Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 841/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 1 pkt 4, art. 132, art. 6 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 173
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant referent Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2019 r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Rektora – Komendanta [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]


UZASADNIENIE

+UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Obrony Narodowej (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] lutego 2019 r. o numerze [...] w sprawie zwolnienia z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] Studium [...] w [...] (zwany dalej: "[...] SS[...]") wystąpił do Rektora-Komendanta [...] w W. (zwanego dalej: "Rektorem-Komendantem") o zwolnienie ze służby kandydackiej studenta Wydziału [...][...] O. K. (zwanego dalej: "Skarżącym"). W uzasadnieniu wskazano, iż Skarżący nie spełnił wymogów w zakresie programu kształcenia wojskowego, bowiem nie uzyskał zaliczenia II i IV semestru kształcenia wojskowego z przedmiotu "wychowanie fizyczne", które to zaległości kwalifikują do zwolnienia ze służby kandydackiej.

W dniu [...] czerwca 2018 r. [...] Studium Wychowania [...] w [...] (zwany dalej: "[...] SWF") sporządził opinię do wniosku o zwolnienie ze służby kandydackiej, w której wskazał, że Skarżący nie uczęszczał na zajęcia programowe z uwagi na kłopoty zdrowotne. W związku z tym zaproponował, by przesunąć termin zaliczeń z wychowania fizycznego do dnia [...] października 2018 r.

Wniosek o zwolnienie wpłynął do Wydziału Kadr [...] w dniu [...] lipca 2018 r., zaś do Dziekanatu Wydziału [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zawiadomiono Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej, w którym poinformowano go jednocześnie, iż w razie pojawienia się nowych okoliczności, mogących mieć wpływ na wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, winien niezwłocznie o tym poinformować. Pismo to zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] września 2018 r.

Wniosek o zwolnienie został następnie zaopiniowany przez Zastępcę Dziekana Wydziału [...] w [...] (zwanego dalej: "Zastępcą Dziekana"), który w dniu [...] września 2018 r. stwierdził, iż przeprowadził rozmowę ze Skarżącym, który wskazał, iż termin [...] października 2018 r. jest realnym terminem usunięcia zaległości, wobec czego Zastępca Dziekana rekomendował wydłużenie terminu weryfikacji postępów w nauce do dnia [...] listopada 2018 r.

Ostatecznie Dziekan Wydziału [...] w [...] (zwany dalej: "Dziekanem Wydziału") zaproponował przesunięcie terminu usunięcia zaległości do dnia [...] października 2018 r., co zostało poparte przez Prorektora ds. Studenckich.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. [...]SS[...] poinformował, iż według stanu na dzień [...] listopada 2018 r. Skarżący posiada zaległości z przedmiotów wchodzących w zakres kształcenia wojskowego kwalifikujące do zwolnienia ze służby kandydackiej (wychowanie fizyczne – semestr II i IV).

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. zawiadomiono Skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej, informując go jednocześnie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. [...] SS[...] dodatkowo poinformował o zaległościach z przedmiotów wchodzących w zakres kształcenia wojskowego kwalifikujących do zwolnienia ze służby kandydackiej: wychowanie fizyczne – semestr II, IV, V i VI; gotowość bojowa i mobilizacja – semestr VI; przywództwo w dowodzeniu – semestr VI.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. o numerze [...], Rektor-Komendant zwolnił Skarżącego z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka wskutek niespełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów wyższych w [...] w [...] (zwanym dalej: "Regulaminem studiów"), stanowiącym załącznik do uchwały Senatu [...] w [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu studiów wyższych w [...]".

W podstawie prawnej decyzji organ przywołał przepisy: art. 134 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o służbie wojskowej") w związku z art. 276 oraz art. 263 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.).

W uzasadnieniu organ przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy, wskazując w szczególności, iż na skutek wniosku [...] SS[...] z dnia [...] lipca 2018 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne mające na celu wydanie decyzji w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby kandydackiej, o którym zawiadomiono go w dniu [...] września 2018 r. Z kolei o zakończeniu postępowania Skarżący został zawiadomiony w dniu [...] listopada 2018 r. Rektor-Komendant wskazał nadto, iż w dniu [...] listopada 2018 r. "wystosowano pismo" do [...] SS[...], celem "przeprowadzenia ponownej analizy oraz wskazania stanu zaległości" Skarżącego. Organ przedstawił następnie stan zaległości Skarżącego z przedmiotów "będących podstawą wniosku o zwolnienie" według wykazu z dnia [...] listopada 2018 r.

W części uzasadnienia prawnego decyzji organ przywołał treść przepisów art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej, a także § 59 ust. 2 pkt 2 lit. a) Regulaminu studiów. Nadto Rektor-Komendant wskazał, iż zgodnie z § 41 ust. 5 i ust. 6 Regulaminu studiów, kandydat na żołnierza zawodowego, który nie zaliczył semestru kształcenia wojskowego, [...] SS[...] ustala termin usunięcia zaległości, nie dłuższy jednak niż do zakończenia następnego semestru, a w przypadku nieusunięcia zaległości w ustalonym terminie występuje do rektora z wnioskiem zaopiniowanym przez dziekana, o zwolnienie kandydata na żołnierza zawodowego ze służby kandydackiej w związku z niespełnieniem wymogów programu kształcenia wojskowego.

W tak ustalonym stanie faktycznym i prawny sprawy Rektor-Komendant podniósł, iż Skarżący "nie spełnił wymogów w zakresie programu kształcenia wojskowego, nie uzyskując zaliczenia II, IV, V i VI semestru kształcenia wojskowego w wyznaczonym terminie".

Skarżący wystąpił z odwołaniem od decyzji podnosząc, iż w postępowaniu administracyjnym nie uwzględniono pełnego obrazu sytuacji, w jakiej się znalazł. Wyjaśnił przy tym, iż stan jego zaległości jest usprawiedliwiony problemami zdrowotnymi, zaś proces jego leczenia nie został zakończony, co potwierdza załączone do odwołania zaświadczenie lekarskie. Wskazał także, iż zaliczył znaczną część rygorów wymaganych na poprzednich semestrach, zaś przedłużający się okres rekonwalescencji uniemożliwił mu spełnienie wymagań kondycyjnych i sprawnościowych niezbędnych do nadrobienia zaległości.

Do odwołania z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżący załączył kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2018 r. potwierdzającego konieczność zwolnienia z zajęć fizycznych od lutego 2018 r. do [...] listopada 2018 r., a także kopię wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o wyznaczenie dodatkowego terminu zdawania egzaminów lub zaliczeń modułów kształcenia wojskowego, tj. przedmiotu "wychowanie fizyczne" w semestrach IV, V i VI, który został poparty przez [...] SWF.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Rektora-Komendanta z dnia [...] grudnia 2018 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż Skarżący, pomimo stwarzanych mu możliwości, posiada zaległości dydaktyczne z przedmiotów z zakresu kształcenia wojskowego, wobec czego Rektor-Komendant był zobligowany do wydania decyzji w sprawie zwolnienia ze służby kandydackiej. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, iż uczelnia wykazała dobrą wolę – dając szansę na zaliczenie zaległości – natomiast Skarżący "nie podołał rygorom z poszczególnych zakresów".

W ocenie Ministra, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja I instancji została podjęta zgodnie z prawem. Organ zauważył przy tym, iż w postępowaniu odwoławczym stwierdzono, że "aktualnie brak jest nowych okoliczności faktycznych oraz prawnych, które uzasadniałyby konieczność uwzględnienia odwołania".

Reasumując Minister wskazał, iż Skarżący nadal posiada zaległości z przedmiotów wchodzących w zakres kształcenia wojskowego – potwierdzone w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. – kwalifikujące go do zwolnienia ze służby kandydackiej, tj. z wychowania fizycznego – semestr IV, V i VI.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucając działającym w sprawie organom naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji oraz na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego;

2) art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że został wyznaczony przez [...] SS[...] termin do zaliczenia zaległości, podczas gdy w materiale dowodowym brak jakiegokolwiek potwierdzenia tej okoliczności;

3) art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej w zw. z § 58 ust. 5 pkt 2 Regulaminu studiów poprzez wydanie decyzji pomimo nieziszczenia się przesłanek w postaci określenia studentowi terminu przez [...] SS[...] do uzyskania zaliczeń z poszczególnych przedmiotów w semestrze;

4) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącego;

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak faktycznego uzasadnienia decyzji zawierającego przyczyny, z powodu których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej załączonym do odwołania dokumentom, w tym zaświadczeniu lekarskiemu, stanowiącemu bezpośrednią przyczynę naruszenia Regulaminu studiów, a nadto powołanie się na przepisy nie mające zastosowania zarówno w sprawie, jaki i nie odnoszące się do strony, bez podania ich uzasadnienia;

6) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie, dlaczego w tym konkretnym przypadku, nie uwzględniono problemów zdrowotnych strony, a wskazywano dwukrotnie przychylność uczelni poprzez umożliwienie zaliczenia.

W uzasadnieniu Skarżący w sposób szczegółowy przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując w szczególności, iż w dniu [...] marca przeszedł zabieg chirurgiczny, po którym otrzymał kolejne zwolnienia lekarskie, ostatecznie do dnia [...] czerwca 2018 r. Następnie przeszedł operację w dniu [...] czerwca 2018 r. i otrzymał zwolnienie lekarskie do dnia [...] czerwca 2018 r. Skarżący oświadczył przy tym, iż wszystkie zwolnienia lekarskie dostarczał swojemu dowódcy. W trakcie przerwy wakacyjnej Skarżący nie korzystał ze zwolnień lekarskich. W dniu [...] września 2018 r. otrzymał kolejne zwolnienie do dnia [...] września 2018 r. Wyjaśnił następnie, iż o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie zwolnienia dowiedział się z zawiadomienia z dnia [...] lipca 2018 r., które odebrał w dniu [...] września 2018 r. Od tego czasu Skarżący nie korzystał już ze zwolnień, pomimo choroby, z uwagi na toczące się w jego sprawie postępowanie administracyjne.

Skarżący podniósł, iż nie został mu wyznaczony żaden termin na zaliczenie zaległości z wychowania fizycznego, mimo tego, iż w jego przekonaniu, organ miał taki obowiązek, co wynikało z § 58 ust. 5 pkt 2 Regulaminu studiów. Podniósł również, iż wiedzę o jego chorobie posiadali "praktycznie wszyscy", a mimo tego nikt nie wskazał mu, by przedstawił realne przyczyny złamania Regulaminu studiów w postaci zwolnień lekarskich. Zdaniem Skarżącego, z uwagi na stan jego zdrowia, jak również wobec niewyznaczenia mu dodatkowych terminów, zaliczenie zaległości było niewykonalne do dnia zakończenia postępowania administracyjnego, tj. do dnia [...] listopada 2018 r.

Skarżący podniósł również, iż wystąpił z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r. o wyznaczenie dodatkowego terminu zaliczenia przedmiotu "wychowanie fizyczne" w semestrach IV, V i VI, poparty przez [...] SWF, który zaproponował termin do dnia [...] maja 2019 r. Zarzucił również Ministrowi, iż nie uwzględnił przedstawionych wraz z odwołaniem dowodów, w tym zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikało, iż był zwolniony z zajęć fizycznych do [...] listopada 2018 r.

Konkludując podniósł, iż rzeczywistym powodem uchybienia Regulaminowi studiów był stan jego zdrowia, który uniemożliwił mu zaliczenie zaległości do dnia zakończenia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] września 2019 r. Skarżący oświadczył do protokołu, iż przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia nie składał wniosku o wyznaczenie dodatkowego terminu zaliczenia zaległości. Natomiast przyznał, iż w dniu [...] września 2018 r. spotkał się z Zastępcą Dziekana, który wyznaczył mu termin usunięcia zaległości do dnia [...] października 2018 r. Wskazał przy tym, iż na skutek późniejszej konsultacji lekarskiej, nie mógł dotrzymać tego terminu z przyczyn zdrowotnych. Wyjaśnił także, iż uzyskał zaliczenie z II semestru przedmiotu "wychowanie fizyczne" w grudniu 2018 r. (prawdopodobnie [...] grudnia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontrolą Sądu objęte zostało postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, które swój ostateczny wyraz znalazło w decyzji Rektora-Komendanta z dnia [...] grudnia 2018 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Ministra z dnia [...] lutego 2019 r. Materialnoprawną podstawą decyzji I instancji był przepis art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej, zgodnie z którym, żołnierza pełniącego służbę kandydacką zwalnia się ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów. Jednocześnie, w myśl ust. 4 tego przepisu, zwolnienie ze służby kandydackiej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, następuje decyzją rektora-komendanta uczelni wojskowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż decyzje wydawane na podstawie ustawy o służbie wojskowej, w tym również rozkazy personalne – stosownie do przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy – są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów k.p.a. Oznacza to w konsekwencji, iż w kwestiach nieuregulowanych w sposób szczególny w ustawie pragmatycznej, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. odnoszące się zarówno do postępowania administracyjnego, jak również do samej decyzji administracyjnej. Potwierdzeniem i jednocześnie dopełnieniem tego stanowiska jest regulacja przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej, w myśl którego, od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w k.p.a. Przepis ten stosuje się odpowiednio – zgodnie z art. 132 ustawy o służbie wojskowej – do żołnierzy pełniących służbę kandydacką.

Przypomnieć zatem należy, iż w myśl art. 7 k.p.a. organy administracji w toku postępowania stoją na straży praworządności i winny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosowanie do art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, natomiast z art. 11 k.p.a. wynika jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji powyższych zasad winno być zaś uzasadnienie decyzji, zawierające wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. W doktrynie podnosi się przy tym, iż decyzje administracyjne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać zatem, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz dokonał oceny tych materiałów.

W ocenie Sądu działające w sprawie organy nie sprostały tym obowiązkom, bowiem nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, nie oceniły zebranego w sprawie materiału dowodowego w stopniu wystarczającym, zaś Minister – działając jako organ odwoławczy – nie tylko stan taki zaaprobował ale co więcej, nie przeanalizował argumentów podniesionych w odwołaniu, jak również załączonych do niego dowodów i w konsekwencji nie dokonał prawidłowej subsumpcji przepisów prawa w zaistniałym stanie faktycznym sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż uzasadnienia obu zapadłych w sprawie decyzji nie spełniają wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., zarówno w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, co w istocie niemożliwym czyni dokonanie jej merytorycznej kontroli przez Sąd.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w uzasadnieniu do decyzji Rektora-Komendanta z dnia [...] grudnia 2018 r. – poza zreferowaniem przyjętego przez organ stanu faktycznego oraz przywołaniem treści przepisów prawa – znalazło się właściwie jedno zdanie, którego brzmienie nie pozwala na ujawnienie rzeczywistych motywów podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności w kontekście powołanych przez organ przepisów Regulaminu studiów. W ocenie organu – jak wynika z przedostatniego akapitu uzasadnienia – Skarżący nie spełnił wymogów w zakresie programu kształcenia wojskowego, nie uzyskując zaliczenia "w wyznaczonym terminie". Rektor-Komendant nie wskazał przy tym, o jaki w istocie termin chodzi, a co więcej, co należy rozumieć pod pojęciem "wyznaczenia" terminu. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem ani ostateczny termin spełnienia wymogów określonych w Regulaminie studiów i czy mówiąc o terminie "wyznaczonym" chodzi o termin wyznaczony jego postanowieniami, ani również to, czy Skarżącemu wyznaczono może jakiś inny, dodatkowy i ostatecznie wiążący termin do zaliczenia zaległości w nauce, którego dotrzymanie oznaczałoby spełnienie wymogów w zakresie kształcenia wojskowego. W następstwie powyższego organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, iż wraz z nadejściem konkretnego terminu, Skarżący nie spełnił wymogów określonych w Regulaminie studiów.

Powyższe stanowisko staje się tym bardziej istotne, gdy weźmie się pod uwagę, iż w akapicie bezpośrednio poprzedzającym owo jedno zdanie z uzasadnienia decyzji, Rektor-Komendant wskazuje na przepisy § 41 ust. 5 i ust. 6 Regulaminu studiów, z których wynika, iż kandydat na żołnierza zawodowego zostaje warunkowo zarejestrowany na kolejny semestr studiów, jeżeli uzyskał zgodę [...] SS[...] (na pisemny wniosek żołnierza zawodowego) na dodatkowy termin zaliczeń z niezaliczonych modułów kształcenia wojskowego (§ 41 ust. 5 pkt 2), zaś [...] SS[...] ustala termin usunięcia zaległości, nie dłuższy jednak niż do zakończenia następnego semestru (§ 41 ust. 6). Tymczasem zarówno z uzasadnienia faktycznego, jak również ze zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego nie wynika po pierwsze to, by Skarżący przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia – występował z pisemnym wnioskiem do [...] SS[...], a po drugie, by to właśnie [...] SS[...] ustalił mu termin usunięcia zaległości, co potwierdził zresztą sam Skarżący w skardze oraz do protokołu rozprawy. W konsekwencji nie można ustalić, o jakim "wyznaczonym terminie" jest mowa w uzasadnieniu decyzji. Nawet jeśliby przyjąć, iż organowi w istocie chodziło o datę [...] października 2018 r., jaką ustalono podczas rozmowy Skarżącego w dniu [...] września 2018 r. z Zastępcą Dziekana (na co pośrednio wskazują również tezy organu odwoławczego o "stwarzaniu możliwości" czy "dobrej woli" organu I instancji), to nie ulega wątpliwości, iż nie może być ona uznana za termin usunięcia zaległości, ustalony stosowanie do § 41 ust. 6 Regulaminu studiów. Jakkolwiek poza kontrolą sądu administracyjnego pozostawały tego rodzaju pozasystemowe ustalenia i propozycje władz uczelni (nawet jeśli były one korzystne dla zainteresowanego), to zgodzić należy się ze Skarżącym, iż nie został on poinformowany o terminie usunięcia zaległości ustalonym zgodnie z Regulaminem studiów przez [...] SS[...] i brak jest również takiego dowodu w aktach sprawy.

Niezależnie od powyższego dostrzec również należało, iż Rektor-Komendant zawiadomił Skarżącego w dniu [...] listopada 2018 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego (vide: k. 20 akt adm.), a mimo tego nadal gromadził materiał dowodowy w sprawie – informacja z dnia [...] listopada 2018 r. o zaległościach w zakresie kształcenia wojskowego na k. 21 akt adm. – który jak wynika z decyzji, zadecydował o ostatecznym jej kształcie. O ile bowiem w toku postępowania stwierdzono zaległości Skarżącego z przedmiotu "wychowanie fizyczne" w semestrach II i IV jako kwalifikujące się do zwolnienia ze służby kandydackiej, to w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. wskazano również na zaległości z innych semestrów i innych przedmiotów, mimo tego, że nie były one objęte wnioskiem [...] SS[...] z dnia [...] czerwca 2018 r. W konsekwencji stwierdzić należało, iż przed wydaniem decyzji nie umożliwiono Skarżącemu wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zaległości wskazanych w informacji z dnia [...] listopada 2018 r., zatem uzyskanej już po poinformowaniu go o zakończeniu postępowania, co dodatkowo stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.

Na marginesie już tylko wskazać wypada, iż powołany przez Rektora-Komendanta w postawie prawnej decyzji przepis art. 276 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, odnosi się do skreślenia z listy studentów, nie zaś do niespełnienia wymogów określonych w regulaminie nauki lub studiów, a zatem do innej przesłanki zwolnienia z art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej, która nie zachodziła w niniejszej sprawie.

Przechodząc do postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2019 r., przypomnieć należy, iż zgodnie z ugruntowanym i niebudzącym wątpliwości stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwa, celu postępowania przed organem drugiej instancji nie można sprowadzać jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Rolą organu odwoławczego, wynikającą z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – przyjętej w art. 15 k.p.a., a służącej realizacji zasady dwuinstancyjności ustanowionej w art. 78 Konstytucji RP – jest bowiem ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Wynika to z istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1241/13, LEX nr 1596021).

Zatem Minister – działając jako organ odwoławczy – miał obowiązek ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, przy uwzględnieniu zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jak wynika natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, oprócz lakonicznego stwierdzenia Ministra, iż po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym "aktualnie brak jest nowych okoliczności faktycznych oraz prawnych, które uzasadniałyby konieczność uwzględnienia odwołania", organ ten w żadnej mierze nie odniósł się do podniesionych w nim argumentów, jak również do przedstawionych wraz z odwołaniem dowodów. W szczególności Minister milczeniem pominął kwestie związane ze stanem zdrowia Skarżącego, nie ustalając przy tym, czy i ewentualnie w jakim okresie stan jego zdrowia uzasadniał możliwość zwolnienia ze sprawdzianu sprawności fizycznej, bądź też czy korzystał ze zwolnienia lekarskiego potwierdzonego zaświadczeniem lekarskim, o którym mowa w art. 60c ustawy o służbie wojskowej. Okoliczność ta miała natomiast istotne znaczenie w sprawie, bowiem zgodnie z przepisem art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej, żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn zdrowotnych, zaś w przypadku korzystania ze zwolnienia lekarskiego jest zwolniony od zajęć służbowych, zgodnie z art. 60b ust. 1 ustawy o służbie wojskowej, a zatem obligatoryjnie z mocy samego prawa. Wskazane przepisy znajdują przy tym odpowiednie zastosowanie do żołnierzy pełniących służbę kandydacką (art. 132 ustawy o służbie wojskowej). O ile zatem przy wydawaniu decyzji I instancji okoliczności te mogły nie być znane Rektorowi-Komendantowi, gdyż nie były podniesione w przewidzianej formie służbowej przez Skarżącego, o tyle występując z odwołaniem Skarżący przedłożył kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2018 r. potwierdzającego konieczność zwolnienia z zajęć fizycznych od lutego 2018 r. do [...] listopada 2018 r. Wiedzy tej Minister nie mógł zignorować, gdyż zaświadczenie lekarskie dokumentowało stan zdrowia Skarżącego zaistniały przed wydaniem decyzji I instancji. To samo dotyczy załączonej do odwołania kopii wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o wyznaczenie dodatkowego terminu zdawania egzaminów lub zaliczeń modułów kształcenia wojskowego, tj. przedmiotu "wychowanie fizyczne" w semestrach IV, V i VI, który został poparty przez [...] SWF. Jakkolwiek bowiem przed wydaniem decyzji I instancji Skarżący nie wystąpił z pisemnym wnioskiem do [...] SS[...] o ustalenie terminu usunięcia zaległości – na podstawie § 41 ust. 5 pkt 2 Regulaminu studiów – to organowi odwoławczemu było wiadome, że wniosek taki – zresztą opatrzony datą [...] grudnia 2018 r., zatem datą wydania decyzji I instancji – Skarżący co najmniej sporządził, o czym wiedzę posiadali: dowódca Skarżącego, starszy wykładowca SWF oraz [...] SWF, którzy wniosek ów zaaprobowali, a co niewątpliwie mogło mieć wpływ na termin usunięcia zaległości z przedmiotu "wychowanie fizyczne" w semestrach IV, V, i VI. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister kwestii tej nie poświęcił choćby jednego zdania, w szczególności nie ustalił czy wniosek taki wpłynął do Komendanta SS[...] i ewentualnie w jakiej dacie, czy został on rozpatrzony i ewentualnie z jakim skutkiem, a co najistotniejsze, jaki wpływ miało złożenie tego wniosku w odniesieniu do poszczególnych zaległości w semestrze IV, a także w semestrach V i VI – w świetle postanowień Regulaminu studiów.

W konsekwencji Sąd stwierdził, iż działające w sprawie organy uchybiły wskazanym przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę wyżej przedstawione stanowisko Sądu i dokona oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów celem ustalenia jej rzeczywistego stanu faktycznego. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowne działania w adekwatnym trybie.

Z wyłuszczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), w sentencji wyroku.