Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 12/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 79 par. 2, art. 212
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: referent stażysta Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...]., [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 grudnia 2012 r. X. Sp. z o.o. Oddział w P. (obecnie Q. Sp. z o.o. Oddział w P.) wystąpiła do Burmistrza A. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. w wysokości [...] zł oraz o zwrot nadpłaty. Jednocześnie Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007 r., w której umniejszyła podstawę opodatkowania poprzez podanie niższej wartości budowli zadeklarowanych do opodatkowania.

W argumentacji wniosku Spółka podniosła, że przeprowadzony przez zewnętrzny podmiot audyt poprawności jej rozliczeń w zakresie podatku od nieruchomości wykazał, iż Spółka nieprawidłowo opodatkowała podatkiem od nieruchomości urządzenia techniczne (kontenerowe stacje redukcyjno-pomiarowe, punkty pomiarowe, punkty redukcyjno-pomiarowe, urządzenia techniczne i pomiarowe), które nie stanowią obiektu budowlanego lub obiekt budowlany stanowić będzie tylko ich część (fundamenty pod tymi urządzeniami). Według audytu wskazane urządzenia nie są też budowlami. Oceny obiektów Spółka dokonała w oparciu o wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l."), przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - w skrócie: "P.b.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.).

Organ I instancji wezwał Spółkę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, m.in. ewidencji środków trwałych. Po uzyskaniu odpowiedzi wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego Burmistrz A. decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził brak nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że w wyniku przeprowadzonego względem Spółki postępowania podatkowego wydana została decyzja z dnia [...], nr [...]., określająca Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...] zł. Stwierdzono, że określenie Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. wspomnianą decyzją nie spowodowało powstania nadpłaty w podatku od nieruchomości, albowiem pomiędzy podatkiem wykazanym w deklaracji za 2007 r. i wpłaconym w kwocie [...] zł, a podatkiem należnym określonym w decyzji z dnia [...] w kwocie [...] zł, nie wystąpiła różnica, która stanowiłaby nadpłatę w podatku od nieruchomości.

Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie w odwołaniu Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zażądała uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo, że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art. 3 ust. 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 P.b. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi, a ich częścią budowlaną, czy siecią gazową.

Ponadto Spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj.: art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, a także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - w skrócie: "O.p.").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zaskarżona decyzja stanowi konsekwencję odrębnego postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. (choć SKO błędnie wskazało "za rok 2008") zakończonego decyzją z dnia [...], nr [...]. SKO podkreśliło, że od tego rozstrzygnięcia zależała ocena zasadności wniosku Spółki o stwierdzenie i zwrot nadpłaty. Jednocześnie organ odwoławczy powołał się na własną decyzję z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy powyższą decyzję z dnia [...] Burmistrza A., podkreślając, że wymienione przez Spółkę urządzenia techniczne, niezależnie od ich usytuowania, stanowią elementy składowe sieci gazowej podlegającej jako budowla opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., stąd stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty za rok 2007.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Q. Sp. z o.o. Oddział w P., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo, że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art. 3 pkt 1 lit. b) i art. 3 pkt 3 P.b. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;

- art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) P.b. poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków, podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku;

- art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) i art. 3 pkt 2 P.b. poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b) P.b. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo, że punkty te nie są w ogóle styczne z budowlą (gazociągiem), a jedynie z urządzeniem budowlanym (przyłączem).

W skardze podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Badając zaskarżone decyzje według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydaniu zaskarżonych decyzji uchybiono regułom prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznanie sprawy należy rozpocząć od kwestii procesowych, a skarga okazała się zasadna z przyczyn innych niż w niej opisane. W pierwszej kolejności Sąd z urzędu zbadał kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił znaną mu z urzędu okoliczność, że wyrokiem WSA w Poznaniu z tego samego dnia: 7 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 11/15, została uchylona zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza A. z dnia [...], nr [...], określająca skarżącej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r. W motywach powyższego orzeczenia Sąd, w tym samym składzie orzekającym stwierdził, że przedmiotowe zobowiązanie Spółki wygasło na skutek przedawnienia z dniem 31 grudnia 2012 r.

Zdaniem Sądu, powołany powyżej wyrok ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. jednoznacznie stwierdziło, że ocena zasadności wniosku Spółki o stwierdzenie i zwrot nadpłaty była zależna od decyzji Burmistrza A. z dnia [...], mocą której określono Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007 r., a rozstrzygnięcie to zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie przede wszystkim w treści art. 212 O.p., zgodnie z którym, organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Zatem organy podatkowe obu instancji zasadnie odwołały się do treści wcześniej wydanej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, przy rozstrzyganiu wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Mając jednak na względzie, że decyzja, która w istocie stanowiła podstawę rozstrzygnięcia decyzji będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy wspomnianego wyroku Sądu z dnia 7 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 11/15, tym samym konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie nadpłaty.

Jednocześnie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że odmiennie niż w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 259/15, organy nie mogą powstrzymać się od wydawania orzeczeń w niniejszej sprawie, bądź umorzyć postępowanie w sprawie w powodu przedawnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe nie zostały pozbawione prawa do rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. Wskazać bowiem należy, że z akt sprawy wynika bezsprzecznie, iż skarżąca wniosek o zwrot nadpłaty złożyła w dniu 24 grudnia 2012 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., a fakt ten ma najistotniejsze znaczenie w rozpoznawanej sprawie.

W kontekście poczynionych powyżej rozważań, w szczególności zaś terminu złożenia przez skarżącą Spółkę wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, podnieść należy, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (w badanej sprawie po 31 grudnia 2012 r.). Natomiast w wyniku złożenia takiego wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w dniu 24 grudnia 2012 r.) organ podatkowy orzeka o wysokości nadpłaty, bądź odmawia jej stwierdzenia w całości lub w części. Jest to możliwe także po upływie terminu przedawnienia. Zwrócić jednak należy uwagę, że z powołanego wyżej przepisu wynika, iż termin przedawnienia zobowiązania jest datą graniczną, po której nie można już zgłosić żądania zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego bądź nienależnie zapłaconego podatku jest zatem ograniczone czasowo. Ustawodawca wyraźne zatem wskazał, że tylko w wypadku zgłoszenia wniosku przed upływem terminu przedawnienia organ ma prawo badania wysokości zobowiązania w celu stwierdzenia, czy podatek nie został nadpłacony, bądź zapłacony nienależnie. W tym miejscu należy jednak zaakcentować, że badanie to będzie ograniczone wyłącznie do tych okoliczności, które wynikają z wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ nie ma bowiem w takim wypadku obowiązku, a przede wszystkim możliwości wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego (por. uchwałę NSA z dnia 27 stycznia 2014 r., o sygn. akt II FSK 5/12, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak podstaw prawnych do prowadzenia przez organy postępowania podatkowego w przedmiocie określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. został jednoznacznie stwierdzony przez Sąd, w tym samym składzie, w wyroku z dnia 7 października 2015 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 11/15.

W takiej sytuacji bezprzedmiotowe jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów zawartych w skardze.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organy podatkowe uwzględnią przedstawioną wyżej ocenę prawną, w tym dokonaną przez Sąd wykładnię art. 79 § 2 O.p., dokonując wszechstronnej oceny zasadności wniosku Spółki w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w pkt II sentencji wyroku.