Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1890/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20, 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1 i 2, par. 46 ust. 2, par. 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] - jako organ realizujący zadania z zakresu administracji rządowej w sprawach gospodarowania wodami - decyzją z dnia [...] r., znak: [...], orzekł o przejściu w trwały zarząd "A" w K. (dalej zwanego "A") gruntów pokrytych wodami płynącymi potoku [...] w gminie B., obręb ewidencyjny R., stanowiących działkę nr 1, o powierzchni [...] ha. Decyzja ta wpłynęła w dniu [...] r. do organu ewidencyjnego Starostwa Powiatowego w B., celem jej ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Geodezyjno-Kartograficznego Starostwa Powiatowego w B. poinformował "A" oraz Wydział Zagospodarowania Przestrzennego, Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego, że nie jest możliwe wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów na podstawie ww. decyzji z uwagi na brak w ewidencji działki nr 1.

Pismem z dnia [...] r., znak: [...], "A" zwrócił się o wszczęcie postępowania administracyjnego i przywrócenie w operacie ewidencji gruntów działki oznaczonej numerem 1. Podniósł, że dokonana zmiana w ewidencji gruntów polegająca na wydzieleniu z działki nr 1 działek o nr 2, 3 i 4 została dokonana z rażącym naruszeniem prawa, bez uwzględnienia przepisów wynikających z ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.). Wydzielone działki nr 2 i 3 przypisane w ewidencji gruntów i budynków A. H. wchodzą bowiem w koryto potoku [...]. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 14 i 14a ustawy Prawo wodne grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi stanowią własność Skarbu Państwa i nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu oraz nie stosuje się do nich przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyraził także pogląd, że przed wydzieleniem z działki nr 1 części odpowiadającej innej własności konieczne było - zgodnie z art. 15 Prawa wodnego - ustalenie linii brzegu. W oparciu o te argumenty "A" wniósł o usunięcie rażącego naruszenia prawa poprzez przywrócenie w ewidencji gruntów budynków działki nr 1, a w przypadku ponownego wprowadzenia zmiany (również w odniesieniu do innych działek rzecznych) uzależnić jej wprowadzenie od uprzedniego ustalenia linii brzegu.

Odpowiadając na ten wniosek Naczelnik Wydziału Geodezyjno-Kartograficznego Starostwa Powiatowego w B. wyjaśnił zaistniały stan prawny przedmiotowej nieruchomości oraz zwrócił się do "A" o dostarczenie decyzji o ustaleniu linii brzegowej na przedmiotowym odcinku w obrębie R. oraz odpisu z księgi wieczystej potwierdzającego własność Skarbu Państwa. "A" podtrzymało jednak swój wniosek a odnosząc się wezwania dotyczącego uzupełnienia przedłożonej dokumentacji wskazało, że dokumentację geodezyjną dla potrzeb ustalenia linii brzegu powinna dostarczyć osoba, która domagała się dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów.

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] R. w zakresie przywrócenia w miejsce działki 4 o powierzchni [...] ha — działki 1 o powierzchni [...] ha, oraz ujawnienia prawa trwałego zarządu "A" w K. do działki 1 zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podkreślił, że z uwagi na treść wpisów w księdze wieczystej [...] oraz nieprzedstawienie przez "A" dokumentu potwierdzającego prawo własności Skarbu Państwa, a jedynie powoływanie się na art. 14 i 14a Prawa wodnego oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. brak było podstaw do uwzględnienia żądań wnioskodawcy.

W odwołaniu od tej decyzji "A" podtrzymał swoje wcześniejsze zarzuty dotyczące nieprawidłowego ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działek o nr 2, 5 i 4 wskazując w szczególności, że ta zmiana została dokonana z rażącym naruszeniem prawa bowiem nie uwzględniała przepisów ustawy Prawo wodne, a przywróciła zapisy historyczne wynikające z katastru przedwojennego. Organ nie wyjaśnił zaś na jakiej podstawie zatwierdzony został podział działki nr 1, a zwłaszcza czy była w tej sprawie wydana stosowna decyzja, oraz dlaczego "A" nie był stroną postępowania podziałowego. Brak tych ustaleń dowodzi naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa. Podtrzymał także swój pogląd, że przed wydzieleniem z działki rzecznej nr 1 innej własności konieczne było - zgodnie z art. 15 Prawa wodnego - ustalenie linii brzegu, które powinno być zagadnieniem wstępnym przed dokonaniem zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdził wreszcie, że nie jest możliwe przywrócenie historycznego prawa własności działki stanowiącej wodę płynącą, ponieważ wyłączona jest ona z obrotu prawnego.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. ( dalej zwany [...]WINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Podał, że przeprowadzona przez niego analiza dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę wprowadzenia do operatu ewidencyjnego aktualnych wpisów w zakresie przedmiotowej działki dowodzi, że zmiana nr [...] z dnia [...] r. wprowadzona została na podstawie zawiadomienia z ksiąg wieczystych [...] z dnia [...] r. oraz przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania geodezyjnego KERG [...], którym przeprowadzono aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotychczasowego oznaczenia działki nr 1 na nowe oznaczenie o nr 2, 3 i 4. W wyniku tego opracowania wyodrębniono m.in. z dotychczasowej działki oznaczonej numerem 1 działki o różnym stanie własności. W taki sam sposób tyle, że w oparciu o opracowanie KERG [...] przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wprowadzono w [...] roku do ewidencji działkę nr 1, którą wyodrębniono z działki oznaczonej numerem 6. [...]WINGiK wyjaśnił też, że ewidencja gruntów dla obrębu R. założona została w oparciu o wykonane w roku [...] pomiary stanu posiadania na gruncie. Zgodnie z dyspozycjami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków oraz obowiązujących wówczas przepisów wykonawczych, przy zakładaniu ewidencji nie badano wówczas stanów prawnych nieruchomości wynikających z tytułów własności (np. ksiąg wieczystych), tylko ustalano i rejestrowano faktyczny stan użytkowania gruntów w tym czasie. Dla przedmiotowego obszaru w operacie ewidencji gruntów ujawniono wówczas działkę o numerze 7 w posiadaniu (władaniu) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Referat Melioracji Wodnych oraz działkę o numerze 8 w posiadaniu J. i G. H. Dla obszaru objętego częścią działki nr 7 i całej działki 8 istniała dawna księga wieczysta oznaczona nr [...] zawierająca oznaczenia parcel katastralnych, a nie działek ewidencyjnych. W księdze tej jako właściciele wpisani byli J. i G. H.

W roku [...] działka nr 7 uległa podziałowi na działki nr 7/1, 7/2, 7/3 i 6. Działka nr 6 przypisana została dotychczasowemu władającemu, tj. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. Referat Melioracji Wodnych. W roku [...] sporządzona została dokumentacja geodezyjna, która miała na celu porównanie oznaczenia danych ewidencyjnych ujawnionych w ewidencji gruntów dla działki nr 8 z odpowiadającymi jej danymi ujawnionymi w istniejącej księdze wieczystej. Z opracowania geodezyjnego KERG [...] wynika, że dokumentacja ta została sporządzona błędnie, gdyż działkę nr 8 uznano za odpowiednik całej parceli nr 9. Na tej podstawie dokonano błędnego wpisu w dziale I księgi wieczystej polegającego na zmianie dotychczasowego oznaczenia parceli gruntowej nr 9 o powierzchni [...] ha na nową działkę ewidencyjną o numerze 8 i powierzchni [...] ha. Autor opracowania KERG [...] wykazał, że faktycznie parceli gruntowej nr 9 o powierzchni [...] ha odpowiadała nie tylko działka nr 8 o powierzchni [...] ha (w opracowaniu zmieniono numer na 8/1), ale także wyodrębnione m.in. z działki 1 działki nr 2, 3 i 4, a ponadto jeszcze inne działki, które nie stanowią jednak przedmiotu postępowania.

W oparciu o opracowanie KERG [...] dokonano zmiany oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nr [...], gdzie jako właściciel w dziale II wpisana jest obecnie A. H. Na podstawie zawiadomienia z ksiąg wieczystych z dnia [...] r. oraz na podstawie ww. opracowania zmianą nr 96/2012 dokonano aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Aktualnie zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące przedmiotowej nieruchomości są zgodne z zapisami w księdze wieczystej nr [...], a przedmiotowe działki stanowią grunt o jednorodnym stanie prawnym, a więc spełniają wymogi rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Działki oznaczone aktualnie numerami 2 i 3 stanowią, zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] własność A. H., natomiast działka nr 4 - zgodnie z wpisem w ewidencji gruntów i budynków - znajduje się w samoistnym posiadaniu "A" w K. Samoistne posiadanie działki nr 6, z której następnie wyodrębniono m.in. działkę nr 1 wpisane zostało do ewidencji gruntów i budynków na podstawie pisma "A" w K. (jako następcy wcześniejszego władającego - [...] Zarządu Gospodarki Wodnej w K.).

Konkludując organ podkreślił, że dokumentacja KERG [...] potwierdziła niezgodność między stanem prawnym działek (objętych niniejszym postępowaniem) ujawnionym w księdze wieczystej, a stanem w operacie ewidencji gruntów i budynków. Konieczne zatem stało się doprowadzenia do zgodności stanu prawnego przedmiotowych działek ujawnionego w księgach wieczystych ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. [...]WINGiK zwrócił też uwagę, że opracowaniem KERG [...] nie przeprowadzono podziału nieruchomości, a przyjęta do zasobu państwowego dokumentacja tego opracowania stanowiła propozycję zmiany danych ewidencyjnych w taki sposób, aby ujawnione w ewidencji działki spełniały wymogi rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakazujące działki ewidencyjne traktować jako grunty o jednorodnym stanie prawnym ( § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Odnosząc się do zarzutu "A" wydzielenia z działki nr 1 działek o nr 2, 3 i 4 z rażącym naruszeniem przepisów ustawy Prawo wodne organ odwoławczy zauważył, że przepisy tej ustawy, z wyjątkiem art. 15b nie odnoszą się do kwestii związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków objętych regulacjami Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W myśl art. 14a ust. 1 Prawa wodnego grunty pokryte wodami powierzchniowymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa wchodzą w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie zaś do ust. 2 tego artykułu przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu, o którym mowa w ust. 1, oraz ich wykreślenie z zasobu, stwierdza w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa wart. 11 ust. 1 właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. W świetle tej regulacji, prawo własności gruntu pokrytego powierzchniowymi wodami płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, może być wykazane przez Skarb Państwa jedynie wydaną na wniosek właściwego organu lub jednostki określonej w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo wodne - decyzją Starosty. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 a Prawa wodnego śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Zaliczenie potoku [...] do śródlądowych wód powierzchniowych, uregulowało jednak tylko sytuację prawną tego potoku jako wody, ale nie gruntu pokrytego tym potokiem. Przewidziana art. 14a Prawa wodnego regulacja ma bowiem zastosowanie także w sytuacji przewidzianej art. 17 ust. 1, tj. wówczas, gdy śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody. Grunt staje się własnością właściciela wody, ale jego przyjęcie do z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa następuje w formie decyzji Starosty wydanej na wniosek. W tym miejscu organ podkreślił, że art. 14a ust. 2 stanowi o przejęciu gruntu, a nie o jego zbyciu. W tym kontekście termin "grunt" odnosi się do celu gospodarczego, nie jest więc pojęciem prawnym jak np. nieruchomość. Przejęcie gruntu powoduje zmianę jednostki gospodarującej gruntem pokrytym wodą, a nie zmianę właściciela. Następnie organ stwierdził, że czynności o jakich mowa w art. 14a ust. 2 ustawy - Prawo wodne mają jedynie charakter deklaratoryjny jednocześnie taka decyzja może dotyczyć wyłącznie sytuacji, o której mowa w art. 14a ust. 1 tej ustawy. Stwierdzić można zatem wyłącznie przejście do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Wskazany stan rzeczy winien być przy tym bezsporny. Winno z niego bez żadnych wątpliwości wynikać, że Skarbowi Państwa przysługuje zarówno własność wody płynącej, jak również własność gruntów pokrytych tą wodą.

[...]WINGiK w związku z tym uznał, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyjęcie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntów pod potokiem [...], a później do przekazanie tych gruntów w trwały zarząd "A" zależeć powinno w pierwszej kolejności od wyniku postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej przedmiotowej działki ze stanem rzeczywistym. Wpis w księdze wieczystej ujawniający jako właściciela dla przedmiotowej nieruchomości A. H. stanowi przeszkodę uniemożliwiającą - zdaniem organu - wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie gruntów pokrytych wodami przedmiotowego potoku do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, bowiem skoro w księdze wieczystej [...] jest wpisana A. H. jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, to organ administracji był związany domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 2982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361, ze zm.), a podważenie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej było możliwe jedynie w drodze powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Postępowanie przed sądem powszechnym powinno zatem poprzedzać wydanie decyzji na podstawie art. 14a ust. 2 ustawy Prawo wodne. Organ powołał się także na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt II CZP 69/09 (LEX n 551070), w której stwierdzono, że przepis art. 2 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. - Prawo wodne stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej nabycia prawa własności przez Skarb Państwa bez potrzeby stwierdzenia nabycia tego prawa orzeczeniem sądu, chyba że zachodzi konieczność uzgodnienia stanu prawnego księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W uchwale tej wyjaśniono, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i piśmiennictwie przyjmuje się, iż w wyjątkowych sytuacjach podstawą wpisu może być sam przepis ustawy (por. uchwały z dnia 9 lipca 1993 r., sygn. akt III CZP 9/93, OSNC z 1994 r., nr 2, poz. 29 i z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt III CZP 15/09, OSNC z 2010r., nr 1, poz. 10 oraz postanowienia z dnia 24 czerwca 1997 r., sygn. akt II CKN 216/97, OSNC z 1998 r., nr 1, poz. 7 i z dnia 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1092/00, OSNC z 2003 r., nr 9, poz. 122). Sytuacja taka ma jednak miejsce gdy nabycie własności nastąpiło z mocy samego prawa i taki przypadek przewidywał art. 2 Prawa wodnego z 1962 r. Obecnie jednak o własności Skarbu Państwa wód płynących oraz gruntów pod tymi wodami przesądzają przepisy art. 10 ust. 1a w związku z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r., które stanowią podstawę wpisu do księgi wieczystej nabycia prawa własności przez Skarb Państwa bez potrzeby stwierdzenia nabycia tego prawa orzeczeniem sądu. Jeżeli jednak w księdze wieczystej jako właściciel figuruje osoba fizyczna, to - o ile do usunięcia powstałej niezgodności pomiędzy jej treścią a rzeczywistym stanem prawnym nie dojdzie w drodze oświadczenia tej osoby w odpowiedniej formie - konieczne jest orzeczenie sądu wydane na podstawie przepisu szczególnego, jakim jest art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Przepis ten pozwala, przy braku ograniczeń dowodowych, uzyskać wyrok będący podstawą wpisu stanu prawnego zgodnego ze stanem rzeczywistym.

W ocenie [...]WINGiK oznacza to, że bez wzruszenia na drodze postępowania cywilnego obecnego wpisu w księdze wieczystej prawa własności nie było możliwe wydanie decyzji o przejęciu działki gruntu pokrytego potokiem Żylica do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, a następnie przekazaniu tych gruntów w trwały zarząd "A". Wynik postępowania cywilnego w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowił bowiem zagadnienie wstępne w sprawie o przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz w sprawie o przejście w trwały zarząd stanowiących własność Skarbu Państwa wód oraz gruntów pod wodami stwierdzane w trybie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 130, poz. 1087 ze zm.). Mając powyższe na uwadze organ ten stwierdził, że w niniejszej sprawie Skarb Państwa nie wykazał się prawem własności przedmiotowego gruntu pokrytego wodami potoku [...], a zatem nie istniała podstawa wpisu do ewidencji gruntów, który ujawniłby trwały zarząd przedmiotową nieruchomością sprawowany przez "A". Przepisy art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i art. 15 b Prawa wodnego nie stanowią bowiem samoistnej podstawy do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym. Akt normatywny może stanowić podstawę wpisu w ewidencji gruntów dotyczących prawa do nieruchomości, jeżeli normy w nim zawarte ustalają takie prawo oraz określają w sposób jednoznaczny podmioty oraz obiekty ewidencyjne (obszar, numery ewidencyjne działek), do których się ono odnosi, a jednocześnie z przepisów tych nie wynika obowiązek potwierdzania nabycia tego prawa w drodze orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Spełnienie przez organ pierwszej instancji żądania odwołującego doprowadziłoby do sytuacji, w której wpis w ewidencji gruntów i budynków pozostawałby w sprzeczności z wynikającym z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece domniemaniem, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

[...]WINGiK stwierdził też, że bezzasadny był zarzut pominięcia "A" jako zarządzającego potokiem [...] jako strony postępowania o podział, bowiem, nie dokonano sensu stricte podziału nieruchomości, a jedynie wyodrębniono działki o jednorodnym stanie prawnym. Nawet gdyby zaś taki podział został przeprowadzony to Starosta nie był organem właściwym w sprawach podziałów nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Admiracyjnego Dyrektor "A" w K., zastępowany przez radcę prawnego A. B., zarzucił naruszenie decyzją [...]WINGiK: 1) przepisu § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego polegającej na wydzieleniu z działki 1 działek 2, 3 oraz 4; 2) przepisu § 12 tego rozporządzenia poprzez wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków bez przewidzianej przepisami podstawy; 3) art. 14 ust. 1, ust. 1a w związku z art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz. 145, z późn. zm.) poprzez pominięcie tego i przepisu przy wydzieleniu z działki 1 działek 2, 3 oraz 4 oraz odmowie przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków działki oznaczonej numerem 1; 4) przepisu § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia poprzez uznanie, że działki wydzielone z działki nr 1 są działkami jednorodnymi pod względem prawnym; 5) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013, poz. 707 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych objęte są oznaczenia w dziale I-O księgi wieczystej [...], co spowodowało odmowe wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków zgodnej z jego żądaniem; 6) przepisów art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu Dyrektor "A" wskazał, że dopiero w dniu [...] roku dowiedział się, że pokonano zmiany oznaczenia działki 1 na działki 2, 3 oraz 4. W ten sposób działki o numerach 2 i 3, pomimo, że stanowią w części grunty pokryte wodą zostały wpisane w księdze wieczystej [...], jako własność osoby fizycznej – A. H. Żądanie przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków działki nr 1, z jakim zwrócił się on do Starosty [...], podyktowane było całkowicie niezgodnym z obowiązującymi przepisami postępowaniem organu ewidencyjnego przy wydzieleniu działek 2, 3 oraz 4. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący wskazał na § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdzie enumeratywnie wskazano na jakiej podstawie organ ewidencyjny może dokonać wpisu w ewidencji oraz tezę wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 25 września 2012r. II SA/Bd 663/12, w którym wskazano na pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia. W konsekwencji wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny.

Wydzielając z działki 1 działki 2, 3 oraz 4 organ ewidencyjny nie dysponował natomiast żadną z powyższych podstaw. Wydzielenie to nastąpiło na podstawie dokumentacji geodezyjno-prawnej (KERG [...]), przyjętej przez organ do zasobu bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 47 ust. 3 rozporządzenia. Skoro tak, to organ nie dysponował ostateczną decyzją administracyjną, która mogłaby stać się podstawą wpisu. Nowo powstałe działki zostały uwidocznione w ewidencji w oparciu o ww. dokumentację, a następnie wprowadzone przez p. A. H. do księgi wieczystej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wpis tych działek do ewidencji nastąpił na podstawie wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z § 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz.1122 z późn. zm.) wpis w księdze wieczystej może być dokonany na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów zaopatrzonych w klauzulę właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków stwierdzającą, że przeznaczone są do dokonywania wpisów w księgach wieczystych. Zatem w przedmiotowej sprawie jako pierwsze nastąpiło zatwierdzenie zmian wynikających z operatu geodezyjnego, a dopiero po ich zatwierdzeniu mogły zostać wprowadzone zmiany w księdze wieczystej. Dokonując aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie opracowania geodezyjnego KERG [...], organ ewidencyjny nie uwzględnił ponadto przepisów ustawy - Prawo wodne, a w szczególności art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1a tej ustawy, z których jednoznacznie wynika, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi nie mogą być własnością osób fizycznych. Organ dokonując aktualizacji ewidencji i powinien zwrócić na to uwagę i wszcząć postępowanie administracyjne, w ramach którego pojawiłaby się konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jakim jest ustalenie linii brzegu dokonując zaś aktualizacji ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej, zamiast w drodze postępowania administracyjnego, rażąco naruszył przepisy.

Dyrektor "A" wskazał też, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako materiału źródłowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ powinien ocenić, czy przedłożona dokumentacja jest wystarczająca jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu skarżonej decyzji z dnia [...]r. podkreśla zaś, że podstawową zasadą prowadzenia decyzji jest zasada aktualności. Nie sposób się nie zgodzić z tym twierdzeniem, niemniej jednak - jak zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt lII SA/Kr 1048/12 - w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych. Z takim błędnym wpisem, na którego podstawie właścicielem gruntu pokrytego wodą płynącą jest osoba fizyczna, mamy zaś do czynienia w tym przypadku. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem [...]WINGiK, że dzięki wydzieleniu z działki 1 działek 2, 3 oraz 4 powstały działki ewidencyjne odpowiadające definicji zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W niniejszym przypadku nie mamy bowiem do czynienia z taką sytuacją, skoro zarówno część działki nr 2, jak i działki 3 są pokryte wodami potoku [...], a zatem - w świetle ustawy Prawo wodne - w tej części działki te nie mogą być własnością osoby fizycznej. Organ odwoławczy twierdzi, że podział działki 1 został dokonany właśnie z tego powodu, że działka ta nie spełniała kryterium jednorodności. Powstałe przez wydzielenie działki nadal jednak kryterium tego nie spełniają.

Dyrektor "A" nie zgodził się także ze wskazaniem organu, że aktualne dane w ewidencji gruntów i budynków, dotyczące działek 2 i 3, są zgodne z zapisami w księdze wieczystej [...] i z tego powodu nie może zostać przywrócone poprzednie oznaczenie działki 1. Zauważył bowiem, że tego rodzaju zgodność wynika wyłącznie z niewłaściwego przeprowadzenia przez organ ewidencyjny postępowania aktualizacyjnego. Tymczasem zgodnie z § 47 ust. 3 cytowanego rozporządzenia w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy, co w sprawie nie miało miejsca. Starosta winien tymczasem stosownie do art. 15 ustawy - Prawo wodne żądać ustalenia linii brzegu, aby nie doprowadzić do wyodrębnienia kolejnych działek o niejednorodnym prawnym charakterze.

Strona skarżąca zakwestionowała wreszcie pogląd organu odwoławczego, że nie jest możliwe przywrócenie oznaczenia działki 1 ze względu na domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, którym organ jest związany. Orzecznictwo stoi bowiem na stanowisku, że wpisy w dziale I-O księgi wieczystej, dotyczące oznaczenia nieruchomości, jej położenia, obszaru i konfiguracji, nie tworzą stanu prawnego nieruchomości (uchwała SN z 28.02.1989 r. III CZP 13/89). Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II - IV księgi wieczystej. Oznacza to, że oznaczenia nieruchomości zawarte w dziale I- O i nie są objęte działaniem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Tłumaczenie zatem, że organ nie może z tego powodu dokonać zmiany, jest tłumaczeniem nietrafnym.

W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK wniósł o jej oddalenie, a jej zarzuty uznał za nieuzasadnione. Wyjaśnił, że wbrew stanowisku strony skarżącej zmiany w ewidencji gruntów mogą być wprowadzane w dwojaki sposób, a to w drodze czynności materialno-technicznej oraz w drodze postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie zmiany w zostały prowadzone do operatu ewidencyjnego w pierwszy sposób. Organ podtrzymał także swoje wcześniejsze stanowisko, że kwestionowana przez Dyrektora "A" zmiana w ewidencji gruntów nastąpiła w wyniku zawiadomienia z ksiąg wieczystych oraz opracowania [...] przyjętego do państwowego zasobu w dniu [...] r. Podkreślił, że wbrew stanowisku strony skarżącej w wyniku przeprowadzonych czynności nie dokonano zmiany właściciela przedmiotowych działek, a jedynie doprowadzono do zgodności ich stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej ze stanem ewidencji gruntów i stąd nie miał w tym postępowaniu zastosowania § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto z uwagi, że zmiana ta została wprowadzona w oparciu o zawiadomienie z ksiąg wieczystych nie zachodziła konieczność zastosowania uregulowania zamieszczonego w § 47 ust. 3 tego rozporządzenia, a w szczególności nie było potrzeby uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień zainteresowanych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi [...]WINGiK podkreślił, że dane w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji. Źródła w oparciu o które wprowadzane są zmiany w ewidencji określone zostały w § 35 pkt 1-7 rozporządzenia MRRiB i są nimi m.in. materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Kwestie przyjmowania opracowań geodezyjnych do państwowego zasobu regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2011 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych (...) (Dz. U. nr 78, poz.837). W świetle przepisów tego rozporządzenia przyjęcie do zasobu opracowania geodezyjnego stanowi czynność materialno-techniczną i nie wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego. [...]WINGiK podtrzymał także swój pogląd, że przepisy ustawy Prawo wodne, poza art. 15b, nie odnoszą się do kwestii prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił też, że ustalenia linii brzegowej wód innych niż wody morskie, graniczne oraz śródlądowe drogi wodne następuje w drodze decyzji starosty wydawanej na wniosek, przy czym nie dotyczy to stosownie do art. 15 b Prawa wodnego jedynie przypadku przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Tym samym nie było uzasadnione oczekiwanie skarżącego na wydanie decyzji z urzędu w sprawie linii brzegu potoku Żylica. [...]WINGiK wyjaśnił także różnicę zachodzącą między modernizacją i aktualizacją ewidencji gruntów i budynków. Zauważył też, że wprowadzenie kwestionowanej zmiany nie tylko nie niweczyło możliwości ustalenia linii brzegowej potoku [...], ale może stanowić podstawę do takiego postępowania celem doprowadzenia do zgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej i operacie ewidencji gruntów. Mimo bowiem, że zajęcie gruntu pod wody płynące powoduje jego przejście z mocy prawa na Skarb Państwa to jednak nie oznacza to automatycznego wykreślenia z księgi wieczystej jego dotychczasowego właściciela i ujawnienie w jego miejsce Skarbu Państwa. Za bezprzedmiotowy organ uznał zarzut dotyczący stwierdzenia, że rękojmią wiary ksiąg wieczystych nie są objęte dane zawarte w dziale I-O księgi wieczystej, bowiem - jak wyjaśnił - w treści zaskarżonej decyzji ani raz nie pojawiło się takie stwierdzenie. Nietrafny był wreszcie w przekonaniu [...]WINGiK zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. bowiem w jego przekonaniu wszystkie okoliczności sprawy zostały szczegółowo wyjaśnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji [...]WINGiK w K. wykazało, że mimo częściowo błędnego jej uzasadnienia nie narusza ona prawa w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, że kontrolowane decyzje wydane zostały w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - dalej zwanego rozporządzeniem MRRiB. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust.2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te w odniesieniu do gruntów dotyczą stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków rolnych oraz klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty. Zamieszczone w ewidencji informacje podmiotowe obejmują m.in. zgodnie z art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Wskazane informacje o gruntach a także informacje budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnym składającym się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób gromadzenia informacji w postaci operatu ewidencyjnego, nie określa trybu i zasad prowadzenia tej ewidencji i wprowadzania w niej zmian. Kwestie te uregulowane zostały natomiast w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia MRRiB. W szczególności w rozdziale 3 tego rozporządzenia zawarte zostały przepisy regulujące prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Z przepisów tych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z dostępnymi dla organu aktualnymi dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia MRRiB następuje zaś poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym może ona mieć miejsc z urzędu lub na wniosek. Zgodnie z postanowieniami § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRRiB podstawę wprowadzenia zmian z urzędu stanowią opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych. Stosownie wreszcie do § 45 ust. 2 rozporządzenia MRRiB do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35.

W związku z postawionymi w skardze zarzutami podkreślić należy, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Jeżeli wprowadzenie zmiany do ewidencji gruntów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów, to dochodzi do niej w drodze czynności materialno- technicznej polegającej na wprowadzeniu zmian do bazy danych na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o czym starosta zawiadamia podmioty, organy i instytucje wskazane w § 49 ust. 1 rozporządzenia. Przy czym w przypadku, gdy do wniosku o dokonanie zmiany w operacie ewidencyjnym nie zostały dołączone wymagane dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmiany wnioskodawca na żądanie starosty zobowiązany jest zobowiązany je dostarczyć (art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Jeżeli natomiast aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, to wówczas - stosownie do § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków - organ przeprowadza w tej sprawie postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją administracyjną.

W § 12 rozporządzenia MRRiB wskazane zostały rodzaje dokumentów mogących stanowić podstawę do uwidocznienia w ewidencji zmian praw osób do gruntów i budynków oraz zmian danych liczbowych i opisowych działek. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Powołana przez skarżącego Dyrektora "A" decyzja administracyjna z dnia [...] r. z uwagi na treść jej osnowy, w której wskazano nieujawnioną w aktualnym operacie ewidencyjnym działkę nr 1 nie dawała podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zwrócić należy tez uwagę, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia MRRiB. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można zatem w sposób dowolny interpretować. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, że wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich.

Powołane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia MRRiB dowodzą, że ewidencja gruntów stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego uwidocznionych w niej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (tak: wyrok NSA z 20.11.1998 r., sygn. akt II SA 914/98, LEX nr 41816). Wpisy do tej ewidencji mają zatem jedynie charakter techniczno - deklaratoryjny. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można tym samym dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, bowiem organ ewidencyjny nie rozstrzyga sporów co do prawa własności gruntu, budynku czy też lokalu mieszkalnego ani innych praw do nieruchomości.

W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z rozporządzeniem MRRiB centralnym pojęciem ewidencji gruntów jest najmniejsza jednostka powierzchniowego podziału kraju dla celów ewidencji, tj. działka ewidencyjna (§ 5 pkt 3). Zdefiniowana jest ona w § 9 ust. 1 rozporządzenia MRRiB jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że "jednorodność" ze względu na stan prawny gruntu oznacza jednorodność własności i władania.

Po tych koniecznych wyjaśnieniach zauważyć należy, że w kontrolowanym postępowaniu odmówiono wprowadzenia zmiany w operacie ewidencyjnym gruntów i budynków w oparciu decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...]. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz.1087). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu z dniem wejścia w życie tej ustawy ( co miało miejsce w dniu 30 lipca 2005 r.) wody stanowiące własność Skarbu Państwa oraz grunty pokryte tymi wodami przeszły z mocy prawa w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 19 ust. 2 cytowanej ustawy zmieniającej przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, winno zostać stwierdzone w drodze decyzji deklaratoryjnej właściwego starosty, na wniosek zainteresowanego.

Powodem odmowy uwidocznienia prawa trwałego zarządu przysługującego "A" w K. do gruntów pokrytych wodami płynącymi potoku [...] w oparciu o opisaną decyzję Starosty [...] były w kontrolowanym postępowaniu zmiany do jakich doszło w ewidencji gruntów i budynków, między dniem wejścia w życie ustawy z dnia [...] r., a wydaniem decyzji z dnia [...] r. W wyniku tych zmian w miejsce działki nr 1, obręb R., gmina B. wskazanej w decyzji z dnia [...] r. wprowadzono do operatu ewidencyjnego trzy działki nr 2, 3 i 4, przy czym dwie pierwsze z tych działek wpisano także do księgi wieczystej nr [...], w której jako ich właściciela ujawniono osobę fizyczną. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wnosić natomiast należy, że poza omówionym rozstrzygnięciem odmawiającym ze wskazanych powodów wprowadzenia do operatu ewidencyjnego omówionej zmiany orzekające w sprawie organy rozważały także kwestię ewentualnego anulowania czynności materialno -technicznej polegającej na wpisaniu do ewidencji gruntów i budynków danych na podstawie operatu geodezyjnego KERG [...] z dnia [...]r. oraz w oparciu o zawiadomienie Sądu wieczystoksięgowego z dnia [...] r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że kwestia anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu zmian do prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów i budynków nie została jednak, w przeciwieństwie do postępowania administracyjnego wskazanego w § 47 ust. 3 rozporządzenia MRRiB, uregulowana przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie przewidują w drodze wydania decyzji administracyjnej możliwości anulowania czynności materialno-technicznych polegających na wprowadzeniu zmian do operatu ewidencyjnego. W konsekwencji od aktu odmawiającego anulowania takiej czynności nie przysługuje też odwołanie, a zainteresowany podmiot może w takiej sytuacji co najwyżej wnieść do organu, który odmówił anulowania kwestionowanej czynności pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie stosownie do art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej p.p.s.a. wnieść skargę do sądu administracyjnego. Dodać trzeba także, ze podmiot kwestionujący zmiany wprowadzone do operatu ewidencyjnego w drodze czynności materialno-technicznej może również domagać się aktualizacji operatu ewidencyjnego w oparciu o przedstawione przez siebie udokumentowane dane, a w przypadkach o jakich mowa w § 47 ust. 3 rozporządzenia MRRiB organ będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną.

Z powyższych powodów uznać należy, że [...]WINGiK nie był uprawniony do szczegółowego wypowiadania się w swojej decyzji w przedmiocie zgodności z prawem podziału działki nr 1 na trzy mniejsze działki oraz ujawnienia w ewidencji gruntów w oparciu o wpis dokonany w księdze wieczystej prawa własności do działek nr 2 i 3 przysługującego A. H. Uchybienie to z uwagi na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostało jednak bez wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Obszerne wypowiedzi organu odwoławczego wykazujące na zgodność z prawem wprowadzonych przez Starostę [...] zmian aktualizacyjnych w operacie ewidencyjnym ocenić można też jako wywiązanie się przez [...]WINGiK z nałożonego art. 9 k.p.a. obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, czy też obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek jakimi się on kierował się wynikających z zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a.

Sąd z uwagi na opisane wykroczenie przez [...]WINGiK poza granice sprawy uznał jednak brak podstaw prawnych do rozpatrzenia zarzutów naruszenia przepisów prawa dotyczących przeprowadzonej aktualizacji operatu ewidencyjnego oraz zarzutów kwestionujących stanowisko zajęte w tej kwestii przez organ odwoławczy. W szczególności w ocenie składu orzekającego brak było podstaw do szczegółowego odniesienia się do podniesionych przez Dyrektora "A" zarzutów naruszenia w toku postępowania przepisów ustawy Prawo wodne, czy ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Chybionym z kolei był natomiast zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Powtórzyć bowiem należy, że żądanie strony skarżącej ujawnienia sprawowanego przez "A" w K. prawa trwałego zarządu działką 1 nie mogło zostać uwzględnione wobec nieprzedłożenia dokumentów ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencyjnym, a w szczególności podważającego zmiany aktualizacyjne do jakich doszło w tym operacie po dniu [...] roku.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

18

1