Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 275/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z [...] r. do Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. W. M. (skarżący) złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek.

2. W dniu [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 28 ust. 1-3 oraz art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., dalej jako ustawa s.u.s.) odmówił skarżącemu umorzenia zaległości.

3. Wnioskiem z [...] skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego decyzją z dnia [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ przywołał art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a i 32 ustawy s.u.s., mówiące o możliwości umorzenia składek przez Zakład oraz § 3 ust.1 Rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (Dz.U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. dalej Rozporządzenie wykonawcze).

4. Zakład wskazał, że w kontekście art. 28 ust. 3 ustawy s.u.s. przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy s.u.s. w przypadku skarżącego nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, gdyż posiada on majątek, z którego można egzekwować należności wobec ZUS. Jednocześnie organ ustalił, iż nie ma zastosowania ustawowa przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 1, jak również pkt 2 i pkt 4 ustawy s.u.s. Uwzględniając wysokość zadłużenia oczywiste w ocenie organu jest, że zobowiązanie skarżącego przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym przesłanka ustalona w art. 28 ust. 3 pkt 4a ustawy s.u.s. również nie może stanowić podstawy do umorzenia należności. Nie ulegało wątpliwości organu, iż całkowita nieściągalność nie występuje, a w związku z tym umorzenie wnioskowanych należności w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3 ustawy nie miało uzasadnienia.

5. Organ wskazał, że wyjątek od wyrażonej zasady stanowi art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., który przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek, w tym odsetek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy ona wyłącznie należności z tytułu składek ubezpieczonych, którzy równocześnie pozostają płatnikami składek na te ubezpieczenia. Rozporządzenie wykonawcze w § 3 ust. 1 precyzuje, że istnieje możliwość umorzenia zaległości z tytułu składek za ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek z uwagi na stan majątkowy i sytuację rodzinną osoby obowiązanej, w szczególności w przypadku ubóstwa płatnika składek. Przez szczególną sytuację należy rozumieć stan majątkowy i sytuację rodzinną, która nie pozwala spłacić zadłużenia, ponieważ pociągałoby to zbyt ciężkie skutki, a zwłaszcza pozbawiłoby rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z powyższych przepisów wynika, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

6. Głównym celem organu rentowego w toku postępowania w przedmiocie umorzenia stanowi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli. W świetle art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. w związku z § 3 Rozporządzenia wykonawczego, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu składek ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.

7. Mając na uwadze przesłanki umożliwiające Zakładowi zwolnienie dłużnika z obowiązku uregulowania należności składkowych, ZUS dokonuje oceny sytuacji finansowej zobowiązanego pod kątem wystąpienia ubóstwa. W jego ocenie, na podstawie podanych przez wnioskodawcę faktów i przedstawionych dowodów, a także dokonanych przez organ ustaleń stwierdził, że obecna sytuacja materialna skarżącego nie daje podstawy do umorzenia objętych wnioskiem zaległości, bowiem osiągany średniomiesięczny dochód przypadający na członka rodziny kształtuje się powyżej ustalonej kwoty minimum socjalnego i wynosi 1054,20 zł. Według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych w marcu 2014r. w odniesieniu do dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego kwota minimum socjalnego wynosiła 884,62 zł. Organ uznał zatem, że sytuacja finansowa skarżącego nie spełnia warunków do uznania jej za ubóstwo.

8. Organ odwoławczy, mimo braku zawiadomienia przez skarżącego (obowiązek wynika z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137) starosty o zbyciu pojazdów, uznał, że skarżący nie jest posiadaczem samochodu osobowego marki Polonez i samochodu osobowego marki Renault Laguna. Przyjęto oświadczenie, że Renault Laguna został zbyty, natomiast Polonez Karo został zezłomowany. Zakład uwzględnił również oświadczenie dotyczące użytkowania samochodu marki Renault Clio przez córkę skarżącego.

9. Organ nie stwierdził poniesienia przez skarżącego strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza została zawieszona z dniem [...] r. Omawiana przesłanka znajduje zastosowanie wówczas, gdy przedsiębiorca znalazł się w tak trudnej sytuacji finansowej z racji wystąpienia zdarzenia wywołanego przez czynniki zewnętrzne, że bezwzględna konieczność uregulowania ciążących na nim zobowiązań mogłaby się wiązać z likwidacją przedsiębiorstwa i w konsekwencji utratą jedynego źródła zarobkowania. Organ wskazał, że dla wystąpienia kolejnej przesłanki z Rozporządzenia wykonawczego - przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członków najbliższej rodziny niezbędne jest sprawowanie bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny, w sposób uniemożliwiający jednoczesne pozyskiwanie dochodów niezbędnych do podjęcia spłaty zadłużenia, bądź sytuacja, w której choroba osoby zobowiązanej uniemożliwia bądź w znacznym stopniu ogranicza tej osobie pozyskiwanie środków pieniężnych na spłatę zadłużenia. W ocenie organu stan zdrowia skarżącego potwierdzony orzeczeniem o trwałej, częściowej niezdolności do pracy ogranicza jego możliwości pozyskiwania środków na spłatę zadłużenia. Jednakże nie wyklucza uczestnictwa na rynku pracy, czego dowodem jest aktywność zawodowa polegająca na prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, która zgodnie z informacją uzyskaną z CIDG została zawieszona dopiero w dniu [...] r.

10. W ocenie ZUS skarżący nie udowodnił istnienia przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., uzasadniających umorzenie należności. ZUS podał, że zobowiązany jest dokonywać oceny konkretnej sytuacji w oparciu o obiektywne kryteria i to zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności, bowiem zobowiązania z tytułu składek są uprzywilejowane i podlegają, co do zasady, zaspokojeniu przed innymi należnościami. Istotną granicę dla decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym, który określa obowiązek Zakładu do działania z uwzględnieniem interesu funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Ustawa s.u.s. wskazuje przypadki, w których określone grupy osób objęte są obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Jedną z takich grup są osoby prowadzące działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia tej działalności osoby te zobowiązane są same opłacać składki na ubezpieczenia społeczne, a niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów ustawy. Umarzanie zatem należności z tytułu składek musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich regulowanie. Oznacza to, że Zakład musi brać pod uwagę nie tylko sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy, lecz również podjęte wcześniej starania dotyczące spłaty zadłużenia. Organ wskazał, że dysponuje możliwością umorzenia, czego nie należy jednak utożsamiać z obowiązkiem umarzania należności nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek. Instytucja umorzenia zastrzeżona jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, w wyniku których nie jest realnie możliwe wywiązanie się z ciążącego na zobowiązanym obowiązku wobec Zakładu. Umorzenie zaległości jest uzasadnione w sytuacjach bardzo wyjątkowych i szczególnych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Samo subiektywne przekonanie płatnika o potrzebie umorzenia należności nie może być utożsamiane z zaistnieniem przesłanek umożliwiających zwolnienie dłużnika z obowiązku uregulowania należności. Zakład dodał, że pomimo osiąganych dochodów z działalności gospodarczej, sprzedaży samochodu, jak również z tytułu pobieranego świadczenia rentowego skarżący nie podjął skutecznej próby spłaty zadłużenia.

11. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji; jej zmianę poprzez umorzenie należności z tytułu składek objętych wnioskiem, względnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 28 ust. 3a i ust. 3b ustawy s.u.s. poprzez nie zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie spełnia kryterium szczególnej sytuacji materialno - bytowej uzasadniającej umorzenie należności wobec ZUS,

- błędną wykładnię art. 28 ust. 3a i ust. 3b ustawy s.u.s. wyrażającą się w przyjęciu, że jedynym obiektywnym kryterium branym pod uwagę przy ocenie sytuacji skarżącego jest kryterium ubóstwa tj. minimum socjalnego brutto w sytuacji, gdy przepisy art. 28 i Rozporządzenia wykonawczego do niego bezpośrednio się nie odnoszą,

- błędne ustalenia faktyczne i ocena dowodów zgromadzonych w sprawie wyrażająca się w przyjęciu, iż wszelkie zobowiązania skarżącego nie mają wpływu na ocenę, czy spełnia kryteria do umorzenia z art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., a przez to błędne przyjęcie, że skarżący ma dochody, z których jest w stanie pokryć dochodzone należności,

- błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu że PIT-36 za rok 2011, 2012 i 2013 wyraża jego dochody z działalności gospodarczej, w sytuacji, kiedy jest to dokument rozliczenia rocznego małżonków,

- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez wybiórcze wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy wyrażające się głównie w przyjęciu, że dowody zadłużenia komorniczego i innych zobowiązań skarżącego nie mają wpływu na treść decyzji, a tym samym są nieistotne w sprawie, co przeczy postępowaniu, w którym skarżący był wzywany do przedstawienia masy dokumentów obrazujących jego sytuacje materialno-bytową,

- art.138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie.

12. W uzasadnieniu skarżący podał, że z treści decyzji obu instancji wyłania się obraz, że jedyną okolicznością w sprawie jest to, czy spełnia kryterium tzw. ubóstwa określonego jako minimum socjalne brutto. Podniósł, że przedstawił dokumenty świadczące o tym, że nie jest w stanie ponieść obowiązku spłaty zadłużenia z tytułu składek, co organ pominął, tym samym nie uwzględniając wszystkich okoliczności. Podał, że za jedyne wiążące kryterium przyjęto kryterium ubóstwa, do którego nie odwołuje się żaden przepis istotny w sprawie, tj. art. 28 ust. 3a i ust. 3b ustawy s.u.s. Skarżący podniósł, że dowodzi to przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz wydania błędnej decyzji. Według skarżącego niezrozumiałym byłoby, gdyby przyjąć, iż organ wzywał skarżącego, jeszcze na etapie I instancji, do składania dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, bez celu, a tak można wnioskować po treści uzasadnienia decyzji. Skarżący zakładając racjonalność ustawodawcy uważa, że gdyby widział on potrzebę ustalania "uzasadnionych przypadków" tylko poprzez kryterium ubóstwa brutto (jak organ) to wyraziłby to wprost. Podniósł, że jego sytuacja przedstawia się beznadziejnie, zobowiązania powodują bowiem, iż zagrożony jest jego byt, a choroby się pogłębiają. W razie braku umorzenia składek nie będzie w stanie podjąć działalności gospodarczej i utrzymać się z renty, jaką otrzymuje. Dodał, że organ nie rozważył również możliwości częściowego umorzenia, do czego uprawnia go ustawa s.u.s.

13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14. Skarga jest zasadna. W tym miejscu należy podkreślić, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012r poz. 270 dalej ustawa p.p.s.a.) uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając rozstrzygnięcie sąd administracyjny nie ma podstaw prawnych, by kontrolowany akt oceniać według zasad słuszności lub współżycia społecznego.

15. Rozpatrując przedmiotową skargę, należy na wstępie przeanalizować przepisy umożliwiające organowi umorzenie zaległych składek z odsetkami. Podstawą prawną do umorzenia należności jest powołany w decyzjach art. 28 ustawy s.u.s. Przepis ten daje prawo do umorzenia należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na podstawie art. 32 ustawy s.u.s, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.

16. Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek,

w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym, nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Sytuacje przedstawione w poszczególnych podpunktach w powyższym przepisie nie znajdują zastosowania w stanie faktycznym sprawy, co nie było sporne.

17. Istotne dla rozstrzygnięcia pozostawały natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s., w którym ustawodawca stworzył organom, w ramach uznania administracyjnego, możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Rozporządzenie wykonawcze), zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Tak więc "uzasadnione przypadki", o których mowa w art. 28 ust 3a ustawy s.u.s. należy ocenić przez analizę przesłanek opisanych szczegółowo w powołanym Rozporządzeniu wykonawczym.

18. W zaskarżonej decyzji organ ogólnie wskazał na § 3 Rozporządzenia wykonawczego jako możliwą podstawę prawną do umorzenia, stwierdzając, że ustalona w sprawie sytuacja skarżącego nie uzasadnia ich zastosowania. Należy przy tym podkreślić, że powołane przepisy dają organowi uprawnienie do umorzenia należności z tytułu składek w ramach tzw. uznania administracyjnego, o ile ustali istnienie takich przesłanek. Nawet więc, gdy organ ustali, że w stanie faktycznym sprawy zachodzi któraś z przesłanek do umorzenia należności (nawet wszystkie), może odmówić takiego umorzenia, co jednak musi uzasadnić. Jeśli w wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego organ ustali, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, odmawia umorzenia. Nie orzeka wówczas w ramach uznania administracyjnego. W zależności od sposobu rozstrzygnięcia przez ZUS, odmiennie kształtuje się zakres sądowej kontroli takiego orzeczenia, inne okoliczności kontroluje Sąd w przypadku decyzji wydanej na podstawie uznania administracyjnego, inne w przypadku ustalenia przez organ, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi.

19. W niniejszej sprawie, co należy podkreślić, rozstrzygnięcie organu nie zostało wydane w oparciu o uznanie administracyjne, lecz w następstwie ustalenia przez organ, że sytuacja majątkowo-rodzinna skarżącego nie odpowiada żadnej z przesłanek zawartych w § 3 Rozporządzenia wykonawczego. Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia organ przedstawił sytuację majątkową skarżącego, która, w jego ocenie, nie spełnia wymogów ubóstwa, co potraktował jako brak istnienia wymogów dla umorzenia zaległości. Taki charakter rozstrzygnięcia zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy t.j. czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa) zasady. W szczególności Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 Kpa) czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 Kpa).

20. W Kontekście powyższego organ w zaskarżonej decyzji zawarł ustalenie, że w rodzinie skarżącego średniomiesięczny dochód wynosi 1054,20 zł i jest wyższy od kwoty minimum socjalnego, które dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosiło w marcu 2014r - 884,62 zł. powołując się w tym zakresie na dane Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych. Organ omówił także problematykę posiadania przez skarżącego samochodów osobowych, co do których uznał, że skarżący zaniechał formalnego obowiązku ich wyrejestrowania. W efekcie przyjął, że skarżący nie dysponuje żadnym samochodem. Organ ustalił także, że skarżący wraz z żoną jest właścicielem nieruchomości, którą obciąża hipoteka na rzecz ZUS. Powołał się na dane dotyczące rozliczenia podatkowe (PIT-36) za 2011, 2012 i 2013 r. oraz okoliczność, że skarżący nie korzysta ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Wskazał, że skarżący dysponuje orzeczeniem o trwałej, częściowej niezdolności do pracy ale nie zamyka mu to możliwości zarobkowania, skoro działalność zawiesił dopiero w dniu [...].

21. W kontekście przedstawionych w zaskarżonej decyzji ustaleń organu, jako podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia, Sąd za zasadne uznał zarzuty skargi naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 Kpa. Skarżący podniósł, że na żądanie organu przedstawił w sprawie szereg dowodów na okoliczność sytuacji bytowej, tymczasem organ za jedyną przesłankę swojego stanowiska przyjął ocenę kryterium ubóstwa, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Jednocześnie dokonana ocena sytuacji majątkowej była niepełna, albowiem nie uwzględniała ponoszonych przez małżonków wydatków.

22. Organ przytaczając dane z deklaracji PIT-36 i dokonując matematycznego przeliczenia dochodu na członka rodziny skarżącego, nie ocenił wskazanych przez skarżącego dowodów dotyczących toczących się postępowań egzekucyjnych, które skarżący udokumentował postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...], zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji z [...]r, zawiadomieniach o zajęciu rachunku bankowego z [...]r. Skarżący przedstawił rachunki na potwierdzenie wysokości kosztów utrzymania z E., wysokości podatku od nieruchomości, kosztów na zakup leków ( faktury VAT k. 35 – 42 akt administracyjnych), inne dowody dotyczące zaciągniętych zobowiązań pożyczkowych. Obowiązkiem organu było ocenić przedstawione dowody na potrzeby obliczenia rzeczywistych środków, którymi dysponuje rodzina skarżącego. Tymczasem organ skoncentrował się na porównaniu hipotetycznych dochodów skarżącego (które w rzeczywistości z uwagi na wydatki nie są dla niego dostępne) ze statystycznym progiem ubóstwa. W efekcie więc nie ustalił w pełni sytuacji bytowej skarżącego, tym samym nie mógł prawidłowo ocenić, czy spełnia on przesłanki zawarte w Rozporządzeniu wykonawczym dla umorzenia zaległości w należnościach wobec ZUS. Brak uzasadnienia, w którym dokonano by wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu decyzji bowiem organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparł, jak i do tych, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie dowodów, nawet wtedy, gdyby nie znalazły one uznania u organu rozstrzygającego sprawę.

23. Ponownie rozstrzygając sprawę, organ zobowiązany będzie przeanalizować cały zgromadzony materiał dowodowy, który winien posłużyć do oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego pod kątem zaistnienia przesłanek koniecznych do umorzenia zaległości. W przypadku uznania przez organ, że takie przesłanki zachodzą w sprawie, będzie miał podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie uznania administracyjnego, co oznacza, że nie musi on udzielić ulgi, nawet przy spełnieniu przesłanek do jej udzielenia. Natomiast, jeśli ponowna, pełna analiza ustaleń faktycznych doprowadzi organ do wniosku, że w sprawie nie ma warunków do udzielenia ulgi, powinien to przedstawić przy uwzględnieniu wszystkich przedstawionych przez stronę dowodów.

24. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. oraz zgodnie z art. 152 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.