Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1753/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w Służbie Celnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art.223 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz.1323 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z [...] listopada 2009 r. o mianowaniu K. K. (dalej jako skarżący) na stopień służbowy starszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował skarżącego z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy starszego rewidenta celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Pismem z 13 grudnia 2009 r. skarżący złożył do Szefa Służby Celnej odwołanie od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazania, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie jako podstawy prawnej decyzji przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie z [...] listopada 2009 r. znak [...] ;

2. rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

3. naruszenie norm prawa materialnego przejawiające się w błędnej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w zakresie terminu "zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników" oraz niezastosowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej podczas rozstrzygania sprawy.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że od 3 marca 2009 r. do dnia dzisiejszego, pełni służbę jako pełniący obowiązki kierującego Sekcją [...] w Oddziale Celnym w [...], które to stanowisko związane jest z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Regulamin organizacyjny jednostki Urząd Celny w [...] oraz karta zakresu obowiązków i uprawnień określały jednoznacznie, że służba kierującego sekcją obejmuje: kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczanie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym. Podniósł również, że arkusz ocen funkcjonariusza kierującego sekcją, przewidywał ocenę funkcjonariusza na zasadach analogicznych do oceny innych kierowników. Służba odwołującego na stanowisku pełniącego obowiązki kierującego sekcją związana była zatem wprost z podporządkowaniem innych funkcjonariuszy i pracowników sekcji. Zdaniem skarżącego powyższe potwierdzają faktycznie wykonywane zadania i kompetencje kierownika sekcji. W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jego mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Nadto skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Celnej nie przyjął za podstawę decyzji przepisu powszechnie obowiązującego, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie z [...] listopada 2009 r., nakazującą wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w ten sposób, że stanowisko, którego zajmowanie wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników to stanowisko należące do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisko kierownicze wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej nie kierował się tym samym dyspozycją ustawy lecz wytycznymi przełożonego. Zdaniem skarżącego przedstawiona interpretacja sprzeczna jest z treścią art. 17 ust. 13 dawnej ustawy. Użyte bowiem w powyższym przepisie sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że katalog stanowisk kierowniczych nie jest katalogiem zamkniętym, z związku z tym dopuszcza się inne stanowiska będące stanowiskami kierowniczymi w rozumieniu art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy. W konkluzji stwierdził, że spełniał przesłanki do mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Szef Służby Celnej w piśmie z 15 stycznia 2010 r. poinformował skarżącego, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje w tym przypadku odwołanie w trybie administracyjnym. Uzasadniając powyższe stanowisko powołał się na przepisy rozdziału 12 ustawy o Służbie Celnej "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego".

Skarżący w piśmie z 1 lutego 2010 r. skierował do Szefa Służby Celnej żądanie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniesionego odwołania od aktu mianowania i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej co do istoty.

Szef Służby Celnej w piśmie z 12 lutego 2010 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie mianowania na stopień.

Pismem z 7 marca 2010 r. skarżący złożył zażalenie do Ministra Finansów na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. przez Szefa Służby Celnej, a następnie pismo to uzupełnił pismem z 16 marca 2010 r., wnosząc o przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym.

W odpowiedzi na powyższe pisma Minister Finansów, w piśmie z 13 kwietnia 2010 r., poinformował skarżącego, że nie doszło do zwłoki w załatwieniu sprawy dotyczącej mianowania na stopień służbowy, gdyż Szef Służby Celnej nie jest organem odwoławczym, a tym samym właściwym do rozpatrzenia tego rodzaju spraw. W związku z tym przepis art. 35 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w tym przypadku. Skarżący w kolejnym piśmie ponowił swoje wnioski dowodowe, a organ pozostał na dotychczasowym stanowisku.

Wobec ostatecznego przesądzenia kwestii charakteru prawnego mianowań na stopnie służbowe na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Szef Służby Celnej wszczął postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.

W wyniku rozpoznania odwołania K. K., Szef Służby Celnej powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Badając zasadność żądania skarżącego dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, organ doszedł do przekonania, iż w jego przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko wiążące się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej skarżący zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w [...] było mianowanie go na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ww. ustawy, dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Zwrócił również uwagę na załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 z późn. zm.), podkreślając, iż zawiera on pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej. W omawianym załączniku nie wyszczególniono natomiast stanowiska kierującego sekcją. Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych tak w ustawie z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w ww. rozporządzeniu, źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. Wobec powyższego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mógł mieć zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy zajmujących stanowiska kierownicze wymienione w załączniku do ww. rozporządzenia. Organ zaznaczył, że kwestie związane ze stanowiskami kierowniczymi w Służbie Celnej unormowane zostały w Rozdziale 4 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej.

Wyjaśnił także, iż nie kwestionuje faktu pełnienia przez skarżącego obowiązków kierowania Sekcją [...] w Oddziale Celnym w [...]. Nawet jednak w sytuacji, gdy skarżący pełnił obowiązki kierowania sekcją w dniu wejścia w życie ustawy, fakt ten nie mógł skutecznie wpłynąć na określenie mu stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Wyznaczenie skarżącego na pełniącego obowiązki kierowania Sekcją [...] nie jest równoznaczny z objęciem stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku. Skarżący zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego, a zatem przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania.

Organ zaznaczył jednocześnie, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r., odnosi się wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Wobec powyższego winno się nadać mu takie znaczenie, jakim ustawodawca posługiwał się na gruncie ustawy uchylonej. Skoro więc na gruncie poprzedniego stanu prawnego istniały stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, a które ustawodawca wymienia wprost w art. 17 ust. 13 ustawy uchylanej, to bezzasadny jest postulat interpretowania powyższego przepisu w innym znaczeniu. Z treści art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. W tym stanie rzeczy, zdaniem Szefa Służby Celnej, brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost.

W kontekście powyższego organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, gdyż przepis ten w przypadku skarżącego nie mógł mieć zastosowania. Skoro skarżący w okresie bezpośrednio poprzedzającym wejście w życie ustawy pełnił służbę na stanowisku starszego kontrolera celnego w stopniu służbowym młodszego dyspozytora celnego, to Dyrektor Izby Celnej w [...], związany ustawowym mechanizmem przypisywania funkcjonariuszy do danego korpusu, prawidłowo dokonał mianowania skarżącego na podstawie art. 223 ust. 5 ustawy na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Organ za bezzasadne uznał również pozostałe zarzuty podnoszone w skardze, w tym zarzuty naruszenia przepisów art. 6 i 7 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust.3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego nie zastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,

2. przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa,

3. art. 6 k.p.a., tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] oraz [...] oraz o pisemne polecenie [...],

4. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

5. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie przewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.

W związku z powyższym, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno Szef Służby Celnej, jak również Dyrektor Izby Celnej w [...], odmawiając zastosowania art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w sposób rażący naruszyli ten przepis. Obowiązek jego uwzględnienia wynikał wprost ze stanu faktycznego sprawy. Skarżący w dniu wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (od 3 marca 2009 r. do 31 maja 2010 r.) pełnił bowiem obowiązki kierującego sekcją, które były związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wynika to bezpośrednio z kart obowiązków i uprawnień, które wśród zakresu obowiązków skarżącego obejmują m.in. :

- opracowanie zakresu obowiązków funkcjonariuszy wchodzących w skład podległej sekcji,

- egzekwowanie od pracowników kierowanej sekcji:

- właściwej organizacji pracy,

- prawidłowego stosowania przepisów prawa,

- doskonalenia metod działania,

- przestrzegania przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej oraz przepisów dotyczących dyscypliny pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych,

- sprawowanie kontroli funkcjonalnej w kierowanej sekcji,

- prowadzenie szkoleń wewnętrznych,

- dokonywanie kontroli przebiegu służby,

- wnioskowanie zmian organizacyjnych wpływających na poprawę funkcjonowania Oddziału,

- wystawianie opinii służbowych podległym funkcjonariuszom w związku z dokonywaniem ocen okresowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami,

- wnioskowanie w zakresie nagradzania i kar.

W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed 31 października 2009 r., mianowanie skarżącego na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. Ponadto skarżący podniósł, że interpretacja przedstawiona przez Dyrektora Departamentu Służby Celnej, iż przez stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników należy rozumieć wyższe stanowiska kierownicze oraz stanowiska wymienione w art. 17 ust. 13 dawnej ustawy o Służbie Celnej jest sprzeczna z treścią art. 17 ust. 13 dawnej ustawy. Użycie przez ustawodawcę terminu "w szczególności" wskazuje, że katalog stanowisk kierowniczych nie jest katalogiem zamkniętym, z związku z tym dopuszcza się inne stanowiska będące stanowiskami kierowniczymi w rozumieniu art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy. Ponadto skarżący wskazał, że zarówno dawna ustawa, jak i obecna ustawa o Służbie Celnej, nie zawierały wskazanej wprost kategorii "stanowiska" "kierującego sekcją", to powyższe regulowane było i jest przez Regulaminy organizacyjne Urzędów Celnych. Skarżący podniósł, że kierowanie sekcją wiązało się w całej rozciągłości z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Powyższe wynikało z Regulaminu organizacyjnego Urzędu Celnego w [...], w którym zawarto definicję kierujących komórkami organizacyjnymi, przez których należy rozumieć kierowników oddziałów, kierowników referatów, osoby wyznaczone do kierowania sekcjami. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, okoliczność, iż pełnił obowiązki kierującego sekcją oznacza bezspornie, że spełnia przesłanki do awansu na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów.

Ponadto, w ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja (akt mianowania) narusza art. 6 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów z [...] listopada 2009 r. nr [...]. Akt mianowania wydany został bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowanego przez skarżącego przed 31 października 2009 r. stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, pominięcie, przy wydaniu aktu mianowania, art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej spowodowało wyłączenie z zakresu postępowania administracyjnego stanu faktycznego, który winien być obowiązkowo wzięty pod uwagę. Dodatkowo skarżący wskazał, że organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję w trybie art. 138 k.p.a., naruszył wskazany przepis, ponieważ powołując przedmiotową normę prawną w sentencji decyzji utrzymał decyzję organu I instancji w zakresie określenia korpusu, nie wypowiedział się natomiast co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego.

Podsumowując skarżący podkreślił, iż jego mianowanie jest niezgodne z obowiązującymi przepisami, czym narusza sferę prawną funkcjonariusza Służby Celnej. Uchybienia te mają istotny wpływ na zaufanie skarżącego do organów administracji publicznej oraz na inne fundamentalne zasady postępowania administracyjnego. Akt mianowania wydany przez Dyrektor Izby Celnej w [...] z [...] listopada 2009 r. oraz postępowanie nadzorcze w przedmiocie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dotknięte są uchybieniami o charakterze proceduralnym oraz materialnoprawnym.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż w art. 17 ust. 14 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. ustawodawca przewidział, iż do obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych, tj. stanowisk, o których mowa w art. 17 ust. 13 ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, że stanowiska kierownicze w Służbie Celnej to stanowiska obsadzane w drodze powołania. Tymczasem skarżący nie został powołany na stanowisko kierującego sekcją, takiej kategorii stanowisk, w tym kierowniczych, nie przewidywały bowiem przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (nie przewidują również przepisy obecnie obowiązującego aktu prawnego).

Organ przyznał, że przepis art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującego aktu prawnego nie zawierał zamkniętego katalogu stanowisk kierowniczych. Niemniej jednak pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej, na których funkcjonariusze celni mogli pełnić służbę, zawierał załącznik Nr 1 (Tabele stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania) do rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. W załączniku tym nie wyszczególniono stanowiska kierującego sekcją.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie odwołuje się do jakiegokolwiek zamkniętego katalogu stanowisk służbowych, co więcej – nie odwołuje się w ogóle do pojęcia "stanowisko służbowe", wskazując, iż przepisy ustawy o Służbie Celnej nie przewidują możliwości pełnienia przez funkcjonariuszy celnych służby na stanowiskach innych niż stanowiska służbowe, których pełen katalog zawiera przywołany wyżej załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r.

Dokumentem przemawiającym za zasadnością mianowania skarżącego na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej nie może być natomiast regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w [...] oraz karta zakresu obowiązków i uprawnień określające, że służba kierującego sekcją obejmuje kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczanie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym.

Szef Służby Celnej podkreślił, że organy nie kwestionują faktu istnienia Sekcji [...] w Oddziale Celnym w [...], którą w ramach zleconych czynności faktycznych na stanowisku starszego kontrolera celnego kierował skarżący. Niemniej jednak wyznaczenie funkcjonariusza przez naczelnika urzędu na kierującego sekcją, nie może być utożsamiane z objęciem przez niego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku, do czego wprost nawiązuje przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost. Wobec braku takowej regulacji brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 kpa organ nie zgodził się z twierdzeniami skargi, iż działał w oparciu interpretacje Szefa Służby Celnej, a nie w myśl przepisów prawa. Za nieuprawniony uznał także zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., oceniając, iż wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne istotne z punktu przedmiotu sprawy. Organ podał, że nie kwestionuje faktu kierowania przez skarżącego ww. sekcją. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał zatem wystarczające podstawy do zajęcia stanowiska wyrażonego treścią rozstrzygnięcia II instancyjnego.

Oceniając z kolei zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie korpusu, organ podniósł, że zgodnie orzecznictwem sądów administracyjnych oraz uchwałą Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, art. 223 ustawy o Służbie Celnej stanowi lex specialis do pozostałych przepisów ustawy o Służbie Celnej, w związku z czym akt mianowania dokonany na tej podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli przez organ wyższego stopnia, a w dalszej konsekwencji przez sądy administracyjne w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Odnośnie mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi w ogóle nie przysługuje natomiast roszczenie. W związku z powyższym, Szef Służby Celnej był zobligowany do rozpatrzenia odwołania skarżącego tylko w zakresie przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga K. K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej kwestią sporną jest wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, powołując się na treść powyższego przepisu wskazywał, że od 3 marca 2009 r., pełnił służbę jako kierujący Sekcją [...] w Oddziale Celnym w [...], które to stanowisko związane było z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, dlatego też powinien zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że dla wykładni użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia "zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku" należy odwołać się do przepisów ustawy wcześniejszej z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Ustawodawca w ustawie z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej tylko w jednym przypadku, a mianowicie w art. 17 ust. 13, posłużył się pojęciem "stanowisk, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników".

Przepis art. 17 ust. 13 ww. ustawy stanowił, że stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej.

Przepis ust. 14 art. 17 tej ustawy określał z kolei, że do obsadzania i zwalniania stanowisk, o których mowa w ust. 13, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, że organem właściwym do powoływania na stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników i odwoływania z tych stanowisk był dyrektor izby celnej, działający na wniosek naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 12 ww. ustawy).

Katalog stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników wymieniony w art. 17 ust. 13 nie był oczywiście katalogiem wyczerpującym, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Nie ulega jednak wątpliwości, że powoływanie na stanowiska kierownicze związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w świetle przepisów ustawy z 24 lipca 1999 r., należało do właściwości dyrektora izby celnej.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 obowiązującego do 31 października 2009 r. zarządzenia Ministra Finansów Nr 24 z 23 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF. Nr 14, poz. 103), które wydane zostało za podstawie art. 1 lit. d ust. 4 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, w urzędach celnych mogły być tworzone wewnętrzne komórki organizacyjne, w tym sekcje – składające się z co najmniej 2 osób, włącznie z kierującym. Przepis § 10 ust. 3 ww. zarządzenia stanowił z kolei, że sekcją kieruje osoba wyznaczona przez naczelnika urzędu.

Skoro zatem w świetle przepisów ww. zarządzenia Nr 24 osoba kierująca sekcją nie była powoływana przez dyrektora izby celnej, na wniosek naczelnika urzędu celnego, lecz wyznaczana przez naczelnika urzędu, to nie można uznać, że było to stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Zaznaczyć także należy, że ani przepisy poprzedniej ustawy, ani ustawy obowiązującej obecnie nie przewidują stanowiska kierującego sekcją. Stanowiska takiego brak było również w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz.U. Nr 25, poz. 301 ze zm.), które zawierało wykaz wszystkich stanowisk służbowych w Służbie Celnej oraz określało kwalifikacje wymagane do ich zajmowania. Przepisy ustawy nie przewidują możliwości pełnienia przez funkcjonariuszy celnych służby na stanowiskach innych niż stanowiska służbowe określone w przepisach ww. rozporządzenia.

W sprawie niniejszej jest okolicznością niesporną, że skarżący został wyznaczony do pełnienia obowiązków kierowania Sekcją [...] w Oddziale Celnym w [...] przez Naczelnika Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej w [...] ani nie powołał go na to stanowisko, ani też nie powierzył mu pełnienia obowiązków na tym stanowisku.

Powyższe wskazuje, w ocenie Sądu, jednoznacznie, że skarżący przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie zajmował stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w rozumieniu przepisów ustawy o Służbie Celnej z 24 lipca 1999 r. Nie było zatem podstaw do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Za przyjęciem innego stanowiska nie przemawiają ani regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w [...], ani też karta zakresu obowiązków i uprawnień skarżącego, gdyż z dokumentów tych nie wynika, aby skarżący objął stanowisko związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko starszego kontrolera celnego i posiadał stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego, a zatem w oparciu z przepis przejściowy art. 223 ust. 5 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej.

Wbrew zarzutom skargi skarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które w decyzji zostały powołane i których wykładnia została przez organ przeprowadzona. Z decyzji tej nie wynika aby organ zawarte w niej rozstrzygnięcie opierał na interpretacji Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów.

Odnosząc się natomiast do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Należy w tym miejscu podkreślić, że organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, iż skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pełnił obowiązki kierującego Sekcją [...] w Oddziale Celnym w [...], jednak, jak słusznie ocenił organ, fakt ten nie mógł wpłynąć na określenie skarżącemu stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2-6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie dotyczące relacji między przełożonym i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).

Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w [...] kontroli instancyjnej w takim zakresie w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.