Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2241/99
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2001-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz. 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Teza: Możliwa jest lokalizacja obiektu z naruszeniem tych odległości ustalonych w par. 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ jeżeli na działce sąsiedniej brak jest zabudowań, a ona z uwagi na swój charakter /grunt orny/ i parametry nie jest przeznaczona pod budownictwo, zaś ściana przedmiotowego obiektu od strony tej działki nie jest wyposażona w otwory okienne i drzwiowe.

TEZY

Możliwa jest lokalizacja obiektu z naruszeniem tych odległości ustalonych w par. 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/ jeżeli na działce sąsiedniej brak jest zabudowań, a ona z uwagi na swój charakter /grunt orny/ i parametry nie jest przeznaczona pod budownictwo, zaś ściana przedmiotowego obiektu od strony tej działki nie jest wyposażona w otwory okienne i drzwiowe.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu Heleny P. na decyzję Wojewody P. z dnia 15 listopada 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wzniesionego obiektu - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po raz kolejny rozpoznając sprawę z wniosku Bożeny i Dariusza S. zam. w S.-M. przy ul. P. nr 7 Starosta Powiatowy w Rz. działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 41 ust. 2 oraz art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ a także zgodnie z Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S.-M. uchwalonym uchwałą (...) Rady Narodowej Miasta i Gminy w S.-M. z dnia 17 lutego 1982 r. ze zm./ udzielił wnioskodawcom pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, murowanego, parterowego, niepodpiwniczonego, wolno stającego o wymiarach 12,12 m. x 10,20 m., wybudowanego na działkach nr 2121/5 i 2121/6 położonych w S.-M. wraz z infrastrukturą towarzyszącą tj. przyłączem wody, kanalizacji, elektryki i szambem.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ naprowadził, iż wnioskodawcy wybudowali i zaużytkowali przedmiotowy budynek w r. 1993, a więc jeszcze pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., stąd też stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane istnieje możliwość jego legalizacji, tym bardziej że według ustaleń Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wzniesiony on został w terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe i zagrodowe. W wyniku oględzin ustalono, że obiekt ten wypełnia wymogi określone w warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, zachowane są bowiem prawem przewidziane odległości od innych obiektów, zrealizowane zostały niezbędne urządzenia towarzyszące, a samo wykonanie budynku nie budzi zastrzeżeń, co potwierdza dołączona do akt dokumentacja. Nie stwarza on również żadnych zagrożeń ani ograniczeń dla sąsiadujących z nim nieruchomości. Obiekt wyposażony jest we właściwie wykonane szambo do którego odprowadzane są ścieki. Dodać należy, że opróżnienia zbiornika dokonać można bez wjazdu na dz. nr 2122, co do możliwości korzystania z której pomiędzy inwestorami a sąsiadką istnieje spór. Usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami prawa obowiązującymi w czasie jego wybudowania. Nie utrudnia on możliwości zabudowy nieruchomości sąsiednich, a co się tyczy dz.nr 2122, to z uwagi na jej parametry, a zwłaszcza szerokość nie nadaje się ona pod zabudowę. Wszystko to zdaniem organu uprawnia go do wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu.

Decyzję tę zaskarżyła odwołaniem skierowanym do Wojewody P. Helena P. twierdząc, iż jest ona dla niej wielce krzywdząca, a poza tym mija się z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności akt ten narusza prawo własności jakie przysługuje jej w odniesieniu do gruntu oznaczonego nr 2122 "o pow. 53,70 h" stanowiącego użytek leśno-rolno-gospodarczy, której to nieruchomości jest w połowie współwłaścicielką. Idzie zwłaszcza o to, że przedmiotowy budynek jest posadowiony w granicy tej nieruchomości, a także prowadzący do niego wjazd od ulicy P. również graniczy z tą nieruchomością. Także wejście do budynku od strony wschodniej i szeroka brama wjazdowa sąsiadują bezpośrednio z tym gruntem, na którym bezprawnie umiejscowiono wszystkie łącza medialne. Wreszcie przy opróżnianiu szamba inwestorzy naruszają ją w posiadaniu należącej do niej nieruchomości. Wszystko to naraża ją na szkody materialne i powoduje niepotrzebne stresy.

Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Wojewoda P. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane decyzją z dnia 15 listopada 1999 r. (...) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i udzielił wnioskodawcom pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku.

W motywach swojej decyzji Wojewoda P. stwierdza, iż w toku postępowania przed organem I instancji potraktowano jako strony osoby nieżyjące. Odnosi się to do Władysława K. współwłaściciela dz.nr 2122 oraz Cecylii i Franciszka D. współwłaścicieli dz.nr 2120/2, która również sąsiaduje z objętą inwestycją nieruchomością. W toku postępowania odwoławczego uzupełniono postępowanie wyjaśniające, ustalono spadkobierców osób wyżej wymienionych i umożliwiono im udział w postępowaniu na prawach strony, eliminując tym samym zaistniałe uprzednio uchybienia natury formalnej. Co się tyczy podniesionych w odwołaniu zarzutów, to zdaniem organu II instancji nie zasługują one na uwzględnienie i ich zasadność może być przedmiotem oceny jedynie na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. W szczególności godną podkreślenia jest okoliczność, iż przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest na terenie przeznaczonym w Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego na cele budownictwa mieszkaniowego i zagrodowego, a od strony dz.nr nr 2120/2 i 2122 posiada ściany pełne. Dojazd do nieruchomości na której posadowiono przedmiotowy obiekt zapewniony jest szlakiem biegnącym przez dz.nr 2121/4, co jednoznacznie wynika z zalegającego w aktach sprawy aktu notarialnego. Niezależnie od tego podkreślić także wypadnie, inwestorzy są także współwłaścicielami dz.nr 2122, a jej szerokość równa 6 m. i znajdujące się na niej urządzenia infrastrukturalne praktycznie uniemożliwiają przeznaczenie jej dla celów związanych z zabudową. W aktualnym stanie obiekt odpowiada warunkom technicznym, a jego istnienie nie narusza interesu osób trzecich chronionych Prawem budowlanym. Przedłożona przez inwestorów dokumentacja i zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdzają prawidłowość wykonanych robót i zdatność obiektu do użytku, a istotną w sprawie okolicznością jest iż wybudowany on został i zaużytkowany przed 1 stycznia 1995 r. W tej sytuacji możliwa jest jego legalizacja w trybie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a stosownie do utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwolenie na użytkowanie w tym trybie uzależnione jest jedynie od ustalenia czy objęty postępowaniem obiekt odpowiada wymogom wynikającym z przepisów Prawa budowlanego, bez względu na to czy inwestorom przysługuje tytuł do zabudowanej nieruchomości.

Także i tę decyzję tym razem skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła Helena P. wskazując jako podstawy zaskarżenia art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ i wnosząc o jej uchylenie w całości. Żądanie swoje skarżąca opiera na zarzutach wynikających z naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz par. 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 sierpnia 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/.

W motywach skargi skarżąca wywodzi, iż zaskarżona decyzja w dalszym ciągu jest sprzeczna z prawem, a budynek nie spełnia warunków technicznych jakim powinien odpowiadać budynek mieszkalny. Twierdzi dalej, iż jest właścicielką gruntu, a nie działki jak mylnie określają to organy, oznaczonego nr 2122 o pow. 0,53 ha, który nabyła w r. 1992 od Władysława K. W najbliższej przyszłości zamierza ona zbyć tę nieruchomość jako nieobciążoną, a praktycznie inwestorzy dojeżdżają do swojego budynku przez tę nieruchomość. Budynek ten zlokalizowany jest w odległości 30 cm. od granicy dz.nr 2122 stanowiącej grunt orny, co sprzeczne jest z przepisami prawa. Nigdy nie wyraziła ona zgody na taką lokalizację budynku i to samo odnosi się do jej poprzednika prawnego, a zaistniała sytuacja ogranicza ją w prawidłowym użytkowaniu swojej nieruchomości. Dodać do tego należy, że wejście do budynku, a w zasadzie otwór przypominający drzwi, znajduje się od strony jej nieruchomości, a na działkę na której został on posadowiony brak jest wjazdu. Brama wjazdowa na tę nieruchomość zwrócona jest w kierunku należącej do niej działki, co jest całkowicie niedopuszczalne. Współwłaścicielem dz.nr 2122 jest Stanisław K. jako spadkobierca swojej matki Anieli K., która ponadto pozostawiła następcę prawnego w osobie Krystyny Z. W tych okolicznościach kwestionowany budynek winien ulec rozbiórce, a zaskarżoną decyzję uznać należy za sprzeczną z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty w żaden sposób nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przystępując do jej kontroli w ramach postępowania administracyjnego na wstępie zauważyć należy, iż w dalszym toku postępowania administracyjnego organy administracji w pełnym zakresie zrealizowały wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wydanym uprzednio w tej sprawie wyroku z dnia 5 grudnia 1997 r. SA/Rz 1312/96, uzupełniły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, właściwie go oceniły i wywiodły z powyższego, wbrew stanowisku skarżącej, zgodne z prawem wnioski, których wyrazem jest zakwestionowane rozstrzygnięcie.

Odnosząc się w sposób bardziej konkretny do eksponowanych w skardze zarzutów z całą stanowczością podkreślić wypadnie w ślad za organem, iż kwestionowany samowolnie zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995 r. budynek nie narusza warunków technicznych określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62/, który znajduje w sprawie zastosowanie w zw. z art. 103 ust. 2 - Prawa budowlanego z 1994 r. Idzie w szczególności o to, że jego lokalizacja w odległości około 1,80 cm. od granicy z nieruchomością, której współwłaścicielką jest skarżąca wypełnia przesłanki określone w par. 12 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Przepis ten bowiem zezwala na usytuowanie budynku mieszkalnego o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych jeżeli jego ściana od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych i na tej ostatniej działce istnieje zabudowa mieszkalna w odległości większej niż cztery metry od jej granicy, w odległości mniejszej niż przewidziano to w ust. 1 pod warunkiem, że odległość pomiędzy przedmiotowymi zabudowaniami wynosić będzie 8 m. Tym bardziej zatem możliwa jest lokalizacja obiektu z naruszeniem tych odległości jeżeli na działce sąsiedniej brak jest zabudowań, a ona z uwagi na swój charakter /grunt orny/ i parametry nie jest przeznaczona pod budownictwo, zaś ściana przedmiotowego obiektu od strony tej działki nie jest wyposażona w otwory okienne i drzwiowe. Za takowe bowiem nie może uchodzić wykonany w ścianie pełnej fragment podcienia. Chybionym jest także zarzut tyczący się kwestii komunikacji związanej z normalnym korzystaniem z przedmiotowego obiektu. Otóż problem ten rozwiązuje służebność gruntowa ustanowiona na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr 2121/5 i 2121/6 na których obiekt ten posadowiono, obciążająca działkę sąsiednią oznaczoną nr 2121/4. Co się zaś tyczy dokonywanych przez inwestorów przejazdów przez działkę oznaczoną nr 2122 stanowiącą m.in. współwłasność ich i skarżącej, to generalnie rzecz biorąc posiadany tytuł uprawnia ich do współkorzystania z niej, a ewentualnie wynikłe na tym tle spory należą do kognicji sądu powszechnego. Nie trafnym jest również kolejny z zaprezentowanych w skardze zarzutów odnoszący się do braku powiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich uprawnionych podmiotów. Jak wynika bowiem z zebranego w sprawie materiału następcy prawem współwłaścicielki dz.nr 2122 Anieli K. a to Stanisław K. i Krystyna Z. uczestniczyli w postępowaniu na prawach strony i to samo odnosi się do następców prawnych Cecylii i Franciszka D. współwłaścicieli dz.nr 2120/2, a to Krystyny D., Jadwigi K. i Zygmunta P.

Skoro zatem wbrew podniesionym w skardze zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada prawu, to działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.