Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2087/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 75, art. 78 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 47 ust. 3 § 45 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 3 ust 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1151/12 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1151/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę A. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] października 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2012 r.) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacji ewidencji gruntów i budynków.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W pismach z 16 maja 2008 r. i 19 maja 2008 r., kierowanych do Prezydenta Miasta Rzeszowa (dalej Prezydent bądź organ I instancji) A. Z. (dalej skarżąca) zakwestionowała stan wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Rzeszowa – W. Północ, dotyczący działki nr [...] stanowiącej ul. W., zarzucając, że działka ta - bez podstawy prawnej - wpisana jest na rzecz Skarbu Państwa jako właściciela, we władaniu Wydziału Gospodarki Komunalnej, Inwestycji i Dróg Urzędu Miasta Rzeszowa. Powołując się na księgę gruntową Lwh [...] gminy katastralnej P. i księgi wieczyste nr [...], i [...], wniosła o wykazanie jej jako współwłaścicielki wymienionej wyżej działki.

Decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2008 r.) Prezydent Miasta Rzeszowa orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Rzeszowa – W. Północ obr. [...] zmiany polegającej na wykreśleniu z pozycji rejestrowej nr [...]działki nr [...] wykazanej jako własność Skarbu Państwa, we władaniu Wydziału Gospodarki Komunalnej, Inwestycji i Dróg Urzędu Miasta Rzeszowa. Zgodnie z tym rozstrzygnięciem działka ta uległa podziałowi na działki nr: [...],[...] i [...]. Działki nr [...] i [...] zostały wykazane w operacie ewidencyjnym w pozycji rejestrowej nr [...]na rzecz A. Z., a dla działki nr [...] utworzono nową pozycję rejestrową, w której jako właścicieli po 1/3 części wpisano K. S., E. S. i H. S..

Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2008 r.) Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej Wojewódzki Inspektor bądź WING) uchylił w całości decyzję z [...] lipca 2008 r., a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W następstwie powyższego Prezydent wydał [...]lipca 2011 r. decyzję nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2011 r.) o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Rzeszowa obręb [...] Rzeszów – W. Północ zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej [...] (gdzie jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa) działki nr [...] o pow. 0,0874 ha. Dokonano podziału działki nr [...] na działki nr: [...],[...] i [...], zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] maja 2007 r. pod nr [...] (dalej operat geodezyjny z 2007 r.) i wykazano w operacie ewidencyjnym działkę nr [...]o pow. 0,0463 ha i nr [...] o pow. 0,0212 ha na rzecz A. a działkę nr [...] o pow. 0,0199 ha na rzecz: Z. A. S.w 1/12 części, J. Marii G. w 1/12 części, A. M. S. w 1/12 części, J. K. S. w 1/12 części, E. S. w 1/3 części, B. S.w 1/6 części i J.S. w 1/6 części.

Decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2011 r.) WING utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2011 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. II SA/Rz 1131/11 (dalej wyrok II SA/Rz 1131/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA), uchylił decyzję z [...] września 2011 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją z [...] lipca 2011 r. W wyroku II SA/Rz 1131/11 WSA wskazał, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą samodzielnie rozstrzygać w zakresie kształtu i powierzchni działki, jako że zapisy w operacie ewidencji gruntów i budynków mają techniczno-deklaratoryjny charakter. Sąd zaznaczył, że podstawy wprowadzenia zmiany granic i powierzchni działek nie może stanowić opracowanie geodezyjne, w którym przedstawiono granice działek sprzed założenia ewidencji gruntów. Podstawy do wpisu prawa własności w ewidencji gruntów i budynków nie może stanowić zamknięta księga gruntowa Lwh 847, obejmująca parcele nr [...],[...]i [...]. Może ona stanowić jeden z dowodów, za pomocą którego można wykazywać przed sądem powszechnym prawo własności. Postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J.Kl. i J. K. oraz po M.S. i H. S.nie określają majątku spadkodawcy, a stwarzają domniemanie prawne, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą.

Wydaną na skutek wyroku II SA/Rz 1131/11 decyzją z [...]lipca 2012 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2012 r.), sprostowaną postanowieniem z 31 lipca 2012 r., Prezydent Miasta Rzeszowa odmówił A. Z. wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Rzeszowa obr. [...] W. Północ zmiany w odniesieniu do działki nr [...]. W motywach Prezydent zaznaczył, że znajdująca się w aktach sprawy mapa uzupełniająca nr [...], jako opracowanie odzwierciedlające historyczny stan prawny nieruchomości, jak też dane z zamkniętego wykazu Lwh, nie mogą być podstawą do wprowadzenia w operacie ewidencyjnym zmiany danych ewidencyjnych nieruchomości. W księgach wieczystych nr [...] i [...] figurują osoby nieżyjące, a znajdujące się w aktach sprawy postanowienia o [stwierdzeniu] nabycia spadku nie mogą stanowić podstawy do wykazania w operacie ewidencyjnym prawa własności działek nr [...],[...] i [...]. A. Z., mimo stosownego wezwania, nie dostarczyła nowych dokumentów potwierdzających jej prawo do gruntu.

Skarżąca odwołała się od decyzji z [...] lipca 2012 r., wnosząc równocześnie o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego przez zwrócenie się do Archiwum Państwowego w Rzeszowie o umowę darowizny sporządzoną w Rzeszowie dnia 16 lipca 1935 r. (akt notarialny nr rep. [...]). Odwołanie zarzuca brak uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku II SA/Rz 1131/11, brak bezpośrednich pomiarów na gruncie celem ustalenia granic działki nr [...], nieodniesienie się do zgłoszonych przez skarżącą argumentów i żądań w piśmie z 26 czerwca 2012 r. i wykreślenie w operacie ewidencyjnym Miejskiego Zarządu Dróg, jako władającego przedmiotową działką.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i decyzją z [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu WING podniósł, że podczas założenia ewidencji gruntów [w 1976 r.] dla obrębu nr [...] Rzeszów – P., wydzielono działkę nr [...] jako grunt zajęty pod drogę należącą do byłego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Podczas przeprowadzonego w 1976 r. kompleksowego uwłaszczenia gospodarstw rolnych działki tej nie objęto uwłaszczeniem, którym objęto natomiast położone w bezpośrednim jej sąsiedztwie działki nr: [...], odpowiadające obecnym działkom nr [...]. Aktem własności ziemi z [...] lutego 1976 r. nr [...], J.K. i J. K. uwłaszczono m. in. działkami nr [...] i [...]; aktem własności ziemi z [...]lutego 1976 r. nr [...] Stanisława Kazimierza Miguta uwłaszczono działkami nr [...], a aktem własności ziemi z [...] października 1976 r. nr [...]) Katarzynę Migut uwłaszczono m. in. działką nr [...].

Podczas przeprowadzonej w 2003 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] w obrębie [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] w obrębie [...] W. Północ. W obecnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków działka ta wykazana jest na rzecz Skarbu Państwa jako właściciela. Odpowiada ona dawnym parcelom nr [...],[...]i części parceli nr [...], co wynika z mapy uzupełniającej, włączonej do zasobu geodezyjnego dnia 9 maja 2007 r. pod nr [...].

Parcela nr [...] objęta jest księgą wieczystą nr [...], w której własność wpisana jest na rzecz J.K.. Odpowiada ona obecnej działce nr [...], którą uwłaszczeni zostali J. i J. K. (wcześniejsza działka nr [...] w obrębie . i części działki nr [...].

Parcela nr [...]objęta jest księgą wieczystą nr [...], w której własność wykazana jest na rzecz K. Su., E. S. i M. S. po 1/3 części. Parcela nr [...] objęta jest zamkniętą księgą gruntową Lwh [...], w której własność wpisana jest na rzecz J.P..

Następcami prawnymi wymienionych wyżej osób są w odniesieniu do J. K. – A. Z. (postanowienie z 15 czerwca 1993 r. I Ns 541/93 Sądu Rejonowego w Rzeszowie); w odniesieniu do M. S. – B. S. i J. S. po ½ części (postanowienie z 1 grudnia 2010 r. I Ns 2452/10 Sądu Rejonowego w Rzeszowie); w odniesieniu do K. S. – Z. A. S., A. M. S., J. K. S.i J. M. G. po ¼ części (postanowienie z 18 kwietnia 1997 r. I Ns 275/97 Sądu Rejonowego w Rzeszowie), a w odniesieniu do E. S. – K. S., A. I.i K. S..

Powołując brzmienie art. 21 ustawy [z dnia 17 maja 1989 r.] Prawo geodezyjne i kartograficzne [Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej pgk), organ II instancji podniósł, że wynika z niego obowiązek starostów utrzymania operatu ewidencyjnego w stałej aktualności tj. w zgodności ze stanem prawnym nieruchomości, co następuje przez wprowadzanie w operacie ewidencyjnym udokumentowanych zmian danych ewidencyjnych działek. Dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, odpisy z ksiąg wieczystych, akty normatywne ilustrujące aktualny stan prawny nieruchomości. WING podkreślił, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub też przez inne organy. Nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii dotyczących uprawnień do gruntu.

W ocenie WING, decyzja z [...]lipca 2012 r. uwzględnia w całości wiążące w tej sprawie stanowisko wyrażone w wyroku II SA/Rz 1131/11. Wskazując § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków [Dz. U. nr 38, poz. 454, dalej rozporządzenie] organ odwoławczy podkreślił, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do decydowania w przedmiocie zasięgu prawa własności na gruncie.

W odniesieniu do żądania uzupełnienia materiału dowodowego o odpis umowy darowizny z 16 lipca 1935 r. organ wskazał, że z zaświadczenia Sądu Rejonowego w Rzeszowie Dz.odp. [...] wynika, że w zamkniętym Lwh [...] gm. kat. P. wpisane są parcele nr: [...] (budowlana), [...] (budowlana) i [...] (ogród) na rzecz J.P. w całości, na podstawie wskazanej umowy darowizny. W ocenie WING, umowa darowizny dotyczy parcel objętych zamkniętym Lwh i nie stanowi dowodu mogącego być podstawą dokonania żądanej zmiany.

Organ odwoławczy zaznaczył, że działka nr [...] powstała z dawnej parceli gruntowej nr [...], odpowiada obecnie działce nr [...] i nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie drogi – działki nr [...].

Odnosząc się do zarzutu braku odniesienia się przez Prezydenta do żądań zawartych w piśmie A. Z. z 26 czerwca 2012 r. WING zauważył, że pismo to nie zostało przed wydaniem zaskarżonej decyzji włączone do prowadzonego przez organ I instancji postępowania, który to fakt budzi zastrzeżenia. Prezydent odniósł się do tego pisma dopiero w piśmie z 27 września 2012 r. na skutek interwencji organu odwoławczego, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się z do faktu wykreślenia władającego działką nr [...], WING wskazał, że nastąpiło to – jak wynika z pisma Prezydenta z 24 października 2012 r. – na wniosek Miejskiego Zarządu Dróg w Rzeszowie jako czynność techniczna, a więc w zakresie tym nie była wymagana decyzja administracyjna, a nadto nie miało to wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie.

Decyzję z [...] października 2012 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Z., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Rzeszowa z [...] lipca 2012 r. i o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, rozstrzygnięcia powyższe:

1. naruszają jej interes prawny w ujawnieniu prawidłowego stanu własności i aktualnych danych ewidencyjnych w odniesieniu do działki nr 291, zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 pgk;

2. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 21, 24 ust. 1 pkt 2 pgk i § 47 ust. 1, 3, § 44 pkt 2 i § 37 rozporządzenia;

3. zawierają istotne wady prawne, bowiem w ewidencji gruntów w zakresie działki nr [...] jako właściciel figuruje Skarb Państwa mimo, że nie ma i nigdy nie było żadnych podstaw do takiego stanu rzeczy;

4. wydane zostały z naruszeniem regulacji procesowych tj. art. 7, 8, 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 81 kpa;

5. nie respektują oceny prawnej i wskazań zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku II SA/Rz 1131/11, co narusza art. 153 ppsa.

Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy dysponował dokumentami, których nie udostępnił stronom postępowania, a to: pisma Miejskiego Zarządu Dróg w Rzeszowie z 20.01.2012 r. i zawiadomienia o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków z 26.01.2012 r. (przekazanych przez organ I instancji przy piśmie z 24.10.2012 r.) Zdaniem skarżącej, przedmiotowe decyzje wydane zostały wbrew istniejącemu od lat stanowi faktycznemu na gruncie. Skarżąca zakwestionowała fakt uznania przez WING za uchybienie nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy spóźnione odniesienie się przez organ I instancji do podniesionych przez nią w piśmie z 26.06.2012 r. zagadnień. Zwróciła uwagę na bezzasadne nieuwzględnienie zgłoszonego przez nią wniosku o uzyskanie z Archiwum Państwowego w Rzeszowie umowy darowizny z 16 lipca 1935 r., podczas gdy umowa ta wraz z postanowieniem z 15 czerwca 1993 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. i J. K., stanowiłyby niepodważalny dowód stwierdzający, że jest ona obecnym właścicielem części działki nr [...] obr. [...] w Rzeszowie (powstałej z parceli budowlanej nr [...]). Podniosła, że Prezydent wykreślił na wniosek Miejskiego Zarządu Dróg w Rzeszowie ten właśnie podmiot jako władającego działką nr [...] obr. [...] Rzeszów, gdy ona również złożyła taki wniosek (pismo z 19.05.2008 r.). Zaznaczyła, że zmiana ta była niedopuszczalna bez powiadomienia o tym stron. Wbrew twierdzeniom Prezydenta, bezpośredni pomiar na gruncie w odniesieniu do działki nr [...] jest możliwy i dopuszczalny nie tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, ale także w postępowaniu w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, na co wskazuje § 37 rozporządzenia. Skoro Prezydent jako prowadzący ewidencję gruntów obowiązany jest do utrzymywania operatu ewidencyjnego miasta Rzeszowa w stanie aktualności, to winien on na wyłączny koszt Gminy Miasta Rzeszów dokonać prawidłowej aktualizacji ewidencji gruntów, w tym również ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Skarżąca zwróciła uwagę, że dokumentacja geodezyjno-kartograficzna zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych i mapę uzupełniającą, przyjęta do grodzkiego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 maja 2007 r. pod nr [...] zdezaktualizowała się, a tym samym nie jest wiarygodna, na co zwrócił zresztą uwagę WSA w Rzeszowie.

Skarżąca zaznaczyła, że z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg [Dz.U. nr 28, poz. 141] wynika, że księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 1 tego aktu, zachowują znaczenie dokumentów. Zaświadczenie z treści podlegającej zamknięciu z urzędu dawnej księgi wieczystej (księgi hipotecznej, gruntowej) lwh 847 gm. kat. P. stanowi więc dowód, który winien zostać oceniony zgodnie ze stosownymi zasadami zawartymi w kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie z powodów przedstawionych uprzednio w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Z mocy art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sąd I instancji orzekający w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku II SA/Rz 1131/11. Wskazując na wytyczne zawarte w uzasadnieniu tamtego wyroku, które mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, należy wymienić: po pierwsze - opracowanie geodezyjne odzwierciedlające wynik badań historycznych nie może być dokumentem stanowiącym podstawę wprowadzenia zmian ewidencyjnych, gdyż prowadziłoby to do ustaleń faktycznych, co do granic i podmiotów, którym przysługują prawa [,nie na podstawie] stosownych dokumentów urzędowych określonych w § 12 ust. 1 i § 36 rozporządzenia, lecz [jest] jedynie opracowaniem odzwierciedlającym historyczne stany prawne i faktyczne; po drugie - zamknięta księga wieczysta nie może stanowić podstawy wpisu prawa własności w ewidencji gruntów, może jedynie stanowić jeden z dowodów, za pomocą którego można wykazać przed sądem powszechnym prawo własności; po trzecie - dokumenty dotyczące prawa własności sporządzone kilkadziesiąt lat temu, po których następowały zmiany stanu prawnego (np. uwłaszczenia), nie mogą stanowić podstawy do wykazania w ewidencji gruntów osoby właściciela.

W związku z takimi wytycznymi Prezydent pismem z 23 maja 2012 r. wezwał A. Z. do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej prawo własności do działki numer [...] obr. [...], niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca złożyła pismo datowane na dzień 11 czerwca 2012 r., prezentujące jej stanowisko w sprawie, nie przedstawiła jednak żadnych nowych dokumentów uzasadniających jej wniosek.

Poza sporem pozostaje, że podczas założenia ewidencji gruntów dla obrębu nr [...] Rzeszów – P., wydzielono działkę nr [...] jako grunt zajęty pod drogę, należącą do byłego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Podczas przeprowadzonego w 1976 r. kompleksowego uwłaszczenia gospodarstw rolnych, działka ta nie została objęta uwłaszczeniem. Podczas przeprowadzonej w 2003 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotychczasowa działka nr 38 w obrębie nr 46 zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] w obrębie [...] W. Północ. Aktualnie objęta wnioskiem działka nr [...], obr. [...] W. Północ, jest wykazana w ewidencji gruntów jako własność Skarbu Państwa.

Obecnie, domagając się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, skarżąca odwołuje się do zapisów widniejących w zamkniętej księdze gruntowej Lwh [...], do postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Julii Kliś przez A. Z. i do umowy darowizny z 16 lipca 1935 r. na rzecz J. K..

W świetle § 12 rozporządzenia, dane odnośnie właścicieli nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych i dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Przepis § 36 rozporządzenia przewiduje, że podstawę wprowadzenia w ewidencji zmian w zakresie przebiegu granic działek stanowić mogą dokumenty geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu sporządzone w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystane do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku II SA/Rz 1131/11 wskazał, że w kontrolowanej sprawie podstawę dokonania żądanego przez skarżącą wpisu nie mogą stanowić: opracowanie geodezyjne odzwierciedlające wynik badań historycznych; zamknięta księga wieczysta, bowiem może ona stanowić jedynie dowód w ramach toczonego przed sądem powszechnym postępowania w sprawie o prawo własności, ani dokumenty dotyczące prawa własności sporządzone kilkadziesiąt lat temu, po których następowały zmiany stanu prawnego (np. uwłaszczenia). W takiej sytuacji, Sąd I instancji, orzekający w niniejszej sprawie, będąc związany poglądami wyrażonymi w wyroku II SA/Rz 1131/11 stwierdził, że stanowisko organów obu instancji, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów uzasadniających jej żądanie, jest w pełni uzasadnione. Podstawy do dokonania wpisu nie może stanowić ani sporządzone w oparciu o materiały historyczne opracowanie geodezyjne, ani zamknięta księga gruntowa Lwh [...], ani umowa darowizny z 16 lipca 1935 r.

Skoro skarżąca nie przedstawiła – mimo żądania organu I instancji – żadnych dodatkowych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do dokonania żądanej przez nią zmiany w ewidencji gruntów i budynków uznać należy, że stanowisko organów ewidencyjnych odnośnie odmowy dokonania nowego wpisu zasługuje na pełną akceptację.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła A. Z., reprezentowana przez radcę prawnego K. B., zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 153 w zw. z art. 145 "pkt 1 lit. c" [winno być "§ 1 pkt 1 lit. c"] ppsa przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy obu instancji zrealizowały ocenę prawną i wskazania (wytyczne) co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku II SA/Rz 1131/11 wskutek:

a. niewykonania przez organy wytycznych tego Sądu, co do właściwości rozstrzygnięcia w jednym postępowaniu (s. 10 akapit 3, s. 11 akapit 1) zarówno kwestii wykreślenia – dokonanego bez podstawy prawnej – wpisu do ewidencji gruntów działki nr [...] jako właściciela Skarbu Państwa, jak też ujawnienia skarżącej jako właściciela części działki [...] (a w pozostałej części następców prawnych z rodziny S.), po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 7 i 77 kpa (wytyczne Sądu s. 10 akapit 2);

b. nie podjęcia praktycznie żadnych działań przez organy obu instancji – zgodnie z art. 75 i 77 (s. 10 uzasadnienia wyroku) w celu zebrania materiału dowodowego w wykonaniu wytycznych Sądu w odniesieniu do działki nr [...], w tym nie zebranie jakiegokolwiek materiału dowodowego pozwalającego na utrzymanie wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...], tudzież praktyczna odmowa przez organy obu instancji podjęcia czynności wnioskowanych przez skarżącą (tożsamych w obu instancjach) i w kwestii zebrania dowodów stanowiących ewentualną podstawę wpisu własności skarżącej w odniesieniu do części działki nr 291 w zakresie odpowiadającej częściom: dawnej parceli budowlanej l. kat. [...] i parceli gruntowej l. kat. [...];

c. nie wykreślenia w ramach wytycznych (s. 11 akapit 1) jako właściciela Skarbu Państwa z ewidencji gruntów działki [...] – wpisanego bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, czego dowodzi brak jakichkolwiek dokumentów uprawniających do wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...], jak też do jego utrzymania oraz pośrednio wykreślenie w toku już ponowionego postępowania administracyjnego rzekomego władającego Wydziału Gospodarki Komunalnej, Inwestycji i Dróg Urzędu Miasta Rzeszowa (s. 8 decyzji II instancji), na jego wniosek;

d. nie ujawnienia skarżącej jako właściciela części działki nr [...] odpowiadającej przynajmniej części dawnej parceli gruntowej l.kat. [...], KW nr [...] (k. 225-227 akt administracyjnych), jako spadkobierczyni (matki skarżącej) J.K. (z domu P.) w oparciu o postanowienie Sąd Rejonowego w Rzeszowie z 15 czerwca 1993 r., I Ns 541/93 i operat z roku 2007 (k. 135, 211-224 akt administracyjnych);

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez nieuwzględnienie skargi i nie uchylenie zaskarżonej decyzji z 31 października 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2012 r., mimo że zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest wskutek naruszenia przez organy obu instancji:

a. art. 75 i 77 kpa bowiem organy wprost "unikały" zebrania materiałów dowodowych i podjęcia czynności niezbędnych do wydania decyzji zgodnie z wnioskami skarżącej, wytycznymi i wyrażoną oceną prawną WSA w Rzeszowie, a w przeprowadzonym postępowaniu organy nie przeprowadziły żadnych istotnych wnioskowanych przez skarżącą czynności, w tym w zakresie aktualizacji operatu technicznego przez m. in. ustalenie przebiegu granic działki nr [...] na gruncie – w trybie § 37 w zw. z § 36 i 35 rozporządzenia; nie zebrały innych dowodów pozwalających skarżącej na ujawnienie jej prawa własności w pełnym zakresie do części działki [...];

b. art. 7, 77 i 80 kpa przez nie wyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy a w konsekwencji przekroczenie granicy ich swobodnej oceny, w szczególności w wyniku nie odniesienia się do ponawianych wniosków skarżącego o wykreślenie Skarbu Państwa jako właściciela działki, która to czynność umożliwiałaby sporządzenie (również samej stronie) operatu geodezyjnego i synchronizacji geodezyjno-prawnej, w oparciu o który i dokumenty "własnościowe" ujawnione w aktach sprawy stałoby się możliwe ujawnienie praw[a] własności skarżącej w odniesieniu do części działki nr [...];

c. art. 78 § 1 kpa przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym nierozpatrzenie wniosków dowodowych przez organ I instancji zgłoszonych pismem z 26 czerwca 2001 r. (k. 21-34 akt administracyjnych) – o zebranie (przez wystąpienie przez organ I instancji do Archiwum Państwowego w Rzeszowie) i przeprowadzenie dowodu – jako dokumentu źródłowego dla nabycia własności (części działki [...]) z odpisu aktu notarialnego – darowizny z 16 lipca 1935 r., dokumentującego nabycie w drodze darowizny przez matkę skarżącej, m. in. parceli budowlanej l.kat. [...]), której część stanowi obecnie część działki nr 291, której jedyną spadkobierczynią jest skarżąca;

d. o aktualizację ewidencji gruntów w zakresie działki [...] przez, m. in. ustalenie przebiegu granic działki [...] przez pomiary na gruncie;

II. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa) w wyniku niewłaściwego zastosowa[nia]:

1. art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287) w zw. z art. 153 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, polegające na:

a. nie wykreśleniu z ewidencji gruntów Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...], który to wpis nigdy nie miał podstawy prawnej i nie ma jakiegokolwiek oparcia prawnego dla jego utrzymania, w tym w sprawie w zebranym materiału dowodowym;

b. nie dokonaniu wpisu skarżącej jako właściciela części działki nr [...];

2. § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, bowiem w sprawie nie zachodzą rzekome braki dokumentów uniemożliwiające ujawnienie własności skarżącej części działki nr [...], gdyż zalegające w aktach sprawy: postanowienie o nabyciu przez skarżącą spadku po J. K. z 15 czerwca 1993 r. i odpis KW nr [...] w zakresie części dawnej parceli gruntowej nr [...] (k. 225-229 akt administracyjnych) – po uzyskaniu (w części) ich formalnych odpisów przez organ I instancji (zgodnie z wnioskiem skarżącej) wraz z uaktualnionym operatem technicznym pozwalałby wprost na przynajmniej w tej części ujawnienie własności skarżącej części działki nr [...].

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o:

- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych lub przedłożonego spisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ppsa, jednak podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią pochodną zarzutów naruszenia norm wywiedzionych z art. 153 ppsa i norm prawa materialnego, stąd ocena zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego determinowała ocenę zarzutów procesowych.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem II SA/Rz 1131/11 uchylił decyzję z [...] września 2011 r. Wojewódzkiego Inspektora i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z [...] lipca 2011 r. a organy obu instancji, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę i Sąd w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 153 ppsa pozostawały związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku II SA/Rz 1131/11.

Zgodnie z art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex 596261).

Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji trafnie odczytały ocenę prawną i wskazania, zawarte w wyroku II SA/Rz 1131/11. Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, zebrane w sprawie dowody nie dawały podstaw do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów, w szczególności w zakresie wykreślenia wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...] i wpisanie w to miejsce skarżącej.

W świetle wyroku II SA/Rz 1131/11, żądanie skarżącej dotyczy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie prawa własności działki nr [...].

Założenie skarżącej, że Skarb Państwa został błędnie ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki nr 291, nie mogło prowadzić do wykreślenia Skarbu Państwa z ewidencji gruntów jako właściciela działki nr 291, na podstawie dokumentów, powołanych przez skarżącą. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że usuwanie błędów lub omyłek ewidencji następuje w ramach aktualizacji ewidencji, pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Nie jest aktualizowaniem ewidencji wprowadzanie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy (wyrok NSA z: 14.11.2007 r., I OSK 1488/06; 11.3.2008 r., I OSK 350/07; 30.9.2011 r., I OSK 1628/10, cbosa), czego w istocie żądała skarżąca. Tym samym podstawą do dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem skarżącej nie mogły stanowić sporządzone w oparciu o materiały historyczne opracowanie geodezyjne, ani zamknięta księga gruntowa Lwh [...], ani umowa darowizny z 16 lipca 1935 r., na co wyraźnie wskazał Sąd I instancji w prawomocnym wyroku II SA/Rz 1131/11. Wszystkie te dokumenty odwoływały się bowiem do stanu prawnego, zaistniałego przed założeniem ewidencji gruntów w 1976 r. dla obrębu nr [...] Rzeszów P. (prekluzja stanu faktycznego, ustalonego prawomocnym wyrokiem II SA/Rz 1131/11; art. 170 ppsa). Sąd w wyroku II SA/Rz 1131/11 wiążąco wskazał, że podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu, a żaden z dokumentów wskazanych przez skarżącą nie był późniejszy niż te, które posłużyły do wpisów dokonanych przed złożeniem wniosku z 16 maja 2008 r. i 19 maja 2008 r.

Z tej przyczyny art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk w zw. z art. 153 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa okazał się nieusprawiedliwiony.

Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków zostały uregulowane przez ustawodawcę w ustawie z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1297) i w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 2 pkt 8 pgk, istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 pgk, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład których wchodzą grunty. Do zadań starosty ustawodawca zaliczył w szczególności prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (art. 7d pkt 1 ugk). Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 pgk). Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego, ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, czyniły to przepisy obowiązującego od 2 czerwca 2001 r. rozporządzenia.

Ustawową podstawą aktualizacji operatu ewidencyjnego – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - jest norma prawna wywiedziona z art. 20 ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 pgk. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie przepisami rozporządzenia, może nastąpić w dwojakim trybie: w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o której tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (wyrok WSA w Krakowie z 16.4.2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex 510289, akceptowany przez E. Stefańską w: Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, s. 243-244, uw. 3).

Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swych praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok WSA w Łodzi z 19.3.2013 r., III SA/Łd 1053/12, Lex nr 1301298). Deklaratoryjny charakter ewidencji gruntów i budynków oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (wyrok NSA z: 19.10.2011 r., I OSK 1764/10; 12.7.2012 r., I OSK 1004/11; wyrok WSA w Łodzi z: 14.3.2012 r., III SA/Łd 24/12; 11.7.2012 r., III SA/Łd 411/12; wyrok WSA w Krakowie z 30.1.2013 r., III SA/Kr 398/12, cbos; E. Stefańska – op. cit., s. 225-227, uw. 33 i 37).

Dla prawidłowej oceny zarzutów materialnoprawnych skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na wzajemne relacje między księgami wieczystymi a ewidencją gruntów i budynków. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece j.t. Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm., dalej kwh), przy czym domniemanie obejmuje tylko prawa (w tym prawo własności). W doktrynie podkreśla się, że o ile dane dotyczące oznaczenia nieruchomości nie podlegają ochronie przewidzianej dla wpisu praw w księdze wieczystej (S. Rudnicki, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu w sprawach wieczystoksięgowych. Komentarz. LexisNexis 2010, s. 36, uw. 1; s. 44-45, uw. 3), o tyle same dane zapisane w ewidencji gruntów i budynków objęte są domniemaniem ich prawdziwości przewidzianej dla rejestrów publicznych (D. Falcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gall 2009, s. 251 akapit 1).

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) stanowią wyłączną podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. W razie niezgodności tych danych z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd wieczystoksięgowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Sprostowanie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. Oznaczenie nieruchomości zawiera dział I-O księgi wieczystej, który nie zawiera wpisów prawa (S. Rudnicki w: G. Bieniek, S. Rudnicki, aktualizacja M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, LexisNexis 2013, s. 76, uw. 1; s. 129, uw. 7).

Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w dziale II księgi wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych; art. 5 kwh). Z tego też względu za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela (wyrok WSA w Kielcach z 14.3.2013 r., II SA/Ke 91/13, Lex nr 1302989).

Skoro żaden z dokumentów wskazanych przez skarżącą nie mógł być podstawą dokonania żądanego przez skarżącą wpisu w ramach aktualizacji ewidencji gruntów, a skarżąca nie przedstawiła – mimo wezwania Starosty - innych dokumentów, mogących być podstawą wpisu, to nawet jeśli w jednym postępowaniu możliwe było dokonanie wykreślenia Skarbu Państwa z ewidencji gruntów Skarbu Państwa odnośnie działki nr [...], jak i ujawnienia skarżącej jako właściciela części działki nr [...], to możliwość taka nie mogła być zrealizowana w kontrolowanym postępowaniu. W szczególności podstawą ujawnienia skarżącej jako właściciela działki nr [...] w ewidencji gruntów nie mogło być samo postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K., bowiem nie dokumentuje ono tego, że w skład spadku po J. K. wchodziła działka nr [...]. Podstawą takiego wpisu w ewidencji gruntów mógłby być natomiast aktualny odpis księgi wieczystej, obecnie prowadzonej dla nieruchomości - działki nr [...], w której w dziale II jako właściciel, wpisana zostałaby skarżąca bądź odpis prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, rozstrzygającego spór o prawo własności działki nr [...] na korzyść skarżącej (art. 3 ust. 1 kwh; § 12 ust. 1 pkt 1 lub 2 rozporządzenia). Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, pozostawienie w ewidencji gruntów jako właściciela działki nr [...] Skarbu Państwa nie "blokuje skarżącej możliwości synchronizacji geodezyjno-prawnej nieruchomości...i posłużenia się nią przy ujawnieniu swych praw właścicielskich w księgach wieczystych" (s. 6 akapit 2 skargi kasacyjnej). Z tej przyczyny zarzut naruszenia § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zarzuty naruszenia art. 153 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 7, 77 i 80 kpa; art. 75 i 77 kpa, i art. 78 § 1 kpa, okazały się niezasadne.

Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy wskazać, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że organy obu instancji prawidłowo zrealizowały ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku II SA/Rz 1131/11.

W wyroku II SA/Rz 1131/11 Wojewódzki Sąd za niezasadny uznał zarzut skarżącej, że sprawy z wniosków skarżącej dotyczącej wykreślenia z ewidencji gruntów, jako właściciela działki nr [...] Skarbu Państwa, a ujawnienia jako współwłaścicielki skarżącej, należy prowadzić oddzielnie i zakończyć odrębnymi decyzjami. Z tej oceny prawnej nie wynika – jak tego zdaje się oczekiwać skarżąca – że wobec braku aktualnych dokumentów mogących stanowić podstawę aktualizacji ewidencji gruntów, skarżąca miałaby zostać ujawniona jako współwłaścicielka działki nr 291, w miejsce wykreślonego Skarbu Państwa. Skoro Prezydent wykreślił Miejski Zarząd Dróg w Rzeszowie na jego wniosek, w drodze czynności technicznej, to brak było podstaw do orzekania w tej materii decyzją. Nie mogło zatem dojść do naruszenia wskazanych jako normy dopełnienia art. 7 i 77 kpa. Przepis art. 77 składa się z 4 paragrafów, o różnej treści normatywnej. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślać się i precyzować, naruszenia której jednostki redakcyjnej art. 77 kpa skarżąca się dopatruje.

Obowiązkiem organów nie było zebranie "materiału dowodowego pozwalającego na utrzymanie wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...]", bowiem w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego możliwe było jedynie dokonanie nowego wpisu – w tym np. na podstawie odpisu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego (wyrok NSA z 30.9.2011 r., I OSK 1628/10; 12.7.2012 r., I OSK 1012/12), którego skarżąca, mimo wezwania Prezydenta, nie przedłożyła. Wskazywanie przez skarżącą dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy niż wynikający z aktualnego stanu ewidencji gruntów, nie mogło być skuteczne. Wnioski dowodowe skarżącej w tej materii nie dotyczyły okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 kpa). W kontrolowanej sprawie organy nie miały obowiązku ustalenia przebiegu granic na gruncie i nie naruszyły § 37 w zw. z § 36 i 35 rozporządzenia. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, w kontrolowanym postępowaniu na Prezydencie nie spoczywał obowiązek przeprowadzenia dalej idącego postępowania dowodowego w zakresie ustalania przebiegu granic działek na gruncie przez przeprowadzenie pomiarów fotogrametrycznych i terenowych pomiarów geodezyjnych. Normodawca w § 35 rozporządzenia wskazał, że "źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: ... 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych,...a kontrolowane postępowanie nie dotyczyło założenia ewidencji. Przepis § 35 rozporządzenia stosuje się co prawda odpowiednio do aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 45 ust. 2 rozporządzenia), lecz nie sposób tego przepisu wykładać w oderwaniu od ust. 1 § 45 rozporządzenia, wskazującego, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Takimi dokumentami, które mogłyby posłużyć do aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zmiany przebiegu utrwalonej granicy, należycie udokumentowanej w ewidencji gruntów, mogłyby być prawomocne postanowienie sądu powszechnego o zasiedzeniu fizycznej części nieruchomości bądź o rozgraniczeniu (§ 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia), a żadne z takich postanowień nie zapadło. Normodawca wskazał także, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: ...2) w celu podziału nieruchomości (§ 36 pkt 2 rozporządzenia), lecz decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło decyzję z [...] października 2007 r. nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości nr [...] obr. [...].

Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku.