Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA 2782/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2004 r., sprawy ze skargi H. P. i H. Z., K. B. i J. B., M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ułamkowej części nieruchomości: I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. Z. i H. P. kwotę trzydzieści złotych (30zł) na rzecz K. B. i J. B. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych), na rzecz M. K. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. decyzją nr "[...]" z dnia 30 maja 2003 r. wydaną z powołaniem się na przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, póz. 1299, ze zm.), odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ułamkowych części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy O., położonej w O. przy ul. "[...]", dotychczasowym współużytkownikom wieczystym, tj. M. K., U. i J. małż. D., H. Z. i H. P., K. i J. małż. B.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wymienione powyżej osoby wystąpiły z wnioskami o przekształcenie udziałów w prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym mieszczącym 4 lokale mieszkalne. Organ odmawiając uwzględnienia wniosku podnosił, że przepisy przywołanej ustawy stosuje się do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostaną łącznie dwa warunki: 1. wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności wraz z oryginałami odpisów ksiąg wieczystych (lokalowej i gruntowej) złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści wyodrębnionych lokali do dnia 31 grudnia 2002 r., 2. wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przed dniem 31 października 1998 r. Następnie organ I instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie wnioski zostały złożone przez wszystkich właścicieli lokali, chociaż w przypadku dwóch lokali brak jest oryginalnych odpisów ksiąg wieczystych. Jednak nawet po uzupełnieniu tych braków przekształcenie nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż w jednym przypadku nie został spełniony warunek mówiący o nabyciu prawa użytkowania wieczystego do dnia 31 października 1998 r. Podano, iż na podstawie umowy o nabycie prawa własności i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste w dniu 5 grudnia 2001 r. M. K. nabył lokal (pomieszczenie niemieszkalne) oznaczony jako l "a" o powierzchni 11 m2 celem powiększenia posiadanego już lokalu mieszkalnego nr l "A" (oba lokale tworzą obecnie mieszkanie oznaczone jako nr 1), łącznie z przypisanym do niego udziałem w gruncie wynoszącym 2/100 części. W reasumpcji organ I instancji stwierdził, iż na skutek powyższego, w obecnym stanie prawnym, brak jest przesłanek umożliwiających przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności.

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: H. P. i H. Z., K. i J. małż. B. oraz M. K. W identycznych treściowo odwołaniach zarzucali zaskarżonej decyzji, że nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy oraz charakteru umowy z dnia 5 grudnia 2001 r. zawartej pomiędzy Gminą O. a M. K . Zdaniem odwołujących się wszyscy współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości budynkowej nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ przed dniem 31 października 1998 r. nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawo związane z odrębną własnością lokalu. Wskazywali, że wskutek błędu Gminy O. jej własnością pozostało jedno pomieszczenie niemieszkalne nie dające się wyodrębnić w samodzielny lokal mieszkalny oraz udział 2/100 w nieruchomości gruntowej. W celu naprawienia tego błędu doprowadzono w dniu 5 grudnia 2001 r. do zawarcia umowy, mocą której powiększono substancję lokalu mieszkalnego Nr l "A" stanowiącego własność M. K. oraz powiększono udział właściciela lokalu w częściach wspólnych budynku i w prawie użytkowania wieczystego gruntu (z 20/100 do 22/100). W ocenie odwołujących się treść umowy z dnia 5 grudnia 2001 r. oraz księgi wieczystej nr "[...]" świadczą o tym, że M. K. nie nabył prawa użytkowania wieczystego związanego z odrębną własnością lokalu, lecz nastąpiło jedynie sprostowanie zapisów widniejących w księdze wieczystej, a dotyczących wielkości powierzchni lokalu, wielkości udziału w nieruchomości wspólnej oraz wielkości udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu. To zaś oznacza, zdaniem odwołujących się, że spełnione zostały przesłanki z cytowanej ustawy, co uprawnia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., po rozpatrzeniu odwołań M. K., H. P. i H. Z., K. i J. małż. B., decyzją, nr "[...]" z dnia 18 lipca 2003 r., na podstawie art. l-4a ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2001 r. Nr 120, póz. 1299, ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podzieliło argumentację zawartą w decyzji Prezydenta O. podkreślając, iż organ ten nie mógł pozytywnie rozstrzygnąć wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości nr "[...]" w O., obręb "[...]" przy ul. "[...]", skoro nie wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli: H. P. i H. Z. (sygn. akt 2 I SA 2781/03), K. i J. małż. B. (sygn. akt 2 I SA 2782/03) oraz M. K. (sygn. akt 2 I SA 2783/03). Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. l ust. 2 w związku z art. l ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym. W skardze ponowili argumentację z odwołań akcentując, ze w drodze umowy z dnia 5 grudnia 2001 r. zawartej pomiędzy Gminą O. a M. K. naprawiony został błąd popełniony przez Gminę w rozporządzaniu gruntem. Twierdzenie zatem, że M. K. nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu po 31 października 1998 r. nie uwzględnia całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy oraz charakteru umowy z 5 grudnia 2001 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Powyższe skargi, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271, z późn. zm.).

Na wstępie należy wskazać, iż na rozprawie w dniu 5 lipca 2004 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt: 2 I SA 2781/03, 2 I SA 2782/03, 21 SA 2783/03 do wspólnego rozpoznania i orzekania; dalej prowadzić pod wspólną sygnaturą 2 I SA 2781/03.

Skarga jest zasadna, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa materialnego na skutek błędnej wykładni art. l ust. 2 w związku z ust. 5 tego artykułu ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. z 2001 r. Nr 120, póz. 1299, ze zm.).

Stosownie do art. l ust. 2 przepisy powołanej ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do dnia 31 grudnia 2002 r. W odniesieniu do sytuacji prawnej skarżących należy mieć nadto na względzie treść ust. 5 art. l omawianej ustawy.

W myśl tego ustępu przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

- wniosek, o którym mowa w art. 2, złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2002 r., w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego,

- wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ust. 2.

Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, iż K. K. stał się w dniu 10 marca 1999 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej przy ul. "[...]" w O. jako następca prawny osoby fizycznej, która nabyła użytkowanie wieczyste związane z odrębną własnością lokalu mieszkalnego (oznaczonego nr l "A") przed dniem 31 października 1998 r. Następnie na mocy umowy z dnia 5 grudnia 2001 r. zawartej w formie aktu notarialnego "[...]" pomiędzy Gminą O. a M. K. powiększona została substancja lokalu mieszkalnego l "A" poprzez włączenie do niego lokalu niemieszkalnego oznaczonego Nr la wraz z przypisanym do niego udziałem w gruncie wynoszącym 2/100.

W dniu 14 listopada 2002 r. wszyscy użytkownicy wieczyści nieruchomości gruntowej przy ul. "[...]" ponowili swoje wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299).

Organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły użytkownikom wieczystym przekształcenia ułamkowych części przedmiotowej nieruchomości gruntowej w prawo własności podnosząc, że wprawdzie wnioski złożone zostały przez wszystkich użytkowników wieczystych, jednak w przypadku K. K. nie został spełniony warunek ustawy mówiący o nabyciu prawa użytkowania wieczystego do dnia 31 października 1998 r. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie zgadza się z tak zaprezentowaną interpretacją art. l ust. 5 w związku z ust. 2 tegoż przepisu ustawy. W ocenie Sądu warunki określone w tym przepisie zostały spełnione przez wszystkich użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej przy ul . "[...]" w O., gdyż wszyscy złożyli wnioski przed dniem 31 grudnia 2002 r. oraz wszyscy nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. Warunki te spełnione zostały również przez M. K., który po dniu 31 października 1998 r. nie nabył przecież nowego prawa do własności lokalu odrębnego, lecz powiększył substancję lokalu, do którego miał już prawo przed 31 października 1998 r., co wiązało się ze zwiększeniem udziału w nieruchomości. Zdaniem Sądu samo zwiększenie udziału w przedmiotowej nieruchomości nie oznacza wcale, że K. K. utracił przymiot użytkownika wieczystego, który nabył prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r.

Zauważyć także należy, iż stosownie do postanowień art. 9 kpa Gmina O., przed zawarciem z K. K. umowy o zbyciu pomieszczenia niemieszkalnego wraz z przynależnym do niego udziałem w nieruchomości gruntowej, obowiązana była poinformować K. K. (pierwszy wniosek w tej sprawie użytkownik wieczysty złożył 28 grudnia 2000 r.), że nabycie pomieszczenia niemieszkalnego wraz z przypisanym do niego udziałem w nieruchomości gruntowej spowoduje wydanie negatywnej decyzji w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Tymczasem Gmina najpierw zbyła sporny udział wnioskodawcy, a następnie, właśnie z tego powodu, Prezydent Miasta O., wydał w stosunku od użytkowników wieczystych decyzję odmowną. Takie ewidentne działanie organu na niekorzyść stron postępowania, nie mogło spotkać się z aprobatą Sądu.

Organy orzekające w niniejszej sprawie wychodząc z błędnego założenia, że użytkownikom wieczystym nie przysługuje prawo przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nie zażądały od właścicieli dwóch lokali oryginalnych odpisów ksiąg wieczystych. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu II instancji będzie uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270 z póz. zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego (pkt II sentencji wyroku) oraz orzeczenie o nie wykonaniu decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt III sentencji wyroku) uzasadniają przepisy art. 200 i art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.