Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 457/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 224 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku "W." H. S. D. K. B. S. Spółki jawnej w R. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w sprawie ze skarg kasacyjnych 1. "W." H. S. D. K. B. S. Spółki jawnej w R.; 2. Dyrektora Izby Celnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 491/08 w sprawie ze skargi "W." H. S. D. K. B. S. Spółki jawnej w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu 2 lipca 2009 r. "W." H. S. D. K. B. S. Spółka jawna w R. (dalej także: skarżąca, spółka) na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Wniosek został złożony w następującym stanie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 491/08 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji "W." H. S. D. K. B. S. Spółka jawna w R. wskazała, że przeciwko skarżącej prowadzona jest egzekucja administracyjna. W dniu [...] maja 2009 r. przeprowadzono licytację samochodu marki Panda VAN, nr nadwozia [...], zajętego w trybie egzekucji administracyjnej, czego dowodem ma być przedstawione przez spółkę zawiadomienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 4 maja 2009 r. o wyznaczeniu terminu sprzedaży pojazdu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił zwolnienia spod egzekucji pozostałych zajętych składników majątku, w tym samochodu ciężarowego marki DAF. Skarżąca podała, że w najbliższym czasie spodziewa się sprzedaży licytacyjnej pozostałych składników majątku spółki.

Nadto podała, że choć nadal jest zarejestrowana, to na skutek działań organu egzekucyjnego utraciła możliwość kontynuowania dotychczasowej działalności. W konsekwencji skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, lecz wykazuje istotną stratę. W latach 2004-2007 wykazywała bowiem dochód między 1.640.000 zł a 2.380.000 zł, a w 2008 r. wskutek podjętych wobec niej czynności zabezpieczających i egzekucyjnych wykazała stratę w wysokości 985.396 zł. Dalsze prowadzenie egzekucji spowoduje według skarżącej dalsze straty i konieczność ogłoszenia upadłości. Spółka wskazała, że prowadzenie działalności uniemożliwia dodatkowo zajęcie jej majątku ruchomego w postaci samochodów, w tym zwłaszcza jedynego samochodu ciężarowego marki DAF o numerze rejestracyjnym [...].

Jak podała skarżąca decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki za jej zobowiązania wynikające z naliczonych należności celnych. Z majątku osobistego wspólników prowadzona jest obecnie egzekucja. Zajęte zostały ich rachunki osobiste oraz majątek ruchomy i nieruchomy. Na pozostających własnością wspólników skarżącej nieruchomościach oraz udziałach w nieruchomościach ustanowione zaś zostały zabezpieczenia hipoteczne, ujawnione w księgach wieczystych. W ocenie spółki interes Skarbu Państwa został więc w sposób należyty i wystarczający zabezpieczony. W piśmie zostało także wskazane, że kolejne czynności egzekucyjne zmierzają do sprzedaży licytacyjnej majątku osobistego wspólników. Zlicytowane w toku egzekucji składniki majątku nie będą natomiast mogły zostać odzyskane przez spółkę, czy jej wspólników. Skutki dalszego wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. będą więc nieodwracalne.

W podsumowaniu argumentów wskazujących na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca podała, że dalsze wykonywanie pozostającej w obrocie prawnym decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. spowoduje znaczną szkodę i nieodwracalne skutki. Będzie bowiem skutkowało likwidacją spółki oraz sprzedażą jej majątku i majątku wspólników. W konsekwencji wspólnicy i ich rodziny zostaną pozbawieni nie tylko jedynego lub głównego źródła utrzymania, ale także bezpowrotnie i nieodwracalnie dorobku życiowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 491/08 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie określenia długu celnego oraz stwierdził, na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. nie podlega wykonaniu w całości do dnia uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ten do chwili obecnej nie jest prawomocny, gdyż od tego wyroku została złożona skarga kasacyjna, która nie została jeszcze rozpoznana.

W tej sytuacji w obrocie prawnym pozostaje decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., w której to decyzji określono należność celną przywozową wynikającą z długu celnego, obciążającą stronę skarżącą w wysokości 243.641,20 zł. Decyzja ta podlega wykonaniu, gdyż w świetle art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), wniesienie przez stronę skarżącą odwołania nie spowodowało jej wstrzymania.

Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., który ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – na podstawie art. 193 tej ustawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07) – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Niewątpliwie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., której dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, jest decyzją podjętą "w granicach tej samej sprawy", skoro w tej sprawie jest to decyzja organu pierwszej instancji.

Przystępując do oceny wniosku strony skarżącej w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, że skarżąca spółka uprawdopodobniła możliwość zajścia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w tym przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji.

W szczególności z uwagi na wszczęte postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne dotyczące majątku strony skarżącej w postaci samochodów, które są jej niezbędne do prowadzenia jej działalności gospodarczej skarżąca spółka może ponosić znaczne straty, które mogą doprowadzić do jej upadłości. Jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uznać za spełnione.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).

W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu na mocy art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a.