Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1626/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. B. (dalej jako: "Zobowiązany" lub "Skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Inspektorat [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W celu wyegzekwowania od Zobowiązanego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie [...] zł, Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. zawiadomieniami z dnia [...] marca 2019 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w [...] Sp. z o.o. Wierzytelnością tą było przysługujące Zobowiązanemu wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia łączącej go ze Spółką. Przedmiotowe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone Zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2019 r. Dłużnik zajętej wierzytelności, tj. [...] Sp. z o.o. potwierdził zaś odbiór tych zawiadomień w dniu [...] marca 2019 r.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. ww. Spółka poinformowała, że zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane do 10-ego każdego miesiąca w kwotach określonych przepisami prawa.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. Skarżący wniósł do organu I instancji o odwołanie zajęcia ww. wierzytelności z uwagi na to, że został z dniem [...] marca 2013 r. wyrejestrowany z ubezpieczeń (kod przyczyny wyrejestrowania 100) oraz wyrejestrowany jako płatnik składek (kod przyczyny wyrejestrowania 211).

W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do sprecyzowania ww. pisma Zobowiązany oświadczył, że pismo to stanowi skargę na zajęcie egzekucyjne wierzytelności [...] Sp. z o.o.

Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. organ I instancji oddalił skargę na czynności egzekucyjne dokonane wobec wynagrodzenia Zobowiązanego z tytułu umowy zlecenia pobieranego w [...] Sp. z o.o. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano w szczególności, że przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne mogą być jedynie nieprawidłowości czynności egzekucyjnych. Zatem kontroli w tym trybie mogą podlegać wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazane w art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – daje jako "u.p.e.a."

Zobowiązany wniósł zażalenie od powyższego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ ten wskazał, że w postępowaniu dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne nie jest badana zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny bada jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji. Ocenie pod względem zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie powinien podlegać więc sposób i forma zastosowania przewidzianego art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. środka egzekucyjnego, tj. egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych.

W ocenie organu II instancji zajęcia tej wierzytelności dokonano zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie do [...] Sp. z o.o. (w dniu [...] marca 2019 r.) zawiadomień z dnia [...] marca 2019 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej Skarżącego z tytułu umowy zlecenia. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał Zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Organ wskazał również, że w myśl art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Podkreślił także, że działanie organu było zgodne z art. 89 § 3 u.p.e.a.

Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że uzasadnienie postanowienia organu I instancji ograniczało się do wskazania tego, co w skardze wniesionej na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. nie może podlegać rozpatrzeniu. Pominięto natomiast rozważania dotyczące poprawności zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Brak ten został jednak usunięty przez organ II instancji, który zobowiązany był do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne były przez niego opłacane dobrowolnie do 2013 r. Skarżący wskazał również, że uzyskiwane przez niego wynagrodzenie na podstawie umów o dzieło dotyczy pracy wykonywanej na estradzie, a nie działalności twórczej. Zdaniem Skarżącego organ nie odniósł się do specyfiki wykonywanej przez niego pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem działające w sprawie organy nie naruszyły prawa.

Przedmiotem skargi jest postanowienie oddalające skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu przez organ egzekucyjny innej wierzytelności pieniężnej przysługującej Skarżącemu od [...] Sp. z o.o.

Na wstępie wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej – rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się zatem wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja.

Zgodnie z art. 54 § 1 i § 4 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Skargę tę wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Skarżący złożył przewidzianą w art. 54 § 1 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, t.j. zajęcie innej wierzytelności pieniężnej (z tytułu umowy zlecenia łączącej Skarżącego z [...] Sp. z o.o.). W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13, wszystkie cytowane orzeczenia publ. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 749/13).

Skarga na czynności egzekucyjne jest środkiem o charakterze subsydiarnym, co oznacza, że stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, a zakres wykorzystania skargi jest ograniczony przez zakres stosowania innych środków prawnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru ocenia prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc jej zgodność z tymi przepisami ustawy, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt FSK 2594/13).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty zawarte w uzasadnieniu skargi nie kwestionują poprawności przeprowadzonej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, a zatem nie mogą stanowić przedmiotu skargi na czynność egzekucyjną. W konsekwencji zarzuty te należało uznać za bezzasadne. Wyjaśnić przy tym należy, że zobowiązanemu, który kwestionuje zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego przysługują inne środki zaskarżenia, m.in. zarzuty na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. bądź wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

Niezależnie od powyższego Sąd zobowiązany był dokonać kontroli legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W związku z tym wskazać należy, że egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych jest wyszczególnionym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym stosowanym w postepowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. W myśl art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę jego zastosowania stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie takie sporządza się według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Natomiast sposób zastosowania tego środka regulują przepisy art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robot i usług. W myśl natomiast § 3 ww. przepisu, organ egzekucyjny, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu, wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego; czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania; w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Organ egzekucyjny jednocześnie zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem oraz doręcza mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.

Biorąc pod uwagę brzmienie ww. przepisów, w ocenie sądu, organ II instancji zasadnie uznał, że dokonane zawiadomieniami z dnia [...] marca 2019 r. zajęcie innej wierzytelności pieniężnej w [...] Sp. z o.o., było prawidłowe. Skierowane do Skarżącego i [...] Sp. z o.o. zawiadomienia o zajęciu tej wierzytelności zawierały wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a. i były zgodne ze wzorem określonym w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1804). Ww. zawiadomienia zostały skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności (w dniu [...] marca 2019 r.), jak i Zobowiązanemu (w dniu [...] kwietnia 2019 r.). Do zawiadomień skierowanych do Zobowiązanego dołączono odpisy tytułów wykonawczych. Wskazane okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Wszystko to wskazuje, że czynność egzekucyjna (przewidziana ustawą) dokonana została w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Na zakończenie Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest wyczerpujące i prawidłowo wskazuje podstawy prawne i faktyczne przyjętego rozstrzygnięcia. Zauważenia wymaga dokonane przez organ II instancji uzupełnienie argumentacji o kwestie związane z poprawnością zastosowania ww. środka egzekucyjnego. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że uzasadnienie postanowienia organu I instancji cechowało się w tym zakresie dostrzegalnym deficytem, który należało usunąć przy powtórnym merytorycznym rozpoznaniu sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy.

Z przedstawionych względów skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na postawie art. 151 p.p.s.a