Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 330/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant pomocnik sekretarza Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 roku sprawy ze skargi D. B.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi T. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej D. B.-M. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2010r., nr 217, poz. 1427 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania D. B.-M. wraz z małoletnią córką K. B. z pobytu stałego w lokalu przy ul. A 64 w S.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 8 czerwca 2015r. J. M. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie z nieruchomości położonej przy ul. A 64 w S. żony – D. B.-M. wraz małoletnią córką K. B. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że od dwóch lat pozostaje z żoną w separacji, która zakłóca porządek, wszczyna awantury i sprowadza do domu obcych mężczyzn, którzy również zakłócają porządek i demolują mieszkanie. Podał, że żona zaniedbuje obowiązki domowe, w lokalu są częste interwencje policji, a żona przychodzi do domu raz lub dwa razy w tygodniu. Odnosząc się natomiast do małoletniej córki –K. B., wskazał, że nie przebywa ona w lokalu przy ul. A 64 w S., ponieważ mieszka ze swoją babcią -E. S. przy ul. B 11/7 w S.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. orzekł o wymeldowaniu D. B.-M. wraz z małoletnią córką K.B. z pobytu stałego przy ul. A. 64 w S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że D.B.-M. wraz z małoletnią K.A.B. od dnia 9 lutego 2011r. posiadają zameldowanie na pobyt stały w lokalu przy ul. A. 64 w S. Związek małżeński D.B. - M. i J.M. zawarli w dniu 31 grudnia 2010r. Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 września 2014r., sygn. Akt [...] orzeczono separację związku małżeńskiego ww., jak również w punkcie 6 tego wyroku sąd ustalił sposób korzystania przez strony z budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. A. 64 przez wydzielenie większego pokoju do wyłącznego korzystania przez J.M., zaś mniejszego pokoju i komórki na opał położonej w podwórzu za letniakiem do wyłącznego korzystania przez D.B. - M. i małoletnią córkę K.M. Pozostałe pomieszczenia przydzielone zostały do wspólnego korzystania przez strony.

W toku postępowania dowodowego ustalono również, iż D.B.-M. od kwietnia 2015r. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały natomiast małoletnia K.A.B. od około dwóch lat mieszka u swoich dziadków, pod adresem: S., ul. B. 11 m. 7. Powyższe fakty potwierdziła Komenda Miejska Policji w S. w piśmie z dnia 23 lipca 2015r. na podstawie rozmów przeprowadzonych z sąsiadami przedmiotowej nieruchomości tj.: L.M., J.G., D.M. i B.W. Poinformowano również, iż sytuacja panująca w rodzinie Państwa M. jest monitorowana, w związku z prowadzoną procedurą Niebieskiej Karty. W posesji przy ul. S. 64 w S. miały miejsce liczne interwencje Policji, które dotyczyły kłótni małżeńskich oraz nieporozumień rodzinnych.

Przesłuchani w dniu 29 lipca 2015r. świadkowie: A.M. (była żona J.M.) oraz B.M. (siostra J.M.) zgodnie zeznały, że D.B.-M. wraz z małoletnią córką K.M. nie mieszka w posesji przy ul. A. 64 w S. W przedmiotowej nieruchomości jedynie bywa po to by zakłócić spokój, bądź wykonać pranie i zabrać je gdy wyschnie. W przedmiotowym lokalu nie prowadzi codziennego życia tzn. nie gotuje, nie śpi i nie odpoczywa itp., a jakimkolwiek utrudnianie dostępu D.B.-M. do zamieszkania w lokalu przy ul. A. 64 nigdy nie miało miejsca, ponieważ dom nie jest zamykany. B.M. zaznaczyła, że małoletnią K.B. - córkę strony widziała w mieszkaniu ostatni raz w 2010 roku.

Przesłuchana natomiast w charakterze świadka M.J. zam. w S. przy ul. D. 1 m 20, która potwierdziła, że od lipca 2015r. często widuje sąsiadkę D.B.-M. wraz z małoletnią córką K.M., która mieszka w jej klatce, pod adresem: S., ul. D. 1 m 23. Powyższe ustalenia potwierdził również kolejny świadek - E.J. zam. w S. w budynku przy ul. D.1 m 24.

W dniu 14 września 2015r. przesłuchano z urzędu sąsiadów posesji przy ul. E. 64 m.in. L.M., J.G., D.M. i B.W., którzy potwierdzili okoliczność opuszczenia przez D.B.-M. przedmiotowej nieruchomości.

Sama skarżąca natomiast oświadczyła, iż niedobrowolnie opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały tj. lokal przy ul. A. 64 w S.

Organ nadmienił również, że w dniu 16 stycznia 2015r. D.B.-M. złożyła do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska wniosek o wynajem lokalu komunalnego, na który w dniu 19 stycznia 2015r. wnioskodawczyni otrzymała negatywną odpowiedź. Powyższy fakt potwierdza, iż strona nie zamierza mieszkać w miejscu zameldowania tj. w lokalu przy ul. A. 64 w S.

W toku postępowaniu D.B.-M. utrzymywała, że mieszka wraz z małoletnią K.A. B. w posesji przy ul. A. 64 i ma zamiar nadal mieszkać. Niemniej jednak ww. w dniu 29 lipca 2015r. w swych zeznaniach potwierdziła, iż od początku lipca 2015r. przebywa w lokalu przy ul. D. 1 m 23 w S. Oświadczyła, m.in. iż nie wynajmuje mieszkania jedynie "opiekuje się nim, uiszcza opłaty za czynsz, światło i wodę."

Fakt nie zamieszkiwania małoletniej K.A.B. w posesji przy ul. A. 64 potwierdza również przytoczony powyżej wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 września 2014r., sygn. Akt [...] m.in. ustalający sposób korzystania z mieszkania uwzględniający jedynie osoby zamieszkujące w lokalu w dniu wydania wyroku tj. J.M. i D.B.-M. wraz z małoletnią córką stron - K.M. w budynku mieszkalnym położonym w S. przy ul. A. 64. Powyższy wyrok nie uwzględnił małoletniej K.A.B.- córki Pani D.B.-M., pomimo posiadanego przez wymienioną zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu.

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym również zeznania samej strony D.B.-M., wnioskodawcy, Policji, jak również powołanych świadków świadczą o tym, że lokal przy ul. A. 64 w S. od co najmniej sześciu miesięcy nie stanowi dla D.B.-M. oraz jej małoletniej córki K.A.B. miejsca pobytu stałego. Strona wyjaśniała, że przedmiotowy lokal opuściła niedobrowolnie, a jako przyczynę opuszczenia lokalu strona wskazała trwający od dłuższego czasu konflikt małżeński wynikający z nadużywania alkoholu przez małżonka. Jednak na wynik niniejszej sprawy nie ma wpływu przytoczona sytuacja rodzinna, albowiem materiał dowodowy wykazał, że nie ma związku przyczynowego pomiędzy opuszczeniem lokalu przez skarżącą a konfliktem rodzinnym. Strony nie przedstawiły prawomocnych wyroków sądowych, bądź innych dokumentów urzędowych jednoznacznie potwierdzających powyższe problemy, bądź ich konsekwencje. Pisma natomiast i notatki służbowe sporządzone przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. informują jedynie o kłótniach rodzinnych, rozpadzie relacji między małżonkami oraz długo trwającym konflikcie rodzinnym.

W świetle powyższych ustaleń, z daniem organu pozostawienie w rejestrze zapisu, że miejscem pobytu stałego Pani D.B.-M. wraz z małoletnią K.A.B. jest lokal przy ul. A. 64 w S., byłoby utrzymywaniem ewidentnej fikcji meldunkowej, niezgodnej z przepisami prawa. Zdaniem organu złożone wyjaśnienia wnioskodawcy, zeznania świadków są wiarygodne oraz spójne z ustaleniami KMP S. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom D.B.-M. o zamiarze zamieszkania w miejscu zameldowania na pobyt stały, gdyż oświadczenie strony nie znalazło odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Jak również nie można uznać, iż strona realizuje, bądź zamierza realizować przesłanki stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Należy zaznaczyć, iż ocena zamiaru osoby zainteresowanej nie może się sprowadzać do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń tej osoby dotyczącej jej woli zamieszkiwania, z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że strona koncentruje sprawy osobiste w lokalu nr 23 przy ul. D. 1 w S. Powyższą okoliczność potwierdzili świadkowie oraz D.B.-M. w zeznaniach złożonych w dniu 29 lipca 2015r.

Od powyższej decyzji D.B. – M. złożyła odwołanie, w którym zaprzeczyła, że od kwietnia 2015r. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, a jej mąż J.M. złożył w tym zakresie fałszywe oświadczenie, ponieważ w kwietniu 2015r. osobiście odbierał dzieci z przedszkola i zawoził je do lokalu przy ul. A. 64 w S. Wskazała, że nieprawdą jest, że zakłóca spokój w lokalu, demoluje pomieszczenia, nie przekazuje korespondencji i znęca się nad mężem, o czym świadczy m.in postanowienie Prokuratury Rejonowej w Skierniewicach o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie znęcania się nad J.M. oraz inne toczące się we wskazanych powyżej sprawach postępowania, które nie zostały zakończone. Skarżąca nadmieniła, że konflikt rodzinny trwa od 2010r. i coraz bardziej się pogłębia, a jego przyczyną jest nadużywanie alkoholu przez J.M. i agresywne zachowanie wobec rodziny. Skarżąca wskazała, że przesłuchane w charakterze świadków A.M. (była żona J.M.) i B.M. (siostra) zeznały nieprawdę, ponieważ przebywa w przedmiotowym lokalu wraz z dziećmi, spożywa posiłki i przechowuje niezbędne rzeczy do codziennego użytku i przyjmuje gości. Przedmiotowy lokal jest miejscem, w którym koncentruje swoje interesy życiowe, natomiast jej mąż wraz z rodziną podejmuje wszelkie działania aby utrudnić jej dostęp do lokalu.

Wojewoda Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z art. 35 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego spełniona jest wówczas, gdy opuszczenie ma charakter dobrowolny, nie może być jednak przez strony nadinterpretowana. Co do zasady - dobrowolności opuszczenia lokalu — mamy do czynienia wówczas, gdy było ono wynikiem bezprawnego działania osób trzecich. Zatem chronione są osoby, które zmuszone zostały do opuszczenia lokalu na skutek niezgodnych z prawem działań, czy to współlokatorów, czy też innych osób (np. wymiana zamków). Nadto za opuszczenie dobrowolne uznaje się także sytuację, gdy osoba opuszcza miejsce zameldowania na skutek konfliktu rodzinnego i nie podejmuje działań mających na celu powrót do dotychczasowego miejsca zamieszkania. Godzi się na opuszczenie miejsca zameldowania, by uniknąć konfliktów w przyszłości, nie podejmując przy tym żadnych kroków, zmierzających do powrotu do spornego lokalu. Rozważając spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu należy, zdaniem organu należy również mieć na uwadze, że miejsce pobytu stałego to miejsce, w którym dana osoba stale mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, posiada zgromadzone przedmioty majątkowe, osobiste, skąd udaje się do pracy i wraca, itp.

Analizując powyższe przesłanki w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w przypadku D.B.-M. i jej małoletniej córki K.B. spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu, o której mowa w art. 35 ustawy. W ocenie organu odwoławczego, okoliczności istotne dla sprawy zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący, a ocena dowodów została przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, a zgłaszane przez D.B.-M. wnioski dowodowe o przeprowadzanie coraz to nowych dowodów, mają na celu jedynie przedłużenie prowadzonego postępowania. Organ odwoławczy podzielił przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że D.B.-M. dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego, a jej pobyty w spornym lokalu mają na celu jedynie stworzenie pozorów zamieszkiwania, nie świadczą natomiast o korzystaniu przez nią z lokalu w rozumieniu art. 25 powołanej ustawy.

Strony postępowania przedstawiają odmienne stanowiska, co do zamieszkiwania D.B.-M. w spornym lokalu. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji, dał wiarę wersji zdarzeń przedstawianych przez J.M., który od początku postępowania konsekwentnie twierdził, że żona opuściła miejsce stałego pobytu, przyjeżdża jedynie na chwilę w celu zrobienia prania, rozwieszenia go, po czym odjeżdża. Powyższe okoliczności potwierdzają przesłuchani w sprawie świadkowie i są one spójne z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. D.B.-M. twierdzi natomiast, że nie opuściła spornego lokalu, ale jednocześnie przyznaje, że nie może tam zamieszkiwać z uwagi na utrudnienia dokonywane przez męża (odcięcie kabla od termy, wykręcanie bezpieczników itp.), jak również z powodu jego agresywnego zachowania i znęcania się nad nią.

Niewątpliwie w omawianej sprawie istnieje silny konflikt pomiędzy małżonkami, co potwierdzają bardzo liczne interwencje policji przeprowadzane na posesji przy ul. A. 64 w S., jak również liczne doniesienia składane przez strony do prokuratury oraz na policję. W ocenie organu odwoławczego brak jest jednak podstaw do uznania, że faktyczną przyczyną niezamieszkiwania D.B.-M. w spornym lokalu jest obawa o własne zdrowie lub życie, albowiem w żadnej ze spraw nie skierowano aktu oskarżenia do sądu, a wszystkie postępowania zostały umorzone, bądź odmówiono ich wszczęcia.

Mając powyższe na uwadze, a także uwzględniając pozostały materiał dowodowy, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma wątpliwości, że D.B.-M. zrezygnowała z przyznanego jej przez sąd prawa do wyłącznego korzystania przez nią z mniejszego pokoju w nieruchomości położonej przy ul. A. 64 w S., swoje sprawy życiowe wraz z małoletnimi córkami koncentruje obecnie w lokalu nr 23 przy ul. E. 1 w S. Powyższą okoliczność potwierdzili przesłuchani przez organ pierwszej instancji sąsiedzi, jak również sama zainteresowana.

Wprawdzie w świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, że powodem decyzji o opuszczeniu miejsca stałego zameldowania była najprawdopodobniej napięta sytuacja z mężem, to jednak okoliczności te, z punktu widzenia rejestracyjnego charakteru ustawy, nie mogą skutkować odmową wymeldowania D.B.-M. W sytuacji bowiem, strona uzależnia powrót do przedmiotowego lokalu od zmiany zachowania swojego męża, a jednocześnie brak jest obiektywnych możliwości zmiany tego zachowania, to w ocenie organu odwoławczego deklarowany przez nią zamiar nie jest możliwy do zrealizowania. Fakt natomiast, że D.B.-M. w zajmowanym uprzednio lokalu przechowuje część swoich rzeczy, a nawet systematycznie do niego przychodzi, nie może świadczyć o tym, że jest to miejsce jej stałego pobytu, ponieważ miejscem pobytu stałego jest miejsce, w którym dana osoba koncentruje swe sprawy życiowe, a nie miejsce przechowywania rzeczy, czy też sporadycznych wizyt. Krótkotrwałe wizyty w lokalu świadczą jedynie o tym, że strona ma swobodny dostęp do lokalu, a ich celem jest uniemożliwienie jej wymeldowania. Orzeczenie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez małżonków jest rozwiązaniem prowizorycznym i normuje ich wzajemne stosunki w zakresie korzystania przez nich z lokalu mieszkalnego jedynie przez czas jego wspólnego zajmowania. Zatem, w zaistniałym stanie faktycznym, powoływanie się przez D.B.-M. na posiadane prawo do korzystania z lokalu nie uzasadnia odmowy wymeldowania z przedmiotowego lokalu.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że wiele okoliczności podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego, nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym, albowiem pomimo wielokrotnych deklaracji o dostarczeniu szeregu dokumentów potwierdzających podnoszone przez stronę okoliczności, w wyznaczonych przez organ terminach, nie zostały one przedłożone, co w ocenie organu odwoławczego podważa wiarygodność przedstawionej przez skarżącą wersji zdarzeń.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że dalsze utrzymywanie w zbiorach meldunkowych zapisu, że miejscem pobytu stałego Pani D.B.-M. jest posesja przy ul. A. 64 w S., byłoby utrzymywaniem ewidentnej fikcji meldunkowej, niezgodnej z przepisami prawa. Jeżeli w przyszłości D.B.-M. powróci do spornego lokalu z zamiarem stałego pobytu, będzie miała nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonać w nim zameldowania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu zaprzeczyła, że nie mieszka od dnia 12 kwietnia 2015r. w przedmiotowym lokalu. Podała, że nie jest prawdą, że wszczyna awantury, demoluje lokal i zaniedbuje obowiązki domowe. Zaprzeczyła również ustaleniom faktycznym dokonanym przez KMP w S. w piśmie z dnia 23 lipca 2015r. wskazując, że w toku postępowania o wymeldowanie jej mąż w okresie od 3 do 5 grudnia 2015r. nie udostępnił jej kluczy do lokalu, co potwierdza wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 lutego 2016r., sygn. akt [...] załączony do skargi. Ponadto skarżąca wskazała, że w związku z wymianą zamków w drzwiach wystąpiła w dniu 5 lutego 2016r. z pozwem o przywrócenie prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Podkreśliła, że orzekając w niniejszej sprawie Wojewoda Ł. nie wziął pod uwagę dowodów przedstawionych przez stronę na okoliczność zakłócania spokoju przez męża, który pozbawiał ją i jej dzieci energii elektrycznej i wody, nadużywania przez niego alkoholu, agresywnego zachowania wobec rodziny i związanych z tym licznych interwencji Policji i pogłębiającego się konfliktu rodzinnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona, w sprawie doszło bowiem do naruszenia mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił w sprawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 722), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Pobytem stałym, jak wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Analizując przesłankę opuszczenie miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 35 ww. ustawy wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, należy wskazać, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, mających jednak zastosowanie także w aktualnym stanie prawnym utrwalony został pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Zamiar, wola osoby ma więc także istotne znaczenie, przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, dostępne na stronie nsa.gov.pl.). Zatem organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są ocenić czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się to miejsce (fizycznie w nim nie przebywa) i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Należy podkreślić, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, sytuację w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, czy o eksmisję. Nawet bowiem, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostałaby z lokalu usunięta wbrew jej woli, bądź niezgodnie z jej wolą nie miałaby ona do niego dostępu, ale nie podjęłaby ona żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie mieszkałaby i koncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to odmowa wymeldowania takiej osoby potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (vide: wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 31/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 613/11; dostępne na stronie: nsa.gov.pl).

W sprawie nie ulega wątpliwości, że nieruchomość stanowi własność J.M. (akt notarialny z 25 maja 2015r.). Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 września 2014r., sygn. akt [...] orzeczono separację związku małżeńskiego J.M. i D.B. – M. jak również w punkcie 6 wyroku sąd ustalił sposób korzystania przez strony z budynku mieszkalnego położonego w S. przy ul. A. 64 przez wydzielenie większego pokoju do wyłącznego korzystania przez J.M., zaś mniejszego pokoju i komórki na opał położonej w podwórzu za letniakiem do wyłącznego korzystania przez D.B.-M. i małoletnią córkę K.M. Pozostałe pomieszczenia przydzielone zostały do wspólnego korzystania przez strony.

W dniu 5 lutego 2016r. D.B.–M. wystąpiła z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania przeciwko J.M.

Organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę powyższej okoliczności. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w dniu 4 marca 2016r., nie podjął też żadnych działań celem ustalenia przebiegu postępowania w sprawie o przywrócenie posiadania lokalu.

Tymczasem mając na uwadze ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie najistotniejszą kwestią dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest ustalenie okoliczności opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu, w szczególności jej zamiaru, i to wokół tej okoliczności powinno koncentrować się postępowanie dowodowe i wyjaśniające oraz ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zamiar, oznaczający przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być – jak podnosi judykatura - oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie tylko na podstawie treści oświadczenia zainteresowanej osoby. Mogą to być okoliczności takie jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywanie związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym nie zamieszkiwaniem w nim (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006r., IV SA/Wa 1677/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2011 r., II SA/Gl 802/2010, Lex Polonica nr 2592125).

W rozpatrywanej sprawie sam fakt istnienia konfliktu rodzinnego, wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Jednakże skuteczne wykorzystanie przysługujących środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu skutkuje uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak jest podstaw do wymeldowania (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., II OSK 140/07).

W zakresie tak rozumianej przesłanki wymeldowania, a spornej między członkami rodziny organ powinien przeprowadzić stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wszechstronne postępowanie dowodowe i wyjaśniające. Skoro tego nie uczynił Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.

D.Cz.