Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 295/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1,3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi "W." Sp. j. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "W." Sp. j. z siedzibą w [...] kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1,3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2015 r., nr [...] o nałożeniu na W. (dalej "strona" lub "skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniu 31 lipca 2015 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr 36 zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy [...]. Pojazdem kierował H. S., który wykonywał przewóz drogowy betonu towarowego z miejscowości M.G., z wytwórni betonu na budowę w miejscowości W. w imieniu strony. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...].

Podczas kontroli stwierdzono, że przedmiotowy samochód ciężarowy poruszając się drogą krajową nr 36 przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej względem dopuszczalnych 19 t oraz przekroczył dopuszczalną rzeczywistą masę całkowitą względem dopuszczalnych 32 t.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na podwójnej osi napędowej 21,55 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę - przekroczenie o 2,55 t, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 13 %),

- pomierzona rzeczywista masa całkowita pojazdu 35,85 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 3,85 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 12 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W związku ze stwierdzonym naruszeniem [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2015 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% a mniej niż 20 %. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ciężarowego.

Strona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 68, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności zdaniem strony nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy oraz sporządzono protokół, a następnie uzasadnienie decyzji w sposób nieprawidłowy. Strona zarzuciła również naruszenie wytycznych Głównego Urzędu Miar (dalej także "GUM"), poprzez zastosowanie wag SAW 10C do wyznaczenia masy całkowitej pojazdu oraz naruszenie wytycznych GUM, poprzez uznanie za wystarczający (prawidłowy) pomiar wag zastosowanych w przedmiotowej sprawie, mimo iż powinny być traktowane wyłącznie jako orientacyjne. Ponadto strona wskazała na naruszenie instrukcji użytkowania i świadectwa homologacji wag SAW 10C, polegające na uznaniu, że waga ta zapewnia możliwość prowadzenia prawidłowych pomiarów masy całkowitej pojazdu.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Strona zauważyła, że kontrolujący nie przeprowadził żadnego dochodzenia w celu ustalenia stanu faktycznego potwierdzającego w jaki sposób przewożony towar został załadowany, a co najważniejsze przez kogo i na czyje zlecenie. Wskazała, że z protokołu kontroli wynika, iż kontrolujący nie przesłuchali kierowcy na okoliczność, czy miał wpływ i kontrolę nad rozmieszczeniem przewożonego towaru, w związku z czym wiosła o ponowne rozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego. Strona wskazała także, że w trakcie wykonywania pomiarów pojazdu mieszadło samochodu ciężarowego (betoniarki) było uruchomione, co wprawiało podczas procedury ważenia przedmiotowy pojazd w drgania i wibracje - co niewątpliwie miało wpływ na prawidłowość przebiegu procedury ważenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 30 czerwca 2014 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminem ważności odpowiednio do dnia: 31 sierpnia 2016 r. i 30 kwietnia 2016 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Organ II instancji wyjaśnił, że sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, gdyż strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Organ odwoławczy zauważył, że obowiązujące regulacje wyznaczają zbiór zakazów i nakazów, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu. Brak należytej staranności, jak również wpływ na powstałe naruszenie, świadczy o nieprzestrzeganiu zbioru zasad, którymi powinien kierować się podmiot wykonujący przejazd, aby do naruszenia nie doszło. Sposób doboru określonych środków (szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną, w związku z czym w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić się na sankcje administracyjne, które są konsekwencją naruszenia dopuszczalnych w transporcie drogowym norm.

Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot wykonujący przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku, w zakresie jego właściwości i ilości, trasy przejazdu oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie w przypadku nie normatywności pojazdu, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Ponadto w ocenie organu odwoławczego między zachowaniem strony postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem w przedmiotowej sprawie istnieje naturalny i bezpośredni związek przyczynowy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił także, że czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 prd. Podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 prd. Zgodnie z tym przepisem, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek przewożonego towaru. Z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika kwestie załadunkowe nie są zatem istotne, w przeciwieństwie do załadowcy, którego istota odpowiedzialności sprowadza się do czynności załadunkowych i ich wpływie na nienormatywność pojazdu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że kwestie związane z tym, kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są okolicznościami istnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej, na podstawie art. 140aa ust. 4 prd.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że strona ani w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy bowiem tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności, gdyż to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy oraz o zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport drogowy, jak i innych uczestników ruchu. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Decyzja organu I instancji zawiera też wszystkie niezbędne elementy wymagane przez art. 107 § 3 kpa, w tym uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty jakie organ uznał za udowodnione (przede wszystkim fakt wykonywania spornego przejazdu bez wymaganego zezwolenia) oraz dowody, na których organ się oparł. Nie było takich dowodów, którym organ odmówiłby wiarygodności bądź mocy dowodowej. Decyzja zawierała również uzasadnienie prawne, w którym w niezbędnym zakresie przywołano podstawy prawne decyzji o nałożeniu kary na stronę wraz z przytoczeniem właściwych przepisów prawa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do zarzutu, iż wagi SAW 10C/II nie powinny być wykorzystywane określania masy całkowitej pojazdu zauważył, że ze świadectwa legalizacji ww. wag wynika, że są one zgodne z wymaganiami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23), co oznacza, że wagami tymi organ administracji mógł dokonywać pomiarów w trakcie kontroli drogowej. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, którą to obecnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 2 ust. 2 wprost wskazuje na możliwość wykorzystania wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary. Wskazał, że w załączniku nr 1 dyrektywy, w wymogach metrologicznych, określono klasy dokładności wag od I do IIII, a w dyrektywie tej brak jest stwierdzenia, że wagami o klasie dokładności IIII nie można dokonywać pomiaru masy całkowitej (art. 2 ust. 2 w zw. z załącznikiem nr 1 "wymogi metrologiczne" lp. 2.1 ww. dyrektywy). Ponadto rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 26, poz. 152) także określa wagi o klasie dokładności od I do IIII. Powyższe zdaniem organu oznacza, że procedura ważenia została dokonana zgodnie z instrukcją obsługi wag wydaną przez ich producenta, w związku z czym Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a kara pieniężna została nałożona na stronę zgodnie z obowiazującym prawem.

Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 68, art. 77 kpa poprzez:

- niedokładne rozpatrzenie sprawy,

- ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie przyjęte w decyzji,

- nie podjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie przesłuchano w charakterze świadków kierowcy i jak strony, co było niezbędne w przedmiotowej sprawie,

- niezebranie wystarczającego dla wyjaśnień sprawy materiału dowodowego, a ponadto nieuwzględnienie przedłożonego materiału dowodowego,

- niepoinformowanie strony przed wydaniem decyzji o zakończeniu postępowania w sprawie na poziomie organu I i II instancji;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 35a prd w zakresie definicji pojazdu nienormatywnego, jak również przepisów wykonawczych do powyższej ustawy, stosownie do treści art. 140 ab ust. 1 pkt 2 oraz załącznika nr 1 prd.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi powtórzyła i poparła stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a P.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie zaś do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 P.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a także na podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. (art. 140aa ust. 3 P.r.d.).

W rozpatrywanej sprawie karę za przejazd pojazdem nienormatywnym nałożono na przewoźnika (skarżącą) uznając, że nastąpiło naruszenie dopuszczalnych norm transportu drogowego, w wyniku stwierdzonego przekroczenie nacisku na osi wielokrotnej pojazdu członowego oraz dopuszczalnej masy całkowitej.

Zdaniem Sądu ww. okoliczności nie zostały w sposób jednoznaczny w postępowaniu administracyjnym ustalone. W sytuacji bowiem, kiedy wysokość kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnienie nie budzącej wątpliwości rzetelności ważenia i wykazanie prawidłowości poczynionych w tym względzie ustaleń przy pomocy dostępnych środków dowodowych.

Tymczasem z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pomiaru czteroosiowego pojazdu dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C/II posiadających w chwili dokonywania kontroli ważne świadectwa legalizacji ponownej wydane przez właściwy organ, z aktualnym na dzień spornej kontroli terminem ważności. Ponadto z akt sprawy wynika także, iż procedura ważenia została przeprowadzona w miejscu do tego przeznaczonym i odpowiednio wypoziomowanym.

Powyższe ustalenia nie mogą mieć jednak decydującego znaczenia dla stwierdzenia prawidłowości ważenia pojazdu o którym mowa, bowiem istotna w tej sprawie nie jest okoliczność, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami (wagami), ale to, czy legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem.

Sąd stoi na stanowisku, iż każdy przyrząd kontrolny, aby jego wskazania mogły być uznane za rzeczywiste i prawdziwe, powinien być używany zgodnie ze wskazaniami producenta tych przyrządów kontrolnych, tj. instrukcją obsługi konkretnej wagi.

Wagi, którymi wykonano pomiary kontrolowanego pojazdu (SAW 10C/II dokładności IIII), zostały przeznaczone, zgodnie z Instrukcja Obsługi ich kanadyjskiego producenta, do wykonywania ważenia pojazdów w konfiguracjach podanych w pkt 2.4 tej instrukcji. Indywidualnie, czyli jedną wagą, można dokonać zważenia jednego koła. W konfiguracji dwóch wag można dokonać pomiaru obciążenia (nacisku na drogę) jednej osi. Natomiast w grupach od czterech do sześciu wag można dokonać pomiaru obciążenia grupowego osi lub pomiaru wagi netto pojazdu dwu lub trzyosiowego, podczas jednej procedury ważenia. Na te okoliczność zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2015 r. wydanym w sprawie II GSK 1342/14 stwierdzając, że brak jest podstaw do interpretowania zapisu Instrukcji Obsługi wag SAW 10C w ten sposób, że treść pkt 2.4 instrukcji, wskazując w sposób wyczerpujący dopuszczalne konfiguracje, w których są używane w/w wagi, poprzez sformułowanie "przy pomiarach obciążenia osi", nie określając ilości osi, zezwala na zastosowanie tych wag w konfiguracji dwóch wag do pomiaru nacisku osi wielokrotnych.

W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia wyżej opisanych zasad, gdyż czteroosiowy pojazd został zważony jedną parą wag SAW 10C/II, co podważa wiarygodność dokonanego ważenia zarówno w zakresie nacisku osi pojazdu, jak i ustalenia jego masy całkowitej. Nie zmienia tej oceny dołączony przez organ do akt sprawy dowód z eksperymentu – "pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia oś po osi przy użyciu pary wag statycznych", gdyż w związku ze wskazanym naruszeniem instrukcji producenta wag SAW 10C/II w zakresie konfiguracji tych wag, w przypadku ważenia pojazdu czteroosiowego jedną parą tych wag, dokument ten nie może mieć wartości dowodowej, gdyż mógłby zostać wzięty pod uwagę tylko w przypadku działania organu zgodnie z Instrukcją Obsługi wag SAW 10C/II.

Inną okolicznością mogącą mieć wpływ na wynik spornego ważenia jest fakt, że pomiar został dokonany w trakcie pracy urządzenia kontrolowanego pojazdu (mieszadła betoniarki), zaś organ nie obalił w tym zakresie zarzutu strony skarżącej w postaci jakiegokolwiek dowodu, iż nie mogło to mieć wpływu na wynik ważenia.

Zauważyć ponadto trzeba, iż na etapie postępowania administracyjnego, jak również w skierowanej do Sądu skardze, podnoszone były przez stronę zarzuty wskazujące na istniejące w tym zakresie nieprawidłowości.

Organ odwoławczy wątpliwości tych nie rozstrzygnął, a są to okoliczności istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż decydują o zakresie odpowiedzialności skarżącego (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2014 r. II GSK 569/13 oraz z 24 czerwca 2014 r. II GSK 651/13).

Zważywszy, iż przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) nakładały na organ administracji obowiązek dokonania takich ustaleń, które pozwalałyby na ich przyjęcie za wiarygodne jedynie wówczas, gdyby wynikały z prawidłowego zastosowania się do przepisów określających właściwe zasady użycia wag do pomiaru nacisku osi, pominięcie tych zasad prowadziło do ustaleń z naruszeniem art. 80 k.p.a. oraz naruszenia wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji zatem, kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją wymienione wątpliwości, zasadne jest poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar lub innego uprawnionego organu, w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary przy uruchomionym urządzeniu (mieszadła betoniarki) pozwalały obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski osi oraz dmc pojazdu. To zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie postępowania dowodowego powinien zrealizować organ, rozpatrując sprawę ponownie, w przypadku, gdy ponownie dojdzie do wniosku, iż kara powinna być nałożona na skarżącą. Organ rozważy ponadto możliwość przesłuchania w tym celu kierowcy oraz strony, jak również wyjaśni kwestię rodzaju przewożonego ładunku (betonu w stanie płynnym), w szczególności czy spełnia on definicję materiału sypkiego, o którym mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd, gdyż może to mieć to bezpośredni wpływ na zakres odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie norm transportu drogowego.

W tym kontekście wskazać należy, że protokół kontroli z dnia [...] lipca 2015 r., który w tej sprawie ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to jednak nie jest to jedyny dowód, który należy przeprowadzić w postępowaniu w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Okoliczności wynikających z protokołu nie można bowiem przyjmować bezkrytycznie, bez odwoływania się do sposobu dokonania ustaleń z protokołu tego wynikających, tj. procedury ważenia kontrolowanego pojazdu.

Organ odniesie się także do treści § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, jako przepisu uzasadniającego nienormatywność przedmiotowego pojazdu, w związku z treścią definicji "pojazdu nienormatywnego" z art. 2 pkt 35a prd, wyznaczającym granice odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika w zakresie nacisków osi, w tym osi wielokrotnych na drogę, mając na uwadze fakt, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 19 października 2012 r., kiedy to istota odpowiedzialności administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym znajdowała regulację w przepisach ustawy o drogach publicznych, przepisy tej ustawy określały normowały dla dróg publicznych oprócz nacisków pojedynczych osi napędowych, także naciski pojedynczych osi nienapędowych oraz osi wielokrotnych.

Konkludując, zdaniem Sądu organy ustalając stan faktyczno-prawny przedmiotowej sprawy w ww. zakresie nie dochowały niezbędnych standardów prowadzenia postępowania administracyjnego, wynikającym z treści przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W świetle tych przepisów organ administracji stojąc na straży praworządności obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; nadto winien swoje ustalenia wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wyjaśniając przy tym sposób ich subsumcji pod zastosowaną normę prawa (por. również treść art. 107 § 3 k.p.a. na temat zawartości uzasadnienia decyzji administracyjnej - faktycznego i prawnego). Sąd nie może zastąpić organu administracyjnego w wykonaniu tego obowiązku, w myśl zasady, że nie czyni własnych ustaleń w sprawie, tylko ocenia zaskarżony akt pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka ocena możliwa jest jednak tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych i odniesienia się do wszystkich kwestii materialnoprawnych istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa wymienionych w decyzji jako podstawa prawna podjętego rozstrzygnięcia, do czego niezbędne jest odwołanie się do zgodności wyników ważenia z procedurą wynikającą z instrukcji producenta użytych do pomiaru wag SAW 10/C.

W tych okolicznościach należało uznać, że zachodzi potrzeba ponownej oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w protokole kontroli. Organ nie wyjaśnił więc sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie ww. przepisów postępowania mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., postanowiono jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.