Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 288/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana P. S. - skarżącego - od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2006 r., mocą której cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Ustalono, że w dniu [...] września 2006 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowego pozwolenia, z uwagi na uzyskaną informację, że strona naruszyła art. 42b ust. 1 ustawy Prawo Łowieckie w zw. z § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz i w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 statutu PZŁ.

Z akt sprawy wynika, że Pan S. w dniu [...] listopada 2005 r. dokonał odstrzału dzika lochy, który nie był określony w upoważnieniu do polowania indywidualnego, a następnie bez zgody i wiedzy zarządu koła wziął jej tuszę na użytek własny, a także nie wpisał pobytu na polowaniu i nie wpisał pozyskanej zwierzyny w książce ewidencji.

Okręgowy Sąd Łowiecki orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2006 r. uznał winę strony i orzekł karę wykluczenia z szeregów PZŁ oraz karę dodatkową polegającą na naprawieniu szkody w postaci zapłacenia równowartości tuszy na rzecz koła Łowieckiego. Pan S. odwołał się do Głównego Sądu Łowieckiego, który w orzeczeniu z dnia [...] maja 2006 r. rep. [...] zamiast kary wykluczenia z PZŁ orzekł karę zasadniczą zawieszenia w prawach członka Zrzeszenia na okres 3 lat.

Organ I instancji uznał, iż popełnione przewinienie potwierdzone orzeczeniem sądu łowieckiego w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wydał w związku z tym decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Od decyzji Pan S. złożył w terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Zdaniem strony decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest wadliwa, bowiem stan faktyczny w sprawie nie wyczerpuje przesłanek określonych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Strona stwierdziła, iż popełniony przez nią czyn nie jest wykroczeniem ani przestępstwem, a jedynie przewinieniem dyscyplinarnym o charakterze organizacyjno-porządkowym.

Pan S. nie podzielił także stanowiska organu I instancji, że każde naruszenie przepisów prawa powoduje utratę zaufania do posiadacza pozwolenia na broń. Organy Policji mogą cofnąć pozwolenie jedynie osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca wskazał nawet w szczególności kategorie tych osób, a on do nich nie należy.

Pan S. stwierdził też, że nadużyciem kompetencji było powołanie się przez organ w uzasadnieniu decyzji na opinię zarządu koła łowieckiego, w której wskazano, że na jego temat dochodziły sygnały o charakterze kłusowniczym, z uwagi na ich nie wyjaśnienie. Ponadto oprócz tego jednego zdarzenia strona nigdy nie była karana przez władze łowieckie, a orzeczenie Głównego Sądu Łowieckiego powoduje, że przez trzy lata nie może wykonywać polowań, a więc nie będzie korzystać z broni czyli obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 nie istnieje.

Organ odwoławczy stwierdził, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Ustawodawca w przepisie tym nie wskazał, że dotyczy on wyłącznie sądów powszechnych oraz, że nie ma on zastosowania do wyroków (orzeczeń) sądów korporacyjnych, takich jak np. sądy łowieckie. Sądy łowieckie działają na podstawie statutu Polskiego Związku Łowieckiego. Jak bowiem wynika z art. 34 pkt 6 ustawy prawo łowieckie do zadań PZŁ należy m.in. prowadzenie dyscyplinarnego sądownictwa łowieckiego. Z kolei w Dziale III statutu PZŁ "Organy Zrzeszenia, ich zadania i kompetencje" w § 98 pkt 3 jako organy postępowania dyscyplinarnego wymienia się Główny Sąd Łowiecki i okręgowe sądy łowieckie oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i okręgowych rzeczników dyscyplinarnych. Rozdział XV statutu reguluje natomiast postępowanie w przypadku naruszenia obowiązków członkowskich. Jak wynika z powyższego sądy łowieckie oceniają myśliwych pod kątem przestrzegania przez nich prawa ich dotyczącego, w tym zasad etyki łowieckiej.

Wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 rodzaje przestępstw, których popełnienie powoduje, iż danej osobie cofa się pozwolenie na broń, mają przykładowy charakter, o czym świadczy użyte w tym przepisie wyrażenie "w szczególności". Niewątpliwie wyliczenie to stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną dla oceny, czy dany stan faktyczny uzasadnia zaliczenie konkretnej osoby do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o broni i amunicji.

W ocenie organu popełnienie czynu nie będącego nawet przestępstwem ani wykroczeniem, a przede wszystkim jego okoliczności, są poddane ocenie sądu, w tym przypadku łowieckiego, który na tej podstawie orzeka o ewentualnej winie oskarżonego. W przedmiotowej sprawie wina Pana S. nie budziła wątpliwości, o czym świadczy przywołane orzeczenie sądu łowieckiego.

Dla organów Policji, przy ocenie i rozstrzygnięciu sprawy, najważniejszym pozostawało ustalenie, czy Pan S. popełnił czyn, który stwarza uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wspomniane orzeczenie sądu nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości.

Zdaniem organu odwoławczego strona, jako osoba, która dopuściła się przewinienia mającego związek z bronią, wymierzonego przeciwko mieniu, ponadto zlekceważyła inne przepisy prawa łowieckiego, nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że strona nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni oraz budzi obawy, że broni może użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W przedmiotowej sprawie nie bez znaczenia była informacja z koła łowieckiego, którego strona jest członkiem, że wpływały do koła sygnały o kłusownictwie i Pan S. był w związku z tym długi czas obserwowany w łowisku. Z uwagi na fakt, iż prowadzi on punkt skupu dziczyzny postanowiono dokonać tam kontroli i w jej wyniku wykryto właśnie naruszenie przez niego przepisów wskazanych powyżej. Organy Policji nie mogły pominąć tej opinii i nie było nadużyciem kompetencji wzięcie jej pod uwagę przy ocenie strony jako posiadacza broni do celów łowieckich.

Podniesiono, że od posiadaczy broni, należy oczekiwać szczególnego przestrzegania porządku prawnego. Prawo do posiadania broni jest prawem szczególnym. Dostęp do broni podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji. Dla interesu społecznego nie jest więc kwestią obojętną ustalenie naruszania prawa przez posiadacza broni, tym bardziej, że prawo do broni ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dla ochrony tych dóbr pozwolenia na broń nie powinny mieć osoby, które łamią prawo tym bardziej, gdy popełniają czyn wymierzony w mienie.

Organ stwierdził, że rozstrzygnął, iż w takich przypadkach pierwszeństwo zawsze ma interes społeczny, bowiem dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nadał walor bezwzględnie wiążący organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, nakazując cofnięcie pozwolenia na broń palną. Nie mają one zatem wyboru co do skutków administracyjnoprawnych wobec posiadacza pozwolenia, którego poczynione w postępowaniu administracyjnym ustalenia faktyczne nakazują zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

Oceny strony w kontekście możliwości zachowania jej pozwolenia nie są zatem w stanie zmienić argumenty zawarte w odwołaniu. Zdaniem organu fakt uznania ją winną przez sąd łowiecki a nie sąd powszechny nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co zostało wyjaśnione powyżej. Wskazano, że Pan S. naruszył obowiązujące przepisy prawa. Fakt, że nie są one usystematyzowane w kodeksie karnym ani kodeksie wykroczeń nie daje podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Podobnie jak okoliczność, że stona przez 3 lata jest zawieszona w prawach członka. Podniesiono, że z wyroku sądu łowieckiego wynika bezspornie, że strona naruszyła swoim postępowaniem dobra chronione prawem (w tym przypadku mienie) i zdaniem organów Policji z tego względu nie może mieć pozwolenia na broń.

W zakresie wniosku strony o umorzenie postępowania wyjaśniono, iż nie może on zostać uwzględniony. Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się jeśli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia cofnięcia Panu S. pozwolenia na broń z uwagi na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Nie jest zatem wypełniona dyspozycja wskazanego przepisu. Brak jest też podstaw do uwzględnienia tego wniosku w myśl art. 105 § 2 k.p.a. - postępowanie w niniejszej sprawie toczy się z urzędu, a nie na wniosek strony. Nie jest więc spełniony jeden z warunków tego przepisu. Jego zastosowanie jest możliwe tylko wtedy, gdy łącznie są spełnione wymogi w nim określone.

W skardze i odpowiedzi na skargę strony podtrzymały stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie regulują przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 1999 r., Nr 53, poz. 549 z póź. zm.). Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 uznaje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Należy zauważyć, że zgodnie z postawą prawną powołaną w decyzji tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego.

W ocenie Sądu w postępowaniu dowodowym, które stanowi zasadniczą część postępowania administracyjnego, winna być stosowana większość zasad ogólnych wyrażonych w rozdziale I działu I k.p.a. Już bowiem art. 7 k.p.a., ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Całego, czyli obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe.

Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) zawarta w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w innych przepisach k.p.a., ma zatem fundamentalne znaczenia dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów (J. Jendrośka, Zasady..., s. 145 i n.). Zebrany materiał dowodowy winien zatem znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Należy zauważyć, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie przeprowadziły w zasadzie postępowania wyjaśniającego opierając się jedynie na orzeczeniu Sądu Łowieckiego i traktują błędnie to orzeczenie jako orzeczenie równorzędne z orzecznictwem powszechnych sądów karnych.

W ocenie Sądu organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Jedną z takich "kategorii" osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że osoba, która posiada pozwolenie na broń, jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W omawianym przypadku brak jest przesłanki uprawniającej do twierdzenia, że skarżący został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo toczy się wobec niego postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Jednocześnie organ nie wykazał, że wobec skarżącego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W tym przypadku należałoby wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy popełnionym czynem a posiadaniem broni i możliwością jej bezprawnego użycia.

Zdaniem Sądu nie wyjaśniono stawianych skarżącemu zarzutów dotyczących ewentualnego kłusownictwa oraz możliwości pozyskania zwierzyny zgodnie z pisemnym upoważnieniem na polowania indywidualne.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, cofająca reglamentowane pozwolenie, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.