Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 129/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 1-3
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 129/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r., sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w C., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 20 listopada 2013 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia, w części finansowanej przez płatnika, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 26 sierpnia 2013 r., nr [...], II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r. I SA/Kr 1250/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia 30 marca 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącej - "F" Spółka z o.o. w C. należności składkowych (wszystkie cytowane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uzasadnieniu Sąd podał m.in., że organ wykroczył poza granice wniosku bowiem rozstrzygnięciem w przedmiocie zaległych składek objął okresy, o których umorzenie strona nie wnosiła, co stanowiło naruszenie art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.). Uchybienie to pozostało niezauważone przez organ odwoławczy, co skutkowało naruszeniem art. 138 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, jak zauważył ówcześnie orzekający Sąd, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło "kompleksowego i przekonującego wartościowania wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową skarżącej". Uzasadnienie było wewnętrznie sprzeczne – z jednej strony organ stwierdził, że skarżąca nie prowadzi żadnej działalności, ani nie posiada żadnych składników majątkowych mogących stanowić źródło zaspokojenia wierzytelności ZUS, z drugiej jednak nie wykluczył, że prowadzone w stosunku do skarżącej postępowanie egzekucyjne może okazać się skuteczne. W części wstępnej uzasadnienia, jak podkreślał Sąd, "bezrefleksyjnie zestawiono jedynie informację dotyczącą zobowiązań krótkoterminowych skarżącej w kolejnych latach oraz wskazano na przedawnione i nieściągalne wierzytelności, nie czyniąc z tych ustaleń przedmiotu późniejszych rozważań". Uzasadnienie wskazywało zatem tylko część istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a sformułowane wnioski były w istocie oderwane od tych okoliczności, bądź nie miały dostatecznego w nich potwierdzenia.

Niedopuszczalne było również, zdaniem Sądu, uchylanie się przez organ od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę; w przypadku bowiem rozstrzygnięcia negatywnego organ powinien był wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne.

Sąd zobowiązał organ, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, do określenia granic sprawy administracyjnej w świetle sformułowanego przez stronę wniosku o umorzenie oraz prawidłowego zredagowania uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

Ponownie wydaną decyzją z dnia 26 sierpnia 2013 r. [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej umorzenia należności składkowych w łącznej kwocie 22 404,41 zł.

Przedstawiając stan faktyczny, organ podał, że skarżąca zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek na:

– ubezpieczenie społeczne, za okres od lutego 2006 r. do sierpnia 2011 r.

– ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2009 r. do sierpnia 2011 r.,

– Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja 2009 r. do sierpnia 2011 r.

Organ wskazał, że wyjaśniając przyczyny powstania zaległości skarżąca podała, że bezprawnie wypowiedziano jej umowę dzierżawy Motelu C. w K. w 1999 r., który to motel stanowił jedyną podstawę funkcjonowania i prowadzenia przez nią działalności zarobkowej. Sprawa wielokrotnie była kierowana na drogę postępowania sądowego, a obecnie skarżąca dochodziła odszkodowania przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu. Od 2007 r., z wniosku Gminy Miasta K. prowadzona była wobec niej egzekucja - bezskuteczna. Od lipca 2008 r. skarżąca nie prowadziła już żadnej działalności, w wyniku czego nie uzyskiwała żadnych przychodów. Skarżąca została wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych, a ponadto od 2009 r. nie wypłaciła pracownikom żadnego wynagrodzenia, co w świetle uchwały Sądu Najwyższego z 10 września 2009 r. nie stanowiło podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Rozpoznając wniosek skarżącej i analizując ustalony stan faktyczny w kontekście spełnienia przesłanek umorzenia określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 1442 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że w stosunku do skarżącej nie zachodziła całkowita nieściągalność należności, której przypadki zostały zdefiniowane w ww. przepisie.

Organ wskazywał, że skarżąca w dalszym ciągu pozostawała w obrocie gospodarczym, bowiem nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Nie można więc było stwierdzić jednoznacznie, aby skarżąca zakończyła swoją działalność gospodarczą, pomimo że nie posiadała żadnych wartościowych składników majątkowych mogących stanowić przedmiot zabezpieczenia spłaty należności z tytułu składek. Skarżąca posiadała natomiast wierzytelność z tytułu faktury z dnia 20 grudnia 2004 r. nieopłaconej przez G. Sp. z o.o. na kwotę należności głównej 683 047,50 zł. Ponadto, skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała, że dochodzi swoich praw przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, domagając się odszkodowania w związku z wypowiedzeniem przez Gminę Miejską K. umowy dzierżawy MOTELU C.w K. Organ wskazywał, że pomimo powoływanych przez siebie trudności finansowych skarżąca w ogóle nie wykluczyła możliwości wznowienia prowadzonej przez nią działalności, a także nie przejawiła chęci definitywnej likwidacji. Oprócz tego, po dniu wpływu wniosku o umorzenie należności dokonała wpłat składek bieżących na łączną kwotę 4 761,30 zł za okres: od stycznia do marca 2012 r., lipiec 2012 r., od stycznia do kwietnia 2013 r.

Organ zaznaczał, że zadłużenie wynikające z nieopłacenia składek figurujące na koncie skarżącej, zostało skierowane na drogę przymusowego dochodzenia. Próby dokonania zajęć rachunków bankowych w bankach: BNP Paribas Bank Polska i PKO BP S.A. okazały się nieskuteczne. W związku z powyższym tytuły wykonawcze przekazano do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który prowadził postępowanie egzekucyjne obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od stycznia 2006 r. do stycznia 2012 r. Postępowanie egzekucyjne było w toku zaś organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności ani braku majątku, na którym możliwe byłoby zabezpieczenie dochodzonych należności.

W ocenie organu, umorzenie skarżącej należności mogłoby naruszyć zasadę równego traktowania wszystkich płatników. Ponadto za odmową umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek przemawiał również interes społeczny.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia 20 listopada 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Organ podał, że jego rozstrzygniecie "pokrywa się z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej decyzji – zarówno co do zgodności z prawem jak i ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia".

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, podnosząc zarzut naruszenia:

– art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów postępowania administracyjnego w związku z art. 7, art. 80, art. 77 oraz art. 107 kpa,

– art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art.11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (Dz. U. Nr 161 poz. 1106 ze zm.) oraz w zw. z art. 3 pkt 3 i 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz.159) oraz w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

U uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ nie zdefiniował, ani nie rozważył interesu strony, ograniczając się jedynie do opisu jej "dramatycznej sytuacji". Nadto nie wskazał o jaki interes publiczny chodzi i nie udowodnił, że bezwzględnie wymaga on ograniczenia indywidualnych uprawnień skarżącej. Jedynym argumentem organu przemawiającym za odmową uwzględnienia wniosku był fakt, że skarżąca nadal figuruje w KRS i nie została z niego wykreślona. Skarżąca podała, że w rzeczywistości od 2009 r. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, w związku z czym nie uzyskuje też żadnych przychodów. Nie posiada również żadnego majątku – ruchomego czy też nieruchomego. Podnoszona przez organ okoliczność posiadania przez skarżącą samochodu osobowego marki FSO Warszawa 125 rok produkcji 1977 r. była niezgodna z rzeczywistym stanem. Dalej skarżąca podkreślała, że jej wierzytelność wobec J.K. w kwocie 163 008 zł jest bezskuteczna, a wobec G. Sp. z o.o. w kwocie 683 047,50 zł – "wątpliwa i przedawniona". Prowadzone wobec skarżącej postępowanie przed Sądem Rejonowym o wyjawienie majątku zakończyło się wpisem do rejestru dłużników niewypłacalnych. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ nie odniósł się do kwestii nienależnie naliczonych składek od niewypłaconych przez skarżącą wynagrodzeń pracowników.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że organ właściwie nie wyjaśnił podnoszonej od początku okoliczności braku istnienia zaległości od 2009 r. - wobec braku rzeczywistych wypłat na rzecz pracowników. Orzekający poprzednio Sąd zwracał uwagę na konieczność odniesienia się przez organ do argumentacji strony, w sytuacji gdy nie jest ona uwzględniana. Z akt administracyjnych nie wynikało, aby skarżąca deklarowała należne składki od pracowników, którym nie wypłacono należności. Z drugiej jednak strony organ zaznaczał, że po wniesieniu wniosku o umorzenie zostały wpłacone dobrowolnie kwoty na poczet zaległości za 2012 r. Skarżąca tej okoliczności (zwłaszcza w części dotyczącej: za jakie zaległości i za jaki okres) nie kwestionowała. Nie jest więc do końca jasne, bo w aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów i związanych z nimi ustaleń, czy skarżąca w ogóle nie zatrudnia od 2009 r. pracowników, czy też wypłacane są nadal jakieś wynagrodzenia (np. wynagrodzenie prezesa zarządu, księgowej itp.).

Podstawą orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym są, zgodnie z art. 133 §1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) akta sprawy administracyjnej. Sąd nie mógł więc dokonywać w tym zakresie własnych ustaleń, skoro na etapie postępowania administracyjnego ani organ, ani skarżąca nie wyjaśniła tych okoliczności faktycznych.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie przedstawił dowodu na okoliczność istnienia zaległości, co do umorzenia których prowadził postępowanie. Z akt administracyjnych nie wynika czy rzeczywiście kwoty wpłacone przez skarżącą w 2012 r. – wpłacane były na poczet składek za 2012 r. i za jakich pracowników. Nie wynika też, że w ogóle jakieś zaległości powstały, co jest istotne w świetle twierdzeń skarżącej o braku jakichkolwiek wypłat na rzecz pracowników od 2009 r., co miałoby z kolei prowadzić do braku obowiązku wpłacania składek na ubezpieczenie z tytułu należnych wypłat (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r., I UZP 5/09).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekając w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości w należnościach składkowych powinien bowiem wskazać nie tylko łączną wysokość zaległości ale i podstawę istnienia takich zaległości – co oznacza, że albo taką podstawą są niesporne należności wynikające z deklaracji składanych przez płatnika, albo podstawą jest decyzja wydana w trybie art. 38 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, albo prawomocne orzeczenie sądowe, jeżeli decyzja ta została zaskarżona do sądu powszechnego w trybie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Orzekanie w przedmiocie umorzenia zaległości w przypadku gdy zaległości te nie istnieją ponieważ albo nie powstały, albo uległy przedawnieniu, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania. Wniosek strony o umorzenie zaległości nie rozstrzyga bowiem ani o istnieniu zaległości, ani o ich wysokości – organ powinien samodzielnie zweryfikować w toku postępowania w przedmiocie umorzenia, czy zaległości w należnych wpłatach w ogóle istnieją. Jeżeli w jakiejś części zaległości nie istnieją – zostały zapłacone, nie powstały lub uległy przedawnieniu – postępowanie w tej części jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na zasadzie art. 105 §1 kpa.

Skoro skarżąca konsekwentnie kwestionowała naliczenie składek począwszy od 2009 r. to organ powinien był wszcząć postępowanie w celu wydania decyzji, o której mowa w art. 38 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z powołanym przepisem w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek. Postępowanie to ma charakter prejudycjalny w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości toczącym się w trybie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ powinien więc zawiesić postępowanie administracyjne (w przedmiocie umorzenia zaległości) w trybie art. 97 §1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia się postępowania w przedmiocie wymiaru spornych składek

W tej sytuacji Sąd uznał, że przyjęcie przez organ a priori, bez stosownych ustaleń dowodowych (opartych na bezspornych deklaracjach lub decyzji wydanej w trybie art. 38 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), istnienia zaległości obliczonych w zaskarżonej decyzji naruszyło dodatkowo zarówno przepisy dotyczące postępowania dowodowego (art. 80 kpa) jak i przepisy dotyczące należytego uzasadnienia faktycznego (art. 107 §3 kpa) w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia braku przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należałoby zauważyć, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wadliwie przyjął, że skarżąca posiadała majątek nadający się do egzekucji, jeżeli majątkiem tym miała być wierzytelność wobec G. Polska Sp. z o.o., co do której upłynął termin przedawnienia. Zgodnie z art. 117 §2 zdanie pierwsze kodeksu cywilnego po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Organ nie wykazał, że dłużnik skarżącej zrzekł się zarzutu przedawnienia (albo, że zobowiązanie zostało uznane lub termin przedawnienia uległ przesunięciu). Należy też zauważyć, że dłużnik jest spółką – córką dużego międzynarodowego koncernu – byłoby więc co najmniej dziwne i nielogiczne, żeby tego typu zarzut nie został podniesiony przez podmiot dysponujący z dużą pewnością, profesjonalną obsługą prawną. Dochodzenie zapłaty należności z tytułu wystawionej faktury (w 2004 r.) uzależnione było od wystąpienia przez skarżącą na drogę postępowania cywilnego – tylko nakaz zapłaty lub wyrok zasądzający mógł być bowiem podstawą do dalszego prowadzenia egzekucji. W warunkach skarżącej, która, co organ ustalił, od 2009 r. praktycznie nie osiągała przychodów z działalności gospodarczej, można było przyjąć, że nielogicznym byłoby wszczynanie postępowania cywilnego wymagającego poniesienia opłat z tytułu wpisu w sytuacji, gdy z dużym prawdopodobieństwem pozwany tj. dłużnik G. Sp. z o. o mógł podnieść zarzut przedawnienia.

O tym, że wierzytelność wobec G. Sp.z o.o w istocie nie nadawała się do egzekucji świadczy pośrednio również fakt, że z akt administracyjnych nie wynika, aby organ (działając jako wierzyciel) nawet próbował skierować do tej wierzytelności egzekucję swoich należności.

W konsekwencji orzekający Sąd uznał ocenę stanu majątkowego skarżącej w tej części za całkowicie dowolną.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych całkowita nieściągalność (a tylko ta okoliczność w ogóle umożliwiała umorzenie zaległości) zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W ocenie Sądu, w praktyce – na obecnym etapie postępowania, organ powinien był rozważyć czy zaistniały okoliczności z pkt 3, 5 i 6.

Co do zasady organ prawidłowo przyjął, że skoro skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, ale oczekuje na wypłatę odszkodowania co ewentualnie pozwoli wznowić działalność gospodarcza, to nie została spełniona przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. "Zaprzestanie prowadzenia działalności" powinno mieć bowiem charakter definitywny tzn. podmiot powinien mieć zdecydowaną wolę zakończenia działalności bez chęci jej podejmowana w przyszłości. Sąd zaznacza przy tym, że "zaprzestanie prowadzenia działalności" z art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza przy osobach prawnych, oznacza faktyczne nieprowadzenie działalności gospodarczej w dłuższym okresie przy braku majątku, pracowników – w okolicznościach, które świadczą o chęci definitywnego zakończenia dotychczasowych interesów i niepodejmowaniu nowych - a nie wykreślenie osoby prawnej z KRS, jak to rozumie organ. Samo wykreślenie z KRS musi być bowiem poprzedzone postępowaniem likwidacyjnym lub upadłościowym, co wymaga poniesienia wydatków, na które nie zawsze dany podmiot posiada odpowiednie środki finansowe. Jednocześnie, istnienie podmiotów odpowiedzialnych solidarnie za zaległości składkowe spółki (członkowie zarządu) posiadających majątek nadający się do egzekucji - stanowi przeszkodę dla stwierdzenia całkowitej nieściągalności na potrzeby umorzenia należności w świetle art. 28 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 pkt 3 powołanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ nie badał właściwie czy istnieje możliwość skutecznej egzekucji wobec osób trzecich, skupiając się jedynie na braku wykreślenia skarżącej z KRS.

Rozpatrując pozostałe przesłanki z art. 28 ust. 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ podkreślał, że postępowanie egzekucyjne trwa nadal. Dodać jednak należy, że z akt administracyjnych fakt ten nie wynikał – co więcej właściwie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wskazał, czy w ogóle jakiekolwiek kwoty zostały wyegzekwowane. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne zostało najprawdopodobniej wszczęte w 2009 r. – przy czym w aktach administracyjnych brak jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie, a organ nie odniósł się do twierdzeń strony, że w pismach kierowanych do naczelnika urzędu skarbowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazywał na bezskuteczność egzekucji. Jest to o tyle istotne, że jednocześnie organ przyznawał, że komornik sądowy (egzekwujący należności Gminy Miasta K.) stwierdził bezskuteczność egzekucji. W ocenie Sądu, nie ma istotnego znaczenia, że bezskuteczność została stwierdzona w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności niż składkowe. W istocie bowiem chodzi w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych o stwierdzenie samego faktu bezskuteczności – czyli tak naprawdę, braku majątku zobowiązanego, który nadawałby się do egzekucji. Powołany przepis nie wymienia bowiem w swojej treści "postępowania egzekucyjnego dotyczącego składek na ubezpieczenie", a wskazuje jedynie organy (naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy), które taki fakt powinny stwierdzić. Komornik sądowy z reguły nie egzekwuje należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; wyjątkiem może być zbieg egzekucji. Gdyby przyjąć odmiennie, pomimo że ustawodawca nie zastrzegł tego w przepisie, to każdorazowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien wszczynać egzekucję i ponosić jej koszty, wiedząc, że jest to działanie bezcelowe. Trudno bowiem przypuszczać, że jeżeli nie nastąpiła jakaś nadzwyczajna zmiana okoliczności, prowadzone ponownie postępowanie egzekucyjne doprowadziłoby do zajęcia jakiegokolwiek majątku. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd, przyjmując powyższy pogląd o możliwości powołania się na bezskuteczność egzekucji dotyczącej innych należności niż zaległości w składkach na ubezpieczenie, kierował się również treścią uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08. Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniał, że: "...nie jest możliwe ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji w stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji (...). Wyjątkowo byłoby to jednak dopuszczalne wówczas, gdy przeciwko spółce została przeprowadzona egzekucja zaległości podatkowych, czy nawet innych wierzytelności nie mających charakteru publicznoprawnego, która zakończyła się, a następnie powstały inne należności publicznoprawne. Powielanie nowych czynności egzekucyjnych tylko dlatego by formalnie potwierdzić bezskuteczność egzekucji byłoby oczywiście zbędne. Wynika to jednak z tego, że pojęcie bezskutecznej egzekucji w całości lub w części może i powinno być odnoszone do całości majątku zobowiązanego (dłużnika), a nie tylko do konkretnej wierzytelności publicznoprawnej (cywilnoprawnej). Wynika to z istoty tego pojęcia. Tym samym jednak wyjątek ten tylko potwierdza przyjętą regułę".

Ponadto, w ocenie Sądu, organ wadliwie przyjmując istnienie majątku w postaci ww. wierzytelności wobec Geant Polska Sp. z o.o. (o czym powyżej), również w sposób nieprawidłowy zanalizował przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W konsekwencji Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadniał twierdzeń organu o braku wystąpienia przesłanek z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dostrzeżone wady zebranego materiału dowodowego oraz jego oceny dotyczyły zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia – dlatego Sąd uchylił je obydwie. Zgodnie z art.145 §1 pkt 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję nastąpiło w trybie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ ustali jaka jest rzeczywista wysokość zaległości, a także ponownie, uwzględniając powyższe uwagi, ustali czy w sprawie zaistniały przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W związku z powyższym Sąd nie rozważał czy organ wykroczył poza zakres uznania i prawidłowo uzasadniał odmowę umorzenia ze względu na interes publiczny. Tego typu argumentacja ma bowiem sens tylko wtedy, jeżeli organ stwierdzi istnienie przesłanek umorzenia (a tak nie było w tej sprawie), ale zadecyduje o odmowie uwzględnienia wniosku.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w wyroku.

Zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej koszty postępowania Sąd kierował się art. 200 i 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się m.in. poniesione przez stronę koszty sądowe. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności dotyczących wydatków na adwokata lub radcę prawnego oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne. W oparciu o powyższe Sąd zasądził od organu kwotę stanowiącą sumę uiszczonego wpisu (200 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz należności z tytułu pomocy prawnej dla pełnomocnika – adwokata (240 zł) na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity z 2013 r. poz. 461).