Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 112/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par 1 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 7 lit. d
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w części rozstrzygającej o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. M.; 2. oddala skargę w pozostałej części. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2012r., poz. 1228, powoływana także jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], odmawiającą B. M. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M. od dnia 1 października 2009r.

W toku postępowania ustalono, iż wnioskiem z dnia 13 października 2009r. B. M. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córki M. i K. M. Po rozpatrzeniu ww. wniosku organ I instancji, decyzją z dnia [...], nr [...], przyznał wnioskodawczyni żądane świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 400 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1 października 2009r. do 30 września 2010r. Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji zmienił ww. decyzję własną z dnia [...] w części dotyczącej okresu przysługiwania świadczenia tj. przyznając wnioskowane świadczenia na okres od 1 października 2009r. do 31 października 2009r.

Decyzją z dnia [...], nr [...], organ I instancji, po wznowieniu postępowania, odmówił B. M. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M. od dnia 1 października 2009r.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości powyższą decyzję organu I instancji z dnia [...] i umorzyło postępowanie.

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...], nr [...], przyznającej B. M. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M., na okres od 1 października 2009r. do 30 września 2010r.

W związku z powyższym Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 października 2009r., odmówił B. M. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. od dnia 1 października 2009r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że na dzień 30 września 2009r. nie istniało już żadne zadłużenie alimentacyjne oraz powstała nadpłata na rzecz skarżącej w kwocie 637,86 zł, a od miesiąca października 2009r. egzekucja alimentów stała się w pełni skuteczna, natomiast wyliczenia skarżącej dotyczące zaległości alimentacyjnych były dokonywane w sposób niewłaściwy.

Od ww. decyzji B. M. złożyła odwołanie zarzucając jej obrazę prawa materialnego tj. art. 2 pkt 7d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie, iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu za jaki są dokonywane, zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów, co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego tj. bezskuteczności egzekucji w mniejszej sprawie jest nadal aktualna, bowiem w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W związku z tym strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. za okres od 1 października 2009r. do 30 września 2010r.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało je za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium powołało się na treść art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a następnie podkreśliło, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest ponowne rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia 13 października 2009r., a co za tym idzie ocena, czy stronie winno zostać przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 października 2009r. Niniejsze postępowanie nie dotyczy natomiast zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku rozliczenia dokonanego w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] ustalono, iż na dzień 31 stycznia 2006r. w sprawie powstała nadpłata w wysokości 237,86 zł, a od miesiąca lutego 2006 r. egzekucja stała się skuteczna. Ponadto w wyniku analizy sprawy dokonanej w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] ustalono, iż w okresie zasiłkowym 2006/2007 egzekucja alimentów na rzecz M. M. i K. M. nadal pozostawała skuteczna. Dodatkowo w wyniku analizy przeprowadzonej w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] ustalono, iż w okresie zasiłkowym 2007/2008 egzekucja alimentów na rzecz M. M. i K. M. również pozostawała skuteczna. Mając zatem na względzie fakt, iż w sprawie na dzień 31 stycznia 2006r. powstała nadpłata w wysokości 237,86 zł, a do miesiąca października 2007 (włącznie) dłużnik alimentacyjny przekazywał B. M. alimenty bieżące w pełnej wysokości Kolegium uznało, iż na dzień 31 lipca 2007r. nadpłata alimentów należnych od dłużnika alimentacyjnego pozostała w niezmienionej wysokości.

Następnie organ II instancji wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. - Ś. z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. akt [...] podwyższone zostały alimenty od W. M. na rzecz M. M. oraz K. M. z kwoty po 350 zł miesięcznie na każde dziecko do kwoty po 400 zł miesięcznie na każde dziecko poczynając od 14 listopada 2007r. Z uwagi na fakt, iż dłużnik alimentacyjny od miesiąca listopada 2007r. zaprzestał wpłat w pełnej zasądzonej wysokości a także przy uwzględnieniu rozliczeń dokonanych na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] organ ustalił, że przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] zmienioną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] zadłużenie na rzecz wnioskodawczyni wynosiło 4.162,14 zł, a co za tym idzie w okresie świadczeniowym 2008/2009 świadczenie na rzecz M. M. i K. M. przysługiwało w przyznanej wysokości.

Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, iż z ponownego rozpoznania sprawy na dzień 30 września 2009 wynika, że w sprawie nie istniało już żadne zadłużenie alimentacyjne oraz powstała nadpłata alimentów na rzecz wnioskodawczyni w kwocie 637,86 zł. Ponadto w miesiącu październiku 2009 dłużnik alimentacyjny dokonał wpłaty alimentów w wysokości 500,00 zł co w połączeniu w wyżej wskazaną nadpłatą w pełni zaspokoiło bieżące alimenty za miesiąc październik 2009r. Reasumując od miesiąca października 2009 r. egzekucja alimentów stała się w pełni skuteczna.

Kolegium wyjaśniło również, iż dokonywane przez wnioskodawczynię wyliczenia dokonywane były w sposób nieprawidłowy, bowiem odwołująca nie uwzględniała w nich kwot wypłacanych zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zarówno wypłacane zaliczki alimentacyjne jak i świadczenia z funduszu alimentacyjnego są świadczeniami zwrotnymi do których zwrotu zobowiązany jest dłużnik alimentacyjny (art. 27 ust 1 i 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej). Nie są to zatem świadczenia dodatkowe wypłacane przez państwo przy spełnieniu przez wnioskodawcę niektórych warunków ustawowych, w tym m.in. spełnieniu kryterium dochodowego, lecz są ściśle sprzężone ze stanem zobowiązań osoby zobowiązanej do alimentacji. W intencji ustawodawcy świadczenia owe zabezpieczać mają przede wszystkim realizację bieżących zobowiązań alimentacyjnych niejako w zastępstwie osoby zobowiązanej do alimentacji, która z różnych powodów nie może ich regulować. Wobec czego przy ustalaniu zaległości alimentacyjnych skarżąca winna zobowiązania alimentacyjne pomniejszać nie tylko o dokonywane przez dłużnika wpłaty, ale również o kwoty wypłacane Pani przez organ właściwy wierzyciela.

Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dodał również, iż z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to, czy są to bieżące alimenty, czy zaległe zobowiązania, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniosła B. M., która, jak w odwołaniu, zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego tj. art.2 pkt 7d o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię prowadzoną do uznania, iż skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie, iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu za jaki są dokonywane, zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów, co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego tj. bezskuteczności egzekucji w mniejszej sprawie jest nadal aktualna, bowiem w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła sposób w jaki zaliczała wpłaty od dłużnika alimentacyjnego na poczet zaległych alimentów i dodała, że wyliczenia organów są nieprawidłowe, gdyż w żadnym okresie pobierania zaliczek alimentacyjnych nie pokrywały się one z wpłatami od dłużnika alimentacyjnego.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. za okres od 1 października 2009r. do 30 września 2010r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola postępowania administracyjnego sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, stosownie do unormowań art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli sądu podlega nie tylko decyzja zaskarżona, ale i inne decyzje wydane w tym postępowaniu. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. bowiem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przy tym z mocy art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Sąd bowiem nie jest związany zarzutami ani granicami skargi.

I właśnie zasada oficjalności czyni skargę częściowo zasadną, z przyczyn inne niż wskazane w skardze. Sąd zobowiązany jest stwierdzić nieważność decyzji w zakresie, w jakim organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił K. M. prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2009 roku. Organy nie dostrzegły, rozpoznając ponownie wniosek, że ostateczną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta przyznał świadczenie z funduszu na rzecz M. i K. za okres od 1 października 2009 roku, natomiast ostateczną decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność tej właśnie decyzji jedynie w zakresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. Decyzja z [...] w zakresie, w jakim orzeka o świadczeniu na rzecz K. nie została tym samym wyeliminowana z obrotu prawnego. Po wydaniu kwestionowanej w niniejszym postępowaniu decyzji z dnia [...], odmawiającej prawa do świadczenia z funduszu na rzecz M. i na rzecz K. w obrocie prawnym pozostają zatem dwa sprzeczne, wykluczające się wzajemnie rozstrzygnięcia, dotyczące uprawnień K. M. od 1.10.2009r.: ww decyzja odmawiająca prawa do świadczenia oraz decyzja z [...], przyznająca świadczenie za ten sam okres.

Powyższe ustalenia obligują sąd do stwierdzenia nieważności zarówno decyzji organu I instancji, jak i utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji – obydwu w zakresie objętym powagą rzeczy osądzonej, a więc dotyczącym świadczenia na rzecz K. – z mocy art. 145 § 1 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Stosownie zaś do treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłankę nieważności postępowania stanowi wydanie decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją.

Z uwagi na powyższe przesłanki sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku.

Natomiast w pozostałej części, to jest z zakresie dotyczącym uprawnień do świadczenia na rzecz M. M. skarga nie jest uzasadniona. W tym zakresie pozostaje w obrocie prawnym decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z [...] roku, przyznającej prawo tej uprawnionej do świadczenia z funduszu. Wiąże ona zarówno organ, jak i sąd w tym postępowaniu. Skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej świadczenie dało organowi podstawę do ponownego rozpoznania wniosku o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. M. za okres 1.10.2009 r. - 30.09.2010 r.

Podstawę materialnoprawną orzekania o żądaniu skarżącej stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. – Dz.U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.) dalej powoływanej jako ustawa. Przyjęte w niej regulacje mają na celu wsparcie osób, które z niezależnych od nich przyczyn nie są w stanie wyegzekwować należnych im świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanego. W preambule do ustawy prawodawca wyraźnie określił ten cel, wskazując jednocześnie na subsydiarny charakter pomocy Państwa w tym zakresie, akcentując obowiązki rodziny, wynikające z kodeksu rodzinnego.

Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wkracza wówczas, gdy uprawniony nie uzyskuje tych środków na bieżące utrzymanie od zobowiązanego. Uprawniony do alimentów w sytuacji dwumiesięcznej bezskutecznej egzekucji alimentów ma prawo złożyć wniosek. Ustawodawca nałożył w ustawie obowiązek współdziałania zarówno ze strony dłużnika alimentacyjnego, jak i wierzyciela.

Subsydiarny charakter świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego ma istotne znaczenie dla oceny trafności wniosku.

Zarzuty skargi sprowadzają się do obrazy prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 2 pkt 7 art. 2 pkt 7 lit."d" ustawy. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie mowa jest o nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Zarzut ten jest chybiony. Przede wszystkim to nie na etapie przyznawania prawa do świadczenia rozstrzyga się kwestię nienależnie pobranego świadczenia.

Skarżącej chodzi zapewne (na co wskazuje uzasadnienie skargi) o przyjęcie przez organ niewłaściwej interpretacji przesłanek przesądzających o prawie do świadczenia, zwłaszcza przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego. Tę kwestię reguluje art. 2 ust.2 ustawy, zgodnie z którym bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Jak wynika z brzmienia przepisu, również cząstkowe (w stosunku do zobowiązania alimentacyjnego) wpłaty dłużnika są podstawą do oceny egzekucji jako bezskutecznej, a więc nie niweczą uprawnienia do otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Bezskuteczność egzekucji należy wiązać ze stanem zaspokojenia roszczeń alimentacyjnych. Na zasadność takiego związania wskazuje istota i cel świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego, ich subsydiarny i wspierający wierzyciela alimentacyjnego charakter. Odwołując się do zasady pomocniczości podkreślić raz jeszcze wypadnie uzupełniający charakter tych świadczeń. Państwo winno wspierać osoby uprawnione do alimentów w wyjątkowo trudnej sytuacji a nie zastępować dłużnika alimentacyjnego.

Podkreślić też należy, że w każdej sytuacji stan dłużnika i uprawnionych należy oceniać indywidualnie. Z ustaleń organu bezspornie wynika, ze w okresie dwóch miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o świadczenie w 2009 roku, a więc w lipcu i sierpniu skarżąca otrzymała od dłużnika po 400 zł alimentów, a więc zobowiązanie niepełne. Prima facie zatem wniosek wydaje się uzasadniony. Sąd podziela te linię orzecznictwa, która przyjmuje, że o bezskuteczności egzekucji można mówić także wówczas, gdy dłużnik wpłaca jedynie część należności, która nie pozwala wierzycielowi na zaspokojenie roszczeń. Należy bowiem mieć na uwadze, że bezwzględna teza, że Państwo wkracza ze wsparciem z funduszu alimentacyjnego jedynie przy braku jakichkolwiek wpłat ze strony dłużnika pozbawiałoby prawa do korzystania z regulacji wiele osób, premiując nierzetelnego dłużnika, który wpłaci w krótkim okresie poprzedzającym złożenie wniosku część należności i wskaże, że należy je zarachować na rzecz alimentów bieżących. Niweczyłoby to cel ustawy, jakim było zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów, gdyż nawet jednorazowe dobrowolne wypłacenie przez dłużnika alimentacyjnego uprawnionemu niewielkiej części zaległych alimentów w trakcie pobierania świadczenia z ustawy skutkowałoby utratą tego świadczenia w okresie świadczeniowym. (vide WSA w Łodzi w sprawie sygn. II SA/Łd 325/10 oraz w sprawie II SA/Łd 1028/10, WSA we Wrocławiu w sprawie IV SA/Wr 432/10, NSA wyroku z dnia 28 lipca 2010r. I OSK 597/10, Lex nr 603373).

Niemniej w rozpoznawanej sprawie nie sposób pominąć faktu, że skarżąca kilka lat przez spornym okresem, także bezpośrednio przed złożeniem wniosku korzystała równolegle ze świadczeń z funduszu, otrzymując jednocześnie alimenty od dłużnika. W szczególności nie tylko w ciągu dwóch miesięcy poprzedzających okres zasiłkowy (lipiec i sierpień 2009), ale przez cały poprzedzający okres zasiłkowy, dysponując tytułem wykonawczym opiewającym na alimenty w kwocie po 400 zł na każdą z córek, a więc łącznie po 800 zł miesięcznie, otrzymywała od dłużnika wpłaty po 400 zł miesięcznie. Zatem zobowiązanie alimentacyjne było zaspokajane jedynie w części. Jednakże równocześnie pobierała z funduszu równowartość pełnych alimentów. Dochodziło zatem do wypłaty alimentów w kwocie, która przekraczała zobowiązanie alimentacyjne dłużnika. W efekcie bowiem skarżąca otrzymywała od początku 2009 roku, a nawet w 2008 roku łącznie 1200 zł. Kwoty wypłacane skarżącej przez fundusz nie uwzględniały regulacji art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którą fundusz obowiązany jest do wypłaty świadczeń do wysokości zaspokojenia wierzyciela. Jest to z pewnością kwota alimentów. Przy tym logicznym jest, ze jeżeli wierzyciel otrzymuje od dłużnika połowę alimentów, to brak podstaw, aby fundusz wypłacał więcej niż brakujące 50 % alimentów. To oznacza zaś, że w 2009 roku, przed okresem objętym wnioskiem po stronie wierzycielki powstała nadpłata świadczeń z funduszu, każdorazowo bowiem otrzymywała ona 1200 zł miesięcznie zamiast 800 zł miesięcznie. Co do zasady zaś świadczenia z funduszu także służą zaspokajaniu bieżących potrzeb. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia skargi w ogóle nie uwzględnia w swoich wyliczeniach świadczeń otrzymywanych z funduszu. Tymczasem okoliczność, że otrzymywała przez kilka kolejnych okresów rozliczeniowych równolegle pełną kwotę zasądzonych alimentów i z funduszu i od dłużnika, ma znaczenie dla oceny zasadności wniosku w kolejnych okresach rozliczeniowych. Równoległość tych wpłat niewątpliwie ma znaczeni dla oceny stanu zadłużenia, a tym samym skuteczności egzekucji.

Zatem organ, który spełniał świadczenie w miejsce dłużnika i obok niego, a więc wpływał swoimi działaniami na skuteczność egzekucji w ostatecznym rozrachunku, trafnie uznał, ze w kolejnym okresie rozliczeniowym brak podstaw do przyznania świadczenia na rzecz M. M.

Reasumując tę część rozważań, o ile w ocenie sądu sprzeciw budzi generalne, kategoryczne stwierdzenie, że równoległe wypłacanie świadczeń z funduszu i alimentów przez dłużnika alimentacyjnego zawsze niweczy zarzut bezskuteczności egzekucji, o tyle w tej konkretnej spawie niewątpliwie ma wpływ na negatywną ocenę zasadności żądania skarżącej. Przesądzające znaczenie dla takiej oceny ma czas trwania takiej sytuacji, gdy skarżąca otrzymywała 100% alimentów z funduszu i dodatkowo 50% alimentów od dłużnika. Zważywszy na służebną i uzupełniającą rolę świadczenia, które ma zmniejszyć ujemne konsekwencje niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązań alimentacyjnych, nie sposób uznać za trafny zarzut bezskuteczności egzekucji. Wnioski organu wyprowadzone z niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych uznać należy za uzasadnione.

Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę w części dotyczącej świadczenia na rzecz M. M. w okresie od 1.10.2009 roku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

LS