Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 146/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, 34 par. 1, 1a, 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] numer [...] w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku za niezasadne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W-P.P. z dnia [...] numer [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz B.K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ nadzoru) - po rozpatrzeniu zażalenia B.K. (dalej: Zobowiązana, Strona, Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – P.P. (dalej: Naczelnik US lub organ egzekucyjny) z [...] nr [...], którym stwierdzono niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku oraz uznano za nieuzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K. o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] – uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku i orzekł o uznaniu tego zarzutu za niezasadny (pkt 1), w pozostałym zaś zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy (pkt 2).

2. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Zobowiązanej na podstawie ww. tytułów wykonawczych, dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym z [...] oraz odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanej w dniu 6 sierpnia 2019 r.

Zobowiązana, pismem z 12 sierpnia 2019 r. wniosła, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1) i 2) ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej: u.p.e.a.), zarzuty nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Uzasadniając zgłoszone zarzuty Zobowiązana podniosła, że objęte ww. tytułami wykonawczymi decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] (nr [...] i nr [...]), utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-K. z [...] (nr [...] i nr [...]), orzekające o jej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe A, zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu. Ponadto decyzjom tym nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności.

Organ egzekucyjny, pismem z 19 sierpnia 2019 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie i postanowieniem z tego samego dnia zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z [...] (nr [...]) wierzyciel uznał zarzuty za niedopuszczalne wskazując, że tytuły wykonawcze, na podstawie których podjęto czynności egzekucyjne, zostały wystawione na podstawie decyzji z [...] nr [...] oraz [...], a nie decyzji, które zostały uchylone wyrokami WSA we Wrocławiu z 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 554 i 555/18, które pozostają w obrocie prawnym niezależnie od wniesionych na nie skargi do sądu.

Na ww. postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, Zobowiązana wniosła zażalenie. Po jego rozpoznaniu, Dyrektor IAS, postanowieniem z [...] (nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uznania za niedopuszczalny zarzutu nieistnienia obowiązku oraz uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej uznania za niedopuszczalny zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku i orzekł co do istoty sprawy, stwierdzając bezzasadność tego zarzutu. W kwestii uznania za niedopuszczalny zarzutu nieistnienia obowiązku Dyrektor IAS wskazał, że WSA we Wrocławiu wyrokami z 26 września 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 554 i 555/18 uchylił decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z [...] ([...] oraz [...]), nie zaś decyzje pierwszoinstancyjne z [...] ([....] i [...]). W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, wydane zostały nowe decyzje z [...] nr [...] oraz nr [...], na podstawie których wystawiono ww. tytuły wykonawcze z dnia [...], a decyzje te zostały zaskarżone do WSA we Wrocławiu, które to sprawy zawisły przed Sądem pod sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19. Następnie Dyrektor IAS wyjaśnił, że fakt wniesienia skargi na decyzje stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych oraz brak nadania tym decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, stanowi w istocie podniesienie zarzutu braku wymagalności obowiązku, które wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia, nie zaś uznania tego zarzutu za niedopuszczalny. Ponadto, uznanie zarzutu za niedopuszczalny wyklucza merytorycznie odnoszenie się – jak to uczynił wierzyciel – do argumentów Zobowiązanej. Takie działanie wierzyciela Dyrektor IAS uznał więc za nieprawidłowe i stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny, a nie niedopuszczalny. Odnosząc się do tego zarzutu, organ nadzoru wyjaśnił, że wymagalność to cecha obowiązku istniejącego. Do zdarzeń decydujących o braku wymagalności obowiązku należy mi.in. okoliczność wstrzymania wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał, organ nadzoru lub przez sąd. Zobowiązana, wnosząc skargi na decyzje z [...] nr [...] oraz [...], nie wystąpiła jednak o wstrzymanie ich wykonania. W kwestii zaś podniesionej przez Zobowiązaną okoliczności, że owe decyzje, wobec ich zaskarżenia, nie stały się prawomocne, organ nadzoru wskazał, że ustawa Ordynacja podatkowa - w przeciwieństwie do Kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 16 § 3 k.p.a.) nie posługuje się pojęciem prawomocności decyzji, lecz jej ostateczności. Ostateczność decyzji (art. 128 Ordynacja podatkowa) oznacza natomiast, że taka decyzja podlega wykonaniu. Organ nadzoru stwierdził zatem, że skoro Sąd nie orzekł o wstrzymaniu rzeczonych decyzji, miały one w chwili wystawiania tytułów wykonawczych charakter ostateczny i podlegały wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zobowiązania objęte tytułami, w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej były – wbrew zarzutowi Zobowiązanej - wymagalne.

3. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez Zobowiązaną zarzutów, postanowieniem z [...] (nr [...]), wydanym na podstawie art. 34 § 1 oraz § 1a i § 4 u.p.e.a., stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku oraz niezasadność zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ egzekucyjny przywołał argumentację przedstawioną w ww. postanowieniu Dyrektora IAS.

W zażaleniu na wymienione postanowienie organu egzekucyjnego Zobowiązana podniosła, że sprawa nie została rozpoznana w istocie a organ naruszył przepisy prawa materialnego jak i procesowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania ww. Spółki, gdyż WSA we Wrocławiu nieprawomocnymi wyrokami z 12 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 567/19 i 568/19 uchylił decyzje z [...], rozstrzygające kwestię zasadności tej odpowiedzialności, wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K. z [...] ( [...] i nr [...]).

4. Dyrektor IAS, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z [...] [...] uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku i orzekł o uznaniu tego zarzutu za niezasadny, a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że uchylenie zaskarżonego postanowienia w części nastąpiło w wyniku naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów proceduralnych. Niedopuszczalność zarzutu może bowiem stwierdzić jedynie wierzyciel. Organ nadzoru wyjaśnił w tej kwestii, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Przepis art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w określonych przypadkach (art. 33 § 1 pkt. 1-7, 9, 10 u.p.e.a.) i precyzuje też sytuacje, w których wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca - art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Z kolei w § 4 powołanego przepisu wskazano, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W sprawie zastosowanie miał przepis art. 34 § 1 u.p.e.a., który nakazuje oddalić zarzut, jeśli wierzyciel stwierdzi niedopuszczalność zarzutu. Organ nadzoru wskazał, że wyroki WSA we Wrocławiu z 12 listopada 2019r. I SA/Wr 567/19 i 568/19 nie są prawomocne, a zatem postępowanie odwoławcze jest w toku. Egzekwowany obowiązek jest natomiast wymagalny, ponieważ decyzje, na podstawie których wystawiono ww. tytuły wykonawcze są ostateczne i nie zostało wstrzymanie ich wykonanie.

2. Postępowanie przed sądem I instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie Dyrektora IAS, Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła:

- o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II Instancji oraz postanowienia organu I Instancji,

- w przypadku wystąpienia w ocenie Sądu przesłanek z art. 145a § 1 p.p.s.a. - o zobowiązanie organu do wydania decyzji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego względem Skarżącej prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia [...],

- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym zwrotu wniesionego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodów z akt spraw o sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19, w tym wyroków z 12 listopada 2019 r., na okoliczność ich treści.

W skardze zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez brak uwzględnienia zarzutów Skarżącej i umorzenia postępowania, gdy decyzje na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze opisane w postanowieniu, i na podstawie których prowadzona jest egzekucja w niniejszej sprawie zostały prawomocnie uchylone wyrokami WSA we Wrocławiu, a tym samym obowiązek Skarżącej nie istnieje;

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sprzeczność sentencji postanowienia z jego uzasadnieniem w zakresie, w jakim wskazuje, że organ egzekucyjny postąpił słusznie oddalając zarzut, co utrudnia Stronie odniesienie się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wyroki WSA z 12 listopada 2019 r. są prawomocne, a zatem decyzje organu I instancji, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, nie są ostateczne, skoro ponownie uchylono decyzje organu II instancji utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji (wierzyciela), które nie są decyzjami natychmiast wykonalnymi. Odnośnie do drugiego z zarzutów skargi, Skarżąca wskazała, że organ zmienił postanowienie organu I instancji, orzekając o uznaniu zarzutu nieistnienia obowiązku za niezasadny, choć na s. 7 uzasadnienia sam wskazuje, że po otrzymaniu stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie "w sprawie zgłoszonych zarzutów (...)", a wierzyciel stwierdził niedopuszczalność zarzutu. W ocenie Skarżącej organ winien nie "oddalić zarzut", czy też stwierdzić go (jak w sentencji postanowienia) za niezasadny, ale stwierdzić, jak organ I instancji, że jest on niedopuszczalny.

2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.

2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem przepisu art. 57a, nie mającego zastosowania w sprawie.

3. Kontroli Sądu zostało poddane postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu I instancji w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu nieistnienia obowiązku i orzekające o uznaniu tego zarzutu za niezasadny, zaś w pozostałym zakresie (dotyczącym uznania za niezasadny zarzutu braku wymagalności obowiązku) - utrzymujące postanowienie organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy stał zatem na stanowisku, że niezasadne są oba zarzuty Skarżącego, tj. zarzut nieistnienia obowiązku i zarzut braku jego wymagalności. W zakresie pierwszego z tych zarzutów organ stwierdził, że zagadnienie objęte tym zarzutem jest przedmiotem orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a organ egzekucyjny w takiej sytuacji winien orzec o niezasadności zarzutu (zdaniem organu odwoławczego stwierdzić jego niedopuszczalność może wyłącznie wierzyciel). Odnośnie zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku organ stwierdził natomiast, że wprawdzie zapadły (nieprawomocne) wyroki WSA uchylające decyzje, w oparciu o które wystawiono tytuły wykonawcze, lecz Strona nie wiosła o wstrzymanie wykonania tych decyzji, Sąd nie orzekł o ich wstrzymaniu, a decyzje te są ostateczne i podlegają wykonaniu. Z kolei Skarżący kwestionował powyższe stanowisko, w szczególności wskazując na prawomocność wyroków sądowych uchylających decyzje, na podstawie których wystawione zostały tytuły wykonawcze.

4. W tak zarysowanym sporze, Sąd co do zasady zgadza się z organem, że wyłączona jest ocena merytoryczna zarzutu nieistnienia obowiązku skoro kwestia ta jest przedmiotem innego postępowania. Zdaniem Sądu przesądza to jednak o konieczności wydania rozstrzygnięcia o formalnym charakterze (stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu), nie zaś rozstrzygnięcia uznającego ów zarzut za niezasadny. Natomiast stanowisko organu w zakresie zarzutu braku wymagalności obowiązku Sąd uznał za nieuzasadnione.

5. W pierwszej kolejności przywołać należy przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1) oraz odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2).

Z kolei w myśl przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Natomiast jak stanowi przepis art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Stosownie do brzmienia art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

6. W orzecznictwie przyjmuje się, że regulacja art. 34 § 1a u.p.e.a. ma na celu wyeliminowanie mnożenia ilości postępowań w odniesieniu do tego samego zagadnienia czy problemu, w ramach różnych postępowań. Rozstrzygnięcie danej kwestii w ramach jednego postępowania tj. głównego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, pozbawia zobowiązanego możliwości ponownego jego zgłoszenia w ramach postępowania wykonawczego, egzekucyjnego. Norma ta ma także na celu wykluczenie sytuacji, w której kwestia mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo, że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowania (por. prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2018 r. I SA/Bd 89/18, CBOSA).

Jak wskazano w pkt 3.4. powyżej, Sąd przyznaje rację organowi w kwestii braku możliwości dokonywania w sprawie merytorycznej oceny zarzutu nieistnienia obowiązku. Słusznie wskazuje organ, że zagadnienie objęte tym zarzutem jest przedmiotem orzekania w innej sprawie, a mianowicie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 12 listopada 2019 r. tutejszy Sąd wydał bowiem wyroki uchylające decyzje organu odwoławczego z dnia [...] o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19. Decyzje te stanowiły podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, w oparciu o które toczyła się przedmiotowa egzekucja wobec Skarżącej. Wyroki te nie są prawomocne (wbrew temu, co twierdzi Skarżąca, złożone zostały od nich skargi kasacyjne, co Sądowi wiadomym jest z urzędu), a zatem postępowanie to nadal jest w toku. Stanowisko organu w tej mierze jest więc uzasadnione.

Inną kwestią jest jednak to, jaka powinna być prawidłowa treść rozstrzygnięcia w omawianym tutaj zakresie. W tym względzie Sąd zauważa, że organ z jednej strony uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu nieistnienia obowiązku i orzekł o uznaniu tego zarzutu za niezasadny, z drugiej zaś strony stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ egzekucyjny postąpił słusznie oddalając omawiany zarzut (s. 7 i 8), natomiast w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał, że skoro zagadnienie objęte zarzutem jest przedmiotem orzekania w innej sprawie, to stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu było zasadne (s. 7). Wobec wskazanych wyżej sprzeczności i braku konsekwencji organu, kwestia ta wymaga zatem wyjaśnienia.

Jak już wyżej zaznaczono, zgodnie z treścią art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (...), wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie o niedopuszczalności wniesionego zarzutu ma charakter wyłącznie formalny i nie rozstrzyga o zasadności zarzutu, właśnie z tego powodu, że zarzut ten jest lub był rozpatrywany w innym postępowaniu, w którym jego zasadność jest lub była badana. W ocenie Sądu, w sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie (a związanej z rozpatrywaniem kwestii objętej zarzutem nieistnienia obowiązku w postępowaniu sądowoadministracyjnym), nie tylko wierzyciel winien wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu ale taką samą treść winien nadać swojemu postanowieniu również organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny, z tych samych przyczyn, które dotyczą wierzyciela, nie rozstrzyga bowiem zasadności takiego zarzutu. Zdaniem Sądu treści art. 34 § 1 a u.p.e.a. nie należy odczytywać w ten sposób, że wyłącznie wierzyciel może wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu, jak zdaje się sugerować organ odwoławczy. Sąd dostrzega, że po myśli art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a sformułowanie "w sprawie" zwykle jest interpretowane jako oznaczające merytoryczny charakter rozstrzygnięcia. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że w istocie takiej merytorycznej oceny organ egzekucyjny w omawianym tutaj przypadku nie dokonuje i nie może jej dokonać z przyczyn wskazanych w art. 34 § 1 a u.p.e.a. Trzeba zauważyć, że wydanie postanowienia o uznaniu zarzutu za niezasadny sugeruje wprost, że organ dokonuje jednak merytorycznej oceny zarzutu. W sytuacji, w której organ z oczywistych przyczyn takiej oceny nie przeprowadza, a zatem rozstrzygnięcie nie ma charakteru merytorycznego, nie można zdaniem Sądu nadawać rozstrzygnięciu "pozorów" takiego charakteru. Wydanie postanowienia o uznanie zarzutu za niezasadny w przypadku, w którym zarzut ten nie może podlegać ocenie co do meritum, w istocie do tego zmierza. Rozstrzygnięcia organów administracji winny natomiast cechować się jasnością, precyzyjnością i pewnością co do tworzonych na ich podstawie sytuacji prawnych.

Zatem w omawianej sytuacji właściwe jest wydanie rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, tj. postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu, który podlegał lub podlega badaniu merytorycznemu w innym postępowaniu.

Wobec powyższego, organ odwoławczy nie powinien był uchylać postanowienia organu egzekucyjnego w tej części, w której dotyczyło ono stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku. Ze wskazanych wyżej przyczyn, rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego było bowiem prawidłowe.

7. Przede wszystkim jednak podstawą uchylenia postanowienia organu odwoławczego (oraz postanowienia organu I instancji) było naruszenie przepisu art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Tym samym, stanowisko organu w zakresie oceny zarzutu braku wymagalności obowiązku Sąd uznał za całkowicie nieuzasadnione w realiach niniejszej sprawy.

W zakresie powyższego zarzutu, organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji ostatecznych (choć uchylonych nieprawomocnie przez Sąd) jest wymagalny i winien być egzekwowany. Wymagalność jest bowiem cechą obowiązku istniejącego. Podkreślono, że Skarżąca nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji przez organ lub Sąd, Sąd nie orzekł o ich wstrzymaniu, a zasadą jest wykonywanie decyzji ostatecznych.

Należy w tym miejscu zauważyć, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę treści art. 152 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że Sąd postanowi inaczej. Podkreślenia wymaga fakt, iż w dniu 12 listopada 2019 r. tutejszy Sąd wydał dwa wyroki uchylające decyzje organu odwoławczego z dnia [...] o odpowiedzialności Skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19, na podstawie których wystawione zostały tytułu wykonawcze. Wyroki powyższe nie są wprawdzie prawomocne, lecz dla osiągnięcia skutków określonych w powołanym art. 152 p.p.s.a cecha ta nie jest wymagana, skoro na skutek samego wydania tych wyroków, jako uchylających wskazane wyżej decyzje, decyzje te nie wywołują skutków prawnych i to aż do uprawomocnienia się wyroków. Trzeba też zaznaczyć, że w sentencjach powyższych wyroków nie znalazły się zastrzeżenia dotyczące odmiennych skutków prawnych ich wydania niż określone w art. 152 p.p.s.a. Zatem niewątpliwie skutkiem wydania powyższych wyroków jest to, że uchylone nimi decyzje nie podlegają wykonaniu. Brak jest zatem podstaw do powoływania się w tym przypadku przez organ II instancji na zasadę wykonania decyzji ostatecznych, skoro przepis art. 152 p.p.s.a. w sposób nie budzący wątpliwości zasadę tę wyłącza w razie wydania wyroku uwzględniającego skargę. Niezasadnie również wskazuje organ odwoławczy na okoliczność braku wstrzymania wykonania omawianych decyzji przez organ podatkowy lub Sąd. Nawet jeśli postanowienie w tym przedmiocie nie zostało wydane, decyzje te nie podlegają wykonaniu w oparciu o analizowany wyżej przepis art. 152 p.p.s.a. Należy przy tym stwierdzić, że jeśli decyzja nie podlega wykonaniu, to jest to jedno ze zdarzeń w oczywisty sposób powodujących brak wymagalności egzekwowanego obowiązku. W tym stanie rzeczy, dokonana przez organ odwoławczy ocena zasadności zarzutu Skarżącej dotyczącego tej właśnie kwestii, była całkowicie błędna.

Zdaniem Sądu błędna była również ocena dokonana przez organ I instancji. Organ ten, mając informację o zaskarżeniu przez Stronę rzeczonych decyzji do Sądu, stwierdził, że skoro Sąd nie orzekł o wstrzymaniu ich wykonania, miały one w chwili wystawiania tytułów wykonawczych charakter ostateczny i podlegały wykonaniu, a zobowiązania objęte tymi tytułami były wymagalne w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej. Ocena taka byłaby prawidłowa w sytuacji, w której sprawy ze skarg Skarżącej na omawiane decyzje oczekiwałyby na rozstrzygnięcie. Organ ten nie uwzględnił jednak okoliczności, że w dniu wydania przezeń postanowienia, tj. w dniu [...] stan prawny był już odmienny, ponieważ właśnie w tym dniu zapadły wyżej powołane wyroki tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19, uchylające powyższe decyzje, skutkiem czego decyzje od tego dnia nie podlegały już wykonaniu. Stwierdzić należy, że, obiektywnie rzecz biorąc, obowiązkiem organu jest uwzględnienie stanu prawnego oraz okoliczności faktycznych sprawy aktualnych na dzień wydawania rozstrzygnięcia. Natomiast nawet jeśli organ egzekucyjny nie dysponował informacjami w powyższym zakresie, to już z całą pewnością kwestie te powinien był wziąć pod uwagę i prawidłowo rozważyć organ odwoławczy, czego jednak nie uczynił.

8. Końcowo Sąd pragnie jeszcze wskazać, że w niniejszej sprawie zasada

związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, o której mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a., doznaje pewnego ograniczenia. Trzeba podkreślić, że stanowisko wierzyciela było w sprawie wydawane zanim wystąpiły okoliczności powodujące brak wymagalności egzekwowanego obowiązku. Jak już była o tym mowa, okoliczności te dotyczyły wydania w dniu 12 listopada 2019 r. wyroków tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 567/19 oraz I SA/Wr 568/19, uchylających decyzje, w oparciu o które wystawione zostały tytuły wykonawcze stanowiące podstawę wszczęcia egzekucji wobec Skarżącej. Na skutek wydania powyższych wyroków, jak już wyżej wskazano, uchylone nimi decyzje nie podlegają wykonaniu po myśli art. 152 p.p.s.a. Zatem okoliczności te organy winny były z całą pewnością uwzględnić. W ocenie Sądu zasada związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów nie może sięgać tak daleko, aby wyłączać możliwość wzięcia przez ten organ pod uwagę obiektywnych, następczych okoliczności, mających oczywisty wpływ na kwestię zasadności zgłoszonych zarzutów.

9. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w sprawie organy naruszyły przepisy art. 33 § 1 pkt 2 oraz art. 34 § 4 u.p.e.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

10. Z tych też względów Sąd, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

11. W ponownym postępowaniu organy zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku, a zatem nadania właściwej treści rozstrzygnięciu w zakresie zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz dokonania prawidłowej oceny merytorycznej zarzutu braku wymagalności obowiązku.