Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1450/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134 § 1, art 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/10 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1927/10 oddalił skargę J. W. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] października 2010 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie zawieszenia J. W. w pełnieniu obowiązków służbowych i zwolnienia jej od innych obowiązków służbowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że funkcjonariuszce celnej – J. W. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 258 § 1 k.k. i art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 12 k.k. w związku z art. 65 § 1 k.k. Dlatego też Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zawiesił ją w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy, a kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. przedłużył okres zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego i zwolnił funkcjonariuszkę od pełnienia innych obowiązków służbowych od dnia 2 lipca 2009 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ wyjaśnił, iż zawieszenie w pełnieniu obowiązków znajdowało oparcie w art. 23 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.). Stosownie do ust.1 powołanego artykułu ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (obowiązującej na dzień wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych) funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. W myśl ust. 3 art.23 ustawy w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zaistniały szczególne okoliczności, o których mowa w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. J. W. zarzucono bowiem udział w zorganizowanej grupie albo związku, mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego i przyjmowanie korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy. Prowadzone przeciwko niej postępowanie karne dotyczyło przestępstwa popełnionego umyślnie, ściganego z oskarżenia publicznego i związanego z wykonywaniem obowiązków służbowych. Z uwagi na charakter zarzuconych czynów oraz toczące się nadal postępowanie karne przedłużenie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych było w pełni uzasadnione, gdyż w sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek uniemożliwiający pełnienie przez funkcjonariusza służby czynnej do czasu zakończenia postępowania karnego. Dlatego też, w ocenie organu, brak było podstaw z art. 156 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia J. W. w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. W., domagając się stwierdzenia jej nieważności bądź uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej przez nieuwzględnienie, że nie stanowi "szczególnie uzasadnionego wypadku" sam fakt przedłużającego się postępowania przygotowawczego, prowadzonego w stosunku do funkcjonariusza celnego, zaś rozstrzygnięcie o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego jedynie w oparciu o tę podstawę narusza prawo w sposób rażący. Nadto w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. w sytuacji, gdy decyzja ta rażąco narusza prawo, albowiem zapadła w sytuacji braku materialnoprawnej podstawy, określonej w art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.) skargę J. W. oddalił.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że tryb określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze decyzja narusza prawa, po drugie zaś uchybienie to musi mieć charakter rażący. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Musi to być jednak wada tkwiąca w samej decyzji, a tego rodzaju wada na ogół jest jednak następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego może w szczególności polegać na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania, ewentualnie na błędzie w subsumcji, albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie można uznać, że doszło do naruszenia prawa w sposób rażący. Zgodnie z art. 23 ust. 3 obowiązującej w dniu wydania decyzji ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Przepis ten jest jednoznaczny i wskazuje na konieczność zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku jako przesłanki wydania decyzji w tym trybie. Użycie przez ustawodawcę tego niedookreślonego zwrotu oznacza, że decyzja o przedłużeniu okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych ma charakter uznaniowy. Z tego względu wykładnia art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej nie może prowadzić do rozszerzenia pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki". Jednakże przepis powinien odnosić się do takich sytuacji, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie obowiązków służbowych przez celnika, a na konieczność jego odsunięcia od pełnienia tych obowiązków wskazuje ważny interes służby. W ocenie Sądu I instancji, organ zasadnie przyjął, że rodzaj i rozmiar postawionych skarżącej zarzutów, tj. udziału w zorganizowanej grupie albo związku, mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego i przyjmowanie korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy, uzasadniał zawieszenie funkcjonariuszki w pełnieniu służby. W kontekście zarzucanych czynów (art. 258 § 1 k.k. oraz art. 228 § 3 k.k. w zb. z art. 271 § 3 k.k.) nie można też uznać, że organ przekroczył granice uznania, albowiem zarzuty postawione celniczce opierają się na czynach pozostających w bezpośrednim związku ze służbą. Ponadto decyzja o przedłużeniu zawieszenia, podjęta w oparciu o art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, znajduje dodatkowe uzasadnienie w kontekście prewencyjnym, jak i ewentualnego zabezpieczenia dowodów

Odnosząc się do zarzutów proceduralnych podniesionych w skardze, WSA w Warszawie podkreślił, że nie każde uchybienie procesowe może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie nie doszło do uchybień mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Reasumując, nie można uznać, iż organ, wydając decyzję o przedłużeniu zawieszenia na podstawie art. 23 ust. 3 cytowanej ustawy, naruszył prawo w sposób rażący i uzasadniający stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a

W skardze kasacyjnej J. W., reprezentowana przez radcę prawnego, domagała się uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, bądź też jego uchylenia i rozpoznania skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2004 Nr 156, poz. 1641 tj. ze zm.) poprzez błędną wykładnię to jest uznanie, że "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" dającym podstawę do przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego jest sam fakt toczącego się postępowania karnego oraz rodzaj i rozmiar postawionych skarżącej zarzutów;

2/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez pominięcie w zakresie kontroli naruszenia przez organ przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przyjęcie, że w sprawie nie można uznać, iż doszło do naruszenia w sposób rażący. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. nastąpiła pomimo, że organ ten w oparciu o art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej wydał w dniu [...] czerwca 2009 r. decyzję o przedłużeniu okresu zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych, uznając, że sytuacja skarżącej spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego wypadku";

- art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak rozpatrzenia oraz odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, a w szczególności zarzutów opisanych w pkt II lit. b skargi, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. rażąco narusza prawo, bowiem zapadła przy pominięciu zastosowania art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a, do stosowania których obliguje art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Tym samym Sąd I instancji zupełnie dowolnie przyjął, że organ prawidłowo prowadził postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w B.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wyraził pogląd że w niniejszej sprawie nie wystąpił żaden szczególny wypadek uzasadniający przedłużenie zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych aż do czasu zakończenia postępowania karnego. Dyrektor Izby Celnej w B. uznał, że wypadek taki stanowi sam fakt toczącego się nadal przeciwko skarżącej postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, które związane jest z wykonywaniem obowiązków służbowych. Tym samym organ rażąco naruszył art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. W momencie wydania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., sytuacja skarżącej wyczerpywała przesłanki wskazane wyłącznie w art. 23 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, tj. wszczęto przeciwko niej postępowanie karne w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, nie występowały zaś żadne inne okoliczności, które powodowałyby niemożliwość dalszego pełnienia obowiązków służbowych przez celnika, nie zaistniała zatem przesłanka "szczególnie uzasadnionego wypadku". WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 17/09 podał, że nie uzasadnia przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych w szczególności sam fakt przedłużania się postępowania karnego ponad 3 miesiące "pierwotnego" zawieszenia w pełnieniu obowiązków. Proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na jawną między nimi sprzeczność. Okoliczności zaistniałe w sprawie zostały wskazane w hipotezie przepisu art. 23 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, nie mogą zatem wyczerpywać jednocześnie hipotezy przepisu szczególnego, tj. art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 611/10 o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) możemy mówić, gdy występuje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jest ono z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa.

Skarżący kasacyjnie dodał również, że zgodnie z przepisem art. 1 § 2 P.u.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis ten stanowi o kryterium kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Sąd administracyjny narusza ten przepis wówczas, gdy pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych, skargi w ogóle nie rozpoznaje bądź rozpoznaje ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności. WSA w Warszawie niewłaściwie skontrolował decyzje organu. Pominął w zakresie kontroli naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przyjął, że w sprawie nie można uznać, iż doszło do naruszenia prawa w sposób rażący. Dyrektor Izby Celnej nie wskazał bowiem żadnej szczególnej przesłanki, która uzasadniałaby przedłużenie zawieszenia w pełnieniu obowiązków. Powyższego naruszenia nie dopatrzył się Szef Służby Celnej. Sąd I instancji powielił naruszenie dokonane przez Szefa Służby Celnej, poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd I instancji w żadnej mierze nie rozważył zarzutów skarżącej dotyczących naruszeń proceduralnych w sprawie, tj. naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 8, art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów. Można w nim również zauważyć pewną dysproporcję. WSA w Warszawie dość szczegółowo przytoczył stan faktyczny sprawy. Natomiast bardzo ogólnikowo potraktował istotne, z punktu widzenia prawa skarżącej do zaskarżenia wyroku - zarzuty proceduralne oraz ich szczegółowe wyjaśnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym uregulowanym w Dziale IV ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływana jako P.p.s.a.) obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 tej ustawy Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania w ujęciu art.183 § 2 P.p.s.a., zatem sprawa podlegała rozpoznaniu w granicach wyznaczonych zarzutami strony wnoszącej skargę kasacyjną.

Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej sprowadzają się w istocie do kwestionowania prawidłowości wykładni i zastosowania przez organy celne a także Sąd I instancji art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.- dalej powoływana jako ustawa, bądź ustawa z dnia 24 lipca 1999 r.) oraz oceny czy w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przed rozstrzygnięciem tych kwestii na wstępie zauważyć należy, iż zawieszenie w czynnościach służbowych jest zdarzeniem prawnym, którego skutki prawne polegają na czasowym odsunięciu funkcjonariusza od wykonywania obowiązków służbowych i częściowym ograniczeniu należnego mu wynagrodzenia, a więc na okresowej zmianie treści stosunku służbowego. Następuje ono wówczas, gdy wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych jest niewskazane ze względu na dobro służby. W świetle przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. zawieszenie miało charakter obligatoryjny (art.23 ust.1) lub fakultatywny (art.23 ust.2). W pierwszym przypadku o konieczności odsunięcia funkcjonariusza od obowiązków służbowych przesądził sam ustawodawca, przyjmując, że funkcjonariusz podlega obligatoryjnemu zawieszeniu w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego. Inna sytuacja zachodzi natomiast, gdy przeciwko celnikowi wszczęte zostało postępowanie karne w sprawie o przestępstwo popełnione nieumyślnie ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne, o którym mowa w rozdziale 12. Wówczas decyzję w tej kwestii ustawodawca pozostawił uznaniu organu, zastrzegając jednocześnie, że z tych uprawnień może on skorzystać, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Zarówno w przypadku obligatoryjnego jak i fakultatywnego zawieszenia odsunięcie funkcjonariusza od obowiązków służbowych następuje na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

Zgodnie z art.23 ust.3 ustawy okres zawieszenia można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Skoro w przepisie tym jest mowa o przedłużeniu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego, to nie ulega wątpliwości, że przewidziana w nim instytucja może mieć zastosowanie wówczas, gdy funkcjonariusz został odsunięty od obowiązków służbowych z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego i wtedy gdy taka przyczyna jego zawieszenia jeszcze nie ustała, bowiem postępowanie karne nadal jest w toku. Chodzi tu zatem o stan związany z przedłużającym się postępowaniem karnym, na który to stan strony łączącego ich stosunku służbowego nie mają w istocie żadnego wpływu, a który może jednak oddziaływać na zakres ich wzajemnych praw i obowiązków. W takim przypadku występuje oczywista kolizja interesów stron stosunku służbowego. Funkcjonariusz może bowiem przejawiać zainteresowanie ponownym podjęciem obowiązków służbowych, co wiąże się między innymi z odzyskaniem przez niego prawa do pełnego wynagrodzenia (zamiast otrzymywanego w okresie zawieszenia 50 % wynagrodzenia), natomiast w interesie formacji na ogół leży to, by taki powrót - co do zasady- następował dopiero po całkowitym "oczyszczeniu" funkcjonariusza ze stawianych mu zarzutów w sprawie karnej. Taką kolizyjną sytuację ustawodawca zdecydował się rozwiązać w ten sposób, że dopuścił możliwość dalszego odsunięcia funkcjonariusza od pełnienia obowiązków służbowych "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Oznacza to, że dopuszczalność zastosowania omawianej instytucji uwarunkowana została zaistnieniem przesłanki zdefiniowanej przy użyciu tzw. pojęcia niedookreślonego. Taki zabieg jest dość często spotykany w polskim porządku prawnym. Ustawodawca niejednokrotnie wykorzystuje pojęcia nieostre w celu elastycznego ukształtowania sytuacji prawnej obywatela, co pozwala na uniknięcie rozwiązań nadmiernie kazuistycznych. Dlatego niedopuszczalna jest co do zasady abstrakcyjna wykładnia pojęć prawnie niezdefiniowanych. Ich znaczenie musi być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa. Organ obowiązany jest ustalić znaczenie nieostrego pojęcia w konkretnie badanym przypadku, uwzględniając przy tym zarówno okoliczności danej sprawy, jak i treść oraz cel przepisu, w którym taki zwrot został użyty oraz cel aktu prawnego, w którym dany przepis został umieszczony.

Przy odkodowaniu pojęcia szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art.23 ust.3 ustawy, należy zatem mieć przede wszystkim na uwadze to, że zwrot ten określa jedną z przesłanek warunkujących dopuszczalność przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza Służby Celnej w pełnieniu obowiązków służbowych, a generalnie – o czym była już mowa- celem instytucji związanych z czasowym odsunięciem funkcjonariusza od wykonywania obowiązków służbowych jest dobro formacji, w której pełni on służbę. Z tych względów chybione są zarzuty autora skargi kasacyjnej co do błędnej wykładni art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. Sąd I instancji oraz organy celne prawidłowo bowiem przyjęły, że użyty w powołanym przepisie zwrot "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" należy odnosić właśnie do takich sytuacji, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie obowiązków służbowych przez celnika, a konieczność jego odsunięcia od takich zadań zachodzi ze względu na ważny interes służby. Zatem omawiana instytucja znajduje zastosowanie, gdy organ wykaże zaistnienie tej przesłanki przez pryzmat możliwości wykonywania przez celnika obowiązków służbowych, a tym samym i realizacji de facto zadań, które państwo powierzyło formacji, w której ten funkcjonariusz publiczny pełni służbę.

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak wynika z jej art. 1, wprowadziła "jednolitą umundurowaną Służbę Celną", której celem jest zapewnienie zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego (ust. 1), a zadaniem - realizacja polityki celnej państwa w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów (ust. 2). Według przepisów ustawy, Służbę Celną pełnią funkcjonariusze celni, których stosunki służbowe powstają w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby (art. 10 ust. 1). Specyfika statusu funkcjonariuszy Służby Celnej i innych służb mundurowych była niejednokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniach swoich orzeczeń zwracał przy tym uwagę, że kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym, niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych (vide wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, wyrok TK z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt K 46/05). W tego typu sprawach aktualność zachowuje ponadto pogląd funkcjonujący w sądownictwie administracyjnym, zgodnie z którym dobro Służby Celnej i potrzeba zapewnienia autorytetu państwa, którego zadania realizuje ta formacja, wymagają, aby w gronie funkcjonariuszy celnych znajdowały się osoby wolne od jakichkolwiek podejrzeń, czemu ustawodawca dał wyraz w art. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r., ustanawiając warunek, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Funkcjonariusza, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne w sprawie o przestępstwa popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego, z całą pewnością –przynajmniej do czasu oczyszczenia go z takich zarzutów- nie można określić jako osoby o nieposzlakowanej opinii niezbędnej do pełnienia służby (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 r. sygn. I OSK 877/05).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że J. W. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa związanego bezpośrednio z wykonywanymi obowiązkami służbowymi. Waga i rodzaj zarzucanego jej czynu (przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, o charakterze korupcyjnym i dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej) dają podstawy do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do dochowania wymogu nieposzlakowanej opinii. Nieposzlakowana opinia wiąże się między innymi z poszanowaniem porządku prawnego. Celnik dopuszczający się wspomnianego rodzaju przestępstwa takich gwarancji nie daje. Oczywistym zatem jest, że nie może on pełnić dotychczasowych obowiązków, a tym samym do czasu zakończenia postępowania karnego musi być odsunięty od wykonywania zadań realizowanych w imieniu państwa. Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutami stawianymi przez skarżącą kasacyjnie, jakoby organy orzekające w sprawie dowolnie, bez rozważenia słusznego interesu strony, podjęły decyzje o przedłużeniu okresu jej zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. W okolicznościach niniejszej sprawy interes J. W. nie mógł zyskać przewagi nad interesem i dobrem formacji, której jest ona funkcjonariuszem. Szef Służby Celnej rozważył wszystkie istotne okoliczności sprawy, a stanowisko swoje prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił w motywach podjętych decyzji, trafnie przy tym podkreślając, że publiczny charakter służby celników determinuje konieczność stawiania funkcjonariuszom szczególnych wymagań, także etycznych.

Podkreślenia również wymaga, że kontrolowana przez Sąd I instancji została wydana w trybie nadzwyczajnym- stwierdzenia nieważności w oparciu o przepis art. 156 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu cytowanego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze- skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności- gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., sygn. akt III ARN 19/94). W rozpoznawanej sprawie weryfikowana decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nie została wydana z tak rozumianym rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej nie określa, jakie okoliczności należy uznać za szczególne, pozostawiając to ocenie organu wydającego rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od oceny jej stanu faktycznego przez organy administracji publicznej, bądź też w sprawie mamy do czynienia z różną wykładnią przepisów prawa, nie może dojść do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Zatem rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne. Odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie ma cechy rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy konstrukcyjne, w tym także odnoszące się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ponadto zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., sąd ma obowiązek przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających znaczenie w sprawie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2007 r., I OSK 634/06, LEX nr 320607)

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.