Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1340/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 a  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej zwanej "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w K. (dalej także zwaną "spółką" lub "jednostką") od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ustalił, iż spółka w 2013 r. była właścicielem nieruchomości gruntowych oznaczonych geodezyjnie jako działki [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] o łącznej powierzchni 197.341 m2. W dniu 7 marca 2006 r. aktem notarialnym zniesiono współużytkowanie wieczyste nieruchomości o nr [...] i jednocześnie ujawniono podział przedmiotowej działki na działki: [...] na rzecz spółki o pow. 171.632 m2 oraz [...] na rzecz innego podmiotu o pow. 8.000 m2. Powołując się na dokumenty przekazane przez Wydział Kształtowania Środowiska, organ I instancji podniósł, że rekultywacja obejmująca obszar ok. 17.200 m2 na działce [...] obowiązuje do dnia 31 grudnia 2012 r. Decyzją nr [...] zmieniono adres siedziby spółki oraz termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2014 r. Ponadto decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. zezwolił na zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne na działkach o nr: [...] , [...] , [...] , [...] . Decyzja ta obowiązuje do dnia 31 grudnia 2014 r. Z kolei z informacji uzyskanych z Wydziału Geodezji wynika, że oznaczenie działek [...] , [...] , [...] , [...] , [...] nie uległo zmianie, natomiast w przypadku działek [...] i [...] zostało zaktualizowane - na skutek nowego pomiaru - oznaczenie użytków gruntowych z Ba (tereny przemysłowe) na Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane). Wobec tego organ I instancji uznał, że cała powierzchnia gruntów była związana z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Organ podniósł, że już sam fakt posiadania przez spółkę gruntów skutkuje ich opodatkowaniem stawką podatku właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Również fakt czasowego niewykorzystania posiadanych przez spółkę gruntów np. z powodu prowadzonej rekultywacji terenu nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia gruntów z kategorii gruntów związanych

z prowadzoną działalnością.

Następnie organ II instancji nawiązał do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W tych ramach odnotował, że zdaniem pełnomocnika spółki, będącego radcą prawnym, organ I instancji naruszył:

a) przepisy prawa materialnego, tj.:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także "u.p.o.l."), poprzez przyjęcie, że stanowiące przedmiot opodatkowania nieruchomości będące w użytkowaniu wieczystym podatnika były i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo że względy techniczne uniemożliwiają i trwale uniemożliwiać będą w przyszłości ich wykorzystanie do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z § 1 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2013 obowiązujących na terenie miasta K. poprzez opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów pozostających w użytkowaniu wieczystym odwołującej spółki stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy względy techniczne dotyczące przedmiotu opodatkowania uzasadniały ich opodatkowanie przy pomocy stawki podatku dla tzw. gruntów pozostałych;

b) przepisów postępowania, tj.:

- art. 120, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. mające wpływ na wynik postępowania, poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnej dla sprawy, tj. czy względy techniczne przedmiotu opodatkowania pozwalały i pozwalają na wykorzystanie go do prowadzenia działalności gospodarczej, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wybiórczy, z pominięciem wniosków dowodowych zgłoszonych przez podatnika, wyciągnięcie błędnych wniosków na podstawie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

- art. 180 § 1 O.p. mające wpływ na wynik postępowania, poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez podatnika.

Pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i umorzenie postępowania, względnie przekazanie sprawy organowi podatkowemu I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Kolegium odnotowało, że w uzasadnieniu odwołania pełnomocnik spółki szeroko nawiązał do ustaleń zawartych w decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji części hałdy odpadów pohutniczych wytworzonych przez B. W ocenie pełnomocnika strony organ z decyzji tej oraz decyzji, której danych nie przytoczył, a dotyczącej zezwolenia na zbieranie odpadów, błędnie wywiódł, że całość nieruchomości wskazanych w zaskarżonej decyzji jest efektywnie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, co najmniej do momentu zakończenia rekultywacji. Zdaniem pełnomocnika, organ opierając się na decyzji o uzgodnieniu warunków rekultywacji hałdy pohutniczej, nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, tj. że spółka nie doprowadziła do zdegradowania gruntu poprzez składowanie na nim odpadów pohutniczych, nie była zobowiązana do przeprowadzenia rekultywacji hałdy pohutniczej i tylko na części nieruchomości prowadziła działalność polegającą na odzysku odpadów. Nadto organ nie wyjaśnił, jakie są możliwości wykorzystania opodatkowanej nieruchomości, jaka jest jej budowa geologiczna, że występują tam wyrobiska górnicze powodujące występowanie deformacji nieciągłych, uniemożliwiających zabudowę, a zalegające odpady pohutnicze stanowią skażenie zagrażające bezpiecznej pracy ludzi. Pełnomocnik podniósł, że wnioski dowodowe spółki, mające potwierdzić, że istnieją względy techniczne, które trwale uniemożliwiają wykorzystywanie nieruchomości do jakiejkolwiek działalności, nie zostały uwzględnione. Jego zdaniem przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że nieruchomości jednostki są związane z działalnością gospodarczą oparte zostało nie na ustaleniach faktycznych organu, lecz na wnioskach wyprowadzonych (błędnie) z decyzji administracyjnych z lat 2006 i 2011.

Pełnomocnik spółki podkreślił, że rekultywacja hałdy pohutniczej nie jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej, na spółce nie ciąży też obowiązek jej przeprowadzenia, zaś przywołana przez organ decyzja jedynie uzgadnia warunki rekultywacji, jaką spółka zamierza przeprowadzić z własnej woli. Wobec tego błędne jest traktowanie przez organ spółki jako podmiotu, który winien przywrócić pierwotny stan zdewastowanym przez siebie terenom. O prowadzeniu działalności przez spółkę można co najwyżej mówić, jak wskazał pełnomocnik, na tych nieruchomościach, czy ich fragmentach, na których efektywnie prowadzone były prace rekultywacyjne. Podniósł przy tym, że organ nie ustalił na jakich terenach prowadzone były te prace. Wskazał, że spółka przyznała, iż prowadziła na swych nieruchomościach w K. działalność polegającą na pozyskaniu z hałdy pohutniczej odpadów i poddaniu ich odzyskowi, jednak zgodnie z udzielonym jej zezwoleniem miała taką działalność prowadzić tylko na działce [...], która nie jest przedmiotem zaskarżonej decyzji. Ta działalność zakończona została w 2010 r. Natomiast działalność nie była prowadzona na nieruchomościach wskazanych

w zaskarżonej decyzji. W ocenie pełnomocnika jednostki w toku postępowania podatkowego organ powinien ustalić obszar, na jakim taka działalność była prowadzona i czy może być prowadzona dalej, a także zasięg i zakres prowadzonej działalności dotyczącej odzysku. Podniósł przy tym, że dalsza działalność w zakresie odzysku nie może być prowadzona na skutek wyczerpania odpadu, który może podlegać odzyskowi. Pełnomocnik wskazał, że grunty są silnie przeobrażone działalnością przemysłową oraz górniczą, cała powierzchnia terenu ulega osiadaniu

i jest zdeformowana, za co spółka nie ponosi odpowiedzialności. Wykazaniu powyższych okoliczności miały służyć zgłoszone przez podatnika dowody, zaś ich nieprzeprowadzenie uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy zachodzą względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej.

Pełnomocnik argumentował, że sporne nieruchomości nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, ponieważ znajdują się pod nimi wyrobiska górnicze, które istotnie ograniczają możliwości zainwestowania, względnie ich zainwestowanie związane jest z ponoszeniem niewspółmiernie wysokich kosztów. Nadto na powierzchni nieruchomości zalegają zwałowiska odpadów nieprzeznaczone do rekultywacji. Nieruchomości spółki ze względów technicznych trwale nie nadają się do prowadzenia na nich jakiejkolwiek działalności gospodarczej. W szczególności stan taki wynika z zalegających na nich "pokładów" odpadów, które stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia pracowników. Fakt prowadzenia działalności górniczej na terenie lub pod nim uniemożliwia też usytuowanie na tym obszarze obiektów budowlanych. Nieruchomość nie nadaje się do zagospodarowania innego, jak rekultywacja w kierunku terenów zielonych, a jakiekolwiek inne zagospodarowanie gruntów wymagałoby ponadprzeciętnych nakładów finansowych. Wobec tego przedmiotową nieruchomość należy opodatkować przy zastosowaniu stawki podatku jak za grunty pozostałe, niezwiązane z działalnością gospodarczą. Przesłanka względów technicznych, wyłączająca opodatkowanie nieruchomości stawką, jak od działalności gospodarczej, winna dotyczyć sytuacji, w których przy bardzo dużych nakładach jest możliwe uzdatnienie nieruchomości do używania, lecz skala takich nakładów jest niewspółmierna.

Pełnomocnik spółki negatywnie ocenił przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, akcentując jego wybiórczość i niezgodność

z podstawowymi zasadami określonymi w Rozdziale 11 działu V O.p.

Kolegium zauważyło, że istota sporu sprowadza się do kwestii opodatkowania gruntów spółki właściwą stawką podatku od nieruchomości. Według spółki grunt ten należy opodatkować niższą stawką podatku od nieruchomości, przewidzianą dla tzw. "gruntów pozostałych", z uwagi na brak możliwości wykorzystania gruntu do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej ze względów technicznych.

W ocenie organu sporny grunt należy zakwalifikować do gruntów związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować wyższą stawką podatku od nieruchomości, przewidzianą dla tego rodzaju gruntów.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że podstawę wymiaru podatków stanowi ewidencja gruntów i budynków ze względu na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji

i dokonywanych w niej zapisów określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów

i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.). Podniósł, że przy wymiarze podatku organ podatkowy związany jest danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i nie może dokonywać samodzielnych odmiennych od wynikających z tej ewidencji ustaleń.

Następnie organ odwoławczy przytoczył art. 5, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także "u.p.o.l."), by stwierdzić, że w sytuacji, gdy grunty są zaklasyfikowane w ewidencji gruntów jako Ba (tereny przemysłowe) i Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane), to - zgodnie

z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - podlegają opodatkowaniu według stawek obowiązujących jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą bez względu na to, czy są przez przedsiębiorcę na te cele wykorzystywane. W takim przypadku organ podatkowy nie musi wykazać, że są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Przywołując dalej art. 2 ust. 2 u.p.o.l., organ stwierdził, że pojęcia "grunty związane z działalnością gospodarczą" i "grunty zajęte na działalność gospodarczą" nie są tożsame, a rzeczą przedsiębiorcy jest ewentualne doprowadzenie do zmiany klasyfikacji gruntu np. w przypadku jego zakrzewienia. Wobec tego, zdaniem Kolegium, organ podatkowy prawidłowo dokonał klasyfikacji gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ba" i gruntu oznaczonego symbolem "Bp" jako gruntu związanego z działalnością gospodarczą. Opodatkowanie takiego gruntu podlega – jak wskazało Kolegium – reżimowi ogólnemu, przy czym przyjmując, że grunt był w posiadaniu przedsiębiorcy, należało zastosować stawkę opodatkowania dotyczącą przedmiotu opodatkowania związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Kolegium stwierdziło, że bezsporne jest, iż spółka w 2013 r., będąc użytkownikiem wieczystym spornych działek, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.). Wobec tego, jak wskazał organ odwoławczy, co do zasady grunty, które posiada spółka są związane z prowadzoną działalnością

i podlegają opodatkowaniu stawką podatku przewidzianą, jak od gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W dalszej części decyzji Kolegium szeroko odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych potwierdzającego zajęte stanowisko, w myśl którego sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę wystarczy do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz że nie są uważane za związane z prowadzeniem tej działalności jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Organ odwoławczy zaprezentował także stanowisko sądów administracyjnych zawarte w wyrokach z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt

II FSK 472/11 oraz z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 50/09.

Kolegium wskazało, że spółka prowadziła działalność gospodarczą określoną jako: działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami. Wobec spółki Prezydent Miasta K. wydał decyzję

z dnia [...], nr [...], mocą której uzgodnił pozytywne warunki rekultywacji części hałdy odpadów pohutniczych poprzez określenie obszaru wymagającego rekultywacji oraz sposobu i zakresu rekultywacji. W decyzji określono termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2014 r. Na terenie przeznaczonym do rekultywacji prowadzi się działalność w zakresie odzysku odpadów z wykorzystaniem odzyskiwanego odpadu (żużli) do budowy nasypów drogowych, ulepszenia podłoża i podbudowy drogowej. W wyniku prowadzenia odzysku pozyskuje się teren, który będzie poddany rekultywacji. W decyzji określono etapy rekultywacji. Decyzją nr [...] zmieniono termin zakończenia rekultywacji do dnia 31 grudnia 2014 r. W związku z powyższym w 2013 r. rekultywacja była prowadzona na działce [...] (powstałej z podziału działki [...], która powstała z podziału działki [...], powstałej z działki [...]) o pow. [...] m2. Ponadto, jak wskazał dalej organ, decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] spółka uzyskała zezwolenie na zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne. Zakończenie procesu rekultywacji przedmiotowych gruntów jeszcze nie nastąpiło.

Organ odwoławczy podniósł, że w czasie, w którym ww. decyzje pozostają

w obrocie prawnym i podlegają wykonaniu strona nie może skutecznie powoływać się przed organem podatkowym na okoliczność, że charakter gruntów z racji swej natury nigdy nie spełni wymogów technicznych, które pozwolą na uznanie go za teren zrekultywowany. Dlatego uznało sporne grunty za związane z działalnością gospodarczą, wobec których zastosować należało stawkę podatku od nieruchomości 0,79 - zgodnie z §1 przywołanej wyżej uchwały nr XXVII/608/12 Rady Miasta K. z dnia 3 października 2012 r.

Końcowo Kolegium wskazało, że z analizy akt sprawy wynika, iż organ podatkowy w toczącym się postępowaniu realizował zasadę prawdy obiektywnej

i zgromadził wszelkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik jednostki wniósł o jej uchylenie

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik strony powtórzył zarzuty naruszenia przepisów prawa wskazane

w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 194 § 3 O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń dotyczących kwalifikacji gruntów niż te zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Uzasadniając skargę jej autor przedstawił stan faktyczny, w tym stanowisko organu II instancji, a następnie podniósł, że dane zawarte w ewidencji gruntów

i budynków powinny być stosowane wprost jedynie w zakresie podmiotu władającego i powierzchni. Dodał, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. nie odwołuje się do danych

z ewidencji gruntów, a jedynie do stanu faktycznego konkretnej indywidualnej sprawy, charakteryzującego się określonymi "względami technicznymi". Zdaniem pełnomocnika spółki błędne jest stanowisko organu, że co do zasady organy podatkowe są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu danych zawartych

w ewidencji gruntów i budynków. Nie zgodził się, że w okolicznościach sprawy nie było potrzeby przeprowadzania oględzin spornych nieruchomości, a postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji było prawidłowe i pełne.

W dalszej części skargi pełnomocnik powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo, na poparcie swego stanowiska przywołał wyrok WSA w Opolu z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 103/13 oraz wyrok WSA

w Krakowie z dnia 19 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 674/13.

Kontynuując rozważania pełnomocnik spółki stwierdził, że pojęcie "względy techniczne" nie jest zdefiniowane w przepisach prawa, a zatem powinno polegać interpretacji. Następnie zacytował fragmenty uzasadnień wyroków NSA z dnia

16 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2059/08 i z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt

II FSK 2128/09, by wskazać, że względy techniczne dotyczą jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, a nie danych zawartych w rejestrze gruntów

i budynków. W jego ocenie organ błędnie przyjął, że wyłączenia z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie stosuje się, jeżeli grunt znajdujący się posiadaniu przedsiębiorcy jest zdatny do wykorzystania w innej działalności. Pełnomocnik spółki zwrócił uwagę na wyroki: NSA z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1048/08, WSA w Szczecinie:

z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 289/09 i z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 650/08, zaakceptowany następnie przez NSA wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 798/09.

Pełnomocnik strony skarżącej zarzucił nadto organowi pominięcie przy wykładni spornych przepisów zasad wykładni systemowej, w wyniku czego przesłankę "względów technicznych" uznał za zbiór pusty.

W ocenie pełnomocnika spółki w świetle obiektywnych przesłanek nieruchomość, zlokalizowana w obrębie obszaru górniczego kopalni węgla kamiennego, nie nadaje się do zagospodarowania innego, jak rekultywacja

w kierunku terenów zielonych, a jakiekolwiek inne zagospodarowanie gruntów wymagałoby ponadprzeciętnych nakładów finansowych związanych z opiniami geologiczno-inżynierskimi podłoża i makroniwelacją podłoża. Prowadzi to do wyłączenia jakiejkolwiek opłacalności prowadzenia rekultywacji w innym kierunku niż tereny zielone. Planowana przez skarżącą rekultywacja w kierunku terenów zielonych będzie wieloletnia i nie jest możliwe wskazanie dokładnego czasookresu jej zakończenia. W jej okresie nieruchomość nie będzie przynosiła zysków, lecz wymagała będzie od przedsiębiorcy nakładów.

Wobec powyższego pełnomocnik spółki podkreślił, że względy techniczne uniemożliwiają i będą uniemożliwiać wykorzystanie do działalności gospodarczej nieruchomości, będących w użytkowaniu wieczystym spółki i stanowiących przedmiot opodatkowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia 16 września 2014 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za rok 2013 r.

Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie wokół zasadności opodatkowania gruntów o powierzchni 187 341 m 2 według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zadeklarowanych przez Spółkę w 2013 r. jako grunty pozostałe.

Weryfikację zasadności opodatkowania spornych gruntów według stawki wyższej niż przewidziana dla tzw. gruntów pozostałych rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1- 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także: u.p.o.l), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przedmiot opodatkowania). Definicję nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiąc, że za związane z tą działalnością uznaje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a określone przez ustawodawcę maksymalne stawki za 1 m2, których nie może przekroczyć Rada Gminy w stosownej uchwale są zróżnicowane, najwyższe dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. - 0,62 zł za m2).

Bezsporne jest, że omawiane grunty, w przeważającej części silnie przeobrażone działalnością przemysłową w zakresie górnictwa i hutnictwa, pozostawały w 2013 r. w posiadaniu skarżącej i nie były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolami przewidzianymi dla gruntów niepodlegającyh opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (w szczególności nie są sklasyfikowane jako nieużytki, za które strona skarżąca – jak wskazała m.in. w piśmie z dnia 2 lipca 2010 r. - uważa w szczególności tereny obejmujące wyrobiska nie przeznaczone do rekultywacji oraz fundamenty i pozostałości po budynkach. Słusznie zatem organy obu instancji stwierdziły, że w świetle art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) sporne grunty, oznaczone we wspomnianej ewidencji symbolem Ba (tereny przemysłowe) oraz symbolem Bp (zurbanizowane tereny niezabudowane) stanowią, co do zasady grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jak bowiem przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie i doktrynie – sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok WSA w Opolu z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 160/10 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Rzeszowie z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 729/11; wyrok WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11; zachowująca aktualność uchwała NSA z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), L. Etel, "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", Podatkowe Komentarze Praktyczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 39).

Zaprzeczyć temu związaniu mogą jedynie okoliczności faktyczne stanowiące niezdefiniowane przez ustawodawcę "względy techniczne", ze względu na które przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności. Analizowane pojęcie doczekało się bogatego orzecznictwa sądowego, w którym akcentuje się m.in, że względy techniczne nie są stanem chwilowym, przejściowym, możliwym do odwrócenia po podjęciu stosownych działań przez przedsiębiorcę. Jest to bowiem taki utrwalony, niezależny od przedsiębiorcy stan przedmiotu opodatkowania, w którym z uwzględnieniem istniejącego stanu wiedzy i techniki nie można przewidzieć, czy i kiedy będzie on zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej. Pojęcie to "nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 760/04). "Wada techniczna przesądzająca o zaistnieniu względu technicznego, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy podatkowej musi uniemożliwiać wykorzystanie gospodarcze gruntu

w jakiejkolwiek działalności. Wynikać może ze skażenia biologicznego, chemicznego, bądź z zaistnienia siły wyższej, jak np. powódź (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1116/10).

Ugruntowane jest także orzecznictwo dotyczące kwestii kwalifikowania ze względu na art. 1 a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l. gruntów objętych rekultywacją konieczną w związku z dewastacją wywołaną działalnością prowadzoną w ich obrębie przez podatnika podatku od nieruchomości lub jego poprzednika prawnego. Przyjmuje się w nim powszechnie, że rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych nie jest odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę, lecz jest immanentnie związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jest jej częścią (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 75/06, wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 492/06, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1994 r., sygn. akt III AZP 5/94 (publ. OSNP 1995 r., nr 13, poz. 154). Stanowisko to, zdaniem składu orzekającego, odnosi się także do tych stanów faktycznych, w których – tak jak w niniejszej sprawie - podatnik podatku od nieruchomości nabył zdewastowaną nieruchomość gruntową wymagającą rekultywacji i na swój wniosek uzyskał decyzję o warunkach rekultywacji (wydaną przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] nr [...] obejmującą obszar ok. 17,2 ha hałdy odpadów pohutniczych położony w K. przy ul. [...] i określającą termin zakończenia rekultywacji na dzień 31 grudnia 2012 r., zmienioną decyzją tegoż organu z dnia [...] nr [...], która m.in. określono termin zakończenia rekultywacji na koniec 2014 r.).

Odwołanie się do "względów technicznych" dotyczących procesu rekultywacji odnosi się w najnowszym orzecznictwie NSA w szczególności do tych sytuacji, w których aktywność podatnika w zakresie rekultywacji polega wyłącznie na usuwaniu skutków działalności gospodarczej, którymi dotknięte zostały grunty i położone na nich budowle i jednocześnie działania te w żaden sposób i w żadnym zakresie nie przekładają się na prowadzoną w dalszym ciągu przez podatnika działalność gospodarczą. Natomiast o utrzymaniu więzi gospodarczej między przedmiotem opodatkowania, a prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, niweczącej istnienie "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., świadczyć mogą takie działania podatnika, jak: podejmowane w ramach procesu rekultywacyjnego (lub równolegle) czynności przygotowawcze w celu nadania gruntowi oraz budowli funkcji gospodarczych (np. w zakresie turystyki, przetwarzania i gospodarczego wykorzystania zgromadzonych odpadów itp.) (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2737/12).

Z przedłożonej przez stronę w toku postępowania podatkowego opinii sporządzonej przez dr inż. A. K. w dniu 27 września 2013 r. wynika, że pochodzące z usytuowanych na spornym obszarze składowisk odpady z przeróbki węgla kamiennego oraz z byłej huty cynku są wykorzystywane przez skarżącą do produkcji kruszyw budowlanych. Skarżąca w październiku 2011 r. uzyskała (obowiązujące do końca 2014 r.) zezwolenie na zbieranie w obrębie nieruchomości położonej w K. w rejonie ulic [...] i [...] o odpadów innych niż niebezpieczne, a przedmiot jej działalności gospodarczej określony jest bardzo szeroko i – jak wynika z odpisu KRS - obejmuje m.in. sprzedaż odpadów i złomu, zbieranie odpadów, ich obróbkę, przetwarzanie i unieszkodliwianie, odzysk surowców, działalność związaną z rekultywacją i działalność związaną z gospodarką odpadami.

Jednocześnie zauważyć trzeba, że we wspomnianej opinii z dnia 27 września 2013 r. wskazano na możliwość zagospodarowania spornych terenów w sposób inny niż przeznaczenie ich na tereny zielone, zaznaczając, że wymaga to wykonania szeregu kosztownych prac o charakterze rozpoznawczym, a następnie, rekultywacji, co może okazać się ekonomicznie nieuzasadnione. Okoliczność tę potwierdzono w skardze, podnosząc, że sporne grunty nadają się do rekultywacji w kierunku terenów zielonych, a inne ich zagospodarowanie wymaga ponadprzeciętnych nakładów finansowych.

Reasumując stwierdzić należy, że opodatkowanie spornych gruntów według stawki wyższej, przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej było zasadne. Jak już wyżej wspomniano, podstawę wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które organ podatkowy w niniejszej sprawie uwzględnił. Nawiązując do zarzutu naruszenia art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej wskazać trzeba (posługując się argumentacją zawartą w wyroku WSA

w Gliwicach z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 291/13, którą oddalono skargę tej samej skarżącej na decyzję dotyczącą podatku od nieruchomości za 2010 r.), że Spółka nie kwestionowała zapisów poczynionych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących kwalifikacji spornych gruntów. Twierdziła jedynie, że zapisy te nie odpowiadają rzeczywistości, gdyż grunty te w istocie stanowią "nieużytki". Spółka nie przedstawiła żadnego (urzędowego) dokumentu, który uzasadniałby to twierdzenie, ani nie podnosiła, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjowała uzgodnienia treści dokonanych w ewidencji wpisów ze stanem – jego zdaniem – istniejącym. "W świetle art. 21 p.g.k. oraz art. 122 o.p. organy podatkowe, co do zasady, są zobowiązane do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów (nawet jeżeli ustawa podatkowa nie odsyła explicite do p.g.k.) i nie są uprawnione do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji. Jednakże w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 o.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 o.p.)" (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10). W niniejszej sprawie Spółka nawet nie uprawdopodobniła, że w dacie wydania decyzji prowadzone było postępowanie zmierzające do zmiany spornej klasyfikacji, a wręcz na rozprawie jej pełnomocnik wyjaśnił, że dopiero obecnie Spółka ubiega się o zmianę kwalifikacji przedmiotowych gruntów.

Skoro Spółka w toku postępowania podatkowego nie przeprowadziła skutecznie przeciwdowodu w postaci jakiegokolwiek dokumentu wykazującego, że zapisy ujawnione w ewidencji co do klasyfikacji spornego terenu nie odpowiadają rzeczywistości, to tym samym organ podatkowy słusznie uznał, że dane tam zawarte są wiążące w niniejszej sprawie. Oznacza to, że nie było potrzeby prowadzenia oględzin spornych nieruchomości co do ich stanu mającego wpływ na klasyfikację gruntów, ani faktycznego ich wykorzystywania przez Spółkę skoro zapisy ewidencyjne były wiążące, a grunty te – klasyfikowane jako Ba i Bp – były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą niezależnie od tego, jaki ich obszar był zajęty na prowadzenie tej działalności.

Niezasadny jest także zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 1 a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a u.p.o.l., skoro – jak już wykazano - sporne grunty pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy, prowadzona na nich rekultywacja, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyklucza możliwość powoływania się na "względy techniczne", o których mowa w art. 1 a ust. 1 pkt 3 in fine u.p.o.l., a sporny teren (jak potwierdzono w przedłożonej przez stronę opinii) nadaje się zarówno do rekultywacji w kierunku terenów zielonych, jak i do innego zagospodarowania, które uniemożliwić mogą jedynie względy ekonomiczne, a nie techniczne. Postulowane przez stronę preferencyjne opodatkowanie tych gruntów nie może, w świetle majątkowego charakteru podatku od nieruchomości oraz definicji ustawowej zawartej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wynikać z ewentualnego braku osiągania zysków z tej nieruchomości, a także ewentualnego nie zajmowania jej na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a zatem Spółka, która ze względu na profil prowadzonej działalności nabyła grunty już zdewastowane przez ich zbywcę nie może skutecznie twierdzić, że zaistniała przesłanka "względów technicznych" uzasadniająca zaklasyfikowanie ich do tzw. gruntów pozostałych.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które, zdaniem Sądu, zostało przeprowadzone prawidłowo, a jego zakres, pomimo nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony, okazał się wystarczający dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Zebrany wyczerpujący materiał dowodowy został poddany wnikliwej i swobodnej, a nie dowolnej ocenie, a kwestionowanie wyprowadzonych z tej oceny wniosków jest, w ocenie składu orzekającego, bezpodstawne.

Wykazana powyżej legalność zaskarżonej decyzji nakazywała oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.