Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 843/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 147, art. 149 par. 1 i  par. 2, art. 107 par. 1 i par. 3, art. 79, art. 10, art. 81, art.7 i art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [...] i postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...]. nr [...] w części dotyczącej wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego G. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. przyznał G. O. płatność na rok 2004 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości 2201,70 zł.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 § 1 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie ze względu na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję:

1. w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych,

2. w sprawie zakończonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W jego uzasadnieniu Kierownik podniósł, iż po przeprowadzeniu w dniu 6 września 2007 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie G.O. stwierdzono, że na zadeklarowanej przez producenta w roku 2007 działce rolnej "E" o nr ewid. 357/5, położonej w obrębie B., gmina B. nie jest prowadzona działalność rolnicza. Ponadto cała działka na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, co skutkuje wykluczeniem działki rolnej z płatności. Ujawnienie powyższej okoliczności dowodzi, że G.O. pobrał nienależne płatności za działkę rolną E.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 104 k.p.a.:

1. uchylił decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą G.O. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 2201,70 zł,

2. przyznał G. O. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości 2165,90 zł.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia G.O. zakwestionował przeprowadzoną w dniu 6 września 2007 r. kontrolę działki nr 357/5. Jego zdaniem, kontrola została przeprowadzona pobieżnie i nierzetelnie. Podkreślił, iż działka nr 357/5 jest tylko w połowie zalesiona, a nie jak twierdzą kontrolujący w całości. Jest ona ponadto w całości ogrodzona i kontrolującym nie chciało się sprawdzić całego terenu. Odwołujący wskazał również, że nie może ponosić konsekwencji za błędy i nierzetelność kontrolujących. Konkludując, wniósł o przeprowadzenie ponownej kontroli kwestionowanego terenu lub zmianę decyzji o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427) wywiódł, iż program realizowany jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje m.in. działanie wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Ustawę stosuje się do płatności określonych i przyznanych Rozporządzeniem Rady (WE) 1698/2005, które w art. 93 ust. 1 wskazuje, że Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 stosuje się nadal do działań zatwierdzonych przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2007 r. W konsekwencji rozporządzenia nr 1698/2005 nie stosuje się do płatności za lata 2004-2006. Z tego też powodu w rozpoznawanej sprawie miały zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Dyrektor ARiMR wskazał także, że w dniu 8 sierpnia 2008 r. została przeprowadzona ponowna kontrola na miejscu, w wyniku której ustalono, iż powierzchnia łąki na działce ewidencyjnej nr 357/5 wynosi 0,32 ha i łąka utrzymywana jest w dobrej kulturze rolnej.

Jego zdaniem organ I instancji powinien był wydać dwa odrębne postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, jedno dotyczące postępowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych i drugie dotyczące postępowania o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie błędnie wydane zostało jedno postanowienie wznawiające postępowanie w dwóch odrębnych sprawach. W motywach wydanego postanowienia organ I instancji nie ograniczył się jednak do wskazania przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania, lecz także stwierdził, że przyczyna wznowienia rzeczywiście istnieje, a poprzez wskazanie, iż płatność do działki rolnej E ma charakter płatności nienależnie wypłaconej producentowi, określił, jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Poza tym Kierownik ARiMR nie wydał postanowienia o włączeniu do akt sprawy dokumentu potwierdzającego nową okoliczność faktyczną, na jaką powołał się w treści postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, a także nie uzasadnił, tak jak tego wymaga art. 107 § 1 i 3 k.p.a., podstaw uchylenia decyzji oraz przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.

Powyższe okoliczności świadczą, w przekonaniu Dyrektora ARiMR, o wadliwości postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji powinien ustalić, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności ONW i ewentualnie wznowić postępowanie. Dowody potwierdzające istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję, powinny zostać dołączone do sprawy postanowieniem. Następnie zaś, w decyzji, organ winien ustalić, czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Wydając rozstrzygnięcie Kierownik ARiMR winien uwzględnić regulacje art. 107 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G O. wniósł o wydanie decyzji w kwestii spornej działki oraz wypłatę płatności z należnymi odsetkami. Zarzucił, że decyzja II instancji błędnie określa powierzchnię działki nr 357/5, która cały czas jest wykorzystywana rolniczo. Wg rzeczonej decyzji powierzchnia działki nr 357/5 wynosi 0,32 ha, podczas gdy w rzeczywistości działka ta ma powierzchnię 0,52 ha. Podkreślił, iż w wyniku źle przeprowadzonej kontroli do dnia dzisiejszego nie otrzymał płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ani płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny bada zatem legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku postępowania, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art. 135 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r., uchylająca w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. i przekazująca sprawę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do ponownego rozpoznania temu organowi.

Wskazane rozstrzygnięcia, co wynika jednoznacznie z załączonej dokumentacji, wydane zostały po wznowieniu w dniu [...] r. z urzędu postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu G. O. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu G.O. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest, obok instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych.

Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone przez ustawodawcę enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 oraz art. 145a k.p.a. Organ może wznowić postępowanie z urzędu bądź na żądanie strony, jednakże wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które następnie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje natomiast w drodze decyzji (art. 149 k.p.a.).

Postanowienie o wznowieniu postępowania jest zatem jedynie aktem wszczynającym postępowanie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Winno ono dokładnie wyznaczać zakres postępowania wznowieniowego, a więc określać nie tylko podstawy wznowienia, ale także indywidualizować, dokładnie oznaczać decyzję rozstrzygającą sprawę, w której wznawia postępowanie.

Ustalenie, czy faktycznie istnieją podstawy wznowienia postępowania administracyjnego i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowieniowego, czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera bowiem następną fazę postępowania, określanego mianem postępowania rozpoznawczego. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86 – opubl. ONSA 1987/2/80, wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2001 r. sygn. akt SA 420/01 - Lex nr 77650, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2186/06 - Lex nr 328635, wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 274/05 - Lex nr 166898).

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy niniejszej pod kątem przytoczonych regulacji prawnych stwierdził, iż organ I instancji wydając w dniu [...] r. postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania, naruszył dyspozycję art. 149 § 1 k.p.a.

Przedmiotowym postanowieniem organ wznowił postępowanie administracyjne w dwóch odrębnych sprawach, zakończonych zresztą dwiema odrębnymi decyzjami administracyjnymi Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.: decyzją z dnia [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz decyzją z dnia [...] r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Wznowienie jednym postanowieniem postępowania zakończonego kilkoma decyzjami ostatecznymi jest możliwe w sytuacji, gdy występuje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa spraw zakończonych decyzjami ostatecznymi (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 564/06 - Lex nr 296047).

W niniejszym postępowaniu, o ile warunek tożsamości podmiotowej został spełniony, to już z pewnością nie można mówić o tożsamości przedmiotowej spraw zakończonych wspomnianymi decyzjami administracyjnymi, skoro jedna ze spraw dotyczyła przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a druga przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Dodatkowo, w omawianym postanowieniu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR naruszył art. 149 § 2 k.p.a. albowiem oprócz wskazania przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania, stwierdził, że przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście istnieje i w zasadzie określił, jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jak zostało to już wyjaśnione na wstępie rozważań ustalenie przez organ administracyjny, czy przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła, jest możliwe dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.

W rozpoznawanej sprawie natomiast organ I instancji poczynił ustalenia w tym zakresie już w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu, a więc zanim przeszedł do drugiej fazy postępowania wznowieniowego, tzw. postępowania rozpoznawczego, którego celem jest przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Na powyższe uchybienia trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, który uchylił zaskarżoną przez G.O. decyzję organu I instancji, pozostawiając jednak w obrocie prawnym przedmiotowe postanowienie. Dyrektor nie mógł bowiem wyeliminować z obrotu prawnego przedmiotowego postanowienia ze względu na brak podstaw prawnych do takiego działania.

Sąd, badając następnie legalność wydanych po wznowieniu postępowania decyzji administracyjnych, podzielił stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, iż rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] nie posiada wszystkich elementów przewidzianych w art. 107 k.p.a. Brak w nim zarówno uzasadnienia faktycznego, które winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jak i uzasadnienia prawnego, które powinno określać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Biorąc pod uwagę fakt, że wspomnianym aktem administracyjnym Kierownik uchylił własną decyzję z dnia [...] r. o przyznaniu G. O. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 2201,70 zł i przyznał stronie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, zasadnym jest w przekonaniu Sądu wniosek, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR winien z należytą starannością umotywować wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Z załączonej do akt administracyjnych decyzji nie sposób bowiem wywieść, jakie konkretnie okoliczności zadecydowały o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] r. i następnie o przyznaniu rzeczonych płatności w pomniejszonej wysokości.

Według Sądu, brak uzasadnienia decyzji uniemożliwia stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu, czyli z okolicznościami, które doprowadziły do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Motywy decyzji, na co niejednokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych, powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 17 lutego 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 985/05 - LEX nr 193924, 6 listopada 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1374/06- Lex nr 337803, 12 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1954/05 – Lex nr 212125).

Kolejnym uchybieniem popełnionym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, nie dostrzeżonym jednak przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, jest brak wskazania w podstawie prawnej decyzji I instancji konkretnego przepisu prawa stanowiącego podstawę uchylenia decyzji z dnia [...] r. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy dotyczącej przyznania rzeczonych płatności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela, przyjmuje się, że podstawa prawna decyzji musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie przepisów prawa formalnego i materialnego wraz z powołaniem źródeł jego publikacji. Decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, albo określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie jest wydana bez podstawy prawnej, lecz dotknięta jest wadą naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1145/06 - Lex nr 328577 i z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1097/06- Lex nr 265627).

Rozważając legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie sposób również pominąć istotnych uchybień przepisom prawa procesowego, które miały miejsce w toku postępowania odwoławczego.

Mianowicie nie budzi wątpliwości fakt, że G O. w odwołaniu od decyzji I instancji zawarł wniosek o przeprowadzenie ponownej kontroli działki nr 357/5, zarzucając, iż poprzednia kontrola, której wyniki stanowiły podstawę wznowienia postępowania i wydania przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r., została przeprowadzona pobieżnie i nierzetelnie. Okolicznością niesporną jest również uwzględnienie przez organ odwoławczy przedmiotowego wniosku i przeprowadzenie w dniu 8 sierpnia 2008 r. kontroli, czego dowodem jest załączony do sprawy raport.

W aktach administracyjnych sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o zadośćuczynieniu przez Dyrektora obowiązkowi wynikającemu z art. 79 § 1 k.p.a., czyli o powiadomieniu G.O. o terminie i miejscu przeprowadzenia oględzin, celem umożliwienia mu wzięcia udziału w tych czynnościach.

W myśl powołanego przepisu strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona bowiem prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Dodać w tym miejscu trzeba, że Dyrektor przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącemu zapoznania się i wypowiedzenia w kwestii zebranych dowodów, wobec czego naruszył przepisy art. 10 i art. 81 k.p.a. Stwierdzona wadliwość miała również miejsce w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.

Art. 79 k.p.a. stanowi następną (po wyrażonej w art. 10) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Nakłada obowiązek zawiadomienia strony co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu art. 79 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przez organ administracji państwowej obowiązków wypływających z art. 79 k.p.a. jest naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. II SA 1210/99 - LEX nr 46806, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2006 r. sygn. VII SA/Wa 1148/06 - LEX nr 282413).

Udział skarżącego G.O. w oględzinach, podobnie jak i umożliwienie mu zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, mógł -zdaniem Sądu, przyczynić się istotnie do wyjaśnienia podnoszonych zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wątpliwości co do faktycznej powierzchni działki nr 357/5 oraz tego, czy przedmiotowy grunt utrzymywany jest w dobrej kulturze rolnej. Bezczynność organu w tym zakresie dowodzi zatem nie tylko naruszenia zasady czynnego udziału stron, ale także naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Podsumowując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o naruszeniu przez organy administracji publicznej obu instancji przepisów art. 149 § 1 i 2, art. 107 § 1 i 3, art. 79, art. 10, art. 81, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Z uwagi na to, że stwierdzone błędy miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd zobligowany był wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...], poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją organu I instancji z dnia [...] r. nr [...].

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji winien w pierwszej kolejności rozważyć, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania i ewentualnie wznowić postępowanie, wydając prawidłowe postanowienie w tym przedmiocie. Dopiero po wydaniu przedmiotowego postanowienia Kierownik przystąpi do oceny, czy przyczyna wznowienia postępowania faktycznie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie i jakie wynikają z tego skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowo organ I instancji zobligowany będzie podjąć wszelkie możliwe czynności w celu określenia rzeczywistej powierzchni działki rolnej nr ewid. 357/5 oraz zakresu upraw rolnych na tej działce. Ustalenia w tym zakresie Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. zobligowany będzie przedstawić z należytą starannością w motywach decyzji, która powinna zawierać wszystkie elementy przewidziane w art. 107 k.p.a. Prowadząc postępowanie organ zobowiązany również będzie czuwać nad przestrzeganiem fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności nad zapewnieniem skarżącemu możliwości wzięcia czynnego udziału we wszystkich jego czynnościach.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd rozstrzygnął w punkcie drugim sentencji wyroku w oparciu o regulację art. 200 i art. 205 § 1 ustawy, zaś w jego punkcie trzecim na podstawie art. 152 ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

B.C.