Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 1042/00
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2000-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 143
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Ochrona interesów osób trzecich na etapie projektowania i wykonania inwestycji nie dotyczy jedynie ochrony przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji naziemnych /obiektów budowlanych stojących na gruncie/ i nie jest wyłączona w przypadku inwestycji niewidocznych, usytuowanych w gruncie lub nad nim /art. 143 kodeksu cywilnego/.

TEZY

Ochrona interesów osób trzecich na etapie projektowania i wykonania inwestycji nie dotyczy jedynie ochrony przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji naziemnych /obiektów budowlanych stojących na gruncie/ i nie jest wyłączona w przypadku inwestycji niewidocznych, usytuowanych w gruncie lub nad nim /art. 143 kodeksu cywilnego/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Telekomunikacyjnego "S." S.A. z siedzibą w Sz. na decyzję Wojewody P. z dnia 6 lipca 2000 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 stycznia 2000 r. Starosta Powiatu w Ł. powołując się na przepisy ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. i działając jako organ architektoniczno-budowlany, zatwierdził na wniosek S.A. "S." Przedsiębiorstwa Telekomunikacyjnego w Sz., złożony 10 grudnia 1999 r., projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę kabla światłowodowego na terenie gminy Jedwabne w relacji S.-J.

Odwołanie od powyższej decyzji wywiedli Ryszard Sz. i Tadeusz Sz. - właściciele działki o numerze geodezyjnym 143, położonej we wsi K. a sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji. Odwołujący się byli stroną postępowania w sprawie a w odwołaniu podnieśli, że inwestycja objęta decyzją została już zrealizowana. Organ odwoławczy wówczas postanowieniem z dnia 2 marca 2000 r. zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie niniejszej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego kwestii przystąpienia do wykonania objętych pozwoleniem robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, po czym po ostatecznym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez organy nadzoru budowlanego postanowieniem z 16 czerwca 2000 r. postępowanie swoje podjął a następnie decyzją z 6 lipca 2000 r., powołując się na art. 35 ust. 5 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku uchylił w całości decyzję z 17 stycznia 2000 r. i odmówił Przedsiębiorstwu Telekomunikacyjnemu "S." S.A. z siedzibą w Sz. zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę kabla światłowodowego na terenie gminy J. w relacji S.-J. Organ II instancji stwierdził, że 9 czerwca 2000 r. zapadła ostateczna decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie nakazu rozbiórki /usunięcia/ spornego kabla światłowodowego a tym samym wypełniła się przesłanka z art. 35 ust. 5 ustawy prawo budowlane z 1994 r., skutkująca obowiązkiem uchylenia decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę i odmową jego wydania.

W wywiedzionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skardze inwestor podniósł następujące zarzuty:

- naruszenia art. 35 ust. 5 prawa budowlanego poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestor w dacie złożenia wniosku spełnił wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa budowlanego do uzyskania pozwolenia,

- naruszenia art. 28 Kpa przez przyznanie przymiotu strony postępowania Ryszardowi Sz. i Tadeuszowi Sz,

- art. 134 Kpa poprzez merytoryczne rozpoznanie sprawy w sytuacji gdy istniały podstawy do wydania postanowienia w trybie art. 133 Kpa o niedopuszczalności odwołania,

- art. 7 Kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu mieszkańców wsi i osad położonych na przedmiotowej trasie światłowodu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Odmowa zatwierdzenia przedłożonego przez S.A. "S." projektu budowlanego na wykonanie kabla światłowodowego w relacji S.-J. nie była następstwem uznania braków w dokumentacji inwestora ale niewątpliwie ustalonego faktu, że roboty budowlane opisane w projekcie zostały wykonane zanim decyzja zatwierdzająca ów projekt stała się ostateczna. Pośpiech inwestora został "ukarany" sankcją rozbiórki kabla, co ostatecznie potwierdziła decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 9 czerwca 2000 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o nakazie usunięcia spornego światłowodu. Wojewoda P., swoją decyzję, teraz zaskarżoną do NSA, wydawał w dniu 6 lipca 2000 r. tj. po ostatecznym przesądzeniu samowoli budowlanej popełnionej przez inwestora. Dodany ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. /Dz.U. nr 111 poz. 726/ zmieniającą z dniem 24 grudnia 1997 r. ustawę prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414/, przepis art. 35 ust. 5 nie pozostawił organowi architektoniczno-budowlanemu możliwości innego niż negatywne rozstrzygnięcia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Nie ma przy tym znaczenia fakt w jaki sposób organ architektoniczno-budowlany powziął wiadomość o istnieniu nakazu rozbiórki w stosunku do inwestycji opisanej w projekcie przedłożonym do zatwierdzenia. W niniejszej sprawie - jak wynika z akt - wojewoda zainicjował postępowanie przed organem nadzoru budowlanego zawieszając, do czasu jego zakończenia, rozpatrzenie odwołania Ryszarda i Tadeusza Sz. od decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Działanie wojewody dotknięte byłoby błędem jedynie w sytuacji rzeczywistego braku przymiotu strony u odwołujących się Ryszarda i Tadeusza Sz. Taka sytuacja jednak nie miała miejsca a zatem i zarzuty zawarte w skardze koncentrujące się na podważaniu legitymacji ww. osób do uczestniczenia na prawach strony w postępowaniu przed organem architektoniczno-budowlanym są bezzasadne. Jest przyjęte już w orzecznictwie i doktrynie, iż niewątpliwy przymiot strony w postępowaniu budowlanym mają poza inwestorem także właściciele /użytkownicy wieczyści/ terenu inwestycji i terenów bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, albowiem to ich uzasadnionych interesów prawnych /dotykających istoty własności/ dotyka wynik postępowania przed organem architektoniczno-budowlanym czy organem nadzoru budowlanego i ich interes prawny przede wszystkim jest chroniony art. 5 ustawy "prawo budowlane".

Nie można się zgodzić ze skarżącym, że ochrona interesów osób trzecich na etapie projektowania i wykonania inwestycji dotyczy jedynie ochrony przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji naziemnych /obiektów budowlanych stojących na gruncie/ a wyłączona jest w przypadku inwestycji niewidocznych, usytuowanych w gruncie lub nad nim. Już z samego faktu, że własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu /art. 143 kodeksu cywilnego/ nie można przyjąć, by interesu prawnego Ryszarda i Tadeusza Sz. nie dotyczył wynik niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika i tego nie kwestionuje skarżący, że Ryszard i Tadeusz Sz. są właścicielami działki oznaczonej numerem geodezyjnym 143, położonej w miejscowości K., która sąsiaduje bezpośrednio z terenem, na którym przewidziano bieg linii spornego kabla światłowodowego. Wyżej wymienione osoby były przez organ I instancji traktowane jako strony postępowania administracyjnego i znalazły się na wykazie osób trzecich, których interesów prawnych dotyczyło postępowanie, sporządzonym przez inwestora. Podważanie w tej sytuacji obecnie legitymacji powyższych osób do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony może być odbierane jako świadoma taktyka skarżącego ukierunkowana na podważenie decyzji uchylającej pozwolenie na budowę. Zarzut skarżącego naruszenia art. 7 Kpa jest także niezasadny. Skoro przepis art. 35 ust. 5 prawa budowlanego jest tak skonstruowany, że nie pozwala na uznaniowość rozstrzygnięcia organu architektoniczno-budowlanego, to jest oczywistym, że organ ów nie mógł wyważać strat i zysków społecznych z tytułu wyeliminowania z obrotu pozwolenia na budowę spornego kabla. Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolujący jedynie legalność decyzji organu administracji, również takich uprawnień nie ma a nie dostrzegając w sprawie naruszenia prawa, skargę oddalił /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Końcowo Sąd nadmienia, że ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego orzekająca rozbiórkę spornego kabla, na datę orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, była też prawomocna, gdyż tutejszy ośrodek zamiejscowy NSA wyrokiem z dnia 7 grudnia 2000 r. w sprawie SA/Bk 909/00 oddalił skargę S.A. "S." na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z 9 czerwca 2000 r. o nakazie rozbiórki /usunięcia/ kabla światłowodowego relacji S.-J. (...). Stąd orzeczono jak w sentencji.