Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 477/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 3, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21  ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), Protokolant referent Edyta Forysiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO/ organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza L.(dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie ustalenia A. S. (dalej: strona/ skarżąca) wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015r. w wysokości 8.883 zł.

1.2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji ustalił stronie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015r. we wskazanej wyżej kwocie. Na wysokość zobowiązania złożył się wymiar: podatku rolnego w kwocie 0 zł; podatku leśnego w kwocie 3 zł oraz podatku od nieruchomości w kwocie 8.880 zł. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia ustalenia podatku od nieruchomości, który wyliczono w następujący sposób. Za podstawę przyjęto budynki pozostałe o powierzchni 934 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 4.257 m2. Zaś stawki podatkowe zastosowano w wysokości określonej w uchwale Rady Miejskiej nr XXVII/175/12 z dnia 26 września 2013r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za terenie Miasta i Gminy Lądek Zdrój (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 10 października 2013r., poz. 5289). Wskazano, że w ewidencji gruntów i budynków część działki nr [...], o powierzchni 0,4257 ha, posiada klasyfikację Bi (inne tereny zabudowane), zaś budynek sklasyfikowany jest jako "inny budynek niemieszkalny". Odwołano się do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) i podniesiono, że dane z ewidencji stanowią dla organu podatkowego podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości. Wskazano też, że organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

1.3. Na skutek wniesionego odwołania, SKO utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji wraz z argumentacją w niej zawartą. SKO podkreśliło, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor i moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.). Jeżeli podatnik kwestionuje prawidłowość danych zawartych w ewidencji, to powinien wszcząć przed starostą, jako organem prowadzącym ewidencję, procedurę zmiany. Dopóki zatem podatnik nie doprowadzi do zmiany danych zawartych w ewidencji, dopóty organowi podatkowemu zarzucić dokonania błędnych ustaleń co do rodzaju gruntów i budynków objętych opodatkowaniem. Wskazano, że dla celów podatku od nieruchomości bez znaczenia jest czy grunt ten posiada klasyfikacje B (jak podnosiła skarżąca w odwołaniu) czy Bi albowiem grunty sklasyfikowane jako "inne tereny zabudowane" powinny być opodatkowane tym podatkiem, zgodnie z art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. z 2014r., poz. 849 ze zm.; dalej: upol) oraz § 68 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454); dalej: rozporządzenie MRRB). Odnośnie zaś opodatkowania posiadanych przez stronę budynków to również kluczowe znaczenie dla sprawy miały zapisy wynikające z wypisu z kartoteki budynków. Zgodnie z jego treścią przedmiotowe budynki posiadają funkcje "inne budynki niemieszkalne". Budynek taki zatem dla celów podatkowych nie może być potraktowany jako budynek mieszkalny. SKO zauważyło, że strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnego dowodu przeczącego prawidłowości dokonanego wpisu w ewidencji budynków. Takiej funkcji budynku nie potwierdziły również oględziny z dnia 7 października 2011r. Powoływanie się przez stronę w odwołaniu na nierespektowanie przez organ podatkowy pierwszej instancji treści innej decyzji SKO rozstrzygającej kwestię zmiany wysokości ustalonego podatku nie mogło, zdaniem SKO, stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Decyzja na którą strona się powoływała dotyczyła innego roku podatkowego i rozstrzygała kwestie niekonsekwentnego opodatkowania nieruchomości oraz naruszenia przepisów proceduralnych.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca zaskarżyła decyzję SKO w całości i zarzuciła jej, że sankcjonuje sprzeczność występującą w działaniu organu podatkowego, który w oparciu o te same dane, zawarte w ewidencji gruntów i budynków na przestrzeni lat 2004-2015 stosuje różne kryteria naliczania stronie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego (podatku) za kolejne lata; skupia się wyłącznie na stwierdzeniu prawidłowości odczytywania przez organ podatkowy zapisu w ewidencji gruntów i budynków, pomijając zasadniczy dla sprawy fakt, że zapis ten jest efektem błędu, zaistniałego w 2004r. w procedurze usunięcia, którego to błędu ten sam organ podatkowy w żaden sposób nie pomaga podatnikowi odmawiając wydania zaświadczenia, wymaganego przez Starostę Powiatowego w K. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przy uwzględnieniu przez SKO nowych dowodów w sprawie oraz przywrócenie stronie prawa nabytego do opodatkowania podatkiem rolnym całej dz. Nr geodezyjny [...] przez przywrócenie w ewidencji gruntów i budynków wpisu symbolu B-ŁV w miejsce symbolu Bi.

2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

3.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne.

Powołane przepisy wskazują wprost, że sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji i czyli ocenia, czy podjęta przez organ podatkowy decyzja jest zgodna zarówno z prawem procesowym, jak i prawem materialnym. W sprawie zaś sąd administracyjny nie dostrzegł aby zaskarżona decyzja naruszyła ww. przepisy.

3.3. Zgodnie z art. 2 ust. 1 upol opodatkowaniu podatkiem podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - art. 2 ust. 2 upol. Użytki rolne, zgodnie z art. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm.) podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, natomiast lasy, stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 465 ze zm.), podatkiem leśnym. Odnosząc się ponownie do przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez określenie użytki rolne i lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 upol.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 upol podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi dla gruntów powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa - art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 upol. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości - art. 6 ust. 6 upol. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe oznacza, że właściciele gruntów, które nie są użytkami rolnymi i lasami, oraz właściciele budynków, mają obowiązek uiszczać podatek od nieruchomości. Wysokość tego podatku ustala się jako iloczyn powierzchni (w przypadku gruntów) lub powierzchni użytkowej (w przypadku budynków) i stosownej stawki, która wynika z uchwały rady gminy, podejmowanej na podstawie art. 5 upol.

3.4. Przedmiotem sporu jest w istocie kwestia kwalifikacji przedmiotowych gruntów i budynków w ewidencji gruntów i budynków a w konsekwencji ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości.

Wypis z rejestru gruntów wskazuje, że skarżąca jest właścicielem gruntu oznaczonego symbolem "Bi". Jak wynika z § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MRRB, symbolem "Bi" oznaczone są "inne tereny zabudowane". Skarżąca w odwołaniu podnosi, że powinny być one zakwalifikowane jako kategoria "B", które są sklasyfikowane jako "tereny mieszkaniowe". Ze skargi zaś wynika, że chodziło skarżącej o kwalifikację gruntów jako "B-ŁV" czyli o "grunty rolne zabudowane" a które uprawniałyby ją do objęcia podatkiem rolnym. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyjął (odnosząc się do odwołania), że skoro skarżąca kwestionuje kwalifikacje gruntu z Bi na B to nie ma to znaczenia dla stawek w podatku od nieruchomości – obydwie bowiem kategorie dotyczą gruntów pozostałych.

Jednakże sama skarżąca dopiero na etapie skargi wyjaśniła szczegółowo o jaki rodzaj problemu chodzi. Wskazując na błąd geodety, który zamienił wcześniejszą klasyfikację działki nr [...]jako "grunty rolne zabudowane", z której wydzielono (w 2011r.) przedmiotową działkę nr [...] na klasyfikację "inne tereny zabudowane". Powyższa zmiana skutkowała opodatkowaniem skarżącej podatkiem od nieruchomości pomimo, że wcześniej opodatkowana była podatkiem rolnym.

3.5. Warto jest też wskazać, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie prezentowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu uwzględnienie kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków oznacza bezwzględne związanie organ podatkowego danymi dotyczącymi przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, jak również rodzaju zabudowy położonych na tych gruntach budynków. Dopóki ewidencja gruntów i budynków nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym dane z ewidencji nie mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyroki NSA z dnia: 13 stycznia 2015 r., II FSK 3227/12; z 2 marca 2016 r., II FSK 3174/15; z 4 marca 2016 r., II FSK 3935/13; z 6 września 2016 r., II FSK 570/16; oraz uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09; CBOSA).

W niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania, w tym klasyfikacja spornych gruntów, oraz wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 ustalony został na podstawie aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Nie jest też prawnie możliwe kwestionowanie w postępowaniu podatkowym zapisów ewidencji gruntów i budynków w zakresie klasyfikacji gruntu działki nr [...], opierając się w istocie na poprzednim wpisie lecz dotyczącym działki nr [...] (z której to działki wydzielono działkę nr [...]). Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, a zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia MRRB, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek uprawnionych osób, organów i jednostek organizacyjnych. Status właściciela nieruchomości (podatnika podatku od nieruchomości), będącego osobą fizyczną daje takiej osobie możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Jak dowodzą załączone do skargi dokumenty skarżąca próbowała zmienić kwalifikację gruntów ale w istocie takiej zmiany nie uzyskała, winą za zaistniały stan rzeczy obarcza nie tylko geodetę ale również Burmistrza Miasta i Gminy L.. Skarżąca jednak nie zauważa, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miejską w Lądku Zdroju, uchwałą XX/247/04 z dnia 30 grudnia 2003r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 47, poz. 889 przewiduje, że dla terenu będącego przedmiotem podziału geodezyjnego działki nr [...] funkcję odnoszącą się do zabudowy zagospodarowania oznaczono symbolem UT (tereny zabudowy usługowej – obsługi ruchu turystycznego, w tym usługi sportu i rekreacji) i tym samym w istocie nie jest możliwa zmiana klasyfikacji gruntu na klasyfikację przez nią oczekiwaną. Co wynika również z dokumentów przez nią dołączonych do skargi (por. pismo Starostwa Powiatowego w K. z dnia [...] lutego 2013r. nr [...]; pismo Burmistrza L. z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] czy Burmistrza L. postanowienia z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...]).

Efektem powyższego jest to, że organy podatkowe słusznie swoje rozstrzygnięcia oparły na aktualnych wypisach z ewidencji gruntów i budynków i nie mogły uwzględnić twierdzeń strony w tym zakresie. Zmiana klasyfikacji gruntów czyni tym samym bezprzedmiotowym również twierdzenia skarżącej co do zaistniałej sprzeczności w rozliczeniach skarżącej albowiem ustalenie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2015r. było konsekwencją zapisów dokonanych w ww. ewidencji. Nie jest tym samym prawnie możliwe przywrócenie podnoszonego przez skarżącą prawa nabytego ani przez organy podatkowe a tym bardziej przez sąd administracyjny. Tak naprawdę w okolicznościach sprawy trudno jest mówić o prawach nabytych albowiem sytuacja prawnopodatkowa skarżącej zmieniła się na skutek zmiany zapisów ww. ewidencji.

Co się tyczy kwestii budynków to, po pierwsze, zostały one zaklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako budynki niemieszkalne, po drugie, oględziny dowodzą, że trudno je uznać za zamieszkałe. Do protokołu oględzin skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów i nie podnosiła żadnych twierdzeń przeciwnych, takich dowodów nie przedłożyła też w toku postępowania podatkowego.

3.6. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawidłowo organy podatkowe ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015r.

3.7. Zrozumiałym jest dla Sądu rozgoryczenie skarżącej, która w tym samym czasie, tj. [...] grudnia 2015r. otrzymała 4 decyzje ustalające wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012-2015 w wysokości odmiennej od tej, którą się spodziewała, co skutkowało koniecznością jednoczesnej zapłaty przez nią niebagatelnej kwoty 34.696 zł. Okoliczność ta – zdaniem Sądu - może mieć wpływ na udzielenie skarżącej przez organ podatkowy ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przewidzianej w treści art. 67a O.p. lecz nie wpływa ona jednak na prawidłowość dokonanego wymiaru w przedmiotowym roku przez organy podatkowe.

3.8. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 ppsa.