Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1141/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 217, 2018 i 219
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 12 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 900
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi C. Z. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

C.Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych w art. 12 ust, 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz.U. z 2019r., poz. 288, z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "ustawą o emeryturach mundurowych").

W dniu [...] sierpnia 2018 r. wpłynął do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, za pośrednictwem Departamentu Budżetu, Logistyki i Kadr Krajowej Administracji Skarbowej Ministerstwa Finansów, wniosek C.Z., byłego funkcjonariusza Służby Celno - Skarbowej (wcześniej Służby Celnej) w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez ww. służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych w art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach mundurowych, tj. przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust, 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o Służbie Celnej z 1999 r. oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm.).

Strona uzasadniała przedmiotowy wniosek pełnieniem obowiązków Zastępcy [...] Departamentu [...] w Ministerstwie [...] w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] lutego 2017 r., a tym samym sprawowaniem nadzoru nad komórkami organizacyjnymi, w tym Wydziału [...] (następcy Wydziału [...]) wywodząc, że ich zadania ukierunkowane były między innymi na zapobieganie i zwalczanie przestępczości poprzez dostarczanie nowoczesnych narzędzi do kontroli oraz szkolenia funkcjonariuszy wydziałów zwalczania przestępczości w izbach celnych.

Jednocześnie wnioskodawczyni wskazała na realizowane w Wydziale [...] projekty, prezentując stanowisko z zakresu nadzorowanych projektów wynika, że ich celem było zapewnienie sprawnego i skutecznego rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępstw, tj. zadań o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej.

Po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmówił, wydania zaświadczenia potwierdzającego przez stronę pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych w art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach mundurowych.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej na poczet niniejszej sprawy przywołuje w pierwszej kolejności rozważania zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt K 39/13, który orzekł m.in., że cyt.:,, (...) w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404 oraz z 2014 r. poz. 486, 1055, 1215, 1395 i 1662) są niezgodne z art. 32 Konstytucji".

Jednocześnie z komunikatu (strona intemetowa:http://trybunal.gov.pl/s/k-3913/) wynika, iż: "(...) rozpoznając sprawę dotyczącą uprawnień emerytalnych funkcjonariuszy Służby Celnej Trybunał Konstytucyjny ustalił, że system zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych stanowi szczególny rodzaj ustawowego "przywileju" z punktu widzenia osób objętych powszechnym systemem emerytalnym. Korzystniejsze zasady nabywania przez funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnień emerytalnych, ustalania podstawy wymiaru emerytury oraz tzw. wysługi emerytalnej są uzasadniane szczególnymi warunkami pełnienia przez nich służby. Nie wynika z tego jednak obowiązek ustawodawcy - po wyważeniu konkurujących ze sobą wartości konstytucyjnych - do zapewnienia takiego samego świadczenia emerytalnego każdemu funkcjonariuszowi i każdej służbie "mundurowej", bez względu na cechy i okoliczności charakteryzujące beneficjentów. Z konstytucji nie wynika obowiązek ustawodawcy obejmowania kolejnych grup zawodowych systemem zaopatrzenia społecznego czy tworzenia przepisów na jego wzór. Wręcz przeciwnie, Z konstytucyjnych zasad, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli (art.1), urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art.2) oraz równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) wynika obowiązek dla ustawodawcy objęcia powszechnym systemem emerytalnym wszystkich grup zawodowych, w tym pracowników, rolników i funkcjonariuszy. W jego ramach ustawodawca może - według starannie wyważonych racji - różnicować zasady nabywania praw emerytalnych, ustalania podstawy wymiaru emerytury oraz tzw. wysługi emerytalnej stosownie do specyfiki zawodu czy służby, w tym sprawności fizycznej, warunków pracy czy zagrożenia dla zdrowia i życia - zawsze zachowując istotę tego prawa. Trybunał stwierdził, że w istocie tzw. służby mundurowe są kategorią zbiorczą, w skład której wchodzą grupy zawodowe o dość zróżnicowanej specyfice celów i zadań, struktury organizacyjnej, wymagań stawianych kandydatom na funkcjonariuszy, uprawnień oraz obowiązków i praw, uposażenia i świadczeń pieniężnych oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej, jak chociażby Policja, Agencja Wywiadu, Państwowa Straż Pożarna i Służba Więzienna. W konsekwencji z samego określenia przez ustawodawcę danej formacji jako mundurowej lub umundurowanej nie można a priori wysnuwać wniosku, że status prawny takich formacji i ich funkcjonariuszy powinien być kształtowany przez ustawodawcę w sposób identyczny czy podobny. Ustawodawca powierzył jednak Służbie Celnej zadania podobne do zadań Policji. Do zadań Służby Celnej należy bowiem również rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie określonych przestępstw i wykroczeń. Sytuacja prawna funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy je wykonują jest podobna do funkcjonariuszy Policji, którym jednocześnie przysługują emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego".

W ocenie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej intencja i wola ustawodawcy zawarta w omawianych przepisach jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, albowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy Służby Celnej (obecnie Służby Celno - Skarbowej), którym powierzono zadania polegające na rozpoznawaniu, wykrywaniu, zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw i wykroczeń. Jednocześnie realizacja tych obowiązków wiąże się z narażeniem życia i zdrowia przez funkcjonariuszy, którym z tego względu przyznano prawo do stosowania środków przymusu bezpośredniego i przede wszystkim broni palnej (art. 67 ust. 2 i 70 ustawy o Służbie Celnej).

Organ zauważa, iż literalna wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach mundurowych wskazuje, iż "okres/staż służby" oraz "posiadanie w stażu służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, to dwa odrębne pojęcia w tym rozumieniu, iż nie każdy okres/staż służby jest wykonywaniem tzw. "zadań policyjnych'’.

W świetle powyższego nie można uznać stażu służby i realizacji zadań związanych np. z cyt.:"(...) Dostarczaniem nowoczesnego sprzętu do kontroli", za tożsame z zadaniami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

W dniu [...] lutego 2019 r. wpłynął do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wniosek Pani C.Z., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona kwestionowała stanowisko organu I Instancji odnośnie nie spełniania przez ww. wymogu, realizacji zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r. uprawniających nabycie prawa do emerytury policyjnej w myśl art. 12 ust, 2 ustawy o emeryturach mundurowych argumentując, że ww. przepis nie wskazuje jednakże, że muszą być to zadania wykonywane bezpośrednio przez funkcjonariusza, a zatem nieuprawniona jest zawężająca interpretacja przez organ tego przepisu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdził, iż zgodnie z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej "k.p.a.") od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, stosując odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Zaznaczono, że wydawanie zaświadczeń regulują przepisy Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 i nast. k.p.a., jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.).

Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W istocie zaświadczenie, stanowiące dokument urzędowy, zawierać może jedynie informacje o określonym stanie prawnym lub faktycznym, który został już ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi ze względu na dane zawarte w prowadzonych przez niego ewidencjach, rejestrach lub innych urzędowych zbiorach.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej, po przeanalizowaniu wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnosząc się do podnoszonych przez zarzutów, podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w swoim postanowieniu nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Na ww. postanowienie Szefa KAS z dnia [...] marca 2019 r., jak również poprzedzające je orzeczenie z dnia [...] lutego 2019 r. C.Z. wniosła za pośrednictwem organu skargę do WSA w Warszawie, stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarżąca wnosiła o:

1. uchylenie postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r.,

2. wydanie rozstrzygnięcie nakazującego Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej wydanie zaświadczenia, o które wnioskowałam w dniu [...] sierpnia 2018 r., tj. potwierdzającego pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niezbędnego do naliczenia emerytury zaświadczenia o wysokości uposażenia oraz 1/12 nagrody rocznej w okresie służby w Służbie Celnej.

Skarżąca podnosiła, iż posiada wiek uprawniający do otrzymania emerytury z systemu zaopatrzeniowego, zatem chce taki wniosek złożyć, a w nim należy wskazać 10 lat do wyliczenia emerytury.

Natomiast, wykonywanie zadań określonych w ww. przepisach ustawy o Służbie Celnej wynika ze sprawowania nadzoru nad podległymi wydziałami w okresie pełnienia służby na stanowisku zastępcy dyrektora Departamentu [...], tj. od [...] lipca 2010 r. do [...] lutego 2017 r. W szczególności był to nadzór nad realizacją zdań przez Wydział [...] oraz Wydział [...] (wcześniej Wydział [...]), których działania były skierowane między innymi na zapobieganie i zwalczanie przestępczości poprzez dostarczanie nowoczesnych narzędzi do kontroli i szkolenia funkcjonariuszy wydziałów zwalczania przestępczości w izbach celnych.

Nadzorowany Wydział [...] w powyższym okresie realizował następujące projekty:

1) Doposażenie grup mobilnych w przewoźne urządzenia rentgenowskie do prześwietlania pojazdów i kontenerów (nr proj.: [...])

2) Zakup systemu skanującego [...] dla polskiej Służby Celnej (nr proj.: [...]),

3) Rozwój zintegrowanego systemu łączności dla administracji celnej (nr proj.: [...]),

Strona 2 z 5

4) Przeszkolenie funkcjonariuszy celnych z zakresu wykorzystania i obsługi systemu [...] i [...] (Nr Proj.: [...]),

5) Podniesienie bezpieczeństwa obszaru Schengen poprzez doposażenie laboratoriów polskiej Służby Celnej (nrproj.: [...]),

6) Rozbudowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa dla obiektów granicznych administracji celnej na zewnętrznej granicy UE (nr proj.: [...]),

7) Przeprowadzenie szkoleń doskonalących dla przedstawicieli Służby Celnej i Straży Granicznej (Nr Proj.: [...]),

8) Przygotowanie kadr Służby Celnej do realizacji Programu Antykorupcyjnego Polskiej Służby Celnej 2010-2013+ (nrproj.: [...]),

9) Przygotowanie mobilnych grup kontrolnych Służby Celnej do wykonywania zadań szybkiego reagowania i zarządzania kryzysowego [...],

10) Przygotowanie Służby Celnej do wdrożenia systemu [...],

11) Rozwój zintegrowanego systemu łączności dla administracji celnej [...],

12) Zwiększenie bezpieczeństwa i zdolności operacyjnych Służby Celnej w walce z przestępczością transgraniczną i zorganizowanymi grupami przestępczymi Nr [...],

13) Zakup systemu skanującego [...] dla Izby Celnej w [...].

Z zakresu nadzorowanych przeze mnie projektów wynika, że ich celem było zapewnienie sprawnego i skutecznego rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępstw, tj. zadań o których mowa w art. 12 ust. ł pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej.

Art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) wskazuje jako warunek nabycia prawa do emerytury policyjnej pełnienie służby przy wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Nie wskazuje jednakże, że muszą być to zadania wykonywane bezpośrednio przez funkcjonariusza, a zatem nieuprawniona jest zawężająca interpretacja przez organ tego przepisu. Dostarczanie nowoczesnego sprzętu do kontroli, szkolenia funkcjonariuszy komórek zwalczania przestępczości to podejmowanie działań mających na celu niedopuszczenie do popełnienia przestępstwa oraz zwalczanie tych czynów, poprzez zapewnienie odpowiednich warunków, bez których działania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej byłyby nieskuteczne lub wręcz niemożliwe. Nie mogą być zatem wyłączone z tego obszaru, gdyż funkcjonariusze bezpośrednio sprawujący kontrolę na bieżąco w trakcie służby z nich korzystali i korzystają. Zapobieganie, to m.in. prewencja, a zatem również zapewnienie wyszkolenia i sprzętu, które to elementy mają "zniechęcić, odstraszyć" osoby planujące popełnienie czynu zabronionego przepisami prawa.

W ocenie skarżącej przedmiotowe postanowienia zostały wydane ponadto z naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 7 - zasady prawdy obiektywnej, w art. 8 - zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz w art. 11 - zasady przekonywania.

W sprawie nie zostały wykonane żadne czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, arbitralnie przyjęto, że tylko wskazanie wprost w karcie zakresu obowiązków bądź opisie stanowiska, jednego z zadań określonego w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej lub art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej uprawnia do wskazania, że dany okres stanowi podstawę do objęcia uprawnieniami emerytalnymi wynikającymi z art. 12 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Tymczasem bez dokładnego wyjaśnienia pojęć "rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń", zwartych we wszystkich wskazanych przepisach obydwu ustaw o Służbie Celnej nie jest możliwe ustalenie jakiego rodzaju czynności i zadania wykonywane bezpośrednio przez funkcjonariuszy stanowią podstawę do wskazania, iż są to tak zwane zadania policyjne. Pamiętać przy tym należy, że badane w sprawie dokumenty (zakresy czynności) zostały wydane w latach 2002 - 2017, a więc przed objęciem funkcjonariuszy zaopatrzeniowym systemem emerytalnym, mogą one, w związku z tym, służyć jako postawa do stwierdzenia czy dane czynności mieszczą się w pojęciu zadań policyjnych tylko po ich dogłębnym przeanalizowaniu. Ponadto wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej są to zadania całej Służby Celnej, natomiast to na organie ciąży obowiązek określenia w jaki indywidualny sposób dany funkcjonariusz realizuje te zadania w swojej służbie. To bowiem zbiór indywidualnie wykonywanych przez funkcjonariuszy czynności składa się na realizacją zadań przez Służbę Celną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Postępowanie prowadzone przez organ opierało się o przepisy regulujące tryb wydawania zaświadczeń, mające w stosunku do przepisów ogólnych procedury administracyjnej charakter uproszczony. Przejawia się to między innymi w ograniczonym pod względem zakresu postępowaniu dowodowym. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub, gdy osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Przywołany wyżej przepis należy czytać łącznie z regulacją art. 218 § 1 k.p.a., który precyzuje, co może być potwierdzone zaświadczeniem. Zgodnie z powołaną normą, zaświadczenie może potwierdzać fakty, albo stan prawny wynikający z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Z powołanych przepisów wynika, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Dlatego nie jest dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Postępowanie to ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r., I OSK 104/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie ulega wątpliwości, że przepisy art. 217-219 k.p.a., określające prawny reżim wydawania zaświadczeń, powinny być stosowane przez organy administracji w sposób ścisły. Zaświadczenie jest bowiem dokumentem urzędowym, mogącym stanowić dowód w rozumieniu procesowym, za którym przemawia prawne domniemanie prawdziwości zawartych w nim informacji.

Skoro zaświadczenie ma być potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanie zaświadczenia w sytuacji wątpliwości co do tych faktów bądź stanu prawnego i istnienia sporu w zakresie interpretacji przepisów nie mogło mieć miejsca.

Mając na uwadze opisaną charakterystykę zaświadczenia, którego rola w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych w judykaturze zwracano uwagę, że jeżeli problematyka której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe. Jeżeli zatem kwestia objęta żądaniem zaświadczenia budzi wątpliwości, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia. W drodze zaświadczenia nie można bowiem rozstrzygać kwestii spornych. Skoro zaświadczenie ma być oparte na dokumentach, to oznacza, że to co ma potwierdzać musi być oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów. Wydaje je się wówczas, gdy fakt powstania skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi czegokolwiek rozstrzygać (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22.03.2019r., sygn. akt IISA/Po 345/19).

Organ w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach mundurowych wskazuje, iż "okres/staż służby" oraz "posiadanie w stażu służby, co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych odpowiedni w art. 1 ust.2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej lub art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej" to dwa odrębne pojęcia w tym rozumieniu, iż nie każdy okres/staż służby jest wykonywaniem tzw. "zadań policyjnych". Powyższe okoliczności w ocenie organu jednoznacznie wskazują, że nie można uznać stażu służby i realizacji zadań w postaci: doposażenie grup mobilnych w przewoźne urządzenia rentgenowskie do prześwietlania pojazdów i kontenerów (nr proj.: [...]), zakup systemu skanującego [...] dla polskiej Służby Celnej (nr proj.: [...]), rozwój zintegrowanego systemu łączności dla administracji celnej (nr proj.: [...]), przeszkolenie funkcjonariuszy celnych z zakresu wykorzystania i obsługi systemu [...] i [...] (Nr Proj.: [...]), podniesienie bezpieczeństwa obszaru Schengen poprzez doposażenie laboratoriów polskiej Służby Celnej (nrproj.: [...]), rozbudowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa dla obiektów granicznych administracji celnej na zewnętrznej granicy UE (nr proj.: [...]), przeprowadzenie szkoleń doskonalących dla przedstawicieli Służby Celnej i Straży Granicznej (Nr Proj.: [...]), przygotowanie kadr Służby Celnej do realizacji Programu Antykorupcyjnego Polskiej Służby Celnej 2010-2013+ (nrproj.: [...]), przygotowanie mobilnych grup kontrolnych Służby Celnej do wykonywania zadań szybkiego reagowania i zarządzania kryzysowego [...], przygotowanie Służby Celnej do wdrożenia systemu [...], rozwój zintegrowanego systemu łączności dla administracji celnej [...], zwiększenie bezpieczeństwa i zdolności operacyjnych Służby Celnej w walce z przestępczością transgraniczną i zorganizowanymi grupami przestępczymi Nr [...], zakup systemu skanującego [...] dla Izby Celnej w [...], za zdania tożsame z zadaniami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. Skarżąca wykonywała bowiem zadania z zakresu logistyki a nie czynności o charakterze "policyjnym".

Jak wspomniano na wstępie, nie jest dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W przedmiotowej sprawie zarysował się natomiast spór prawny na tle obowiązujących przepisów i ich wykładni. Tryb określony w art. 217 k.p.a. i nast. nie może służyć, niejako zastępczo do rozstrzygania tego typu sporów. Skoro w ewidencji organu nie widnieją informację, iż skarżąca wykonywała zadania określone w spornych przepisach, to organ zaświadczenia zgodnego z żądaniem skarżącej nie mógł wydać. Co więcej w trybie określonym omawianymi przepisami nie mógł prowadzić postępowania na okoliczność ustalenia tego czy zadania wykonywane przez skarżąca mieściły się w dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, skoro żaden dokument znajdujący się w zasobach organu tego nie poświadczał a kwestia wykładni wspomnianego przepisu jest sporna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zatem, że zarzuty skargi są całkowicie bezzasadne. Należy przy tym dodać, że organ prowadził postępowanie w takim zakresie w jakim jest to właściwe dla tego typu sprawy. Przeanalizował zadania wykonywane przez skarżącą i dokumentację znajdującą się w zasobie organu i na tej podstawie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) oddalił skargę.