Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 183/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3 , art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art/ 18,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 141 par. 2, art. 44, art. 42, art. 43, art. 134, art. 144,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem, z [...][...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane przez Wójta Gminy S. z [...][...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zobowiązanego.

Uzasadniając rozstrzygniecie Kolegium wskazało, że wskazanym wyżej postanowieniem Wójt Gminy S. orzekł o odmowie uznania za uzasadnione zarzutów zobowiązanego - H. K. na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności pieniężnych za rok 2011 (III i IV rata) i rok 2012 (I, II, II, IV rata). W postanowieniu organu podatkowego znalazło się prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia.

Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe postanowienie skierowane zostało na adres zamieszkania H. K., M. 65, w S.. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 23 października 2014 r. oraz w dniu 30 października 2014 r. W dniu 7 listopada 2014 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy.

Doręczenie przesyłki nastąpiło zatem zgodnie z art. 44 K.p.a. Kolegium wyjaśniło, że z regulacji art. 44 K.p.a. wynika, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zgodnie z § 2 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura; lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscy przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaści dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 ustawy). Zgodnie z § 4 doręczenie uważa sie za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Ustanowiona w art. 44 K.p.a. reguła stanowi fikcję prawną doręczenia pisma. Taka forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy lub zastępczy.

Badając w trybie zażaleniowym przedmiotową sprawę, Kolegium wskazało , iż postanowienie organu I instancji doręczone zostało H. K. w trybie art. 44 K.p.a , zatem i termin wniesienia zażalenia upłynął w dniu 13 listopada 2014 r. W zaskarżonym postanowieniu zawarte zostało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Zażalenie na przedmiotowe postanowienie H. K. złożył osobiście w Urzędzie Gminy w S. w dniu 18 listopada 2014 r., nie składając jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu.

Strona wniosła zatem zażalenie z naruszeniem terminu określonego w art. 141 § 2 ustawy K.p.a. w związku z art, 18 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie. Stwierdzenie przez organ II instancji, że środek odwoławczy (zażalenie) zostało wniesione z uchybieniem terminu oznacza, że organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wskazał, że wnosił o umorzenie podatku rolnego i odsetek. Kolegium uchyliło decyzję wójta, który przed wydaniem decyzji wystąpił do komornika o ściągnięcie należności a następnie wydał pismo odmowne. Podniósł, że w terminie 7 dni złożył skargę za pośrednictwem komornika urzędu skarbowego na jego czynności oraz czynności wójta adresowaną do SKO i sądu. Urząd skarbowy nie przesłał skargi według właściwości a wójt postanowił jego skargę odrzucić. Zarzucił, że doręczyciel nie doręczył mu postanowienia, nie otrzymał też awiza. Podkreślił, że niektóre awiza są zostawiane u jego sąsiadów, którzy nie oddają powiadomień. Jeżeli nie jest zawiadomiony o przesyłce nie może jej odebrać co oznacza, że uchybienie terminu nie jest z jego winy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Ustalony stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a., który to przepis znajduje zastosowanie na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (...).Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy kodeksu wiążą określone skutki prawne. Od daty doręczenia rozpoczynają bieg terminy dokonania czynności proceduralnych i organ administracji publicznej jest obowiązany do doręczania pism na zasadach wyraźnie określonych w kodeksie

Przepis art. 44 K.p.a ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Taka forma doręczenia może być zastosowana dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 42 K.p.a.) lub zastępczy (art. 43 K.p.a.). Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 44 K.p.a może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. Dla uznania, iż decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010r., I FZ 419/10).

Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ podatkowy. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11 (publ. Lex nr 1148521): "dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że przy doręczeniu skarżącemu postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela spełnione zostały wymogi z art. 44 K.p.a. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że doręczyciel, zgodnie z pouczeniem na zwrotnym poświadczeniu "właściwe zaznaczyć" zakreślił pkt 1 wskazując tym, że podjął próbę doręczenia w sposób właściwy określony w art. art. 42 K.p.a. oraz zastępczy - art. 43 K.p.a., oraz pkt 2 wskazując, że podatnik został dwukrotnie powiadomiony o nadejściu przesyłki - wiadomość o tym fakcie została umieszczone na drzwiach adresata - miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu.

Skarżący poza twierdzeniem, że postanowienie nie zostało mu doręczone nie przedstawił żadnych dowodów, że adnotacja na dowodzie doręczenia o pozostawieniu informacji o przesyłce jest niezgodna z rzeczywistością. Podnoszony w skardze zarzut, że sąsiad mógł nie oddać awiza pozostaje w sprzeczności z adnotacją doręczyciela na potwierdzeniu doręczenia, z której nie wynika, iż przesyłka została doręczona w trybie art. 43 K.p.a. Skoro skarżący nie obalił domniemania autentyczności dokumentu potwierdzającego powiadomienie o przesyłce prawidłowo organ ustalił, że postanowienie z dnia 22 października 2014 r. podwójnie awizowane w dniu 23 października 2014 r. oraz w dniu 30 października 2014 r. zostało doręczone w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 6 listopada 2014 r. a zatem 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 13 listopada 2014 r. Wniesienie przez H. K. zażalenia w dniu 18 listopada 2014 r. (data nie kwestionowana) nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, co obligowało organ do stwierdzenia o jego uchybieniu.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o zwrócenie się do Urzędu Pocztowego w Stopnicy o informację czy doręczyciel podjął próbę doręczenia przesyłki sąsiadom i przeprowadzenie dowodu z uzyskanej informacji. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazany przepis wyznacza ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Wynika z niej, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z przedstawionych dokumentów, służący wyjaśnieniu istotnych wątpliwości związanych z oceną czy badany akt jest zgodny z prawem. Zdaniem Sądu ze względów wskazanych wyżej nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dowodów uzupełniających, zwłaszcza w sytuacji, gdy złożony wniosek nie spełnia wskazanych wymogów z art. 106 § 3 p.p.s.a.

W sytuacji, gdy organ II instancji prawidłowo stwierdził że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. Przepis ten stanowi o obowiązku stwierdzenia w takim przypadku, postanowieniem (mającym walor postanowienia ostatecznego) uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania.

Zarzuty skargi w których skarżący wskazuje na prowadzenie postępowania egzekucyjnego mimo wniosku o umorzenie zaległości, niewłaściwe przesłanie przez komornika urzędu skarbowego wniesionych skarg na jego czynności oraz czynności wójta nie mogą odnieść skutku. Sprawą będąca przedmiotem postępowania sądowego jest stwierdzenie uchybienia terminu. Oznacza powyższe, że sąd z uwagi na treść art. 134 nie może objąć rozpoznaniem innych zarzutów skargi lecz ocenia legalność zaskarżonego formalnego postanowienia

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.