Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 499/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: . 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015r. sprawy ze skarg Spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzjami z dnia "[...]" . Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]"r., którymi odmówiono T Spółka z o.o. (dalej powoływany jako spółka, skarżący, strona, wnioskodawca, beneficjent) odpowiednio płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Przedmiotowe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 15.05.2013 r. wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR, wnioski spółki reprezentowanej przez D. P. odpowiednio o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oraz o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok.

Podczas weryfikacji złożonych wniosków Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, że D. P., reprezentuje także inne podmioty, w imieniu których również wystąpił z wnioskami o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok.

Wnioski te dotyczyły następujących podmiotów gospodarczych: D., B oraz R i T.

Decyzją z dnia "[...]". Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok, którą w wyniku odwołania spółki, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]". uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Natomiast decyzją z dnia "[...]"r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok, którą w wyniku odwołania spółki Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]". uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik BP decyzjami z dnia "[...]"r., odmówił spółce odpowiednio przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności rolnośrodowiskowej, uznając, że w niniejszej sprawie zostały sztucznie stworzone warunki do otrzymania korzyści niezgodnych z celami pomocy finansowej przyznawanej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Po rozpoznaniu odwołań Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odpowiednio decyzją z dnia "[...]"r. i "[...]"r. uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowych spraw, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzjami z dnia "[...]"r. odpowiednio odmówił spółce przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok oraz płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z powodu zaistnienia w przedmiotowych sprawach stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków", w celu uniknięcia zastosowania modulacji i stawek degresywnych z tytułu płatności bezpośrednich.

W wyniku odwołań zostały wydane rozstrzygnięcia zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w przedmiotowej sprawie z materiału dowodowego wynika, że w dniu 14.05.2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok w tym Jednolitej Płatności Obszarowej, dalej JPO na 2013 rok do powierzchni 64,76 ha. W tym samym roku z wnioskami o przyznanie wymienionych płatności wystąpiły również inne spółki z o.o. D do powierzchni 87,64 ha, B do powierzchni 86,08 ha oraz R do powierzchni 102,84 ha. Siedziba wszystkich czterech spółek mieściła się pod tym samym adresem: w E. przy ul. K. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego prezesem zarządu uprawnionym do jednoosobowej reprezentacji wszystkich czterech przedmiotowych spółek w roku 2013, tj. złożenia wniosku, jest D. P.. Wspólnikami wszystkich wymienionych spółek są D. B. posiadający 95 udziałów po 50 zł oraz W.K. posiadająca 5 udziałów po 50 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust.3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (DZ.U. L 312 z 23.12.1995, str. 1 -4) działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Z kolei w myśl art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19.01.2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. L 30 z 31.01.2009 r. str. 16 – 99) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. L 25 z 28.01.2011, str. 8 – 23), nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Organ odwoławczy stwierdził, że konfiguracja ww. spółek i osób z nimi związanych wskazywała na stworzenie sztucznie warunków zmierzających do uzyskania płatności sprzecznych z celami wsparcia bezpośredniego, organ I instancji, celem dokonania niezbędnych ustaleń, wielokrotnie wzywał reprezentanta spółki do złożenia stosownych wyjaśnień i przedłożenia wskazywanych w nich dokumentów, mogących potwierdzić bądź wykluczyć ich wystąpienie.

Wskazano, że przypadki, w których może zachodzić podejrzenie stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy, to sztuczny podział gospodarstw/podmiotu w celu uniknięcia ograniczeń, w szczególności poprzez:

- tworzenie wielu spółek powiązanych ze sobą osobowo i kapitałowo dla uzyskania płatności w odniesieniu do gruntów, które faktycznie są w posiadaniu jednego podmiotu lub są przedmiotem współposiadania;

- występowanie oddzielnie o przyznanie płatności przez podmioty będące faktycznie współposiadaczami gruntów;

- posługiwanie się przez podmioty tym samym numerem rachunku bankowego.

Podkreślono, że skutkiem stwierdzenia, że zostały stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, jest każdorazowo odmowa przyznania płatności. Ustalenie w odniesieniu do płatności w ramach danej kampanii i danego schematu pomocowego, iż zachodzi przypadek stworzenia "sztucznych warunków" może skutkować nie tylko odmową przyznania płatności, ale także stanowić podstawę do wzruszenia decyzji o przyznaniu płatności za poprzednie kampanie w jednym z trybów nadzwyczajnych (wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencja (publ: www.eur-lex.europa.eu) , dla ustalenia, czy w danej sprawie rzeczywiście zostały stworzone sztuczne warunki należy oprzeć się na takich elementach takich jak: więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, a także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W dalszej części uzasadnień organ odwoławczy przytoczył odpowiednio treść art. 3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26.01. 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. DZ.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. DZ.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.).

W ocenie organu II instancji organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Podkreślono, że konfiguracja ww. spółek i osób z nimi związanych wskazywała na stworzenie w sposób sztuczny warunków zmierzających do uzyskania płatności sprzecznych z celami wsparcia bezpośredniego, organ I instancji, celem dokonania niezbędnych ustaleń, wielokrotnie wzywał reprezentanta spółki do składania stosownych wyjaśnień i złożenia stosownych dokumentów, mogących potwierdzić bądź wykluczyć wystąpienie "sztucznych warunków". Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał stwierdzić, że organ I instancji wykazywał się daleko idącą inicjatywą i aktywnością w zbieraniu materiału dowodowego i to pomimo faktu, że w postępowaniu przed ARiMR, to na stronach spoczywa inicjatywa w tym zakresie. Znajduje to potwierdzenie w licznych wezwaniach organu I instancji kierowanych do strony postępowania, celem przedłożenia przez stronę wskazywanych w nich dokumentów, zmierzających do skrupulatnego rozpoznania sprawy. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR czynienie organowi I instancji zarzutu naruszenia obowiązku podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i braku staranności przy zbieraniu dowodów w sprawie, jest bezpodstawne.

Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie w przypadku wywodzenia przez organ istnienia sztucznie stworzonych warunków, co do zasady ciężar udowodnienia ich istnienia spoczywa na organie administracji. Zważywszy na fakt, że organ I instancji wielokrotnie wzywał reprezentanta spółki do złożenia stosownych dokumentów, zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu, to na stronie spoczywał ciężar dowodowy zgodnie z art. 3 ust. 3 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 21 ust.3 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zatem to skarżący wywodząc, że organ dokonał niewłaściwych ustaleń, zobowiązany był poprzeć to stosownymi przeciwdowodami, mogącymi potwierdzić zasadność jego argumentów.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR przedstawiane przez skarżącego dowody, mające stanowić poparcie jego twierdzeń, w ocenie organu odwoławczego wcale nie spełniały tego zamierzenia. Przedkładane przez stronę dokumenty, takie jak: faktury, umowy, protokoły odbioru, certyfikaty, faktury za olej napędowy i inne, w przeważającej mierze nie dotyczyły bowiem roku 2013, którego dotyczył wniosek spółki o przyznanie płatności. Dokumenty pochodzące z roku 2013, takie jak: umowa o współpracy i świadczeniu usług z dnia 16.01.2013r. wraz z protokołem odbioru prac agrotechnicznych z 20.12.2013r. oraz faktury z 2013r. za certyfikację i kontrolę gospodarstwa ekologicznego i za usługi księgowe z 2013r. nie stanowią dowodu mogącego skutecznie wzruszyć poczynione ustalenia organu I instancji.

Organ II instancji nie podzielił również zarzutu skrzącego, polegającego na braku wywiązania się z obowiązku udzielania spółce niezbędnych pouczeń, będących przedmiotem postępowania i to pomimo pisemnych wniosków z 24.01.2014r. i 28.02.2014r. W pismach tych spółka wnosiła o wyjaśnienie stosowanego przez organ w kierowanych do niej pismach terminu "odrębne prowadzenie działalności rolniczej". Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że działalność Agencji nie ma charakteru doradczego. Jak wynika z cytowanego wyżej i przytaczanego przez skarżącego odpowiednio art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 26.01. 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 21 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, organ dokonuje niezbędnych pouczeń wyłącznie na żądanie strony. Wprawdzie reprezentant spółki, istotnie w w/w pismach wnosił o wyjaśnienie owego pojęcia, niemniej zarzut jest o tyle niezrozumiały, że w dalszej części pism, jak i w odwołaniu, sam wywodzi, że reprezentowana spółka prowadzi odrębną działalność na własną rzecz i ryzyko. Świadczy to o tym, zdaniem organu odwoławczego, że skarżącemu doskonale znany jest ten termin. Z treści samego zarzutu, jak i całego odwołania wynika jednoznacznie, że reprezentant spółki posiada obszerną znajomość przepisów prawnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że analiza przedmiotowych spraw wykazuje, że zarówno skarżąca spółka, jak i pozostałe trzy spółki powstały i rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej w tym samym czasie. Spółka D została wpisana do KRS z dniem 4.03.2009r., a z dniem 4.06.2009 r. została wpisana do ewidencji producentów. Pozostałe trzy spółki: B, R i T uzyskały osobowość prawną z dniem 26.02.2009r. W tym samym czasie wpisane zostały także do ewidencji producentów, tj. z dniem 23.03.2009 r.

W ocenie organu odwoławczego nie ulega również wątpliwości, że w przedmiotowych sprawach istnieją powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy wymienionymi podmiotami gospodarczymi. Prezesem zarządu wszystkich spółek, uprawnionym do ich reprezentacji jest ta sama osoba fizyczna – D. P.. Równolegle właścicielami wymienionych spółek są również te same osoby: D.B. oraz W. K.. D.B. posiada 95 udziałów po 50 zł w każdej ze spółek, natomiast W.K. 5 udziałów po 50 zł, co sprawia, że trudno zgodzić się z twierdzeniem skarżącej spółki, że pomiędzy omawianymi spółkami brak jest więzi kapitałowej i osobowej. Równolegle fakt ustanowienia przez wszystkie ze spółek tego samego zawodowego menedżera w osobie prezesa zarządu, jest zaprzeczeniem stanowiska, że skarżąca spółka, sama decyduje, kiedy, jak i w jaki sposób ma być prowadzona działalność rolnicza oraz o jakim charakterze. Organ odwoławczy nie kwestionował prawa spółek do zatrudnienia zawodowego menedżera, którym pozostaje jedna i ta sama osoba, niemniej fakt ten w okolicznościach niniejszych spraw sprawia, że organ nie może podzielić tezy, by w sytuacji jednoosobowego kierownictwa czterema spółkami przez tę samą osobę, można było mówić o jakiejkolwiek samodzielności decyzyjnej skarżącej spółki w oderwaniu od pozostałych spółek. W konsekwencji faktycznymi posiadaczami działek, jak i wspólnikami spółek deklarowanych do płatności i podejmującymi związane z nimi decyzje są jedne i te same osoby.

Organ odwoławczy stwierdził, że z formalnego punktu widzenia, co do zasady nie można negować prawa strony do zakładania określonych podmiotów gospodarczych, zarówno co do form organizacyjnych przewidzianych przez prawo, przedmiotu działalności, czy też liczby tworzonych podmiotów, co wynika już choćby z nie podważanej przez organ zasady swobody działalności gospodarczej. Niemniej, prawo to o charakterze ogólnym może doznawać ograniczeń w przepisach szczególnych, w tym także przepisach regulujących postępowanie w przedmiocie płatności. Do takich regulacji zaliczają się w szczególności ww. przepisy szczególne art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18.12. 1995 r. oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 oraz odpowiednio art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczególne zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesienie do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. L 25 z 28.01.2011, str. 8 – 23).

Podkreślono, że jak wynika z akt spraw, przedmiotem działalności wszystkich spółek z o.o. jest jedynie działalność rolnicza skierowana na uzyskiwanie płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych. Mając na uwadze tożsamość przedmiotu prowadzonej działalności przez wszystkie spółki, organ odwoławczy nie znalazł innego racjonalnego uzasadnienia dla prowadzenia tejże działalności w formie czterech podmiotów gospodarczych zamiast jednego, poza zamiarem stworzenia "sztucznych warunków" w celu uzyskania większych płatności.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że wspomniana teza znajduje również potwierdzenie w zeznaniu D. Pl. ( podczas rozprawy administracyjnej z dnia "[...]"r., co zostało odzwierciedlone w protokole z tejże rozprawy), który sam przyznał, że jedyną korzyścią uzyskiwaną przez skarżąca spółkę jak i przez trzy pozostałe spółki, są dochody uzyskiwane z płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych.

Nieuprawnione w ocenie organu odwoławczego jest twierdzenie skarżącej, by spółki uzyskiwały jakikolwiek wymierne korzyści z prowadzonej przez siebie działalności (jedyna faktura dotyczącą sprzedaży siana dotyczy roku 2012), przy czym element ten ma drugorzędne znaczenie dla rozpoznawanych spraw.

W rezultacie w ocenie organu odwoławczego beneficjent nie uzasadnił, a tym bardziej nie wykazał obiektywnie, racjonalnie i ekonomicznie, podjętych działań w ramach tzw. elementu subiektywnego /uzasadnienia powołania w tym samym czasie czterech spółek nastawionych na uzyskiwanie płatności/, co wykluczyłoby możliwość stwierdzenia w postępowaniu sztucznych warunków. Argument podawany przez spółkę jako uzasadnienie prowadzenia działalności w formie czterech spółek z o.o., polegający na zminimalizowaniu ryzyka działalności gospodarczej, nie przekonał organu odwoławczego. Zwłaszcza w obliczu faktu, że owe podmioty gospodarcze jako spółki z o.o. z natury rzeczy posiadają ograniczoną odpowiedzialność majątkową.

Podkreślono, że przedłożone przez spółkę w toku postępowania dokumenty, takie jak umowa najmu pomieszczenia w lokalu mieszkalnym z 24.02.2009 r., umowa o współpracy i świadczeniu usług z 16.01.2013r. pomiędzy stroną, a A.N., przy wykorzystaniu należącego do niego sprzętu rolniczego wskazuje, że spółka wraz z pozostałymi, nie posiada żadnego majątku. Organ odwoławczy nie odmówił prawa podmiotom gospodarczym do korzystania z gruntów, lokali czy też maszyn i innych środków trwałych należących do osób trzecich. Zważywszy jednak, że spółka nie posiada tytułu własności do żadnego środka trwałego (do działek ewidencyjnych, na których prowadzi działalność rolniczą, lokalu zajmowanego pod siedzibę spółek, sprzętu do prowadzenia działalności rolniczej w postaci odpowiednich maszyn i urządzeń), trudno zdaniem Dyrektora OR ARiMR obronić tezę skarżącej spółki, że posiada własny i odrębny majątek. Owa okoliczność według organu odwoławczego dodatkowo przeczy tezie skarżącej, by działalność rolnicza w postaci czerech spółek, a nie jednej miała wynikać z minimalizacji ryzyka działalności gospodarczej. Skoro bowiem przedmiotowe spółki nie posiadają żadnego własnego majątku trwałego w rzeczywistości nie ponoszą jakiegokolwiek realnego ryzyka związanego z prowadzoną przez nie działalnością.

Organ odwoławczy zgodził się ze skarżącą spółką, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy spółka dysponuje, czy też nie tytułem własności do wnioskowanych gruntów rolnych, ponieważ na potrzeby regulacji dotyczących płatności, ustawodawca wymaga jedynie by beneficjent był posiadaczem gruntów. Niemniej należy rozgraniczyć wymóg posiadania gruntów rolnych, jako jeden z warunków niezbędnych do ubiegania się o przyznanie płatności, od ustalenia czy podmiot dysponuje tytułem własności do tych gruntów rolnych ( innych środków trwałych), jako jednego z elementów na potrzeby analizy sprawy pod kątem wystąpienia "sztucznych warunków".

Jednocześnie podnoszona przez spółkę okoliczność powstania przedmiotowych czterech spółek przed złożeniem wniosków o dopłaty w ocenie organu odwoławczego jest bez znaczenia dla poczynionych ustaleń faktycznych. Przede wszystkim z tego względu, że zaskarżone decyzje dotyczą odmowy płatności za rok 2013. Przy czym trudno wyobrazić sobie, by spółki jeszcze przed uzyskaniem bytu prawnego poprzez wpis do KRS mogłyby ubiegać się o przyznanie płatności. Tym samym oczywistym wydaje się fakt, że spółki musiały najpierw powstać (uzyskać osobowość prawną), by następnie móc, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, ubiegać się o przyznanie płatności. Także występowanie z wnioskami przez spółki o przyznanie płatności na inne grunty, w ocenie organu odwoławczego nie ma znaczenia dla rozpoznania spraw. Badanie wystąpienia ewentualnej przesłanki w postaci ubiegania się przez więcej niż jednego beneficjenta o przyznanie płatności na te same grunty rolne, odbywa się na etapie badania prawidłowości wniosku podczas kontroli administracyjnej, w ramach tzw. kontroli krzyżowej. Wystąpienie takiej okoliczności, w zależności od poczynionych ustaleń organu prowadzącego sprawę, prowadzi do odmowy jednemu z beneficjentów lub obu z nich przyznania płatności z uwagi na zaistniały konflikt kontroli krzyżowej. Przedmiotowe sprawy dotyczą natomiast kwestii wystąpienia "sztucznych warunków", a nie "konfliktu kontroli krzyżowej", co sprawia że w jej przypadku nie jest istotne czy w/w spółki prowadziły działalność na tych samych, czy innych gruntach. Ponadto brak tożsamości gruntów należących do poszczególnych spółek, czy też inny rodzaj upraw, w ocenie organu odwoławczego nie stanowi przeszkody do ubiegania się o płatności przez jedną ze spółek.

Kolejnym elementem wskazującym na brak prowadzenia samodzielnej i odrębnej od innych spółek działalności rolniczej przez skarżącą pozostaje także okoliczność posiadania przez wszystkie cztery spółki tego samego adresu siedziby spółek. W roku 2013 siedziby spółek mieściły się w E. przy ul. K., a obecnie w B., przy czym także pod tym samym adresem. Organ odwoławczy zauważył, że jak wynika z § 2 ust. 2 umowy najmu pomieszczenia w lokalu mieszkalnym z dnia 24.02.2009 r.- siedziba spółek mieszcząca się przy ul. K. w E., aktualna na kampanię 2013, stanowiła lokal użytkowy o powierzchni zaledwie 10m2. Organ odwoławczy podkreślił, że biorąc jednak pod uwagę, że siedziba ta jest wspólna dla skarżącej i pozostałych trzech spółek z o.o., z których każda jak wywodzi skarżąca, jest niezależnym od siebie podmiotem gospodarczym, pojawiło się w ocenie organu pytanie jak, dysponując tak znikomą kubaturą, spółki prowadzą realnie tę niezależną działalność rolniczą. Jedynym racjonalnym wytłumaczeniem zdaje się być sprowadzenie siedziby spółki jedynie do adresu dla doręczeń.

Powołane wyżej okoliczności sprawiają, że zdaniem organu II instancji zarówno skarżąca spółka, jak i trzy pozostałe, są wyodrębnione jedynie z punktu widzenia formalno- prawnego, uzyskując osobowość prawną poprzez wpis do Krajowego Rejestru Sądowego oraz jak wynika z danych ewidencji producentów, posiadają odrębne rachunki bankowe. Sam fakt posiadania odmiennych rachunków bankowych, jakkolwiek pozostający nie bez znaczenia dla rozpoznania spraw, w obliczu pozostałych rozpatrywanych przesłanek, nie może podważyć poczynionych ustaleń w przedmiocie wystąpienia "sztucznych warunków" .

Ustosunkowując się do kwestionowania przez D. P. oceny jego zeznań podczas rozprawy administracyjnej, dokonanej przez organ I instancji, który przypisał im "niewielki walor dowodowy", organ odwoławczy zauważył, że interpretacja wartości dowodowej tego samego środka dowodowego będzie odmienna w zależności od perspektywy jej oceny. I tak np. okoliczność mająca "niewielki walor dowodowy" na poparcie twierdzeń wywodzonych przez stronę, będzie miała wręcz przeciwny charakter dla tezy dowodowej przeprowadzanej przez organ na tę samą okoliczność i odwrotnie.

Organ odwoławczy dokonał zestawienia korzyści jakie spółka uzyskałaby występując z wnioskiem jako jeden samodzielny i niezależny od pozostałych spółek podmiot gospodarczy, a jakie uzyskałaby działając jako cztery formalnie niezależne spółki.

Razem suma płatności bezpośrednich z podziałem na cztery spółki wynosiłaby 282.699,60 zł. Z kolei w przypadku ubiegania się o te same płatności przez skarżącą spółkę jako pojedynczy podmiot, kwota płatności wyniosłaby 276.651,90 zł. Różnica na korzyść 6.047,70 zł.

W przypadku płatności rolnośrodowiskowej różnica na korzyść w przypadku czterech spółek wynosi 150.564,77zł. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji w przedmiocie ustaleń dotyczących spornego pojęcia "mulczowania siana". Stanowisko skarżącej spółki, że siano znajdujące się na należących do niej gruntach zostało skoszone i zebrane, a następnie rozrzucone i pozostawione, w celu poprawy dobrostanu gleby nie przekonało organu odwoławczego. W istocie, jak wskazał organ I instancji mulczowanie polega na koszenie trawy, a następnie jej rozdrabnianie i pozostawienie na glebie, gdzie ulega procesowi rozkładu, poprawiając jakość gleby. Tym samym nie dokonuje się wcześniejszego zbierania skoszonej trawy, a następnie jej rozrzucania na gruncie, a tym bardziej siana, będącego już wysuszoną trawą. Dla organu odwoławczego bardziej miarodajny jest w tym względzie certyfikat zgodności w 2013 r. zgodnie, z którym zbiór siana powinien wynosić 294 tony zgodnie z zał. nr 1 niż wyjaśnienia strony i załączona faktura nr "[...]"z dnia 20.12.2013 r., a wersja przedstawiona przez skarżąca spółkę w ocenie organu odwoławczego ma charakter pozorny, przedstawiony wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania administracyjnego pod kątem zaistnienia w przedmiotowej sprawie sztucznych warunków.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie istnieje sieć wzajemnych powiązań pomiędzy podmiotami i osobami, która w kontekście daty powstania spółek, przedmiotu ich działalności, uzyskiwanych dochodów, korzystania z usług zewnętrznych tych samych podmiotów, ubiegania się o te same płatności, tej samej siedziby spółek, braku własnego majątku, braku innych dochodów poza płatnościami bezpośrednimi i rolno środowiskowymi, tych samych wspólników, a w istocie jednego wspólnika, zważywszy na dominujący 95 % udział jednego ze wspólników, tego samego reprezentanta, pozwala na uznanie, że skarżąca spółka, jak i trzy pozostałe nie prowadzą działalności rolniczej na własny rachunek i niezależnie od innych spółek. Tym samym w istocie stanowią jeden podmiot gospodarczy .

W rezultacie całokształt zgromadzonego materiału dowodowego sprawia, że w ocenie organu II instancji wystąpił ogół obiektywnych okoliczności świadczących, że pomimo formalnego spełnienia przesłanek przewidzianych w przepisach prawa, cel ten nie zostałby osiągnięty, tj. zastosowanie współczynnika korygującego i modulacji płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyby płatność ta miała zostać przyznana. Równolegle, zważywszy na ogół w/w przesłanek, wystąpił także element subiektywny, przejawiający się w woli uzyskania przez wspólników, w szczególności w osobie D. B., jako dominującego wspólnika, korzyści poprzez sztuczne stworzenie niezbędnych dla jej uzyskania warunków, polegających na stworzeniu czterech spółek, de facto stanowiących jeden podmiot gospodarczy.

W konsekwencji organ odwoławczy nie podzielił argumentów by skarżąca spółka wraz z pozostałymi, posiadały odrębność techniczną, organizacyjną i ekonomiczną i jako takie miały decydować samodzielnie, kiedy, jak i w jaki sposób prowadzona ma być działalność rolnicza oraz o jakim charakterze.

W związku z powyższym nie zgodzono się z zarzutem skarżącej spółki, że wskazane wyżej elementy nie są wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia w przedmiotowej sprawie "sztucznych warunków". O ile należy bezspornie uznać, że elementy te rozpatrywane niezależnie od siebie nie pozwalają na przypisanie zarzutu "stworzenia sztucznych warunków", to analizowane w ich wzajemnej łączności, nie pozostawiły organowi odwoławczemu wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie doszło do ich stworzenia, w celu uzyskanie w/w korzyści, której skarżąca spółka w normalnych warunkach nie mogłaby osiągnąć, tj. działając jako jeden podmiot gospodarczy. Powyższe, zdaniem Dyrektora OR ARiMR jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i zmierza do ominięcia przepisów, w tym naruszenia art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, podniosła zarzut naruszenia:

1) art. 3 ust. 1 i 2 pkt. 1), 2) 3), oraz 4) ustawy z dnia 7 marca 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, oraz art. 21 ust. 1 i 2 pkt. 1), 2) 3), oraz 4) ustawy z dnia 07 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. tj. w szczególności poprzez:

- naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, zwłaszcza w zakresie braku udowodnienia przez organ II instancji, że spółka celowo wraz z innymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki i to w zamiarze i w celu otrzymania płatności;

- naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym pominięcie zeznań D. P. oraz dokumentów przedkładanych przez spółkę poprzez uznanie iż mają one niewielką wartość dowodową i nie mogą stanowić przeciwdowodów mogących skutecznie wzruszyć ustalenia organu I instancji;

2) art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 13 marca 2013 r.

poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki wypłacenia skarżącej spółce płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za 2013r., podczas gdy ze złożonego w dniu 13.05.2013 r. wniosku uzupełnionego dalszymi pismami w toku postępowania wynika, że spełnia ona warunki niezbędne do przyznania płatności w ramach przedmiotowego wsparcia,

3) błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wynikające z naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego polegające na przyjęciu przez organ II instancji, że:

- grunty zadeklarowane do płatności przez spółki D sp. z o.o., B sp. z o.o. T sp. z o.o. oraz R sp. z o.o. w rzeczywistości stanowią jedno gospodarstwo rolne zaś spółki nie są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym, nie posiadają odrębnego kierownictwa, podczas gdy każda z tych spółek posiada osobowość prawną i jest wyodrębniona prawnie, każda z tych spółek posiada prawo do dysponowania odrębnymi gruntami oraz środkami finansowymi, a tym samym posiada odrębny majątek, który wykorzystywany jest w sposób uwzględniający uzyskiwanie przychodów z prowadzonej działalności, każda ze spółek prowadzi odrębnie i niezależnie od innych podmiotów prawa konto bankowe, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarcze w tym bilanse i sprawozdania, każda ze spółek posiada odrębność techniczno-organizacyjną w zakresie prowadzonej działalności (decyduje kiedy jak i w jaki sposób prowadzona ma być działalność rolnicza oraz o jakim charakterze), które to podmioty zarządzane są przez najemnego menedżera w osobie powołanego do zarządu spółki prezesa zarządu co sprzeczne jest z rzeczywistym stanem rzeczy, a zwłaszcza wobec tego, że każdy z podmiotów realnie w sposób rzeczywisty prowadzi na własny rachunek i we własnym imieniu działalność rolniczą (spółki decydowały co i jak uprawiać i osiągały z tego wymierne korzyści), odrębną od działalności innych podmiotów prawnych, Spółka była faktycznym użytkownikiem przedmiotowych w sprawie gruntów rolnych, przy czym skarżąca Spółka jak i pozostałe trzy wymienione w decyzji powstały i rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej przed złożeniem wniosków o dopłaty. w tym dodatkowo spółka D sp. z o.o.oraz T sp. z o.o. w latach 2009 – 2010 prowadziły uprzednio działalność rolniczą przy wykorzystaniu zupełnie innych gruntów rolnych;

- istnienie powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy wspólnikami spółek D sp. z o.o. B sp. z o.o., T sp. z o.o. oraz R sp. z o.o. świadczy o celowym tworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności sprzecznych z celami wsparcia bezpośredniego w zamiarze uzyskania korzyści majątkowych, co nie miało miejsca i brak ku temu jakichkolwiek dowodów, przy uwzględnieniu ze celem systemu wsparcia bezpośredniego jest finansowe wspieranie rolników;

- spółka nie przedstawiła okoliczności i dokumentów świadczących o prowadzeniu działalności w sposób samodzielny i niezależny od innych podmiotów;

powstanie w 2009r. spółek D sp. z o.o. B sp. z o.o., T sp. z o.o. oraz R sp. z o.o. tj. w tym samym okresie, ubiegających się o płatności bezpośrednie, obliczone zostało jedynie w celu ominięcia modulacji;

- wystąpił element subiektywny, przejawiający się w woli uzyskania przez wspólników, w szczególności w osobie D. B., jako dominującego wspólnika, korzyści poprzez sztuczne stworzenie niezbędnych dla jej uzyskania warunków, polegających na stworzeniu czterech spółek, de facto stanowiących jeden podmiot gospodarczy, w sytuacji braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie;

- wystąpił ogół obiektywnych okoliczności świadczących, że pomimo formalnego spełnienia przesłanek przewidzianych w przepisach prawa, cel ten nie zostałby osiągnięty tj. zastosowanie współczynnika korygującego i modulacji płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyby płatność ta miała zostać przyznana;

4) nieuzasadnione zastosowanie w sprawie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 10.01.2009 r. oraz art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, EURA TOM) nr 2988/95 co wynika z braku badania przez organ I instancji okoliczności związanych z powstaniem przedmiotowej spółki jak i pozostałych trzech wymienionych w zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu że wskazane przepisy mogły mieć zastosowanie wyłącznie wówczas gdy spełnione zostały dwie obiektywne okoliczności, które organ winien wykazać, tj. po pierwsze zaistnienie ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, ze pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w przepisach cel realizowany przez te przepisy nie został osiągnięty, a po drugie wystąpienie subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania przez spółkę korzyści wynikającej w uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek, przy uwzględnieniu że samo twierdzenie organu, że skarżąca miała zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala samo w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów dla których przyznane miały być przedmiotowe w sprawie płatności, przy czym spółka T. zaprzecza aby miało miejsce jakiekolwiek sztuczne stworzenie warunków, jak również że spółka poprzez jakiekolwiek działania w tym okoliczności przedstawione w decyzji zamierzała wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia bezpośredniego (patrz podobnie wyrok ETS z 12.09.2013r. sygn. C-434/12). Skarżący zaznacza, że działalność wnioskodawcy i pozostałych spółek przyczyniła się i nadal przyczynia do osiągnięcia celów zamierzonych przez przepisy krajowe i rozporządzenie nr 73/2009 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonego przez prawodawcę;

- art. 11 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

Nie zgadzając się z zaskarżonymi decyzjami strona podniosła m.in., że wbrew ustaleniu organu II instancji, warunki do otrzymania płatności nie zostały sztucznie stworzone, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemów wsparcia bezpośredniego i uzyskania płatności rolnośrodowiskowych.

Zdaniem skarżącego, jeśli organ ARiMR zamierzał udowodnić, że zamiarem danego podmiotu jest stworzenie "sztucznych warunków", to ustalenia takie powinny w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie wszechstronnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Organ II instancji nie przeprowadził zaś wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście zostały stworzone "sztuczne warunki", z uwzględnieniem wykładni tego pojęcia, zawartej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu (vide: wyrok NSA z dnia 14.11. 2014 r., II GSK 2576/14). Organ II instancji zadaniu temu, podobnie jak organ I instancji, nie sprostał. A swoją decyzję oparł wyłącznie na podejrzeniach stworzenia sztucznych warunków.

Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżąca Spółka podtrzymała w całości stanowisko reprezentowane w niniejszej sprawie tj. że prowadzi samodzielnie i niezależnie od innych podmiotów działalność rolniczą na posiadanych przez siebie gruntach. T Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego. Zgodnie z kodeksem spółek handlowych - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką handlową o kapitałowym charakterze, mającą osobowość prawną, działającą w oparciu o kapitał zakładowy podzielony na udziały, ponoszącą odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Podstawą działalności spółki jest kapitał zakładowy, a osoby wspólników odgrywają tu drugorzędną rolę

Zdaniem skarżącego, nie zachodzi żaden ze wskazanych przez Dyrektora przypadek, świadczący o stworzeniu przez skarżącego sztucznych warunków. Spółka nie dokonała żadnego podziału gospodarstwa rolnego. Od samego początku działalności prowadzi działalność rolniczą w oparciu o geodezyjnie wyodrębnione wcześniej działki, które objęła w posiadanie na podstawie umów dzierżawy. Działki te mają samodzielny byt i mogą być przedmiotem obrotu. W taki sposób gospodarował nimi właściciel. W niniejszej sprawie absolutnie nie doszło do utworzenia spółek powiązanych osobowo i kapitałowo dla uzyskania płatności w odniesieniu do gruntów, które są faktycznie w posiadaniu jednego podmiotu lub są przedmiotem współposiadania. Wskazane okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Żadna z wymienianych przez organ spółek nie jest powiązana ze sobą kapitałowo i nie współposiada gruntów, każda bowiem spółka posiadała odrębne umowy dzierżawy, jak również prowadzi na przedmiotowych gruntach odmienną gospodarkę rolną.

Podkreślono, że jako osobny podmiot spółka prowadzi działalność rolną na własny rachunek i we własnym imieniu, ponosi samodzielnie koszty z tym związane i samodzielnie czerpie korzyści z prowadzenia tej działalności, posiada niezależną gospodarkę rolną. Spółka podpisując umowę dzierżawy weszła w posiadanie już uprzednio podzielonego gruntu, które to działki rolne były następnie wykorzystywane przez Spółkę rolniczo. W ramach prowadzonej działalności rolniczej od samego początku Spółka ponosiła wydatki związane pracami rolnymi, które zlecane były podmiotom zewnętrznym. Przedmiotem działalności gospodarczej spółki jest prowadzenie działalności rolniczej na posiadanych gruntach. Skarżąca spółka bezsprzecznie została zgodnie z prawem założona aktem notarialnym (i wówczas mogła już prawnie działać jako spółka w organizacji, co w ocenie organu odwoławczego "trudno wyobrazić sobie"), a następnie wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jak również prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy, została wpisana do ewidencji prowadzonej przez ARiMR, co ma miejsce do dnia dzisiejszego. Powyższe okoliczności bezwzględnie świadczą o tym, że skarżąca Spółka jak i pozostałe spółki są podmiotami wyodrębnionymi pod względem technicznym, ekonomicznym i posiadają odrębne kierownictwo. Po raz kolejny zaznaczyć należy, że skarżąca Spółka jak i pozostałe spółki, wymienione w uzasadnieniu decyzji Dyrektora, posiadają osobowość prawną i są wyodrębnione prawnie, każda z tych spółek dysponuje innymi gruntami - wcześniej wyodrębnionymi działkami, które wbrew nieuzasadnionemu twierdzeniu organu nie mogą i nie stanowią jednego gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 26 listopada 2015r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Ol 499/15 oraz I SA/OI 500/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod sygn. akt I SA/Ol 499/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 poz. 1647 t.j.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Należy przy tym zauważyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do stosowania norm prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonych decyzji wykazała, że odpowiadają one przepisom prawa.

Istota sporu w rozpoznawanym przypadku sprowadza się do tego, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwarzał podstawy do przyjęcia, iż w sprawie doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków, wyłącznie w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji (zwłaszcza w kontekście rozwiązań wspólnotowych) płatności, o które ubiegała się spółka.

W ocenie Sądu analiza okoliczności oraz materiał dowodowy wskazują, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze stworzeniem sztucznych warunków celem uzyskania nienależnych form pomocy.

Dla potrzeb rozpatrywanego przypadku istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wprowadzająca klauzulę generalną przeciwdziałającą obejściu prawa przez podmioty chcące uzyskać korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego. Przepis ten stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Interpretacja art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE, który w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

W niniejszej sprawie organy uznały, że skarżący w sposób sztuczny i pozorny stworzył warunki do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącego pomocy finansowej oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i doprowadziłoby do naruszenia celów i istoty działania

W tym miejscu wskazać należy, że zarówno skarżąca spółka, jak i pozostałe trzy spółki powstały i rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej w tym samym czasie. Spółka D została wpisana do KRS z dniem 4.03.2009 r., a z dniem 4.06.2009r. została wpisana do ewidencji producentów. Pozostałe trzy spółki: B,R i T uzyskały osobowość prawną z dniem 26.02.2009 r. W tym samym czasie wpisane zostały także do ewidencji producentów, tj. z dniem 23.03.2009 r. Prezesem zarządu wszystkich spółek, uprawnionym do ich reprezentacji jest ta sama osoba fizyczna – D. P.. Równolegle właścicielami wymienionych spółek są również te same osoby: D.B.posiada 95 udziałów po 50 zł w każdej ze spółek oraz W.K., która posiada 5 udziałów po 50 zł. Wskazać również należy, że D. P. będący prezesem wszystkich spółek nie potrafił wskazać na rozprawie w dniu "[...]" . z kim zawarte są umowy dzierżawy gruntów którymi dysponują spółki, nie potrafił też wskazać wspólników spółek ani określić wysokości udziałów jakie sam posiada co więcej nie wiedział w której ze spółek sam posiada udziały.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że Spółki : D sp. z o.o. B sp. z o.o., T sp. z o.o. oraz R sp. z o.o. nie posiadają odrębnego kierownictwa, nie są wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym, są ze sobą ściśle powiązane osobowo, rodzinnie, kapitałowo, nie prowadzą działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zostały utworzone tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzając pozory prowadzenia działalności rolniczej przez cztery podmioty na gruntach. W niniejszej sprawie organy ustaliły brak ponoszenia przez spółki kosztów działalności, osiągania dochodów, posiadania dokumentacji (np. faktur, umów dotyczących ewentualnie świadczonych usług etc.) potwierdzających prowadzenie operacji gospodarczych przez te spółki lub na ich rachunek.

Należy podkreślić, że koniecznym warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie gruntów rolnych o określonej powierzchni i rolnicze ich użytkowanie. Płatności bezpośrednie i rolnośrodowiskowe nie są przeznaczone osobom, które dysponując tytułem prawnym do gruntu, nie prowadzą na nim produkcji rolnej. Również w orzecznictwie sądowo administracyjnym wielokrotnie wskazywano, że dla prawa do otrzymania płatności istotne jest faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. np. wyrok NSA z 18 października 2011 r. II GSK 1034/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Należy również wskazać, że organy ustalił, że gdyby tylko jeden podmiot wystąpił o płatności ich wysokość byłaby mniejsza od wysokości płatności, które wystąpiły wszystkie cztery spółki. Organy dokonały szczegółowych wyliczeń w zaskarżonych decyzjach. Przedmiotowe wyliczenia wskazują na znaczne korzyści w przypadku wnioskowania o nie przez cztery spółki. Powyższe stworzyło wymierną i realną korzyść ekonomiczną dla wszystkich czterech spółek.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy pozwalał przyjąć, że owo formalnoprawne wyodrębnienie czterech spółek, w tym strony skarżącej było wyodrębnieniem sztucznym, dokonanym w celu uzyskania płatności nienależnych w świetle postanowień art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011r. Skarżący nie stanowi jednostki wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym, a jest częścią składową gospodarstwa zarządzanego przez D.P. w ramach czterech spółek. Tymczasem płatności ze środków publicznych - funduszy unijnych czy krajowych na rzecz producentów rolnych mają być przeznaczone dla wsparcia rzeczywistych producentów rolnych i faktycznie przez nie prowadzonej działalności rolniczej, a nie dla fikcyjnych posiadaczy lub podmiotów formalnie powołanych tylko w celu osiągnięcia korzyści finansowych. W ocenie Sądu organy logicznie i przekonująco ocenił przedłożone skarżącą dokumenty, jak też wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach strony składanych w toku postępowania, a jego ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą.

Należy podkreślić, że kwestia stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej była analizowana przez NSA, który w wyroku II GSK 1595/12 z 11 lutego 2014r. stwierdził, że "oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy skonfrontować jego subsumcję z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia."

Odnosząc tezy tego wyroku do treści powołanego przepisu w brzmieniu:

"Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia" oraz stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że organy zasadnie przyjęły i przekonująco wyjaśniły dlaczego uznały, że skarżąca spółka - pomimo poprawności formalnej wniosku o płatność - stworzyła sztuczne warunki umożliwiające uzyskanie korzyści i że korzyści te są sprzeczne z celami systemu wsparcia. I tak w trakcie postępowania o przyznanie płatności na 2013 rok dla wnioskodawcy ustalono, że D. P. jest również umocowany do reprezentowania innych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dla wszystkich tych spółek udziałowcami są D. B. oraz W.K

Skoro działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle powoływanego już art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji), to jest oczywiste, że organy stosując powołany przepis działały zgodnie z prawem wspólnotowym, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.

W świetle wszystkich do tej pory wskazanych okoliczności stanu faktycznego, ustalonego przez organy wyłącznie na podstawie wiarygodnych, bo rzeczowych środków dowodowych (dokumentów), organy dokonały swobodnej, a przy tym w pełni logicznej oceny zgromadzonego materiału, konkludując, iż wszystkie – szczegółowo opisane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji – powiązania ekonomiczne, osobowe, organizacyjne i funkcjonalne wskazują na stworzenie sztucznych warunków. Konkluzję taką wspierają dodatkowo pozostałe okoliczności natury przedmiotowej (data powstania spółek, jedna siedziba wszystkich tych spółek, przedmiot działalności, brak sprzętu i pracowników, a wreszcie – brak dochodów, których źródłem byłaby rzeczywiście prowadzona przez spółkę działalność rolnicze, np. ze sprzedaży plonów, przy jednoczesnym wskazaniu w sprawozdaniach finansowych dotacji jako podstawowego źródła zysku). Wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora skargi, w świetle wszystkich wskazanych okoliczności, przyjęcie odmiennego wniosku, niż ten, który sformułowały organy, stanowiłoby ewidentne przekroczenie granic oceny dowodów, jako ocena dowolna, bo nielogiczna. Skoro zatem działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania takiej korzyści (co wcześniej wykazano), prowadzą do nieprzyznania korzyści (wedle art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oraz art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r. str. 16), przeto jest oczywiste, że organy działały zgodnie z przywołanymi przepisami prawa wspólnotowego, co w zupełności, bez odwoływania się do pozostałych argumentów, w pełni uzasadniało odmowę przyznania skarżącej spółce wsparcia, o które wnioskowała.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać na specyfikę postępowania administracyjnego prowadzonego w tego rodzaju sprawach. Przyjmując jako zasadę odesłanie w tej materii do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), wprowadzono jednak istotne, autonomiczne rozwiązania, wykluczające możliwość stosowania w tych przypadkach przepisów k.p.a.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 3 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W odniesieniu natomiast do płatności bezpośrednich, Sąd pragnie podkreślić, że również ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu (...) modyfikuje, w stosunku do przepisów k.p.a., obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W art. 21 ust. 2 ustawy wskazuje się z kolei, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3 ww. ustawy, to na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W ocenie Sądu, z cytowanych rozwiązań wynikają jednoznacznie następujące, podstawowe reguły rządzące postępowaniem prowadzonym w sprawie o przyznanie płatności bezpośredniej i rolnośrodowiskowej, traktowanym przez samego prawodawcę jako postępowanie na tyle szczególne (względem tradycyjnych postępować administracyjnych), iż wymaga ono złamania pryncypialnych nawet zasad przyjętych w k.p.a. i zastąpienia ich owymi regułami autonomicznymi:

1) organ nie został obarczony powinnością samodzielnego gromadzenia dowodów w sprawie; wystarczy wyczerpujące rozpatrzenie tych dowodów, które przedstawił w toku postępowania sam zainteresowany (wnioskodawca), do czego ten właśnie podmiot został zobowiązany – bez cienia wątpliwości – w art. 23 ust. 3 (zwłaszcza w końcowym fragmencie tego przepisu) ustawy;

2) wyłącznie od inicjatywy samej strony uzależnił też ustawodawca uzyskanie przez zainteresowanego pouczeń od organu oraz czynny udział w każdym stadium postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, materiał zgromadzony w aktach administracyjnych dowodzi niezbicie, iż organy nie naruszyły żadnej z wyżej wymienionych reguł.

W szczególności, organy oparły swoje rozstrzygnięcia na rzeczowych źródłach dowodowych (dokumentach). Wbrew odmiennemu stanowisku autora skarg, organy prawidłowo ustaliły te wszystkie elementy stanu faktycznego, które miały istotne znacznie dla kierunku podjętego rozstrzygnięcia. Odmienne, subiektywne twierdzenia spółki co do poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z wnioskami, jakie nasuwa analiza obiektywnych źródeł dowodowych, o których była mowa.

Zdaniem Sądu w toku postępowania skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających, że prowadził działalność rolniczą w ramach podjętych zobowiązań. Ustalenia dotyczące stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego. Organy logicznie i przekonująco oceniły przedkładane przez skarżącego dokumenty, jak też jego wyjaśnienia i twierdzenia zawarte w pismach oraz uzyskane podczas przesłuchania.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. O prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przekonują uzasadnienia zaskarżonych decyzji. Ustalenie istnienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 skutkowało odmową przyznania płatności. Postępowanie przed organami wykazało, że skarżący poza dochodami z płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych nie uzyskiwał żadnych innych dochodów z działalności rolniczej. Nie posiada własnego majątku i korzysta z podmiotów zewnętrznych.

Reasumując, stwierdzić należy, że ustalone przez organy orzekające fakty i okoliczności prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę (data powstania spółek, ta sama siedziba, ci sami wspólnicy, ta sama osoba reprezentująca, przedmiot działalności, ubieganie się o te same płatności, brak własnego majątku, brak innych dochodów oprócz dochodów uzyskiwanych z płatności, korzystanie z usług tych samych zewnętrznych podmiotów) zasadnie wskazują, że spółka ta została zawiązana w celu stworzenia sztucznych warunków dla pozyskiwania płatności i obejścia limitów pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa.

Sąd podziela wnioski i oceny organów orzekających, że ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności prowadzenia działalności rolniczej, wskazują na działania nastawione na uzyskanie płatności w wyższej kwocie i takie działania nie mogą być uznane za pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w m.in. programie rolnośrodowiskowym, czy wsparcia bezpośredniego.

Sąd nie podzielił zasadności zarzutów skargi tak w odniesieniu do przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie przestrzegały i właściwie zrealizowały dyrektywy postępowania administracyjnego określone przepisami art. 8, art.11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2 , art. 80 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił jako nieuzasadnione.