polepszania miało wpływ na ocenę działań skarżącej przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego, jednakże nie miało wpływu na brak posiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego w okresie, za który wymierzono opłatę podwyższoną. Jedyne istotne dla sprawy okoliczności to fakt korzystania przez Spółkę z instalacji bez posiadania pozwolenia zintegrowanego w okresie I półrocza [...] r. Ponadto organy dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawidłowo przytoczyły podstawy prawne, a tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszeń z art.7 i 8 kpa.

Wobec powyższego uznać należało, iż organy zasadnie uznały że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej jedynie za wskazany w decyzji okres, prawidłowo dokonując jej wyliczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.