Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 471/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Marzenna Glabas, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego E. K. i E.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1082/14 w sprawie ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1082/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. uchylił zaskarżoną decyzję; II. przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat Marii Olejnik kwotę 295,20 zł, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej Kolegium, SKO bądź organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2013 r.) utrzymało w mocy decyzję z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2013 r.) wydaną z upoważnienia Burmistrza Białogardu przez p.o. Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Białogardzie (dalej Burmistrz), przyznającej E. K. (skarżąca kasacyjnie bądź wnioskodawczyni) prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. C. (dalej syn) na okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r., w kwocie 500 zł.

Burmistrz z uwagi na uwzględnienie w całości żądania strony, na podstawie art. 107 § 4 kpa odstąpił od uzasadnienia decyzji.

Dnia 5 września 2013 r. do Burmistrza wpłynęło pismo C. C. z dnia 3 września 2013 r. zatytułowane "Odwołanie od decyzji [...] z dnia 13 [...] 2013".

W odwołaniu od decyzji z [...] sierpnia 2013 r. C. C. (dalej skarżący) podniósł, że dnia 24 sierpnia 2013 r. otrzymał od Burmistrza informację o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego wnioskodawczyni, która jego zdaniem nie jest uprawniona do przedmiotowego świadczenia. Wniósł o wstrzymanie wypłat świadczenia i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z dokumentów urzędu skarbowego. Skarżący wyjaśnił, że przekazywał wnioskodawczyni, tytułem alimentów, kwoty niższe niż przyznane orzeczeniem sądu (ostatnio 200 zł miesięcznie) ponieważ część środków przeznaczał na żywność i leki. Wskazał na swą trudną sytuację materialną (utratę prawa do renty) i pogarszający stan zdrowia (niepełnosprawność stopniu lekkim). Zakwestionował wysokość ustalonego przez Burmistrza dochodu wnioskodawczyni za 2011 r., wskazując że prócz umowy o pracę, uzyskiwała dochód z umowy zlecenia.

Kolegium decyzją z dnia [...] października 2013 r. [nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2013 r.), uznając pismo z 3 września 2013 r. jako odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2013 r., umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżącego.

Kolegium uznało, że odwołanie było niedopuszczalne, ponieważ odwołujący się nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wykazanie interesu prawnego w tego rodzaju postępowaniu, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy [z dnia 7 września 2007 r.] o pomocy osobom uprawnionym do alimentów [Dz. U. z 2012 r., poz. 1228, zm. poz. 1548, dalej upal] o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, takiego uprawnienia nie daje dłużnikowi alimentacyjnemu. Jak zauważyło Kolegium, art. 27 ust. 7 upal, nakłada na organ obowiązek poinformowania dłużnika alimentacyjnego, o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co w powyższym przypadku organ właściwy wierzyciela uczynił i przesłał C. C. stosowną informację pismem z [...] sierpnia 2013 r.

C. C. zaskarżył decyzję z [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r., II SA/Sz 1430/13 (dalej wyrok II SA/Sz 1430/13) uchylił decyzję z [...] października 2013 r.

Sąd I instancji wskazał, że decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane przez skarżącego w sprawie dotyczącej decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna jest wadliwa. Skarżący składając "odwołanie" od decyzji I instancji miał interes prawny jako dłużnik postępowania, by uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w sprawie o przyznanie na rzecz jego syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego i negować jego wynik. Otwarta pozostaje kwestia charakteru pisma złożonego przez C. C., a zakwalifikowanego przez organ jako "odwołanie". Skarżący nie został powiadomiony przez organ I instancji o toczącym się na wniosek E. K. postępowaniu a o jego wyniku dowiedział się dopiero z pisma informacyjnego organu z [...] sierpnia 2013 r., doręczonego mu dnia 21 sierpnia 2013 r. W ocenie WSA w Szczecinie powyższe nie pozwala na stwierdzenie, czy skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, zachował czternastodniowy termin do kwestionowania decyzji z [...] sierpnia 2013 r. Skuteczność doręczenia pisma skarżącemu zależy od ustalenia, czy dopełnił on czynności wniesienia odwołania w terminie. Sąd wskazał, że rzeczą organu jest ustalenie daty doręczenia przedmiotowej decyzji wnioskodawczyni i skonfrontowanie jej z datą złożenia przez skarżącego pisma z 3 września 2013 r. zatytułowanego "odwołanie", a w dalszej kolejności, w zależności od poczynionych ustaleń, ocena żądania skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do wniesienia odwołania, a w sytuacji niezachowania terminu do wniesienia odwołania, rozważenie dopuszczalności pisma w trybie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w rozumieniu art. 145 kpa i następne. W zależności od poczynionych w pierwszym etapie ustaleń, organ będzie mógł przystąpić do badania zasadności przyznania wnioskodawczyni świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zarzutów skarżącego w tym zakresie.

W następstwie wyroku II SA/Sz 1430/13 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z [...] września 2014 r. utrzymało w mocy decyzję z [...] sierpnia 2013 r.

Decyzję z [...] września 2014 r. SKO w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2013 r.

W ocenie Kolegium, decyzję z [...] sierpnia 2013 r. po dwukrotnym awizowaniu dnia 29 sierpnia 2013 r. i 5 września 2013 r. doręczono wnioskodawczyni w trybie doręczenia zastępczego dnia 11 września 2013 r. Odwołanie skarżącego od przedmiotowej decyzji wpłynęło do Burmistrza 5 września 2013 r., zatem należy uznać, że zostało złożone w przewidzianym terminie. Odwołujący się ma interes prawny jako dłużnik alimentacyjny postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie na rzecz jego syna świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a zatem uznać go należy za stronę niniejszego postępowania. Na podstawie analizy dokumentów Urzędu Skarbowego w Sopocie i w Białogardzie Kolegium ustaliło, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni w 2011 r. wyniósł 616,54 zł, tym samym nie przekraczał kwoty 725 zł i uprawnia do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W skardze do WSA C. C. wniósł o uchylenie decyzji z [...] września 2014 r. Skarżący zarzucił decyzji pominięcie przedstawionych przez niego dowodów załączonych do odwołania tj.: wyciągu z konta wnioskodawczyni i zaświadczenia o zarobkach świadczących o wyższych niż wykazywane przez nią dochodach; faktu otrzymywania przez wnioskodawczynię na swą rzecz alimentów od jej ojca Z. K. w wysokości 400 zł miesięcznie, co wynika z wyciągu jej konta bankowego, a który to dochód zataiła. Skarżący wskazał, że w 2011 r. syn mieszkał razem z nim, w związku z czym dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię nie powinien być dzielony na dwie osoby. W jego ocenie za błędne należy uznać ustalenie, że wnioskodawczyni w 2011 r. osiągała dochód na osobę w rodzinie w wysokości 616,54 zł. Skarżący wniósł o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Białogardzie o informację, czy toczyła się w nim sprawa o alimenty z powództwa E. K. przeciwko Z. K., a w przypadku odpowiedzi pozytywnej przeprowadzenie dowodu z wydanego orzeczenia kończącego postępowanie. Skarżący wskazał, że co miesiąc przekazywał tytułem alimentów połowę z zasądzonej kwoty 400 zł, czyli 200 zł, z uwagi na swe możliwości finansowe i sytuację osobistą. Choruje on na epilepsję, w związku z czym potrzebuje środków finansowych na zakup lekarstw, pokrycie kosztów utrzymania mieszkania i wyżywienie. Z MOPS w Sopocie otrzymuje zasiłek celowy i zasiłek pielęgnacyjny. Wpłat tytułem alimentów dokonuje w wysokości, w jakiej jest to możliwe.

W odpowiedzi na skargę SKO w Koszalinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 5 listopada 2015 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, E. K. wnosząc o oddalenie skargi podniosła, że przedkładając umowę za jeden miesiąc skarżący nie bierze pod uwagę faktu, że do wyliczenia dochodu bierze się pod uwagę przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym, poprzedzającym prawo do świadczeń, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i składki zdrowotne, a jej zarobki kształtowały się na różnym poziomie i wynosiły od 1.000,00 zł netto do 1.460,00 zł netto, w zależności od liczby przepracowanych dni. Odnośnie zasądzonych przez Sąd Rejonowy na jej rzecz alimentów wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 4 i art. 10 ust. 3 upal w zw. z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem nieopodatkowanym są jedynie alimenty na rzecz dzieci. Gołosłowne i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest w ocenie wnioskodawczyni twierdzenie skarżącego, że w 2011 r. małoletni zamieszkiwał z nim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku II SA/Sz 1082/14.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawę prawną decyzji z [...] września 2014 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z "2015 r., poz. 859" [winno być "2012 r., poz. 1228, zm. poz. 1548"]). Kwestia dotycząca możliwości zaskarżenia przez skarżacego decyzji przyznającej prawo do świadczeń alimentacyjnych na rzecz jego syna A. C. została przesądzona wyrokiem II SA/Sz 1430/13.

Stosując się do zaleceń tego Sądu, Kolegium dokonało niezbędnych ustaleń, pozwalających na przyjęcie, że skarżący zachował czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2013 r., a następnie rozpoznało wspomniane odwołanie.

Utrzymując w mocy decyzję z [...] sierpnia 2013 r., Kolegium podzieliło ustalenia Burmistrza odnośnie dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni w 2011 r., nie odnosząc się jednak do jakichkolwiek argumentów podnoszonych w odwołaniu wniesionym od tej decyzji przez skarżącego i całkowicie pomijając przedstawione przez niego dowody.

Tym samym Kolegium naruszyło przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy mamy do czynienia z czytelnie i jednoznacznie postawionymi twierdzeniami odwołania, należy oczekiwać od organu, który rozpoznając odwołanie wydaje w sprawie rozstrzygnięcie, że wyjaśni on sprawę w niezbędnym zakresie i rozpozna argumentację strony zamieszczoną w odwołaniu.

Jedną z podstawowych zasad postępowania, którą winien brać pod uwagę organ odwoławczy przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z 12.11.1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992/3-4/ 95), zgodnie z którym: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone".

W wyroku z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Organ odwoławczy nie może ograniczać się do rozpoznania sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznawania odwołania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ ten rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także - o ile to konieczne - rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (wyrok NSA z 14.8.1987 r., IV SA 385/87).

Obowiązek ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania wynika również z art. 11 i 107 § 3 kpa. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie - po przeprowadzaniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 kpa. Zadaniem uzasadnienia stanowiącego integralny składnik decyzji jest wyjaśnienie jej dyspozytywnej części jaką jest rozstrzygnięcie (wyrok NSA z 12.5. 2000 r., I SA/Kr 856/98, Lex 43041). Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów i ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, by w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 11 kpa). Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów (istotnych dla rozpatrzenia sprawy) podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania - w tym również w odwołaniu. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

WSA uznał, że Kolegium dopuściło się naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3, art. 11 kpa. Istotnym uchybieniem SKO było niepowołanie zarzutów odwołania i nie odniesienie się do nich w zaskarżonej decyzji. Kolegium pominęło, podnoszoną na etapie postępowania odwoławczego, kwestię nieuwzględnienia przez Burmistrza, okoliczności, że syn skarżącego w 2011 r. nie przebywał z matką lecz zamieszkiwał ze skarżącym, w związku z czym zachodzą wątpliwości co do wskazanej przez wnioskodawczynię, liczby osób wchodzących w skład rodziny, jak również okoliczności uiszczania przez skarżącego stosownych kwot tytułem świadczeń alimentacyjnych do rąk wnioskodawczyni. Argumentacja zawarta w decyzji organu II instancji dotyczy jedynie kwestii związanych z terminowością złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2013 r. Wskazane zarzuty odwołania nie doczekały się natomiast najmniejszego nawet komentarza. Kolegium nie odniosło się do dowodów w postaci wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni, czy "paska wynagrodzeń".

Sąd I instancji uznał, że Kolegium rozstrzygnęło w sprawie bez oceny i odniesienia się do złożonych na etapie postępowania odwoławczego twierdzeń. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem w ocenie Sądu, Kolegium nie odnosząc się do argumentacji odwołania dopuściło się naruszenia wskazanych wcześniej norm procesowych i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zignorowanie przez organ odwoławczy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – zarzutów odwołania prowadzi bezsprzecznie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, pozbawiając stronę w tym zakresie kontroli instancyjnej.

Rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań, wynika zatem, że dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią one kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach podlegających ich ocenie. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje przejęciem sprawy administracyjnej w celu wydania końcowego rozstrzygnięcia. Funkcja sądu polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do podjęcia w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie praw i obowiązków, w tym również zmiany rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W niniejszej sprawie Sąd nie mógł odnieść się merytorycznie do zarzutów odwołania i dokonać za organ oceny przedłożonych dowodów.

Z uwagi przedstawione uchybienia organu odwoławczego, niezbędnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie uwzględnienie powyższych uwag Sądu i usunięcie w toku postępowania instancyjnego wskazanych naruszeń prawa. Kolegium winno pamiętać o konieczności prowadzania postępowania odwoławczego zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 15 i 136 kpa. W szczególności, organ winien odnieść się do zawartych w odwołaniu zarzutów i przedstawionych dowodów. Dopiero uwzględniając wszystkie argumenty i twierdzenia podniesione w odwołaniu organ zdecyduje o podjęciu odpowiedniej decyzji na podstawie art. 138 kpa motywując jednocześnie swe stanowisko w przekonujący sposób w uzasadnieniu decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie wywiedli A. C., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego E. K. i E. K., zastępowani przez pełnomocnika r. pr. M. S., zaskarżając ów wyrok w całości.

Skarżący kasacyjnie zarzucili wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 11, 77 i art. 107 § 3 kpa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez uwzględnienie skargi w sytuacji gdy organ II instancji nie naruszył wskazanych przepisów postępowania, a nawet w razie uznania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, to naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Szczecinie do ponownego rozpoznania

2. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta o zarzut naruszenia prawa procesowego. Podstawą skutecznej skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa może być tylko naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa okazał się nieusprawiedliwiony. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że

SKO w żadnym stopniu nie odniosło się do zarzutów odwołania. Kolegium pominęło kwestię nieuwzględnienia przez organ I instancji okoliczności, czy syn skarżącego w całym 2011 r. przebywał z matką, czy też zamieszkiwał ze skarżącym w 2011 r. (bądź w części roku 2011 – jak zdaje się przyznawać autor skargi kasacyjnej (s. 2 uzasadnienia). Kolegium nie ustaliło przy pomocy przeprowadzonych przez siebie dowodów (art. 136 kpa), choć miało taki obowiązek. Obowiązkiem organu odwoławczego było rozstrzygnięcie wątpliwości co do wskazanej przez wnioskodawczynię, we wniosku o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, liczbę osób wchodzących w skład rodziny (k. 5-8 akt Burmistrza) jak również czy skarżący uiszczał stosowne kwoty tytułem świadczeń alimentacyjnych do rąk wnioskodawczyni i w jakich okresach. Organ w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionych przez skarżącego dowodów w postaci wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni a także paska jej wynagrodzeń, choć było to jego obowiązkiem (art. 80 kpa). Trafnie Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy rozstrzygnął w sprawie bez oceny i odniesienia się do złożonych na etapie postępowania odwoławczego twierdzeń i przedstawionych dowodów (k. 5-6, 7-9 akt odwoławczych).

Nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym to stan faktyczny ustalony zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, na podstawie prawidłowo zebranych i ocenionych dowodów, i należycie opisany w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa). Tylko fakty zawarte w uzasadnieniu decyzji, w części przedstawiającej ustalenia faktyczne, są stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu administracyjnym. Podobne rozwiązania są powszechnie przyjęte w kulturze prawnej – w innych procedurach regulowanych ustawami. Na gruncie przepisów procedury cywilnej przyjmuje się, że uzasadnienie wyroku może pełnić wobec jego sentencji dwojaką funkcję: 1) dopełniającą (uzupełniającą) i 2) wyjaśniającą - zgodną ze swym normalnym przeznaczeniem. Pierwsza łączy się ściśle z przedmiotem rozstrzygnięcia sądu; sąd bowiem rozstrzyga nie tylko opierając się na określonej normie prawnej, ale także na skonkretyzowanym stanie faktycznym. Druga wyjaśnia, dlaczego sąd wydał określone rozstrzygnięcie, odtwarzając przebieg rozumowania sądu (J. Klich– Rump, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądowego w procesie cywilnym, W. Pr. 1977, s. 161-162; M. Waligórski, Podstawy kasacyjne procesu cywilnego w świetle różnicy pomiędzy faktem i prawem, Lwów 1936, s. 328; tegoż autora: Moc dowodowa ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniu orzeczenia, Nowe Prawo 1953/3, s. 28; J. Wróblewski: Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1998, s. 305-308). Obie te funkcje można z powodzeniem odnieść do roli, jaką ma do spełnienia uzasadnienie wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym (pkt 4 uzasadnienia uchwały 7 Sędziów NSA z 15.2.2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39, z aprobująca glosą M. Kiełkowskiego, Przegląd Podatkowy 2011/11/51-55), jak i uzasadnienie decyzji administracyjnej.

Skoro skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego z którego wynika, że kwota którą otrzymywała skarżąca kasacyjnie od ojca tytułem alimentów w wysokości 400 zł miesięcznie, nie została ujawniona i uwzględniona w procesie rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia, to obowiązkiem organu było prawidłowe zbadanie wysokości osiągniętego przez wnioskodawczynię przychodu w 2011 r. i ocenienie tych ustaleń w świetle norm materialoprawnych.

Niewyjaśnianie tych kwestii i nieodniesienie się przez organ odwoławczy do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, uzasadniało uchylenie zaskarżonym wyrokiem decyzji z [...] września 2014 r., jako wydanej z naruszeniem art. 7, 11, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).

Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i udzielił trafnych wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa).

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.