Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 134/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Cisyk – spraw. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: referent Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106,poz. 1126 ze zm.), nakazał zarządcy budynku mieszkalnego tj. A w B., usunięcie usterek występujących w budynku mieszkalnym usytuowanym w B. przy ul.[...], poprzez:

1) usunięcie rur instalacji gazowej i wodociągowej z przewodów spalinowych i wentylacyjnych,

2) nadmurowanie kominów spalinowych oraz wentylacyjnych do wysokości zgodnej z PN-89/B-10425,

3) nadmurowanie kominów do takiej wysokości, aby były zgodne z "Warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie",

4) podłączenie każdego piecyka gazowego do indywidualnego kanału spalinowego,

5) wykonanie w górnej części klatki schodowej otworu wywiewnego zgodnie z normą PN-83/B-03430.

Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na bezpieczeństwo ludzi i mienia.

W uzasadnieniu podniesiono, że w ekspertyzie technicznej, dotyczącej całego budynku mieszkalnego, wykonanej przez inż. S. S., rzeczoznawcę budowlanego wpisanego do CRRB Nr [...], został wykazany nieodpowiedni stan techniczny tego budynku. Podkreślono, iż w ekspertyzie jest zawarte również stwierdzenie, że aktualny stan techniczny kanałów spalinowych i wentylacyjnych jest zły i stanowi zagrożenie dla użytkowników mieszkań. Ponadto organ podniósł, że w sierpniu 2002r. na zlecenie Prokuratury Rejonowej w G. mgr inż. D. B. rzeczoznawca budowlany, CRR Nr [...], wykonał opinię techniczną dot. zatrucia w lokalu [...], w przedmiotowym budynku. Rzeczoznawcy wykazali, iż nieprawidłowości występują w całym budynku przy ul.[...]. Organ stwierdził, że ponieważ usterki nie zostały usunięte, przez co mieszkańcy budynku (60 rodzin), są wciąż narażeni na zagrożenie utraty życia lub zdrowia. Organ przywołał art. 70 ust. l Prawa budowlanego, z którego wynika że "Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienią lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem albo zatrucie gazem". W związku z powyższym organ zaakcentował, że pomimo, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 70, gdy obowiązywały inne warunki techniczne, to zgodnie z prawem, obiekt eksploatowany obecnie, powinien odpowiadać warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995r. Nr 10 ze zm.). Organ podkreślił, że za stan obiektu odpowiada zarządca budynku mieszkalnego, który jest świadomy o stanie zagrożenia, natomiast twierdzenie zarządcy budynku, że na przeprowadzenie remontu brak jest środków finansowych nie zwalnia go z realizacji usunięcia nieprawidłowego stanu technicznego budynku, stwierdzonego powyższymi ekspertyzami, które ponadto wskazują na zagrożenie życia i zdrowia osób zamieszkujących we wskazanym budynku. Dodatkowo organ podał, że w istniejącej sytuacji zagrożenia, zarządca winien niezwłocznie rozpatrzyć możliwość wystąpienia do Zakładu Gazowniczego o odcięcie dopływu gazu do instalacji gazowej.

Od powyższej decyzji odwołał się zarządca budynku tj. A w B., kwestionując nakaz wymieniony w pkt. 4, podnosząc, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1999r., Nr 15, poz. 140), nie ma zastosowania do przedmiotowego budynku, bowiem odnosi się ten akt do budynków wzniesionych przed 31 grudnia 1998r. (§ 330 i 331, § 2 ust.1 i § 207 ust. 3).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu, a kwestionowanie nakazu z pkt. 4 zaskarżonej decyzji jest bezpodstawne. Wskazał, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 pkt l Prawa budowlanego). Zawarty w punkcie 4 zaskarżonej decyzji nakaz podłączenia każdego piecyka gazowego do indywidualnego przewodu spalinowego wynika z ekspertyzy technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego, został wyszczególniony w punkcie 7.3 - pkt l dot. wniosków ekspertyzy i nakaz ten wynika z przeprowadzonych w sprawie dowodów. W celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do nakazania wykonania czynności, które pozwolą usunąć nieprawidłowości, a nie jedynie tych, które wyszczególnił autor przedłożonej ekspertyzy technicznej, czy które wynikają z przepisów warunków technicznych. Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja znajduje pełne oparcie w przepisach prawa materialnego, a także w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto nałożone nakazy zmierzają do wyeliminowania istniejącego stanu zagrożenia życia ludzkiego, nie zaś tylko chęć doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nakaz zawarty w pkt. 4 nie wynikał z niezgodności z unormowaniami cytowanego rozporządzenia, lecz co zaznaczono, z całokształtu zgromadzonego materiału. Decyzja ma oparcie w art. 66 Prawa budowlanego, który to przepis pozwala na formułowanie nakazu, którego wykonanie eliminuje nieprawidłowości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący - zarządca budynku mieszkalnego wniósł o anulowanie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Skarżący podnieśli, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], z dnia [...] nakazuje im usunięcie usterek wymienionych w pięciu punktach. Zaznaczyli, że trwają prace, dotyczące punktów 1,2,3,5 co jest i tak bardzo kosztowne i uciążliwe. Zdaniem skarżącej, żaden organ inspekcji nadzoru budowlanego nie wziął pod uwagę faktu, że po wykonaniu tych prac (z pkt. 1,2,3,5) będzie zapewnione bezpieczeństwo ludzi i mienia, co może potwierdzić sporządzenie ekspertyzy. Skarżący wskazali, że budynków wykonanych taką samą technologią (BSK) w naszym kraju jest dużo i nikt nie wydał decyzji o wykonaniu takich prac jak im. Stwierdzili, że "Dla nas jest to absurdalna sytuacja -jak można traktować prawo wybiórczo jeżeli przepisy (§330 i §331) stanowią inaczej a zgodnie z ekspertyzą należałoby wydać wiele decyzji w całej Polsce o usunięciu usterek." Wg skarżących jest to niezgodne z Konstytucją w zakresie równości przepisów dla wszystkich - nie tylko dla wybranych. Podkreślili, że nie stwierdzono faktu, że zbyt mała wymiana powietrza była wynikiem braku indywidualnego kanału spalinowego - co zaskarżają, a wykonanie dodatkowych kanałów wiąże się ze zmianą powierzchni mieszkań. Dodatkowo podnieśli, że są zasypywani decyzjami, pismami i powinni chyba ogłosić bankructwo, ponieważ nie są zasobni finansowo (w 2001r. remont dachu - ok. 30.000zł); są nękani przez "prawo", na które wydają ostatnie grosze a egzystencja bez mediów (gaz) w razie nie wykonania decyzji jest bardzo dużym utrudnieniem w dzisiejszych czasach. Na przeróbkę instalacji na dostarczanie ciepłej wody z zewnątrz lub elektrycznie nie mogą sobie pozwolić ze względu na koszty. Od czasu wydawania decyzji (zgodnie z prawem) inspektorów nadzoru budowlanego żyją w ciągłym stresie, ponadto nie wiedzieli, że prawdopodobnie mogli zaskarżyć ekspertyzę. Zaakcentowali, iż są w bardzo trudnej sytuacji.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał na zapis pkt. 6.6 i 6.9 ekspertyzy, dot. stanu technicznego pionów spalinowych i wentylacyjnych, które wskazują na zły stan techniczny kanałów, które nie dają gwarancji szczelności przewodów oraz skuteczności wentylacji i stanowią poważne zagrożenie bezpieczeństwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy odnotować, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji.

Przechodząc do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy należy wskazać, że organy obu instancji orzekały w trybie przepisu art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Przywołany przepis stanowi, iż w sytuacji stwierdzenia jednej z wymienionych w tym artykule przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W zależności od ustalonych potrzeb, organ może nakazać wykonania stosownych czynności lub robót, wyposażenia obiektu w urządzenia techniczne zmniejszające jego uciążliwość, dokonania przeglądu stanu technicznego, użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Z powyższego wynika, że przepis ten nie określa bliżej treści decyzji wydanych w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości, w zakresie utrzymania obiektów, w należytym stanie technicznym. W rozpoznawanej sprawie organy powoływały się na dwie ekspertyzy rzeczoznawców budowlanych, które były znane stronie skarżącej, co nie było kwestią sporną postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Zwrócić należy uwagę, że decyzja zawierająca stosowne nakazy posiadała w treści rozstrzygnięcia pięć punktów (od 1- do 5) i została oparta o przepis art. 66 pkt. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W zaskarżonej decyzji, organ wyeksponował dwie okoliczności, które uzasadniały nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, pierwsza to nieodpowiedni stan techniczny, a druga to zagrożenie życia i zdrowia. Ta ostatnia okoliczność znajduje odzwierciedlenie w regulacji art. 66 pkt. 3 Prawa budowlanego. Pomimo, że organy nie przywołały w podstawie prawnej art. 66 obok pkt. 1 również pkt. 3, nie pozbawiało to organu władczego i prawnego działania w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. (vide wyrok NSA w Warszawie, z dnia 26 stycznia 2001r., I SA 1425/99 - LEX nr 54161). Zauważyć należy, że wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie było następstwem tragicznego zajścia, w jednym z mieszkań tego budynku, a związanego z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, a zatem uprawnienie prawne do ingerencji organu z tego tytułu i z uwagi na zagrożenie życia i zdrowie istniało w dacie orzekania. Nie można wykluczyć odwołania się do przepisów rozporządzenia w zakresie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, w stosunku do istniejących budynków, jeżeli ich stan zagraża życiu ludzi, na co zwracał uwagę organ odwoławczy. Bezspornym w sprawie jest, iż organy przed wydaniem decyzji, poczyniły ustalenia dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Z powołanych ekspertyz rzeczoznawców budowlanych, z protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych, protokołu kontroli instalacji i aparatów gazowych, organy inspekcji budowlanej wywiodły, (za wnioskami ekspertyzy technicznej na str. 6, pkt. 7.3, pkt.1), że stan techniczny kanałów spalinowych i wentylacyjnych jest zły i stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników mieszkań, bowiem instalacje te nie spełniają przepisów dotyczących budynków mieszkalnych. Skoro w zaleceniach stwierdzono, iż należy wykonać w całym budynku kanały w ilości spełniającej wymagania, stąd w decyzji nakaz o treści zawartej w pkt. 4. "podłączenie każdego piecyka gazowego do indywidualnego kanału spalinowego". Jak podkreślił pełnomocnik organu, nakaz ten dotyczył indywidualnych kanałów spalinowych jako części infrastruktury technicznej, za którą odpowiada zarządca, bowiem stanowią one jej całość. Ponadto nie chodziło o podłączenie każdemu z lokatorów piecyka do indywidualnego kanału, lecz o zapewnienie takiej możliwości. Stąd należy przyjąć, iż nakaz nie wkraczał w indywidualne mieszkanie, ale dotyczył całości infrastruktury stanowiącej element funkcjonalny budynku mieszkalnego, a zatem nie ingerował w indywidualny lokal i dlatego działanie organu mieściło się w normie prawnej wymienionego art. 66 Prawa budowlanego, bowiem miał na celu utrzymanie w dobrym stanie technicznym całego budynku. Podkreślić należy, że stosownie do art. 3 pkt. 1 lit. a Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, nie zaś poszczególne lokale znajdujące się w budynku. Dlatego też nakaz w pkt. 4 decyzji, nie narusza art. 66 ustawy, a Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela stanowisko zawarte w wyroku z 1.03.1994 - SA/Gd 2615/93 i wyroku z 13.02.1998 r. - IV SA 757/96 w przedmiocie, iż kwestionowany nakaz, przez skarżącego, ma na celu utrzymania w należytym stanie budynku jako całości.

Strona skarżąca podnosiła, że nie jest w stanie ponieść nakładów finansowych, w celu realizacji nakazu zawartego w pkt. 4. Podkreślić należy, że brak środków na wykonanie, nie planowanych robót, nie stanowi przeszkody dla organów do wydania decyzji na podstawie przepisu art. 66 ustawy z 1994r. Prawo budowlane. (vide wyrok NSA w Warszawie, z dnia 16 listopada 2000r., IV SA 1393/98 -LEX nr 53391). Ponadto wskazywanie, iż do takich samych budynków mieszkalnych, funkcjonujących w całym kraju, nie wydawano podobnych nakazów, również nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej działanie organów nadzoru budowlanego w trybie przywołanego wyżej przepisu, czy też nierówności wobec prawa. Dodać bowiem należy, że przesłanką do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego są stwierdzone przez organy okoliczności, co do konkretnego, zindywidualizowanego obiektu, pozwalające wydać decyzję, która jest aktem administracyjnym o charakterze indywidualnym, skierowanym do oznaczonego podmiotu. Ponadto zwrócić należy uwagę, że przedstawiony w przywołanych dokumentach stan budynku, w tym niewłaściwe podłączenia do kanału spalinowego, jak też przeprowadzenie przez kanały spalinowe i wentylacyjne rur wodnych i gazowych, wyczerpuje podstawę do wydania kwestionowanego z pkt. 4 nakazu w trybie przepisu art. 66 Prawa budowlanego.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, co prowadzi do konstatacji, iż organy obydwu instancji działały legalnie. Nie doszło również do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.