Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1008/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie 3w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak (spr.) Marcin Morawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. B. i T. B., w miejsce których weszli następcy prawni: H. B., M. O., J. T., M. B., E. B. i K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego, garażu blaszanego i ustępu suchego I. oddalić skargę T. B., w miejsce którego weszli następcy prawni: H. B., M. O., J. T., M. B., E. B. i K. B, II. odrzucić skargę H. B.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", działając na podstawie art. 37 ust. l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229, ze zm) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414, ze zm), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał H. i T. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów: domku letniskowego, garażu blaszaka oraz ustępu suchego zlokalizowanych na działce oznaczonej nr geod. 197/2 obręb P. gm. P.

W uzasadnieniu, organ I instancji podał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w listopadzie 1994r. H. i T. B. wybudowali bez pozwolenia budowlanego na działce oznaczonej nr 197/2 obręb P. gm. P. domek letniskowy konstrukcji drewnianej, posadowiony na wylewce betonowej z dachem dwuspadowym krytym papą, garaż blaszak konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym, posadowiony na wylewce betonowej oraz suchy ustęp, drewniany z dachem jednospadowym krytym papą. Wyjaśniono, iż teren na którym zlokalizowane są ww. obiekty w poprzednio uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego gm. P. zatwierdzonym uchwałą Nr "[...]" P. z dnia 29 kwietnia 1985r. oznaczony został symbolem "RZ" i był przeznaczony pod łąki i pastwiska, natomiast w obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gm. P. zatwierdzonym Uchwałą Nr "[...]"Rady Miasta i Gminy P. z dnia 24 maja 1994r. oznaczony jest symbolem "RZ/RL" jako tereny istniejących użytków rolnych, teren istniejących lasów - bez prawa jakiejkolwiek zabudowy. Podano, że lokalizacja ww. obiektów w pobliżu jeziora narusza także art. 73 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, gdyż narusza walory krajobrazowe otoczenia.

W odwołaniu od wskazanej decyzji pełnomocnik H. B., wnosząc o jej uchylenie, wskazała, iż ustawa Prawo budowlane z 1974r. przewiduje możliwość skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 39, pozwalającego ze względów społecznych lub gospodarczych na czasowe wykorzystywanie obiektów budowlanych. Podkreśliła, że obowiązująca w dacie wznoszenia obiektów ustawa o planowaniu przestrzennym uzależniała wykorzystanie gruntów na określone cele od zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O ile jednak plan ustalał inne przeznaczenie niż dotychczasowe, to grunty mogły być nadal wykorzystywane z tym zastrzeżeniem, że mogły być na nich budowane obiekty tymczasowe, jeżeli taka zabudowa była niezbędna do prawidłowego wykorzystania gruntów. Podniosła, że obiekty zlokalizowane na działce mają charakter tymczasowy, a co najmniej jeden z nich jest niezbędny do prawidłowego wykorzystania gruntów.

Rozpatrując odwołanie decyzją z "[...]" Nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, iż z uwagi na moment wybudowania obiektów na działce rolnej oznaczonej nr 197/2 w obrębie P., o łącznej powierzchni 20 arów zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. Wyjaśniono, iż bezspornym jest fakt popełnienia samowoli budowlanej, gdyż właściciele potwierdzili brak pozwolenia budowlanego na wzniesione obiekty, natomiast stosownie do § 4 ust. l pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, póz. 62) obiekty nie połączone trwale z gruntem zaliczone zostały do budynków tymczasowych. Budynki tymczasowe, zgodnie z § 44 ust. l pkt l rozporządzenia MGTiOŚ z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. Nr 8, póz. 48), wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazano, że art. 39 Prawa budowlanego nie może być zastosowany, gdyż niniejsze postępowanie dotyczy likwidacji skutków samowoli budowlanej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż budynek letniskowy, garaż oraz ustęp suchy zlokalizowane zostały na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P. (uchwała Rady Miasta i Gminy P. z dnia 24 maja 1994r. Nr "[...]"), obowiązującego w czasie ich wznoszenia przeznaczony był na uprawy rolne, na których obowiązuje zakaz zabudowy.

Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi H. B. - adwokat J. S. - w dniu 24 maja 2000r., natomiast T. B. w dniu 25 maja 2000r.

W skardze przesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 24 czerwca 2000r. - data nadania przesyłki poleconej – H. i T. B. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bądź o umorzenie postępowania w tej sprawie. Podali, że wybudowane przez nich budynki mają charakter tymczasowy i przynajmniej jeden z nich jest niezbędny do prawidłowego wykorzystania gruntów. W akcie notarialnym dotyczącym zakupu tej działki nie zawarto żadnego zastrzeżenia co do możliwości wybudowania tymczasowych budynków. Poza tym Prawo budowlane z 1974r. dopuszczało możliwość skorzystania przez właściciela budynków z art. 39 tego prawa, pozwalającego ze względów społecznych lub gospodarczych na czasowe skorzystanie z tych obiektów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż brak zapisu w akcie notarialnym zastrzegającego możliwość budowy tymczasowych budynków na nabywanej nieruchomości nie upoważnia właściciela do jej samowolnej zabudowy.

Na rozprawie w dniu 16 lipca 2002r. skarżąca H. B. poinformowała, że jej mąż – T. B. zmarł w dniu 29 kwietnia 2002r. i postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie zostało jeszcze przeprowadzone. Dodatkowo skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o zawieszeniu postępowania sądowego w tej sprawie, natomiast postanowieniem z dnia 14 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż w myśl art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm) na skutek reformy sądownictwa administracyjnego skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm). Tym samym, jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 53 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia. Identycznej treści zapis zawierała poprzednio obowiązująca ustawa z dni 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, póz. 368, ze zm) w art. 35 ust. 1. Natomiast z postanowień art. 59 ustawy o NSA wynika, że w sprawach nie unormowanych w niniejszej ustawie do postępowania przed Sądem stosuje się odpowiednio m.in. art. 57 - 60 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z przekazanych akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że decyzja organu odwoławczego została doręczona H. B., działającej przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 24 maja 2000r., zatem 30 - dniowy termin do złożenia skargi na to rozstrzygnięcie upływał dla niej w dniu 23 czerwca 2000r. Ponieważ H. B. skargę złożyła wspólnie z mężem T. B. (decyzję organu otrzymał dopiero w dniu 25 maja 2000r.) w terminie właściwym do wniesienia przez niego skargi, skarga H. B. wniesiona została z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. Skarga nadana została bowiem w Urzędzie Pocztowym O. w dniu 24 czerwca 2000r.

W związku z powyższym na podstawie art. 58 § l pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wniesioną przez H. B. Sąd odrzucił.

Kontroli Sądu podlegała natomiast skarga wniesiona przez T. B. Wprawdzie skarżący zmarł w toku postępowania sądowego w dniu 29 kwietnia 2002r., lecz postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 listopada 2002r. sygn.. akt "[...]" stwierdzono nabycie spadku po T. B. Stwierdzono wskazanym orzeczeniem, iż spadek nabyli; żona H. B. oraz dzieci: M. O., J. T., M. B., E. B. i K. B., którzy wstąpili do niniejszego postępowania jako jego następcy prawni.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, póz. 229, ze zm), zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że obiekty: domek letniskowy, garaż blaszak oraz ustęp suchy wybudowane zostały bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, wymaganego przez art. 28 ww. ustawy, co potwierdzono w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego. Jednakże do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego konieczne jest stwierdzenie istnienia także kolejnej przesłanki określonej w pkt l lub 2 art. 37 ust. l tej ustawy tj należy stwierdzić czy:

1) znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W przedstawionym stanie faktycznym spełniona została przesłanka określona w pkt l ww. przepisu. Nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że zabudowa działki nr 197/2 w obrębie P. gm. P. została dokonana pod rządami obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. uchwalonego uchwałą Rady Miasta i Gminy w P. z dnia 24 maja 1994r. Nr "[...]", ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa "[...]", z którego wynika, że działka ta położona jest na terenie oznaczonym symbolem "RP" stanowiącym tereny istniejących użytków rolnych. Z części ogólnej planu wynika natomiast, że na terenie wsi P. realizacja nowych siedlisk (budownictwa zagrodowego) dla gospodarstw o powierzchni poniżej 2 ha UR możliwa jest tylko w ustalonych planem granicach skupionej zabudowy wsi. Na rysunku planu zostały zaznaczone granice skupionej zabudowy wsi i pomijając już uzasadnione wątpliwości dotyczące zaliczenia zabudowy skarżących do zabudowy zagrodowej, to wyjaśnić należy, że działka skarżących znajduje się poza skupioną zabudową wsi P. Nie sposób zatem w oparciu o takie zapisy planu miejscowego uznać, że zabudowa działki nr 197/2 została dokonana zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszczał takiej zabudowy na wskazanym terenie. Poza tym wskazać należy na zapis z części ogólnej planu pod pozycją 3.2.2, zgodnie z którym nowa zabudowa zagrodowa lub ogrodnicza może być realizowana poza wyznaczonymi niniejszym planem granicami skupionej zabudowy wsi: na obszarach M. Parku Krajobrazowego tylko dla gospodarstw rolnych powyżej 15 ha UR i z wyłączeniem 300 metrowego pasa wokół jezior, na obszarach chronionego krajobrazu i w strefie MPK tylko dla gospodarstw rolnych powyżej 2 ha UR i z wyłączeniem 200 metrowego pasa wokół jezior. Zatem zabudowa skarżących nie może być uznana za zabudowę zagrodową, o której mowa w tych zapisach już chociażby tylko ze względu na areał nieruchomości skarżących. Organy obu instancji właściwie zatem orzekły, że zabudowa letniskowa dokonana przez skarżących pozostaje w sprzeczności z ewentualnie dopuszczoną na tym terenie zabudową zagrodową. Spełniony został zatem warunek, iż teren ten przeznaczony jest "ewentualnie" pod inną zabudowę niż letniskowa - rekreacyjna.

Jednocześnie podnieść należy, że dopuszczona została wskazanym wyżej planem zabudowa letniskowa i jednorodzinna, jednakże tylko w granicach zwartej zabudowy wsi oznaczonej na planie.

W oparciu o powyższe ustalenia nie budzi wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektów zlokalizowanych na działce skarżących.

W świetle powyższego, uznać należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę domku letniskowego, garażu blaszanego oraz ustępu suchego, nie narusza prawa. Wyjaśnić należy także, iż zrealizowana samowolnie budowa na terenie nie przeznaczonym na ten cel w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia dyspozycję art. 37 ust. l pkt l ustawy Prawo budowlane z 1974r. i konstatacja tego faktu nie tylko upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, lecz wręcz je do tego obliguje, na co powszechnie wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. wyrok NSA z 9 listopada 1998r. sygn. akt IV SA 2013/96 , niepublikowany.

Wyjaśnić należy również, iż stosownie do ugruntowanego orzecznictwa - wyrok NSA z dnia 25 lutego 1998r. sygn. akt IV SA 612/96 - możliwość odroczenia orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wynikająca z art. 39 ustawy Prawo budowlane jest dopuszczalna dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy orzeczonej przymusowej rozbiórki. Prawidłowo zatem organ odwoławczy wyjaśnił, iż na obecnym etapie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki nie miał możliwości wypowiedzenia się w tym przedmiocie. Dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy przymusowej rozbiórki możliwe jest rozpatrzenie wniosku o odroczenie rozbiórki w oparciu o art. 39, w tym jednak celu strony zainteresowane muszą wystąpić ze stosownym wnioskiem do organu.

Z tych też przyczyn, skarga, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270), podlega oddaleniu.