Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 575/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2, art. 34, art. 2 par. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 i 11
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] września 2022 r. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 12 września 2022 r. [...] Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach (dalej ŚPWIS) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (PPIS) z 18 lipca 2022 r. znak: [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu orzeczenia ŚPWIS wyjaśnił, że poprzez skuteczne doręczenie 3 września 2018 r. zobowiązanej A. H. tytułu wykonawczego znak: [...] z 20 sierpnia 2018 r., wszczął wobec niego egzekucję administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym na podstawie art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479).

na datę jego wystawienia tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.".

PPIS w powyższym tytule wykonawczym, określił stronie obowiązek poddania małoletniej A. H. ur. [...] 2007 r. szczepieniom ochronnym przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince oraz różyczce, wskazując w podstawie prawnej egzekwowanego obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 151), zwanej też ustawą.

Zobowiązana wniosła do ŚPWIS zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które ww. organ egzekucyjny przekazał do PPIS w Kielcach, w celu opracowania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z 18 lipca 2022 r. PPIS odrzucił zarzuty, odnosząc się szczegółowo do każdego z nich. Na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów A. H. wniosła zażalenie.

Jak podkreślił ŚPWIS, do dnia rozpoznania zażalenia A. H. nie została poddany obowiązkowym szczepieniom wskazanym w tytule wykonawczym, jak również wierzyciel ani organ egzekucyjny nie został w sposób skuteczny poinformowany o istnieniu lekarskich przeciwwskazań do tych szczepień u małoletniej.

Odnosząc się do zarzutu opartego o art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479), tj. brak obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, ŚPWIS zauważył, że obowiązek szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom, na zasadach określonych w ustawie. Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 153 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z art. 17 ust. 9 ustawy lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną powiadamia opiekuna prawnego/faktycznego o obowiązku szczepienia osoby małoletniej. Tym samym należy stwierdzić, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu zasadniczo aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu o miejscu i czasie badania kwalifikacyjnego do szczepienia i samego szczepienia, chyba że w wyniku badania kwalifikacyjnego stwierdzono istnienie przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia, albo przedstawiono zaświadczenie o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Przedział wiekowy na przeprowadzenie szczepień obowiązkowych został w rozporządzeniu określony bardzo szeroko (przykładowo jako czas od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia dla szczepienia przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi) z uwagi na fakt, że chociażby z przyczyn zdrowotnych zasadne może być wykonanie szczepienia według odmiennego, przygotowanego dla konkretnego pacjenta, indywidualnego kalendarza szczepień. Obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, corocznie. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest wyłącznie dokumentem technicznym, precyzującym obowiązki wynikające z ustawy. Stanowi jedynie uzupełnienie regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązkowych, zawiera informacje i wytyczne na temat sposobu realizacji szczepień oraz jest przeznaczony dla lekarzy i pielęgniarek będących realizatorami tego obowiązku.

Zdaniem ŚPWIS, obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym, aktualizuje się dopiero w wyniku określonych czynności podejmowanych przez lekarza posiadającego określone obowiązki, uprawnienia i wiedzę medyczną. Wyłącznie lekarz jest w stanie ustalić wszelkie wynikające ze stanu zdrowia przesłanki, które aktualizują prawny obowiązek szczepienia wynikający wprost z przepisów prawa. Gdyby organy inspekcji sanitarnej w egzekwowaniu obowiązku poddania dziecka szczepieniom miały czekać aż do ukończenia przez nie 19 roku życia, to cel zapobieżenia powstania sytuacji wskazanych w art. 33 ustawy nie byłby osiągnięty, a jak wynika z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, ilość dawek oraz okresy, w jakich kolejne dawki szczepień mają być podawane dzieciom, ma swoje uwarunkowania immunologiczne. Ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym, indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy). Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności. Przeprowadzający konsultację specjalistyczną lekarz, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, dokonuje wpisu w dokumentacji medycznej, uwzględniając w nim okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny program szczepień z podaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

ŚPWIS stwierdził, że z zapisów w karcie uodpornienia małoletniej A. H. w części "wezwanie do szczepień" wynika, że pomimo licznych wezwań w których wzywano opiekunów prawnych do stawienia się z dzieckiem w celu wykonania szczepienia, po przeprowadzeniu wymaganego badania kwalifikacyjnego, strona nie wykonała ciążącego na niej obowiązku. W części "Przeciwskazania do szczepień" karty uodpornienia małoletniej, brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto, brakuje jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia poddania małoletniej A. H. obowiązkowym szczepieniom ochronnym wystawionego przez lekarza zgodnie z rozporządzeniem. W świetle powyższego, zdaniem ŚPWIS, nie można uznać również zasadności kolejnego zarzutu dotyczącego braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479).

W ocenie organu odwoławczego, nie jest zasadnym również zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym w demokratycznym państwie prawa konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w ustawie, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Zgodnie ze stanowiskiem organu, realizacja obowiązku szczepień poprzez zapewnienie wysokiego odsetka osób uodpornionych, skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz społeczne skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, w tym związane z kosztami leczenia tych chorób oraz ich powikłań. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy (jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa zgodnie z art. 87 Konstytucji). Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Odnośnie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (określonego przez ŚPWIS jako "wniesiony na podstawie art. 33 pkt 9 u.p.e.a., czyli według formuły przyjętej przez ten organ, na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479), organ wyjaśnił, że działa na mocy porozumienia z 27 lutego 2014 r. zawartego z Wojewodą Świętokrzyskim w przedmiocie powierzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa świętokrzyskiego, dotyczących poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym z Narodowego Programu Szczepień Ochronnych, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206 ze zm.).

ŚPWIS nie uznał zarzutu A. H. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego na skutek nieuwzględnienia jej sytuacji majątkowej. Stwierdził, że w toku sprawy dotyczącej małoletniej A. H. wydano tytuł wykonawczy, w którym w dziale B pkt 10 PPIS jako środek egzekucyjny wskazano grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. W związku z wniesieniem przez zobowiązaną zarzutów przeciwegzekucyjnych, organ egzekucyjny nie wydał dla niej postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień, przez co dotychczas nie określił wysokości tej grzywny. Tym samym powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Podsumowując, zdaniem ŚPWIS analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowana z treścią zarzutów, ich uzasadnieniem oraz podniesione przez wierzyciela argumenty motywujące wyrażone przez niego stanowisko, jak również treść przepisów obowiązującego prawa oraz odnoszące się do nich ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, pozwalają stwierdzić, że podniesione przez stronę zarzuty są bezzasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe rozstrzygnięcie ŚWINB wniosła A. H., zarzucając temu postanowieniu naruszenie:

1) art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli;

2) art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek;

3) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy akt ten nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy, może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżąca może zaszczepić córkę w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r.;

4) art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej;

5) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przedstawiając obszerną argumentację dla oceny ich zasadności. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wystąpiła także o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 pkt 2, ust. 11 ustawy z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, wniosła o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości UE o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla rodziców dzieci dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 ww. Konwencji.

Stwierdzając, że powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny skarżąca domagała się zawieszenia postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r., na której nikt się nie stawił, Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach, działającego w sprawie jako wierzyciel w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z 20 sierpnia 2018 r. dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, dotyczącego poddania dziecka skarżącej – A. H. -obowiązkowym szczepieniom ochronnym, odrzucające zarzuty wniesione przez dłużniczkę, dotyczące postępowania egzekucyjnego w zakresie: 1. braku wymagalności obowiązku, 2. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, 3. prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Na wstępie, w związku ze zmianą stanu prawnego dotyczącego przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej u.p.e.a., które były podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, należy odnieść się do tej kwestii.

Z dniem 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019.2070), dalej powoływana jako ustawa zmieniająca u.p.e.a. W art. 1 pkt 20 i 21 tej ustawy, przepisy art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.) otrzymały nowe brzmienie istotnie zmieniające zasady rozpatrywania zarzutów.

Podstawy zarzutu wskazane w pkt 1–4 i 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., stanowią w obecnym stanie prawnym podstawy zarzutu wyliczone w art. 33 § 2. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, stanowią w obecnym stanie prawnym podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1–3). Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią w obecnym stanie prawnym podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1).

Przed 30 lipca 2020 r. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej były rozpatrywany przez organ egzekucyjny, który był z zasady zobligowany do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stanowisko wierzyciela było przy tym wiążące w zakresie zarzutu wniesionego na podstawach, o których była mowa w art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a. w ówcześnie obowiązującym brzmieniu. Nowe brzmienie art. 34 u.p.e.a. przewiduje powierzenie wierzycielowi kompetencji do rozpatrywania zarzutu w sprawie egzekucji i jest uzasadnione tym, że rozstrzygnięcie w sprawie zarzutu ma charakter merytoryczny, odnoszący się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Rozstrzygnięcia tego rodzaju nie powinny być podejmowane przez organ egzekucyjny, ponieważ zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutu prowadziło do swego rodzaju fikcji podejmowania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 34, teza 1).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.e.a., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (t.j. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ ponowny wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej został w niniejszej sprawie złożony 24 sierpnia 2018 r. (k. 84 akt administracyjnych), po cofnięciu pismem z 31 lipca 2017 r. (k. 71 akt administracyjnych) tytułów wykonawczych dotyczących małoletniej A. H. złożonych przy pierwotnym wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej z 8 grudnia 2016 r. (k. 39 akt administracyjnych), stosownie do treści przytoczonego przepisu art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.e.a., do postępowania egzekucyjnego, w toku którego wydano zaskarżone postanowienie, miały zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Mimo tego w zaskarżonym postanowieniu ŚPWIS z 12 września 2022 r. jako jego podstawę prawną wskazano tekst jednolity ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu ustalonym w Dzienniku Ustaw z 2022 r., poz. 479. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołano się między innymi na zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący braku obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, (czyli na brzmieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. obowiązującym od 30 lipca 2020 r.) oraz na brak wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu (w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. nie było przepisu oznaczonego jako art. 33 § 2 pkt 6). Odnośnie natomiast zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy organ, powołano się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na art. 33 pkt 9 u.p.e.a. w sytuacji, gdy ani w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., ani po tej dacie, nie było w art. 33 u.p.e.a. takiej jednostki redakcyjnej, a przepis wskazujący prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny jako podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej znajdował się w art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w starym brzmieniu, a w art. 33 § 2 u.p.e.a. w nowym brzmieniu, który określa podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie ma ani przepisu oznaczonego jako punkt 9, ani też podstawy zarzutu określonej jako "prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny". Trzeba dodać, że ani w określeniu podstawy prawnej, ani też w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie powołano się na jakiekolwiek przepisy przejściowe zawarte w ustawie zmieniającej u.p.e.a. Organ II instancji nie odniósł się również w żaden sposób do opisanej wyżej zmiany stanu prawnego dotyczącej przepisów u.p.e.a.

Z kolei PPIS w swym postanowieniu z 18 lipca 2022 r. jako podstawę prawną wskazał art. 34 w zw. z art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), art. 14 § 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553 z późn. zm.) w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019.2070). W uzasadnieniu tego postanowienia nie wyjaśniono powołanej podstawy prawnej, w szczególności w zakresie dotyczącym powołanych przepisów międzyczasowych, a także tego, które przepisy, tj. obowiązujące przed, czy po 30 lipca 2020 r. organ stosował i dlaczego.

Odnosząc się do przedstawionych wątpliwości Sąd zauważa, że stanowią one o naruszeniu przez organ II instancji przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, ale nie w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. nie mogły spowodować uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Mimo bowiem wskazania jako podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia u.p.e.a. w brzmieniu, które w sprawie nie miało zastosowania, a także mimo powołania w uzasadnieniu tego postanowienia przepisów art. 33 § 2 pkt 1 i art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., które w sprawie nie miało zastosowania ze względu na treść przejściowego przepisu art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.e.a. (powołany przez PPIS w Kielcach przepis znajdujący się w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553 z późn. zm.) – a nie w art. 14 § 1 jak to błędnie określił organ – nie miał dla sprawy znaczenia, gdyż ustawa ta nie zmieniała przepisów art. 33 i 34 u.p.e.a., które miały w sprawie zastosowanie, a nadto powołany przepis art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi o pozostaniu w mocy wysłanych upomnień, tytułów wykonawczych, postanowień, dokumentów zajęcia i innych dokumentów sporządzonych w ramach stosowanych środków egzekucyjnych w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, co tym bardziej nie mogło powodować stosowania w sprawie u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.), to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy. Wniosek taki wynika stąd, że w u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 20 lipca 2020 r. mającym w sprawie zastosowanie, również znajdują się przepisy o brzmieniu, które organ zastosował, a utrzymane w mocy postanowienie PPIS w Kielcach z 18 lipca 2022 r., mimo powołania błędnej podstawy prawnej, znajduje podstawę w przepisach u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., rzeczywiście mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. w starym brzmieniu, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie.

PPIS w Kielcach będący w tej sprawie wierzycielem z mocy art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. 2022.1657 ze zm.), dalej powoływana także jako ustawa o zapobieganiu chorób zakaźnych, w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. 2021.195) - wydał w dniu 18 lipca 2022 r. postanowienie w sprawie zgłoszonych w sprawie zarzutów, którym odrzucił zarzuty dotyczące:

1. braku wymagalności obowiązku,

2. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym,

3. prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny

gdyż są one nieuzasadnione.

Użyte w tym postanowieniu sformułowanie "odrzuca zarzuty", mimo dwuznaczności mogącej sugerować formalne tylko odniesienie się do zgłoszonych zarzutów, w zestawieniu z uzasadnieniem tego postanowienia zawierającym merytoryczną ich analizę i ocenę pozwala przyjąć, że w istocie treścią wyrażonego w tym postanowieniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów było ich nieuwzględnienie.

Wszystkie zgłoszone w sprawie zarzuty powołują się na podstawy mieszczące się w ich katalogu zawartym w art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., w szczególności w punkcie 2 (brak wymagalności obowiązku z innego powodu, niż odroczenie terminu wykonania obowiązku), w punkcie 5 (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) oraz w punkcie 9 (prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ). Dlatego, jak już wyżej wspomniano, błędne powołanie się przez organ egzekucyjny, a także przez wierzyciela na przepisy niemające w sprawie zastosowania, nie miało wpływu na wynik sprawy, a naruszenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a także w uzasadnieniu postanowienia PPIS z 18 lipca 2022 r. zawierającego stanowisko wierzyciela, przepisów art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. polegające na braku pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa – nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Z wskazanych powodów w celu rozstrzygnięcia sprawy konieczna była materialnoprawna ocena zarzutów skargi, a także zarzutów zgłoszonych przez A. H. w toku postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.

Przede wszystkim Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 3109/19). Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy).

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 tej ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych). Art. 17 ust. 3 i 4 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych stanowi zaś, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, zdaniem Sądu, treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań, stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 484/22). Stosownie do treści art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych, minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2).

Zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08), z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (por. P. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wydanie 9, 2021 r. – komentarz do art. 33 u.p.e.a.).

W sprawie niniejszej obowiązek poddania córki skarżącej szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą został określony w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Program ten na kolejny rok ustalany jest przez centralny organ administracji państwowej na podstawie przepisów ustawy i zawiera szczegółowe wskazania dotyczące wykonywania szczepień dostatecznie precyzyjnie określonych w przepisie upoważniającym (por. wyroki NSA: z 7 lutego 2018, II OSK 934/16 oraz z 25 kwietnia 2018, II OSK 2434/17).

W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletnia córka skarżącej nie została zaszczepiona przeciwko żadnej z chorób zakaźnych wymienionych w tytule wykonawczym, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. W sytuacji więc gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko żadnej chorobie zakaźnej, to obowiązek poddania go szczepieniom stał się wymagalny. O braku wymagalności wymienionego obowiązku nie może świadczyć natomiast okoliczność, że brak jest w dokumentacji medycznej zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym dziecka, na podstawie którego lekarz stwierdziłby, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny. Kilkukrotnie informowano skarżącą i jej męża o skutkach nieszczepienia córki, lecz nie wyrażali oni zgody na zaszczepienie i odmawiali podpisania oświadczeń o braku zgody na wykonanie szczepień ochronnych oraz o udzielonych im informacjach dotyczących szczepień. Skarżąca ostatecznie nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego o przeciwskazaniach medycznych do wykonania szczepień obowiązkowych u dziecka. Z akt sprawy nie wynika też, aby skarżąca podejmowała jakiekolwiek inne działania w kierunku zaszczepienia córki, czy też stwierdzenia istnienia przeciwskazań medycznych do jej zaszczepienia. W ocenie Sądu powyższe świadczy o braku zamiaru zaszczepienia dziecka.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się zaś badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, czyli w istocie jest odmową poddania się temu obowiązkowi.

Niezasadny jest zarzut niewykonalności obowiązku szczepienia ze względu na nieprzeprowadzenie wobec dziecka skarżącej badań kwalifikacyjnych poprzedzających szczepienia (por. m.in. wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2434/17). Obowiązek ten wynika bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych, a także z rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Powyższe przepisy nie określają granicznych terminów wykonania obowiązku szczepienia. Każde dziecko i młodzież, znajdująca się w powyższym przedziale wiekowym jest obowiązana poddać się tym szczepieniom, o ile spełnia warunki ustalone w rozporządzeniu i o ile dotychczas nie została zaszczepiona (§ 4 rozporządzenia). Nie sposób bowiem z brzmienia poszczególnych jednostek redakcyjnych § 3 rozporządzenia wnioskować, że osoby które winny poddać się obowiązkowemu szczepieniu, mogą poddać się jemu w dowolnym wybranym przez siebie czasie, w granicach czasowych wskazanych przez skarżącą. Podzielenie poglądu skarżącej w tym względzie zniweczyłoby cele, którymi kierował się ustawodawca wprowadzając szczepienia obowiązkowe, a więc zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym podejmowanie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych oraz uodpornienie osób podatnych na zakażenie. To bowiem obowiązkiem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizowanie zadań i celów określonych powyższą ustawą. Uzależnienie natomiast poddania się szczepieniu dziecka skarżącej od jej woli, w granicach czasowych wskazanych przez skarżącą, niweczyłoby wskazane cele, stanowiąc zagrożenie nie tylko dla zdrowia dziecka skarżącej, ale również dla innych osób (tak NSA w wyroku z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2399/17).

Co się tyczy zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, do którego to zarzutu odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (k. 120 akt administracyjnych), to należy wyjaśnić, że w piśmie skarżącej z 6 września 2018 r., w którym zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (k. 90 – 94 akt administracyjnych), zarzut taki nie został postawiony.

Ubocznie więc tylko można zauważyć, że art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. przewidywał, że okoliczność ta mogła być podstawą zarzutu (pkt 8), natomiast od 30 lipca 2020 r. takiej podstawy nie może już stanowić (art. 1 pkt 20 i art. 29 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.). Z wyjaśnień organu wynika, że w związku z wniesieniem przez zobowiązaną zarzutów przeciwegzekucyjnych dotychczas nie doszło do wydania dla zobowiązanego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień. W tej sytuacji, skoro nie doszło do określenia wysokości takiej grzywny trudno mówić o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Jako niezasadny Sąd uznaje również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia i odniósł się do wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że skarżąca przystąpiła do badań kwalifikacyjnych poprzedzających szczepienie małoletniej córki, ewentualnie, że poddał swoje dziecko szczepieniu. W związku z tym argumentacja skarżącej jest nieskuteczna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1208/19, stanowiąc o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w art. 8 ust. 2 Konwencji przyjęto, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Do podstawowych wartości zapisanych w Konstytucji RP należy ochrona zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji). Na organach państwa ciąży obowiązek stosowania takich środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, a w to wchodzi obowiązek zapobiegania chorobom przez określenie obowiązków jednostki, w tym obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 83 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Możliwość wystąpienia po szczepieniu tzw. niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) tej ocenie nie przeczy, ponieważ ze szczepieniem związane jest ryzyko wystąpienia NOP, co jednak w pierwszej kolejności zależy od oceny, czy prawidłowo dokonano badania kwalifikacyjnego.

Odnośnie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Sąd podzielił pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do TK z pytaniem prawnym w tej sprawie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizują bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 934/17).

Sąd nie powziął także żadnych wątpliwości uzasadniających zwrócenie się do Europejskiego Trybunału Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyjaśnienie, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ogólny interes społeczeństwa oraz interes indywidualny poszczególnych jednostek nie mogących poddać się szczepieniom ochronnym i z tego względu szczególnie narażonych na niebezpieczeństwo zachorowania bądź śmierci w przypadku epidemii choroby zakaźnej, do której powstania przyczynić mogą się jednostki, które pomimo braku przeciwskazań uchyliły się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, sprzeciwia się uznaniu, że te szczególnego rodzaju przymusowe zabiegi medyczne wykonywane w stosunku do osób, wobec których nie stwierdzono przeciwskazań do poddania się szczepieniom, naruszają art. 8 ust. 1 EKPC. Z twierdzenia, że obowiązek szczepień może zostać uznany za niezbędny w demokratycznym społeczeństwie wypływa wniosek, iż dopuszczalne jest stosowanie (finansowych) sankcji egzekucyjnych nakierowanych na doprowadzenie do wypełniania obowiązku szczepień (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1208/19).

Z podniesionych wyżej względów Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania.

Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o zastosowane przez organ przepisy stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia, to jak już wyżej podniesiono dostrzeżone przez Sąd naruszenie przepisów nie miało wpływu, ani też nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.