Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 70/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2005r. sygn.akt SA/Rz 1228/03 odmawiającego przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 23 listopada 2004r. sygn.SA/Rz 1228/03 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - oddalić zażalenie -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. oddalającego skargę A.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 4 lipca 2003 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji . Odnosząc się do argumentów wniosku o przywrócenie uchybionego terminu Sąd stwierdził , że nie dopatrzył się braku winy jako przesłanki zasadności wniosku . Wskazując na przepis art. 107 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153 poz..1270 ze zm./, zwanej dalej ustawą procesową , Sąd podał, że nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie co do zasady nie wstrzymuje rozpoznania sprawy . To zatem strona decyduje czy skorzysta z prawa do udziału w rozprawie . Skarżący o tym , że w dniu 23 listopada 2004 r. ma obowiązek zgłosić się w Sądzie Okręgowym w Tarnobrzegu i w tym samym dniu odbywa się posiedzenie sądu administracyjnego dowiedział się z odpowiednim wyprzedzeniem i mógł przewidzieć , że nie będzie w stanie niemal równocześnie uczestniczyć w obu posiedzeniach , mógł więc ustanowić pełnomocnika lub zwrócić się z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy . Zaniechanie powyższego jest zaprzeczeniem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej . Sąd uznał za chybiony także zarzut naruszenia art. 6 ustawy procesowej , gdyż przywołany przepis ma charakter zasady ogólnej , natomiast z przepisów szczególnych , w tym z art. 140 ustawy procesowej wynika obowiązek Sądu pouczania co do możliwości i sposobu zaskarżenia wyroku w stosunku do stron obecnych przy jego ogłoszeniu , ale działających bez adwokata lub radcy prawnego .

W zażaleniu na to postanowienie skarżący domagał się jego zmiany i przywrócenia terminu do złożenia wniosku " o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem " . Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 2 ustawy procesowej poprzez przyjęcie , że uchybił terminowi z własnej winy . Rozwijając ten zarzut podał , że obowiązkiem Sądu było odroczenie terminu rozprawy , gdyż nieobecność skarżącego na rozprawie została wywołana znaną sądowi przeszkodą , stąd też działał w przekonaniu , ze stosownie do art. 109 ustawy procesowej rozprawa zastanie odroczona . Skoro Sąd wydał wyrok z naruszeniem art.109 tej ustawy to powinien poinformować skarżącego z urzędu o jego treści oraz pouczyć o sposobie odwołania .

Naruszenie przez Sąd przepisów postępowania i nie naprawienie tego błędu poprzez przesłanie skarżącemu wyroku z pouczeniem sprawia , że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżącego , a to skutkować powinno przywróceniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku . Dalsze wywody zażalenie zmierzają do wykazania , iż Sąd nie wziął pod rozwagę z urzędu okoliczności świadczących o wadliwości skarżonej decyzji .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Kontroli kasacyjnej prowadzonej w postępowaniu zażaleniowym poddane zostało postanowienie Sądu I instancji o odmowie przywrócenie uchybionego terminu do dokonania

określonej czynności w postępowaniu sądowym / w tym wypadku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku /. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym jest dopuszczalne wówczas , gdy strona nie dokonała tej czynności bez

swojej winy / art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Nadto okoliczności wskazujące na brak winy strona powinna uprawdopodobnić w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu. Z ustaniem okoliczności uniemożliwiających dochowanie terminu ustawodawca wiąże

ten skutek , iż od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu liczy się siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu / 87 § 1 i 2 ustawy procesowej / . Z przytoczonych regulacji prawnych wynika zatem , że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi zaistnieć obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca stronie dokonanie tej czynności , a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane działaniem strony i było od niej całkowicie niezależne .

W rozpoznawanej sprawie za bezsporne należy uznać , iż strona uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku , ogłoszonego w dniu 23 listopada 2004 r. , którym oddalono jej skargę . We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności skarżący nie naprowadził jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to , że po dniu 23 listopada 2004 r. zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie ustawowego terminu . Nie można bowiem uznać , iż ową przeszkodą było wyrokowanie przez Sąd w tym dniu mimo nieobecności skarżącego spowodowanej znaną Sądowi przyczyną , a do tego sprowadzała się argumentacja rozpoznawanego zażalenia . Również w zażaleniu nie wskazano żadnego powodu , który wskazywałby na brak winy strony w dochowaniu terminu .

Stwierdzić przy tym należy , że w zażaleniu skarżący skoncentrował się na wykazaniu naruszeń prawa przez Sąd I instancji , jakich jego zdaniem , dopuścił się skład orzekający na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. , gdy tymczasem przedmiotem zażalenia jest postanowienie wydane w oparciu o art. 86 § 1 ustawy procesowej , dotyczące odmowy przywrócenia terminu z uwagi na nie uprawdopodobnienie okoliczności braku winy w jego dotrzymaniu . Tych okoliczności nie tylko nie uprawdopodobniono w zażaleniu , ale nawet ich nie wskazano . Myli się przy tym skarżący twierdząc , iż obowiązkiem Sądu było poinformowanie go o treści orzeczenia i pouczenie o terminie i sposobie odwołania . Taki obowiązek ciąży na Sądzie , gdy wyrokuje na posiedzeniu niejawnym , albo gdy strona na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku , przy czym w obu sytuacjach obowiązek Sadu odnosi się do stron działających bez adwokata lub radcy prawnego i polega na doręczeniu odpisu sentencji wyroku z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia / art.140 § 2 i 3 ustawy procesowej/. Natomiast zawsze w sprawach , w których oddalono skargę , uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku . Ponieważ w tej sprawie , jak już wskazano , Sądu nie obciążał ustawowy obowiązek doręczenia sentencji wyroku termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegł od dnia jego ogłoszenia i nie został dochowany, mimo iż nie istniała przeszkoda umożliwiająca jego dotrzymanie.

Z naprowadzonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy procesowej w zw. z art. 197 § 2 tej ustawy i jej art. 197 § 1 oddalił zażalenie .