Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 995/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.6 ust. 1 pkt 11 lit c, art. 12 ust. 2 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 2, art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy uznał Z. J. (dalej jako: "skarżący") za winnego popełnienia przestępstwa prowadzenia samochodu osobowego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości, tj. czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego i orzekł wobec niego m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat. Zaliczył skarżącemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 23 kwietnia 2017 r.

Pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. skarżący wystąpił do Starosty

o zwrot prawa jazdy potwierdzającego posiadanie przez niego uprawnień w kategorii

C, C+E i T.

Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu, działając z upoważnienia Starosty, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 978), odmówił wydania skarżącemu prawa jazdy z uprawnieniami kategorii C i CE.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że w świetle przepisów art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanej ustawy osobie, wobec której orzeczony został środek karny

w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B, nie może zostać zwrócone prawo jazdy obejmujące uprawnienia w zakresie kategorii C i CE. Wskazał, że skarżący będzie mógł ubiegać się o wydanie prawa jazdy kategorii C i CE po odbyciu orzeczonego środka karnego. Podał, że skarżący może ubiegać się o wydanie prawa jazdy kategorii T.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że rozstrzygnięcie jest niesłuszne

i niezgodne z obowiązującym prawem. Podkreślił, że orzeczony środek karny dotyczył tylko prawa jazdy kategorii B. W odczuciu skarżącego został ukarany po raz drugi za ten sam czyn zabroniony, którego żałuje i nie kwestionował wyroku, licząc na to, że będzie mógł posiadać uprawnienia C i CE i świadczyć pracę, w celu zapewnienia utrzymania rodziny. W przekonaniu skarżącego dokonana przez organ interpretacja prowadzi do niedopuszczalnego wniosku, że środek karny orzekany przez sąd na mocy art. 42 k.k. może być modyfikowany (rozszerzony) przez art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący wywiódł, że jeżeli celem powołanych unormowań jest wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców, którzy stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa tegoż ruchu, to w myśl takiej interpretacji starosta nie powinien wydać również prawa jazdy kategorii T, która uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym

z przyczepami i pojazdami wolnobieżnymi. W związku z tym nie zgodził się, że art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami mają znaczenie prewencyjne. Uznał, że przepisy te są ewidentnie sprzeczne z Konstytucja RP, naruszając zasadę zakazu ponownego karania za to samo zdarzenie.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości ustalenia i stanowisko organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii prawa jazdy wymienionych w ustawie o kierujących pojazdami. Podkreślono, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych omawiana regulacja prawna. Kolegium powołało wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielając prezentowane w nich stanowisko, że decyzja organów administracji konkretyzuje swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego przez sąd karny środka karnego. Przy tym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy. Zdaniem organu II instancji nie można uznać, aby brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami mogło być oceniane jako podważające treść i powagę wyroku karnego orzekającego o zastosowaniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem kategorii C i C+E. Z treści wyroku karnego wynika bowiem jednoznacznie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie obejmującym kategorię B, z czym ustawa o kierujących pojazdami wiąże konsekwencje określone między innymi w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3. Przyjęcie odmiennej interpretacji stanowiłoby zaprzeczenie naczelnej wartości bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jakiej mają służyć zarówno przepisy karne, sankcjonujące przestępstwa i wykroczenia godzące w tę wartość, jak i przepisy administracyjne dotyczące wydawania i zwrotu prawa jazdy, których naczelnym ratio legis również jest gwarancja bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Olsztynie wniósł skarżący, zarzucając organom orzekającym naruszenie art. 2, art. 10 ust. 1, art. 32 ust. 1, art.45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Wniósł o rozpatrzenie jego skargi z pominięciem art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i nakazanie wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i CE.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję należy uznać za niesłuszną, jako sprzeczną z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 32 ust. 1, art.45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał, że takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt. II SA/Po 1034/16. Skarżący podzielił w całości argumentację zawarta w tym wyroku. Wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zaś w zgodnie z ust. 2 tego samego artykułu przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, co upoważnia sąd administracyjny do odmowy zastosowania przepisów ustawy pozostających w oczywistej sprzeczności z Konstytucją. Skarżący argumentował, że chociaż art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami wprost stanowi jedynie o odmowie wydania (zwrotu) danej osobie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez nią uprawnień do kierowania pojazdami, dla kierowania którymi wymagana jest określona kategoria prawa jazdy, to faktycznie ustanawia swoistą sankcję administracyjną polegającą na uniemożliwieniu osobie, co do której sąd powszechny orzekł zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi określonej kategorii, kierowania także pojazdami mechanicznymi innymi niż te, które objęte były orzeczonym przez sąd środkiem karnym, a de facto wszelkimi pojazdami mechanicznymi za wyjątkiem tych, dla których wymagana jest kategoria prawa jazdy T. Regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami ma zatem zdecydowanie inny charakter od regulacji zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 2, do której się odwołuje, albowiem ta ostatnia nie wprowadza dla adresata jakichkolwiek dodatkowych dolegliwości, a jedynie stanowi o sposobie wykonania na gruncie przepisów prawa administracyjnego prawomocnego orzeczenia sądu karnego w zakresie wymierzonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ustanowienie sankcji, o jakiej mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy, narusza zasadę zakazu ponownego karania za to samo zdarzenie, to jest zasadę ne bis in idem. Zasada ta oznacza zakaz podwójnego (wielokrotnego) karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Zasada ta wynika jednoznacznie z art. 2 Konstytucji. Wskazał na obowiązujące Polskę akty prawa międzynarodowego (art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 22 listopada 1984 i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. poz. 137). Podniósł, że zasada ne bis in idem obejmuje przypadki zbiegu odpowiedzialności za czyny sankcjonowane z mocy prawa karnego, jak i z mocy innych przepisów prawa publicznego, w szczególności prawa administracyjnego, jeśli przewidują one środki o charakterze represyjnym, które stanowią w istocie sankcję karną. Skarżący wywiódł, że środek karny zakazu prowadzenia pojazdów może być orzekany przez sądy powszechne na podstawie przepisów kodeksu karnego (art. 42 k.k.) bądź kodeksu wykroczeń (art. 29 k.w.). Jego orzeczenie może mieć charakter obligatoryjny lub fakultatywny, może obejmować wszelkie pojazdy mechaniczne, jak

i pojazdy określonego rodzaju. Zatem to sąd powszechny dokonuje każdorazowo oceny czynu sprawcy i orzeka o zakresie zakazu, ocenianego w połączeniu

z pozostałymi orzekanymi karami. Za oczywiście sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego uznać należy takie stanowienie prawa, gdy ustawodawca z jednej strony w przepisach kodeksu karnego wprost wskazuje, że dolegliwość środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może być ograniczona do pojazdów określonego rodzaju, a z drugiej strony w przepisach prawa administracyjnego wprowadza obligatoryjne i niedopuszczające jakichkolwiek wyjątków pozbawienie faktycznych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zdaniem skarżącego art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami narusza także zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), gdyż traktuje obywateli wybiórczo, ponieważ nie zakazuje wydania (zwrotu) prawa jazdy kategorii T. Powyższe, zdaniem skarżącego, poddaje w wątpliwość ratio legis przedmiotowych przepisów, wyrażające się w potrzebie eliminowania z ruchu drogowego kierowców, którzy stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa tego ruchu i podważa tezę SKO

o konkretyzacji przez decyzję obowiązujących zakazów wynikających z orzeczenia sądu karnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniosło, że Kolegium - jako organ administracji publicznej - obowiązane jest do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa, nawet gdyby dostrzegło niezgodność ustawy z Konstytucją RP, bowiem w przeciwieństwie do sądów nie korzysta z przymiotu niezawisłości. Ocenie Sądu pozostawiło rozpatrzenie konstytucyjność spornych regulacji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 2188 ) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności

z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się zwrotu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. Skarżący będąc w stanie nietrzeźwości kierował samochodem osobowym. Za ten czyn został mu wymierzony, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, na okres 5 lat. Zgodnie z art. 42 § 2 Kodeksu karnego, według stanu prawnego na dzień wymierzenia kary, sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości. Zakaz wynikający z tego przepisu jest obligatoryjnym środkiem karnym i sąd karny, który jest adresatem tej normy prawnej, ma obowiązek zastosować zakaz w sytuacji opisanej w tym przepisie. Przy czym ustawodawca pozostawił sądowi karnemu, który orzeka w konkretnym stanie faktycznym, rozstrzygnięcie czy zakaz obejmie wszelkie pojazdy, czy tylko pojazdy określonego rodzaju. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że taki zakaz powinien objąć przede wszystkim uprawnienie do prowadzenia pojazdu, przy którego prowadzeniu sprawca stworzył zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji. Zakaz taki mógł dotyczyć więc tylko jedynej posiadanej kategorii prawa jazdy. Zauważyć w tym miejscu można, że

w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podkreślono, że ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu

w komunikacji (por. wyrok. Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt IV KK 201/11, LEX nr 1112128). Zatem zakaz ten powinien spowodować wykluczenie

z ruchu drogowego w ogóle kierującego pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Skarżący, będąc w stanie nietrzeźwości, kierował samochodem osobowym. Sąd Rejonowy orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów kat. B Wyrok ten jest prawomocny i podlega wykonaniu. Dla skarżącego oznacza to, że ma sądowy zakaz kierowania pojazdami kategorii B, w razie złamania tego zakazu dopuści się czynu zabronionego z art. 244 k.k. Nie będzie to dotyczyć natomiast kierowania pojazdami kategorii, których zakaz nie obejmuje.

Orzeczony sądownie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B jest także wiążący dla właściwego starosty, ale w zakresie wynikającym z wiążących ten organ przepisów ustaw. Zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 665 ze zm., zwanej dalej

w skrócie: "k.k.w.") w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w., organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Z przytoczonym przepisem art. 182 § 2 k.k.w. koresponduje obecnie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w świetle których starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Odrębnie natomiast w art. 12 ustawy

o kierujących pojazdami ustawodawca uregulował kwestię wydania prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis ten w pierwotnym brzmieniu stanowił w ust. 1 pkt 2, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 – przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (art. 12 ust. 2 pkt 2); - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E ( art. 12. ust. 2 pkt 3) - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Na tle przytoczonych regulacji w orzecznictwie sądów administracyjnych dochodziło do rozbieżności w ocenie zakresu obowiązywania wprowadzonych zakazów. W niektórych rozstrzygnięciach prezentowane było stanowisko, w myśl którego zakazy te dotyczyły zarówno osób ubiegających się o nowe uprawnienia, jak i osób już wcześniej je posiadających (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 845/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 530/13, także WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2013r., sygn. akt II SA/Ol 754/13 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), w innych, że regulacja ta dotyczy wyłącznie osób, które po raz pierwszy ubiegają się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 145/14, WSA w Bydgoszczy z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 2/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1428/13 - dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach podzielił ten pierwszy pogląd, tzn. że zakaz dotyczy zarówno osób ubiegających się o wydanie uprawnień , jak i posiadających wcześniej te uprawnienia ( por. wyroki wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 382/14, I OSK 678/14 , I OSK 888/14, I OSK 2514/14 – dostępne na wskazanej wyżej stronie).

Przedstawione rozbieżności interpretacyjne zostały rozstrzygnięte przez ustawodawcę ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970). W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wyjaśniono, że proponowane zmiany ujednolicą stosowanie przepisów ustawy o kierujących w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy zmieniającej nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy,

a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:...", w tym kategorii wnioskowanych przez skarżącego "w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B". W porównaniu do poprzedniego brzmienia dodane zostały słowa "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Po zmianie przepis ten obejmuje zatem już nie tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, ale także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz

o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały (por. wyrok WSA w Szczecinie

z dnia 18 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Sz 92/15, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżący aktualnemu brzmieniu przepisów art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy

o kierujących pojazdami przeciwstawia wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2017r., sygn. akt 1034/16, przekonując o niekonstytucyjności tych regulacji, jako naruszających autonomię sądu karnego co do prawa ograniczenia przedmiotowego zakazu do określonego rodzaju pojazdów, a także wobec wprowadzenia dodatkowej dolegliwości za czyn osądzony prawomocnie, poprzez rozciągnięcie zakazu prowadzenia pojazdów na kategorie nie objęte wyrokiem karnym.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela argumentacji powołanej w tym wyroku, a przytoczonej w skardze. Jest to stanowisko odosobnione

i pomija ważne wartości konstytucyjne chronione tymi przepisami. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu

w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości.

Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji,

w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające wyższej kategorii uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 sierpnia 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2139/15, publ. w CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało również stanowisko, w myśl którego treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy nie prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym. W wyroku z dnia 14 września 2017r., sygn. akt I OSK 2715/16 (publ. w CBOSA) NSA przekonująco argumentował, że skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może (zależy od danej sytuacji faktycznej) być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzania pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim dokumentem. Sam jednak fakt skazania strony i orzeczenie wobec niej środka karnego może wywoływać różne, niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia zaś wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach:

z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2412/16; z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt

I OSK 2109/16; z 15 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2514/14; z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 382/14; z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 603/14; z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 678/14 i z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, publ. w CBOSA), a które skład orzekający w pełni aprobuje. NSA uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B musi skutkować odmową wydania prawa jazdy w pozostałych kategoriach, wymienionych w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 omawianej ustawy. Zgodzić należy się z NSA, że za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, ale służy to ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie. Przemawia za takim rozumieniem kwestionowanych przepisów także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania

z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. NSA zasadnie akcentował, że bez systemu sankcjonowania działań, godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa.

Wskazać można, że również WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 30 listopada 2017r., sygn. akt II SA/Po 865/17 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), nawiązując do stanowiska wyrażonego w powoływanym wyroku sygn. akt II SA/Po 1034/16, opowiedział się za dopuszczalnością stosowania wprost art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Przyznał, że przepis ten nie narusza zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Wyraża on ograniczenie praw kierowcy, które aktualizują się w sferze prawa administracyjnego i są konsekwencją orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów. Konstrukcja taka nie narusza art. 2 Konstytucji, w tym także zasady proporcjonalności. Słusznie Sąd ten dostrzegł, że ustawodawca dokonując korekty art. 12 ust. 2 in fine (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) wyraził w sposób jednoznaczny zamiar ograniczenia, w sferze administracyjnej, możliwości wydawania dokumentu prawa jazdy osobom, które prowadząc pojazd zagrażają bezpieczeństwu

w komunikacji. W ocenie Sądu wprowadzenie takiego ograniczenia nie było a priori niedopuszczalne, tym bardziej, że służy ochronie nadrzędnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzi uczestniczących w ruchu drogowym.

Na powyższą ocenę nie wpływa fakt pominięcia przez ustawodawcę rozciągnięcia skutków zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B na prawo jazdy kategorii T.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.