Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 722/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 498/18 w sprawie ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. na rzecz Fundacji [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 31 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 498/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Szpitala Miejskiego w R. Sp. z o.o. w R. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Fundacja [...] z siedzibą w W., zwana dalej "skarżącą", na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", zwróciła się do Szpitala Miejskiego w R. – spółka z o.o. w R. o doręczenie "wykazu zawierającego liczbę świadczeń określonych w art. 4a ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. 1993 r. nr 17, poz. 78, dalej "ustawa o planowaniu rodziny") wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla każdego roku, począwszy od rozpoczęcia ich wykonywania włącznie, skończywszy na roku obecnym, z podziałem na określone w ustawie przesłanki, tj. art. 4a ust. 1 pkt 1, 2, 3 (bądź 4 - obowiązujący w 1997 r., utracił moc obowiązującą - obwieszczenie Prezesa TK, Dz. U. z 1997 r. nr 157, poz. 1040) i rozpoznania".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja, odmawiająca udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak podstaw do udostępnienia informacji przetworzonej, została wydana z naruszeniem prawa. Informacje o liczbie aborcji wykonanych na terenie szpitala z wyszczególnieniem dla każdego roku i z podziałem na przesłanki ustawowe zawarte w sprawozdaniach statystycznych nie są informacjami przetworzonymi. Żądane dane są to dane statystyczne, częściowo objęte obligatoryjnymi zestawieniami sporządzanymi na formularzach Ministerstwa Zdrowia. Zatem przedmiotowy wniosek dotyczył co najmniej częściowo informacji prostej, którą organ dysponuje i którą winien udostępnić. Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ "odmawia udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej", które to sformułowanie nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć wydając decyzję po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie przepisów postępowania, istotnie wpływającego na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.".

Skargę kasacyjną złożył Szpital Miejski w R. Sp. z o.o. w R., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącej przysługuje prawo do uzyskania od organu wnioskowanej informacji, podczas gdy wniosek dotyczył informacji przetworzonej, a skarżąca nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego,

2. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy powstał obowiązek po stronie organu do udzielenia skarżącej informacji objętej wnioskiem, podczas gdy w niniejszej sprawie organ nie miał obowiązku udzielenia informacji objętej wnioskiem ze względu na fakt, iż informacje objęte wnioskiem nie stanowią informacji publicznej.

Ponadto Szpital zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

3. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. przez nienależyte wykonywanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 2 i 4 p.p.s.a., polegające na braku spójnego i zrozumiałego uzasadnienia oraz wskazania zaleceń, jakie ma wykonać organ w związku z uwzględnieniem skargi, a także przez nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do zarzutów organu i nieskonfrontowanie ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Szpital wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponadto wniósł o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżąca nie wykazała, że posiada realne i konkretne możliwości wykorzystania informacji objętej wnioskiem dla dobra ogółu informacji publicznej, ani szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że wniosek skarżącej służył nie tylko potencjalnej zmianie ustawodawstwa, ale i dalszemu przekazywaniu uzyskanych informacji, co podlega reżimowi ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. Z tego względu Sąd pierwszej instancji winien był rozważyć, czy wnioskowana informacja jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców oraz czy jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Wskazano, że o działaniu stricte w interesie publicznym nie świadczy fakt prowadzenia działalności w formie fundacji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej celem skarżącej jest doprowadzenie do zaprzestania wykonywania zabiegów aborcji w polskich szpitalach, co należy zakwalifikować jako działanie nie w interesie publicznym, a w interesie określonej grupy obywateli. Dalej podniesiono, że pytania odnoszące się do oceny stanu zagrażającego życiu i zdrowiu matki oraz rodzaju zdiagnozowanych upośledzeń płodów w poszczególnych przypadkach nie są informacją publiczną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Fundacja [...] w W. wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Fundacji kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że wnioskowana informacja ma charakter informacji prostej. Dane zgromadzone w formularzu MZ-29 są gotową, już sporządzoną informacją. Ponadto są to dane statystyczne, nienaruszające tajemnicy lekarskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Wskazać tu należy, że pomimo braku zgody wszystkich stron na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Sąd na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19) w brzmieniu od 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090) COVID-19 rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 15zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Przewodnicząca uznała rozpoznanie sprawy za konieczne, zaś wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 2 i § 4 p.p.s.a. Nie są one zasadne.

Odnosząc się podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. przede wszystkim należy zauważyć, że art. 1 p.p.s.a. nie zawiera paragrafów. Przepis ten określa przedmiot regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że do jej rozpoznania mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. Natomiast art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli działalności organu administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na decyzje Szpitala Miejskiego w R. Kontrola ta została przeprowadza pod względem zgodności z prawem. Nieprawidłowa - zdaniem autora skargi kasacyjnej – ocena legalności wydanej decyzji, a w konsekwencji uznanie, że została wydana z naruszeniem prawa, nie może uzasadniać naruszenia powołanego przepisu. Zatem Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a.

Sąd nie naruszył także art. 141 § 2 p.p.s.a. Przepis ten reguluje przesłanki i termin sporządzenia uzasadnienia wyroku. Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu nie nawiązał do treści tego przepisu, zatem nie sposób odnieść się do tego zarzutu.

Nie można się też zgodzić z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w szczególności w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest spójne i zrozumiałe. Wskazane przez Sąd na stronach 15,16 i 19 uzasadnienia wyroku wskazania co do dalszego postępowania są jasne a ich wykonanie umożliwi Szpitalowi prawidłowe rozpoznanie wniosku Fundacji.

Kwestia zarzucanej błędnej wykładni prawa materialnego, w szczególności pojęcia informacji przetworzonej i zakwalifikowania żądanej informacji (w części) jako informacji prostej, nie mogła odnieść skutku w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie ustawowo wymagane elementy i poddaje się kontroli instancyjnej, tj. pozwala w wystarczającym stopniu na ustalenie sposobu rozumowania przez Sąd I instancji i jego ocenę. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie zaskarżona decyzja narusza prawo i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Sąd pierwszej instancji odniósł się do istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii podnoszonych przez strony. W szczególności, Sąd odniósł się do kwestii tajemnicy lekarskiej, prawidłowo stwierdzając, że nie podziela prezentowanego w drugiej części odpowiedzi na skargę poglądu organu, iż żądane informacje nie są informacjami publicznymi i podlegają udostępnieniu na zasadach odrębnych ze względu na tajemnicę lekarską, ponieważ nie mają charakteru spersonalizowanego, a ich statystyczny wymiar nie koliduje z innymi dobrami chronionymi. Sąd ten uznał, że dane statystyczne objęte obligatoryjnymi zestawieniami sporządzanymi na urzędowych formularzach nie są informacjami przetworzonymi lecz prostymi. Sąd prawidłowo uznał, że na podstawie treści zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz w oparciu o akta sprawy nie ma możliwości stwierdzenia, które z żądanych informacji mają charakter informacji prostych. Szpital nie ustalił jakie lata obejmuje wniosek i w jakiej części informacje udostępnione już Fundacji w 2015 r. pokrywają się z wnioskiem z [...] października 2017 r. A okoliczności te mają oczywisty wpływ na kwalifikację informacji, które nie są zawarte w obligatoryjnych zestawieniach sporządzanych na urzędowych formularzach. Oczywiście błędne jest zarzucanie Sądowi, że nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie i nie ustalił za jaki okres organ posiada formularze. Pełnomocnik Szpitala zdaje się odwraca role Sądu i organu, zapominając, że to organy ustalają stan faktyczny na podstawie którego decyzją rozstrzygają sprawę a sąd w ramach kontroli jej zgodności z prawem, ocenia poprawność ustaleń organu. Przypomnieć tu trzeba, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie podważać stanu faktycznego na podstawie którego Sąd wydał zaskarżony wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega też sprzeczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bowiem Sąd nie zaprzeczył samemu sobie – wskazując wpierw na charakter informacji prostej zawartej w formularzu MZ-29 z 2017 r. aby następnie uznać, że w kwestii lat poprzedzających, informację w tej samej materii za niedającą się określić w związku ze zbyt ogólnym żądaniem Fundacji. Sąd tym zasugerował, że kwalifikacja pozostałych informacji jako prostych lub przetworzonych związana będzie z koniecznością ewentualnego podjęcia dodatkowych czynności w celu ich zebrania. WSA przede wszystkim z powodu nieustalenia tych okoliczności i czasookresu jakiego dotyczy wniosek, uchylił zaskarżoną decyzję jako wadliwą.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Z podniesionego zarzutu wynika, że Sąd błędnie uznał, że informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną. Przy tym trzeba tu zauważyć, że Szpital w zaskarżonych decyzjach nie kwestionował charakteru żądanych informacji jako publicznych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako argument przemawiający za zmianą stanowiska organu powołano się na przepisy ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591 ze zm.). Należy zatem stwierdzić, że zarówno tajemnica statystyczna wynikająca z tych przepisów jak i ewentualne uregulowania tej ustawy określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji objętych tą ustawą nie mają wpływu na kwalifikację danych statystycznych objętych regulacją tej ustawy jako informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Rozwijanie tej kwestii, wobec braku zarzutów naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i art. 5 ust. 1 u.d.i.p. jest tu zbędne.

Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1 u.d.i.p. podnosi również, że nie są informacją publiczną pytania odnoszące się do "oceny stanu zagrażającego życiu i zdrowiu matki oraz rodzaju zdiagnozowanych upośledzeń płodów w poszczególnych przypadkach". Przy czym jedynie zacytował pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 15 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1206/17. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wskazany wyrok został wydany w odmiennym stanie faktycznym. Odpowiedzi na pytania wskazane we wniosku Fundacji z [...] października 2017 r. nie wynikają z konieczności dokonania analizy dokumentacji lekarskiej i dokonania na jej podstawie oceny stanu zagrażającego życiu i zdrowiu matki oraz diagnozy upośledzeń płodów w poszczególnych przypadkach. Pytania te dotyczą danych statystycznych (liczbowych) znajdujących się już w posiadaniu Szpitala, w tym w dokumentacji lekarskiej poszczególnych pacjentów. Szpital przygotowując odpowiedź na wniosek Fundacji nie jest zobowiązany do przeprowadzenia jakikolwiek ocen czy diagnoz w celu pozyskiwania żądanych danych. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczy wyłącznie danych już posiadanych, niewymagających przeprowadzenia dodatkowych ocen lub diagnoz (dotyczy faktów nie ocen). Żądane przez Fundację dane nie dotyczą informacji o poszczególnych przypadkach medycznych lub ich weryfikacji i nie mają charakteru spersonalizowanego. Dotyczą ogólnych danych o wymiarze statystycznym i jako takie są sprawą publiczną. Dane te nie kolidują z dobrami chronionymi poszczególnych pacjentów, zatem nie są objęte tajemnicą lekarską.

W rezultacie, Sąd pierwszej instancji po analizie art. 1 ust .1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., biorąc pod uwagę treść i charakter żądanej informacji, słusznie zakwalifikował żądane przez skarżącą informacje jako informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.d.i.p.) oraz o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, w tym o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.d.i.p.). W świetle powołanych przepisów uprawnione jest twierdzenie Sądu, że informacje odnoszące się w sposób szczegółowy do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej.

Za oczywiście niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten określa podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej. Autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu tego naruszenia nie nawiązał do treści tego przepisu. Zatem nie wiadomo w czym upatruje jego naruszenia. Skoro, jak już wykazano wyżej, wniosek dotyczy informacji publicznej a nie budziło w sprawie wątpliwości, że Szpital należy do podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. to niewątpliwie po stronie Szpitala co do zasady powstał obowiązek udostępniania posiadanych tego typu informacji publicznych. Przy czym wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie nakazał Szpitalowi udostępnić żądaną informację.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., którego upatruje się w "błędnej jego wykładni polegającej na przyjęciu, że Skarżącej przysługuje prawo do uzyskania od Organu wnioskowanej informacji podczas gdy wniosek dotyczył informacji przetworzonej a skarżąca nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego". W uzasadnieniu omawianego zarzutu, autor skargi kasacyjnej polemizując ze stanowiskiem fundacji (ale nie stanowiskiem Sądu), ograniczył się wyłącznie do przedstawienia, prawidłowej według niego, wykładni przesłanki zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. szczególnej istotności uzyskania informacji publicznej dla interesu publicznego.

Zatem należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania regulujących proces ustalania stanu faktycznego przez Sąd, zatem Sąd kasacyjny dokonując oceny podniesionych zarzutów oparł się na stanie faktycznym przyjętym za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej nie dostrzega się tego, że Sąd pierwszej instancji zarzucił organowi także naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie wskazywanych przez Fundację okoliczności, że żądane dane zawarte są w formularzach informacyjnych oraz, że w 2015 r. fundacja uzyskała już od Szpitala dane tego samego rodzaju jakich żąda aktualnie. Tymczasem okoliczności te mają istotny wpływ na kwalifikacje żądanych informacji jako prostych lub przetworzonych. Sąd pierwszej instancji po zdefiniowaniu pojęcia informacji przetworzonej stwierdził, że żądane informacje objęte obligatoryjnymi zestawieniami sporządzanymi na formularzach urzędowych nie są informacjami przetworzonymi lecz prostymi. Z uwagi na wadliwe przeprowadzenie postępowania przez Szpital, szczególnie w zakresie ustaleń faktycznych, Sąd prawidłowo oparł swoje stanowisko przykładowo na jednym roku (2017). Pozostawiając kwestię oceny charakteru pozostałych informacji objętych wnioskiem Fundacji w gestii Szpitala, podczas ponownego rozpoznania sprawy. Wobec uznania części informacji za informację prostą (zbędność wykazania szczególnej istotności uzyskania informacji dla interesu publicznego) i niemożliwości ustalenia charakteru pozostałych informacji publicznych żądanych przez Fundację (jako prostych lub przetworzonych), Sąd nie dokonywał wykładni przesłanki szczególnej istotności uzyskania informacji dla interesu publicznego i oceny czy Fundacja spełnia tę przesłankę. W rezultacie, w skardze kasacyjnej nietrafnie zarzucono Sądowi błędną wykładnię tej przesłanki zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Należy tu dodatkowo przypomnieć pełnomocnikowi Szpitala, że stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji.

Wobec braku argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej w uzasadnieniu omawianego zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zmierzającej do podważenia stanowiska sądu co do kwalifikacji informacji objętych obligatoryjnymi zestawieniami sporządzanymi na formularzach urzędowych jako informacji prostej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tym zakresie w całości podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Niezależnie od tego należy tu wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:

- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14);

- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968; por. też wyrok NSA z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13; wyrok NSA z 3 października 2014 r., I OSK 747/14);

- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r. I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12);

- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14; wyrok NSA z 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15);

- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją – "informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11);

- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyroki NSA: z 2 października 2014 r., I OSK 140/14; z 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536; z 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, LEX nr 1135982; z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369). W orzecznictwie trafnie wskazano, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (zob. wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r., I OSK 19/15).

Biorąc zatem pod uwagę wyżej przedstawione rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz odnosząc je do niepodważonej w skardze kasacyjnej możliwości uzyskania części żądanych przez Fundację danych z zestawień sporządzanych na formularzach statystycznych MZ-29 corocznie sporządzanych przez Szpital, za słuszną należy uznać kwalifikację tych ostatnich informacji jako informacji prostych. W rezultacie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego od Szpitala Miejskiego w R. na rzecz Fundacji orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.