Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 119/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 183, art. 141 § 4, art. 203 pkt 1, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155, art. 7, art. 8, art. 80, art. 9, art. 154 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 5, art. 48, art. 52
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia NSA Maciej Dybowski /spr./ sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. i I. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 867/11 w sprawie ze skargi J. S. i I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 3. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. i I. S. solidarnie kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 867/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. i I. S. (dalej skarżący, inwestorzy) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB bądź Powiatowy Inspektor) decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2009 r.), na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej pb) nakazał rozbiórkę części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] we wskazanym w tej decyzji zakresie, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB bądź Wojewódzki Inspektor) decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2009 r.) uchylił w całości decyzję z [...] 2009 r. i na podstawie art. 51 ust. 5 pb nakazał inwestorom rozbiórkę części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], obejmującą elementy wskazane w decyzji z [...] 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/WA 1786/09 (dalej wyrok VII SA/WA 1786/09) po rozpoznaniu skargi inwestorów na decyzję z [...] 2009 r., skargę oddalił.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2010 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 2010 r.) odmówił uchylenia w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) własnej decyzji z [...] 2009 r., podnosząc że stosowanie art. 155 kpa w sprawie dotyczącej zmiany decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 5 pb nie jest możliwe, gdyż ma ona charakter związany, to znaczy, że organ jest obowiązany wydać nakaz rozbiórki w przypadku, gdy inwestor nie spełni obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pb. W ocenie WINB, art. 51 ust. 5 pb jest przepisem szczególnym, przeciwiącym się pozytywnemu rozpatrzeniu wniosku, a więc uchyleniu decyzji organu II instancji.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2011 r.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB bądź Główny Inspektor), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania inwestorów od decyzji z [...] 2010 r., odmawiającej uchylenia decyzji z [...] 2009 r., uchylającej w całości decyzję z [...] 2009 r., orzekającej o nałożeniu na inwestorów obowiązek rozbiórki części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji GINB wskazał, że decyzje organu wojewódzkiego jak i powiatowego wydano w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w trybie art. 50-51 pb, w związku z niewykonaniem przez inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, nałożonego decyzją z [...] 2008 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pb. W przypadku nie wykonania nałożonego obowiązku, organ obligowany jest do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 pb. Zasadność nałożenia nakazu rozbiórki podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku VII SA/Wa 1786/09. W trybie art. 155 kpa nie można uchylić decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 pb, gdyż decyzja ta ma charakter decyzji związanej. Decyzja taka ma na celu usunięcie stanu niezgodności z prawem, jej uchylenie prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli inwestorzy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] 2010 r.

W uzasadnieniu skargi omówiono przebieg postępowania w sprawie. Podniesiono, że skarżący nie ukrywali odstępstw od pierwotnego projektu i podejmowali wszelkie niezbędne działania, by doprowadzić stan faktyczny do stanu odpowiadającego wymogom prawa. Przygotowanie projektu budowlanego zamiennego w terminie 6 miesięcy było niemożliwe z uwagi na konieczność wcześniejszego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero po uprawomocnieniu się tej decyzji z [...] 2009 r., projektant przystąpił do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a prace nad projektem się przeciągnęły. Brak złożenia projektu w terminie nastąpił bez winy skarżących.

Skarżący przywołali art. 155 kpa i stwierdzili, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu decyzji rozbiórkowej. Budynek spełnia wymogi techniczne. Rozbiórka powodowałaby uszczerbek dla konstrukcji całego budynku, wiązałaby się z narażeniem skarżących na ponoszenie kosztów, co doprowadziłoby do upadku ich działalności gospodarczej. Za uchyleniem decyzji rozbiórkowej przemawia słuszny interes strony.

Zdaniem skarżących, Główny Inspektor w swej decyzji nie odniósł się do podniesionego zarzutu, że skarżącym dnia 17 września 2010 r., doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez organ I instancji. Następnie wezwano strony postępowania do złożenia oświadczeń o wyrażeniu zgody na uchylenie decyzji z [...] 2009 r. Skoro tryb z art. 155 kpa nie mógł mieć zastosowanie, jak twierdzi Główny Inspektor, to wezwanie stron do oświadczeń w ww. zakresie było zbędne, a nawet niezgodne z prawem. W związku z tym doszło też do naruszenia zasad z art. 6, 8 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 7 września 2011 r., VII SA/Wa 867/11 (dalej wyrok VII SA/Wa 867/11), powołując art. 151 ppsa, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła w trybie art. 155 kpa. Zgodnie z wnioskiem złożonym w trybie art. 155 kpa, skarżący dochodzili uchylenia w tym trybie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, decyzji ostatecznej i prawomocnej, po tym jak została poddana sądowej kontroli. W myśl dyspozycji tego przepisu, w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Zdaniem Sądu I instancji, art. 51 ust. 5 pb należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. O interesie społecznym i słusznym interesie strony można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że decyzje zapadające w trybie art. 155 kpa mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe jak i niewadliwe. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa.

Przedmiotowa w sprawie decyzja rozbiórkowa jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym organ był zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na interes strony (inwestorów) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 51 ust. 5 pb.

Decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 kpa prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji.

W kontekście zarzutów skargi, co do wadliwości decyzji rozbiórkowej wskazać należy, przede wszystkim, że ta była kontrolowana przez Sąd, który nie dopatrzył się jej wad skutkujących jej uchyleniem. Organ administracyjny orzekający na podstawie art. 155 kpa nie jest władny ani do oceny zgodności z prawem, ani tym bardziej do pozbawienia mocy prawnej decyzji, która jest objęta wnioskiem strony o jej uchylenie lub zmianę z przyczyn wskazanych w art. 155 kpa.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiedli inwestorzy, reprezentowani przez radcę prawnego W. M., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy t.j. art. 51 ust. 5 pb (w zw. z art. 155 kpa) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, mimo braku ku temu przesłanek, że cel (określony przez WSA jako "wola") ustawodawcy wyrażony w tym przepisie nakazuje nieuwzględnienie wniosku skarżących o uchylenie decyzji GINB;

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy t.j.:

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej pusa) w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ppsa przez niedostrzeżenie naruszenia prawa – przez GINB – wyżej wymienionych przepisów zawartych w pusa i w pb, co doprowadziło do niewykonania przez Sąd obowiązku kontroli prawidłowości ustaleń dokonanych przez GINB i WINB;

2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8 i 80 kpa przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy za tym przemawia;

3) art. 155 kpa przez jego niezastosowanie, mimo przesłanek do jego zastosowania i uznanie, że organ administracyjny orzekający na jego podstawie nie jest władny ani do oceny zgodności z prawem, ani tym bardziej do pozbawienia mocy prawnej decyzji objętej wnioskiem strony o jej uchylenie lub zmianę z przyczyn wskazanych w tym artykule – co jest sprzeczne z treścią art. 155 w zw. z art. 154 § 2 kpa;

4) art. 141 § 4 ppsa przez jego niezastosowanie przejawiające się braku odniesienia się Sądu do zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności brak wskazania przez Sąd, które dowody uznał za wiarygodne, a którym odmówił mocy dowodowej i wiarygodności, skutkujący w związku z powyższym niemożnością kontroli prawidłowości stanowiska Sądu.

Wskazując na powyższą argumentację skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie postaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 i 176 ppsa). Wskazanie naruszonych przepisów winno nastąpić przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zgodnie z art. 176 ppsa, skarżący kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Pełnomocnik skarżących, w podstawie skargi kasacyjnej postawił zarzuty naruszenia prawa procesowego, a także zarzut naruszenia prawa materialnego.

Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 51 ust. 5 pb w zw. z art. 155 kpa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że art. 155 kpa zawiera przesłanki materialnoprawne uchylenia decyzji ostatecznej. Jeśli zarzut odnosi się do wykładni i zastosowania tych przesłanek, to stanowi on podstawę określoną w art. 174 pkt 1 ppsa (wyrok NSA z 4.6.2008 r., I OSK 920/07, Lex nr 493537, akceptowany przez H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym LexisNexis 2010 s. 222 i przypis 20). Mimo, że Sąd I instancji w wyroku VII SA/Wa 867/11 aprobował pogląd Głównego Inspektora, zaprezentowany w zaskarżonej decyzji bez wyraźnego przywołania relewantnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryny, to w istocie wyraźnie nawiązuje on do wyroku NSA z 24.11.2011 r., II OSK 1685/10, Lex nr 1151998, zgodnie z którym art. 48 pb jest szczególnym przepisem, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.

Art. 155 kpa przewiduje możliwość uchylenia bądź zmiany ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, jednakże czyni to pod pewnymi warunkami. Jednym z warunków jest, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji. Art. 48 Prawa budowlanego jest takim szczególnym przepisem, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Art. 48 pb stanowi środek przymusu wobec sprawców samowoli budowlanej. Właściwy organ jest zobligowany do wydania orzeczenia w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku stwierdzenia wystąpienia określonych omawianym przepisem przesłanek, polegających na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej, przy jednoczesnym braku przesłanek umożliwiających jego legalizację. Decyzja taka jest decyzją związaną, gdyż w określonych prawem okolicznościach organ ma obowiązek jej wydania. W konsekwencji wola stron, czy też ich zgoda na zmianę takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować jej zmianą (wyrok NSA z: 15.3.1999 r., IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36; 13.10.1999 r. IV SA 1539/97, Lex nr 47880; 11.8.2004 r., OSK 384/04; 21.4.2006 r., II OSK 770/05, aprobowane przez Z. Niewiadomskiego, Prawo budowlane. Komentarz, C. H. Beck 2013, s. 532-533, nb 10; wyrok NSA z: 23.2.2007 r. II OSK 352/06, Lex nr 339409; 9.8.2013 r., II OSK 756/12).

Jednakże brak takiego orzecznictwa na tle art. 51 ust. 5 pb. Główny Inspektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że "wzruszenie decyzji w trybie art. 155 kpa może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć", jednakże z tego założenia nie wyprowadził prawidłowych wniosków (art. 51 ust. 5 pb; A. Gliniecki w: Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 499, uw. 13 akapit ostatni). Z uwagi na istotę postępowania naprawczego, nie sposób przyjąć automatyzmu w stosowaniu art. 155 kpa, w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 pb. Art. 51 ust. 5 pb nie jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a którym mowa w art. 155 in medio kpa. W przeciwieństwie do postępowania z art. 155 kpa, dotyczącego decyzji wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 pb, w postępowaniu dotyczącym decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 pb, nie sposób przyjąć, by wola stron, czy ich zgoda na zmianę takiej decyzji, w żadnych okolicznościach nie mogła skutkować jej zmianą. W każdej sprawie wymaga to poczynienia przez właściwy organ precyzyjnych ustaleń i dokonania starannej subsumcji. Ewentualne uchylenie na podstawie art. 155 kpa decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 pb, nie prowadzi do powrotu stanu niezgodności z prawem (jak to miałoby miejsce w przypadku decyzji z art. 48 pb), a powoduje jedynie dalsze prowadzenie postępowania naprawczego.

W kontrolowanej sprawie skarżący powołują się w szczególności na niedotrzymanie terminu przy składaniu projektu zamiennego z uwagi na okoliczności, na które nie mieli oni wpływu. Zagadnienie to nie może pozostać obojętnym z punktu widzenia przesłanek z art. 155 kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że termin dla dostarczenia projektu zamiennego winien być ustalony przez organ realnie, z uwzględnieniem okoliczności sprawy. Nie wyklucza się, z uwagi na to, że nałożony na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych może mieć różny charakter, może to wymagać uzgodnień czy opinii innych organów. Wyznaczony termin w takich sytuacjach winien być odpowiednio długi, by wykonanie nałożonych obowiązków było możliwe. Termin wyznaczony przez organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pb ma charakter procesowy i winien być ustalony stosownie do okoliczności sprawy (wyrok NSA z 22.4.2009 r., II OSK 608/08). Na uzasadniony wniosek adresata termin ten winien być przedłużony bądź przywrócony (art. 58 kpa). Nie można wykluczyć możliwości zawieszenia postępowania prowadzonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 pb, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Termin winien być realny, bowiem dotrzymanie przez inwestora wyznaczonego terminu jest równie ważne, jak wykonanie nałożonego nań obowiązku. W przypadku niewykonania nałożonego na inwestora obowiązku w terminie, rodzi określone konsekwencje prawne (ust. 3 pkt 2 art. 51 pb; wyrok SN z 9.2.2001 r., III RN 57/00, OSNP 2001/16/502). Termin wykonania obowiązku dostarczenia projektu zamiennego, określony w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, ma charakter procesowy i niedotrzymanie tego terminu nie może być podstawą orzeczenia nakazu rozbiórki

(wyrok WSA w Gliwicach z 28.1.2009 r., II SA/Gl 877/08, Lex nr 481531; A. Gliniecki – op. cit. s. 496, uw. 9, 11).

Decyzją z [...] 2008 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 52 pb, Powiatowy Inspektor nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB projektu budowlanego zamiennego budowy budynku hotelowego z restauracją, w terminie 6 miesięcy, licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (k. 11 akt administracyjnych). W aktach administracyjnych brak dowodu, że pouczono inwestorów o możliwości złożenia wniosku o przedłużenie terminu do dostarczenia projektu budowlanego zamiennego, bądź wniosku o przywrócenie terminu do dostarczenia projektu budowlanego zamiennego czy zawieszenia postępowania, z uwagi na toczące się postępowanie o wydanie koniecznej decyzji o warunkach zabudowy (art. 9 kpa). Bezspornym w sprawie jest, że Wójt Gminy [...] na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, 2 i 4, art. 61 i 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), ustalił decyzją dnia [...] 2009 r. (k. 3-7 akt VII SA/Wa1786/09).

Skarżący wskazują w piśmie z 19 września 2013 r., że złożenie pisma z prośbą o wydłużenie terminu do złożenia projektu budowlanego zamiennego z dniu 9 czerwca 2009 r., lecz błędnie postrzegają, że "zbiegło się to w czasie z wydaniem dnia [...] decyzji organu I instancji w przedmiocie rozbiórki obiektu". W istocie bowiem wniosek datowany 9 czerwca 2009 r. i opatrzony taką prezentatą (k. 14 akt WINB.WOP.KO.7144/1101/09 teczka nr 2), wpłynął dzień po doręczeniu dnia 8 czerwca 2009 r. J. S. decyzji z [...] 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – przypięte na rozdzielniku do decyzji z [...] 2009 r.; k. 13,13a, 13b akt PINB 7355-6/13/07). W aktach tych brak dowodu doręczenia decyzji z [...] 2009 r. I. S., a na zwrotce urzędnik PINB wpisał omyłkowo "J. i I. S." (art. 40 § 1 i 3 kpa; wyrok NSA z 24.3.2010 r., II OSK 573/09; wyrok WSA we Wrocławiu z 19.3.2012 r., II SA/Wr 24/12). Do wniosku z 9 czerwca 2009 r. organ odwoławczy w decyzji z [...] 2009 r. się nie odniósł.

Brak przedłużenia terminu może być przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. W przedmiotowej sprawie zapadł wyrok VII SA/WA 1786/09), oddalający skargę J. i I. S. na decyzję z [...] 2009 r., który uprawomocnił bez sporządzenia uzasadnienia. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., VII SA/WA 1786/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 88 w zw. z 87 § 1 ppsa, odrzucił wniosek inwestorów o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku VII SA/WA 1786/09 (k. 57-57v,65-67, 77-79 akt VII SA/WA 1786/09).

Zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa, uchybienie przepisom prawa procesowego wymaga oceny, czy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro zarzut naruszenia art. 155 ppsa winien być podnoszony w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, i tak został skutecznie podniesiony (w zw. z art. 51 ust. 5 pb), to podniesienie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa), nie mogło być usprawiedliwione.

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa "przez jego niezastosowanie" – w istocie Wojewódzki Sąd zastosował art. 141 § 4 ppsa. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd I instancji nie miał obowiązku wskazania, które dowody uznał za wiarygodne, a którym odmówił mocy dowodowej.

Stosowanie przepisów procesowych przez Wojewódzki Sąd było funkcją błędnej wykładni prawa materialnego, którego prawidłowa wykładnia wyznacza granice postępowania dowodowego.

Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2011 r. [...] w wyniku czego uznał za zasadne – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa – skargę uwzględnić, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W toku ponownego rozpoznania sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku, badając interes społeczny i słuszny interes stron, w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z 18.2.2000 r., V SA 1346/99, akceptowany przez J. Borkowskiego w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 606-607, nb 9).

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa, a o kosztach postępowania przed Sądem I instancji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 188 i art. 193 ppsa.