Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1768/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], 2) uchyla postanowienie [...] W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy wydaną wobec J. K. (dalej jako strona lub skarżąca) decyzję z [...] lutego 2019 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadku i darowizn w kwocie 63.143,95 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 64.029,00 zł.

Organ odwoławczy ustalił i zważył, co następuje:

Wnioskiem z 29 czerwca 2018 r. skarżąca wystąpiła o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty powyższej zaległości podatkowej, wskazując, że nie jest w stanie uregulować tej zaległości ze względu na trudną sytuację rodzinną, problemy ze zdrowiem oraz niewielkie dochody.

W związku z tym, że podatek od spadków i darowizn w całości stanowi dochód jednostki samorządu terytorialnego, stosownie do art. 209 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), Naczelnik US działając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017r. Poz. 1453), zwrócił się do Prezydenta W. o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Prezydent W. postanowieniem z 11 grudnia 2018 r. nie wyraził zgody na rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w kwocie 63.143,95 zł, z odsetkami za zwłokę w wysokości 64.029,00 zł w podatku od spadków i darowizn.

Następnie Naczelnik US decyzją z [...] lutego 2019 r. odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadku i darowizn w kwocie 63.143,95 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 64.029,00 zł, obliczonymi na dzień wpływu wniosku, tj. 29 czerwca 2018 r., wynikającej z decyzji Naczelnika US z [...] sierpnia 2008 r. nr [...], stwierdzając, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego.

W odwołaniu od powyższej decyzji, strona ponownie zwróciła się z prośbą o rozłożenie na raty w wysokości 100,00 zł miesięcznie zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej, powołując się na trudną sytuację finansową. Wskazała, że nieruchomość, z tytułu nabycia której powstała zaległość podatkowa, odziedziczyła po zmarłej matce. W nieruchomości tej rodzina strony zamieszkiwała od wielu pokoleń. W momencie składania do Urzędu Skarbowego postanowienia sądu o nabyciu spadku celem wyliczenia podatku, strona nie miała świadomości co do wady prawnej tej nieruchomości. Mianowicie, na podstawie udzielonych informacji przez Wydział Geodezji Urzędu W. strona miała wiedzę, że nieruchomość ta jest działką budowlaną, ponieważ znajduje się na niej dom. Informacja ta wpłynęła na wysokość wyceny nabytego spadku. Dopiero po kilku latach przy okazji starań o podział tej nieruchomości na dwie części okazało się, że nieruchomość nie może być określona jako budowlana, gdyż nie posiada dostępu do drogi publicznej. Potencjalny klient nie otrzymałby np. pozwolenia na budowę. Powyższe powoduje brak możliwości zbycia tej nieruchomości w celu uregulowania zaległości podatkowej. Skarżąca zakwestionowała stanowisko Naczelnika US wyrażone w zaskarżonej decyzji że wyrażenie zgody na rozłożenie na raty zaległości podatkowej byłoby niesprawiedliwe społecznie, jednocześnie podniosła, że "jest częścią społeczeństwa", od urodzenia żyje, mieszka i pracowała w W. i płaciła podatki, z których inni mogli korzystać. Wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, nabyta w spadku nieruchomość nie przedstawia dużej wartości, na ten moment dom jest do kapitalnego remontu, a z powodu wady prawnej w postaci braku dostępu do drogi publicznej, wartość tej nieruchomości jest kilkukrotnie niższa. W tej sytuacji strona zmuszona by była do zbycia nieruchomości za wartość jedynie należnego podatku, pozbawiając się podstaw egzystencji, jakim jest dach nad głową.

Skarżąca podniosła, że nie uchyla się od spłacenia podatku, na poczet zadłużenia wpłaca możliwe środki. Nie posiada nic, co mogłaby sprzedać na ten cel. Przez kilkanaście lat miała problemy zdrowotne i przebywała na rencie. Aktualnie jest emerytką, więc możliwości finansowe ma bardzo ograniczone. Wskazała, że osiąga dochód z tytułu emerytury, która w lutym wynosiła 838,42 zł netto, dlatego też zaproponowała wysokość rat po 100 zł miesięcznie.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] lutego 2019 r. .

Odnosząc się do art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy przedstawił rozumienie pojęć " ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", a także odwołał się do postanowienia Prezydenta W., którego stanowiskiem organy orzekające w tej sprawie były związane.

Organ odwoławczy wskazał, że Prezydent W. dokonał analizy sytuacji majątkowej strony, stwierdzając, że jej sytuacja materialna, na którą składa się nie tylko obecna sytuacja finansowa, ale również stan posiadania, nie wskazuje na brak zdolności do jednorazowego uregulowania zaległego zobowiązania podatkowego. Posiadany majątek umożliwia bowiem stronie pozyskanie środków na zapłatę zaległości podatkowej, bez konieczności wyrażania zgody na rozłożenie zapłaty zaległości podatkowej na raty. W powyższym postanowieniu ustalono, że skarżąca jest rozwiedziona i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 838,42 zł netto miesięcznie. Wskazano na sytuację majątkową i finansową skarżącej. Ponadto Prezydent W. wskazał, że spłata zaległego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 127.172,95 zł, w zaproponowanych ratach po 100,00 zł miesięcznie wydaje się trudna do zrealizowania. Ustalone raty powinny być bowiem dostosowane do możliwości wnioskodawcy. W przeciwnym razie ulga będzie ulgą pozorną, a nie rzeczywistą. Prezydent W. zwrócił też uwagę, iż dwukrotnie (postanowieniami z 24 czerwca 2009 r., i 30 sierpnia 2010 r. ) wyraził zgodę na udzielenie stronie ulgi w postaci odroczenia zapłaty zaległości podatkowej.

Organ odwoławczy ustalił, że strona jest rozwiedziona i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód w wysokości 838,42 zł z tytułu emerytury. Miesięczne wydatki strony związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 700,00 zł, w tym koszty związane z eksploatacją mieszkania (prąd, ogrzewanie) - 250,00 zł, koszt wyżywienia, leków ubrań, środków czystości i innych - 450,00 zł. Zatem w skali miesiąca stronie do dyspozycji pozostaje około 138,42 zł wolnych środków. W złożonym druku ORD-HZ z 29 czerwca 2018 r. strona wykazała że jest właścicielką:

nieruchomości o powierzchni gruntu 2.237 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 85 m2, położonej w W. przy ul. [...] w W., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...],

udziału wynoszącego 6/48 w nieruchomości o powierzchni gruntu 2.682 m2 położonej w W. przy ul. [...] w W., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Dyrektor IAS odwołał się do twierdzeń strony, zgodnie z którymi nie posiada ona majątku, który mogłaby sprzedać celem spłaty zaległości objętej wnioskiem o udzielenie ulgi. Przez kilkanaście lat miała problemy ze zdrowiem i przebywała na rencie. W tej sytuacji zmuszona by była na zbycie nieruchomości za wartość jedynie należnego podatku, pozbawiając się podstaw egzystencji, jakim jest dach nad głową. Jednocześnie, przy okazji starań o podział tej nieruchomości na dwie części okazało się, że nieruchomość nie może być określona jako budowlana, gdyż nie posiada dostępu do drogi publicznej. Potencjalny klient nie otrzymałby, np. pozwolenia na budowę. Powyższe powoduje brak możliwości zbycia tej nieruchomości w celu uregulowania zaległości podatkowej.

Organ odwoławczy uznał jednak, że posiadany majątek umożliwia stronie pozyskanie środków na zapłatę zaległości podatkowej, bez konieczności udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości podatkowej. W tym zakresie organ ten wskazał na wyżej wymienione nieruchomości skarżącej argumentując, że wartość tego majątku przy jego nabyciu przez stronę ustalono na kwotę 1.161.685,00 zł (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nr [...] z [...] sierpnia 2008 r.). Zatem strona jest właścicielem wartościowego majątku nieruchomego, oraz udziału wynoszącego 6/48 w innej nieruchomości, których szacunkowa wartość wielokrotnie przekracza kwotę zaległości podatkowej. Wprawdzie nieruchomość nie może być określona jako budowlana, gdyż nie posiada dostępu do drogi publicznej, jednakże to nie powoduje braku możliwości zbycia tej nieruchomości w ogóle. Stanowi to utrudnienie, jednakże nie ograniczenie dla przyszłego nabywcy i obecnego właściciela. Skarżąca poczyniła starania o podział nieruchomości.

Dyrektor IAS uznał jednocześnie, że spłata zaległego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 127.172,95 zł, w zaproponowanych ratach po 100,00 zł miesięcznie wydaje się trudna do zrealizowania. Strona uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 838,42 zł, zatem ustalone raty nie byłyby dostosowane do jej możliwości płatniczych. Organ ten ustalił także, iż strona nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, nie otrzymuje środków na utrzymanie od innych osób.

Zdaniem organu odwoławczego okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na wystąpienie po stronie skarżącej ważnego interesu podatnika. Ważny interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej powinien być ważny w sensie obiektywnym. O zaistnieniu przesłanki ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie strony. W tym zakresie organ ten odwołał się do stanowiska Prezydenta W. wyrażonego w postanowieniu z 11 grudnia 2018 r., który stwierdził, że konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn wynika z przepisów prawa. Za koniecznością regulowania zobowiązań publicznoprawnych przemawiają konstytucyjne wartości powszechności opodatkowania oraz równości wobec prawa (art. 84 oraz 32 ust. 1 Konstytucji RP). Przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wynika z decyzji Naczelnika US z [...] sierpnia 2008 r. nr [...], którą organ podatkowy ustalił wysokość podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku w wysokości 73.810,00 zł na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Cywilny z [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...] o nabyciu przez stronę prawa do spadku po zmarłej F. D. w całości.

Organ odwoławczy ostatecznie przyjął, że posiadany majątek, umożliwia stronie pozyskanie środków na jednorazową zapłatę zaległości podatkowej. W konsekwencji, nie występują w sprawie przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Ponadto organy obu instancji nie miały podstaw prawnych do zmiany postanowienia organu samorządowego rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości w podatku od spadków i darowizn, ponieważ rozstrzygnięcie z przekroczeniem udzielonej zgody oznaczałoby działanie organu podatkowego poza zakresem umocowania. Dokonując analizy pod kątem przesłanek wynikających z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. przesłanki ważnego interesu podatnika lub (i) interesu publicznego, Dyrektor IAS nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie wystąpienia wymienionych przesłanek uzasadniającym udzielenie wnioskowanej ulgi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora IAS w całości, zarzucając jej naruszenie:

przepisów postępowania mogące mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy tj. art. 122, art. 187 § 1 i §2, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego w całości, niekompletnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji;

przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie i nierozłożenie na raty zaległości podatkowej w podatku od spadków darowizn w kwocie głównej 63.143,95 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Wskazując na powyższe uchybienia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo odnosząc się do stwierdzenia organów o znacznej wartości odziedziczonego majątku, zaprzeczyła temu i podniosła, że w rzeczywistości dom jest do kapitalnego remontu, a z powodu wady prawnej wartość tej nieruchomości jest kilkukrotnie niższa. W tej sytuacji zmuszona byłaby na zbycie majątku za wartość jedynie należnego podatku, co pozbawiło by ją podstaw egzystencji, jakim jest dach nad głową.

Ponadto strona wskazała, że środki pieniężne, które są w zasięgu jej możliwości przeznacza na spłatę zaległości podatkowej. Nie posiada nic, co mogłaby sprzedać na ten cel. Przez kilkanaście lat miała problemy zdrowotne i przebywała na tencie. Aktualnie jest emerytką więc jej możliwości są bardzo ograniczone, emerytura w czerwcu wynosiła 860,94 zł netto, dlatego też zaproponowana we wniosku wysokość rat to 100 zł miesięcznie.

W uzupełnieniu skargi, strona podniosła także zarzut naruszenia granic uznania administracyjnego przyznanego organom podatkowym na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, do czego doszło postanowieniem Prezydenta W. z 11 grudnia 2018 r. i w niosła dodatkowo o uchylenie w całości powyższego postanowienia (pismo k. 27 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna,

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy stronie zgodnie z prawem odmówiono udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od spadku wraz z odsetkami w łącznej kwocie 127.172,95 zł.

W ocenie sądu organy w sposób błędny dokonały w sprawie wykładni art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji skutkowało błędną odmową zastosowania tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b Ordynacji podatkowej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może przyznać wskazaną w tym przepisie ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

W przytoczonej regulacji przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową – "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Instytucja udzielenia ulgi, w tym rozłożenia na raty zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje jedna z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, organ w sposób uznaniowy, lecz – co należy podkreślić - nie dowolny, podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. Podkreślenia jednak wymaga, że treść przywołanego przepisu wyznacza niejako dwie fazy postępowania podatkowego (por. np. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; czy z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16, wyroki dostępne, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 Ordynacji podatkowej (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie w tym przedmiocie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (por. m.in. wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1703/13; z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16). W przypadku natomiast uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie podatkowe wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia.

Przepis art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie określa przy tym kryteriów wyboru rozwiązania decyzyjnego, w przypadku ziszczenia się jednej z przesłanek rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Użyte w tym przepisie określenie "może" oznacza tyle, że to organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednak nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Stwierdzenie przez organ braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany (por. wyrok NSA z 16 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 493/05; także z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16). Brak przesłanek oznacza wobec tego konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi podatkowej. W judykaturze uznaje się, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1821/13; z 15 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 660/07; z 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 671/11). Z drugiej jednak strony zauważa się, że przyznanie organowi dyskrecjonalnych uprawnień nie oznacza zupełnej dowolności w podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego (wyrok NSA z z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16).

Sąd orzekający w sprawie powyższe poglądy podziela w całości.

Z istoty art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że sąd administracyjny nie może zobowiązać organu podatkowego do wydania decyzji o rozłożeniu na raty bądź odmowie udzielenia takiej ulgi w zaległości podatkowej (w przypadku stwierdzenia istnienia co najmniej jednej z przesłanek). Nie może też oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą jednak pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób woluntarystyczny, zupełnie nieracjonalny lub sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15 oraz komentarz do tego wyroku: S. Bogucki, Granice uznania administracyjnego, w Orzecznictwo w sprawach podatkowych, red. nauk. B. Brzeziński, W. Morawski, J. Rudowski, Warszawa 2017, s. 43-58). NSA w wyroku z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 19171/16 podkreślił przy tej kwestii, że są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Przekroczenie tych granic ma, m.in., miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe). Wyłączenie z zakresu kontroli sądowoadministracyjnej decyzji uznaniowych obarczonych takimi wadami, stanowiłoby realne ograniczenie drogi sądowej, która umożliwiać ma przecież również podatnikom dochodzenie naruszonych w sposób oczywisty praw (por. powołany powyżej wyrok NSA z 20 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/14). Zasada zaufania do organów wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga, żeby ten wybór był racjonalny, obiektywny, oparty na okolicznościach konkretnej sprawy.

Organy podatkowe na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych stwierdziły, że nie zaistniała w sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

W ocenie sądu orzekającego w sprawie dokonującego kontroli legalności w zakresie poczynionych w sprawie przez organy podatkowe ustaleń faktycznych, organy obu instancji przyjęły wadliwą interpretację pojęć nieostrych zawartych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Analiza stanu faktycznego, wbrew twierdzeniom organów podatkowych, wskazuje na zaistnienie w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego w udzieleniu skarżącej wnioskowanej ulgi. W sprawie została dokonana nieprawidłowa wykładnia w zakresie istnienia interesu publicznego jak i ważnego interesu podatnika. W tym kontekście należy wskazać, że przesłanki dotyczące ważnego interesu podatnika i interesu publicznego odwołują się do pojęć nieostrych i stanowią klauzule generalne, a wypełnienie ich konkretną treścią należy do wykładni, a następnie prawidłowego stosowania art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16, opierając się na argumentacji zawartej w tym orzeczeniu, uznając ją za własną. Mianowicie, nie można także przyjmować, że ustalenie wystąpienia tych obiektywnych przesłanek należy do sfery uznania administracyjnego. Sytuacja majątkowa skarżącej w zestawieniu z wysokością należności podatkowej jednoznacznie przemawiają za trafnością oceny, że za zastosowaniem ulgi przemawia ważny interes podatnika. Organy uznały, że na brak zapłaty podatku przez skarżącą nie miały wpływu żadne nadzwyczajne okoliczności lub zdarzenia losowe niezależne od woli i sposobu jej działania. W tym zakresie wskazały, że strona, decydując się na przyjęcie spadku powinna uwzględnić wynikające z tego tytułu konsekwencje prawnopodatkowe w postaci obowiązku uiszczenia podatku w związku z przysporzeniem majątkowym.

Należy podkreślić, że pojęcie ważnego interesu podatnika nie może być ograniczone tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również normalną sytuację ekonomiczną podatnika. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. W rozpatrywanej sprawie sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej nie była kwestią sporną. Akta administracyjne sprawy zawierają szczegółowe dane co do sytuacji finansowej i majątkowej strony. Problem w tym, że organy obu instancji przyjęły, iż majątek strony przedstawia znaczną wartość – w tym zakresie organ odwoławczy odwołał się do decyzji Naczelnika US z [...] sierpnia 2008 r. ustalającej wysokość podatku od spadków i darowizn, w uzasadnieniu której łączna wartość masy spadkowej oszacowano na 1.161.685,00 zł. W konsekwencji organ ten uznał, że majątek strony umożliwia jednorazową zapłatę zaległości podatkowej (uzasadnienia zaskarżonej decyzji str. 7 i 8, k.6v; decyzja z [...] sierpnia 2008 r. k.21 akt administracyjnych). Organ tym samym nie dostrzegł istnienia ważnego interesu podatnika w udzieleniu wnioskowanej ulgi. Dodatkowo jednocześnie organ ten stwierdził, powołując się na stanowisko organu pierwszej instancji oraz Prezydenta W., że spłata zaległego zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 127.172,95 zł w zaproponowanych ratach po 100,00 zł miesięcznie, jest trudna do zrealizowania. Jednocześnie organy podatkowe w żaden sposób nie rozważyły możliwości rozłożenia na raty zaległości podatkowej, zgodnie z wnioskiem skarżącej. Organy całkowicie pominęły okoliczność podnoszoną przez stronę, a dotyczącą znacznego spadku wartości jej nieruchomości z uwagi na brak dostępu do drogi publicznej. Znamienne, że w katach sprawy znajduje się postanowienie organu egzekucyjnego Naczelnika US z 17 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że oprócz powyższych nieruchomości strona nie ma żadnego innego majątku, a ewentualne sprzedaż nieruchomości mogłaby doprowadzić do sytuacji, w której skarżąca pozostałaby bez miejsca do życia, a jej niewysokie środki utrzymania nie byłyby wystarczające do godnego życia (postanowienie k.50 akt administracyjnych. Stanowisko organy zawarte w tym postanowieniu jednoznacznie wskazuje, że nawet organ egzekucyjny w ogóle nie podejmował prób sprzedaży majątku skarżącej oceniając jakoby a priori, że jest on niezbywalny, a także dostrzegając, że wskutek ewentualnej sprzedaży strona pozbawiona zostałaby możliwość egzystowania, a jej zubożenie stałoby się ciężarem dla państwa. Z tych względów organ ten umorzyć egzekucję jako bezskuteczną.

Tak więc, pomimo że organ egzekucyjny w tych samych okolicznościach sprawy, co oceniania w sprawie niniejszej – z jednej strony przyznał, iż sprzedaż majątku strony jest, o ile nie niemożliwa, to znacznie utrudniona, a ponadto i niecelowa - z uwagi na pozbawienie strony warunków egzystencji, to z drugiej strony organy orzekające w tej sprawie, jak i Prezydent W. – całkowicie tę kwestię pominęły w wydanych orzeczeniach, stwierdzając natomiast w sposób całkowicie pozbawiony podstaw, że majątek skarżącej jest znacznej wartości i umożliwia jej jednorazową spłatę zaległości podatkowej. Ocena organów orzekających w tej sprawie, jak i Prezydenta W., zdaniem sądu, nie ma podstawy w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie ani w jej okolicznościach faktycznych.

Organy nie zajęły też jakiegokolwiek stanowiska co do przyczyn powstania zaległości i podnoszonych w tym zakresie przez skarżącą argumentów. Należy zauważyć, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż w postępowaniu w przedmiocie ulg podatkowych należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację podatnika, ale również przyczyny które doprowadziły do powstania należności podatkowych, które nieuregulowane w terminie przekształciły się w zaległość podatkową (tak też np.: wyrok NSA z 15 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK1685/16, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 30 października 2019 r., sygn. akt I SA/Go 607/19). Organy ponadto zaniechały oceny okoliczności znanych im z urzędu co do możliwości skorzystania przez skarżącą ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r o podatku od spadków i darowizn oraz przyczyn nieskorzystania przez stronę tego zwolnienia. Zauważyć należy, co trafnie podniesiono w uzupełnieniu skargi, że strona zaliczała się do I grupy podatkowej ze spadkodawczynią i złożyła 18 czerwca 2008 r. zeznanie podatkowe, tj. w krótkim czasie po upływie miesięcznego terminu na zgłoszenie SD-Z2, liczonego od uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego W. z [...] kwietnia 2008 r,. sygn. akt [...]. Okoliczności te mają natomiast istotne znaczenie z punktu widzenia ustalenia ważnego interesu podatnika w udzieleniu wnioskowanej przez skarżącą ulgi oraz granic uznania administracyjnego przyznanego organom podatkowym na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji (wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2018 r. I SA/Po 178/18).

Sąd orzekający w sprawie uznał także za nieprawidłowe i niepełne wyjaśnienie przez organy orzekające kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego. Organy podatkowe stwierdziły wprawdzie, że przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, to jednak – w kontekście nakreślonych przez skarżącą we wniosku oraz skardze okoliczności – ujęcie to nie jest pełne. Organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób przekonujący powodów, dla których uznał, że strona nie udowodniła stanowiska o istnieniu przesłanki interesu publicznego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że organy podatkowe wywiązały się z ciążących na nich obowiązków i w sposób uprawniony uznały, że brak jest przesłanek do udzielenia skarżącej ulgi podatkowej. Argumentacja organów, dotyczy w szczególności kwestii istnienia obowiązku zapłaty podatku od spadku, powszechności opodatkowania oraz możliwości pozyskania środków na jednorazową spłatę zaległości podatkowej z uwagi na "posiadany majątek" (str. 8 zaskarżonej decyzji).

W ocenie sądu pierwszej instancji, istnienia przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, ani też uzależniać jej ziszczenia od nadzwyczajnych okoliczności powstania zaległości podatkowej. Pogląd ten jest też powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Argumentacja organu odwoławczego, nie jest wyczerpująca w tym zakresie, co więcej wadliwie i w sposób nie do końca zgodny z ustalonym stanem faktycznym, zawęża rozumienie przesłanki interesu publicznego. Wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków, tylko pozornie stawia w lepszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić w terminie. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (tak trefnie NSA w wyrokach z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13; z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06; z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16). Wprowadzenie do art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tym interesem. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności, a jeżeli tak, to w jakim trybie w sytuacji gospodarczej w jakiej znalazła się skarżąca i przy ponoszeniu jakich kosztów związanych z egzekwowaniem należności, czy też zastosowaniem ulgi). W rzeczywistości bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11). Tak właśnie w ocenie sądu orzekającego w sprawie należy postrzegać przesłankę interesu publicznego, określoną w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Odnoszenie rozumienia tej przesłanki wyłącznie do zasady, którą jest terminowe płacenie podatków, a także do nadzwyczajnych okoliczności powstania zaległości, jest nieuprawnionym zawężeniem tego pojęcia.

W orzecznictwie wskazuje się, że wymienione w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika, nie są wobec siebie konkurencyjne, ani też żadna z nich nie może w państwie prawnym być uznana z definicji za ważniejszą (por. np. wyrok NSA z 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11).

Istnienie ważnego interesu podatnika powinno być rozważone w sprawie wielopłaszczyznowo, nie tylko z punktu wrzenia fiskalnego interesu Państwa, ale także z uwzględnieniem następstw odmowy udzielenia ulgi zarówno w sferze życia społecznego, jak i indywidualnego. Chodzi bowiem o to aby wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów wyższych w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2016 r sygn. akt II FSK 3139/13; z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. a k t I FSK 1026/06).

Sąd w pełni podziela powyższej powołane stanowiska wyrażone w orzecznictwie. Uwzględnienie istnienia przesłanki interesu publicznego i rzetelne procedowanie co do wniosku podatnika nie może być postrzegane jako "akt łaski", ale musi być efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie z punktu widzenia społecznego korzystniejsze: zastosowanie ulgi, czy też odmowa uwzględnienia żądania strony.

Organy podatkowe, na co wskazano już powyżej, w ogóle nie rozparzyły ani możliwości ani skutków sprzedaży nieruchomości przez skarżącą. Strona podnosiła natomiast, że ewentualna sprzedaż majątku, a zatem domu posadowionego na nieruchomości gruntowej, z uwagi na to, iż nieruchomość ta nie ma dostępu do drogi publicznej, pozwoliłaby jedynie na uzyskanie kwoty wystarczającej jedynie na spłatę istniejącej zaległości podatkowej, a jednocześnie pobawiłaby skarżącą podstaw egzystencji. Problem ten w istocie dostrzegła organ egzekucyjny. Z uzasadnienia powołanego powyżej postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z 17 sierpnia 2018 r. wynika bowiem, że organ ten nawet nie podejmował prób sprzedaży nieruchomości skarżącej, wskazując z jednej strony na brak możliwości zbycia jej z powodu owej "wady prawnej" jak i pozbawienia strony podstaw egzystencji, co uznał za niecelowe z uwagi na konieczność poszanowania minimum egzystencji – ewentualna sprzedaż nieruchomości pozbawiłaby bowiem stronę miejsca do życia. Jednocześnie organ stwierdził, że niewysokie środki utrzymania strony nie byłyby wystarczające do godnego życia.

Organy ponadto nie wyjaśniły, w jaki sposób rozłożenie na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami wpłynie na zdolność W. do finansowania realizowanych zadań stwierdzając ogólnikowo, że utrata tych wpływów mogłaby wpłynąć na dobro zbiorowości lokalnej i spowoduje to zmniejszenie dochodów W., przeznaczonych na realizowanie ustawowych działań jednostki samorządu terytorialnego w zakresie porządku publicznego, oświaty, komunikacji zbiorowej ochrony zdrowia. Nie dokonały oceny skutków prowadzenia ewentualnego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, należących do skarżącej w kontekście korzyści dla budżetu miasta W., płynących z rozłożenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami na raty (por. wyrok WSA w Warszawie z 3 sierpnia 2017 r. III SA/Wa 2951/16).

Niewątpliwie organy podatkowe obu instancji pozostają związane stanowiskiem organu jednostki samorządu terytorialnego, który odmówił rozłożenia na raty przedmiotowej zaległości, co spowodowała niemożność wydania decyzji uwzględniającej wniosek strony. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik urzędu skarbowego jak i organ odwoławczy może realizować przyznaną mu kompetencję odnośnie podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, tylko (wyłącznie) za zgodą tego organu. Oznacza to, że brak zgody tego organu wyłącza możliwość pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi przez organy podatkowe (np. wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1067/10). Niemniej zauważyć przy tym należy, że organ jednostki samorządu terytorialnego, w tym przypadku Prezydent W. opiera się na materiale dowodowym przekazanym w sprawie przez organ podatkowy.

Ponownie rozpatrując sprawę organy podatkowe powinny stwierdzić wystąpienie po stronie skarżącej istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, w znaczeniu przedstawionym w tym wyroku. Podkreślić należy, że zakresem rozważań organu powinien zostać objęty nie tylko aspekt budżetowy, ale również takie zasady, jak sprawiedliwość czy zaufanie podatnika do organów państwa. Wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe mają charakter odstępstwa od powszechności opodatkowania i powinny być interpretowane ściśle, należy jednak podkreślić, że wykładnia taka nie może być sprzeczna z ratio legis przepisu i przekreślać celu jaki prawodawca chciał dzięki niemu osiągnąć. Prawo podatkowe przewidujące określone ulgi ma za zadanie spełnienie określonych celów społecznych czy ekonomicznych, uznawanych przez społeczeństwo za pożądane. Prawodawca nie może jednak przewidzieć wszystkich możliwych sytuacji, które mogą się zrealizować i to wówczas rolą organów podatkowych, jest taka wykładnia przepisów w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego tak, aby uwzględniała jego cele i założenia. Ograniczanie uprawnień do ulg naruszałoby zasadę równości, która nie może odnosić się tylko do ponoszenia obciążeń publicznoprawnych, ale także do równego dostępu do preferencji podatkowych. Uwzględnienia zatem wymaga także to, że sprzedaż nieruchomości pozbawi skarżącą podstaw egzystencji, jako że niskie dochody nie zapewniają jej nawet minimum przyzwoitej egzystencji, a tym bardziej podjęcia czynności związanych z przygotowanie nieruchomości do sprzedaży (kwestia chociażby aktualnej wyceny rynkowej)i z nabyciem innego mieszkania (chociażby koszty aktu notarialnego). Wreszcie organy podatkowe uwzględnią, że w istocie same organy władzy publicznej stwierdziły brak możliwości sprzedaży nieruchomości skarżącej, skoro odstąpiły całkowicie od prób takiej sprzedaży, co wynika z uzasadnienia postanowienia Naczelnika US o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Organy podatkowe wreszcie, pouczą także skarżącą o możliwości prawnej ubiegania się o ulgę w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowej, co przewiduje art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Do informowania podatnika o jego prawach organy podatkowe są zobowiązane chociażby w ramach zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Z jednej strony bowiem sytuacja finansowa skarżącej, po zapłacie 100 zł miesięcznie raty zaległości podatkowej, nie gwarantuje możliwości egzystowania z uwagi na bardzo niską emeryturę – około 800 zł netto. Z drugiej natomiast strony, sprzedaż nieruchomości skarżącej (o ile w ogóle znajdzie się nabywca) pozbawi stronę podstaw egzystencji, co z kolei spowoduje konieczność korzystania przez stronę z pomocy Państwa, jako osoba bezdomna.

Zdaniem sądu, zwolnienia podatkowe określone w ustawach (także ulgi podatkowe) są tak samo istotnym ich elementem jak zakres podmiotowy opodatkowania, czy podstawa opodatkowania, o czym świadczy chociażby treść art. 217 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 6 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 541/16, oraz wyrok z 11 lipca 2018 r., II FSK 1917/16).

Reasumując, powyższe wskazuje na brak rzetelnego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie, jak również pełnej ich oceny prawnej w świetle przesłanek zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej, a także na dowolną ocenę już zebranych w sprawie dowodów i nienależyte uzasadnienie stanowiska organów,. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też godzą w ogólną zasadę przekonywania zawartą w art. 124 tej ustawy i zasadę zaufania do organów podatkowych - art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy naruszyły w sprawie także art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bowiem w sposób błędny dokonały w sprawie jego wykładni, co w konsekwencji skutkowało błędną odmową zastosowania tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym sprawy.

W tej sytuacji, mając na uwadze zasadę określoną w art. 121 Ordynacji podatkowej w kontekście zastosowania ulgi określonej w art. 67a tej ustawy, organy obu instancji ponownie zbadają istnienie interesu publicznego i ważnego interesu skarżącej, co powinno skutkować stwierdzeniem istnienia obu tych interesów. Dlatego w następnym kroku organy podatkowe rozważą zasadność udzielenia wnioskowanej ulgi. Organy w tym przypadku wezmą pod uwagę sytuację majątkową i osobistą skarżącej, w tym wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu i stałych miesięcznych wydatków koniecznych do zapewnienia egzystencji, a także to, że wskutek sprzedaży nieruchomości strona pozbawiona zostanie podstaw egzystencji.

NSA w wyroku z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1917/16 podkreślił, że przesłanki dotyczące ważnego interesu podatnika i interesu publicznego odwołują się do pojęć nieostrych i stanowią klauzule generalne, a wypełnieni ich konkretną treścią należy do wykładni, a następnie prawidłowego stosowania art. 67a § 1 (pkt 3) Ordynacji podatkowej. Nie można także przyjmować, że ustalenie wystąpienia tych obiektywnych przesłanek należy do sfery uznania administracyjnego.

Pogląd ten ze wszech miar należy podzielić oraz odnieść do stanu faktycznego analizowanej sprawy.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia, które organy będą zobligowane wyeliminować przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Prezydenta W., jako że brak zgody przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego uniemożliwia naczelnikowi urzędu skarbowego zastosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302).

Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.

Wniosek o koszty pełnomocnika ustanowionego z urzędu podlega rozpoznaniu odrębnym postanowieniem.