Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 728/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 154 par. 1, art. 154 par. 2, art. 154 par. 6, art. 154 par. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Monika Sawa WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M., i A. E. będącej wykonawcą testamentu E. H. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 111/13 1. oddala skargę A. E. działającej jako wykonawca testamentu E. H.; 2. ze skargi M. M. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 8000 (ośmiu tysięcy) złotych; 3. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. M. sumę pieniężną w kwocie 4000 (czterech tysięcy) złotych; 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. M., K. M. i A. E. jako wykonawca testamentu E. H. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 111/13 zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 1988 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], ozn. nr hip [...] lit. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze skarżące wniosły o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego; 2) przyznanie każdemu ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po [...] zł; 3) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżące podniosły, że [...] grudnia 1988 r. złożony został wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip [...] lit. [...]. Wniosek rozpoznawany jest obecnie przez Prezydenta [...]. Wyrokiem z 18 października 2013 r. sygn. l SAB /Wa 111/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania ww. wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Wyrokiem z 7 września 2018 r. sygn. I SA/Wa 1072/18 Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł oraz przyznał skarżącym sumy pieniężne po 1000 zł za brak wykonania przez organ ww. wyroku z 18 października 2013 r. 14 lutego 2020 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku skarżących. Skarżący nadal nie otrzymali rozstrzygnięcia w sprawie, która toczy się ponad 30 lat.

Skarżące uważają, że zasadne jest nałożenie na Prezydenta [...] grzywny w maksymalnej wysokości, tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim bowiem pomimo sądowego zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy nałożenia na organ obowiązku zapłaty grzywny tytułem niewykonania tego zobowiązania, upływu ponad 30 lat od wniesienia wniosku oraz faktu że organ dysponuje kompletną dokumentacją pozwalającą na wydanie rozstrzygnięcia, to sprawa nadal pozostaje niezałatwiona. Organ pozostaje w rażącej bezczynności, przy czym nie poinformował skarżących o przewidywanym terminie załatwienia sprawy ani o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji. Argumentacja dotycząca liczby wpływających spraw podnoszona często przez Prezydenta [...] jest jałowa bowiem sposób organizacji pracy urzędu oraz ilość spraw do załatwienia przez organ nie mogą tłumaczyć bezczynności organu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2017 r. sygn. akt ll OSK 880/17).

Powyższe oznacza, że wpływ dużej ilości wniosków o odszkodowanie, jak i ich historyczny i skomplikowany charakter, nie może rzutować na czas rozpoznawania wniosku o odszkodowanie i usprawiedliwiać bezczynności organu, który stanowi wyspecjalizowaną komórkę do rozstrzygania tego typu spraw. WSA w Warszawie w wyroku z 22 marca 2018 r. sygn. akt l SA/Wa 1540/17 stwierdził, że skoro Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 19 maja 2015 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest niewątpliwie uzasadniony. Ponadto biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz ukaranie już organu grzywną, która nie przyniosła skutku, Sąd uznał, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 5000 zł.

Natomiast w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 416/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, który skutkował wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 3000 zł. Wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę ponad dwudziestosześciomiesięczny okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku.

W niniejszej sprawie od niewykonania przez organ prawomocnego wyroku minęło ponad 6 lat, natomiast całkowity okres bezczynności organu od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania wynosi ponad 30 lat, a zatem wysokość grzywny wymierzonej organowi w niniejszej sprawie powinna być znacząca i mieścić się w górnej jej granicy przewidzianej prawem.

W wyroku z 29 marca 2017 r. sygn. I SA/Wa 125/17 Sąd zaznaczył, że każde nawet krótkotrwałe niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może być ono w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. Ponadto Sąd podkreślił, że powyższe świadczy o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania, a taki stan rzeczy niewątpliwie podważa zaufanie jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.

Zdaniem skarżących przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy zdyscyplinuje organ do załatwienia sprawy.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 sierpnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 1004/17 Sąd podsumował bowiem, że zlekceważenie orzeczeń sądowych uzasadnia pogląd, że organ w sposób celowy unika wydania decyzji w sprawie. Takie zaś zaniechanie - zdaniem Sądu - uzasadniało sięgnięcie po rozwiązanie dyscyplinujące Prezydenta w większym wymiarze finansowym i przyznanie skarżącej sumy pieniężnej.

Na temat charakteru sumy pieniężnej wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2017 r. sygn. I OSK 343/17 wskazując, że grzywna i suma pieniężna mają charakter dyscyplinujący i mają także uświadomić organowi nieopłacalność niewykonywania wyroków sądu. Ich wysokość należy miarkować w zależności od stopnia zawinienia organu, długotrwałości postępowania, itp. Suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. O ile grzywna ma charakter obligatoryjny, to ustawodawca pozostawił sądowi o ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu.

Skarżące zaznaczyły, że w niniejszej sprawie doszło do dwukrotnego niewykonania wyroku Sądu. W wyroku z 22 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/17 Sąd uwzględniając wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej stanął na stanowisku, że przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącej wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta również stanowi zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania.

Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie. Organ, mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku, nadal nie zakończył postępowania oraz nie czynił odpowiednich działań w sprawie zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia.

Wymierzając grzywnę i sumę pieniężną oraz rozstrzygając w przedmiocie proporcji ich wymiaru, należy mieć jednak na względnie, że wymierzenie grzywny jest znacznie mniej dotkliwe dla organu niż przyznanie skarżącym sumy pieniężnej. Zauważył to i celnie uzasadnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2018 r. sygn. I OSK 2230/17 wskazując, że wymierzenie grzywny organowi będącemu państwową jednostką budżetową, w gruncie rzeczy nie jest dolegliwością finansową. W budżetach tych jednostek paragraf "kary" nie jest planowany. Zatem w przypadku wymierzenia organowi grzywny musi on wystąpić do dysponenta budżetu o przyznanie mu kwoty pieniężnej w wysokości wymierzonej grzywny. Po uzyskaniu tej kwoty organ uiszcza grzywnę na konto właściwego sądu administracyjnego, który jest także państwową jednostką budżetową. Ta zaś z mocy prawa nie może mieć żadnych własnych dochodów. To powoduje, że sąd musi te pieniądze "zwrócić" budżetowi Państwa. Przedstawiony mechanizm w określonych przypadkach istotnie obniża efektywność grzywny jako środka przymuszającego do wykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Tymczasem przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej ma zawsze wymiar dolegliwości finansowej (wyrok NSA z 11 maja 2018 r. sygn. l OSK 2230/17).

Art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" zastrzega, że suma pieniężna może zostać przyznana do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa, tj. do wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie zaś z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2019 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4.585,03 zł. A zatem jego pięciokrotność wynosi 22.925,15 zł. W związku z tym, żądana przez każdego ze skarżących kwota sumy pieniężnej jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Reasumując skarżące wskazały, że Prezydent [...] dopuścił się rażącej bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] ozn. nr hip. [...] lit. [...] przy ul. [...]. Jednocześnie brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które powyższy stan rzeczy mogłyby w jakikolwiek sposób tłumaczyć. Skarżące uciekły się już do wszystkich legalnych środków nacisku na organ celem uzyskania rozstrzygnięcia, a ich działania nie odniosły żadnych skutków. W obliczu takiego stanu rzeczy, w tym lekceważącej postawy organu, skarżące mogą ponawiać wnioski o wymierzenie kolejnych grzywien do Sądu, to jednak faktycznie zostały pozbawione przyznanych im prawem środków nacisku. W związku z powyższym zasadne jest zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej we wnioskowanej wysokości z nadzieją, że zasądzona kwota podziała na organ dyscyplinująco, a dla skarżących spełni adekwatną funkcję odszkodowawczą.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że akta niniejszej sprawy zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wraz z wnioskiem skarżących z [...] lutego 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości hipotecznej nr [...] lit. [...], która wchodzi w skład działki nr [...] z obrębu [...]. W piśmie z [...] marca 2020 r. Prezydent [...] zwrócił się do SKO w [...] o przesłanie akt własnościowych bezpośrednio do WSA w Warszawie.

W piśmie z [...] stycznia 2021 r. skarżące wskazały, że K. M. zmarła [...] czerwca 2020 r. na co przedłożyły uwierzytelnioną kopię Aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] sierpnia 2020 r. Rep [...] nr [...], z którego wynika, że spadek po K. M. nabyła w całości M. M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd oddalił skargę A. E. działającej w niniejszej sprawie jako wykonawca testamentu E. H.. Taki status prawno-procesowy A. E. (wykonawcy testamentu według prawa [...]- executor), za skuteczny na obszarze Polski na gruncie prawa polskiego, potwierdził niewątpliwie Sąd Okręgowy w [...] w prawomocnym postanowieniu z [...] lipca 2017 r. sygn. akt [...], którego uwierzytelniona kopia znajduje się w aktach sądowych. Z powyższego prawomocnego postanowienia sądu powszechnego wynika skuteczność zakwalifikowania A. E. jako wykonawcy testamentu na gruncie prawa polskiego. A. E. na obszarze Polski ma więc uprawnienia tożsame uprawnieniom polskiego wykonawcy testamentu.

Prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2017 r. sygn. akt [...] orzekające o uznaniu na obszarze Polski (z wyłączeniem nieruchomości położonych w Polsce) orzeczenia Sądu Najwyższego [...] Wydziału [...] z [...] maja 2016 r. potwierdza także to, że na gruncie prawa polskiego skuteczne jest orzeczenie sądu zagranicznego potwierdzające, że [...] kwietnia 2016 r. ostatnia wola i Testament E. H. została udowodniona przez A. E. jako wykonawcę testamentu wskazanego w ostatniej woli i to, że J. K. jako wykonawca ostatniej woli przeżyła spadkodawczynię, ale zmarła nie potwierdziwszy ostatniej woli.

W ocenie Sądu z prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2017 r. sygn. akt [...], poza zakwalifikowaniem A. E. jako wykonawcy testamentu E. H., nie wynika jaki charakter na gruncie prawa polskiego ma orzeczenie sądu [...] z [...] maja 2016 r. Nie wiadomo, czy orzeczenie to potwierdza legalność i ważność testamentu E. H. według prawa [...] i ma charakter jedynie rejestracyjny. Nie wiadomo, czy orzeczenie sądu [...] kończy postępowanie będące odpowiednikiem polskiego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, czy kończy postępowanie będące odpowiednikiem polskiej procedury ogłoszenia testamentu. Orzeczenie sądu [...] pochodzi z obszaru kultury prawnej common law, a zatem instytucje [...] prawa spadkowego mogą nie pokrywać się z instytucjami polskiego prawa spadkowego.

Na etapie wniesienia skargi A. E. nie złożyła prawomocnego postanowienia sądu polskiego uznającego skuteczność na obszarze Polski orzeczenia sądu państwa obcego (art. 1148 kpc), które stwierdzałoby, że A. E. jako spadkobierca nabyła na mocy testamentu w określonej dacie spadek po E. H..

Zatem w niniejszej sprawie Sąd nie mógł potraktować skarżącej A. E. jako spadkobiercy E. H. zmarłej w 1999 r. bowiem skarżąca A. E. tej okoliczności nie wykazała na podstawie dowodu z dokumentu (prawomocnego orzeczenia sądowego).

Zatem Sąd przyjął, za pełnomocnikiem skarżącej, że A. E. wniosła skargę jako wykonawca testamentu E. H.. Pełnomocnik skarżącej tak samo określił w sprawie sądowej pozycję prawno-procesową A. E. w piśmie z [...] stycznia 2021 r.

Zdaniem Sądu A. E. działająca jako wykonawca testamentu E. H. nie miała własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi, o którym mowa w art. 50 ppsa.

Zgodnie z tym przepisem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Trzeba wskazać, że przepisy ppsa lub innych ustaw nie przyznają wykonawcy testamentu prawa do wniesienia skargi. Ppsa w swoich przepisach nie wspomina o takim podmiocie jak wykonawca testamentu. Wykonawca testamentu nie jest bowiem następcą prawnym zmarłej osoby fizycznej i w związku z tym nabywcą jej uprawnień materialnoprawnych.

Z art. 128 § 1 pkt 1 i § 2 ppsa wynika, że w przypadku śmierci osoby fizycznej (niepozostawiającej przedsiębiorstwa w spadku) w jej prawa w postępowaniu sądowoadministracyjnym wchodzi następca prawny (spadkobierca) albo jej prawa reprezentuje kurator spadku (w przypadku spadku nieobjętego).

Według stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 lipca 2018 r. sygn. akt I OZ 648/18 w świetle art. 988 § 2 Kodeksu cywilnego wykonawca testamentu może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem. Może również pozywać w sprawach o prawa należące do spadku i być pozwany w sprawach o długi spadkowe. NSA uznał, że z powyższego przepisu nie można wywieść legitymacji wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej do postępowania sądowoadministracyjnego.

Z kolei jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2478/18 w skład spadku wchodzą prawa i obowiązki przysługujące realnie osobie zmarłej w dniu jej śmierci i tylko w tych ramach wykonawca testamentu może wykonywać swoje uprawnienia i obowiązki, o których mowa w art. 988 § 1 i 2 kc. Prawa i obowiązki wykonawcy testamentu odniesione zostały do sfery prawa prywatnego, tj. może on pozywać i być pozywanym, z czego nie można wyprowadzić wniosku, iż może inicjować postępowanie administracyjne i pełnić w nim rolę strony w miejsce spadkobierców. Rolą wykonawcy testamentu jest tym samym wykonanie konkretnych rozporządzeń testamentu będących przejawem woli testatora. Rolą wykonawcy nie może zaś być poszukiwanie, czy też pozyskiwanie nowych praw, które nie przysługiwały testatorowi w chwili śmierci i którymi ten z oczywistych względów nie mógł rozporządzić w swoim testamencie, a tym samym nie mógł wyznaczyć tym sposobem zakresu obowiązków wykonawcy testamentu. Zdaniem NSA z art. 128 § 1 pkt 1 ppsa nie wynika legitymacja wykonawcy testamentu do wstąpienia w miejsce zmarłej skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie bowiem z załączonej do skargi dokumentacji wynika, że zmarła w 1999 r. E. H. pozostawiła testament opatrzony datą [...] czerwca 1985 r. W tej dacie nie mogła rozporządzić w testamencie roszczeniem o odszkodowanie za przejęty przez Państwo grunt [...], skoro postępowanie odszkodowawcze uruchomiła dopiero w 1988 r. K. M. zgłaszając w swoim imieniu (jako spadkobierca innych przeddekretowych współwłaścicieli nieruchomości [...]) wniosek o odszkodowanie za nieruchomość hipoteczną nr [...] lit. [...] E. H. (z oczywistych względów) nie mogła rozporządzić prawem do udziału w postępowaniu odszkodowawczym.

Oceniając natomiast co do meritum skargę M. M. trzeba wskazać, że poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 18 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 111/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 1988 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] lit. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przewlekłość Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] marca 2014 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 111/13 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] stycznia 2014 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Ponadto prawomocnymi wyrokami z: 16 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1521/14, 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1520/15, 7 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1072/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio: 1000 zł, 3000 zł, 5000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 18 października 2013 r. Ostatni z wyżej wymienionych wyroków (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał [...] listopada 2018 r.

Do dnia orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie Prezydent [...] nie załatwił poprzez wydanie decyzji całości żądania wniosku o odszkodowanie z [...] grudnia 1988 r., które dotyczyło ustalenia odszkodowania za przejętą przez Państwo dawną nieruchomość hipoteczną nr [...] lit. [...] o pow. [...] m2. Z akt sprawy, którymi dysponuje Sąd, wynika że w obrocie prawnym pozostaje jedynie ostateczna decyzja Prezydenta [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...] r. ustalająca odszkodowanie za część o pow. [...] m2 z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] lit. [...], która (ta część) obecnie zawiera się w działce nr [...] z obrębu [...].

Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ppsa, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z 18 października 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 111/13 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi kolejnej grzywny w wysokości 8000 zł.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na organ już 3-krotnie została nałożona sankcja finansowa w postaci grzywien i 2-krotnie Sąd stwierdził, że niewykonanie wyroku Sądu z 18 października 2013 r. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jednakże wyrok Sądu z 18 października 2013 r. zobowiązujący do rozpoznania wniosku o odszkodowanie nie został wykonany w całości, mimo upływu ponad 7 lat, licząc od daty doręczenia Prezydentowi [...] prawomocnego wyroku o sygn. akt I SAB/Wa 111/13 wraz z aktami sprawy.

Przy wymiarze wysokości grzywny Sąd wziął również po uwagę to, że sprawa niniejsza ma skomplikowany charakter, ze względu na wątpliwości, co do tożsamości jednego ze współwłaścicieli dawnej nieruchomości hipotecznej (według zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] sierpnia 1948 r. nr [...]), tj. E. J. z domu H..

Z prawomocnych postanowień sądowych o sygn. akt [...] i [...] wynikają rozbieżne dane na temat E. (E.) H.. W pierwszym orzeczeniu (sprawa o ustanowienie kuratora spadku dla E. H.) wskazano, że chodzi o E. H. zmarłą w 1992 r. w [...] ostatnio zamieszkałą w [...], [...], [...], [...]. W drugim orzeczeniu (sprawa o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego) wskazano, że chodzi o E. H. zmarłą [...] listopada 1999 r. w [...], zamieszkałą przed śmiercią pod adresem [...]. W tym zakresie organ skierował do radcy prawnego M. C. (wyznaczonego w pierwszym postanowieniu kuratorem spadku po E. H.) i pełnomocnika skarżących radcy prawnego A. S. pismo z [...] lutego 2019 r. nr [...] o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej tożsamość osoby wymienionej w powyższych orzeczeniach oraz dokumentu potwierdzającego zmianę nazwiska z "J." na "H.".

Zatem Sąd stwierdził, że utrzymująca się przez tak długi okres bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 18 października 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd uznał za zasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz skarżącej M. M. sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa. Zdaniem Sądu, tego rodzaju dodatkowa sankcja finansowa winna być wymierzona obok grzywny, skoro dotychczasowe grzywny nie odniosły zamierzonego skutku.

Sąd uznał, że adekwatną do okoliczności sprawy będzie suma w wysokości 4.000 zł (połowa wymierzonej grzywny). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zwłoka organu w załatwieniu sprawy, choć znaczna, to nie wynika z ewidentnie złej woli organu, lecz niewyjaśnionej kwestii tożsamości E. H. (E. J. z domu H.) jako jednego (według zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] z [...] sierpnia 1948 r. nr [...]) z przedwojennych właścicieli nieruchomości hipotecznej nr [...] lit. [...].

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ppsa (pkt 1 sentencji wyroku) oraz art. 154 § 1, 2, 6 i 7 (pkt 2 i 3 sentencji wyroku) w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego od skargi i kosztów działania pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).