Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 303/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Piotr Popek / spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu miasta 1) uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie II. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w punkcie 2. i 3., 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w R. kwotę 2.417 (dwa tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia A. (dalej: Skarżący/Stowarzyszenie) od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w sprawie określenia obowiązku zwrotu dotacji powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r: - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozwiązania umowy o wsparcie zadania publicznego (pkt 1) i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy.

Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta R. w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych w zakresie ochrony zdrowia na 2015 r. udzielił Stowarzyszeniu A. w R. dotacji na wspieranie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Wspieranie działalności organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie" w wysokości 30 000 zł. W tym celu w dniu 19 marca 2015 r. została zawarta między Gminą Miasto Rzeszów a Stowarzyszeniem umowa nr [...] o wsparcie realizację w/w zadania publicznego. Całkowity koszt wykonania zadania publicznego ustalono na kwotę 44 172,41 zł, w tym: 30 000 zł płatne z dotacji pochodzącej z budżetu Miasta R., 5 582,41 płatne ze środków własnych Stowarzyszenia, zaś 8 590 zł do pokrycia z wkładu osobowego. Procentowy udział dotacji w koszcie wykonania zadania ustalono na 67,92%. Stowarzyszenie zobowiązało się wykonać zadanie publiczne zgodnie z ofertą oraz z uwzględnieniem aktualizacji kosztorysu i harmonogramu działań.

Z uwagi na konieczność zdobycia środków finansowych z innych źródeł lub znalezienie alternatywnych rozwiązań umożliwiających zachowanie ciągłości projektu, w związku z nieotrzymaniem dotacji ze środków Funduszu Inicjatyw Obywatelskich Prezydent Miasta R. na wniosek Stowarzyszenia wyraził zgodę na zmianę sposobu wykonania zadania publicznego i aneksem nr 1 z dnia 14 maja 2015 r. przedłużył termin wykonania zadania do 30 czerwca 2015 r., zaś termin wykorzystania dotacji do dnia 30 lipca 2015 r.

W dniu 30 lipca 2015 r. Stowarzyszenie A. złożyło sprawozdanie końcowe z wykonania zadania publicznego. Z uwagi na znaczną fragmentaryczność sprawozdania oraz istotne błędy w jego treści pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braków i uchybień, pod rygorem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji.

Wobec braku reakcji ze strony Stowarzyszenia w dniu 8 września 2015 r. Prezydent Miasta R. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji.

Następnie w dniu 29 września 2015 r. Stowarzyszenie złożyło korektę sprawozdania końcowego z wykonania zadania publicznego, określonego w umowie Nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. oraz aktualizację poszczególnych działań.

Na podstawie analizy przedłożonych przez Stowarzyszenie dokumentów, a w szczególności dowodów księgowych organ pierwszej instancji ustalił, że umowa nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Wspieranie działalności organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie" nie została należycie wykonana.

Przede wszystkim według organu zmniejszeniu uległ zakres rzeczowy realizowanego zadania polegający na ograniczeniu do dwóch liczby zaplanowanych szkoleń dla organizacji pozarządowych oraz na odstąpieniu od wykonania umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego w części dotyczącej przeprowadzenia specjalistycznego doradztwa dla organizacji. Organ pierwszej instancji wskazał, że Stowarzyszenie wykorzystało pełną kwotę dotacji, jednakże ustalenie, że tylko część z przekazanego dofinansowania wykorzystana została zgodnie z przeznaczeniem powoduje konieczność orzeczenia obowiązku zwrotu części dotacji. Ponadto ustalenie naruszenia obowiązku zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego uzasadnia żądanie zwrotu kwoty 11 502,62 jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

W świetle tych ustaleń decyzją z dnia [...] października 2015 r. [...] Prezydent Miasta R. rozwiązał umowę nr [...]o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Wspieranie działalności organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie" z dnia 19 marca 2015 r. (pkt 1). Jednocześnie organ pierwszej instancji ustalił kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Miasta R. przez Stowarzyszenie w wysokości 11 855,15 zł (pkt 2), określając termin naliczania odsetek należnych od wymienionej kwoty, naliczanych jak od zaległości podatkowych: dla kwoty 352,53 zł od dnia przekazania dotacji tj. od dnia 10 kwietnia 2015 r. do dnia dokonania zwrotu; dla kwoty 11 502,62 zł po upływie 15 dni liczonych od daty otrzymania decyzji do dnia dokonania zwrotu (pkt 3).

Rozpoznając sprawę na wskutek wniesienia odwołania od w/w decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.f.p. Zgodnie z art. 252 tej ustawy, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu/ terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Za dotacje pobrane w nadmiernej wysokości ustawodawca uznaje dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, zaś dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Z kolei wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona.

Podkreśliło Kolegium, że dotacje pochodzą ze środków publicznych, a sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany - zobowiązany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym i w sposób tam opisany. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej między innymi przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W grę wchodzi również odpowiedzialność karna skarbowa.

Wskazało, że gruncie rozpoznawanej sprawy obowiązki Stowarzyszenia jako beneficjenta dotacji określała umowa nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia miał § 2 ust. 2 umowy, zgodnie z którym zleceniobiorca zobowiązał się wykonać zadanie publiczne, określone w §1 umowy zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem aktualizacji opisu poszczególnych działań, harmonogramu, kosztorysu. Ponadto w § 4 umowy zleceniobiorca zobowiązał się natomiast zachować procentowy udział dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego, który został określony na 67,92%. Ustalenie zatem, że beneficjent nie dochował wskazanych postanowień umowy upoważniało organ pierwszej instancji, jako podmiot zobowiązany do kontroli właściwego wykorzystania udzielonej dotacji, do wszczęcia postępowania w sprawie określenia obowiązku zwrotu dotacji.

Podkreślił organ odwoławczy, że przedłożone przez Stowarzyszenie sprawozdanie wraz z korektą oraz dokumentacja finansowo - księgowa pozwalają na ustalenie jednostronnej zmiany zakresu rzeczowego zleconego zadania. Mianowicie zorganizowano dwa szkolenia, zamiast zaplanowanych czterech oraz odstąpiono od przeprowadzenia specjalistycznego doradztwa w organizacji. Przedłożona dokumentacja pozwoliła również na ustalenie ostatecznego kosztu wykonania zleconego zadania publicznego i określenia go na kwotę 37 830,03 zł. Na sumę tę składa się kwota 29 647,47 zł pochodząca z dotacji z budżetu Miasta R., kwota 4 757,72 zł stanowiąca finansowy wkład własny oraz kwota 3 424,84 zł jako praca społeczna członków Stowarzyszenia.

Aprobując wyliczenia organu I instancji Kolegium podkreśliło, że ustalenia w tym zakresie zostały poczynione na podstawie przedstawionych przez Stowarzyszenie dokumentów. Ponadto nie były one kwestionowane przez stronę w złożonym środku odwoławczym.

W ślad za organem I instancji SKO w R. przyjęło, że w odniesieniu do kwoty 352,53 zł stanowiącej różnicę kwoty wypłaconej dotacji - 30 000 zł i kwoty 29 647,47 zł uznanej za wykorzystaną zgodnie z umową, została ona wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Za prawidłowe uznało ustalenie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia § 4 umowy nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. Zgodnie z jego treścią zleceniodawca zobowiązany był zachować procentowy udział dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego. Udział ten przyjęto na 67,92%, przy czym w § 10 ust. 5 umowy zastrzeżono, że zleceniobiorca dopełni obowiązku zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego, jeżeli udział ten nie zwiększy się więcej niż 1%. Przekroczenie tego limitu uważa się za pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Według organu odwoławczego jeżeli zatem procentowy udział dotacji w całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego wynosi maksymalnie 68,92%, to procentowy udział środków własnych wynosi 31,08%. Uwzględniając wniesiony przez Stowarzyszenie wkład własny na poziomie 8 182,56 zł należy zatem przyjąć, że odpowiadająca mu dotacja wynosi 18 144,85 zł. Z tych też względów kwota 11 502,62 zł stanowiąca różnicę pomiędzy część dotacji wykorzystaną na realizację zadania - 29 647,47 i kwotą dotacji należnej 18 144,85 zł jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości.

W ocenie organu odwoławczego za nieprawidłowe należało natomiast uznać rozstrzygnięcie w pkt 1 decyzji organu I instancji, w którym rozwiązano umowę nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. o wsparcie realizacji zadania publicznego, bowiem rozstrzygnięcie to zostało podjęte bez podstawy prawnej. Stwierdzone uchybienie uzasadniało zatem częściowe uchylenie zaskarżonej decyzji i w tym zakresie umorzenie postępowania.

W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w orzecznictwie akcentuje się, że wykonywanie zadań administracji publicznej przez organizacje pożytku publicznego na podstawie zlecenia to pewnego rodzaju prywatyzacja zadań publicznych. Realizacja danego zadania odbywa się w formach prawa prywatnego, czyli na podstawie umowy cywilnoprawnej, przy czym odpowiedzialność za realizację danego zadania spoczywa nadal na organie, który je zlecił. Z tych też względów określenie zasad i trybu zwrotu dotacji następuje na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, a nie na podstawie zawartej umowy. Podkreśliło dalej, że ani ustawa o finansach publicznych ani ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie zawierają przepisu, który stanowiłby podstawę materialnoprawną do wydawania decyzji administracyjnej o rozwiązaniu umowy o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego. W takim wypadku określonym w umowie zleceniodawca składa zleceniobiorcy oświadczenie o rozwiązaniu umowy, natomiast zwrot dotacji określa w formie decyzji administracyjnej. Wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem dotacja podlega obowiązkowi zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego i to z pominięciem instrumentów cywilnoprawnych, takich jak rozwiązanie umowy czy odszkodowanie.

Nie znalazła uznania organu odwoławczego argumentacja Stowarzyszania podniesiona w odwołaniu, że cele realizacji zadania publicznego zostały osiągnięte pomimo niezrealizowania zakresu rzeczowego zadania określonego w umowie. Podniósł organ, że skoro w umowie określono przedmiot umowy to jego pełne zrealizowanie było obowiązkiem zleceniobiorcy zaś jednostronne zmiany zakresu przedmiotu umowy nie mogą zostać potraktowane inaczej niż nienależyte wykonanie umowy, dodając, że problemy organizacyjne zleceniobiorcy nie mają żadnego znaczenia i nie mogą wpłynąć na odstąpienie od obowiązku określenia zwrotu dotacji.

Na tle okoliczności przedmiotowej sprawy Kolegium nie uznało także za zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków, co in concreto nie miało wpływu na wynik sprawy, jako, że Stowarzyszenie w toku prowadzonego postępowania miało możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i z tego prawa aktywnie korzystało, a co więcej materiał dowodowy to w istocie dokumenty przedłożone w całości przez stronę.

Odnośnie zaś zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w sprawie, która nie jest objęta zakresem kognicji organu administracji (§19 umowy) Kolegium podniosło, że przedmiotowa dotacja została przyznana wprawdzie w drodze umowy, to jednak kwestia jej rozliczenia powinna być dokonywana przy zastosowaniu przepisów ustawy o finansach publicznych. Podkreśliło, że środki pochodzące z budżetu państwa (także budżetu jednostki samorządu terytorialnego) nie tracą swego charakteru na skutek przekazania ich w postaci dotacji w drodze czynności cywilnoprawnej, i nadal są to środki publicznoprawne, które podlegają szczególnym zasadom związanym z ich rozliczaniem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium w R. z dnia 4 stycznia 2016 r. wniosło Stowarzyszenia A.

Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, a w szczególności:

- § 16 ust. 2 oraz § 19 umowy nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. polegające na niewyjaśnieniu wątpliwości związanych z realizacją umowy w formie pisemnej oraz sposób polubowny,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 §3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,

- art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, wyjaśnienia wszelkich nieścisłości oraz złożenia wniosków dowodowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił również naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na uznaniu, iż skarżący wydatkował dotację niezgodnie z przeznaczeniem oraz § 4 ust. 2 oraz § 10 ust. 5 umowy nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym wyliczeniu procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej pkt 2 oraz uchylenie decyzji organu I instancji w części utrzymanej w mocy przez organ II instancji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej pkt II oraz poprzedzającej ja decyzję organu I instancji w części, do której odnosi zaskarżoną część decyzji organu II instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesione zostały argumenty, które ujęte były w odwołaniu, a do których ustosunkowywał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Wpierw wypada omówić zarzut najdalej idący, bo kwestionowania przez skarżącego drogi administracyjnej przy dochodzeniu przez organy zwrotu dotacji nie wykorzystanej zgodnie z postanowieniami umowy wiążącej strony umowy.

Zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Artykuł 67 u.f.p. stanowi z kolei, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W nawiązaniu do tych regulacji przywołać należy, przepisy, które stanowiły materialnoprawną podstawę zapadłych w sprawie decyzji. Art. 252 u.pf. stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Za dotacje pobrane w nadmiernej wysokości ustawodawca uznaje dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, zaś dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Z kolei wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona.

Zatem środki z tytułu udzielonej dotacji na realizację zadania publicznego zostały przyznane w drodze czynności cywilnoprawnej, lecz stanowią nadal środki publicznoprawne, które podlegają szczególnym zasadom ich rozliczania określonym w ustawie o finansach publicznych. Rację mają organy, jeśli wskazują, że wydatkowanie i rozliczanie tego rodzaju środków jest pod szczególną kontrolą. Organ zlecający realizację zadania publicznego przy wykorzystaniu udzielonej dotacji celowej jest uprawniony, ale i zobowiązany do kontroli i oceny realizacji tego zadania (art. 17 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie [Dz.U. z 2003, nr 96 poz. 874 z późn. zm.]) o czym stanowi zresztą sama, wiążąca strony umowa nr [...]z 19 marca 2015 r.

Z treści art. 16 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wynika, że organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybie określonym w art. 11 ust. 2 ustawy, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie o wsparcie realizacji zadania publicznego. Stosownie do tego przepisu ustawy w § 2 pkt 2 Stowarzyszenie jako beneficjent dotacji zobowiązało się wykonać zadanie publiczne zgodnie z ofertą oraz z uwzględnieniem aktualizacji kosztorysu i harmonogramu działań. Ocena wywiązania się z przyjętych na siebie zobowiązań powinna być dokonywana przez pryzmat przewidywanych działań stanowiących zakres rzeczowy realizowanego zadania publicznego.

Nie ma więc racji Skarżący wskazując, że cele zadania zostały osiągnięte, bowiem nie pod tym kątem odbywa się weryfikacja i kontrola realizacji zadania publicznego zleconego skarżącemu. Zleceniobiorca zobowiązał się do wykonania określonych działań zgodnie wiążącym strony kosztorysem i harmonogramem. Tak więc to te dokumenty stanowiące immanentną część wiążącej strony umowy nr [...]z dnia19 marca 2015 r. wraz aneksem nr 1 z dnia 14 maja 2015 r. powinny stanowić narzędzia do weryfikacji sporządzonego przez skarżącego sprawozdania końcowego złożonego organowi w dniu 30 lipca 2015 r.. Słusznie podkreślił organ odwoławczy, że skoro w umowie określono przedmiot umowy to jego pełne zrealizowanie było obowiązkiem zleceniobiorcy zaś jednostronne zmiany zakresu przedmiotu umowy nie mogą zostać potraktowane inaczej niż nienależyte wykonanie umowy. Rację ma także organ zauważając, że problemy organizacyjne zleceniobiorcy nie mają żadnego znaczenia i nie mogą wpłynąć na odstąpienie od obowiązku określenia zwrotu dotacji. Nie można więc mówić, że cel zadania został osiągnięty, skoro jak prawidłowo ustaliły organy znacząco został zmniejszony zakres rzeczowy umowy. Bezsporne jest, że Skarżący nie przeprowadził specjalistycznego doradztwa w organizacji oraz przeprowadzono tylko dwa szkolenia dla organizacji pozarządowych podczas gdy harmonogram przewidywał cztery takie szkolenia. Podkreślenia wymaga, że strony umowy nr [...]zmniejszenie zakresu rzeczowego realizowanego zadania zgodnie uznały za egzemplifikowany przypadek nienależytego wykonania umowy. Nie można w tym kontekście zasadnie twierdzić, że cel zadania publicznego został zrealizowany, jeśli nie zostały wykonane zadania wynikające z zaakceptowanego harmonogramu.

Warto zaznaczyć, że wzmiankowany aneks nr 1 zmienił jedynie warunki umowy w zakresie terminu realizacji zadania publicznego oraz rozliczenia otrzymanej dotacji, nie modyfikując zakresu rzeczowego. Dlatego słusznie organy odmówiły uwzględnienia aktualizacji harmonogramu działań i kosztorysu, które to dokumenty stanowiły jednostronną zmianę zakresu rzeczowego, a nadto zostały przedłożone prawie trzy miesiące po terminie realizacji zadania. Nie maja więc umocowania w realiach przedmiotowej sprawy zarzuty skarżącego naruszenia przepisów prawa procesowego związanych z gromadzeniem i oceną materiału dowodowego a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zebrane dowody były wystarczające do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie sądu organy dokonały prawidłowej weryfikacji sprawozdania końcowego z wraz z dowodami źródłowymi, co pozwoliło na ustalenie wydatków kwalifikowanych , a co za tym idzie zrealizowanego zakresu działań zgodnego z treścią wiążącej strony umowy. Lektura skargi dowodzi, że nie zawiera ona konkretnych, merytorycznych zarzutów co do przeprowadzonej pod tym kątem analizy, przedstawionej w sposób pełny i jasny w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Zawarte tam uwagi co do każdego wydatku w aspekcie jego kwalifikowalności czy też nie zasługują zatem na aprobatę sądu, bez potrzeby szczegółowego analizowania. Zgodzić się więc należy z organami, że rozliczenie zleconego zadania publicznego pozwala na ustalenie, że całkowity koszt wykonania zadania, zgodny z umową nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. wynosi 37 830, 03 zł. W tym 29 647,47 zł zostało rozliczonych udzielona dotacją, a kwota 8 182,56 zł stanowi wkład własny (4 757,72 zł – środki własne, 3 424,84 – wkład osobowy.

Nie można jednak zgodzić się z organami z przyjęta metodologią wyliczenia części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.

Przypomnieć należy, że artykuł 252 ust. 1u.f.p.stanowi, iż dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

W myśl art. 252 ust. 5 u.f.p., zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Zgodnie zaś z art. 252 ust. 6 pkt 1u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Natomiast art. 252 ust. ust 3 u.f.p. stanowi, że dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub sfinansowanie dotowanego zadania.

Z przedstawionej wyżej definicji legalnej dotacji pobranej w nadmiernej wysokości wynika, że do jej ustalenia oraz określenia konieczne jest wykazanie sprzecznie z jakimi przepisami prawa lub zapisami umowy została wykorzystana przyznana dotacja. W rozpatrywanej sprawie wysokość dotacji nie została określona w odrębnych przepisach, takich nie wskazują też organy w decyzjach, lecz ustalona została umownie i z tego względu ocena, czy dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, może być dokonana wyłącznie z perspektywy postanowień zawartej przez strony umowy. Tymczasem z umowy wiążącej strony nr [...]z dnia 19 marca 2015 r. nie wynika prawo zleceniodawcy do proporcjonalnego miarkowania wysokości należnej dopłaty do wysokości zaangażowanego wkładu własnego. W § 4 ust 1 w/w umowy zawarto postanowienie, zgodnie z którym Stowarzyszenie zobowiązało się do zachowania procentowego udziału dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego, a w pkt 2 wskazano, że ten procentowy udział wynosi nie więcej niż 67,92 z tolerancją 1% (§ 10 ust 5 umowy). Zgodnie z § 10 ust 6 przekroczenie limitu procentowego udziału dotacji w kosztach zadania publicznego uważa się za pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Z przedstawionych zapisów umowy, która, jak to podkreślono powinna stanowić punkt odniesienia do ustalenia dotacji udzielonej w nadmiernej wysokości, nie ma zapisu, który pozwalałby uznać, że dotacją tak kwalifikowaną jest także ta część dotacji, która nie odpowiada kryterium procentowego stosunku dotacji do wartości zaangażowanego wkładu własnego. Zapisy umowy łączącej strony powinny być w tej mierze jednoznaczne i klarowne, aby nie mogły stanowić podstawy do nadinterpretacji, domysłów czy nadużyć.

Z tych względów, o ile racje mają organy, że poziom należnej dopłaty należy ustalać w odpowiedniej proporcji stanowiącej procentowy udział dotacji (67,92%) w przyjętych całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego (37 830, 03 zł), to bezpodstawnie odnoszą ten poziom także do proporcji udziału wkładu własnego w całkowitych kosztach realizacji zadania publicznego w stosunku do udziału w tych kosztach dopłaty.

Tego rodzaju postąpienie organów nie tylko nie znajduje oparcia w postanowieniach komentowanej umowy nr [...]z 19 marca 2015 r., ale też nie daje się pogodzić z elementarnym poczuciem sprawiedliwości. Chodzi o to, że jakkolwiek skarżący nie wykazał poniesienia kosztów uznanych za kwalifikowalne na odpowiednim poziomie w stosunku do dopuszczalnego procentowego udziału dotacji, ale te wydatki zostały już poniesione, wprawdzie rozliczone otrzymaną dotacją, lecz w sytuacji zakwestionowania tej części rozliczenia końcowego z realizacji zadania publicznego, i w konsekwencji zwrotu części dotacji uznanej za nadmierną, będą musiały być zrefinansowane środkami własnymi Stowarzyszenia.

Zgodzić się zaś trzeba ze stanowiskiem organów, że część przyznanej dotacji w kwocie 352,53 stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością przekazanej na podstawie umowy dotacji (30 000 zł) a wysokością dotacji wykorzystanej zgodnie z umową (29 647,47 zł) stanowi dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, co również wykazała dobitnie weryfikacja poniesionych wydatków przez pryzmat wiążącej stronę umowy, w tym harmonogramu przyjętych działań. Aby można było uznać dany wydatek (działanie) przewidziany zakresem rzeczowym umowy, finansowany zgodnie z tą umową udzieloną dotacją, za zgodny przeznaczeniem, musi być zgodny tak z umownym zakresem rzeczowym jak i co do źródła finasowania. Nie wystarczy, jak tego chce skarżący, aby dany wydatek był li tylko przewidziany zakresem rzeczowym, bez względu na źródło finansowania.

Wobec kierunku rozstrzygnięcia sądu zbędne stało się ustosunkowanie do zarzutu obrazy przepisu art. 10 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, w zaskarżonej części, naruszają przepisy prawa materialnego a to art. 252 ust 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.f. w zw. z § 4 ust 2 i § 10 ust 5 i 6 umowy [...]z 19 marca 2015 r. ,w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu tych decyzji w zaskarżonej części.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni przytoczoną powyżej ocenę prawną i na jej podstawie dokona analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście ustalenia wysokości nadmiernie pobranej dotacji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., przy czym, mając na względzie, że co do zasady główne zarzuty skargi nie okazały się zasadne, a konieczność rozstrzygnięcia kasatoryjnego wynikała z uwzględnienia zarzutów podniesionych "z ostrożności procesowej", a więc tylko co do ustalenia części dotacji uznanej za nadmierną, sąd po myśli art. 206 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w pełnej wysokości.