Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1918/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28 ust. 1 i art. 30
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej jako ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), po rozpatrzeniu wniosku J. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą J. W. umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od sierpnia 1997 r. do grudnia 1998 r. w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] r.

W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji ZUS w pierwszej kolejności wskazał na stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] r. do Oddziału ZUS-u w S. wpłynął wniosek J. W. reprezentowanej przez adwokata B. P. o umorzenie odsetek od należności składkowych należnych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek uzasadniono trudną sytuacją finansową w jakiej się znalazła strona wnioskująca, złym staniem zdrowia zarówno wnioskodawczyni jak i jej męża oraz faktem nieuleczalnej choroby córki. Do wniosku dołączono: kserokopie opinii sądowo lekarskiej sporządzonej w lipcu 2000r. na okoliczność stwierdzenia [...] Z. S.(z domu W.) i konieczności sprawowania wobec niej stałej opieki osób trzecich, wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia dotyczącego zaliczenia Z. W. do III grupy inwalidztwa, kopię odpowiedzi organu rentowego na wniosek J. W. o umorzenie składek na rzecz ZUS, kopię pisma wnioskodawczyni w sprawie umorzenia składek na rzecz ZUS, bieżące faktury na utrzymanie zabudowanej nieruchomości, kopię aktu własności nieruchomości, kopie recept oraz koszty leków, kopie karty leczniczej z Uzdrowiska S., kopię faktury za wywóz odpadów komunalnych, kopię faktury za wodę, kopię wpłaty za energię, kopię faktury za telefon, kopię ubezpieczenia PZU DOM i pełnomocnictwo J. W. dla B. P.

W dniu [...] r. ZUS po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia sytuacji materialno finansowej wnioskodawcy wydał decyzję odmowną. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przepisy prawa ubezpieczeniowego stwarzają możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności- zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Powołując przypadki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 przywołanej wcześniej ustawy organ stwierdził, iż w rozpoznawanej brak jest przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje bowiem, iż status materialny rodziny J. i H. W. obejmuje zarówno majątek nieruchomy jak również pozostający we wspólnym użytkowaniu składnik majątku ruchomego. Pozostający we współposiadaniu J. W. majątek przedstawia znaczną wartość rynkową, a wskutek powyższego nie stanowi przesłanki uzasadniającej zgłoszony wniosek .

Na stan majątkowy wnioskodawczyni składają się: zabudowane nieruchomości gruntowe położone w D. przy ul. [...] i przy ul. [...] oraz samochód osobowy marki [...] (rok produkcji. 2005) stanowiący własność H. W. .

W badanym zakresie ustalono również, iż J. W. pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto, a uzyskane z tego tytułu środki pieniężne zasilają budżet gospodarstwa domowego, stanowiąc źródło miesięcznego dochodu zobowiązanej. Ponadto świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto pobiera mąż wnioskodawczyni, a córka Z.S. pobiera świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto. Wspólnie z wnioskodawczynią zamieszkuje również 6 letni wnuk F.

Rozpoznano też wniosek o umorzenie odsetek pod względem istnienia okoliczności przewidzianych w artykule 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powołując treść § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, póz. 1365 ) wydanego w wykonaniu art. 28 ust. 3a w/w organ wskazał, iż w jego ocenie w odniesieniu do sytuacji J. W. nie można stwierdzić by zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek .

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, iż wspólny dochód w gospodarstwie domowym J. i H. W. umożliwia realizację codziennych potrzeb. W tym względzie przeanalizowano złożone przez J. W. oświadczenie, w którym dokonano zestawienia miesięcznych wydatków, niezbędnych opłat oraz innych ponoszonych przez rodzinę W. kosztów. Podkreślono, iż mając na uwadze oszacowaną kwotę generowanych miesięcznie kosztów utrzymania zaznaczyć trzeba , iż kwota ta znacznie przekracza poziom określany jako minimum socjalne.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego złego stanu zdrowia córki - Z. S., która w związku z orzeczoną niepełnosprawnością wymaga opieki innych osób w realizacji codziennych potrzeb życiowych organ stwierdził, iż przedstawione okoliczności i podnoszone w sprawie argumenty nie są na tyle drastyczne i wyjątkowe, aby przemawiały za umorzeniem należności. Dalej organ stwierdził, iż nie jest kompetentny w stwierdzeniu czy podnoszona we wniosku okoliczność sprawowania opieki nad córką ma bezpośredni wpływ na spłatę zobowiązań składkowych przez J. W. Szersza analiza pozwala bowiem zauważyć, że J. W. nie pracuje zawodowo w związku z czym konieczna opieka może być sprawowana bezpośrednio przez członka najbliższej rodziny. Ponadto dochód zobowiązanej z tytułu świadczenia emerytalnego pozwala na sukcesywne regulowanie należności.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego złego stanu zdrowia wnioskodawczyni i jej męża oraz konieczności ponoszenia przez nich kosztów leczenia organ stwierdził, że nie kwestionuje złożonego w tym zakresie oświadczenia jednakże zaznacza, że na podstawie przedłożonych przez wnioskodawczynię dokumentów nie jest w stanie stwierdzić na jaki okres według zaleceń lekarskich wystarczają wyszczególnione na fakturach leki i czy są to leki codziennego stosowania.

Ponadto organ wskazał, iż pomimo podanych we wniosku trudności finansowych rodzina wnioskodawczyni nie jest i nigdy nie była objęta pomocą finansową lub materialną ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik strony zarzucił błędne ustalenie, iż sytuacja majątkowa i rodzinna ubezpieczonej nie jest sytuacją o jakiej w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a dokonana przez organ ocena sytuacji materialno - rodzinnej J. W. była dowolna. Ponownie podkreślono, iż J. W. nie pracuje zawodowo z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorą córką. Natomiast, jak podkreślił pełnomocnik J. W. , nie posiada ona majątku, z którego mogłoby nastąpić choćby częściowe zaspokojenie należności ZUS bez uszczerbku dla jej egzystencji, a nieruchomość gruntowa o powierzchni 2.749 m 2, na której wzniesiono ponad 35 lat temu dom jednorodzinny wymaga ciągłych remontów, także samochód stanowi własność jej męża.

Po rozpatrzeniu tegoż wniosku Prezes ZUS-u wskazaną na wstępie zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tejże decyzji Prezes ZUS-u podzielił ustalenia faktyczne i prawne wskazane w decyzji I instancji ponownie dokonując szczegółowej analizy sytuacji materialno - finansowej i rodzinnej w aspekcie rozważenia czy zachodzą przesłanki do przychylenia się do wniosku. Końcowo organ stwierdził, iż mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, ważny interes strony oraz uznaniowy charakter decyzji podjętej w przedmiocie umorzenia należności, nie można uznać by w sprawie zachodziły przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. W. zarzuciła naruszenie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niezastosowanie, gdy w sprawie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku. Świadczyły o tym takie okoliczności jak to, iż J. W. jest osoba starszą, równocześnie sprawuje opiekę nad przewlekle chorą córką oraz wnukiem, co uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej, choroba córki jest nieuleczalna i pozostanie ona do końca życia pod opieką skarżącej.

Ponadto zarówno stan zdrowia skarżącej oraz jej męża, jak również sytuacja majątkowa jest zła, co nie zostało uznane przez ZUS za sytuację trudną i wyjątkową. W tej sytuacji sporna decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a . Niezgodne zaś z prawdą ustalenie stanu faktycznego skutkuje naruszeniem prawa. Warunkiem prawidłowego bowiem ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również dokonanie prawidłowej oceny prawnej wszystkich prawotwórczych w sprawie faktów. W sprawie ocena winna być także dokonana przy zastosowaniu zasady wyważenia interesu społecznego ze słusznym interesem strony .

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS-u wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wszystkie argumenty zarówno faktyczne jak i prawne na jego poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie okazała się zasadna.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 15854 ze zm.): " Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."

Nadto art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż: "Do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29". Zgodnie natomiast z art. 32 tejże ustawy: "Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne."

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: "1. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. 2. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."

W uchwale z dnia 6 maja 2006 r. (sygn. akt II UZP 6/04 - OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmu -jącego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07 - LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez ZUS, iż nie wystąpiła po stronie wnioskodawcy którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził:

1) iż status materialny J. i H. W. obejmuje majątek nieruchomy jak również pozostające we wspólnym użytkowaniu składniki majątku ruchomego,

2) na ten stan majątkowy składa się zabudowana nieruchomość gruntowa o pow. 2749 m2, położona w D. przy ul. [...] oraz nieruchomość położona przy ul. [...], a także samochód osobowy marki [...] /rok prod. 2005/ którego właścicielem, zgodnie z danymi ewidencyjnymi Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców pozostaje współmałżonek J. W.,

3) J. W. podpisała postanowienia umowy ratalnej nr [...] z dnia [...] r. o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek i akceptując wyznaczone warunki układu ratalnego zobowiązała się do terminowego uiszczania rat należności składkowych wraz z naliczonymi z tego tytułu odsetkami w sprawie, co spowodowało, iż nie zostało dotychczas wobec dłużnika wdrożone przymusowe postępowanie egzekucyjne,

4) J. W. pobiera świadczenie emerytalne zasilające budżet gospodarstwa domowego co stanowiąc źródło miesięcznego dochodu zobowiązanej pozwala na wdrożenie przymusowej egzekucji należnych kwot .

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów ZUS-u, nie wystąpiła również żadna z okoliczności statuowana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., którą na zasadzie wyjątku, może organ zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności.

Przed analizą tych przesłanek w świetle okoliczności podnoszonych we wniosku jak i materiału dowodowego organ podkreślił, iż w tym zakresie dysponuje prawem do umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w sprawach o umorzenie należności oznacza, że organ orzekający może ale nie jest zobligowany do wydania decyzji uwzględniającej żądanie strony. Zaznaczył, iż we wskazanym zakresie umorzenie należności z tytułu zaległych składek jest zastrzeżone dla cyt. "sytuacji szczególnie drastycznych i wyjątkowych zaistniałych w nadzwyczajnych okolicznościach, spowodowanych działaniem czynników niezależnych od sposobu postępowania płatnika, a więc w sytuacji gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązania względem ZUS". Podkreślono, iż umorzenie zaległości z tytułu składek jest najdalej idącą ulgą w spłacie ciążących zobowiązań składkowych, udzielaną przez organy administracji publicznej i jej przyznanie powoduje rezygnację z całości lub części należnych Skarbowi Państwa dochodów. A zatem zaistnieć muszą niezależne od strony zdarzenia losowe, które będą przemawiać za przychyleniem się do wniosku. W tym kontekście organ uznał, po analizie materiału dowodowego możliwości płatniczych strony oraz sytuacji zdrowotnej członków jej rodziny w tym córki, iż sytuacja w jakiej się znajduje nie zasługuje na uwzględnienie. Zanalizował przy tym w sposób szczegółowy łączne dochody i wydatki rodziny W. przy uwzględnieniu osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe na okoliczność istnienia okoliczności statuowanych w § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia. Odniósł się także do podkreślanej niepełnosprawności Z. S. jak i złego stanu zdrowia samej wnioskodawczyni i po analizie tego faktu w aspekcie pozostałych okoliczności faktycznych mających miejsce w sprawie: nie wykonywanie pracy zawodowej przez stronę wnioskującą pozwalającą na sprawowanie opieki nad córką, osiąganie dochodu emerytalnego pozwalającego na sukcesywną spłatę należności, brak dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na okoliczność kosztownego specjalistycznego leczenia, zakupu lekarstw uznał, iż nie ma podstaw do uznania zaistnienia podstaw do przychylenia się do wniosku.

W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, iż przepisy art. 28 w tym i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak też § 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne regulujące kwestie umarzania należności z tytułu składek, oparte są na uznaniu administracyjnym, a to oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaznaczyć jednak trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide wyrok NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s. 36). Właściwa zaś ocena występowania bądź braku rzeczowych przesłanek w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym wyczerpującym jego zebraniem oraz dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności występujących w sprawie. Tym samym, sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie i ocenę wyników tego postępowania na tle obowiązujących przepisów przy rozważeniu argumentacji wnioskodawcy.

Sąd po analizie w tym zakresie spornego rozstrzygnięcia doszedł do przekonania, iż sporna decyzją jest prawidłowa. Organy wszechstronnie oraz dogłębnie rozważyły wszystkie okoliczności faktyczne sprawy dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.. Podjęta ocena istnienia rzeczowych przesłanek w kontrolowanej sprawie została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący . W ocenie Sądu organ dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie za pomocą postępowania dowodowego, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Tak zatem dokonanej przez organ ocenie stanu faktycznego nie można postawić zarzutu dowolności .

W przedstawionej sytuacji, gdy zdaniem Sądu - Zakład wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków i przeprowadził analizę sytuacji materialnej skarżącej i jej możliwości płatniczych w kontekście możliwości umorzenia należności z tytułu składek oraz gdy sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie, a nie rozstrzygnięcie, ponieważ o tym, czy należności z tytułu składek powinny być umorzone rozstrzyga organ administracji publicznej, a nie sąd, skład orzekający uznał, iż sporna decyzja odpowiada prawu i w konsekwencji skargę oddalił.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nie wydanie decyzji pozytywnej, w sytuacji gdy, zdaniem strony, zaistniały przesłanki normatywne warunkujące umorzenie należności z tytułu składek Sąd zauważa, iż decyzja organu jest uznaniowa, a całość materiału dowodowego została przez organ przeanalizowana i oceniona w sposób rzetelny i zgodny z prawem.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.