Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1359/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-10-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 3
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz. 201
law: Ustawa z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Skarga na decyzję o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko należy do kognicji sądu administracyjnego /art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz.U. nr 30 poz. 179 -i art. 3 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. nr 34 poz. 201/.

TEZY

Skarga na decyzję o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko należy do kognicji sądu administracyjnego /art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz.U. nr 30 poz. 179 -i art. 3 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. nr 34 poz. 201/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Kazimierza D. na decyzję - rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 stycznia 1993 r. w przedmiocie mianowania na niższe stanowisko.


UZASADNIENIE

Decyzją - rozkazem personalnym z dnia 25 stycznia 1993 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) w sprawie mianowania Kazimierza D. na niższe stanowisko służbowe wykładowcy Ośrodka Szkolenia Policji w (...). W uzasadnieniu tej decyzji podano, że organ I instancji (...) początkowo brał pod uwagę kandydaturę Kazimierza D. na stanowisko kierownika cyklu tego ośrodka, jednak z powodu sprzeciwu miejscowej organizacji związkowej odstąpił od pierwotnego zamiaru i mianował go na stanowisko wykładowcy. Zgoda Kazimierza D. na takie rozwiązanie nie była wymagana, gdyż warunkiem pozostania w Policji było przyjęcie stanowiska, na które został mianowany.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimierz D. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji ze względu na niedopuszczalną zmianę rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji, polegającą na pozbawieniu go stanowiska kierownika cyklu w Ośrodku Szkolenia Policji i powierzeniu niższego stanowiska wykładowcy. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 par. 3 Kpa przez podanie niezrozumiałego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wydanej zresztą przez organ podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 par. 3 Kpa i w dodatku po przeprowadzeniu postępowania w sposób przewlekły, tendencyjny i z pominięciem uprawnień procesowych strony.

Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa, jako dotyczącej decyzji wydanej w sprawie podległości służbowej policjanta. Pełnomocnik powołał się na wywody zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 1993 r. III AZP 38/92, w której za decyzje administracyjne w rozumieniu art. 196 par. 1 Kpa uznano jedynie decyzje w sprawie przyjęcia do służby w Policji i zwolnienia z tej służby. W pozostałych sprawach policjant mógłby dochodzić roszczeń tylko w trybie instancyjnym, z wyłączeniem drogi sądowej, stosownie do art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o Policji. Takie rozwiązanie jest konsekwencją zapewnienia nieodzownej dyspozycyjności i zdyscyplinowania policjantów. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego ze skarżącym postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Na rozprawie sądowej skarżący wyjaśnił, że nadal jest zainteresowany rozstrzygnięciem tej sprawy przez sąd, ponieważ dotyczy ona roszczenia o mianowanie na stanowisko wyżej płatne, co wpłynie na wysokość przyznanej mu renty inwalidzkiej; zwolnienie go ze służby w Policji też zakwestionował w późniejszej skardze do sądu administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179/ ma następujące brzmienie: "1. Do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i rejonowi Policji. 2. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego, z wyłączeniem dochodzenia roszczeń na drodze sądowej". Identyczne rozwiązanie było przyjęte w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej /Dz.U. nr 78 poz. 462 ze zm./.

Na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Rzecznika Praw Obywatelskich Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem K. 8/91 z dnia 7 stycznia 1992 r. stwierdził niezgodność art. 36 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej z art. 1 i 67 ust. 2 Konstytucji RP oraz jego niespójność z art. 14 i 26 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych /Dz.U. 1977 nr 38 poz. 167 i 168/. W rezultacie nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1992 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej /Dz.U. 1993 nr 12 poz. 52/ jej art. 36 ust. 2 otrzymał następujące brzmienie: "Od decyzji, o których mowa w ust. 1, funkcjonariuszowi służy odwołanie do wyższego przełożonego oraz dochodzenie roszczeń na drodze sądowej".

W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na dopuszczalność drogi sądowej "w zakresie dochodzenia roszczeń ze stosunku służbowego przez żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb ochrony porządku publicznego" jako podstawowej gwarancji wynikającej z przepisów wymienionych w sentencji postanowienia. Po wejściu w życie art. 3 ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, utraciło również moc przewidziane w art. 32 ust. 2 ustawy o Policji ograniczenie dochodzenia roszczeń przed sądem administracyjnym przez funkcjonariuszy Policji. W ten sposób, po skorygowaniu art. 36 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, jednolitemu unormowaniu uległy omawiane uprawnienia funkcjonariuszy wszystkich służb zmilitaryzowanych, co od początku przyjmował w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny.

Powyższe wywody potwierdzają właściwość sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg dotyczących "mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk", jak to ujmuje art. 32 ust. 1 w powiązaniu z jego ust. 2 ustawy o Policji oraz art. 3 wymienionej ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie Kpa, a nie tylko skarg na decyzje o przyjęciu do służby w Policji (...) i zwolnieniu z tej służby. (...) Skarga więc na decyzję o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, należy do kognicji sądu administracyjnego i podlega rozpatrzeniu.

W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest konieczność przeniesienia skarżącego na inne stanowisko w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 i art. 147 ustawy o Policji ze względu na likwidację Wydziału Szkolenia i Wychowania Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w (...), gdzie zajmował on do dnia 31 lipca 1990 r. stanowisko zastępcy naczelnika wydziału. Nie jest również przez nikogo kwestionowany pierwotny zamiar powierzenia skarżącemu stanowiska kierownika cyklu Ośrodka Szkolenia Policji i powody, dla których nie został on sfinalizowany. Rozkaz o mianowaniu na to stanowisko, mimo iż był sporządzony i podpisany, nie został skarżącemu doręczony i dlatego - stosownie do art. 110 Kpa - organ I instancji nie był nim związany. W rezultacie organ ten był zmuszony przenieść skarżącego na stanowisko wykładowcy, co zostało dokonane rozkazem wywołującym już skutki prawne w rozumieniu art. 110 Kpa. W postępowaniu odwoławczym decyzję organu II instancji podpisał zastępca Komendanta Głównego Policji i dlatego nie nastąpiło naruszenie art. 24 par. 3 Kpa, zarzucane przez skarżącego z tego powodu, że decyzję w I instancji wydała osoba awansowana następnie na stanowisko w Komendzie Głównej Policji.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w części dotyczącej uzasadnienia decyzji organu II instancji i naruszenia uprawnień procesowych skarżącego jako strony postępowania. Na tle odmiennego rozumienia charakteru czynności procesowych Kazimierza D. powstała wprawdzie bezczynność organu II instancji w rozpatrzeniu odwołania (...). Bezczynność ta jednak nie miała wpływu na wynik obecnie rozpoznawanej skargi.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.