Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1436/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA: Antoni Hanusz, del. NSA: Zofia Przegalińska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Jaszuk, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2005 r., sygn. akt I SA/Po 1313/03 w sprawie ze skargi Romualdy M. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 marca 2003 r., (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku skargi wniesionej przez Romualdę M., uchylił decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 marca 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w N. z dnia 24 grudnia 2002 r. (...).

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Romualda M. w dniu 23 lipca 2002 r. wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem, który zatytułowała "Wniosek o wznowienie postępowania o stwierdzenie nadpłaty w wysokości 3.631,50 zł i jej zwrot wraz z należnymi odsetkami za 2001 r."

Wniosek ten został rozpatrzony przez Urząd Skarbowy w N. jako wniosek o wznowienie postępowania i została wydana decyzja w dniu 13 sierpnia 2002 r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Urząd Skarbowy po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania decyzją z dnia 24 grudnia 2002 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Na skutek odwołania podatniczki Izba Skarbowa w Z. decyzją z dnia 20 marca 2003 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji podzielając pogląd w niej zawarty, że art. 240 par. 1 pkt 1-7 Ordynacji podatkowej stanowi o tym, że wznowienie postępowania, którego istotą jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną oraz wyjaśnił, że została w sprawie wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty, od której podatniczka odwołała się i postępowanie nie zostało zakończone.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu Romualda M. zarzuciła organowi naruszenie prawa oraz domagała się uchylenia niesłusznie umorzonego postępowania w sprawie. Podniosła też, że postępowanie organów pozbawia ją możliwości dochodzenia praw i roszczeń wobec organów podatkowych oraz, że organy wykorzystują swoją pozycję na niekorzyść podatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, podkreślając na wstępie, że Sąd otrzymał niekompletne akta podatkowe, brak w nich bowiem decyzji

z 13 sierpnia 2002 r. Urzędu Skarbowego w N., oraz decyzji z 5 września 2002 r. i z dnia 17 stycznia 2003 r., dotyczących stwierdzenia nadpłaty. Sąd stwierdził, że wniosek z 23 lipca 2002 r. skierowany do Urzędu Skarbowego w N. przez Romualdę M. dotyczy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego chociaż nazwany został wnioskiem o wznowienie postępowania. We wniosku tym wyraźnie podatniczka domaga się zwrotu kwoty 3.631,50 zł oraz odsetek za 2001 r.

W ocenie Sądu niniejsza sprawa jest przykładem w jaki sposób postępowanie podatkowe nie powinno być prowadzone przez organy podatkowe. Wątpliwości co do treści i żądania wniosku Urząd Skarbowy w N. powinien wyjaśnić zwracając się do podatniczki o jego skonkretyzowanie.

Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania spowodowało przewlekłość postępowania, które jest niezgodne z zasadą szybkości postępowania /art. 125 Ordynacji podatkowej/ i powoduje niejasność sprawy dla podatniczki, która jest osobą schorowaną i nieznającą dokładnie przepisów prawa. W dalszej argumentacji zawartej w uzasadnieniu Sąd odwołał się do zasad ogólnych postępowania podatkowego zawartych w art. 120-129 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz w art. 2 i 32 Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika Dyrektor Izby Skarbowej w Z., wskazując jako jej podstawy art. 173, art. 175 par. 1 i art. 177 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz art. 174 pkt 4 tej ustawy. W ramach tej podstawy podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu przez sąd I instancji, iż do złożonego przez podatniczkę wniosku należało zastosować ww. artykuł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej krótko omówiono zaskarżony wyrok a następnie podniesiono, że podatniczka nie udokumentowała w jakiej wysokości uzyskała dochód ze sprzedaży akcji, oraz czy został zapłacony podatek. Nie dopełniła też obowiązku skorygowania zeznania podatkowego, brak było również zeznania pierwotnego. W tych okolicznościach zarzut Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skierowany do organów podatkowych dotyczący nieprzeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty określono w skardze kasacyjnej jako bezzasadny. Z akt podatkowych wynika, że Sąd posiadał wiedzę, iż Urząd Skarbowy prowadził dwa odrębne postępowania i istotą sprawy była kwestia nadpłaty, to oczywiście postępowanie o wznowienie postępowania podlegać musiało umorzeniu. Wykazano też, że w sprawie o stwierdzenie nadpłaty nie wystąpiła przewlekłość postępowania. Z informacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że wraz z odpowiedzią na skargę przesłano do Sądu decyzje Urzędu Skarbowego z dnia 5 września 2002 r. oraz z 17 stycznia 2003 r. dotyczące nadpłaty a do akt podatkowych dołączono decyzje organu II instancji, które zawierają istotę rozstrzygnięcia organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż nie jest uprawniony ani zobowiązany do jej rozpoznania z uwzględnieniem innych podstaw niż w niej powołane z wyjątkiem nieważności postępowania. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacji jest jej zasadniczym elementem konstrukcyjnym i decyduje o jej granicach. Zgodnie z art. 174 powyższej ustawy kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego. Stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym jego zastosowaniu. Pod pojęciem błędnej wykładni należy rozumieć wadliwe zrozumienie przepisu, w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na takim zarzucie konieczne jest wskazanie, jak według wnoszącego skargę kasacyjną przepis powinien być rozumiany. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego polega na błędnym posłużeniu się przepisem zawierającym normę prawną, która nie odnosi się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, czyli dokonaniu wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, pomimo istnienia podstaw do takiej subsumcji.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawsze wymaga przytoczenia przepisów postępowania poprzez ich ścisłe oznaczenie oraz uzasadnienie na czym to naruszenie polegało i jaki wpływ wywarło na treść kwestionowanego wyroku.

Podkreślenia wymaga, iż zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyć mogą wyłącznie postępowania sądowoadministracyjnego a nie postępowania przed organami administracji publicznej, czy też innego postępowania.

W rozpatrywanej sprawie autorka skargi kasacyjnej powołała jako podstawę skargi kasacyjnej art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie art. 79 par. 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, iż do złożonego przez podatniczkę wniosku należało zastosować ten właśnie przepis. Argumentując ten zarzut w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na błędne ustalenie Sądu w kwestii toczących się w sprawie Romualdy M. postępowań. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy wyjaśnić, że analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku daje podstawę do stwierdzenia, że przepis art. 79 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie był przez Sąd stosowany zatem niemożliwe jest jego naruszenie w żadnej postaci, ani przez błędną jego wykładnię, ani też przez niewłaściwe jego zastosowanie.

W świetle uzasadnienia skargi kasacyjnej naruszenie art. 79 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nastąpiło na skutek błędnego ustalenia co do toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, mimo że Sąd posiadał wiedzę na ten temat na podstawie akt sprawy i na podstawie dołączonych do odpowiedzi na skargę decyzji.

Takie stwierdzenie wskazuje, że w istocie Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, gdyż przyjął ustalenia sprzecznie z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy.

Jednakże, w podstawach skargi kasacyjnej nie postawiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to z uwagi na przepis art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę kasacyjną w zakresie podstaw, których w skardze kasacyjnej nie wskazano.

Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.