Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 666/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 79 § 1, § 3, art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Ewa Kowalczyk Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. P. kwotę [...]zł ([...]) z tytułu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...] (dalej także: skarżącej) od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...]., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013r. w łącznej kwocie [...]zł i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r. – uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. Jak wynika z akt sprawy i treści decyzji, skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości powstałej w okresie od 2013r. do kwietnia 2018r. w łącznej kwocie [...]zł, z racji wykazania w deklaracjach na podatek od nieruchomości zobowiązania podatkowego w kwocie wyższej niż należna i uiszczenia zadeklarowanego podatku w zawyżonej wysokości. Złożenie korekt deklaracji za wskazany okres uzasadniła wyłączeniem z opodatkowania powierzchni niezajętych na działalność gospodarczą gruntów, oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, budowli zlokalizowanych w pasach drogowych dróg publicznych, wyłączeniem z opodatkowania od miesiąca kwietnia 2018r. obiektów przekazanych na rzecz właścicieli lokali w zarząd zawiązanej wspólnoty mieszkaniowej, wyłączeniem z podstawy opodatkowania z kategorii "budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" wartości obiektów znajdujących się wewnątrz budynków bądź częściowo wewnątrz budynków, skorygowaniem wykazywanej dotychczas podstawy opodatkowania w kategorii "budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" dla budowli całkowicie zamortyzowanych oraz wykazaniem w podstawie opodatkowania w kategorii "budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" obiektów wcześniej niedeklarowanych, spełniających ustawową definicję budowli.

Organ pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała wszystkich budowli podlegających opodatkowaniu, a w odniesieniu do niektórych zadeklarowała nieprawidłową ich wartość, w związku z czym postanowieniem z dnia [...]. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r., w którym zgodnie z art. 79 § 1 O.p. poinformował podatnika, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty zostanie rozstrzygnięty w ramach tego postępowania. Następnie – w wyniku rozpoznania sprawy - wydał decyzję wymiarową. Uznał m. in., że skarżąca nie wykazała do opodatkowania będącej jej własnością tablicy reklamowej trwale związanej z gruntem, której wartość ustalona została przez rzeczoznawcę na kwotę [...]zł. W odniesieniu do wskazanych w ewidencji środków trwałych trzech studni, Burmistrz Miasta [...] przyjął do określenia wysokości zobowiązania podatkowego ich wartość początkową. Organ pierwszej instancji uwzględnił natomiast wniosek skarżącej w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne oraz trzech wiat przystankowych, budowli zlokalizowanych wewnątrz budynku, jakie podatnik wykazał w tabeli nr 5 wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ pierwszej instancji wskazał, iż składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatnik wykazał do opodatkowania budowle, których omyłkowo nie deklarował dotychczas do opodatkowania. Wartość budowli została określona przez rzeczoznawcę majątkowego. Przeprowadzona przez organ podatkowy analiza ewidencji środków trwałych doprowadziła do ustalenia wartości początkowej stacji paliw oraz wagi samochodowej. Przyjmując, że waga samochodowa i stacja paliw są budowlami (całość techniczno-użytkowa), za podstawę ich opodatkowania przyjął ich wartość początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych.

We wniesionym odwołaniu skarżąca zwróciła się o uchylenie tej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, z zastosowaniem wyłączenia z opodatkowania wartości urządzeń technicznych wagi samochodowej i stacji paliw oraz ustalenia jako wartości budowli zamortyzowanych ich wartości początkowej z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego uwzględniając poczynione dotychczas odpisy amortyzacyjne oraz stwierdzenie nadpłaty zgodnie z wnioskiem w zakresie podstawy opodatkowania w kategorii budowle uwzględniając jako wartość budowli zamortyzowanych ich wartość początkową z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego uwzględniającej poczynione dotychczas odpisy amortyzacyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach I FPS 1/12 i II FPS 4/13 i wskazało, że w związku z tym, że nie zaszły żadne przesłanki powodujące przerwanie bądź zawieszenie biegu przedawnienia, zobowiązanie podatkowe za 2013r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2018r. Z upływem terminu przedawnienia zobowiązanie w podatku od nieruchomości wygasło w całości, toteż nie ma podstaw do weryfikowania treści zobowiązania podatkowego. Wobec tego Kolegium uznało za uzasadnione uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

Spółdzielcza [...] nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2013.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 79 § 2 i § 3 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, iż po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie ma podstaw do weryfikowania treści zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji umorzenie postępowania w sprawie, w tym również w zakresie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2013, podczas gdy z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2013 r. niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za ten rok i tylko w tym zakresie postępowanie zostało winno zostać umorzone. Organ może i powinien natomiast prowadzić postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a contrario - wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony przed upływem terminu przedawnienia winien zostać rozpatrzony, nawet gdyby w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Z przepisu wynika, iż decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie przedmiotowego terminu. W zakresie tego zarzutu skarżąca podniosła, że złożyła korekty deklaracji podatkowych oraz wniosek o stwierdzenie nadpłaty za rok 2013 w dniu 15 maja 2018r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia, zanim prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło, tym samym twierdzenia organu są bezzasadne w odniesieniu do złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w wyniku którego zostało wszczęte postępowanie, które winno być kontynuowane (pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten rok), obejmując swym zakresem wyłącznie elementy będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty;

- art. 80 § 3 O.p. poprzez uznanie, iż z uwagi na przedawnienie, nie ma podstaw do weryfikowania treści zobowiązania podatkowego, a zatem również w zakresie prawa do zwrotu nadpłaty, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu wynika, iż złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty;

- art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości nie jest bezprzedmiotowe z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r., bowiem przedawnienie zobowiązania nie stoi na przeszkodzie do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości, obejmującego swym zakresem wyłącznie elementy będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Skarżąca w oparciu o powyższe zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu skargi, zwróciła się o uchylenie decyzji organu odwoławczego w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ bezzasadnie umorzył w całości postępowanie, gdy tymczasem istniała wyłącznie podstawa do umorzenia postępowania w zakresie wymiaru zobowiązania (określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r.). Po upływie okresu przedawnienia może zostać wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie nadpłaty, o ile wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przed upływem okresu przedawnienia (jak w niniejszej sprawie), co wynika z art. 79 O.p. Dlatego w tym zakresie postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. Zgodnie z art. 79 § 3 O.p. decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu. Zgodnie zaś z art. 80 § 3 O.p., złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu prawa do zwrotu nadpłaty. Z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego, organ w ramach ponownego rozpoznania sprawy zobligowany był do umorzenia postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości oraz do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie nadpłaty, obejmującego swym zakresem wyłącznie elementy będące przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z art. 75 § 4a O.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uwzględnienie skargi, uznając ją za uzasadnioną i wyjaśniając przyczyny, które w jego ocenie uniemożliwiły uwzględnienie skargi we własnym zakresie (w ocenie organu uwzględnienie skargi we własnym zakresie na mocy art. 54 § 3 p.p.s.a. powodowałoby jej uwzględnienie w całości i uchylenie decyzji w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty za 2013 r., z orzeczeniem zgodnym z żądaniem strony co do wysokości tej nadpłaty, podczas gdy badanie sprawy w tym zakresie wymaga kontroli elementów będących przedmiotem wniosku). Organ wskazał, że zgodnie z art. 75 § 4a O.p., w decyzji stwierdzającej nadpłatę winno dojść do określenia wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości w takim zakresie, w jakim powstanie nadpłaty jest związane ze zmianą wysokości zobowiązania podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 79 § 3 O.p., decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty na wniosek złożony przed upływem terminu przedawnienia można wydać także po upływie tego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia objęta jest część decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., tj. umorzenie postępowania w zakresie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. Skarżąca podniosła, zaś organ powyższe stanowisko uznał za zasadne, że decyzja w sprawie stwierdzenia nadpłaty może zostać wydana także po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli wniosek został złożony przed upływem tego terminu.

Organ nie zastosował w sprawie przepisu art. 53 § 3 p.p.s.a., czyli instytucji autokontroli stwierdzając, że sprawa – rozstrzygnięta dotychczas jedynie formalnie – wymaga zbadania w prowadzonym postępowaniu. Zastosowanie tej instytucji jest prawem organu. Jeśli z prawa tego nie skorzystał, rzeczą Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej legalności.

Przypomnieć zatem należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach kontroli instancyjnej decyzji wymiarowej za 2013 r. wydanej przez Burmistrza Miasta [...], uchyliło w całości jego decyzję z dnia [...] r. i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. wygasło wskutek przedawnienia z dniem 31 grudnia 2018 r. Z uwagi na fakt, że decyzja nie mogła zostać wydana i doręczona przed upływem tego terminu, na podstawie art. 208 § 1 O.p. należało – zdaniem organu - umorzyć postępowanie podatkowe. Równocześnie umorzono jednak także zainicjowane przez samego podatnika postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w tym podatku.

Zgodnie z treścią art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Zgodnie z treścią art. 79 § 1 O.p. organ pierwszej instancji, wszczynając z urzędu postępowanie podatkowe, rozpoznał w jego ramach również wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty. Wniosek ten niespornie złożony został do organu przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dlatego też, kierując się zasadą wyrażoną w art. 79 § 3 O.p., organy podatkowe winny rozpoznać przedmiotowy wniosek i wydać decyzję w sprawie nadpłaty, pomimo że przed jej wydaniem upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu (art. 80 § 1 O.p.). Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (art. 80 § 3 O.p.).

Mając powyższe na uwadze oraz zważając na stanowisko prezentowane w sprawie przez organ, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto Na kwotę zasądzoną od organu składają się: wpis od skargi ([...] zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł) i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego ([...] zł) zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (łącznie kwota [...]zł).

Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe uwzględnią powyższą wykładnię przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i rozstrzygną w przedmiocie wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty.