Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1067/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 10, art. 23
journal: Dz.U. 2015 poz 640
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 108
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi N S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję zawartą w punkcie drugim nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego N S.A. kwotę 497 złotych (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Nakazem Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] na podstawie art. 11 pkt 1, 6, 6a w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 640), dalej jako u.p.i.p., po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...] maja, [...] czerwca, [...] lipca 2017 r., nakazał spółce N S. A. opracować, wydać, wdrożyć i udostępnić pracownikom do stałego korzystania szczegółowe i aktualne instrukcje (procedury) dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z ostrzeniem (szlifowaniem) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] model [...] nr [...] rok budowy 1997 wchodzącej w skład linii [...] (tj. prac zakwalifikowanych w zakładzie do prac szczególnie niebezpiecznych i prac mających być wykonywane przez co najmniej dwie osoby). Zakreślono termin do wykonania do 10 października 2017 r. Natomiast w decyzji zawartej w pkt 2 nakazu, nakazał podjąć działania organizacyjno-techniczne mające na celu całkowite wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum stosowanych dotychczas w zakładzie niebezpiecznych metod pracy podczas ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...], które to wymagały od wykonującego te prace pracownika przebywania wewnątrz maszyny (w zamkniętej i ograniczonej przestrzeni), operowania rękami (jedynie za pośrednictwem niewielkiego narzędzia) bezpośrednio w strefie niebezpiecznej, tj. w strefie pracy obracającego się z dużą prędkością bębna głównego owiniętego szczelnie ostrym drutem piłowym, przy zdjętych osłonach – co narażało tą osobę na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący z dużą prędkością bęben główny. W tym przypadku również określono termin wykonania do dnia 10 października 2017 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. odwołanie od decyzji zawartej w pkt 2 nakazu Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] lipca 2017 r. w imieniu spółki N S. A. złożył adw. D.P. działający jako pełnomocnik strony.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z nakazu nr rej.: [...]. Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Decyzja został wydana w sposób prawidłowy i w oparciu o aktualny stan faktyczny ustalony i opisany w protokole kontroli nr rej.: [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Ponadto zastosowano prawidłową podstawę prawną tj. przepisy art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ze zm. oraz Dz. U. z 2016 r., poz. 2255 – dalej k.p.) oraz § 39 i § 39a ust. 2 oraz § 45 ust. 1 i § 61 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm. oraz z 2011 r. Nr 173, poz. 1034- dalej rozporządzenie). Zdaniem organu odwoławczego w wyniku przeprowadzonego postępowania nie znaleziono podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a. oraz przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego postępowania na podstawie art. 136 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję, w imieniu spółki N S.A. złożył pełnomocnik adw. D.P.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 6 u.p.i.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu obowiązku podjęcia działań organizacyjnotechnicznych mających na celu całkowite wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum stosowanych dotychczas w zakładzie niebezpiecznych metod pracy podczas ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...], które to wymagały od wykonującego te prace pracownika przebywania wewnątrz maszyny (w zamkniętej i ograniczonej przestrzeni), operowania rękami (jedynie za pośrednictwem niewielkiego narzędzia) bezpośrednio w strefie niebezpiecznej, tj. w strefie pracy obracającego się z dużą prędkością bębna głównego owiniętego szczelnie ostrym drutem piłowym, przy zdjętych osłonach, w sytuacji gdy nakładanie tego obowiązku jest bezprzedmiotowe, bowiem funkcjonujące metody ostrzenia obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] są bezpieczne, nie narażają pracowników spółki na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący bęben główny. zaś zaistniały w dniu [...] maja 2017 r. wpadek przy pracy pracownika M.D. wystąpił jedynie z uwagi na fakt nieprzestrzegania przez niego obowiązujących pracodawcy procedur związanych z ostrzeniem obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki, w tym podjęcie przez niego pracy polegającej na ostrzeniu obicia po spożyciu alkoholu, a w konsekwencji powyższego nie istnieje potrzeba podejmowania jakichkolwiek działań mających na celu wyeliminowanie metod pracy ostrzenia obicia zgrzeblarki,

b) art. 84 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego do wydania opinii w zakresie, w którym wymagane były wiadomości specjalne dotyczące rozstrzygnięcia kwestii technicznych metod prowadzenia prac związanych z ostrzeniem (szlifowaniem) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] wchodzącej w skład linii [...] oraz ustalenia czy funkcjonujące u Skarżącej metody pracy podczas ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] są wystarczająco bezpieczne i czy narażają one pracowników Skarżącej na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący bęben główny zgrzeblarki, skutkujące koniecznością podjęcia działań organizacyjno-technicznych mających na celu całkowite wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum stosowanych dotychczas w zakładzie metod pracy,

c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 3 w zw. z 78 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

d) art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę,

e) art. 136 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ odwoławczy, mimo wniosku skarżącej spółki, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub na nie zleceniu przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji w sytuacji, gdy w sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie podjęto wszelkich możliwych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

f) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z

uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i lakonicznych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie z jakiej przyczyny organ uznał, iż stosowane u Skarżącej metody ostrzenia obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] są niebezpieczne i w jaki sposób narażają pracowników skarżącej na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący z dużą prędkością bęben główny,

g) art. 89 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej

mimo wniosku Skarżącej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, sprawa winna zostać wyjaśniona przy udziale świadków, biegłego, skarżącej, a ponadto przeprowadzenie rozprawy zapewniłoby pełne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i przyśpieszenie postępowania.

Ponadto skarżąca spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

a) art. 11 pkt 1 u.p.i.p. zw. z art. 207 § 2 k.p. w zw. z § 39, § 39a ust. 2, § 61 ust. 1 rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą spółkę obowiązku podjęcia działań organizacyjno-technicznych mających na celu całkowite wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum stosowanych dotychczas niebezpiecznych metod pracy, w sytuacji gdy u skarżącej stosowane są najbezpieczniejsze możliwe metody wykonywania ostrzenia obić zgrzeblarskiej nienarażające pracowników skarżącej na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący bęben główny, zaś zaistniały w dniu [...] maja 2017 r. wypadek przy pracy pracownika M.D. wstąpił jedynie z uwagi na fakt nieprzestrzegania przez niego obowiązujących u pracodawcy procedur związanych z ostrzeniem obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki. w tym podjęcie przez niego pracy polegającej na ostrzeniu obicia po spożyciu alkoholu, a w konsekwencji powyższego nie istnieje potrzeba podejmowania jakichkolwiek działań mających na celu wyeliminowanie metod pracy ostrzenia obicia zgrzeblarki,

h) art. 23 ust. 1 pkt 10 u.p.i.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż w przypadku prowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Pracy nie mają zastosowania przepisy dotyczące możliwości powołania biegłego posiadającego wiadomości specjalne, podczas gdy art. 23 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy stanowi, iż w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo korzystania z pomocy biegłych i specjalistów, wobec czego w przedmiotowej sprawie, mimo odmiennego zdania organu, mógł zostać powołany biegły z zakresu wymagań bezpieczeństwa pracy przy obsłudze maszyn i urządzeń, który określiłby w swojej opinii czy funkcjonujące u skarżącej metody pracy podczas ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] są wystarczająco bezpieczne i czy narażają one pracowników skarżącej na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący z dużą prędkością bęben główny, skutkujące koniecznością podjęcia działań organizacyjno-technicznych mających na celu całkowite wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum stosowanych dotychczas w zakładzie metod pracy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z nakazu Inspektora Pracy OIP z dnia [...] lipca 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości rozstrzygnięcie oraz treść uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów organ wskazał, że wymienione w skardze przepisy prawa nie zostały naruszone w toku postępowania, gdyż w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji szczegółowo wykazał przesłanki utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji odwoławczej. Jak wynika z protokołu kontroli prace związane z ostrzeniem obicia bębna głównego zgrzeblarki [...] wykonywane w sposób przyjęty w zakładzie należy zaliczyć do prac, które mają być wykonywane przez co najmniej dwie osoby oraz prac szczególnie niebezpiecznych. Organ wskazał, że stosowana u pracodawcy i w ocenie pełnomocnika "bezpieczna" metoda ostrzenia obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki należy do czynności zabronionych przez zapisy obowiązującej Instrukcji BHP przy czyszczeniu, szlifowaniu i nawijaniu obić zgrzeblących oraz demontażu zgrzeblarki na wydziale MOW z 2004 r. Odnosząc się do zarzutu nie powołania biegłego organ wskazał, iż przepis art. 84 k.p.a. nie ustala obowiązku, lecz wskazuje na możliwość powołania biegłego do wydania opinii w zakresie, w którym wymagane były wiadomości specjalne. Podkreślił, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku prowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Pracy. Ponadto organ wskazał, że z przepisów k.p.a. nie wynika, że rozprawa jest obligatoryjną formą postępowania dowodowego. Nie wynika z przepisów konieczność przeprowadzenia rozprawy w każdym wypadku przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków lub strony, bowiem przeprowadzenie rozprawy jest uzależnione od potrzeby wyjaśnienia sprawy, co należy do oceny organu prowadzącego postępowanie. W związku z powyższym organ nie uwzględnił żądania przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w zakresie dotyczącym decyzji nr [...] zaskarżonego nakazu.

Odpowiadając na zarzut nieprzeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, organ podkreślił, że strona skarżąca nie wnosiła w zakresie decyzji nr [...] zawartej w nakazie o przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.

Zdaniem organu strona skarżąca bezzasadnie zarzuca decyzji Okręgowego Inspektora Pracy naruszenie przepisów prawa materialnego. Przepis art. 11 pkt 1 u.p.i.p. jest przepisem kompetencyjnym uprawniającym inspektora pracy do wydania decyzji w każdym przypadku naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym także w przypadku stwierdzenia, że w kontrolowanym podmiocie stosuje się niebezpieczne metody pracy bez uwzględnienia zasad wymaganych przepisami art. 207 § 2 Kodeksu pracy. Sposób wykonania decyzji pozostawiono pracodawcy, gdyż decyzja nie nakłada obowiązku wprowadzenia do stosowania metody ostrzenia od góry lub za pomocą automatycznego urządzenia ostrzącego. Według organu bezpodstawny jest zarzut niewłaściwego zastosowania jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji nr [...] przepisów art. 207 § 2 k.p. oraz § 39, § 39a ust. 2, § 61 ust. 1 rozporządzenia. Organ wskazał, że przepis § 45 ust. 1 powyższego rozporządzenia, wskazany w podstawie prawnej decyzji, nie został zaskarżony przez pełnomocnika w odwołaniu czy też w skardze do WSA.

Zdaniem organu uzyskane przez pracodawcę informacje o innych narzędziach i metodach ostrzenia obicia bębna głównego zgrzeblarki nie stanowią podstawy do uznania, że brak jest możliwości wykonania zaskarżonej decyzji.

Zawarta w przepisie art. 23 u.p.i.p. możliwość korzystania z pomocy biegłych jest uprawnieniem a nie obowiązkiem inspektora pracy. Według organu art. 84 k.p.a. nie znajduje zastosowanie przed organami Inspekcji Pracy.

Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi N S.A. jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] sierpnia 2017 r. na mocy której została utrzymana decyzja zwarta w punkcie drugim nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków.

Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 11 pkt 1 u.p.i.p.). Obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z osiągnięć nauki i techniki, o czym mowa w art. 207 § 2 k.p. Przepis ten nakazuje pracodawcy ochronę zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest zobowiązany m. in. organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewnić przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień i kontrolować ich wykonanie.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 k.p. wydano rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz.1650 ze zm.), które wpisują się w system norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy.

Podstawę materialnoprawną wydanego nakazu stanowił art. 11 pkt 1 u.p.i.p., art. 207 § 2 k.p., § 39, § 39a ust.2, 45 ust. 1, § 61 ust. 1 rozporządzenia,

Według art. 11 pkt 1 u.p.i.p. w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione m.in. do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy; nakazania wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace, nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu; skierowania wystąpienia, w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1-7, o ich usunięcie, a także o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych.

Z uwagi na zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 84) należy poczynić w tym miejscu kilka uwag dotyczących postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów u.p.i.p. W orzecznictwie wskazuje się, że postępowanie kontrolne (prowadzone przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy) nie stanowi postępowania administracyjnego sensu stricto. Postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniem jej wyników. Odesłanie do stosowania w zakresie nieuregulowanym w postępowaniach kontrolnych przepisów k.p.a. (art. 12 ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy) nie daje podstaw do nadania im charakteru prawnego postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 15 maja 2014 r, II GSK 655/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Postępowanie kontrolne oraz postępowanie administracyjne pozostają ze sobą w ścisłym związku m.in. poprzez powiązanie podmiotem je prowadzącym, tj. organem inspekcji pracy. Co więcej, w postępowaniu kontrolnym, na mocy art. 12 u.p.i.p. pomocniczo zastosowanie znajdują również przepisy k.p.a. Oznacza to, że czynności dokumentujące ustalenia faktyczne, podejmowane przez organ kontrolujący muszą spełniać wymagania stawiane przez k.p.a. środkom dowodowym, z których mogą korzystać podmioty postępowania administracyjnego. Odnosi się to do wszystkich postępowań kontrolnych, niezależnie od tego, w jaki ostatecznie sposób się one zakończą. Korzystanie w postępowaniu kontrolnym z środków dowodowych przewidzianych w k.p.a nie oznacza, że postępowanie kontrolne można uznać za toczące się według reguł określonych w całości przez k.p.a. Mimo pewnych cech wspólnych, postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniem jej wyników (zob: M. Gersdorf, J. Jagielski, K. Rączka, Komentarz do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, LexisNexis Warszawa 2008, s. 82-83). Specyfika postępowania kontrolnego prowadzonego przez Państwową Inspekcję Pracy wymaga dla oceny jego zgodności z prawem, stosowania przepisów ustawy z 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, a tylko pomocniczo przepisów k.p.a. (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 września 2015 r., II SA/Sz 445/15, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w postępowaniu kontrolnym znajdują odpowiednie zastosowanie przytoczone przepisy k.p.a. Sąd nie podzielił stanowiska Okręgowego Inspektora Pracy, iż przepis art. 84 k.p.a. nie ma zastosowania w przypadku prowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Pracy. Należy wskazać, że w toku postępowania kontrolnego uprawnienia inspektora pracy określają art. 23 u.p.i.p. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 10 u.p.i.p. w toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo korzystania z pomocy biegłych i specjalistów oraz akredytowanych laboratoriów. Natomiast stosownie do treści art. 12 tej ustawy w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie lub przepisach wydawanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy k.p.a. Zdaniem Sądu nie jest zatem wyłączone na drugim etapie postępowania przed organami inspekcji pracy odpowiednie zastosowanie art. 84 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2014 r., II SA/Gl 1492/13, CBOSA).

W ocenie Sądu naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w rozumieniu art. 11 pkt 1 u.p.i.p. powinno zostać ustalone w sposób jednoznaczny w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy. Orzekające w sprawie organy uznały, iż stosowany w skarżącej spółce sposób ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki, który to wymagał od wykonującego pracownika przebywania wewnątrz maszyny (w zamkniętej i ograniczonej przestrzeni) operowania rękoma (jedynie za pośrednictwem niewielkiego narzędzia) bezpośrednio w strefie niebezpiecznej, tj. w strefie pracy obracającego się z dużą prędkością bębna głównego owiniętego szczelnie ostrym drutem piłowym, przy zdjętych osłonach – narażał pracownika na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący z dużą prędkością bęben. Analiza treści protokołu kontroli i odpowiedzi Inspektora Pracy na zgłoszone przez stronę skarżącą zastrzeżenia do tegoż protokołu uzasadnia wniosek, że orzekające w sprawie organy przede wszystkim z przedstawionego powyżej sposobu ostrzenia obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki wyprowadziły wniosek o stosowaniu przez pracodawcę niebezpiecznych metod pracy, co legło u podstaw wydania decyzji zawartej w punkcie drugim nakazu. Należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż przyczyny śmiertelnego wypadku do jakiego doszło podczas wykonywania czynności ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki można podzielić na: organizacyjne (brak drugiej osoby do asekuracji (pomocy) podczas wykonywania czynności ostrzenia), techniczne (brak faktycznej zmiany kierunków obrotów bębna głównego zgrzeblarki przed rozpoczęciem prac związanych z ostrzeniem obicia piłowego tego bębna, nierozłączenie przed rozpoczęciem ostrzenia bębna głównego zgrzeblarki poszczególnych napędów sprzężonych z bębnem głównym, tak aby po uruchomieniu obrotów bębna głównego obracał się tylko on, a sąsiadujące z nim rolki i wałki pozostawały bez ruchu), ludzkie (zlekceważenie zagrożenia przez pracownika, który najprawdopodobniej wszedł pod zgrzeblarkę będącą w ruchu, stan pracownika po użyciu alkoholu). Wskazać trzeba, że Inspektor Pracy stwierdził, że M.D. naruszył w sposób rażący przepisy i zasady bhp. Następnie wskazał, że nie można przyjąć, iż była to wyłączna przyczyna wypadku i stwierdził, że to metoda stosowana u strony skarżącej ostrzenia obicia bębna głównego zgrzeblarki jest niebezpieczna dla osoby wykonującej tę czynność (s. 11 odpowiedzi z dnia [...] lipca 2017 r. Inspektora Pracy na zastrzeżenia pracodawcy do protokołu kontroli).

Zdaniem Sądu taka ocena podzielona przez organ odwoławczy jest nieuprawniona, gdyż nie zostały w sposób wszechstronny wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy zauważyć, że czynność ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki z samej istoty można zostać uznana za niebezpieczną dla wykonującej tę czynność osoby. Nie można tracić z pola widzenia, że to zachowanie pracownika, który naruszył w sposób rażący przepisy i zasady bhp w sposób istotny przyczyniło się do wypadku.

Wymaga podkreślenia, że Okręgowy Inspektor Pracy nie opisał w ustaleniach faktycznych swojej decyzji budowy przedmiotowej maszyny (zgrzeblarki) oraz nie przedstawił szczegółowych zasad jej obsługi według procedury obowiązującej w zakładzie skarżącej. Uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę.

Wskazać również trzeba, że skarżąca w toku postępowania kwestionowała stanowisko organów. Argumentowała, iż stosowana metoda ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki jest bezpieczna, a wypadek został spowodowany wskutek rażącego niedbalstwa pracownika. Strona skarżąca zwracała uwagę, iż ostrzenie od góry obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki nie jest metodą bardziej bezpieczną od dotychczasowej stosowanej, gdyż stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa dla wykonującego tę czynność pracownika na wysokości przekraczającej 2,5 m poprzez m.in.: ryzyko utraty przez pracownika równowagi, konieczność demontażu wałków roboczych i górnych osłon, niewygodną i mało stabilną pozycję pracownika podczas wykonywania tej czynności. Skarżąca wskazała też, iż nie znalazła na rynku producenta automatycznego narzędzia do ostrzenia obicia piłowego bębna przedmiotowej zgrzeblarki.

W zaskarżonej decyzji organ nie wykazał na czym polegało naruszenie przepisów dotyczących zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w rozumieniu art. 11 pkt 1 u.p.i.p., który stanowił podstawę materialnoprawną nakazu. Nie można uznać za wystarczające przywołanie przepisów nakładających na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy bez ich konkretnego odniesienia do stanu faktycznego sprawy. W szczególności dotyczy to § 39, § 39 a oraz § 61 ust. 1 rozporządzenia. Organy II instancji nie wskazały na czym konkretnie polegają naruszenia wskazanych przepisów.

Odnosząc się z kolei do powołanej w zaskarżonej decyzji normy przedmiotowej PN-EN ISO 11111-2:2009 należy wskazać, że Polskie Normy nie stanowią źródła prawa lecz są dokumentem ustalającym - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzającym do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie (art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2002r. o normalizacji, tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1483). Polska Norma nie może zatem sama bezpośrednio stanowić o obowiązkach lub prawach pracodawcy. Odwołanie się w przepisie do Polskiej Normy określa natomiast pracodawcy sposób wykonania jego obowiązku wynikającego z przepisów rangi ustawowej. W przypadku bowiem, gdy przepis obowiązującego prawa odsyła to normy technicznej nie będącej źródłem prawa, norma ta staje się częścią hipotezy tego przepisu (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 marca 2013 r., IV SA/Gl 472/12, CBOSA). Organ w zaskarżonej decyzji nie wskazał przepisu, który odsyła do wskazanej normy. Nadto treść wskazanej normy, według której, zgrzeblarki mają być wyposażone w kładki, pomosty, umożliwiające bezpieczne ostrzenie, nie przesądza w sposób jednoznaczny, iż metoda ostrzenia obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] stosowana przez skarżącą naraża wykonującą tę czynność osobę na znaczne niebezpieczeństwo zranienia lub pochwycenia przez wirujący bęben.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy naruszył przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1, art. 80 k.p.a.) poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań wnioskowanych przez pełnomocnika skarżącej świadków w tym Beaty Zawadzkiej, głównego specjalisty ds. BHP i innych osób pracowników N S.A. na okoliczność bezpieczeństwa funkcjonujących metod pracy podczas szlifowania obicia piłowego bębna głównego, braku znacznego niebezpieczeństwa pochwycenia przez bęben główny, spowodowania wypadku jedynie z powodu nieprzestrzegania przez pracownika obowiązujących procedur ostrzenia obicia bębna głównego. Wskazać bowiem trzeba, że stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Przepisy art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż organ odwoławczy ma prawo odmówić dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ II instancji (wyrok NSA z 17 marca 1986 r., III SA 1160/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 19). W ocenie Sądu w analizowanej sprawie nie wystąpiła taka sytuacja. Nie sposób zgodzić się z lakonicznym stanowiskiem organu odwoławczego, iż "zawarte w odwołaniu żądanie przesłuchania kolejnych osób nie zostało uprawdopodobnione, że istotne a nieznane inspektorowi przed wydaniem decyzji informacje w sprawie objętej zaskarżona decyzją są znane wskazanym osobom".

Jak już wyżej wskazano Sąd nie podzielił stanowiska Okręgowego Inspektora Pracy, iż przepis art. 84 k.p.a. nie ma zastosowania w przypadku prowadzenia kontroli przez organy Inspekcji Pracy. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w postępowaniu administracyjnym, winno mieć miejsce wówczas, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy potrzebna jest szczególna wiedza. Jednakże organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dowodów innego rodzaju (zob. wyrok NSA z 12 listopada 1996 r., SA/Łd 1932/95, LEX nr 28350). Taka sytuacja zdaniem Sądu nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na wysoce specjalistyczny (techniczny) charakter zagadnienia, istotne zastrzeżenia podnoszone przez stronę skarżącą, organ powinien rozważyć zasadność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu jednoznacznego ustalenia, czy stosowana przez stronę skarżącą metodę ostrzenia (szlifowania) obicia piłowego bębna głównego zgrzeblarki [...] narusza przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 11 pkt 1 u.p.i.p.). Sam fakt, iż Inspektor Pracy jest wyspecjalizowanym organem z zakresu przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy nie może prowadzić do automatycznego wniosku, iż opinia biegłego dla wyjaśnienia sprawy jest zbędna. Decydujące w tym zakresie są konkretne okoliczności rozpatrywanej sprawy. Zważyć trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, iż organ powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W kontekście regulacji zawartej w art. 136 k.p.a. w orzecznictwie stwierdzono, że organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 k.p.a.), bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a., wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., I SA 9582, ONSA 1982/1/4).

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję zawartą w punkcie drugim nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2017 r. (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.

O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty objęły:

- wynagrodzenie pełnomocnika, ustalone w wysokości 480 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.),

- opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.