Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2873/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 kwietnia 2022 r. sprawy ze skarg E. z siedzibą w L. oraz D. Z., J. W., M. B., M. S., A. G., Ł. G., T. H., M. H., K. T., N. T., B. T., M. T., K. T., M. S. i J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego: 1. na rzecz E. z siedzibą w L. kwotę 200 (dwieście) złotych; 2. na rzecz D. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych; 3. na rzecz J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych 4. na rzecz M. B. i M. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych; 5. na rzecz A. G. i Ł. G. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych 6. na rzecz T. H. i M. H. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych 7. na rzecz K. T., N. T., B. T., M. T. i K. T. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych; 8. na rzecz M. S. i J. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych;


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 18 września 2019 nr DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.32.2019.KN.13 Generalny Dyrektor Ochrony Środowisko (dalej: GDOŚ, organ odwoławczy, organ II instancji) w części uchylił i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, w części uchylił i umorzył w tym zakresie postępowanie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ w [...], organ I instancji) z [...] listopada 2018 r., znak: [...], określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa kwatery składowej B3 odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz niezbędnymi elementami zagospodarowania terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) na terenie Zakładu [...] sp. z o.o. w [...]", wydanej na wniosek [...] Sp. z o.o. (dajek również jako: Inwestor)

San sprawy przedstawiał się następująco:

RDOŚ w [...], na podstawie art 104 Kpa, w związku z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. "1" i art. 80 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej ustawa OOS, a także § 2 ust 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzania Rady Ministrów ą dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. LT. z 2016 r., poz. 71), dalej Rozporządzenie RM, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa kwatery składowej B3 odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z niezbędnymi elementami zagospodarowania terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) na terenie zakładu [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...]".

W dniu 24 grudnia 2018 r. odwołania od ww. decyzji organu I instancji złożyło 90 osób fizycznych (mieszkańcy miejscowości [...]), a także Ekologiczne Stowarzyszenie [...] [...], (dalej jako Stowarzyszenie, skarżący. [...]). Wyżej wymienieni wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji oraz uznanie mieszkańców za strony postępowania.

Wskazaną na wstępie, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 18 września 2019 r. GDOŚ, utrzymał w mocy od decyzję RDOS w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Odwołania 90 osób fizycznych złożone w tej samej sprawie zostały rozstrzygnięte odrębną decyzją organu II instancji z dnia 17 września 2019 r., znak DOOŚ-WDŚ/ZOO.420.32.2019.KN.12, umarzającą względem tych osób postępowanie odwoławcze prowadzone w tej sprawie w związku z ustaleniem, że osobom tym nie przysługuje status strony postępowania.

W zaskarżonej decyzji z 18 września 2019 r. GDOŚ dokonał następujących ustaleń:

1. Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji został złożony w dniu 11 grudnia 2017 r., w imieniu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (Inwestor), przez Pełnomocnika — A. M.. Wniosek dotyczy rozbudowy istniejącego zakładu, gdzie dokonuje się składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (komunalnych). Ze względu na całkowitą pojemność oraz dobową przepustowość zakładu, przedmiotowe zamierzenie osiąga progi określone w § 2 ust. 1 pkt 47 w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM. Jest to zatem przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Do ww. wniosku, wraz z jego uzupełnieniem z dnia 8 stycznia 2018 r., załączono dokumenty wymienione w art. 74 ustawy OOS;

2. Organ I instancji, dokonując kwalifikacji przedsięwzięcia, prawidłowo ustalił, że zalicza się ono do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia RM. RDOŚ w [...] określił swoją właściwość do wydania zaskarżonej decyzji powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. "1" ustawy OOS, dotyczący przedsięwzięć "dla których wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego, dla której organem wykonawczym jest organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot od niej zależny";

3. W przedmiotowym przypadku, dla obszaru planowanego przedsięwzięcia obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi [...] dla obszaru [...] (Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2009 r.). Obszar objęty realizacją oraz oddziaływaniem przedmiotowej inwestycji, w powyższym planie został oznaczony symbolem e/K/O/C/P/U — elektroenergetyka, kanalizacja, gospodarowanie odpadami w tym odzysk i unieszkodliwianie, ciepłownictwo, teren zabudowy produkcyjnej oraz zabudowy usługowej. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 3 (numer terenu: 1) ww. uchwały, tereny te zostały przeznaczone na potrzeby następującej działalności: "elektroenergetyka, kanalizacja, gospodarowanie odpadami w tym odzysk i unieszkodliwianie, ciepłownictwo, teren budowy produkcyjnej oraz budowy usługowej, bez ustalania proporcji pomiędzy funkcjami", co oznacza, że realizacja przedmiotowej inwestycji jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

4. RDOS w [...], pismami z 16 stycznia 2018 r. i z 23 stycznia 2018 r., wezwał Inwestora do uzupełnienia informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej jako Raport OOS). Wyjaśnienia zostały przedłożone wraz z pismem z dnia 26 stycznia 2018 r.;

5. RDOŚ w [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie uzyskania od właściwych organów wymaganych prawem uzgodnień i opinii w sprawie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia;

6. W ramach oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, RDOŚ w [...], działając na podstawie art. 33 ust. 1 oraz art. 79 ustawy OOS, zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. W obwieszczeniu z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], organ I instancji wyznaczył trzydziestodniowy termin składania uwag i wniosków (11 kwietnia — 11 maja 2018 r.), zgodnie z art. 33 ust. 1 ustany OOŚ. Powyższe obwieszczenie upubliczniono w BIP RDOŚ w [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. oraz w Urzędzie Gminy [...] w dniach od [...] kwietnia do [...] maja 2018 r.;

7. RDOŚ w [...] pismem z dnia 26 lipca 2018 r., znak [...]., które odpowiada postanowieniu zgodnie z dyspozycją art, 31 § 2 Kpa, dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony;

8. W ocenie GDOŚ, organ I instancji dopełnił również obowiązków wynikających z art. 79 ust. 1 ustawy OOS, który obliguje do zapewnienia możliwości "udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Akta sprawy przekazane przez RDOS w [...] wskazują, że strony i społeczeństwo zostały prawidłowo zawiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 11 kwietnia 2019 r. — 11 maja 2019 r. Organ I instancji wezwał również wnioskodawcę do odniesienia się do przedłożonych w tym czasie uwag. Ponadto, na str. 28 — 32 decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], RDOŚ w [...] przedstawił, zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy OOS, informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a także dokonał samodzielnej oceny przedstawionych uwag i wniosków. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2018 r., znak: [...], poinformował społeczeństwo o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Wymienione wyżej obwieszczenie zostało upublicznione w BIP RDOŚ w [...] w dniu [...] grudnia 2018 r., w siedzibie Urzędu Gminy [...] w dniach 11 grudnia — 28 grudnia 2018 r. oraz na tablicach informacyjnych Sołectwa [...], w dniach 13 grudnia — 28 grudnia 2018 r.

W postępowaniu odwoławczym GDOŚ uznał za konieczne przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z tego względu, pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r., wezwał Inwestora do uzupełnienia Raportu OOŚ zgodnie z art. 66 ust. 1 ustany OOS tj. w zakresie uszczegółowienia opisu budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych w rejonie przedsięwzięcia, wraz z ich przedstawieniem w postaci map i przekrojów geologicznych. Organ II instancji wezwał również do przedstawienia obliczeń stateczności zbocza w sąsiedztwie projektowanej kwatery B3, sporządzenia opisu wzajemnych oddziaływań pomiędzy elementami środowiska, a także zaproponowania monitoringu środowiska w zakresie uciążliwości odorowych.

W odpowiedzi na w. wezwanie, Inwestor przy piśmie z dnia 8 maja 2019 r. przedstawił wyjaśnienia dotyczące powyższych kwestii i wskazał, że występujące w podłożu przedmiotowej inwestycji warunki gruntowo-wodne pozwalają na wykonanie kwatery składowej, pod warunkiem zastosowania dodatkowej, sztucznej bariery geologicznej. Na podstawie przedłożonych przekrojów geologicznych należy ocenić, że dno kwatery B3 będą stanowić grunty niespoiste (piaski), a także spoiste gliny piaszczyste i piaski gliniaste, co zapewni wystarczającą sztywność podłoża obciążanego składowanymi odpadami. Dodatkowo, załączone wyniki analiz fizyko-chemicznych wód gruntowych z rejonu zakładu [...] potwierdzają, że ich parametry mieszczą się w I i II klasie jakości. Inwestor przedstawił również wyniki analiz numerycznych, które wskazują, że ryzyko naruszenia stateczności zboczy w rejonie planowanego przedsięwzięcia jest niewielkie. Do odpowiedzi na wezwanie załączono również informacje dotyczące możliwości monitorowania potencjalnego występowania uciążliwości zapachowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że zakład jest kontrolowany przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...], a także przez Marszałka Województwa [...], a wewnętrzna kontrola wykonywana jest przez specjalnie przeszkolonego pracownika, zgodnie z opracowaną instrukcją.

Zdaniem organu odwoławczego przedstawione rozwiązania w zakresie ochrony przed uciążliwościami zapachowymi odpowiadają ustaleniom przyjętym w ramach "Kodeksu przeciwdziałania uciążliwości zapachowej", opracowanego przez Ministerstwo Środowiska. Przedstawione obliczenia wskazują, że emitowane substancje złowonne (siarkowodór oraz merkaptany) nie przekroczą dopuszczalnych stężeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87). Ponadto, jak wynika z ww. dokumentu, "najbardziej skutecznym działaniem ograniczającym lokalizowanie uciążliwych przedsięwzięć jest kształtowanie i prowadzenie polityka, przestrzennej na terenie gminy", co wiąże się z uchwaleniem odpowiedniego zakazu na obszarze obowiązywania danego planu miejscowego. Tymczasem plan miejscowy obowiązujący na obszarze przedmiotowego przedsięwzięcia wyraźnie podkreśla, że jedną z funkcji terenu jest "gospodarowanie odpadami w tym odzysk i unieszkodliwianie " Oznacza to, że Rada Gminy [...] nie tylko zaakceptowała plany wykonania i użytkowania kolejnych kwater składowiska, ale również wskazała tę konkretną lokalizację, w której tego rodzaju przedsięwzięcia mają być realizowane. GDOŚ wskazał ponadto, że obszar Zakładu oddzielony jest od miejscowości [...] pasem zieleni, który pełni rolę strefy buforowej. Wg dostępnej literatury ww. działanie stanowi najczęstszy środek neutralizujący uciążliwości odorowe. Dodatkowo, w ramach przedsięwzięcia zostanie wykonana instalacja służąca do ujmowania i spalania gazu składowiskowego, którego swobodne rozprzestrzenianie się mogłoby być źródłem substancji złowonnych. GDOŚ podkreślił, że organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., nałożył obowiązek nakazujący wdrożenie programu zapobiegania występowaniu odorów oraz prowadzenie rejestru przypadków wystąpienia odorów. GDOŚ zwróicł również uwagę, że na podstawie art. 124 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r., poz. 701 ze zm.), WIOŚ w [...] jest organem właściwym do prowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów prawa przez zakłady prowadzące składowanie odpadów. Dokumentacja sprawy nie potwierdza wy stępowania nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami przez Inwestora składającego wniosek w przedmiotowej sprawie. Zdaniem GDOŚ zaproponowane liczne środki zapobiegawcze ograniczą znaczące negatywne oddziaływania zapachowe wynikające z eksploatacji kwatery B3 do terenu zakładu [...].

Ponadto organ II instancji, badając sprawę dostrzegł, wymagające skorygowania, uchybienia w decyzji RDOS w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., wobec czego uchylił wybrane punkty decyzji organu I instancji i w to miejsce orzekł na nowo ich brzmienie.

Organ II instancji w punkcie 1 n zaskarżonej decyzji orzekł nowe brzmienie obowiązku wyrażonego w pkt 1.2.6 decyzji RDOS w [...], a także uchylił pkt I.2;ll i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie (pkt 2 decyzji GDOS). Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, ze nie należy formułować warunków nakładających wymóg utrzymywania urządzeń w dobrym stanie technicznym, skoro obowiązek ten zawarty jest w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przypisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), a inwestor i tak jest zobowiązany do postępowania zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

Organ II instancji uchylił punkt 1.2.12 kwestionowanej decyzji i umorzył postępowanie RDOS w [...] w tym zakresie (pkt 3 niniejszej decyzji). Organ I instancji nie powinien formułować warunku stosowania najlepszych dostępnych technik w zakresie ochrony środowiska, ponieważ obowiązek ten wynika z art. 204 Poś. Inwestor jest zobowiązany do postępowania zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.

GDOŚ odnosząc się do zarzutów [...] dotyczących kumulacji oddziaływań od przedmiotowego przedsięwzięcia z dotychczas funkcjonującymi kwaterami B1 i B2 oraz innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi w okolicy, uznał je za bezzasadne. Przedłożony przez Inwestora Raport OOS wraz z uzupełnieniami spełnia wymagania określone w art. 66 ustany OOS i w tej sytuacji może stanowić podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozpatrywanego przedsięwzięcia. Organy administracji publicznej zarówno I, jak i II instancji, wnikliwie przeanalizowały przedstawioną dokumentację, kilkukrotnie wzywając do jej uzupełnienia i weryfikując pod względem merytorycznym poprawność dostarczonych materiałów. Skarżący nie przywołał żadnych dodatkowych aspektów przedmiotowej sprawy, do których nie odniosłyby się organy prowadzące postępowanie. W ocenie GDOŚ, nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia art. 7 oraz 77 Kpa.

Organ odwoławczy podkreślił, że podnoszone zastrzeżenia w stosunku do decyzji organu I instancji nie zostały poparte żadnymi ekspertyzami, które mogłyby podważyć wyniki pomiarów i ustaleń, przeprowadzonych na zlecenie Inwestora.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem negatywnego oddziaływania inwestycji na formy ochrony przyrody. Przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak zagrożenia dla funkcjonowania chronionych siedlisk i gatunków. W ramach przedsięwzięcia zaplanowano wykonanie działań mających na celu zabezpieczenie otoczenia, takich jak: sztuczna bariera geologiczna czy instalacja kogeneracji, która wykorzystuje gaz składowiskowy do produkcji ciepła i energii elektrycznej. Ponadto, w decyzji organu I instancji nałożono szereg warunków służących ograniczeniu wpływu inwestycji na otoczenie, w tym: zabezpieczenie wykopów przed małymi zwierzętami, ograniczenie robót do pory dziennej, zraszanie powierzchni w celu ograniczenia pylenia.

GDOŚ podniósł także, że przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów prawa miejscowego. Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 3 (numer terenu: 1) uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi [...] dla obszaru [...], tereny Zakładu zostały przeznaczone na potrzeby następującej działalności: "elektroenergetyka, kanalizacja, gospodarowanie odpadami w tym odzysk i unieszkodliwianie, ciepłownictwo, teren zabudowy produkcyjnej oraz paku do wy usługowej, bez ustalania proporcji pomiędzy funkcjami". Przywołany przepis oznacza, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie tylko nie narusza uregulowań planu miejscowego, ale wskazuje na możliwość realizacji inwestycji w tej konkretnej lokalizacji. Powoływanie się na odwrotne zalecenie zawarte w opracowaniu ekofizjograficznym jest w tej sytuacji bezzasadne, ponieważ dokument ten nie stanowi aktu prawa miejscowego, którego stosowanie ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Ponadto, przed wydaniem rozstrzygnięcia, RDOŚ w [...] wystąpił o wymagane opinie i uzgodnienia organów właściwych, wyspecjalizowanych w sprawach ocen wodnoprawnych, pozwolenia zintegrowanego oraz organu inspekcji sanitarnej. Wbrew stanowisku Stowarzyszenia [...], Wójt Gminy [...] nie jest właściwy do wy dania opinii w przedmiotowej sprawie, a jego uwagi nie miałyby charakteru wiążącego dla organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie potwierdza wskazywanych przez skarżących zagrożeń w postaci ryzyka pożarów i awarii, wystąpienia oddziaływań transgranicznych czy naruszenia ładu przestrzennego i norm estetycznych. Stowarzyszenie [...] powołuje się przy tym jedynie na pisma i protesty mieszkańców kierowane do władz samorządowych, natomiast nie przedkłada żadnych opracowań czy analiz, których wnioski mogłyby podważyć ustalenia zaprezentowane w Raporcie OOS. Ponadto, w treści opracowania (str. 169 — 172) Inwestor przedstawił wewnętrzne procedury służące zapobieganiu i reagowaniu na sytuacje awaryjne oraz ograniczeniu ich potencjalnych skutków, w szczególności w przypadku wystąpienia pożaru, rozszczelnienia kwatery lub rozlewu paliwa.

W odwołaniu wskazano, że "kwatera B3 nie jest żadną samodzielną instalacją do składowania odpadów lecz fragmentem większej instalacji". Na tej podstawie Stowarzyszenie [...] wywodzi naruszenie art. 201 ust. 1 oraz art. 203 ust. 1 i 2 Poś, poprzez tworzenie sztucznego podziału instalacji na kilka mniejszych części, służącego obchodzeniu przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), dalej rozporządzenie o instalacjach.

Odnosząc się do powyższego zarzutu, GDOŚ podkreślił, że zakład [...] Sp. z o.o. stanowi jedną instalację, o której mowa w art. 201 ust 1 Poś, a zatem jego eksploatacja wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Zakład obecnie posiada niezbędne pozwolenie zintegrowane, zatwierdzone decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], które przedłożono jako załącznik Nr 8 do Raportu OOŚ. Obowiązujące pozwolenie obejmuje całość instalacji i nie dokonuje wydzielania odrębnych instalacji w ramach funkcjonującego zakładu. Zgodnie z ust. 5 pkt 4 załącznika do rozporządzenia o instalacjach, zakład [...] Sp. z o.o. stanowi instalację "do składowania odpadów, o zdolności przyjmowania ponad 10 ton odpadów na dobę lub o całkowitej pojemności ponad 25 000 ton", a zatem eksploatacja składowiska rozbudowanego o kwaterę B3 również wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Na str. 178 Raportu OOŚ wskazano, że po rozbudowie składowiska odpadów o nową kwaterę konieczne będzie uzyskanie kolejnego pozwolenia. GDOS stwierdził, że nie ma powodów, aby podważać lub kwestionować dążenia Inwestora w odniesieniu do tej kwestii. Podkreślił również, że organ właściwy do spraw pozwolenia zintegrowanego, tzn. Marszałek Województwa [...], wydał pozytywną opinię dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Organ II instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia RM, przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako rozbudowa dotychczas funkcjonującego składowiska. Przekazany przez wnioskodawcę Raport OOS uwzględnia uwarunkowania związane z eksploatacją innych kwater składowiskowych, które zlokalizowane są na terenie zakładu [...]. Nieuzasadniony jest zatem zarzut dotyczący podzielenia przedsięwzięcia w celu uniknięcia oceny jego oddziaływania na środowisko.

Odnośnie zarzutów Stowarzyszenia [...] dotyczących naruszenia § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. z 2003 r. Nr 61, poz. 549), GDOŚ podniósł, że powołany akt utracił moc prawną i został zastąpiony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz. U. z 2013 r., poz. 523), dalej rozporządzenie o składowiskach. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia o składowiskach, składowiska odpadów niebezpiecznych, a także innych niż niebezpieczne i obojętne nie mogą być lokalizowane "w dolinach rzek, w pobliży zbiorników wód śródlądowych, na terenach źpódliskowych, bagiennych i podmokłych, w obszarach mis jeziornych i w strefach krawędziowych, na obszarach narażonych na niebezpieczeństwo powodzi". Jednak w przedmiotowym przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Opracowania kartograficzne udostępniane przez serwis internetowy GDOS "Geoserwis" (strona internetowa: http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/, dostęp: 12 września 2019 r.) nie potwierdzają, aby planowana kwatera B3 miała zostać zlokalizowana w obrębie któregokolwiek z wyżej wymienionych obszarów. Ponadto, dokumentacja fotograficzna zamieszczona w Raporcie OOS na str. 88 — 89 oraz w załączonej inwentaryzacji botanicznej wskazuje, że teren przedsięwzięcia niewątpliwie nie stanowi obszarów bagiennych lub wód powierzchniowych. Odwołujący się nie przedstawili w tym względzie jakiegokolwiek dowodu (np. mapy, dokumentacji fotograficznej, publikacji naukowej), który potwierdzałby słuszność postawionego zarzutu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 74 ust. 3a ustawy OOS, [art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. — Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.)], a zatem krąg stron niniejszego postępowania powinien zostać określony w oparciu o przepis art. 28 Kpa.

Zgodnie z powyższym, stronami przedmiotowego postępowania są podmioty posiadające prawo rzeczowe do nieruchomości objętych oddziaływaniem rozpatrywanego przedsięwzięcia. Jednakże w przedmiotowej sprawie, na podstawie załączonych przez Inwestora wypisów z rejestru gruntów, obejmujących działki znajdujące się w zasięgu oddziaływania inwestycji, nie stwierdzono, aby którakolwiek z odwołujących się osób posiadała nieruchomość na obszarze przewidywanego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia. Zasięg ten wyznaczony został na podstawie prognozowanej ponadnormatywnej emisji akustycznej oraz emisji zanieczyszczeń do atmosfery, z uwzględnieniem dopuszczalnych stężeń odorantów, takich jak siarkowodór i merkaptany. Wpływ realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia został poddany wnikliwej ocenie, a wyznaczony zakres oddziaływania zamyka się w granicach zakładu [...] i nie wzbudził zastrzeżeń organu II instancji. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, żadna z odwołujących się osób fizycznych nie mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu ze względu na brak posiadania interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Odwołania tych osób zostały rozstrzygnięte odrębną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 17 września 2019 r., znak: [...], umarzającą postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.

GDOŚ nie zgodził się z zarzutem, że w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego nie zostały rozpatrzone uwagi społeczeństwa. "Rozpatrzenie" uwag stron lub społeczeństwa nie jest równoznaczne z ich uwzględnieniem i zrealizowaniem. Uwagi społeczeństwa współkształtują treść rozstrzygnięcia w takim stopniu, w jakim organ prowadzący postępowanie oceni je jako zasadne, czemu powinien dać wyraz w sentencji oraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W związku z dyspozycją art. 85 ust 2 pkt 1 lit "a" ustawy OOS, GDOŚ przedstawił także samodzielną ocenę uwag i wniosków przedłożonych w związku z udziałem społeczeństwa w niniejszym postępowaniu. Stowarzyszenie [...] wraz z pismem z dnia 11 maja 2018 r. przedstawiło zarzuty odnośnie dokumentacji przedmiotowej sprawy, w szczególności dotyczące: wyznaczonego zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, ochrony [...] Parku Krajobrazowego, emisji pyłów, ochrony roślin i zwierząt, uciążliwości odorowych, przekraczania standardów emisji zanieczyszczeń, ryzyka zanieczyszczenia wód oraz ryzyka kumulacji oddziaływań z innymi przedsięwzięciami.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgoda na realizację rozpatrywanego przedsięwzięcia, udzielona decyzją RDOŚ w [...] z dnia [...] listopada 2018 r., została obwarowana licznymi ograniczeniami oraz obowiązkami, które służą ograniczeniu zasięgu oddziaływania inwestycji wyłącznie do terenu zakładu [...]. W tym kontekście przewidziano w szczególności: zraszanie powierzchni utwardzonych w celu minimalizacji pylenia, ograniczenie czasu pracy urządzeń generujących hałas i wibracje, a także spalanie gazu składowiskowego, zawierającego substancje złowonne. GDOŚ wskazał również, że wykonanie sztucznej bariery izolacyjnej w podłożu budowli (do czego inwestora obligują przepisy § 4 ust. 5 rozporządzenia o składowiskach) pozwoli na zabezpieczenie wód podziemnych oraz siedlisk i gatunków występujących na obszarze [...] Parku Krajobrazowego przed negatywnymi skutkami migracji zanieczyszczeń z terenu projektowanej kwatery składowej. Odnosząc się do kwestii wystąpienia możliwej kumulacji oddziaływań, organ II instancji zapewnił, że nie jest planowane "połączenie" kwater składowych BI, B2 i B3, zlokalizowanych w zakładzie [...]. Niniejsza decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wyłącznie projektowanej kwatery B3, której eksploatacja zostanie rozpoczęta dopiero po całkowitym zapełnieniu i przygotowaniu do zamknięcia obecnie użytkowanej kwatery B2, co zostało określone również w punkcie 1.2.10 rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2018 r.

Na powyższą decyzję oraz na decyzję z [...] września 2019 r. (umarzającą postępowanie odwoławcze) wpłynęły do WSA w Warszawie skargi: [...] Stowarzyszenia [...] Parku Krajobrazowego [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 2873/19) oraz M. B.-S., E. W., C. B., G. B., M. S., W. G., Z. G., B. B., I.B., M. S., A. S., W.S., E. G., P. W., K. W., A. T., K. T. e., R. T., M. G., M. R., E. R., A. N., L. G., A. G., W. N., E. N., Z. Z., J. Z., Z. R., A. R.-K., T. M. H., M. H., K. D., B. D., M. G., M. G., M. S., J. W., K.W., J. C., K. C., M. C., M. D., A. P., M.P., M. K., M. W., A.W., P. W., K. T., N. T.B. T., M. T., K.T., K. Z., D. Z., W. S., M.S., B.S., A. Z., A. D., D. S., M. C., K. B., M. O., A. M., R.R.-K., S. K., J. W., K. S., F. R., Z.R., W. R., K. S., M. S., A. S., L. S., E. S., D. K., K. K., E.G., Z.G., A. Z., K. Z., K. L., M.G., J. S., K. J., A. D., A. K., M. Z., F. Z., J. Z., T. C., R. C. i J. S., W. K., D.K., A. K., P. H., W.W., K. W., T. D., M. K., J. T., B. M., I. P.-K.i L. K. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 2874/19).

Stowarzyszenie [...] zarzuciło zaskarżonej decyzji

1. Naruszenie przepisów postępowania art. 28 k.p.a. polegający na wydaniu decyzji w postępowaniu w którym pominięto udział stron postępowania

2. Naruszenie przepisów postępowania art. 7 i art. 77§1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów na okoliczność aktualnego zakresu oddziaływania zakładu na sąsiednie nieruchomości, w tym w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania stron i świadków.

3. Naruszenie przepisów postępowania art. 139 k.p.a. polegający na zmianie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się

4. Naruszenie przepisów postępowania art. 107 §3 k.p.a. polegający na braku uzasadnienia rozstrzygnięć którymi organ II instancji zmienił decyzję organu pierwszej instancji

5. Naruszenie przepisów prawa procesowego art. 80 i 81 k.p.a. polegającą na błędnym i nie opartym na przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustaleniu, że lokalizacja składowiska nie obejmuje terenów źrodliskowych bagiennych i podmokłych

6. Naruszenie prawa materialnego art. 201 i 203 ustawy POŚ polegające na wydaniu decyzji jedynie dla kwatery B3 będącej jedynie częścią instalacji służącej utylizacji odpadów

7. Błędne przyjęcie, że planowana instalacja nie będzie oddziaływała poza obszar określony jako obszar inwestycji.

Formułując powyższe zarzuty, skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organów kosztów postępowania.

W sprawie o sygn., akt IV SA/Wa 2874/19 skarżący podnieśli zarzuty tożsame ze wskazanymi wyżej w skardze [...] i wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie jako bezzasadnych.

Postanowieniami z 21 września 2022 r. i z 13 listopada 2020 r. wydanymi w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2874/19 Sąd odrzucił część skarg skarżących. Następnie postanowieniami z 26 stycznia 2021 r. sąd połączył do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 2873/19 i IV SA/Wa 2874/19 oraz postanowił prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt IV SA/Wa 2873/19.

Należy wskazać, że merytorycznemu rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegają skargi: [...] Stowarzyszenia [...] Parku Krajobrazowego [...] z siedzibą w [...] oraz D. Z., J. W., M. B.-S., M. S., A.G., L.G., T. H., M. H., K.T., N. T., B. T., M. T., K. T., M. S. i J. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Wstępnie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Należy wskazać, że nadal obowiązuje stan epidemii ogłoszony w związku z epidemią COVID-19, co świadczy o tym, że przeprowadzanie rozpraw może wywołać zagrożenie dla osób w nich uczestniczących. Nadto ze względów technicznych nie jest możliwe we wszystkich sprawach przeprowadzanie rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie umożliwiające rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym jest kompromisem pomiędzy prawem stron do jawnego rozpoznania sprawy, a prawem do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji RP) oraz zasadą proporcjonalności, z której wynika możliwość ograniczenia konstytucyjnych praw z uwagi na konieczność ochrony zdrowia.

Sąd ponadto wskazuje, że skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 17 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego zostały rozpoznane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2877/19. Sąd uchylił zaskarżną decyzję i zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy stwierdzić, że zarzuty skarżących dotyczące nieprawidłowego ustalenia kręgu stron zostały rozpatrzone w omawianej sprawie. Sąd we wskazanym wyżej wyroku uznał za błędne (przedwczesne) stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie mogą być uznani za stronę w postępowaniu odwoławczym dotyczącym decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn: "Budowa kwatery składowej B3 odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z niezbędnymi elementami zagospodarowania terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) na terenie zakładu [...] Sp. z o.o. w [...]".

Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga [...] Stowarzyszenia [...] Parku Krajobrazowego [...] z siedzibą w [...] oraz D. Z., J. W., M. B.-S., M. S., A. G., L. G., T. H., M. H., K. T., N. T. B. T., .M. T., K. T., M. S. i J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 18 września 2019 nr . [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa kwatery składowej B3 odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz niezbędnymi elementami zagospodarowania terenu na działkach nr [...], [...], [...] [...], [...] (obręb[...]) na terenie Zakładu [...]sp. z o.o. w [...]", wydanej na wniosek [...] Sp. z o.o.

Skargi zasługiwały na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w nich zarzuty okazały się trafne.

W ocenie Sadu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 139 kpa. Zdaniem skarżących uchylenie dwóch warunków (pkt 1.2.11 i pkt 1.2.12 decyzji, znak: [...]) oraz zmiana trzeciego warunku (pkt 1.2.6 decyzji, znak: [...]), nałożonych na inwestora decyzją organu I instancji, stanowi o rozstrzygnięciu postępowania drugoinstancyjnego na niekorzyść odwołujących się. Zgodnie z treścią, art. 139 Kpa: "Organ odwoławczy nie może wydać decyli na niekorzyść strony odwołującej się, chyba je zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo łub rażąco naruszy interes społeczny". że do naruszenia art. 139 Kpa przez organ II instancji dochodzi wówczas, gdy w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez daną osobę "uległ zmniejszeniu zakres praw tej strony lub zakres jej obowiązków uległ powiększeniu" (P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. Lex/el 2019). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszym przypadku. Podkreślić należy, że przedmiotem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest udzielenie stronie wyłącznie uprawnienia do realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Przedmiotowa decyzja rozstrzyga o uprawnieniu strony konsekwencją czego jest konieczność nałożenia szczegółowo określonych warunków, których nie można utożsamiać z obowiązkami strony (tj. decyzją rozstrzygającą o obowiązkach strony). Wobec powyższego do ww. postępowania nie znajduje zastosowania art. 7a § 1 Kpa odnoszący się bezpośrednio do postępowań, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Stąd też warunki realizacji przedsięwzięcia określane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie mogą być utożsamiane z obowiązkami nakładanymi na stronę, o których mowa w ww. przepisie. Przenosząc powyższe na grunt art. 139 Kpa wskazać należy, że zakres praw strony wnioskującej na skutek reformatoryjnej części zaskarżonej decyzji nie uległ zmniejszeniu — wnioskodawca nadal jest uprawniony do realizacji inwestycji po spełnieniu warunków określonych w decyzjach organów I i II instancji. Nie można także czynić zarzutu naruszenia ww. przepisu poprzez zwiększenie zakresu obowiązków ciążących na stronie, ponieważ tych decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie rozstrzyga.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza słuszności zarzutów naruszenia art. 80 i 81 Kpa, odnoszących się do zawartych w skargach twierdzeń według których kwatera jest położona "na obszarach źródliskowych, bagiennych i podmokłych". Zdaniem Sądu organ odwoławczy przeanalizował szczegółowo zawarte w aktach sprawy dokumenty (opracowania kartograficzne opublikowane przez instytucje państwowe, m.in. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Wody Polskie, Państwowy Instytut Geologiczny — Państwowy Instytut Badawczy, Dokumentacja fotograficzna zamieszczona w Raporcie OOS na str. 88 — 89 oraz w załączonej inwentaryzacji botanicznej) i dokonał prawidłowych i przekonujących ustaleń w tym zakresie.

W związku z poruszoną w skargach kwestią ustanowienia w sąsiedztwie Zakładu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zdaniem Sądu, okoliczność ta nie stanowi przesłanki uzasadniającej konieczność uchylenia decyzji wydanych przez organy I i II instancji w niniejszej sprawie. Zgodnie, z Uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi [...] w gminie [...], na obszary położonym wzdłuż Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2019 r., poz. [...]), w sąsiedztwie Zakładu [...] uregulowano ustanowienie przestrzeni "terenów zabudowy usługowej, obiektów produkcyjnych, składów i magazynów" (symbol P/U). W obrębie tego nie obszaru nie ustanowiono zakazów, które mogłyby stanowić przeszkodę dla realizacji kwestionowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 201 i 203 ustawy – Prawo ochrony środowiska GDOŚ prawidłowo przyjął, że ich dyspozycja nie może znaleźć zastosowania w omawianej sprawie, ponieważ dotyczą kwestii udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla instalacji emitującej zanieczyszczenia do środowiska, co nie stanowiło przedmiotu niniejszego postępowania. W ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które jest prowadzone w oparciu o przepisy ustawy OOS, nie dokonuje się analizy zasadności udzielenia pozwolenia zintegrowanego, a GDOŚ nie jest organem właściwym w odniesieniu do tego zagadnienia.

Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczących uciążliwości odorowych i ich zasięgu Sąd uznał, że nie zostały one prawidłowo zbadane w kontrolowanym postępowaniu, a uchybienia w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Inwestor wskazał techniki redukcji ograniczenia emisji substancji zapachowych, wskazane w "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości zapachowej" dla projektowanego przedsięwzięcia (str. 144 i 145 raportu). Stwierdził, że wymienione tam techniki są stosowane zarówno w istniejącym zagospodarowaniu Zakładu (kwatery składowe B1 i B2), jak i zostaną wykonane i zastosowane w planowanym przedsięwzięciu (kwatera składowa B3). Ponadto w Raporcie, przedstawiono mapy analityczne określające zasięg ponadnormatywnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery (Załącznik nr 15 do Raportu OOŚ). W tym zakresie ocenie podlegały m.in. związki chemiczne o charakterze substancji złowonnych: amoniak, siarkowodór, aceton, merkaptany, octan etylu. Przeprowadzone obliczenia nie wykazały wystąpienia przekroczeń dopuszczalnego stężenia tych substancji w powietrzu atmosferycznym poza terenem zakładu.

Ponadto Inwestor, w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia raportu w zakresie zaproponowania monitoringu środowiska w zakresie uciążliwości odorowych, wyjaśnił, że zakład jest kontrolowany przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...], dalej jako WIOS w [...], a także przez Marszałka Województwa [...], a wewnętrzna kontrola wykonywana jest przez specjalnie przeszkolonego pracownika, zgodnie z opracowaną instrukcją.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów dotyczących zasięgu występowania negatywnych oddziaływań zapachowych podkreślił, że w polskim porządku prawnym nie istnieją przepisy normujące dopuszczalne stężenia substancji w powietrzu atmosferycznym z punku widzenia z punktu widzenia występowania uciążliwości odorowych. W związku z powyższym GDOS przyjął, że zasięg negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie standardów zapachowych należy ocenić na podstawie dopuszczalnych progów stężenia substancji w powietrzu atmosferycznym, określonych w Załączniku nr 1 do rozporządzenia MS. W Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został sporządzony dla niniejszej inwestycji, przedstawiono mapy analityczne określające zasięg ponadnormatywnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery (Załącznik nr 15 do Raportu OOŚ). W tym zakresie ocenie podlegały m.in. związki chemiczne o charakterze substancji złowonnych: amoniak, siarkowodór, aceton, merkaptany, octan etylu. Przeprowadzone obliczenia nie wykazały wystąpienia przekroczeń dopuszczalnego stężenia tych substancji w powietrzu atmosferycznym poza terenem zakładu. Organ odwoławczy stwierdził, że w takiej sytuacji miał zatem podstawy aby ocenić, że projektowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko poza granicami Zakładu [...].

Organ w zaskarżonej decyzji podkreślił, że zaproponowane przez inwestora "liczne środki zapobiegawcze" ograniczą znaczące negatywne oddziaływania zapachowe wynikające z eksploatacji kwatery B3 do terenu zakładu [...].

Powyższa ocena budzi wątpliwości Sądu, w sprawie nie dokonano bowiem rzetelnej oceny uciążliwości odorowej przedsięwzięcia i jej wpływu na środowisko i zdrowie ludzi.

Obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest poczynienie wszechstronnych ustaleń na temat spodziewanego oddziaływania przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko, w tym na ludzi (art. 62 ust.1 pkt 1 ww. ustawy). Szczególnie istotne znaczenie ma kwestia ewentualnej uciążliwości odorowej instalacji do składowania odpadów.

Okolicznością bezspornie utrudniającą badanie ww. uciążliwości jest brak w obowiązującym systemie prawa norm określających dopuszczalne wartości odorów (brak norm odorowych). Sąd przychyla się jednakże do tej linii orzecznictwa sądowego, która stoi na stanowisku, że taki stan normatywny bynajmniej nie zwalania organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań z obowiązku dokładnego wyjaśnienia, czy ryzyko wystąpienia uciążliwości odorowej wystąpi w danej sprawie i w jaki sposób uciążliwości tej można zapobiec (por. np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1238/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1196/17).

Jak już wspomniano, brak regulacji odorowych wprawdzie utrudnia dokonywanie koniecznych ustaleń faktycznych, ale w żadnym razie ich nie uniemożliwia, w szczególności przy wykorzystaniu wiadomości specjalnych.

Zdecydowanie również należy odrzucić, jako okoliczność mogącą uzasadniać odstępowanie od dokonywania takich ustaleń, rzekomą całkowitą relatywność, czy też subiektywizm ocen co do uciążliwości odorowej danego przedsięwzięcia (pogląd ten miałby się zatem zasadzać na nieakceptowalnym w ocenie Sądu przekonaniu, że całkowicie niemożliwym jest, w braku norm odorowych, wskazanie jakiegokolwiek kryterium uciążliwości odorowej). Powyższe stanowisko kłóci się bowiem w oczywisty sposób ze wskazaniami doświadczenia życiowego, w świetle których wprawdzie próg odczuwania uciążliwości odorowej może różnić się w przypadku poszczególnych osób, niemniej okoliczność ta nie jest równoznaczna z nieistnieniem utrwalonej i łatwo dostępnej wiedzy na temat stopni uciążliwości odorowej, odbieranej przez zdecydowaną większość ludzi jako np. niska, średnia, wysoka, czy też bardzo wysoka.

Zagadnienie uciążliwości odorowej należy przy tym ściśle odróżniać od zagadnienia emisji gazów do powietrza (amoniaku, czy też siarkowodoru). Aczkolwiek ww. gazy mają właściwości odorotwórcze, to dotrzymywanie przez inwestora wymogów co do dopuszczalnego pułapu takiej emisji (wymogi te ściśle określają stosowne przepisy wykonawcze) nie można automatycznie utożsamiać z brakiem uciążliwości odorowych.

W rozpatrywanej sprawie organ miał liczne sygnały od skarżących, że uciążliwości odorowe występują także na terenach położonych poza zasięgiem ponadnormatywnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery przyjętym w Raporcie OOŚ. W takiej sytuacji należało ocenić, czy projektowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko poza granicami Zakładu [...].

Zgodnie z literaturą przedmiotu (za publikacją "Odory" Joanna Kośmider, Barbara Mazur – Chrzanowska, Bartosz Wyszyński, Wydawnictwo Naukowe PWN 2002) substancjami odpowiedzialnymi w emisji za w odory są m.in.: amoniak, siarkowodów, skatol, indol, fenol, p-krezol, kwas octowy, kwas propionowy, kwas n-masłowy, kwas n-walerianowy, kwas n-kapronowy, kwas heptanowy, kwas oktanowy, kwas pelargonowy i dwuacetyl. Nie ma możliwości szczegółowej oceny oddziaływania budowanej kwatery składowej B3 na jakość powietrza ze względu na emisję związków złowonnych, ponieważ nie zostały wydane przepisy w tym zakresie, jednak nie zwalnia to organu od przeprowadzenia odpowiednich badań i określenia progu wyczuwalności zapachowej na działkach skarżących.

Dopiero po przeprowadzeniu takich pomiarów, organ może – ewentualnie - uznać, że brak istotnych oddziaływań odorowych na obszarach zgłaszanych przez skarżących. Powyższe kwestie zostaną przez organ ustalone przy ponownym rozpoznaniu odwołania.

Należy bowiem podkreślić, że obowiązkiem organów orzekających w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest poczynienie wszechstronnych ustaleń na temat spodziewanego oddziaływania przedsięwzięcia na szeroko rozumiane środowisko, w tym na ludzi (art. 62 ust.1 pkt 1 ww. ustawy).

Reasumując, z uwagi na naruszenie zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 7 k.p.a.), które okazało się niepełne i nie uwzględniało wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, wymaga ono powtórzenia z uwzględnieniem zaleceń Sądu sformułowanych w niniejszym uzasadnieniu.

W tym stanie rzeczy, Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji). O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.