Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 94/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 2137
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Tomasz Świetlikowski, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnej K. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) z VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej oraz [...] zł ([...] złotych i [...] groszy) tytułem zwrotu poniesionych wydatków.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. M. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego (OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł. Podstawą wydania decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.- dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 , art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2137 ze zm.- dalej ustawa o Agencji).

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2016 r. do Biura Powiatowego (BP) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w G. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2016. W sekcji VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" strona wskazała do jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej, działki rolne o łącznej powierzchni 19,39 ha.

Organ - powołując treść art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/1617 z dnia 8 września 2016 r. ustanawiającego, za rok składania wniosków 2016, odstępstwo od art. 75 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do poziomu zaliczek na płatności bezpośrednie oraz środki obszarowe i środki związane z produkcją zwierzęcą w ramach rozwoju obszarów wiejskich oraz odstępstwo od art. 75 ust. 2 akapit pierwszy tego rozporządzenia w odniesieniu do płatności bezpośrednich (Dz.U. UE L z dnia 9 września 2016 r.) - wskazał, że w odniesieniu do roku składania wniosków 2016 państwa członkowskie mogą wypłacać zaliczki w wysokości do 70 % w przypadku płatności bezpośrednich wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.

Na podstawie wyżej powołanych przepisów, skarżącemu w dniu [...] listopada 2016 r. została wypłacona zaliczka w wysokości [...] zł.

W dniu [...] czerwca 2017 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał decyzję, nr [...], na mocy której odmówił przyznania skarżącemu płatności redystrybucyjnej na rok 2016 oraz przyznał: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, oraz płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób szczegółowy przedstawił, w jaki sposób wyliczone zostały poszczególne płatności oraz przywołał podstawy ich przyznania. Podał, iż po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wniosku wykluczył z płatności grunty położone na działkach ewidencyjnych nr [...], [...],[...] i [...], które zadeklarowano na działkach rolnych Ł, M, N i O będące przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez skarżącego. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż skarżący nie był posiadaczem w/w działek na dzień [...] maj 2016 roku. W przypadku płatności JPO ustalono, iż powierzchnia zadeklarowana kwalifikowana wyniosła 19,39 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 12,47 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do pomocy finansowej, a jej powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła [...] %. Wobec powyższego organ I instancji zastosował art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, w wyniku czego należna kwota płatności JPO wyniosła [...] zł. W przedmiocie płatności za zazielenienie powierzchnia stanowiąca podstawę do przyznania płatności wyniosła 12,47 ha. Z kolei w przypadku płatności redystrybucyjnej z uwagi na to, że powierzchnia zatwierdzona dla JPO wyniosła 2,09 ha organ powołując art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Dyrektor OR ARiMR w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po rozpatrzeniu na ww. decyzję, skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r. (sygn. akta III SA/Wr 723/17) oddalił skargę strony, a następnie odrzucił skargę kasacyjną.

Po wszczęciu postępowania Kierownik BP ARiMR w G. – działając na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o Agencji - decyzją z [...] listopada 2018 r. Nr [...] ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż stronie na rachunek bankowy została wypłacona zaliczka w wysokości [...] zł. Kwota wypłaconej zaliczki przekroczyła kwotę płatności wynikającą z decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wynoszącą [...] zł, co oznacza, że środki pieniężne w wysokości [...] zł zostały pobrane nienależnie.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 49 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Kierownik Biura Powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, przypadku określonym w art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE Nr L 347, s. 549 z 20.12.2013 r.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013, tj. gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu walutowego ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana.

Organ I instancji odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności o których mowa w art. 49 ustawy o płatnościach wskazał, iż kwoty z tytułu płatności redystrybucyjnej oraz JPO przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W związku z tym zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu. Co do kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zazielenienia kwota ta nie przekroczyła równowartości 100 euro, a zatem zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej ustalenia jako nienależnej lub nadmiernie pobranej.

Organ I instancji wyjaśnił również, że zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L.227 z 31.04.2014 – dalej rozporządzenie Komisji (UE) Nr 809/2014) obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Organ I instancji ustalił, że w niniejszej sprawie płatności, wypłacone w formie zaliczki, wynikały z pomyłki ARiMR, ale strona mogła w zwykłych okolicznościach błąd ten wykryć.

Tym samym organ I instancji uznał, że kwota płatności w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 i jednocześnie nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014.

W odwołaniu strona podała, że nastąpiła pomyłka w ARiMR, bo dopłaty się jej należały, ponieważ dzierżawca taką wolę potwierdził w umowie dzierżawy na lata 2006-2016. Dalej strona wskazała, że zaistniał spór pomiędzy nim jako właścicielem działek a Agencją i podaje, że tak Kierownik BP ARiMR jak i Dyrektor OR ARiMR nie mieli racji rozpatrując sprawę przysługujących jej dopłat za 2016 rok.

Organ odwoławczy ww zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że strona miała możliwość bronić swoich racji co do jej uprawnienia do płatności w postępowaniu, którego przedmiotem było przyznanie płatności, co też czyniła. Ponieważ argumenty prezentowane przez skarżącego w tym postępowaniu jak i zgromadzony materiał dowodowy nie przekonały organów Agencji jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o jego racji, płatności, które skarżący mógł uzyskać wynosiły łącznie [...] zł, co zostało ustalone decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., która posiada walor ostateczności. Decyzja wydana w zakresie wysokości dopłat bezpośrednich przyznanych stronie za 2016 rok wiąże organ, który ją wydał (art. 110 k.p.a.), a zatem nie ma on prawnej możliwości, aby w innym postępowaniu dokonywać nowych ocen lub przeprowadzać postępowania na okoliczność, która została rozstrzygnięta przez niego ostateczną decyzją administracyjną. Takie działanie organu godziłoby w zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a.

Dalej organ wyjaśnił, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Organ wskazał także, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, skutkujące odstąpieniem od ustalenia nienależnie pobranych płatności. Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Organ odwoławczy uznał, że w sprawie wbrew twierdzeniom organu I instancji zawartym w uzasadnieniu decyzji, płatność z tytułu płatności za zazielenienie, płatność redystrybucyjna oraz z tytułu jednolitej płatności obszarowej za rok 2016 przekazana na rachunek bankowy skarżącego nie wynikała z pomyłki ARiMR. Zaliczka ta z zasady dokonywana jest przed ostatecznym zatwierdzeniem wniosku i zakończeniem postępowania w drodze decyzji administracyjnej. Na podstawie ww. przepisów wspólnotowych, skarżącemu została wypłacona zaliczka w wysokości [...] zł. Przy czym kwota wypłaconej zaliczki przekroczyła kwotę należnej płatności wynikającą z decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. i odzyskaniu podlega różnica pomiędzy wypłaconą kwotą zaliczki a przyznaną ostateczną decyzją

Organ odwoławczy podzielił zaś stanowisko organu I instancji odnośnie odstąpienia od ustalenia do zwrotu na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013 wypłaconej nienależnie kwoty zaliczki z tytułu płatności za zazielenienie. Podzielił także stanowisko organu I instancji odnośnie braku podstaw do odstąpienia od ustalenia do zwrotu płatności redystrybucyjnej oraz JPO.

W skardze skarżący zarzucił, że organy Agencji niesłusznie najpierw przyznały zaliczkę, a następnie ją odebrały. W treści skargi strona swoją argumentację i zarzuty koncentruje na kwestionowaniu ustaleń organów Agencji I i II instancji, co do jej uprawnienia do uzyskania dopłat bezpośrednich do działek, które były przedmiotem dzierżawy na rzecz innego producenta rolnego. Skarżący wskazuje, że dopłaty mu się należały, ponieważ dzierżawca taką wolę potwierdził w umowie dzierżawy na lata 2006-2016.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu wniósł o uchylenie decyzji obu organów, zarzucając, że wypłacona stronie zaliczka wynikała z pomyłki organu a skarżący nie mógł tej pomyłki wykryć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 29 ustawy o Agencji. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Zatem, powyższe regulacje pozwalają organom na ustalenie kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub też krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy europejskich, jak też finansowanie przez ARiMR pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika z tego przepisu, uprawnienie do ustalenia tej kwoty jest realizowane przez ARiMR w drodze decyzji. Jako przesłanka działania organów ARiMR w tym trybie jawi się tylko i wyłącznie fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący dopłaty realizowane z funduszy unijnych (współfinansowanych z funduszy krajowych) otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości (por. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. II GSK 2715/26, wyrok WSA w Szczecinie z 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 168/16, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe, Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że kwota wypłaconej przez organ zaliczki w wysokości [...] zł przekroczyła kwotę płatności wynikającą z decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynoszącą [...] zł, co oznacza, że środki pieniężne w wysokości [...] zł zostały pobrane nienależnie.

Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy płatność, w tym przypadku w formie zaliczki, została zrealizowana w kwocie wyższej, niż kwota wynikająca z decyzji o przyznaniu płatności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozstrzyganej sprawie.

Spór w sprawie dotyczy dwóch kwestii, po pierwsze czy możliwe jest w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranych płatności kwestionowanie ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji dotyczącej przyznania płatności. Po drugie stwierdzenie, czy nienależna skarżącemu płatność w formie zaliczki została przyznana i wypłacona w wyniku pomyłki organu I instancji, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014.

Odnosząc się do pierwszej kwestii, należy wskazać, że brak jest – w obecnym postepowaniu - podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń organów I i II instancji w zakresie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Postępowanie w sprawie dopłat za rok 2016 dla skarżącego było przeprowadzone w dwóch instancjach i zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną. W decyzjach tych organy Agencji rozstrzygnęły kwestie wysokości przysługujących dopłat oraz powierzchni gruntów, które kwalifikowały się do dopłat wnioskowanych przez skarżącego. Stanowisko tam zaprezentowane zyskało aprobatę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 723/17 skargę oddalił (wyrok prawomocny).

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2016; wyroki NSA z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 306/10, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brak jest zatem w rozstrzyganej sprawie podstaw prawnych do kwestionowania czy też ponownej oceny rozstrzygnięcia w zakresie wysokości przysługujących dopłat oraz powierzchni gruntów, które kwalifikowały się do dopłat wnioskowanych przez skarżącego.

Odnosząc się do drugiej kwestii spornej należy wskazać, że stosownie do treści art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym celem, określonego w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. Ocenę taką dodatkowo uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni językowej. Przepis art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki organu. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Przyjąć, zatem należało, że możność wykrycia błędu organu, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, to nie tylko sytuacja, w której beneficjent posiada wiedzę o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym w zakresie braku podstaw do dokonania płatności, ale również stan, w którym rolnik - przy dołożeniu należytej staranności - mógł się dowiedzieć, że część wypłacanych mu płatności kwalifikuje się jako nienależna (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2011 r., II GSK 594/10; z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 315/13). Ocena, co do możliwości wykrycia błędu przez rolnika, winna uwzględniać zarówno charakter nieprawidłowości będącej podstawą ustalenia i wypłacenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jak i akcentowane w orzecznictwie sądowym prawo rolnika do działania w zaufaniu do zgodności z prawem działań organu zajmującego się przyznawaniem płatności (por. wyroki NSA z 12 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 870/14, z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1097/16).

Sporna w sprawie płatność, wypłacona w formie zaliczki nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem zaliczka ta z zasady dokonywana jest przed ostatecznym zatwierdzeniem wniosku i zakończeniem postępowania w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto w dacie przekazywania kwoty zaliczki na rachunek bankowy rolnika tj. [...] listopada 2016 r. - organ nie posiadał informacji o fakcie zawarcia przez skarżącego umowy dzierżawy w dniu [...] listopada 2016. O fakcie zawarcia tej umowy przez skarżącego organ dowiedział się [...] grudnia 2016 r. kiedy skarżący przesłał aneks do umowy dzierżawy do organu w Z. (data wpływu do organu [...] grudnia 2016 r.). Po czym Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Z. przesłał ten aneks do umowy dzierżawy zgodnie z właściwością Kierownikowi Biura Powiatowego ARMiR w G. w dniu [...] stycznia 2017 r. Zatem za bezzasadny należy uznać zarzut skargi, że nienależna skarżącemu płatność w formie zaliczki została przyznana i wypłacona w wyniku pomyłki organu I instancji, o której mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 Sąd przyznał na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.) zaś kwotę [...] zł na podstawie § 2 pkt 2 tego rozporządzenia.