Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 63/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art.  5
journal: Dz.U. 2015 poz 693
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wojciech Rowiński, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 9 grudnia 2021 r. nr DSE3-K1082-D16957-25/21 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego R. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 63/22

UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z 9 grudnia 2021 r., DSE3-K1082-D16957-25/21 po rozpatrzeniu wniosku R. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z 21 maja 2021 r., Nr DSE2-K0971-D16957-11/21 odmawiającą wnioskodawcy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Szef Urzędu decyzją z 21 maja 2021 r. odmówił stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, o którym mowa w przepisach ustawy o działaczach opozycji. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, w ustawowym terminie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ po rozpatrzeniu wniosku w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza on, w drodze decyzji administracyjnej, po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 cytowanej ustawy.

Strona do akt przedmiotowego postępowania o potwierdzenie statusu przedłożyła decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] października 2020 r. w której stwierdzono, że nie była ona pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, wobec powyższego w świetlne cytowanej ustawy strona może ubiegać się o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wobec stwierdzenia przez Prezesa IPN, iż wobec strony nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość przyznania przedmiotowego statusu, Szef Urzędu uznał, iż kluczowe w opisywanej sprawie jest ustalenie, czy okoliczności podnoszone przez Stronę, spełniają warunki, o których mowa w ustawie o działaczach opozycji.

Następnie organ przytoczył treść art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

Organ wyjaśnił, że zainteresowany w podaniu ubiegając się o status działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych w myśl ustawy o działaczach opozycji wskazał, że działał w [...] w [...]. Zainteresowany doprecyzował również, że jeszcze przed powstaniem [...] przed 1980 r., podczas wakacyjnych prac dorywczych w [...], przywoził stamtąd nielegalne emigracyjne wydawnictwa. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie przedłożył na powyższą okoliczność jakichkolwiek dowodów.

Wnioskodawca podniósł również, że działał konspiracyjnie w Międzyzakładowym Robotniczym Komitecie "[...]". Wnioskodawca podkreślił, że w konspiracji drukował broszury i gazetki dla podziemia takie jak "[...], "[...]". Zainteresowany zaznaczył, że początkowo było to w ilości od 10 do 30 egzemplarzy, jednak w szczytowym momencie w 1984 r. regularnie drukował 2-4 tysiące egzemplarzy nielegalnych periodyków antykomunistycznych, a także kolportował książki i kasety z muzyką patriotyczną. Zainteresowany wymienił również osoby które miały z nim współpracować jak S. N., który miał być, ważnym przedstawicielem Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu "[...]". Wnioskodawca w ramach ww. struktury miał działać pod pseudonimem H. G.. Organ zauważył, iż powyższe działania nie zostały przez stronę poparte jakimikolwiek dowodami. Wnioskodawca do wniosku dołączył:

• wydruk z Biuletynu Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, w którym zawarta jest informacja, iż "prezentował negatywną postawę polityczną, publicznie afiszował swe przekonania religijne, odmówił także podpisania przysięgi wojskowej, twierdząc, że nie zgadza się z fragmentem przysięgi dotyczącym sojuszu z ZSRR i, z którego wynika również to, że wnioskodawca był inwigilowany,

• dwie karty dotyczące rozpracowywania wnioskodawcy podejrzanego o "nielegalną propagandę polityczną" prowadzone od [...] stycznia 1986 r.,

• informację z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, o sygn. [...] z [...] października 2020 r., w której wynika, iż wnioskodawca był rozpracowywany od [...] stycznia 1986 r. do [...] lipca 1988 r.

Organ wskazał, że powyższe dokumenty odnoszą się do okresu, w którym wnioskodawca odbywał służbę wojskową.

Podniósł, że w trakcie postępowania zwrócił się do wielu instytucji, jak i do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób represjonowanych z Powodów Politycznych przy Wojewodzie [...], która to w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego zaopiniowała wniosek strony negatywnie. Organ uznał, że w związku z brakiem udowodnienia przez wnioskodawcę podnoszonych przez siebie wydarzeń, brak jest przesłanek by uznać, iż strona spełniła przesłanki z art. 2 ustawy o działaczach opozycji.

Wnioskodawca wskazał również, że został bezprawnie usunięty ze studiów [...] w 1984 r. Organ zauważył, że zgodnie z art. 3 pkt 3. lit e) ustawy o działaczach opozycji relegowanie z uczelni wyższej lub innej szkoły jest represją przewidzianą w niniejszej ustawie, jednak fakt relegacji z uczelni musi być konsekwencją udziału strony w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zainteresowany nie przedstawił dowodów, by brał udział w takowym wystąpieniu, z związku z czym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, iż strona spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3. lit e) ustawy o działaczach opozycji. Na marginesie organ zauważył, iż wnioskodawca w oświadczeniu swoim poinformował, że był w komitecie strajkowym w listopadzie lub grudniu 1981 r., jednak usunięcie ze studiów miało miejsce trzy lata po wskazanym przez wnioskodawcę wystąpieniu, stąd nie miało bezpośredniego związku z wzięciem przez zainteresowanego udziału w wystąpieniu wolnościowym o którym mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Organ wskazał, iż zgodnie z pismem z 24 marca 2021 r. o nr [...] przesłanym przez Archiwum Szkoły [...] (dawnego [...]) skreślenie wnioskodawcy z listy studentów było spowodowane niezłożeniem pracy magisterskiej.

Zainteresowany zaznaczył, że był prześladowany w czasie służby wojskowej w 1985 r. Wnioskodawca doprecyzował owe prześladowania w oświadczeniu z [...] listopada 2021 r. spisanym podczas przeglądu akt. Strona wskazała w nim, że nie mógł słuchać mszy radiowej, ponieważ nie pozwalał na to oficer polityczny, który wyłączał lub zabierał radio. Zainteresowany wskazał również, że nie dawano mu przepustek, by można było wyjść na miasto. Wnioskodawca na skutek powyższych działań wojskowych wystąpił podczas apelu i ogłosił protest głodowy, który miał trwać 3 dni. Zainteresowany miał po tym wydarzeniu zostać przewieziony konwojem ze Szkoły Podchorążych w [...] do Pułku [...] w [...], który to w większości składał się z osób o skłonnościach kryminalnych, ponadto miał zostać pozbawiony tytułu podchorążego, który przysługiwał mu po zaliczeniu pomyślnie studium wojskowego na Uczelni [...].

Organ wskazał, że w celu dokładnego zbadania, czy wnioskodawcę spełnia przesłanki represji o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji Urząd pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. zwrócił się do Wojskowego [...] z prośbą o wszelkie informacje mogące przyczynić się do prawidłowego przeprowadzenia postępowania w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ wyjaśnił, że z materiałów nadesłanych przez Archiwum Wojskowe w [...] w dniu [...] sierpnia 2021 r. nie wynika, by wnioskodawca spełniał przesłanki represji o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Z dokumentów nadesłanych przez Archiwum Wojskowego w [...] w dniu [...] sierpnia 2021 r. wynika, iż wnioskodawca z powodu "niskiego stanu moralno-politycznego" został pozbawiony tytułu podchorążego, ponadto był również przeniesiony do [...] celem pełnienia dalszej służby wojskowej.

Organ zauważył, że w art. 3 ustawy o działaczach opozycji enumeratywnie wskazano okoliczności kiedy Szef Urzędu potwierdza status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Katalog ten ma charakter zamknięty, w związku z czym organ nie może potwierdzić statusu osoby represjonowanej z innych przyczyn niż w nim wymienione. Za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ww. ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość.

Wnioskodawca podnosił także, że spełnia przesłanki z art. 3 pkt. 2 ustawy o działaczach opozycji, ponieważ był w ramach represji i prześladować wywieziony z przyczyn politycznych do odbywania służby wojskowej w "innej specjalnej jednostce". Organ wyjaśnił, że przeniesienie zainteresowanego do innej jednostki faktycznie miało miejsce z powodu "niskiego stanu moralno-politycznego", jednak zgodnie z art. 3 pkt. 2 ustawy o działaczach opozycji o represji jest mowa, gdy osoba przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W powyższym przypadku zainteresowany został przeniesiony do innej jednostki w trakcie odbywania przez niego służby wojskowej, tak więc powyższa okoliczność nie wypełnia przesłanek, o których mowa w art. 3 pkt. 2 ustawy o działaczach opozycji.

Organ wskazał, że wnioskodawca 12 listopada 2021 r. zapoznał się z aktami sprawy, wymienił osoby, które miały z nim współpracować, oraz przedstawił swoje dwa oświadczenia, które zostały zapisane. Pierwsze oświadczenie dotyczyło pobytu wnioskodawcy w wojsku, natomiast w drugim zainteresowany poinformował, że w listopadzie lub październiku 1981 r. był w służbach porządkowych strajkowych w głównym gmachu [...]. Wnioskodawca wskazał także inne osoby, z którymi współpracował, oraz organizacje i miejsca, gdzie ta współpraca miała się odbywać:

• Pan S. N. pseudonim W. – [...]

• Pan W. K. - [...]

• Pan prof. K. K. - obecnie [...]

• Pan A. G. - [...]

• Pani A. S. - drukowała periodyki wspólnie z wnioskodawcą

• Pan P. – [...]

Organ wyjaśnił, że sprawdził powyższe osoby w dostępnych źródłach jak zasoby własne Urzędu i "Encyklopedia Solidarności", jednak nie znaleziono biogramów ww. osób, a w ostatnim przypadku brak dokładniejszych danych osobowych uniemożliwiło przeprowadzenie dokładnej kwerendy.

Przy ponownym rozpatrywaniu organ dokonał sprawdzenia strony w internetowej bazie danych projektu: "katalog.bip.ipn.gov.pl", prowadzonego przez Instytut Pamięci Narodowej, a także w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, a także serwisie: "szukajwarchiwach.gov.pl" prowadzonym przez Narodowe Archiwum Cyfrowe, jak również w wykazach:

• Poborowych powołanych do odbycia dwuletniej zasadniczej służby wojskowej,

• Żołnierzy rezerwy powołanych na trzymiesięczne szkolenie wojskowe w ramach służby czynnej,

• Osób wytypowanych przez pion Departamentu III MSW do odbycia zasadniczej służby wojskowej lub ćwiczeń w bieżącym roku z dnia [...] października 1982 r.,

• Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego

prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981".

Na ww. stronach nie udało się odnaleźć informacji o wnioskodawcy dotyczących jego działalności opozycyjnej lub doznanych represji zgodnie z ustawą o działaczach opozycji.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Strona nie wykazała, ani w toku postępowania nie ustalono, by podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ustawy o działaczach opozycji bądź prowadziła działalność o której mowa w art. 2 powyższej ustawy.

Organ ocenił więc, że materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia przez stronę warunków, które mógłby stanowić o przyznaniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

R. O. złożył skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił organowi dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności odniesienia przez niego represji i braku możliwości potwierdzenia działalności opozycyjnej prowadzonej przez osoby przez niego wskazane, z którymi współpracował.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie sadu skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 grudnia 2021 r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Organ ponownie rozpatrując sprawę nie wypełnił obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., gdyż nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie wykazał że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Doprowadziło to do dokonania niedostatecznych ustaleń faktycznych.

Uchybienia te powodują, iż rozstrzygnięcie o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest przedwczesne.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1255).

Stosownie do treści art. 4 tej ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:

1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem [...] lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i

2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Bezsporną okolicznością w przedmiotowej sprawie jest to, że skarżący nie pracował na rzecz organów bezpieczeństwa państwa oraz nie współpracował w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez te organy. Potwierdza to decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z [...] października 2020 r. Nie zachodziła więc negatywna przesłanka wykluczająca uzyskanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych o przyznanie którego wystąpił skarżący.

Przesłanki pozytywne, których spełnienie jest konieczne, by mogła zostać wydana pozytywna decyzja potwierdzająca status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych określone zostały w art. 2 i art. 3 ustawy.

Stosownie do treści art. 2 ust.1 ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust.2).

Według art. 3 ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956 -1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1075), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Twierdzenie skarżącego zawarte we wniosku wskazuje, że brał on udział w działalności opozycyjnej co wyrażało się w drukowaniu ulotek i pism, ich kolportażu, udziale w strajku w związku z działaniami podejmowanymi przez [...] na uczelni [...] oraz przez Międzyzakładowy Robotniczy Komitet "[...]".

Skarżący upatruje, że w wyniku tej swojej aktywności został relegowany z uczelni, a także przeniesiony karnie do jednostki wojskowej w [...] i pozbawiony tytułu podchorążego.

Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych wskazuje się, iż jej celem jest przyznanie szczególnego statusu działaczom opozycji i osobom represjonowanym z powodów politycznych angażujących się w latach 1956-1989 w działalność antykomunistyczną. Przesłankami do uznania za działacza opozycji jest co najmniej 12 miesięczna działalność polityczna zagrożona odpowiedzialnością karną prowadzona w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Za osobę represjonowaną może być z kolei uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 ustawy wyłącznie z powodów politycznych, a więc w wyniku działalności politycznej lub udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Według organu skarżący nie wykazał, by spełnił powyższe przesłanki. Ocena ta jednak jest przedwczesna. Organ rzeczywiście zwracał się do różnych osób lub instytucji w poszukiwaniu informacji na temat ewentualnej działalności opozycyjnej skarżącego, a także informacji o tym czy wskazane przez niego okoliczności (relegacja z uczelni i karne skierowanie do jednostki wojskowej w [...]) mogły mieć związek z tą działalnością, jednak nie wykorzystał wszystkich możliwości dotyczących zgromadzenia materiału dowodowego istotnego dla wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie. Skarżący bardzo późno, bo dopiero po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie, tuż przed wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji podał nazwiska osób, z którymi rzekomo współpracował w ramach działalności opozycyjnej. Organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do tej podanej przez skarżącego okoliczności, jednak w sposób nierzetelny i niewystarczający. Otóż organ stwierdził, że analiza dostępnych stron internetowych nie potwierdziła biogramu tych osób. Organ nie prowadził jednak kwerendy w internecie w poszukiwaniu informacji o tych osobach, a w poszukiwaniu informacji o samym skarżącym. Potwierdza to notatka urzędowa sporządzona [...] lipca 2021 r. Tak więc organ nie zweryfikował w żaden sposób twierdzenia skarżącego o współpracy ze wskazanymi przez niego osobami dotyczącej działalności opozycyjnej. Organ powinien przede wszystkim dopytać skarżącego dokładnie o okoliczności tej współpracy i na tej podstawie ocenić czy zasadne byłoby przeprowadzenie dowodu z zeznań tych osób lub niektórych z nich na okoliczność działalności opozycyjnej skarżącego. W sytuacji gdyby organ uznał, że przeprowadzenie dowodu nie byłoby zasadne, powinien odnieść się do tego w uzasadnieniu decyzji. W przypadku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w uzasadnieniu decyzji powinien przedstawić ocenę tych dowodów.

Organ nie przeprowadził także dowodu z zeznań skarżącego, który to dowód mógł wyjaśnić okoliczności związane z działalnością opozycyjną skarżącego i stanowić punkt wyjścia do oceny w jakim kierunku powinny zmierzać czynności organu dotyczące gromadzenia materiału dowodowego na potrzeby tej sprawy.

Należy zauważyć, że działalność określona w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Działalność w ramach struktur z pewnością zakłada członkostwo w określonej grupie, czego skarżący nie wykazał.

Jednak aktualnie brak jest wystarczających przesłanek do oceny, że nie została wykazana współpraca skarżącego z taką zorganizowaną strukturą, która ze względu na zrównanie znaczenia tych dwóch form aktywności, oznaczać powinna ścisłe współdziałanie z organizacją, dążenie do realizacji tych samych celów, wpływ na możliwość ich osiągnięcia. Pojęcie współpracy wskazuje na daleko idący i ścisły związek z innymi osobami i określony plan działań.

Skarżący twierdzi, że współpracował osobami działającymi w ramach zorganizowanych struktur. Organ tego twierdzenia nie zweryfikował, choć skarżący wskazał personalia konkretnych osób, z którymi miał współpracować.

Organ nie przedstawił więc rzetelnej oceny, popartej wystarczającą i logiczną argumentacją, za brakiem przesłanek do przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną i przeprowadzi wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, a następnie dokona wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, której rezultaty przedstawi w argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.