Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 485/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 141 par. 4, art. 145 par.1 ust. 1 lit. a i c i ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Janusz Drachal Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. T. – W. P. H.-U. "T-A" w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1484/07 w sprawie ze skargi A. T. – W. P. H.-U. "T.-A." w I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A. T. – W. P. H.-U. "T.-A." w I. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia

31 października 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1484/07 oddalił skargę A. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 2 sierpnia 2006 r. na drodze powiatowej nr 2502 w pobliżu miejscowości Bielsko zatrzymano do kontroli pojazd marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], należący do A. T. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą "Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe A. T." z siedzibą w I., który był prowadzony przez kierowcę G. K. . Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pierwszą pojedynczą oś nienapędową w naczepie o 2,34 tony (nacisk na oś wynosił 12,34 tony) na drugą pojedynczą oś nienapędową stwierdzono przekroczenie nacisku o 2,48 tony (nacisk wynosił 10,48 tony oraz na podwójną oś napędową o 4,8 tony (nacisk wynosił na oś wynosił 19,3 tony). W trakcie kontroli pojazdu organ dokonujący pomiaru uznał, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu została przekroczona o 7,52 tony, w związku z czym rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 49,52 tony. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 22.020,00 złotych za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. wydaną na podstawie art. 61 ust. 1 i 11, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca

1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz

art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.) i lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e) oraz lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika do ustawy o drogach publicznych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organem I instancji nie budzą zastrzeżeń. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że pomiar nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu wykazał naruszenie norm przewidzianych w przepisach ustawy dla tego rodzaju drogi. Pomiaru zespołu pojazdów dokonano za pomocą przenośnych wag statycznych posiadających legalizację Głównego Urzędu Miar. Organ odwoławczy podkreślił, że miejsce, w którym przeprowadzono ważenie posiada tzw. operat geodezyjny, który daje gwarancję przystosowania danego miejsca do prawidłowego dokonania pomiarów parametrów pojazdów. Protokół z wynikiem kontroli wraz z dokumentami potwierdzającymi legalizację wag okazano kierowcy pojazdu, który podpisał bez jakichkolwiek zastrzeżeń. W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia podnoszona przez stronę kwestia zmiany właściwości materiału przewożonego, czyli ciężkości drewna pod wpływem czynników atmosferycznych. Fakt ten powinien być uwzględniony przez przewoźnika przy dokonywaniu załadunku.

Od tej ostatecznej decyzji A. T., zwany dalej skarżącym, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której zarzucił organowi m.in. naruszenie art. 7, 10, 77 i 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy i niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący zarzucił na podstawie art. 11 k.p.a. przewlekłość postępowania przez wydanie decyzji z przekroczeniem terminów określonych w tym przepisie przewidzianych do załatwienia sprawy administracyjnej.

Sąd I instancji nie podzielił zastrzeżeń skarżącego odnośnie wadliwości wykonanego pomiaru. Decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o następujące dokumenty: protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2006 r., protokół pomiaru pochylenia terenu przeznaczonego do ważenia pojazdów, świadectwo legalizacji przenośnych wag elektronicznych użytych do kontroli wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez organy państwowe stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Ponadto skarżący nie wskazał dowodów, które mogłyby zakwestionować prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w sprawie. W ocenie Sądu I instancji załączone przez skarżącego fotografie z miejsca ważenia nie mogą być dowodem potwierdzającym wadliwość placu przeznaczonego do pomiaru pojazdów. Sąd I instancji nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. i podkreślił, że skarżący został powiadomiony pismem z dnia 18 sierpnia 2006 r. o przysługującym prawie wglądu do materiałów zgromadzonych w sprawie a zatem miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu I instancji nieusprawiedliwiony jest także zrzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. gdyż zarówno zaskarżona decyzja organu I i II instancji zostały uzasadnione w sposób wyczerpujący. Sąd podkreślił, że brak winy po stronie przewoźnika nie ma znaczenia przy wymierzaniu kary pieniężnej, lecz fakt naruszenia przepisów prawa w zakresie wykonywania transportu drogowego.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. A. T. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2006 r. o transporcie drogowym, art. 13 ust.1 pkt 2, art. 13g ust.1 i 2, art. 40c ust.1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz przepisów § 2 - § 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu a w konsekwencji błędne przyjęcie, że okoliczności sprawy uzasadniały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 22.020,00 złotych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił, naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4, art. 145 § 1 ust.1 lit a i c i ust. 3 p.p.s.a. przez nienależyte uzasadnienie wyroku i pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego uzasadniających wadliwość postępowania przed organem I i II instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. T. podniósł, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję na podstawie nieprawidłowo uzyskanych wyników ważenia pojazdu. Według skarżącego stan nawierzchni placu wagowego w S. nie był przygotowany do dokonania pomiaru pojazdu. Zagłębienia w asfalcie były pofałdowane i popękane, co znacznie utrudniało równe ułożenie wag pomiarowych. Zastrzeżenia te skarżący potwierdził dowodami w postaci fotografii, które wykonano trzy dni po zważeniu pojazdu. Podczas ważenia pojazdu skarżącego z załadunkiem, zainstalowane wagi częściowo znajdowały się ponad powierzchnią drogi oraz poniżej powierzchni placu wagowego. Wszystkie koła pojazdu nie były zatem ustawione na równej powierzchni. Punkt podparcia pod osią przyjmował dodatkowo nacisk masy pojazdu sąsiadujących osi. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, aby zapewnić prawidłowe ważenie pojazdu należało podłożyć podkładki wyrównujące pod koła. Ułożenie podkładek wyrównujących umożliwiłoby, bowiem podparcie wszystkich kół samochodu i uzyskanie równej płaszczyzny, co miałoby wpływ na jakość ważenia pojazdu. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy skargi kasacyjnej określa art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego skargę można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawy kasacyjne wyznaczają granice orzekania w sprawie co wynika z treści

art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach wymienionych w § 2 tego przepisu. W tej sprawie nie występuje żadna z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

W skardze kasacyjnej A. T. podniósł zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowooadministracyjnego oraz naruszenia prawa materialnego. W ramach przepisów postępowania skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 141 § 4, art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c i ust. 3 p.p.s.a. sprowadzające się w istocie do niedokładnej oceny przez Sąd ustaleń faktycznych w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są nieuzasadnione. W skardze kasacyjnej skarżący podniósł, że stan techniczny zagłębień w nawierzchni placu wagowego wzbudzał zastrzeżenia. Zdaniem skarżącej zagłębienia w asfalcie były nierówne w stosunku do placu a ich powierzchnia była popękana i pofałdowana w rezultacie czego, nie było możliwe równe ułożenie wag. Należy zauważyć, że okoliczności i przebieg kontroli pojazdu skarżącego zostały zarejestrowane w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Z treści protokołu wynika, że nacisk na podwójną oś napędową ciągnika pojazdu skarżącego przy dopuszczalnym nacisku 14, 4 ton wyniósł 19, 3 tony i został przekroczony o 4, 8 tony. Odnotowano także przekroczenia limitów nacisków na pojedyncze osie pojazdów członowych odpowiednio o 4,34 tony i 2, 48 tony przy maksymalnym dopuszczalnym nacisku do 8 ton na każdą oś. Pojazd skarżącego przekroczył więc w znacznym stopniu dopuszczalne normy nacisku (ciężkości) na osie pojazdu, które zostały określone w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz w załączniku do tej ustawy. Kierowca pojazdu skarżącego miał możliwość udziału w kontroli. Co więcej kierowca podpisał się pod protokołem nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń. A zatem zaakceptował ustalenia faktyczne dotyczące wyników pomiarów i sposobu ich wykonania dokonane przez organ kontrolujący. Nie ma wobec tego podstaw, aby zawodowego kierowcę traktować jak osobę nie mającą elementarnego rozeznania co do warunków przeprowadzenia kontroli. Na okoliczności wyłączające takie rozeznanie skarżący nie powołał się ani w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oczywiście sam fakt podpisania bez zastrzeżeń protokołu, nie zwalnia organu od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeżeli wątpliwości co do przeprowadzenia kontroli są uzasadnione i poparte dowodami strony. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła. Wprawdzie na poparcie zarzutów dotyczących wadliwości miejsca wagowego skarżący załączył do skargi kasacyjnej dowód w postacie fotografii. Należy jednak zauważyć, że rolą sądu kasacyjnego jest kontrola orzeczeń sądu I instancji pod kątem legalności, w ramach wyznaczonych granicami skargi kasacyjnej. Sąd ten ocenia, czy kontrola ustaleń faktycznych sądu I instancji dokonanych w postępowaniu dowodowym przed organem administracji publicznej była prawidłowa. Sąd kasacyjny nie przeprowadza więc postępowania dowodowego w celu zbadania okoliczności powoływanych przez stronę i nie może w związku z tym brać pod uwagę jakichkolwiek dowodów załączonych do skargi kasacyjnej, w tym zdjęć z placu wagowego. Takie zarzuty i dowody powinny być zatem przedstawione w postępowaniu administracyjnym. Poza tym nie jest jasne z jakiego okresu czasu i miejsca pochodzą załączone przez skarżącego zdjęcia. Zważywszy także na skalę stwierdzonych w trakcie kontroli przekroczeń odnośnie tonażu samochodu skarżącego trudno przyjąć, aby sugerowane przez skarżącego uchybienia w wyposażeniu placu wagowego miały istotny wpływ na wynik sprawy. Taką hipotezę można byłoby przyjąć, gdyby pojazd skarżącego nieznacznie przekraczał dopuszczalne normy wagowe określone w przepisach ustawy. Poza tym jak podniósł Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku miejsce ważenia posiadało tzw. operat geodezyjny, który potwierdzał przystosowanie placu wagowego do dokonywania pomiarów. Należy wobec tego uznać, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji było prawidłowe i nie naruszało wymienionych przepisów ustawy. Niezasadny jest także zarzut naruszenia 141 § 4 p.p.s.a. gdyż Sąd I instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnił jego powody.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego polegających na błędnej wykładni art. 56 ust. 2, art. 13g ust. 1 i 2, art. 40 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i § 2 -11 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów (Dz. U. Nr 35, poz. 316) należy zauważyć, że skarżący nie sprecyzował na czym miałaby polegać błędna interpretacja wymienionych przepisów. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika także, aby Sąd I instancji zajmował się wykładnią tych przepisów. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozważyć merytorycznie tych zarzutów.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

art. 184 oraz art. 204 pkt1 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.