Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2239/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 136 ust. 1 i 2, art. 137
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 57/16 w sprawie ze skargi M. M. i J. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Lu 57/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. M. i J. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zamościa z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie odmowy zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24 kwietnia 1975 r. (Rep. A nr [...]) Skarb Państwa nabył w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64) nieruchomość należącą do M. i J. małżonków M., oznaczoną jako działki nr [...] o łącznej powierzchni 1035 m2 Celem nabycia była budowa ośrodka szkoleniowo – sportowego w B. Zgodnie z decyzją Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] czerwca 1974 r. na działkach nr [...] przewidziano budowę ośrodka szkoleniowo – sportowego. Z kolei z planu ogólnego zagospodarowania wynika, że na działce nr [...] miała być zlokalizowana część bieżni 4-torowej na 400 m, zaś pozostała część tej działki miała być przeznaczona pod zieleń. Realizację inwestycji rozpoczęto w 1975 r., zaś od marca 1978 r. nowy obiekt, składający się z budynku szkolnego, internatu i kompleksu boisk stał się siedzibą szkół [...] (hala sportowa i kryta pływalnia zostały oddane do użytku później) i w tym czasie boiska i bieżnia funkcjonowały. Nieruchomość oznaczona obecnie jako działka nr [...], na której usytuowane są budynki i budowle szkoły, w roku szkolnym 1977 – 1978 była ogrodzona, a wywłaszczona działka nr [...] weszła w jej skład.

Wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej dawniej jako działki nr [...] złożyli M. M. i J. M.

Decyzjami z dnia [...] maja 2005 r., [...] marca 2006 r., [...] marca 2007 r. i [...] marca 2008 r. Starosta Powiatowy w B. odmawiał zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, ale rozstrzygnięcia te były kolejno uchylane przez organ II instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Starosta ponownie odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości na rzecz jej byłych właścicieli, a ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Lubelskiego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Oba te rozstrzygnięcia uchylił jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r. (sygn. akt II SA/ Lu 84/09), z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Starosta ponownie odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Lu 320/10) ponownie jednak uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność wyłączenia w sprawie Starosty na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Wojewoda Lubelski wyznaczył Prezydenta Miasta [...] do prowadzenia sprawy z ww. wniosku. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta [...] odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, a rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Również i te decyzje uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. (sygn. akt II SA/Lu 104/12) z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jak podkreślił Sąd, odmawiając zwrotu przejętej w przeszłości działki organ zobowiązany jest wykazać, że nie jest możliwe dokonanie zwrotu jakiejkolwiek jej części, bowiem na całym swym obszarze nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Organy nie oceniły możliwości dokonania zwrotu jakiejkowiek części nieruchomości.

Kolejną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Prezydent Miasta [...] dokonał zwrotu nieruchomości położonej w [...] na rzecz wnioskodawców, a rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Podobnie jednak i te decyzje uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r. (sygn. akt II SA/Lu 139/14). Zdaniem Sądu w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości zostało ustalone, że cel, dla którego została przejęta nieruchomość, tj. budowa ośrodka szkoleniowo – sportowego został zrealizowany, a kwestią sporną jest sposób zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości, która w chwili wywłaszczenia przeznaczona była pod zieleń. W ocenie Sądu jednak, organy nie rozważyły całości zgromadzonego materiału dowodowego, niezasadnie pominęły zeznania świadków i błędnie oparły sie wyłącznie na ustaleniach oględzin z dnia 22 marca 2005 i 3 października 2006 r. W tym zakresie Sąd stwierdził, co następuje: “Wskazać trzeba, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2013 r. wynika, że organy administracji orzekając o zwrocie omawianej nieruchomości oparły się na protokole oględzin z dnia 22 marca 2005 r. Organy te, jak zasadnie podniesiono w skardze, nie rozważyły natomiast całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza zeznań świadków: M. K. - Dyrektora Zespołu Szkół [...], D. F., J. K., J. G., R. P. i S. S. oraz oświadczenia Dyrektora M. K. złożonego w piśmie z dnia 29 października 2009 r. (k. 394 akt administracyjnych). Z zeznań tych osób, będących pracownikami Zespołu Szkół [...] od 1977 r., a więc od początku istnienia tej placówki oświatowej, wynika, że teren, którego dotyczył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, był urządzony i wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, a mianowicie już w latach 1977-1980 boiska były urządzone i odbywały się na nich zajęcia sportowe. Wokół bieżni był wykonany krawężnik oraz oświetlenie. Świadkowie ci zeznali zgodnie, że sporna część działki stanowiła wówczas strefę ochronną boiska, na której rosła trawa i były nasadzone drzewa, a ponadto w latach 1979-1980 wokół bieżni, na terenach zielonych, zostały umocowane tablice przedstawiające różne dyscypliny sportu (tablice te były wykonane przez uczniów w ramach prac dyplomowych). O czystość i właściwy stan boisk i terenów zielonych dbali pracownicy szkoły i uczniowie. Niewątpliwie ustalenia wynikające z tych dowodów nie mogły być pominięte w sprawie, skoro wynika z nich, że opisana część wywłaszczonej nieruchomości została niezwłocznie wykorzystana zgodnie z celem nabycia oraz przeznaczeniem jej w planie realizacyjnym. Stan faktyczny wynikający z opisanych wyżej dowodów potwierdza również treść operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 17 lipca 2013 r., niekwestionowanego przez żadną ze stron postępowania. Rzeczoznawca majątkowy stwierdził bowiem, że działki o numerach ewidencyjnych [...] w dacie wywłaszczenia nie były zabudowane, a nadto, znajdowały się one wówczas w stanie zagospodarowania "bez składników roślinnych i budowlanych" (s. 7 operatu; k. 593 akt administracyjnych sprawy). Skoro więc w roku 1978 na nieruchomości tej urządzona została zieleń stanowiącą pas ochronny dla bieżni, świadczyłoby to o tym, że cel ten został zrealizowany przed upływem terminu, o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o ile nawet ten termin miałby w sprawie zastosowanie w kontekście stanowiska zajętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. (P 38/11, OTK-A 2014, nr 3, poz. 31). (...) Podkreślenia więc wymaga, że nawet jeśli istotnie w późniejszym okresie nie utrzymywano w sposób należyty tej części terenu, w żadnym razie nie można było jednak przyjąć, że cel wywłaszczenia w ogóle nie został zrealizowany na wskazanej części nieruchomości. Niezasadnie przy tym organy administracji obu instancji w uzasadnieniu swych decyzji ograniczyły się do wskazania, że w świetle ustaleń oględzin z dnia 22 marca 2005 r. oraz 3 października 2006 r omawiana część nieruchomości była porośnięta "dziko rosnącymi krzewami i drzewami" oraz trawą. W ocenie Sądu błędna jest bowiem stawiana przez organy teza, że o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, to jest zagospodarowaniu wspomnianej części nieruchomości jako "terenu zieleni", można mówić wyłącznie wówczas, gdy dokonane na niej nasadzenia utrzymywane są w sposób dający podstawę do ich wysokiej oceny estetycznej. W świetle doświadczenia życiowego nie budzi wątpliwości, że zagospodarowanie terenów zielonych różni się intensywnością, będącą pochodną tego, jak wielką wagę przywiązuje się do walorów estetycznych danego terenu. Nielogicznym jest więc przyjęcie, jak zdają się przyjmować organy, że dopiero działania podjęte przez zarządcę terenu w 2007 r., polegające na wykarczowaniu rosnących na nieruchomości drzew i krzewów oraz wykoszeniu trawy, mogłyby zostać ocenione jako realizacja celu wywłaszczenia opisanej nieruchomości."

W następstwie powyższego wyroku Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 i art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. – zwanej dalej u.g.n.) oraz art. 104 K.p.a. odmówił skarżącym zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej w skład działki oznaczonej [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda Lubelski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2015 r. potwierdzają prawidłowość stanowiska organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję złożyli M. M. i J. M., zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za niezasadną. Cytując obszernie uzasadnienie swojego wcześniejszego wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 139/14 oraz wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), uznał, że tym razem organy prawidłowo oceniły, że cała nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Zasadnie zatem w jego ocenie organy stwierdziły brak przesłanek do orzeczenia na rzecz skarżących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że realizację inwestycji rozpoczęto w 1975 r. Nowy obiekt, składający się z budynku szkolnego, internatu i kompleksu boisk, od marca 1978 r. stał się siedzibą szkół [...] (hala sportowa i kryta pływalnia zostały oddane do użytku później) i w tym czasie boiska i bieżnia funkcjonowały. Nieruchomość oznaczona obecnie jako dz. nr [...], na której usytuowane są budynki i budowle szkoły, w roku szkolnym 1977 - 1978, była ogrodzona, a wywłaszczona dz. nr [...] weszła w jej skład. Na części wywłaszczonej działki nr [...] urządzono bieżnię, a na pozostałej części zieleń. Takie zagospodarowanie działki było zgodne z planem ogólnym zagospodarowania. W taki sposób nieruchomość zagospodarowana jest do chwili obecnej, co potwierdza analiza porównawcza mapy ewidencyjnej, obrazująca stan działki nr [...] sprzed wywłaszczenia z aktualną mapą zasadniczą, na której – w tej samej skali – odwzorowano dawne granice działki nr [...]. Niewątpliwe jest przy tym, że mapa zasadnicza przedstawia aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz o elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziemnych.

Nie budziło wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że – jak stwierdził WSA w Lublinie w powołanych wyżej orzeczeniach – cel dla którego została przejęta nieruchomość skarżących, to jest budowa ośrodka szkoleniowo – sportowego, został zrealizowany. Zasadnie również, mając na uwadze wiążące wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 27 stycznia 2015 r., organy oceniły dowody z zeznań świadków M. K., D. F., J. K., J. H., R. P. i S. S., którzy potwierdzili realizację celu wywłaszczenia na spornej części wywłaszczonej nieruchomości. Dokonana przez organy ocena tych dowodów nie nosi znamion dowolności. Poza sporem jest przy tym, że realizację inwestycji rozpoczęto w 1975 r., zaś od marca 1978 r. nowy obiekt, składający się z budynku szkolnego, internatu i kompleksu boisk stał się siedzibą szkół [...] i w tym czasie boiska i bieżnia funkcjonowały. Już w 1978 r. na objętej wnioskiem nieruchomości urządzona została zieleń stanowiąca pas ochronny dla bieżni. W świetle natomiast wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 stycznia 2015 r., skoro w niniejszej sprawie zrealizowano cel wywłaszczenia na całej wywłaszczonej nieruchomości przed dniem złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, to jest przed 27 stycznia 2005 r. i nie później niż przed 22 września 2004 r., to nie miałoby znaczenia gdyby realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia, gdyż nieruchomość ta nie podlega zwrotowi na rzecz byłych właścicieli.

Jako niezasadne ocenił Sąd pierwszej instancji zarzuty skargi. Jak wskazano w wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r. stopień dbałości o pielęgnację terenów zielonych, będący pochodną tego, jak wielką wagę władający nieruchomością przywiązuje do jej walorów estetycznych, nie może mieć wpływu na ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Jednocześnie w wyroku tym za niezasadne uznano twierdzenia skarżących, że dopiero działania podjęte przez zarządcę terenu w 2007 r. polegające na wykarczowaniu rosnących na nieruchomości drzew i krzewów oraz wykoszeniu trawy mogłyby zostać ocenione jako realizacja celu wywłaszczenia omawianej nieruchomości.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 137 u.g.n. i błędne uznanie, że w sprawie nie zachodziły podstawy do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości,

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a. – poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy co skutkowało naruszeniem prawa materialnego.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucili wadliwość ustalenia, że cel został zrealizowany na tej części nieruchomości co do której domagali się jej zwrotu. Wskazali na ustalenia zawarte w protokołach oględzin z dnia 22 marca 2005 r. i 3 października 2006 r. w których stwierdzono, że część nieruchomości "porośnięta jest dziko rosnącymi krzewami i drzewami" i "jest także niezagospodarowana". Podnieśli, że z zeznań świadków wynika jedynie, że na boisku odbywały się różnego rodzaju imprezy i zawody. Odwołali się do zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 maja 2009 r. II SA/Lu 84/09 stwierdzenia, że "zarówno w skardze jak i w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący podnosili, że na części obecnej działki nr [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, gdyż obszar ten przez ponad 30 lat był niezagospodarowany, a dopiero w latach 2006-2007 tj. w trakcie trwającego postępowania o zwrot nieruchomości, teren ten uporządkowano, poprzez wycięcie zarośli i usunięcie znacznej ilości zgromadzonych tam śmieci". Zarzucili, że Sąd pierwszej instancji swoje uzasadnienie w całości oparł na tezach swojego wcześniejszego orzeczenia z 27 stycznia 2015 r. II SA/Lu 139/14, a tezy te, są sprzeczne ze stanem faktyczno – prawnym zawartym w materiale dowodowym. Odnosząc się z kolei do zawartego w tym ostatnim wyroku stanowiska, że zagospodarowanie terenów zielonych różni się intensywnością będącą pochodną tego jak wielką wagę przywiązuje się do walorów estetycznych wyrazili wątpliwość, czy wysypisko śmieci na terenie zielonym może posiadać jakiś walor estetyczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Z zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodów wynika jednoznacznie, że skarżący nie kwestionują zgodności zaskarżonego orzeczenia z oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku tego Sądu z dnia 27 stycznia 2015 r. Kwestionują natomiast, że tezy tego poprzedniego i prawomocnego orzeczenia o sygnaturze II SA/Lu 139/14 o zrealizowaniu celu wywłaszczenia nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, gdyż oparto je na zeznaniach świadków, a nie na protokołach oględzin obrazujących stan zaniedbania nieruchomości mający w ocenie skarżących świadczyć o niezrealizowaniu celu. Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 153 P.p.s.a "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Jak wynika z tego unormowania ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. W przeciwnym wypadku byłaby to bowiem w istocie skarga kasacyjna od wcześniejszego prawomocnego wyroku, a nie od wyroku wydanego w jego następstwie. Nieskuteczne zatem jest oparcie zarzutu skargi kasacyjnej na twierdzeniach pozostających w sprzeczności z wiążącą oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku przytoczoną szczegółowo na stronach 3 i 4 niniejszego uzasadnienia właśnie z uwagi na brzmienie przepisu art. 153 P.p.s.a. Należy wyjaśnić, że w powołanym w skardze kasacyjnej wcześniejszym wyroku poprzedzającym wyrok z dnia 27 stycznia 2015 r. tj. w wyroku z dnia 19 maja 2009 r. Sąd pierwszej instancji nie oceniał materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie tak jak uczynił to Sąd w kolejnym orzeczeniu. Wówczas Sąd ten jedynie przesądził, że realizacja Zespołu Szkół [...] odpowiadała celowi wywłaszczenia, jakim była budowa ośrodka szkoleniowo-sportowego. Polecił natomiast organom zbadanie czy jego realizacja nastąpiła na całym terenie przejętej działki oznaczonej wówczas numerem [...]. Sąd polecił wówczas naniesienie numerów działek wnioskowanych do zwrotu na plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego ośrodka szkoleniowo-sportowego i zwrócił uwagę właśnie na cytowane w skardze kasacyjnej twierdzenia skarżących co do niezrealizowania celu na całej nieruchomości i uporządkowaniu terenu dopiero w latach 2006-2007. Zauważył, że ustalenia zawarte w protokole oględzin z dnia 22 marca 2005 r. "zdają się zaprzeczać realizacji celu na całej powierzchni spornej nieruchomości". Jak wynika z dalszego toku postępowania wskazane wówczas wątpliwości Sądu co do zrealizowania celu na całej nieruchomości zostały zweryfikowane i ocenione w kolejnym wiążącym w sprawie wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r. W świetle powyższego okoliczność czy ocena prawna materiału dowodowego dokonana przez Sąd w tym ostatnim prawomocnym orzeczeniu była prawidłowa w istocie nie ma już większego znaczenia, tym niemniej należy wskazać, że bez względu na treść art. 153 P.p.s.a. była ona w pełni uprawniona. Odnosząc się do wskazywanych przez skarżących protokołów oględzin jako dowodów mających świadczyć o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia to należy wyjaśnić, że stan zagospodarowania nieruchomości w latach 2005 i 2007 nie mógł być miarodajny dla oceny realizacji celu, lecz lata 1977-1978 kiedy nowy obiekt składający się z budynku szkolnego, internatu i kompleksu boisk został zrealizowany. Zaniedbanie tego terenu w późniejszych latach nie ma większego znaczenia dla oceny zrealizowania celu. Wyraźnie przy tym należy podkreślić, a co zdaje się skarżącym umknęło, że ocena sprawy przedstawiona w prawomocnym wyroku z dnia 27 stycznia 2015 r. była wiążąca dla organów administracyjnych ponownie rozpoznających sprawę jak i sądów je kontrolujących, a więc i Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną. W wyroku tym zalecono wyraźnie organom, aby oceniły, czy na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, uwzględniając stan jej zagospodarowania w roku 1978, przesądzając, że późniejsza ewentualna zmiana zagospodarowania działki (potwierdzona właśnie owymi protokołami) nie mogła niweczyć skutków realizacji celu wywłaszczenia. Z tego punktu widzenia nie miał znaczenia eksponowany w skardze kasacyjnej stan zagospodarowania czy też utrzymania działki w 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyraźnie uznał za niemającą znaczenia dla sprawy kwestię estetyki w utrzymaniu działki, czy też podjętych w 2007 r. prac porządkowych lub pielęgnacyjnych. Sąd pierwszej instancji w kontrolowanym w niniejszym postępowaniu kasacyjnym wyroku natomiast prawidłowo zaakceptował ustalenie poczynione przez organy administracyjne, że cel wywłaszczenia został osiągnięty w 1978 r. i obejmował całość wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenie to nie budzi wątpliwości w świetle zebranych w aktach sprawy dowodów tj. dokumentów załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, wydanych przez kuratora oświaty decyzji, zdjęć przedłożonych przez Dyrektora Szkoły, czy wreszcie zeznań świadków. Podkreślić też należy, że na części działki, której zwrotu domagali się skarżący miała być urządzona zieleń i jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału ta zieleń została urządzona i była utrzymywana przez młodzież szkolną i nauczycieli. Usytuowane na niej były m. in. tablice z dyscyplinami sportu wykonane przez uczniów, co potwierdzają dawne fotografie. Sporządzone w latach późniejszych protokoły oględzin nie są zatem dowodem niezrealizowania celu wywłaszczenia, lecz wyłącznie dowodem późniejszego braku dbania o przejętą nieruchomość.

Z tych też przyczyn jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., a w konsekwencji także zarzut naruszenia prawa materialnego art. 137 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.