Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2249/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 631  Wytwarzanie i obrót bronią i materiałami wybuchowymi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 6 poz. 43
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych.
article: par. 2 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1990 nr 76 poz. 452
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r. w sprawie określenia organów właściwych do wydawania pozwoleń na broń, ustalenia wzorów pozwoleń na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji.
Teza: Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ nie przewiduje możliwości cofnięcia pozwolenia na broń z powodu utraty broni, pouczenie zaś o sposobie przechowywania broni nie łączy się z żadną sankcją.

TEZY

Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ nie przewiduje możliwości cofnięcia pozwolenia na broń z powodu utraty broni, pouczenie zaś o sposobie przechowywania broni nie łączy się z żadną sankcją.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Lecha Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie - cofnięcia pozwolenia na broń gazową - uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Stołecznego Policji w W. z dnia 14 kwietnia 2000 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 czerwca 2000 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r., cofającą Lechowi Z. pozwolenie na broń gazową.

Komendant Główny Policji podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że naruszenie podstawowych /zasad dotyczących posiadania i przechowywania broni r stanowi przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Zdaniem organów Policji, Lech Z. naruszył wspomniane zasady, gdyż w dniu 3 stycznia 2000 r. pozostawił broń gazową w bagażniku samochodu i poszedł do banku zrealizować czeki. W tym czasie samochód został skradziony.

Komendant zauważył, że stosownie do par. 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r. w sprawie określenia organów właściwych do wydawania pozwoleń na broń, ustalenia wzorów pozwoleń na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji /Dz.U. nr 76 poz. 452 ze zm./, w pozwoleniu wpisane jest pouczenie o podstawowych zasadach i warunkach użycia broni. Załącznik nr 1 określił wzór "książeczki pozwolenia" i treść wspomnianego pouczenia. W pouczeniu tym stwierdzono, że osoba posiadająca broń jest z mocy prawa zobowiązana do szczególnej dbałości o jej zabezpieczenie przed dostaniem się w ręce osób nieuprawnionych.

Jako podstawę prawną decyzji Komendant Główny Policji powołał art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./.

Lech Z. wniósł skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji, nie zgadzając się z zarzutem nieprzestrzegania podstawowych zasad zabezpieczenia broni. Podkreślił, że broń pozostawił w neseserze zamkniętym na zamki szyfrowe, a neseser umieścił w zamkniętym bagażniku. Samochód stracił z oczu jedynie na kilkadziesiąt sekund. Z tych przyczyn wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest oczywiście zasadna. Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ nie przewiduje możliwości cofnięcia pozwolenia na broń z powodu utraty broni. Przepis ten:

1. pozwala cofnąć pozwolenie na broń jeżeli odpadły okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie pozwolenia;

2. nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń w razie ujawnienia, że osoba, której pozwolenie wydano, należy do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 7 ust. 1.

Pierwsza z wymienionych przesłanek dotyczy okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 omawianej ustawy. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wystąpił o pozwolenie na broń gazową dnia 18 maja 1987 r., a swój wniosek uzasadnił prowadzeniem prywatnego przedsiębiorstwa i związaną z tym koniecznością przebywania poza domem z większą gotówką w różnych porach dnia i nocy. Jeżeli organy Milicji uwzględniły tak uzasadniony wniosek, to znaczy, że przyjęły, iż wskazane przez skarżącego fakty wyczerpują znamiona okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1. Cofnięcie pozwolenia na broń gazową na podstawie pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek mogłoby więc nastąpić w sytuacji, gdyby zagrożenie, o którym pisał wnioskodawca, minęło, np. gdyby zaprzestał prowadzenia dotychczasowej działalności i nie obracał dużymi kwotami gotówki. Organy Policji nie twierdziły nawet, że taka zmiana okoliczności nastąpiła.

Fakt, że w pkt 5 pouczenia o podstawowych zasadach i warunkach użycia i przechowywania broni, zawartego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990r. w sprawie określenia organów właściwych do wydawania pozwoleń na broń, ustalenia wzorów pozwoleń na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji /Dz.U. nr 76 poz. 452 ze zm./ zawarto polecenie przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych, nie ma żadnego związku z okolicznościami uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń. Czym innym są okoliczności przechowywania broni, a czym innym okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń. Te ostatnie wiążą się przede wszystkim ze stanem zagrożenia w jakim znajduje się wnioskodawca. W tej sytuacji badanie, czy skarżący przechowywał broń zgodnie z otrzymanym pouczeniem, jest z punktu widzenia pierwszej przesłanki z art. 11 ust. 1 ustawy o broni (...) zupełnie bezprzedmiotowe.

Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 5 ust. 3 ustawy o broni (...) upoważnił Ministra Spraw Wewnętrznych jedynie do określenia organów właściwych do wydawania pozwolenia na broń oraz wzorów pozwoleń na broń. Nakładanie nowych obowiązków na obywateli w zakresie przechowywania broni, zawarte w załączniku do wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r., zawierającym wzór pozwolenia na broń, wykracza poza ramy delegacji ustawowej. Z tego względu treść pouczenia nie może być brana pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy przez sąd, z przyczyn analogicznych do podanych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 września 1993r. /P 2/93/, w części dotyczącej par. 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia.

Druga przesłanka z art. 11 ust. 1 oznacza, że należy cofnąć pozwolenie na broń osobie, która - jak się okazało - jest:

a. małoletnia,

b. chora psychicznie,

c. znana jako narkoman lub nałogowy alkoholik,

d. nie posiadająca stałego miejsca zamieszkania lub ustalonego źródła utrzymania,

e. osoba, co do której istnieje obawa, że użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Przypadki wskazane obok liter "a, b, c, i d" możemy pominąć, gdyż ze sposobem przechowania broni nie wiążą się zupełnie. Należy natomiast postawić pytanie, czy niewłaściwe przechowywanie broni, umożliwiające dostęp do niej osób nieuprawnionych, może świadczyć o tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku prawnego. Odpowiedź na to pytanie jest również negatywna.

Między sposobem przechowywania broni, a celem, w jakim osoba przechowująca broń zamierza ewentualnie jej użyć, nie zachodzi żaden związek przyczynowy. Przypadek niekontrolowanego wystrzału możemy pominąć, gdyż tego rodzaju wystrzał nie jest "użyciem broni w celach (...)" /por. art. 7 ust. 1 pkt 5/.

Niewłaściwe przechowywanie broni może co najwyżej doprowadzić do utraty broni, a w konsekwencji do tego, że inna osoba użyje jej w celach określonych w art. 7 ust. 1 pkt 5. Taki przypadek nie został jednak wymieniony w ostatnio wymienionym przepisie, ani w art. 11 ust. 1, jako przesłanka uzasadniająca cofnięcie pozwolenie na broń.

Podkreślił to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 r. /III SA 1765/99 - nie publ./.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że pouczenie o sposobie przechowywania broni - nawiasem mówiąc sformułowane bardzo ogólnikowo -nie łączyło się z żadną sankcją. Z pewnością potocznie rozumiane zasady słuszności przemawiają za tym, żeby cofać pozwolenia na broń osobom, które swoim beztroskim zachowaniem umożliwiły wejście w posiadanie broni osobom trzecim. Nie przesądzając kwestii, czy skarżący należycie chronił broń przed osobami trzecimi, przede wszystkim trzeba jednak stwierdzić, że w demokratycznym państwie prawnym, o którym jest mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/, o utracie przez obywatela uprawnienia otrzymanego w decyzji administracyjnej decydować mogą wyłącznie przesłanki ustawowe, a nie zasady słuszności. W stanie prawnym, który miał zastosowanie w rozpatrywanej sprawie nie istniała przesłanka ustawowa, umożliwiająca cofnięcie pozwolenia na broń z powodu niewłaściwego przechowywania broni.

Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2pkt 1, a także art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.