Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 154/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2005-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Asesor sąd. Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Kędzierzyna – Koźla ustalił A. C., K. i Z. K., J. i W. H., R. P. oraz D. M. podatek od nieruchomości za rok 2002 w kwocie 410.90 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 i 5 ust. 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i uchwały Rady Miejskiej w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 29 listopada 2001 r. nr XLVI/563/2001.

Przedmiotem opodatkowania była nieruchomości położona w K. przy ul. [...] o pow. 0.0747 ha, nr działki A, stanowiąca drogę wewnętrzną. Wieczystymi użytkownikami wskazanej nieruchomości przy udziałach wynoszących 1/5 części zostali na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 27 października 1999 r. A. C., R. P., J. i W. H. oraz K. i Z. K. Natomiast D. M. został użytkownikiem wieczystym wskazanej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego w Rep. [...] z dnia 11 lipca 2002 r., a jego udział określono również na 1/5 części.

Prezydent miasta Kędzierzyna- Koźla wskazał ponadto w uzasadnieniu wydanej decyzji, że podatnicy są przedsiębiorcami, co ustalono na podstawie zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i złożyli, poza R. P., informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na stosownych drukach.

Wymierzając podatek Prezydent powołał się na art. 2 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., zgodnie z którym jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach i współposiadaczach, a jeżeli nieruchomość jest współwłasnością dwóch lub więcej osób prawnych lub fizycznych, to stanowi przedmiot odrębnego opodatkowania.

Mając na uwadze te okoliczności i uwzględniając obowiązującą stawkę przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, Prezydent dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za 12 miesięcy roku 2002. Jednocześnie Prezydent stwierdził, iż argumenty powołane przez D. M. w piśmie złożonym w toku postępowania i wskazujące na działania współużytkowników wieczystych znacznie ograniczające możliwość dojazdu wspólną drogą do jego działek, nie mają znaczenia przy wymiarze podatku od nieruchomości. Istotne jest bowiem przeznaczenie nieruchomości na cele działalności gospodarczej, a nie na stopień wykorzystania tych nieruchomości przez poszczególnych współwłaścicieli, przy czym jak podkreślono działki należące do D. M. o numerach B i C nie są współwłasnością osób będących stronami niniejszego postępowania i stanowią odrębny przedmiot opodatkowania.

Nie godząc się z decyzją organu I instancji D. M. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w którym wskazał że przy wydaniu decyzji nie zostały uwzględnione fakty podnoszone przez niego w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta w dniu 06 lutego 2004. Nadto D. M. podniósł, że w wyniku działania współużytkowników drogi, nie może z niej korzystać i ma utrudniony dostęp do posesji położonych na działkach B i C. W piśmie z dnia 12 października 2004 r. uzupełniającym odwołanie, D. M. wskazał również, iż "zagrodzenie" drogi dokonane przez współużytkowników jest nielegalne i doprowadziło do przerwania prac remontowo – adaptacyjnych prowadzonych zgodnie z uzyskanymi pozwoleniami na budowę. Nadto D. M. podjął polemikę z treścią pisma Urzędu Miasta z dnia 21 września 2004 r. wskazując, iż zapis jaki znalazł się w tym piśmie odnośnie terenu przeznaczonego na parking od strony ul. [...] jest jaskrawym dowodem naruszenia prawa korzystania z rzeczy wspólnej i spowodował wyeliminowanie dwóch posesji z działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 19994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W roku 2002 nastąpiła zmiana stanu faktycznego dotyczącego opodatkowanej nieruchomości, a mianowicie zmienił się podmiot mający prawo użytkowania wieczystego wskazanej nieruchomości. W dniu 11 lipca 2002 r. na mocy aktu notarialnego nr Rep [...] D. M. nabył udział w użytkowaniu nieruchomości wynoszący 1/5. Fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia w decyzji wymiarowej, w której ustalono D. M. podatek od nieruchomości za cały 2002 rok.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

W skardze zarzucił, że wydana decyzja "dokumentuje jedynie wykorzystanie władzy sprawczej w zakresie wymiaru podatku", a pomija zupełnie kwestie związane z likwidacją powstałych przeszkód. D. M. podkreślił także, że dotychczas ani Prezydent ani Starosta Powiatu nie podjęli żadnych działań w obronie wydanych przez siebie decyzji urzędowych dotyczących zabudowy i wydanych pozwoleń na budowę.

Uzupełniając skargę D. M. przedłożył pisma skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawach I SA/Op 62/04, I SA/Op 80/05 i I SA/Op 209/04.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych zauważyć należy, iż przeprowadzone postępowanie i wydane rozstrzygnięcia dotyczyły kwestii wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 r. W myśl art. 134 § 1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd jest związany granicami sprawy i nie może dokonywać ocen prawnych dotyczących spraw, które były albo powinny być przedmiotem odrębnego postępowania.

Podstawę materialno- prawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 2 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 ze zmianami). W myśl wskazanych uregulowań, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na współwłaścicielach lub współposiadaczach. Nadto jeżeli nieruchomość jest współwłasnością, albo we współposiadaniu dwóch lub więcej osób prawnych, albo osób fizycznych (z wyjątkiem nieruchomości wskazanych w ust. 3 i 5), to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. Kwestie powstania i wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości zostały uregulowane w art. 6 cytowanej ustawy i tak zgodnie z art. 6 ust. 1 obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a zgodnie z art. 6 ust,. 4 obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Jak wynika z treści art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości łączy się z tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości. Podatnikami w podatku od nieruchomości są wskazane w ustawie podmioty, jeżeli pozostają w relacji do nieruchomości określonej w art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje tytuł prawny do opodatkowanej nieruchomości. Skarżący, jak i pozostałe strony wymienione w decyzji organu I instancji, stały się użytkownikami wieczystymi nieruchomości w postaci działki nr A stanowiącej teren niezabudowany o obszarze 0,0747 ha, w udziałach po 1/5 części.

Podstawą nabycia udziału przez D. M. w prawie wieczystego użytkowania opisanej nieruchomości, była warunkowa umowa sprzedaży sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu 8 października 1998 r., a następnie umowa notarialna przeniesienia prawa użytkowania wieczystego udziału nieruchomości w dniu 11 lipca 2002 r.

Bezspornym jest również fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez współużytkowników wieczystych wspomnianej nieruchomości i jej związku z prowadzoną działalności gospodarczą przez te osoby.

Podnoszony przez skarżącego fakt ograniczonego, poprzez działania współużytkowników wieczystych, korzystania przez niego z nieruchomości, nie ma znaczenia przy wymiarze podatku, gdyż opodatkowana nieruchomość związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą pozostałych współużytkowników i skarżącego, który w pismach kierowanych do organów w toku postępowania (pismo z dnia 28 maja 2005 r., data wpływu 02 czerwca 2004 r.) wskazał, na zaledwie 10% wykorzystanie wspólnej nieruchomości jako drogi dojazdowej do działki nr B.

Jak wynika z treści powołanego wcześniej przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie, a tak jest w niniejszym przypadku, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia solidarności, należy się odnieść do przepisów kodeksu cywilnego, który zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności solidarnej dłużników. Zgodnie z art. 266 § 1 kodeksu cywilnego, kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od każdego z osobna, od wszystkich łącznie lub od kilku z nich. Zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników, zwalnia pozostałych dłużników. Zgodnie z § 2 wskazanego artykułu, aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela, wszyscy dłużnicy pozostają solidarni.

Wobec takiego ukształtowania odpowiedzialności solidarnej ciążącego solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości obowiązku podatkowego, organy nie mogą w sposób odmienny ukształtować tego obowiązku np. dzieląc w zależności od stopnia wykorzystania nieruchomości.

Odnosząc się do argumentów przytoczonych w skardze oraz przedłożonych pism dotyczących innych, odrębnych postępowań przed tutejszym sądem przypomnieć należy, jak już zaznaczono na wstępie rozważań, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Stąd zagadnienia związane z bezczynnością organów w zakresie egzekwowania udzielonych pozwoleń na budowę, brak ingerencji organów w bezprawne działania współużytkowników i inne podobne argumenty nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu, gdyż nie dotyczą rozstrzyganej sprawy.

Podkreślenia jednocześnie wymaga specyficzny charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym i wynika z faktu posiadania majątku (nieruchomości,) bez względu na to czy przynosi ona jakiekolwiek dochody, bądź czy jest racjonalnie wykorzystywana.

Uwzględniając fakt powstania obowiązku podatkowego w przypadku D. M. dopiero 11 lipca 2002 r., gdyż wówczas dokonano przeniesienia prawa użytkowania wieczystego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uchyliło zaskarżoną decyzję, albowiem z akt sprawy nie wynikało, aby D. M. dysponował tytułem prawnym do nieruchomości od początku 2002 r., wobec czego brak było podstaw do wymiaru podatku za 12 miesięcy 2002 r.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.