Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 305/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1a,1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 22, art. 19 ust. 10, art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 68
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 7,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151art. 250,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2012 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. M. kwotę 2 952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złotych, w tym 552 (pięćset pięćdziesiąt dwa) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (ARiMR) decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. W.z [...] r. nr [...] ustalającą G. C. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za rok 2012.

Organ ustalił, że w dniu 10 maja 2012 r. R.Ż.złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K.W. przyznał wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 11.246,68 zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Decyzja w całości uwzględniała żądania rolnika, nie został złożony przez niego wniosek o jej doręczenie, wobec czego na podstawie art. 19 ust.9 i ust.10 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz.1164) dalej - "Ustawa o płatnościach" organ za dzień doręczenia decyzji uznał dzień uznania płatności na rachunku bankowym strony.

Na podstawie danych pochodzących z rejestru PESEL oraz pisma Urzędu Gminy O. z dnia 29 września 2014 r. organ I instancji uzyskał informację, że R.Ż.zmarł w dniu 27 grudnia 2012 r., przed wydaniem decyzji z [...] r. w sprawie przyznania płatności, co daje podstawy do stwierdzenia, że decyzja ta nie została skutecznie doręczona adresatowi. Uwzględniając treść oświadczenia złożonego w dniu 24 października 2014 r. przez G. C. z którego wynikało, że jako osoba upoważniona do konta R. Ż. pobrała po jego śmierci dopłaty za 2012 r. i w obecnej chwili nie posiada środków z których mogłaby dokonać ich zwrotu, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. W. decyzją z dnia [...] r. ustalił G. C. kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2011 r. w łącznej wysokości 11.246,68 zł.

Rozpatrując odwołanie organ podzielił stanowisko organu I instancji, że decyzja z dnia 29 stycznia 2013 r. skierowana do osoby, która nie miała już przymiotu strony, bowiem wygasł on z chwilą śmierci producenta rolnego, nie mogła wywołać skutku prawnego w postaci należnie dokonanej płatności. Środki finansowe wypłacone bez tytułu prawnego podlegają zwrotowi jako środki nienależnie przekazane. Wyraził pogląd, że G. C., uwzględniając formę doręczenia zastępczego decyzji o przyznaniu płatności przewidzianą w art. 19 ust. 9 i 10 Ustawy o płatnościach, w dniu wpływu środków finansowych na konto, stała się uczestnikiem postępowania w sprawie o przyznanie płatności. Powołując art. 29 ust 1, 1a i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U nr 98 z 2008 poz.634) zwanej dalej - Ustawą o ARiMR, Dyrektor Ś. Oddziału ARiMR wskazał, że organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych ustala w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy unijne nakładając na państwo członkowskie obowiązek odzyskiwania kwot nienależnie zapłaconych formułują jedynie ogólne normy, w prawie krajowym zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych kwot dokonywany jest na podstawie Ustawy o ARiMR, do której przepisów stosowania odsyła również art. 40 Ustawy o płatnościach. Organ wyjaśnił sposób rozumienia terminów "pobrania" oraz "pobranych środków" i uznał za właściwe stanowisko organu pierwszej instancji, że osobą która pobrała sporne płatności była G. C..

Wskazał, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 1a Ustawy o ARiMR z którego wynika, że przepisy ust.1 stosuje się do podmiotów nie będących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne o których mowa w ust.1. W ocenie organu regulacje zawarte w art. 29 ust.1 oraz 1a Ustawy o ARiMR stanowią normę kompetencyjną dla właściwego organu do ustalenia, czy nastąpiło rzeczywiste pobranie nienależnych środków publicznych. Wyjaśnił, że przepisy te oraz przepisy unijne nie mogą być podstawą uznania odpowiedzialności Banku Spółdzielczego w K. Oddział w Nowym K Filia w O.. Zastosowany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji art. 29 ust. 1a Ustawy o ARiMR wprowadza kompetencje do orzekania o nienależnie lub nadmiernie pobranych świadczeniach jedynie w stosunku do podmiotów które stały się w sposób nieuprawniony beneficjentem płatności a środki stanowiły dla nich przysporzenie majątkowe. Rachunek bankowy należał do R. Ż., nie do banku wobec czego bank nie stał beneficjentem tych środków. Zasady dostępu do tych środków w razie śmierci posiadacza rachunku regulują przepisy prawa bankowego zaś bank, nie będąc właścicielem zgromadzonych środków, nie mógł swobodnie nimi dysponować.

Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art. 40 Ustawy o płatnościach. W rozpatrywanej sprawie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej i z tytułu wsparcia specjalnego za 2012 r. przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro przeliczoną na złote według kursu euro. Organ wskazał także, że nie zachodzą przesłanki określone w art. art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE L z dnia 2 grudnia 2009 r.) dalej "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009". Możliwość wyłączenia zwrotu wymaga spełnienia dwóch przesłanek: płatność musi być dokonana na skutek błędu organu a błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. w K. W. przyznając płatność nie posiadał wiedzy o śmierci R. Ż., natomiast G. C. miała taką wiedzę, przez co niewątpliwie mogła wykryć błąd o nieprawidłowym przyznaniu płatności.

Organ wyjaśnił, że wypłacone nienależnie środki pieniężne z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj, z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 Ustawy o ARiMR. Odnosząc się do kwestii przedawnienia podniósł, że w przepisach sektorowych brak jest regulacji szczególnych dotyczących okresów przedawnienia. Dla płatności, znajduje zastosowanie art. 3 ust.1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95. Zgodnie art. 3 ust. 1 rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości za którą należy uznać w niniejszym przypadku datę przekazania środków dla osoby zmarłej. Z kolei do płatności finansowanych w całości ze środków krajowych (uzupełniająca płatność obszarowa) mają zastosowanie przepisy art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Decyzja została doręczona stronie przed okresem przedawnienia wskazanym zarówno w art. 3 ust.1 Rozporządzenia Rady WE Nr 2988/95 jak i art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej wobec czego żądanie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest w pełni zasadne.

G. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 2 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędną interpretację zapisów Ustawy o płatnościach, wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych oraz przepisów unijnych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z dokumentów znajdujących się w aktach spawy wynika, że nie ona lecz zmarły R. Ż. był wnioskodawcą o płatność. Wskazała, że akt zgonu przekazała do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w K. W., co nie zostało ujawnione. Podkreśliła, że w rozumieniu przepisów prawa była osobą obcą dla zmarłego R. Ż.. Jakkolwiek z nim zamieszkiwała, nie była użytkownikiem gospodarstwa rolnego i mimo iż nie jest następcą prawnym R. Ż., będąc upoważnioną do konta bankowego spłaciła zaległości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-j.t.) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. R. Ż. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Decyzją z dnia [...] uwzględniając w całości żądanie organ przyznał R. Ż. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 11.246,68 zł, przekazując środki finansowe na rachunek bankowy w dniu 27 marca 2013 r. Opierając się na treści art. 19 ust. 9 i ust. 10 Ustawy o płatnościach za datę doręczenia decyzji, jako uwzględniającej w całości wniosek, co do której rolnik nie wystąpił o jej doręczenie, przyjęto dzień uznania przyznania płatności na jego rachunku bankowym. R. Ż. zmarł w dniu 27 grudnia 2012 r., i bezspornym jest fakt, że przekazane w dniu 27 marca 2013 r. środki zostały pobrane przez upoważnioną do konta G.C..

Zgodnie z poglądami judykatury jak i doktryny decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Oznacza powyższe, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem ona do obrotu prawnego. Wobec śmierci R. C. przed wydaniem decyzji przyznającej płatność należy podzielić stanowisko organu, że ziściły się przesłanki prawne do uznania, że skarżąca dysponowała opisanymi środkami publicznymi – bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Nie zaistniał bowiem stosunek publicznoprawny skonkretyzowany indywidualnym aktem administracyjnym w postaci decyzji administracyjnej, z której wynikałoby prawo tak R. Ż. jak i skarżącej do otrzymania płatności. Decyzja uznana za nieistniejącą nie może być źródłem praw. Trafnie zatem organ uznał przekazane środki publiczne na rachunek bankowy na podstawie decyzji nieistniejącej za kwotę nienależnie pobraną podlegającą zwrotowi stosownie do art. 29 ust. 1 Ustawy o ARiMR. Przepis ten wskazuje na dwa rodzaje należności podlegających zwrotowi: kwoty nienależnie pobranych środków publicznych oraz kwoty nadmiernie pobranych środków publicznych. Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W niniejszej sprawie pobranie nienależnego świadczenia wynika z braku obowiązku organów do wypłaty środków pomocowych z uwagi na brak podstawy prawnej. Wydanie decyzji o przyznaniu dopłat jak i dokonanie wypłaty środków nastąpiło już po śmierci wnioskodawcy a strona skarżąca, co nie jest kwestionowane, nie spełniała warunków wynikających z art. 22 Ustawy o płatnościach, w skardze potwierdziła że nie jest spadkobiercą R. Ż., jak również nie miało miejsce zdarzenie skutkujące zaistnieniem następstwa prawnego z art. 22a tej ustawy.

Skarżąca, w toku postępowania administracyjnego na okoliczność niezasadności skierowania w stosunku do niej decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności przywoływała wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK oraz WSA w Opolu z dnia 21 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 257/14. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowym sporną była kwestia, czy przepis art. 29 Ustawy o ARiMR daje podstawy dla organu do wydania decyzji określającej nienależne świadczenie względem osób trzecich, niebędących stroną w postępowaniu o przyznanie dopłaty, czy jedyną dopuszczalną drogą dochodzenia tych roszczeń jest droga cywilnoprawna w drodze powództwa z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (tak wyroki NSA - z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 961/11, z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2039/11). Z kolei według drugiego poglądu przyjmowano, że o ile ust. 1 tego przepisu ma charakter wyłącznie kompetencyjny o tyle ustęp 2 tego artykułu (aktualnie jest to ustęp 7) - odsyłający do przepisów działu III Ordynacji podatkowej - ma charakter materialny i stanowi samodzielną podstawę do ustalenia nienależnie pobranego świadczenia także względem osób, które nie były stroną w postępowaniu o przyznanie dopłat (wyroki NSA - z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2211/11, z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2315/11, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 95/12, z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II GSK 973/12, z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1415/2012, z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 635/12).

Zagadnienie to przestało być sporne z uwagi na nowe uregulowanie tej materii ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "ustawa zmieniająca". Wskazaną ustawą wprowadzono między innymi art. 29 ust. 1a, zgodnie z którym przepis art. 29 ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1. W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (druk sejmowy nr 2000) stwierdzono, że: "Proponowane dodanie w art. 29 ustawy ust. 1a ma na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności pochodzących ze środków funduszy unijnych oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej na rachunek osoby, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, w tym również pobrania środków z rachunku zmarłego rolnika przez jego spadkobierców, w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć, a tym samym nie wywołuje ona skutków prawnych. W takiej sytuacji płatności przekazane na rachunek zmarłego powinny zostać zwrócone przez podmiot, który je pobrał". Poza tym wskazano, że dochodzenie zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na podstawie regulacji dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia w znacznym stopniu ograniczają odpowiedzialność osób, które bezpodstawnie weszły w posiadanie wypłaconych przez ARiMR środków finansowych, argumentowano także wprowadzenie tego przepisu krótszym okresem oczekiwania na załatwienie sprawy oraz mniejszymi kosztami postępowania w postępowaniu administracyjnym aniżeli w postępowaniu cywilnym.

Stosownie do zapisu art. 2 ustawy zmieniającej "Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia". Oznacza to, że dodany w art. 29 zapis ust. 1a obowiązuje od 2 kwietnia 2014 r. (publikacja nastąpiła w Dzienniku Ustaw z dnia 18 marca 2014 r.). Ustawa nie zawiera przepisów o charakterze intertemporalnym, czyli jako norma kompetencyjna, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa ma zastosowanie począwszy od 2 kwietnia 2014 r., również w stosunku do przypadków, gdy do pobrania nienależnych środków doszło przed tą datą. Należy podkreślić, że przedmiotem sprawy nie jest regulowanie stosunków prawnych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, ale ustalenie, czy pobrana przez skarżącą kwota płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, może być uznana za nienależnie pobraną. Za takim stanowiskiem przemawia też okres w jakim organy mogą dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności, wyznaczony - w części dotyczącej płatności finansowanych, bądź współfinansowanych ze środków unijnych przez art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, zaś w części dotyczącej płatności finansowanych w całości ze środków krajowych przez art. 68 Ordynacji podatkowej, który ma zastosowanie w sprawach należności o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 Ustawy o ARiMR. Na gruncie zarówno przepisów unijnych jak i krajowych, organy administracji miały podstawy, aby wszcząć postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz wydać w tej sprawie decyzję już po wejściu w życie nowelizacji ustawy o ARiMR, którą dodano przepis art. 29 ust. 1a. Po tej dacie bowiem należność pobrana przez skarżącą w dalszym ciągu była nienależna, przez co właśnie w tej dacie, a nie tylko w przeszłości istniał stan faktyczny uzasadniający zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji. Stosując ten przepis organy administracji nie obejmowały rozstrzygnięciem zdarzeń zaszłych w 2012 roku, ale istniejące obecnie, choć mające swe źródło bezpodstawnym przyznaniu płatności zmarłemu rolnikowi. Postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w stosunku do skarżącej zostało wszczęte 27 października 2014 r. a zatem po wejściu w życie ustępu 1a dodanego do art. 29 ustawy.

Reasumując, w świetle obowiązujących na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji przepisów nie może być wątpliwości prawnych co do kompetencji organów do wydawania decyzji ustalających kwoty nienależnie pobranego świadczenia wobec skarżącej - jako osoby niebędącej stroną dotychczasowego postępowania o przyznanie dopłat. Nie jest natomiast zasadny pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca przez sam fakt pobrania środków z rachunku bankowego (równoznaczny stosownie do art. 19 ust. 10 Ustawy o płatnościach z doręczeniem decyzji dla adresata) stała się uczestnikiem postępowania zainicjowanego przez R. Ż.. Uchybienie to nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie wobec przywołanej wyżej regulacji prawnej

Podkreślenia wymaga to, że materialnoprawne warunki odzyskiwania nienależnie pobranych środków publicznych z tytułu płatności rolnych określają akty prawa unijnego, wiążące całkowicie i jednolicie stosowane bezpośrednio przez wszystkie państwa członkowskie. W sprawach płatności bezpośrednich (w stanie prawnym niniejszej sprawy) podstawę stanowi art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2000 ustanawiając bezwzględny wymóg odzyskiwania nienależnych płatności wraz z odsetkami. Jako prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że w sprawie nie może mieć zastosowania regulacja wspólnotowa, przewidująca możliwość zwolnienia beneficjenta nienależnych płatności z obowiązku zwrotu uzyskanego wsparcia. Przepis art. 80 ust. 3 ww. rozporządzenia przewiduje, że "obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach." Zasadnie zatem, w stanie faktycznym sprawy, organ ocenił, że okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu nie zaistniały w sprawie, przepis art. 80 ust. 3 ww. rozporządzenia nie znajduje zastosowania.

Należy także podzielić argumentację organu, że nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności uznanej za nienależną jak również nie zachodziła podstawa do odstąpienia od ustalenia nienależnych płatności.

Na rozstrzygnięcie nie mógł mieć wpływu eksponowany przez skarżącą fakt przeznaczenia pobranych środków na spłatę zaległości. Sposób przeznaczenia pobranych dopłat na uregulowanie długów spadkowych może być przedmiotem jej rozliczeń - jako osoby trzeciej nie będącej spadkobiercą - ze spadkobiercami R. Ż.. Także podnoszona w skardze okoliczność dostarczenia aktu zgonu R. Ż. do ARiMR w K. W. nie może mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro - jak wynika z odpowiedzi na skargę - fakt dostarczenia aktu zgonu miał miejsce w związku ze zgłoszeniem przez K. Ż. faktu przemieszczenia bydła już po przekazaniu płatności na rachunek zmarłego.

Odnosząc się do zarzutów wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. (prawdopodobnie omyłkowo wskazano § 2) oraz art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły powołanych w skardze przepisów procedury administracyjnej oraz działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie narusza reguły swobodnej oceny dowodów. Sąd wyjaśnia ponadto, że na podstawie art. 3 ust. 1 Ustawy o płatnościach do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem, że przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Ustawodawca, nakładając na organy w art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, który jest powiązany z wynikającym z art. 3 ust 3 obowiązkiem stron do przedstawiania dowodów oraz wyjaśnień co do okoliczności sprawy, regulacją dotyczącą ciężaru dowodu (ust. 3) zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., oraz wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, co najmniej, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

O przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U.2013.490).