Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 260/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 47 par 1 i2, art. 187 par 1, art. 210 par 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 rok oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

UZSADNIENIE

Skarżący S.M. (dalej zwany Skarżący, Strona) złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej organ, SKO) z dnia [...] stycznia 2020 r. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2019 r. w której określona została wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. w kwocie 4.317 zł.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że wysokość podatku naliczono na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez S.M. oraz na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Do podstawy opodatkowania organ przyjął 44,11 ha użytków rolnych oraz 387,60 m2 powierzchni budynków mieszkalnych. Skarżący w odwołaniu wskazał, że bezpodstawnie przyjęto powierzchnię użytków rolnych o powierzchni 44,11 ha ponieważ powierzchnia gruntów rolnych wynosi 55,84 ha. W ocenie Strony nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne wobec niego prowadzone, ponieważ w toku postępowania sądowego dokonano jeszcze sprostowań orzeczeń sądowych. Zdaniem Strony dokonane przez Starostę zmiany w ewidencji są wadliwe i nie mogły być podstawą do dokonania wymiaru podatku za 2019 r.

SKO w dniu [...] stycznia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja wymiarowa za 2019 r. w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. wydana została po sprostowaniu postanowień o przybiciu i przesądzeniu własności nieruchomości. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że postanowienie o sprostowaniu nie ma wpływu na ocenę prawomocności wydanych w latach 2014 i 2015 postanowień o przybiciu i przesądzeniu własności działek będących poprzednio własnością podatnika. Ponadto treść postanowienia wskazuje, że odnosi się ono do prawidłowego określenia poprzedniego właściciela (zamiast małżonków M., sam Skarżący). Nie miało jednak żadnego wpływu na przedmiot opodatkowania.

W złożonej skardze Strona podniosła następujące zarzuty:

- wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, dotyczący stanu powierzchni gruntów oraz naruszenia przepisów prawa w związku

z działalnością urzędników Starostwa Powiatowego, Komornika sądowego w SR, które zdaniem strony skutkować miało, że zmiana właścicieli nieruchomości dokonana poprzez sprzedaż egzekucyjną była niedopuszczalna i przedwczesna

- braku ustaleń faktycznych dotyczących czynności podejmowanych przez Starostwo Powiatowe, albowiem zostały dokonane w oparciu o wadliwe orzeczenia sądu bo egzekucja została umorzona a sprzedaż nieruchomości nastąpiła w wyniku przestępstwa i przekroczenia uprawnień przez komornika sądowego, w związku z powyższym zdaniem skarżącego brak było podstaw do zmiany własności nieruchomości.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Ustanowiony dla Strony z urzędu pełnomocnik wniósł pismo procesowe w którym podtrzymał zarzuty skargi, a ponadto sprecyzował skargę wskazując, że skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej zwana też "o.p.") polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do podniesionego przez skarżącego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowego ustalenia terminów płatności łącznego zobowiązania pieniężnego, tj. ustalenia terminów płatności na daty, które upłynęły przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie i tym samym sporządzenia uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 210 § 4 o.p.;

b) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, tj. Wójta Gminy z dnia [...].12.2019 r.;

c) art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego i utrzymania w mocy nieprawidłowej decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone

w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Co prawda zasadny jest zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organ I instancji terminów płatności łącznego zobowiązania pieniężnego, tj. ustalenia terminów płatności na daty, które upłynęły przed wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie. Decyzja ustalająca zobowiązanie w łącznym zobowiązaniu pieniężnym wydana i doręczona po upływie terminów płatności wynikających z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym powinna wskazywać jeden termin płatności całego zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Tym niemniej w ocenie Sądu powyższe naruszenie przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Brak uzasadnienia w odniesieniu do zarzutu odwołania w tym zakresie stanowi naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jednak również to naruszenie nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż również nie miało wpływu na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że kwota łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r. nie uległa zmianie.

W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest ocena czy zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, że nastąpiło zmniejszenie powierzchni gruntów rolnych będących własnością strony w wyniku wszczętego i prowadzonego przed 2019 rokiem postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego, w którym sprzedano część działek (sprzedaż działek [...]). Tym samym czy wystąpiła zmiana w zakresie przedmiotu opodatkowania i czy wymiar podatku na 2019r., dokonany przy uwzględnieniu sprzedaży działek i zmian ewidencyjnych z tym związanych w zakresie powierzchni działek jest prawidłowy czy też nie.

SKO utrzymując decyzje ustaliło stan faktyczny w oparciu o dokumenty potwierdzające stan własności gruntów w postaci wypisu z rejestru gruntów,

w którym to wypisie nie uwzględniono jako działek należących do strony działek

nr [...]. Podstawa do zmiany w ewidencji gruntów były prowadzone postępowania egzekucyjne w wyniku których nastąpiła skuteczna sprzedaż tych działek. Strona jednak podważa, że działania organów egzekucyjnych jak i sądów były w tym zakresie zgodne z prawem i dopuszczalne.

Podkreślić zatem należy, że w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości cały spór odnosi się do ustalenia jaka jest powierzchnia działek rolnych do opodatkowania, albowiem strona nie uznaje utraty własności tych działek w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Zarzut w tym zakresie nie jest zasadny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona nie jest już właścicielem działek nr [...]. Ponadto należy wskazać, że organy podatkowe w zakresie rozpatrywania sprawy w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości nie mają kompetencji do oceny działań sądowych organów egzekucyjnych czy sądów powszechnych. Ustalenie zakresu przedmiotu opodatkowania dokonuje się w oparciu o dokumenty wskazujące na rzeczywistą powierzchnię gruntów należących do strony. Strona uważa, że zmniejszenie podstawy opodatkowania w podatku rolnym jej gruntów z dawnych 55,8400 ha do 44,1100 ha nie było prawidłowe a prowadzone postępowania egzekucyjne wadliwe. Strona nie przyjmuje do wiadomości okoliczności utraty ponad 11 ha gruntów w wyniku egzekucji podnosząc zarzuty nieprawidłowo prowadzonego przez organy egzekucyjne i sądy postępowania a także dokonania na podstawie prawomocnych wyroków zmian w ewidencji gruntów przez Starostwo Powiatowe. W toku postępowania jednoznacznie wykazano, że powierzchnia fizyczna gruntów należących do strony wynosi 44,1100 ha i na rok 2019 stanowi ona przedmiot opodatkowania, w żadnym zakresie nie można uznać, że opodatkowana powinna być powierzchnia większa tj. 55,8400 ha, albowiem działki nr [...] w 2019 r. nie były już własnością strony i nie występują w rejestrze gruntów jako działki należące do strony.

W ocenie Sądu zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy był zupełny i wystarczał do tego ustalenia i podjęcia rozstrzygnięcia.

Niezasadne są zarzuty dotyczące braku podstaw dokonania ustaleń na podstawie wpisów do ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów. Podatnikami tego podatku są zatem właściciele gruntów a nie byli właściciele. Podstawę opodatkowania podatkiem stanowi: dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na tle przytoczonego przepisu w orzecznictwie przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 jednakże okoliczności takie nie miały w niniejszej sprawie miejsca.

W orzecznictwie stwierdza się, że organ podatkowy przy wymiarze podatku

od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego związany jest zawartymi

w ewidencji gruntów i budynków informacjami i danych tych nie może korygować

w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (tak: wyrok NSA z 20 marca 2018 r., IIFSK 860/16). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa wart. 194 o.p. i stanowią dowód tego,

co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające

z ewidencji.

Skarżący do odwołania dołączył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].07.2019 roku. Postanowienie to potwierdza, że przeniesienie własności gruntów nastąpiło już znacznie wcześniej a wpisy dokonane w ewidencji gruntów są prawidłowe.

Z uzasadnienia prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt. [...] wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Sąd Rejonowy:

-przesądził własność nieruchomości położonej: [...] działki gruntu

o nr [...] o pow. 2,3900ha, stanowiącej grunt rolny, dla której Sąd Rejonowy

prowadzi księgę wieczystą, dla której dłużnikom (B.M. i S.M. przysługuje prawo własności na rzecz nabywców M.D. i M.D. na zasadach wspólności ustawowej za cenę nabycia 32.200 zł która została uiszczona w całości;

- przesądził własność nieruchomości położonej: [...] działki gruntu

o nr [...] o pow. 0,48000 ha, stanowiącej grunt rolny, dla której Sąd Rejonowy

prowadzi księgę wieczystą, dla której dłużnikom B.M. i S.M. przysługuje prawo własności na rzecz nabywców M.D. i M.D. na zasadach wspólności ustawowej za cenę nabycia 19.950 zł która została uiszczona w całości;

- przesądził własność nieruchomości położonej: [...] działki gruntu nr [...] o pow. 6,02 ha, stanowiącej grunt rolny, symbol użytku Rlllb 4,04, RIVa 1,50 ha RIVb 0,18 ha RV 0,10 ha N 0,10 ha dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą, dla której dłużnikom B.M. i S.M. przysługuje prawo własności na rzecz nabywcy P.M.L. za cenę nabycia 93.500 zł która została uiszczona w całości,

- przesądził własność nieruchomości położonej [...] działki gruntu o nr [...] o pow. 2,94 ha, stanowiącej grunt rolny, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą, dla której dłużnikom B.M. i S.M. przysługuje prawo własności na rzecz nabywcy B.T.T. za cenę nabycia 21.500 zł która została uiszczona w całości,

- nakazał dłużnikom B. i S.M., aby wydali nabywcom opisane nieruchomości w stanie wolnym.

Natomiast postanowienie o sprostowaniu postanowienia w przedmiocie przybicia i przysądzeniu własności nieruchomości dotyczyło prawidłowego określenia poprzedniego właściciela (nie B. i S.M. tylko S.M.).

Powyższe pozbawia wszelkich wątpliwości, iż na dzień wydania przedmiotowej decyzji Skarżący nie jest właścicielem przedmiotowych gruntów. Przedłożone przez Stronę dokumenty – postanowienie o sprostowaniu - nie świadczą o nieprawidłowości ustalenia przedmiotu opodatkowania. Strona nie podważyła ustaleń wynikających z ewidencji gruntów.

Mając powyższe na uwadze jako niezasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. natomiast pomimo, że zaskarżonej decyzji można zarzucić naruszenie art. 210 § 4 i art. 47 1 i 2 O.p., to jednak naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy.

Z tego też względu na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.