Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1000/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 107 par. 3, art. 7, art. 77 par. 1, art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 92a ust. 2,  ust. 3,ust. 10, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 4 pkt 11,
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U.

z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) dalej: "K.p.a." oraz art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58) dalej: "u.t.d." oraz lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania K. P. (dalej jako: "strona", "skarżący"), Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. o nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł) oraz wykonywaniu przewozu drogowego, bez posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł).

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy:

Dnia [...] marca 2019 r., w S. przy ul. [...] miała miejsce przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji, kontrola drogowa samochodu osobowego marki K. O NR REJ. [...], którym kierował K. P.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...]. Pasażer dokonał płatności za wykonany kurs w wysokości [...] zł za pośrednictwem aplikacji Bolt, nie otrzymując paragonu, a jedynie potwierdzenie wniesienia opłaty na telefonie. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy i dowód osobisty. Nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób ani orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokoły przesłuchania strony i pasażerów w charakterze świadków. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...].

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił pełnomocnika strony, który zgłosił swój udział w postępowaniu o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń zasad wykonywania transportu określonych w lp.: 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Strona została wezwana do przedstawienia ważnych na dzień kontroli orzeczeń: lekarskiego oraz psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W toku postępowania strona ani jej pełnomocnik nie złożyli żadnych wyjaśnień.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 2019 r. o nr [...] nakładającej na stronę, jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonych naruszeń, wskazanych w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym (po [...] zł za każde naruszenie).

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. strona, poprzez pełnomocnika, złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, że organ I instancji nie ustalił, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., jak również czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 tej ustawy oraz czy posiadał status przedsiębiorcy. Zdaniem odwołującego się, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy, i tym samym podlegał obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego o braku takich przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych. Pełnomocnik skarżącego wskazał też na naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d. podkreślając, że organ I instancji bez względu na ilość prowadzonych przez organ I instancji postępowań nie mógł nałożyć na stronę kar, których suma przekraczałaby kwotę 12.000 zł, albowiem niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie.

Organ odwoławczy uznał powyższe zarzuty za niezasadne, wskazując

iż stosownie do art. 4 pkt 22 lit. t) u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy, a także ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.

Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa

w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych.

Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.

Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawne nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Ponadto, stosownie do art. 92c ust. 1a. przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 ww. ustawy.

W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. ust. 2, 4 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zastosowania nie znajduje również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a., daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.

Jak wynika z przepisu art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Zgodnie zaś z art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Według lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w -wysokości 1000 zł.

Stosownie do lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1.000 zł.

W myśl art. 39m u.t.d., wymagania, o których mowa w art. 39a – 39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W ocenie organu odwoławczego zasadnicze znaczenia dowodowe w sprawie posiada protokół kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. W świetle tego dokumentu bezspornym jest fakt, iż strona wykonując przewóz nie dysponowała w dniu kontroli stosownymi orzeczeniami stwierdzającymi brak przeciwwskazań, zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W niniejszej sprawie strona była jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Skoro podmiot wykonujący przewóz realizuje go osobiście, to nie jest wyłączony z obowiązku posiadania stosownych uprawnień.

Będąc jednocześnie kierowcą i osobą wykonującą czynności związane

z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. skarżący był zobowiązany w chwili kontroli do posiadania odpowiednich dokumentów. Organ odwoławczy uznaje zatem za zasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., tj. po [...] zł za brak orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, potwierdzających brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż przewóz wykonywany w dniu kontroli nie był transportem drogowym w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowymi jest nietrafne. Przewóz ten nie miał charakteru przewozu okazjonalnego, ponieważ nie spełniał wymogów przewozu okazjonalnego. W ustawie o transporcie drogowym ustawodawca wskazał wprost w art. 39m, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39k, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu powinna wykazać sama strona.

Przepis ten pozwala na uniknięcie odpowiedzialności, wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący czynności związane

z tym przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania osoby wykonującej czynności związane z przewozem lub działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu swoich obowiązków, lecz do sytuacji wyjątkowych, których przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie była w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu braku wpływu tej osoby na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego.

Zdaniem organu II instancji, nieuzasadniony jest także zarzut pełnomocnika strony, co do naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. Niniejsze postępowanie zakończyło się wydaniem przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z [...] maja 2019 r.

o nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Natomiast decyzją, na którą powołał się pełnomocnik strony (nr [...]) organ ten nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł (tj. [...] złotych z tytułu lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i [...] złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), ograniczoną do wysokości [...] zł, zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Organ I instancji zastosował karę zgodnie z przepisami prawa, albowiem znowelizowana ustawa o transporcie drogowym przewiduje odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy. W załączniku nr 3 został zamieszczony wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokość kar pieniężnych, które nakładane są na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Załącznik nr 1 stanowi natomiast wykaz wykroczeń oraz wysokość grzywien za poszczególne naruszenia, których dopuścił się kierujący. Natomiast w załączniku nr 4 ustawodawca przewidział wykaz naruszeń i wysokość kar nakładanych na osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym. Ukaranie za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. w żadnej mierze nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec strony jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załączniku nr 4. Niniejsze postępowanie odnosi się tylko do nałożonej kary administracyjnej na stronę jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. i maksymalna kara pieniężna została ograniczona do kwoty wskazanej w art. 92a ust. 4 u.t.d. zgodnie z którym, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 3.000 złotych. Natomiast decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych tytułem naruszeń z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca nie przewidział możliwości łączenia tychże kar. Ograniczenie kwotowe o którym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., odnosi się do maksymalnej kary pieniężnej nakładanej tylko i wyłącznie z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wyjątkiem może być sytuacja, o której mowa w art. 92a ust. 10 u.t.d., a więc jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem naruszenia strony z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie są tożsame z naruszeniami z załącznika nr 4 do ww. ustawy.

Powyższą decyzję ostateczną pełnomocnik strony zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, brak zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli i czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniami;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;

- art. 8 K.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie rozwinął powyższe zarzuty, kwestionując w szczególności charakter dokonanego przewozu, który – w ocenie skarżącego - nie odpowiada definicji krajowego przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d.

Zdaniem skarżącego, wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby stwierdzone w toku kontroli czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej.

Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej należy jej zarobkowy charakter oraz ciągłość. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w sposób legalny, niemniej jednak można przyjąć, że ciągłość działalności gospodarczej oznacza trwale bądź powtarzające się w pewien zorganizowany sposób czynności związane z prowadzoną działalnością.

Skarżący nie tylko nie posiadał statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.

Przede wszystkim skarżący nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącego możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera z platformy internetowej o nazwie Bolt. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie, z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt, nie zaś na rzecz kierowcy i stanowi opłatę za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową Bolt karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieje się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz Bolt.eu.

Skarżący zatem kwestionuje, jakoby w dniu [...] marca 2019 roku wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny.

Konsekwencją stwierdzenia, że skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz że nie wykonywał ani nie wykonuje pracy na stanowisku kierowcy musi być uznanie, że nie podlega on obowiązkom posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisk u kierowcy.

Podnosząc powyższe zarzuty i argumenty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa dotyczy kary nałożonej na skarżącego na podstawie art. 92a

ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

W związku z treścią art. 134 P.p.s.a., poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje podniesiona w odwołaniu kwestia wymierzenia skarżącemu odrębnie kary za naruszenia wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d. i odniesienie się organu odwoławczego do tego zarzutu w zaskarżonej decyzji. Skoro ta druga kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji, nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy zatem nie może być przedmiotem oceny Sądu przy rozpatrywaniu niniejszej skargi.

Oceniając zasadność przedmiotowej skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem ani podniesione w niej zarzuty, ani analiza akt postępowania i treści decyzji nie dają podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego niniejszą skargą rozstrzygnięcia stanowiły wskazane w decyzji przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę który musi spełniać wskazane w tym przepisie warunki w tym m.in., nie mieć przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania tej pracy (pkt 4). W tym celu stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa

w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń określa załącznik nr 4 do ustawy. Stosownie do lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł. Również wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).

W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu [...] marca 2019 r. w S. przewoził pojazdem marki K. o wskazanym na wstępie numerze rejestracyjnym, pasażerów z ulicy [...] na ulicę [...]. Kontakt kierowcy z klientami został nawiązany przy pomocy aplikacji Bolt. Za pośrednictwem tego systemu została też uiszczona przez klientów opłata za przewóz. W wyniku dokonanej przez funkcjonariuszy Policji kontroli stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy kierowcy. Kwestią sporną jest natomiast to, czy zaistniały okoliczności uzasadniające wszczęcie i prowadzenie wobec skarżącego postępowania administracyjnego w oparciu o przytoczone w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o transporcie drogowym. Skarżący twierdzi, że nie miał statusu przedsiębiorcy a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego; nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie Sądu, stanowisko to jest nietrafne a organy prawidłowo ustaliły

na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący w dniu

[...] marca 2019 r. wykonywał przewóz osób, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego w rozumieniu przepisów u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, gdy jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, to przewóz okazjonalny, który również podlega reżimowi tej ustawy. Wprawdzie zawarta w art. 4 pkt 11 u.t.d. definicja przewozu okazjonalnego nie jest precyzyjna, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisach prawa wspólnotowego, tj. w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się również, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala zatem na uznanie, że skarżący w dniu [...] marca 2019 r. za pośrednictwem platformy informatycznej Bolt wykonał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami ustawy o transporcie drogowym. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji Bolt. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Należność za przejazd została pobrana z karty pasażera po wykonanym kursie.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 34/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

Skarżący, korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu

z klientem, realizował zatem zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, za co uzyskał wynagrodzenie, choć nie bezpośrednio od pasażera, jak przy przewozach taksówkowych, ale od pośrednika w przedstawionym wyżej rozumieniu. Różnica ta jest jednak bez znaczenia dla kwalifikacji wykonanej przez kierowcę usługi jako przewozu podlegającego regulacjom ustawy o transporcie drogowym. W świetle dokonanych przez organ ustaleń i powyższej ich analizy, skarżący we własnym imieniu i na swoją rzecz wykonywał usługę w zakresie transportu drogowego, w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. zatem podlega odpowiedzialności za brak ważnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, a także od innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Organ zasadnie zatem nałożył na skarżącego karę pieniężną, przewidzianą w powołanych przepisach ustawy o transporcie drogowym, uznając, iż był on podmiotem wykonującym czynności związane z przewozem w rozumieniu tej ustawy, bez ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Niezasadny jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, art. 92 ust. 6

w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.

Sąd nie podziela jednak wyrażonego w zaskarżonej decyzji stanowiska, iż ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4, nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tego samego podmiotu postępowania w przedmiocie naruszeń stwierdzonych podczas tej samej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy oraz że kary z obu tytułów nie sumują się i nie podlegają ograniczeniu określonemu w art. 92a ust. 3 u.t.d. Stanowisko to jest bowiem sprzeczne z treścią art. 92a ust. 10 u.t.d. zgodnie z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2 nakłada się wyłącznie karą pieniężną o której mowa w ust. 1.

Jednakże – jak wskazano wyżej – Sąd związany jest granicami sprawy określonymi treścią zaskarżonej decyzji, wobec czego w niniejszym postępowaniu nie może oceniać innej decyzji wydanej wobec skarżącego, w innym postępowaniu. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wymierzenie skarżącemu w odrębnej decyzji kary za naruszenie określone w załączniku nr 3 do u.t.d., odnoszącym się do warunków przewozu o których mowa w ust. 1 art. 92a u.t.d., nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca

z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, tzn. jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich. Do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przez organy ogólnych zasad postępowania, w tym art. 7 i 77§ 1 i art. 8 K.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe.

Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zawartych w odwołaniu zarzutów czy poglądu strony nie świadczy o ich pominięciu. Uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, organ odwoławczy obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy.

Dodać należy, iż stanowisko, iż kierowca dokonując przewozu skojarzonego

za pośrednictwem aplikacji Bolt, mimo, iż nie prowadzi działalności gospodarczej podlega z mocy art. 39m u.t.d., jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem, podlega regulacjom ustawy o transporcie drogowym, znalazł akceptację w orzeczeniach sądów administracyjnych, m.in. w wyrokach WSA w Lublinie z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. III SA/Lu 300/19 oraz WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1329/19. Również NSA w wyroku z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. II GSK 701/17 (i innych) uznał, iż z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy podmiot dokonujący przewozu prowadzi działalność gospodarczą.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Końcowo Sąd pragnie zaznaczyć, że uszło jego uwadze, iż w tutejszym Sądzie pod sygn. I SA/Sz 35/20 została również zarejestrowana skarga na decyzję, którą nałożono na skarżącego karę [...] zł tytułem dokonanych tym samym przewozem naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.