Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1462/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 64 ust. 1, ust. 2, 140aa ust. 4 pkt 1, ust. 3 pkt 1, 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. art. 73 ust. 1 pkt 4, 74
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59 art. 7
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 dalej k.p.a.), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. - zwanej dalej udp), po rozpatrzeniu odwołania Pana B. K. (strona, skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu wskazał mędzy innymi, że : W dniu [...] sierpnia 2013 r. w [...], na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan W. R., który wykonywał przejazd z ładunkiem mleka w kartonach w imieniu Pana B. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Transport Ciężarowy B. K.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W wyniku kontroli ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,85 t i przekraczał dopuszczalną normę o 2,85 t., co skutkowało koniecznością posiadania zezwolenia kategorii VII, którego strona nie przedstawiła.

Decyzją z dnia z dnia [...] września 2013 r. nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nałożył na Pana B. K. karę pieniężną w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych. W odwołaniu strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Ponadto zarzuca przedmiotowej decyzji organu I instancji naruszenie art. 7, art. 8 Kpa poprzez zastosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w rezultacie niewyjaśnienia istoty sprawy i nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, art. 140 aa ust. 4 prd poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu odwołania strona podnosi, iż w trakcie kontroli nie dokonano pomiaru długości pojazdu i nie wiadomo czy pojazd w trakcie ważenia znajdował się w jednej płaszczyźnie. Podkreśla ona ponadto, że za pomocą dwóch wag SAW 10C/II nie można wyznaczyć masy całkowitej pojazdu dwuosiowego. Ponadto podnosi, iż nie można nadawać istotnego znaczenia faktowi podpisania protokołu kontroli przez kierowcę, bowiem nie dysponuje on wystarczającą wiedzą dotyczącą procedury kontrolnej, nie jest stroną postępowania ani jej pełnomocnikiem. Zdaniem strony także przedmiotowymi wagami nie można przeprowadzić pomiaru pojazdu przewożącego materiał płynny, który przemieszcza się w trakcie ważenia. Podnosi ona ponadto, iż w jej ocenie zgodnie z art. 140aa prd karę nakłada się na każdego kto faktycznie wykonuje przejazd niezależnie od formy prawnej przewozu, a nie na przewoźnika czy podmiot wykonujący przejazd na potrzeby własne. Skarżący podkreśla również, iż polskie przepisy są niezgodnie z Dyrektywą Rady 9603/WE z dnia 25 lipca 1996 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał miedzy innymi ,że:

GITD przywołując treść przepisów dotyczących -warunków wykonywania przewozów pojazdami nienormatywnymi oraz dróg, po których pojazdy te mogą się poruszać, wskazał, że droga nr [...] (na odcinku, na którym dokonano kontroli), została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton, a w niniejszej sprawie nacisk pojedynczej osi napędowej wyniósł 12.85 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,85 t,

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do Ip. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a) wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5 t.

Zgodnie z kolei z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii lll-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII- w pozostałych przypadkach. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Organ wskazał ,że przedmiotowym pojazdem przewożono mleko w kartonach (ładunek podzielny). Powyższe wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz dokumentu WZ nr [...].Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości nawierzchni na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] maja 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/ll o numerach fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminami ważności do dnia [...] grudnia 2014 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

Mając z kolei na uwadze argument strony, iż za pomocą wag SAW 10C/II nie można wyznaczyć masy całkowitej pojazdu organ wskazał, że w trakcie kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. Przedmiotowy pojazd członowy nie przekraczał natomiast dopuszczalnej masy całkowitej. Organ wyjaśnił także przebieg procedury stosowny przy ważeniu pojazdów.

Za nieuzasadniony należy uznać w ocenie organu argument strony, iż wagami SAW nie można dokonać pomiaru pojazdu przewożącego ładunek płynny. Przedmiotowy pojazd członowy został zważony na miejscu do kontroli pojazdów, zapewniającym jego wypoziomowanie w trakcie ważenia. Tym samym przewożony towar posiadający cechy ładunku płynnego, w trakcie ważenia, także powinien znajdować się w poziomie. Organ podkreślił, że pomiędzy pomiarami kolejnych osi odczekuje się chwilę aby płyn się ustabilizował. Mleko w kartonach trzeba; uznać za typowy ładunek płynny (podobnie jak płyn przewożony w cysternach) ponieważ w przypadku gdy nie dojdzie do przesunięcia się kartonów, nie nastąpi także zmiana jego środka ciężkości.

Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony, iż za stwierdzone naruszenia odpowiedzialność powinien ponieść podmiot faktycznie wykonujący przejazd (kierowca), a nie przewoźnik wyjaśnił, że odpowiedzialność pracodawcy za swych pracowników wynika z istoty przepisów prawa pracy. Pracownik wykonuje pracę na rzecz swego pracodawcy, więc to pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i obciążony ewentualnymi skutkami niewłaściwego ich doboru. Nie można zatem przyjąć, iż za popełnione naruszenia ma odpowiadać administracyjnie osoba kierująca pojazdem, a nie przedsiębiorca. Organ zaznaczył, iż z treści obecnie obowiązującego art. 140aa ust. 3 prd wynika, że karę pieniężną, w drodze decyzji nakłada się na podmiot wykonujący przejazd a nie na kierowcę.

Organ odwoławczy wyjaśnia także, iż powoływana przez skarżącego Dyrektywa Rady 96/53/WE zmieniającej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady określa maksymalne parametry pojazdów dopuszczonych do ruchu. Dopuszczenie pojazdu do ruchu nie oznacza, iż może się on poruszać po wszystkich kategoriach dróg bez ograniczeń. Ponadto w art. 7 powoływanej Dyrektywy Rady 96/53/WE wskazano, że niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. W rozpatrywanym przypadku przepisy krajowe (rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t ograniczają dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej nr 94 do 10 t.

Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W rozpatrywanym przypadku przewożono mleko w kartonach, które nie stanowi materiału sypkiego ani drewna. Nie znajduje więc zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 2 prd.

Skarżący w ocenie organu nie wykazał także zaistnienia pozostałych przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w zawiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwał stronę do przesłania potwierdzonych dowodami wyjaśnień, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych w protokole kontroli naruszeń.

Strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym, nie przedstawiła dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swojej odpowiedzialności. W tym miejscu koniecznym wydaje się dodać, iż to przecież podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przewóz, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan B. K. - skarżący. Decyzji zarzucił:

– naruszenie przepisów k.p.a. - art.7 oraz art.8 k.p.a. poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem, co bez wątpienia jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

– art.8, art. 77 oraz art.107§3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej i wydanie decyzji administracyjnej nakładającej tak wysoką karę pieniężną bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania administracyjnego,

– przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art.8 k.p.a. w zw. z art. 107 par.3 k.p.a. polegający na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności, w szczególności na nie podaniu (zarówno w decyzjach jak protokole) istotnych okoliczności przeprowadzenia kontroli dotyczących - braku powtórnego ważenia, dokładnego czasu przeprowadzenia ważenia, braku informacji dotyczącej wyniku ważenia (podano jedynie skorygowany wynik), braku informacji czy przed ważeniem pozostawiono czas na ustabilizowanie się ładunku co wobec jego płynności było nieodzowne,

– przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art.7 w zw. z art.77 par.l oraz art.80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkującą w konsekwencji przyjęciem, iż zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącego na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego,

– art.5 ust.2 pkt 1 lit.b oraz art.5 ust.2 pkt 2 w związku z art.8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy,

– art. 156 par. 1 pkt 4 błędne oznaczenie adresata decyzji (strony postępowania),

– nieuwzględnienie przepisów wspólnotowych.

Skarżący domagał się stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa ww. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne zarzuty wskazując miedzy innymi, że pojazdem przewożony był ładunek płynny w związku z czym przed ważeniem powinno dojść do ustabilizowania tego ładunku, co nie wynika z zaskarżonej decyzji.

Skarżący wskazał ponadto, że jako przewoźnik nie wiedział i nie mógł przewidzieć, że podjęty ładunek może spowodować przekroczenie dopuszczalnych norm, w związku z powyższym nie może być odpowiedzialny za powstałe naruszenia i związane z tym kary. Załadunek odbywał się w Mleczarni w L.. Załadunku dokonywali pracownicy z magazynu z wieloletnim doświadczenie. Wszystkie samochody są ładowane w taki sam sposób. Magazynierzy zapewnili kierowcę że taki sposób załadunku gwarantuje prawidłowe rozmieszczenie towaru na całej powierzchni ładunkowej i nie spowoduje przeciążenia żadnej z osi. Na terenie zakładu nie było możliwości zwarzenia pojazdu, a naczepa nie posiada urządzeń do orientacyjnego samo ważenia.

W ocenie skarżącego błędnie wskazano również adresata decyzji, gdyż powinien nim być podmiot wykonujący przewóz czyli kierowca. Kierowca ma bezpośredni wpływ na przebieg danej usługi transportowej, wykonywanej w konkretnym dniu, w konkretnym pojeździe, dlatego logiczne wydaje się, że to on powinien ponosić odpowiedzialność, gdyż to on fizycznie znajduje się na miejscu zdarzenie, ma kontrolę nad kierowanym pojazdem i nad przewożonym ładunkiem. Na poparcie swojej tezy przytoczył stanowisko doktryny.

Wskazując na naruszenie przepisów unijnych podniósł, że droga którą poruszał się ważony pojazd jest drogą krajową, a od 01.01.2011 roku cała sieć polskich dróg, po których poruszają się pojazdy ciężarowe w ruchu międzynarodowym powinna być dostosowana do norm unijnych określonych w Dyrektywie Rady nr 96/53/WE oraz Dyrektywie 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Zgodnie z przepisami wspólnotowymi dopuszczalny nacisk na oś na drogach powinien wynosić 11,5 tony. Polska podpisując Traktat akcesyjny zobowiązała się do modernizacji infrastruktury drogowej i dostosowania sieci dróg do wymogów unijnych w nieprzekraczalnym okresie do 31.12.2010. Tymczasem przez cały okres przejściowy jak również w ostatnich latach sieć drogowa, po której realizowany jest zarówno ciężarowy transport krajowy i międzynarodowy nadal pozostaje zróżnicowany na 8 1t, 10 t i 11,5 tony pod względem nacisku na oś.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W działaniu organów wydających decyzję Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt.35 lit.a prd stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej

drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem

lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu

drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

W myśl art. 64 ust. 1 prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1) oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Zgodnie z treścią art.64 ust.2 prd zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Jak stanowi art. 41 udp (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t

– mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Droga krajowa nr 94 po której poruszał się kontrolowany pojazd, została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Jak stanowi ust. 3 karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1. podmiot wykonujący przejazd;

2. podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącego. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).

W wyniku kontroli ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,85 t i przekraczał dopuszczalną normę o 2,85 t., co skutkowało koniecznością posiadania zezwolenia kategorii VII, którego strona nie przedstawiła. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a. wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b. o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.51.

Zgodnie z kolei z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

1) 1500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;

2) 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;

3) za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII- w pozostałych przypadkach. W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

Przedmiotowym pojazdem przewożono mleko w kartonach (ładunek podzielny). Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia,

Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków osi pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca podpisał protokołu kontroli bez wskazania zastrzeżeń.

Przepis art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym daje inspektorowi możliwość przesłuchiwania świadków i zasięgania opinii biegłych w toku kontroli. Z możliwości tej skorzystano przesłuchując kierowcę kontrolowanego pojazdu w charakterze świadka. Protokół przesłuchania kierowcy znajduje się w aktach sprawy. Z zeznań tych wynika, że kierowca sam paleciakiem dokonywał załadunku, świadek oświadczył, że przed wyjazdem z bazy był poinformowany o tym jaki towar ma załadować na pojazd ma być załadowany, nie miał świadomości, że ustawiając palety z przodu pojazdu i zostawiając pusta przestrzeń z tyłu około 1,5 m przeciążą przednią oś pojazdu, pracodawca nie instruował świadka jak powinna być załadowana naczepa z mlekiem na paletach. W konsekwencji nie można było uznać, że skarżący jako przedsiębiorca przewozowy uczynił wszystko, co należałoby od niego wymagać przy organizacji przewozu, aby uniknąć naruszenia prawa. Sąd zaznacza, że ryzyko wynikające z takiej sytuacji jest decyzją biznesową, którą podejmuje przedsiębiorca, i której skutki powinien był przewidzieć. W tych okolicznościach Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że nie można było wobec skarżącego zastosować dobrodziejstwa wynikającego z przepisu art. 140 aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego skierowanych pod adresem wag użytych do ważenia kontrolowanego pojazdu należy podnieść, że ważenia dokonano wagami SAW 10 C II, które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, co szczegółowo zostało opisane przez organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sadu w niniejszej sprawie doszło do ustabilizowania ładunku płynnego - mleko w kartonach, co podnosił organ w zaskarżonej decyzji .Specyfikę przewozu i sposobu kontroli ładunków ciekłych na drogach, w praktyce kontrola mas i nacisków osi pojazdów przewożących takie ładunki odbywa się w sposób odmienny od kontroli pojazdów przewożących pozostałe towary. Kontrola ładunku w stanie ciekłym z uwagi na przemieszczenie się przewożonego towaru podczas wjazdu na platformę wagi poprzedzona jest oczekiwaniem na ustabilizowanie wskazań wagi (ustabilizowanie ładunku w cysternie). Pozwala to na zmierzenie parametrów pojazdu w zakresie nacisków na oś, zgodnie ze stanem rzeczywistym, co też organ uczynił.

Jednocześnie zgodnie z wewnętrznymi przepisami w zakresie prowadzenia kontroli wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów obowiązującymi w Inspekcji Transportu Drogowego kontrolowany kierowca ma prawo żądania przeprowadzenia powtórnego pomiaru celem weryfikacji pomiarów. W niniejszej sprawie kierowca nie domagał

się powtórnego ważenia. Na marginesie Sąd zauważa, że płyn w kartonach stabilizuje się znacznie krócej niż płyn w cysternie.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że to kierowca powinien być ukarany w niniejszej sprawie. Jak słusznie zauważy organ z treści przepisu art. 140aa ust. 3 pkt 1 wynika, iż karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd jest skarżący o czym świadczy okazany podczas kontroli wypis z licencji oraz dokument WZ nr 1410263126.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 lutego 2002 r., zgodnie z art. 7 ww. dyrektywy "Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.". W polskim prawodawstwem kwestię ta uregulowana została w przepisie art. 41 udp. Sąd podziela w tej kwestii zdanie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1027/05: " Podkreślić także należy, iż polskie przepisy regulują zasady korzystania z dróg publicznych, wyodrębniając drogi, po których bez zezwolenia mogą się poruszać pojazdy o określonych parametrach. Wskazywany również w skardze kasacyjnej art. 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE wyraźnie zezwala na stosowanie obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdu na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państw rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.(...) Jako przykład implementacji art. 7 omawianej Dyrektywy należy potraktować art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2086), który stanowi, że minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustali wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11, 5 i mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zanieczyszczeniem. (...)Takie brzmienie polskiego przepisu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodne z uregulowaniami wspólnotowymi. Wprowadzenie więc dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej Dyrektywy.". W związku z powyższym zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE nie znajdują uzasadnienia.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji