Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 735/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak Protokolant ref. staż. Klaudia Kruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz K. P. kwotę 200(dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. P. (dalej "Strona", "Skarżący") jest decyzja z [...] grudnia 2013 r. nr [...], w której Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 69a ust. 1 w związku z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, z późn. zm.) sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę aplikantów adwokackich prowadzonej przez Okręgową Radę Adwokacką w K., dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z [...] października 2013 r.

Do wydania uchwały z [...] października 2013 r., doszło w związku z wnioskiem z [...] października 2013 r., złożonym do Okręgowej Rady Adwokackiej w K., o wpis na listę aplikantów adwokackich Skarżącego, który uzyskał pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, co zostało ustalone uchwałą nr [...] z [...] września 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości w K.

Powyższa uchwała z [...] października 2013 r. wraz z aktami osobowymi Strony wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości [...] grudnia 2013 r.

Minister Sprawiedliwości, w toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalił, że Sąd Rejonowy dla K. w K. wyrokiem z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], na mocy art. 66 § 1 i 2 K.k. w zw. z art. 67 § 1 K.k., warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Stronie o czyn z art. 178a § 1 K.k., na okres próby wynoszący 2 lata. Jak wskazał organ, z powyższego wyroku wynika, że Skarżący dopuścił się przestępstwa umyślnego polegającego na tym że "w dniu [...] marca 2013 r. w K., będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu w pięciu kolejnych próbach odpowiednio 0,35 mg/l, 0,20 mg/l, 0,28 mg/l, 0,41 mg/l, 0,48 mg/l prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]". Wyrok uprawomocnił się [...] maja 2013 r. i od tego dnia rozpoczął się 2-letni okres próby.

W wydanej w związku z powyższym zaskarżonej decyzji, Minister Sprawiedliwości wskazał, że zgodnie z art. 65 pkt 1 w zw. z art. 75 ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, na listę aplikantów adwokackich może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste, jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę, nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno-moralnej. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby, zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej, nieskazitelność charakteru oznacza bowiem pełną wiarygodność i odpowiedzialność, całkowite zaufanie i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę nieskazitelnego charakteru. Natomiast na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a w niniejszym przypadku obowiązków aplikanta adwokackiego, również w znaczeniu ukształtowanym przez orzecznictwo sądów administracyjnych, składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby ubiegającej się o wpis.

Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć taki zespół cech charakteru i dotychczasowych zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Kryterium powyższe ma zatem służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego członka tego samorządu i odnosi się także do aplikanta adwokackiego.

Minister Sprawiedliwości ocenił, że w odniesieniu do Strony brak jest przymiotu posiadania nieskazitelnego charakteru, a ponadto, Strona swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego.

Organ wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, podstawą do uznania, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego jest fakt popełnienia przez niego czynu przestępczego. Wyjaśnił następnie, że warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, co zakłada stwierdzenie popełnienia czynu przestępczego, a więc i winy sprawcy. W odróżnieniu od klasycznej probacji, nie polega ono na warunkowym zawieszeniu orzeczenia o karze lub wykonaniu kary, lecz na warunkowym odstąpieniu od skazania i poddaniu sprawcy przestępstwa stosownym obowiązkom próby. Organ dodał, że dotychczasowa postawa Skarżącego, w szczególności uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, z uwagi na krótki okres czasu, jaki upłynął od powyższego orzeczenia Sądu i trwający jeszcze okres próby, pozostaje bez wpływu na spełnienie przez Skarżącego przesłanki określonej w art. 65 pkt 1 oraz art. 75 ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Nie może ponadto pozostawać obojętne, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, że przestępstwo, którego dopuścił się Skarżący jest przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, popełnienie tego rodzaju czynu, dyskwalifikuje Skarżącego jako kandydata na aplikanta adwokackiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego, nie posiada on nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego.

Minister Sprawiedliwości wskazał ponadto, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt K 66/07, dotyczącym pozbawienia biernego prawa wyborczego wyraził pogląd, że do czasu pomyślnego zakończenia okresu próby i następującego po nim zatarcia skazania, brak jest podstaw do traktowania osoby, wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, jako nieskazitelnej.

W skardze z [...] stycznia 2014 r. Skarżący zaskarżył decyzję z [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości, stwierdzenie, że nie podlega ona wykonaniu i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i błędne w konsekwencji przyjęcie, że Skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego;

- naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. w zw. z art. 86 i art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie Skarżącego o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości złożenia wniosków dowodowych przez co pozbawiono Skarżącego możliwości zwrócenia Ministrowi Sprawiedliwości uwagi na potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, skutkujące błędnym ustaleniem, że Skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego;

2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 65 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 2 oraz art. 68 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec osoby w każdym przypadku i bez potrzeby rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy świadczy o tym, że osoba ta nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego.

Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci:

- opinii Prorektora Uniwersytetu [...] prof. dr hab. A. M. na temat osobySkarżącego;

- referencji radcy prawnego T. T. z kancelarii prawnej T. Spółka Komandytowa, gdzie Skarżący odbył 4 miesięczną praktykę zawodową;

- zaświadczenia siostry R. P. w imieniu [...] Ośrodka Misyjnego [...] w Z. w L., gdzie Skarżący pracował jako wolontariusz misyjny;

na okoliczność posiadania przez Skarżącego nieskazitelnego charakteru oraz faktu dawania przez niegorękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego.

Zdaniem Skarżącego, Minister Sprawiedliwości nie zebrał i nie ocenił w sposób wszechstronny i dokładny całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, w rezultacie błędnie - i niejako automatycznie przyjmując, iż Skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że o tym, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w myśl art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze, winno być ocenione na podstawie całokształtu dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania). Jest to niezwykle istotny warunek poprawnego interpretowania wskazanego przepisu. Wyklucza on możliwość ograniczenia oceny sylwetki kandydata tylko do jednostkowych wydarzeń z jego życia, wskazyjąc na konieczność uwzględnienia wszystkich zachowań i cech ubiegającego się o wpis na listę korporacji zawodu zaufania publicznego. O braku przesłanek nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego nie może świadczyć jednorazowe naganne zachowanie Skarżącego, ale ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia kandydata na aplikanta.

Skarżący podniósł, że Minister Sprawiedliwości zbadał i ustalił jedynie, iż Skarżący złożył z wynikiem pozytywnym egzamin wstępny na aplikację adwokacką oraz że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy dla K. w K. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko Skarżącemu na okres próby wynoszący 2 lata o czyn z art. 178a § 1 K.k. Organ nie dokonał jakiejkolwiek oceny okoliczności faktycznych, w jakich zapadł w/w wyrok, w szczególności, że prowadzenie pojazdu przez Skarżącego w stanie nietrzeźwości polegało jedynie na przeparkowaniu pojazdu o niewielką odległość, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Skarżącego, organ również nie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 66 § 1 K.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uprawdopodobniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego. Minister Sprawiedliwości pominął zatem zupełnie, że Skarżący spełnił przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego, w tym daje pozytywną prognozę co do przestrzegania porządku prawnego. Organ nie przeanalizował, jak dalej wskazuje Skarżący, nawet życiorysu oraz kwestionariusza osobowego Skarżącego znajdujących się w aktach sprawy. Nie wystąpił do ani jednej wymienionej w powyższych dokumentach jednostki o wyrażenie opinii na temat Skarżącego.

W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Skarżący nie został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i pozbawiony został możliwości złożenia wyjaśnień bądź przedstawienia dokumentów w postaci wymienionych w skardze opinii. Tymczasem, jak twierdzi Skarżący, powołując się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1548/10, zachowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów, skutkujące warunkowym umorzeniem postępowania karnego, a więc stwierdzeniem jej winy zaistniałego czynu, pomimo naganności, jeżeli było odosobnione, nie może samo przez się prowadzić do oceny tej osoby jako niebędącej nieskazitelnego charakteru.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Minister Sprawiedliwości dodał, że prawidłowo zebrał i rozważył całokształt istotnego w sprawie materiału dowodowego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważył, iż termin do podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, o którym mowa w art. 69a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze jest terminem materialnoprawnym ograniczającym przedmiotowe uprawnienie w czasie do trzydziestu dni, których bezskuteczny upływ skutkuje z mocy prawa wygaśnięciem przedmiotowej kompetencji Ministra. Ponadto, Minister Sprawiedliwości operuje tylko i wyłącznie na podstawie informacji i dokumentów (akt osobowych) przesłanych mu przez Okręgową Radę Adwokacką i nie może wyjść poza granice informacji zawartych w przedstawionych materiałach. Postępowanie wyjaśniające, a zwłaszcza postępowanie dowodowe, ma więc w sprawie sprzeciwu wyraźnie ograniczony, na mocy ustawy zakres. Brak natomiast zawiadomienia Skarżącego o zakończeniu zabierania materiału dowodowego nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy.

W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie Skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem niniejszego sporu jest rozstrzygnięcie czy zgodnym z prawem, było uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, iż Skarżący, wpisany na listę aplikantów adwokackich uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w K., nie spełniał przesłanki warunkującej dokonanie tego wpisu, o której mowa w art. 65. pkt 1 w związku z art. 75 ust. 2 P.a.

Zgodnie z art. 65 pkt 1 P.a. na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Niespełnienie tego wymogu wyklucza również możliwość dokonania wpisu na listę aplikantów adwokackich w związku z treścią art. 75 ust. 2 P.a. stanowiącego, że aplikantem adwokackim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego. Dokonanie oceny spełnienia tej przesłanki pozostaje w gestii organów samorządu zawodowego adwokackiego jak również Ministra Sprawiedliwości. Z treści art. 75 ust 3 P.a. wynika, że wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką. Na podstawie art. 68 ust. 4 w związku z art. 75 ust. 5 P.a. okręgowa rada adwokacka może odmówić wpisu na listę adwokatów tylko wtedy, gdy wpis narusza przepisy art. 65 pkt 1-3. Okręgowej Radzie adwokackiej przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis. Ponadto w świetle art. 69a ust. 1 P.a. wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata.

Sama przesłanka nieskazitelności charakteru i zachowania dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, jest ocenna, a zatem i uznaniowa. Dla stwierdzenia legalności dokonanej oceny, niezbędne jest, aby ocena ta nie miała cech dowolności, lecz mieściła się w granicach uznaniowości. Granice te wyznacza przede wszystkim wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony, co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00.

W powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny również wskazał, że: "O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem".

Na rękojmię natomiast, w rozumieniu art. 65 P.a., według Naczelnego Sądu Administracyjnego: "składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem". Dotychczasowe zachowanie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza: "zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokacką - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata".

Z przytoczonych tez wyroku, jak i z innych orzeczeń wynika, że nieskazitelność charakteru odnosi się do strony etyczno–moralnej danej osoby, natomiast na ocenę rękojmi w rozumieniu art. 65 pkt 1 P.a. rzutują okoliczności, dotychczasowego życia zarówno ze sfery prywatnej jak i zawodowej. Należy więc tę kwestię rozpatrywać co do zasady, bardzo szeroko, uwzględniając postawę zarówno w życiu prywatnym jak i zawodowym w dłuższym okresie czasu.

W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości oparł swój sprzeciw na fakcie, iż wobec Skarżącego zostało warunkowo umorzone postępowanie karne na okres próby wynoszący dwa lata, o czyn z art. 178a § 1 K.k. Skarżący zatem dopuścił się czynu przestępczego przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji co, jak podkreślił Minister Sprawiedliwości, nie może pozostawać obojętne i co w ocenie Ministra, dyskwalifikuje Skarżącego jako kandydata na aplikanta adwokackiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego Skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Minister Sprawiedliwości nie ocenił jednak, wpływu powyższego, z całą pewnością nagannego zdarzenia, na przesłankę nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego, w kontekście dotychczasowego życia Skarżącego stwierdzając, że dotychczasowa postawa Skarżącego, w szczególności uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, z uwagi na krótki okres czasu, jaki upłynął od powyższego orzeczenia Sądu i trwający jeszcze okres próby, pozostaje bez wpływu na spełnienie przez Skarżącego powyższych przesłanek.

Sąd nie może zgodzić się z powyższym stwierdzeniem, ponieważ implikuje ono wnioski, w ocenie Sądu, nie do zaakceptowania w kontekście przywołanego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powołuje się również Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji. Wynika bowiem z niego, że analiza i ocena dotychczasowego życia czy to prywatnego czy zawodowego osoby, która popełniła czyn przestępczy jest zbędna ponieważ, czyn ten rzutuje w sposób przesądzający na nieskazitelność charakteru i rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków, w tym przypadku, aplikanta adwokackiego oraz że analiza w szerszym kontekście tych przymiotów w przypadku popełnienia czynu przestępczego jest możliwa dopiero z perspektywy upływu jakiegoś czasu od popełnienia tego czynu. Sąd zgadza się ze stanowiskiem, że jednorazowe zdarzenie może rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru i rękojmi w rozumieniu art. 65 pkt 1 P.a., jednakże nawet w takich sytuacjach nie zwalnia to organu, zdaniem Sądu, z obowiązku szerszej analizy postawy danej osoby w życiu prywatnym i zawodowym, jej cech charakteru i dotychczasowego życia. Dopiero z tej perspektywy uwzględnienie czynu przestępczego daje pełny obraz przymiotów, o których mowa w art. 65 pkt 1 P.a., a podjęte na tej podstawie rozstrzygnięcie nie przybiera formy ukarania za czyn przestępczy.

W przedmiotowej sprawie organ nie przeprowadził szerszej analizy postawy Skarżącego, jego cech charakteru i dotychczasowego życia, co w okolicznościach sprawy mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, że Skarżący nie został skazany za popełniony czyn zabroniony, lecz zastosowano wobec niego warunkowe umorzenie postępowania karnego, co świadczy o nieznacznej społecznej szkodliwości popełnionego czynu zabronionego, jak również o niebudzącym wątpliwości dotychczasowym, czyli do momentu popełnienia czynu zabronionego, sposobie jego życia. Zgodnie z art. 66 § 1 K.k., sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W opinii Sądu, nie ulega wątpliwości, że zawinione popełnienie czynu zabronionego, rzutuje na etyczno-moralną ocenę postawy danej osoby. Fakt zatem, prowadzenia pojazdu samochodowego pod wpływem alkoholu nawet w okolicznościach, które nie skutkowały poważnymi następstwami, nie pozostaje bez znaczenia dla oceny przesłanki z art. 65 pkt 1 P.a. Należy jednak wskazać, że Skarżący, w chwili popełnienia przypisywanego mu zdarzenia nie wykonywał jeszcze zawodu zaufania publicznego, nie posiadał uprawnień do jego samodzielnego wykonywania, jak również nie był jeszcze aplikantem adwokackim. Oczywiście nie ma to znaczenia z punktu widzenia obowiązku przestrzegania przepisów prawa, jednak, zdaniem Sądu, standardy oceny zachowań i postaw osób pełniących funkcje społeczne czy też wykonujących zawody zaufania publicznego są z całą pewnością zaostrzone, w porównaniu do osób, które nie pełnię takich funkcji i nie wykonują zawodu zaufania publicznego.

W powyższych zatem okolicznościach sprawy, szczególnie istotne jest rozważenie przez Ministra Sprawiedliwości popełnionego czynu zabronionego przez Skarżącego nie wykonującego jeszcze zawodu zaufania publicznego, w warunkach jego nieznacznej społecznej szkodliwości oraz incydentalności, w znacznie szerszym ujęciu niż tylko to zdarzenie, obejmującym etyczno-moralną postawę Skarżącego oraz jego dotychczasowe życie. Dopiero w oparciu o tak ustalony stan faktyczny odniesiony do wskazanego w art. 7 K.p.a. słusznego interesu Skarżącego oraz interesu społecznego, Minister Sprawiedliwości może rozstrzygnąć o ewentualnym podjęciu sprzeciwu.

Podkreślenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy, szczególne znaczenie może mieć również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 5 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 325/07, wyrażone w stwierdzeniu że: "pojęcie "nieskazitelności" zastosowane w art. 65 pkt 1 P.a. nie może być pojmowane jako brak jakiejkolwiek skazy, czy też brak negatywnych okoliczności w dotychczasowej postawie kandydata do zawodu adwokata. Takie podejście uznać trzeba za zbyt restrykcyjne".

Odnosząc się do kwestii, iż w sprawie sprzeciwu postępowanie wyjaśniające, z racji materialnoprawnego, trzydziestodniowego terminu, ma ograniczony zakres i Minister Sprawiedliwości rozstrzyga tylko i wyłącznie na podstawie informacji i dokumentów (akt osobowych) przesłanych mu przez Okręgową Radę Adwokacką, nie wychodząc poza granice informacji zawartych w przedstawionych materiałach, Sąd zauważa, że jest w powyższej argumentacji organu pewna dwuznaczność. Minister Sprawiedliwości bowiem dwukrotnie zwracał uchwałę o wpisie Skarżącego na listę aplikantów adwokackich wraz z aktami osobowymi Okręgowej Radzie Adwokackiej celem ich uzupełnienia w zakresie informacji o niekaralności Skarżącego, przedłużając w ten sposób ww. termin, na podstawie art. 69a ust. 1 P.a. Ponadto Minister Sprawiedliwości nie ograniczył się do materiałów nadesłanych przez Okręgową Radę Adwokacką lecz wystąpił do Sądu Rejonowego dla K. w K. o nadesłanie wyroku z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...] orzeczonego wobec Skarżącego. Dodać nadto należy, że ustawodawca na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego uznał miesięczny termin za wystarczający do załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, dla spraw szczególnie skomplikowanych przewidział natomiast termin dwumiesięczny (art. 35 ust. 2 K.p.a.). Trzydziestodniowy zatem termin na rozważenie podpisania przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu, uregulowany w art. 69a ust. 1 P.a., nie odbiega od administracyjnych standardów załatwienia sprawy i z całą pewnością nie zwalnia Ministra od ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, zupełności postępowania dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości był zobligowany do wnikliwej analizy akt osobowych Skarżącego i na ich podstawie do podjęcia działań mających na celu zgromadzenie szerszego materiału dowodowego pozwalającego na pełną ocenę przymiotu nieskazitelnego charakteru Skarżącego jak i rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Ograniczając do oceny jednego zdarzenia i nie podejmując działań w kierunku ustalenia dotychczasowej postawy Skarżącego, Minister Sprawiedliwości uchybił, w ocenie Sądu, ogólnym zasadom postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na ocenę przymiotu nieskazitelnego charakteru Skarżącego oraz gwarancji należytego wykonywanie przez niego obowiązków aplikanta adwokackiego.

Należy również podkreślić, że Skarżący przedłożył dowody mające przemawiać na jego korzyść na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd jednak nie mógł ich uwzględnić, ponieważ nie dokonuje ustaleń faktycznych, jak również nie wyjaśniały one istotnych wątpliwości Sądu.

Sąd stwierdza ponadto, że wobec niedostatecznego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego, przedwczesne byłoby odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, podniesionych przez Skarżącego.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Sprawiedliwości uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu.

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.