Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 724/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art.130 a ust. 10h,10ii 10 j
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art.130 a ust. 10 h
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: par.14 ust.1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty za usunięcie oraz przechowywanie pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w G. z dnia [...] r., nr [...] znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej L. J. kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy, nałożył na L. J. obowiązek uiszczenia kwoty [...]zł tytułem kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania oraz oszacowania pojazdu marki P. [...] o nr rejestracyjnym [...], nr identyfikacyjny pojazdu [...] rok produkcji [...]. Decyzję tę wydano na podstawie art. 130a ust. 10h, 10i i 10j ustawy z dnia [...] r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że na podstawie dyspozycji nr [...] z dnia [...] r. funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G. ww. pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym w miejscowości N. z tego względu, że osoba nim kierująca po drodze publicznej znajdowała się w stanie po spożyciu alkoholu (art. 130a ust. 2 pkt l lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym). W dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jego właścicielem był T. J., co zostało potwierdzone umową kupna sprzedaży z dnia [...] r. Pojazdem kierował w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia L. J., co wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji oraz wyroku Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny sygn. akt II K [...]. Pismem z dnia [...] r. (doręczonym [...] r.) Starosta [...] poinformował T. J. o obowiązku odebrania pojazdu z parkingu strzeżonego pouczając o skutkach nieodebrania pojazdu w ustawowym terminie 3 miesięcy w postaci wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu oraz o konieczności pokrycia kosztów związanych z usunięciem przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Pojazd w zakreślonym terminie nie został odebrany przez właściciela. Dlatego też Starosta złożył wniosek do Sądu Rejonowego w G. o orzeczenie jego przepadku. Postanowienie orzekające przepadek pojazdu uprawomocniło się [...] r. W dniu [...] r. pojazd przekazano do likwidacji. Na podstawie dokumentu uzyskanego w dniu [...] r. z Urzędu Stanu Cywilnego w G. potwierdzającego zgon T. J., właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, organ I instancji umorzył postępowanie wobec niego. Starosta ustalił, że wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt K [...] Sąd Rejonowy w G. II Wydział Karny uznał L. J. za winnego popełnienia czynu polegającego na prowadzeniu, w dniu [...] r., w [...], na drodze publicznej, samochodu osobowego P. [...] o nr rej. [...] w stanie nietrzeźwości. L. J. jako osoba która kierowała pojazdem w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia, jest osobą zobowiązaną do pokrycia powstałych kosztów na podstawie art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należne koszty zostały naliczone od dnia usunięcia pojazdu z drogi tj. od dnia [...] r. do dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego przepadek pojazdu, tj. do [...] r. Koszty te wyniosły [...] zł i składa się na nie:

1. Kwota [...]zł stanowiąca koszt usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, zgodnie z uchwałą Rady Powiatu nr [...] z dnia [...] r.,

2. Od dnia [...] r. do dnia [...] r. tj. za 87 dni koszty przechowywania pojazdu wyniosły [...] (87 x [...] zł = [...] zł), zgodnie z uchwałą Rady Powiatu nr [...];

3. od dnia [...] r. do dnia do [...] r. tj. za 365 dni koszty przechowywania wyniosły [...] zł (365 x [...] zł = [...] zł);

4. od [...] r. do [...] r. tj. za 26 dni koszty wyniosły [...] zł (26 x 39 =[...] zł), zgodnie z uchwałą Rady Powiatu nr [...] z dnia [...] r.

[...] zł to koszt oszacowania wartości pojazdu przez biegłego skarbowego.

W odwołaniu od tej decyzji L. J. podniósł, że organ I instancji o obowiązku odebrania pojazdu z parkingu poinformował tylko jego właściciela T. J.. Odwołujący się otrzymał dopiero pismo informujące go o solidarnym pokryciu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu. Jednocześnie właściciel pojazdu we wcześniejszych rozmowach informował go, że wszystko załatwił, że sprawa została zakończona. Starosta prowadził sprawę opieszale nie informując odwołującego się o jej przebiegu, a następnie zobowiązał go do zapłaty całości kosztów, co jest krzywdzące.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o nałożeniu na L. J. obowiązku zapłaty kwoty [...]zł z tytułu kosztów wynikających z usunięcia oraz przechowywania przedmiotowego pojazdu.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że okoliczności kierowania przedmiotowym pojazdem w dniu [...] r. przez odwołującego się nie budzą wątpliwości. Zatem stosownie do treści art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym słusznie został uznany za osobę dysponującą pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, a więc za osobę zobowiązaną do pokrycia kosztów określonych w art. 130a ust. 10h tej ustawy. Z istoty solidarnej odpowiedzialności wynika, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (art. 366 Kodeksu cywilnego). Mając na uwadze, że właściciel pojazdu zmarł, prawidłowym było nałożenie kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu na osobę która tym pojazdem kierowała w chwili usunięcia go z drogi. Uregulowanie zawarte w art. 130a ust. 10h i 10i omawianej ustawy ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeżeli powstaną koszty wymienione w tym przepisie organ administracji ma obowiązek wydać decyzję nakazującą ich zapłatę przez właściciela pojazdu lub osobę dysponującą pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Wydanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kosztów na osobę, o której mowa w art. 130a ust. 10i ustawy, nie zostało przez ustawodawcę uzależnione od uprzedniego powiadomienia tej osoby o obowiązku odebrania samochodu z parkingu, czy też powiadomienia jej o ewentualnych kosztach jakie powstaną, w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela. Koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powinny w przedmiotowej sprawie zostać naliczone od dnia wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi, tj. od dnia [...] r., do dnia zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego orzekającego przepadek pojazdu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1959/15). Postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt I Ns [...] dotyczące przepadku przedmiotowego pojazdu uprawomocniło się w dniu [...] r. W związku z powyższym koszty powinny zostać naliczone do dnia poprzedzającego uprawomocnienie orzeczenia, tj. do [...] r. Ponadto do kosztów, które powinien ponosić L. J. nie można zaliczyć kosztów oszacowania wartości pojazdu przez biegłego skarbowego, który to koszt potwierdza faktura z dnia [...] r. nr [...] (na kwotę [...]zł), ponieważ koszt ten został poniesiony po "zakończeniu postępowania", a więc po uprawomocnieniu się postanowienia o orzeczeniu przepadku. W konsekwencji L. J. powinny obciążać koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h u.p.r.d. w wysokości [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję L. J. oświadczył, że kwota jaką ma zapłacić jest zbyt duża, nałożona niesprawiedliwie i niesłusznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego podniósł następujące zarzuty w stosunku do zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji:

1. zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nieuwzględnienie w sposób wystarczający słusznego interesu skarżącego w postępowaniu administracyjnym,

2. naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy albowiem organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności nie zbadały kwestii czy obciążenie L. J. obowiązkiem zapłaty kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu w okresie od [...] r. do [...]. było uzasadnione;

3. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, skoro organy obciążyły skarżącego kosztami związanymi z usunięciem i przechowywaniem przedmiotowego pojazdu za cały okres od dnia [...] r. do [...] r. mimo tego, że starosta występuje z wnioskiem o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu (osoby uprawnionej do jego odbioru) i po upływie 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu. Organy orzekające w sprawie obciążyły L. J. kosztami, które nie są normalnym skutkiem jego (lub właściciela pojazdu) niewłaściwego zachowania, ale też kosztami związanymi z zaniechaniem i bezczynnością organu.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego niewątpliwie skarżący dysponował przedmiotowym pojazdem w dniu [...] r., tj. w dniu wydania dyspozycji o umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym. Po tej dacie organ I instancji podjął następujące czynności:

- w dniu [...] r. - wysłał informację o konieczności odbioru pojazdu do M. D. jako rzekomego właściciela pojazdu;

- także w dniu [...] r. wysłał powiadomienie do J. M. (widniejącego w dowodzie rejestracyjnym pojazdu),

- w dniu [...] r. organ w odpowiedzi od J. M. otrzymał umowę sprzedaży przedmiotowego pojazdu K. K. z dnia [...] r.,

- mimo uzyskania danych kolejnego właściciela Starosta nie podejmował żadnych działań w sprawie aż do [...] r. tj. przez okres prawie dwóch miesięcy (koszt z tym związany to: 63 x 33 + 12 x 38= [...] zł) kiedy to wezwał M. D. i K. K. do wykazania tytułu własności pojazdu. Podjęte próby kontaktu z K. K. okazały się bezskuteczne aż do [...] r. Starosta wysyłał korespondencję ma niezweryfikowany adres na terytorium [...], który był nieaktualny,

- w dniu [...] r. po kontakcie telefonicznym stawił się L. J. i przedstawił ciąg umów, z którego wynikało, że właścicielem pojazdu był w chwili jego usunięcia T. J.,

- dnia [...] r. Starosta powiadomił właściciela pojazdu o konieczności jego odbioru pod rygorem orzeczenia przepadku, powiadomienie zostało odebrane w dniu [...] r. 30 dniowy termin odbioru pojazdu upłynął w dniu [...] r.

- dopiero dnia [...] r. (20 dni x 38 = [...] zł) wystąpiono z wnioskiem o przepadek do Sądu Rejonowego w G., przy czym wniosek ten nie był skomplikowany i miał charakter schematyczny,

- [...] r. orzeczono przepadek pojazdu (pkt I postanowienia) oraz oddalono wniosek o zasądzenie kosztów (pkt II postanowienia),

- pełnomocnik Starosty złożył zażalenie, ale dotyczące tylko pkt II postanowienia, a więc postanowienie w zakresie niezaskarżonym tj. pkt I uprawomocniło się wcześniej niż [...] r. Okoliczność ta nie została zauważona przez żaden z organów orzekających w sprawie.

Okres postępowania międzyinstancyjnego przed sądem cywilnym, aż do daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Okręgowego w S. w zakresie kosztów postępowania tj. do [...] r. został w sposób bezprawny zaliczony jako czas w którym za parkowanie pojazdu powinien zapłacić T. J. solidarnie z L. J.. Tymczasem z upływem terminu do wniesienia zażalenia na pkt I postanowienia Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie przepadku, orzeczenie w tym zakresie stało się prawomocne, a właścicielem pojazdu stała się jednostka samorządu terytorialnego. Wszelkie koszty związane z pojazdem powstałe po tej dacie obciążają nowego właściciela pojazdu. Skarżący nie może ponosić finansowej odpowiedzialności za działanie urzędnika, który przeoczył fakt niezaskarżenia orzeczenia o przepadku i przez kilka miesięcy czekał na rozpoznanie zażalenia, zamiast wydać niezwłocznie dyspozycje co do dalszego postępowania z pojazdem.

Nie sposób też uznać, by wszystkie czynności podejmowane przez Starostę w przedmiotowej sprawie następowały bez zbędnej zwłoki. Co istotne skarżący w ogóle nie miał wpływu na zaniedbanie właściciela, a wezwany przez organ od razu wydał dokumenty potwierdzające tytuł własności pojazdu, którym dysponował. Niezrozumiałym jednak pozostaje dlaczego od chwili wydania dyspozycji umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym do chwili wezwania choćby skarżącego upłynęło prawie 6 miesięcy (87 x 33= [...] zł, 90 x 38= [...] zł, łącznie [...] zł). Z jakiego powodu skarżący ma ponosić koszty z tym związane. Nie było żadnych przeszkód aby wezwać skarżącego choćby telefonicznie w celu złożenia oświadczenia, w jaki sposób wszedł w dysponowanie pojazdem. Wszak nie było wątpliwości, co do tego, że on pojazd prowadził. Wynikało to z policyjnej notatki i innych okoliczności. Gdyby pracownik organu nie zwlekał przez długie okresy z podejmowaniem czynności i skoncentrowałby je (np. jeszcze w październiku 2013 r. wysyłając informację do K., po uprzednim sprawdzeniu adresu, albo po uzyskaniu informacji o tym, że pojazdem dysponował J. po prostu do niego zadzwonił) to taka koncentracja czynności spowodowałaby, że właściciel pojazdu mógłby zostać ustalony w niespełna miesiąc, a nie przez pół roku, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Termin na złożenie przez starostę wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu nie powinien być nadmiernie wydłużany. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych nie może być tak, że organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po wielu latach występuje do sądu cywilnego, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób poprzez swoją bezczynność i zaniechania organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża się właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie kosztami obciążono osobę która dysponowała pojazdem.

Nie bez znaczenia jest to, że art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, obowiązuje od dnia [...] r., a dokonana zmiana miała na celu skrócenie okresu z 6 do 3 miesięcy, po upływie którego starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Skrócenie okresu z 6 do 3 miesięcy zostało spowodowane doświadczeniami resortu finansów, z których wynikało, że tak długi okres generuje zbędne koszty, które na ogół przewyższają wartość przechowywanych pojazdów. Okres 3 miesięcy został uznany za wystarczający, bowiem z przepisów prawa wynika, że przed wydaniem orzeczenia o przepadku pojazdu sąd jest zobligowany zbadać, czy zostały spełnione ku temu wszystkie przesłanki, a w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dopiero po spełnieniu tych przesłanek sąd orzeka przepadek pojazdu.

Okres 3 miesięcy został uznany za wystarczający na reakcję właściciela pojazdu (lub osoby uprawnionej do jego odbioru) na odebranie pojazdu z parkingu strzeżonego. Właściciela pojazdu powinny obciążać tylko koszty uzasadnione, a więc takie, które są normalnym skutkiem jego niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są wynikiem zaniechania czy bezczynności organu administracji. Kwestia ta ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku powstania kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi na parking strzeżony w kontekście solidarnej odpowiedzialności za te koszty osoby dysponującej pojazdem w chwili odholowania. Osoba ta nie jest bowiem uczestnikiem postępowania dotyczącego właściciela pojazdu, w ogóle nie ma wpływu na podejmowane przez niego działania czy zaniechania. Przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je maksymalnie zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy w miarę rozsądnym terminie. Naruszenie przez administrację jej powinności sprawnego prowadzenia postępowania nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Zasada ta znajduje normatywne zakotwiczenie w art. 2 Konstytucji. W niniejszej sprawie organy nie zadały sobie trudu ustalenia, czy koszty, którymi został obciążony skarżący, są kosztami uzasadnionymi, zwłaszcza jeśli chodzi o koszty związane z przechowywaniem pojazdu. Jak wynika z chronologii zdarzeń przedstawionej powyżej, w postępowaniu Starosty było szereg nieprawidłowości. I tak dysponując od [...] r. umową zbycia pojazdu przez J. M. dopiero w połowie [...] r. organ ten podjął czynności mające na celu zawiadomienie K. K. widniejącego jako kupujący w umowie z dnia [...] r. Co więcej, Starosta dopiero po 6 miesiącach skontaktował się z osobą która dysponowała pojazdem w dniu jego odholowania, czyli ze skarżącym. Przez okres 1 miesiąca pełnomocnik Starosty nie sformułował wniosku o przepadek pojazdu, pomimo dysponowania kompletem dokumentów w tym zakresie. Nie jest sprawiedliwe aby skarżący został obciążony kosztami przechowywania pojazdu w tym czasie, nie miał on przecież wpływu ani na zachowanie właściciela pojazdu, ani na zachowanie organu. Na dodatek właściciel pojazdu zapewniał go, że wszelkie formalności dotyczące odholowania samochodu zostały wypełnione. Działanie pracownika organu z pewnością mogło być zdecydowanie bardziej przemyślane. Zapoznanie się z treścią kilku dokumentów nie wymagało dużego nakładu sił, a w przypadku kosztów parkowania każdy dzień kosztował kilkadziesiąt złotych. Gdyby pracownik organu starannie wykonał swoje obowiązki, już od [...] r. mógł wezwać telefonicznie L. J., o którym wiedział, że był dysponentem pojazdu, a przynajmniej mógł to wiedzieć. Wezwanie telefoniczne L. J. powinno być skorelowane z innymi czynnościami, a nie pozostawiane na koniec, gdy wykonywane po kolei wszystkie czynności nie przyniosły rezultatu. W sprawie w której organ naraża właściciela na opłacenie kosztów postoju pojazdu, powinien dążyć do działania starannego i ukierunkowanego na skoncentrowanie czynności, w celu zminimalizowania kosztów parkowania, szczególnie gdy urzędnik wie, że ma do czynienia z pojazdem z lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku. W takiej sytuacji bierne oczekiwanie na efekt czynności polegającej na wezwaniu do odebrania pojazdu właściciela figurującego w dowodzie rejestracyjnym, gdy organ ma wiedzę, że pojazd był przedmiotem dalszego obrotu, jest niezrozumiałe i narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa. Działania podejmowane przez organ jawią się jako mało efektywne i nieprzemyślane, nie ukierunkowane na szybkie ustalenie właściciela pojazdu. Efektywne czynności podjęto dopiero [...] r. tj. po ok. sześciu miesiącach, podczas gdy powinien być to czas znacznie krótszy. Takie postępowania organu, mając na uwadze niską wartość starego i rozbitego pojazdu rodzi wątpliwości co do celu działania urzędnika, który mógł, a przynajmniej powinien mieć świadomość, że w tej sytuacji podmiot przechowujący pojazd zarobi pokaźną sumę. Obciążanie skarżącego tak dużymi kosztami w sytuacji gdy nie miał on żadnego wpływu na ich rozmiar, nie powinno być aprobowane. Organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę słusznego interesu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia [...] r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W myśl art. 130a ust. 10i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Jak słusznie wskazały organy orzekające w sprawie decyzja, wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h omawianej ustawy jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie (por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt I OSK [...], z dnia [...] r., sygn. akt I OSK [...], publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl ust. 10i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osobę, która kierowała pojazdem, nie będąc jego właścicielem. Wystarczające jest ustalenie, że osoba ta władała pojazdem i nie jest jego właścicielem.

W stanie faktycznym sprawy zostało ustalone w sposób bezsporny, że właścicielem usuniętego i przechowywanego na parkingu strzeżonym pojazdu marki P. [...] o nr rej. [...] był w chwili wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi T. J.. Dyspozycja usunięcia pojazdu z drogi została wydana, ponieważ kierowała nim osoba nietrzeźwa. Osobą tą był skarżący, mimo uprzedniego prawomocnego skazania go za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych odpis prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w G. II Wydział Karny z dnia [...] r. sygn. akt. II K [...]. Co więcej, z wyroku tego wynika, że także w dniu następnym tj. w dniu [...] r. skarżący prowadził inny pojazd po drodze publicznej, również będąc w stanie nietrzeźwości. Okoliczności te nie budzą wątpliwości. W kontrolowanej sprawie spełnione zostały przesłanki do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela pojazdu i skarżącego, który faktycznie nim władał. Art. 130a ust. 2 pkt 1 lit a stanowi, że pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu. Z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji w dniu [...] r. znajdującej się w aktach sprawy wynika, że pojazdem marki P. [...] kierował L. J., a pasażerem był M. D., oboje nietrzeźwi. W tej sytuacji policjant był uprawniony do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. W art. 130a ust. 1-3 określone zostały przypadki, w których obligatoryjnie lub fakultatywnie pojazd jest usuwany z drogi na koszt jego właściciela. Chodzi tu o sytuacje zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym, za które odpowiedzialność ponosi właściciel pojazdu, także w sytuacji udostępnienia czy powierzenia pojazdu innej osobie, solidarnie z osobą faktycznie władającą pojazdem. Sam skarżący nie neguje wystąpienia okoliczności uzasadniających usunięcie pojazdu na jego koszt. Podważa natomiast zasadność ponoszenia kosztów za przechowywanie pojazdu na parkingu w okresie od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi do dnia, w którym został poinformowany o toczącym się postępowaniu, co nastąpiło w dniu [...] r. Skarżący uważa także, że koszty jakimi go obciążono, są zbyt wysokie i wynika to z tego, w jaki sposób postępowanie było prowadzone, tj. opieszale i niezbyt przemyślanie. Należy jednak zwrócić uwagę, że przepisy omawianej ustawy nie nakładają na starostów obowiązku poinformowania o toczącym się postępowaniu osoby, która ewentualnie może być solidarnie obciążona kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Zgodnie bowiem z treścią art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Skarżący nie był właścicielem pojazdu ani osobą uprawnioną do jego odbioru. Ponieważ właściciel pojazdu nie zgłosił się po jego odbiór, starosta wystąpił z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Zgodnie z ust. 10a omawianego art. 130a ustawy, starosta występuje z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej. Ponieważ właściciel pojazdu został ustalony i był stroną toczącego się postępowania dotyczącego kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu, skarżący nie brał w nim udziału. W tym zakresie organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa. Także w postępowaniu sądowym dotyczącym przepadku pojazdu skarżący nie był stroną.

Jednakże, jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącego Sąd Rejonowy w G. w postanowieniu z dnia [...] r. sygn. akt I NS [...] orzekł w pkt. I sentencji wyroku przepadek na rzecz Powiatu G. samochodu którym kierował skarżący w dniu [...] r., a w pkt. II oddalił wniosek Starosty o zasądzenie kosztów postępowania od jego uczestnika. Tylko pkt II postanowienia Sądu z dnia [...] r. został zaskarżony przez Starostę G. zażaleniem, co spowodowało zmianę tego punktu postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt II Cz [...]. Zatem postanowienie w zakresie pkt. I dotyczącego przepadku pojazdu uprawomocniło się wcześniej, a nie w dniu [...] r. Po uprawomocnieniu się pkt. I postanowienia z dnia [...] r. pojazd przeszedł na własność powiatu, co oznacza brak możliwości obciążenia skarżącego kosztami przechowywania pojazdu po tej dacie. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji ustali datę uprawomocnienia się pkt I postanowienia z dnia [...] r. i stosownie do tych ustaleń obliczy należną od skarżącego opłatę za [...] W [...] r. pojazd był już własnością powiatu.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naliczenia opłaty w wysokości zawyżonej, spowodowanej opieszałym działaniem organu w niniejszej sprawie należy zauważyć, że skarżący w dniu [...] r. kierował w stanie nietrzeźwości pojazdem nie stanowiącym jego własności, a osoba która z nim podróżowała oświadczyła, że jest właścicielem pojazdu i to ona była kierowcą. Okazała jednak dowód rejestracyjny z którego wynikało, że właścicielem pojazdu była inna osoba. Ustalanie właściciela pojazdu było niezbędne do podjęcia dalszych czynności i wobec braku współpracy kierującego pojazdem i pasażera tego pojazdu z właściwymi organami zajęło jakiś czas. W ocenie Sądu, choć rzeczywiście niektóre czynności mogłyby być podejmowane wcześniej, mówienie o bezczynności czy opieszałym działaniu organu, jest zbyt daleko idące. Organ powinien prowadzić postępowanie sprawnie, ale też osoby zobowiązane do ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu powinny we własnym interesie współpracować z organem, w celu zmniejszenia tych kosztów, co w sprawie nie miało miejsca. Ponadto, właściciel pojazdu, kiedy już udało się go ustalić, nie zgłosił się po jego odbiór. W tej sytuacji konieczne było wystąpienie do sądu powszechnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, co znacznie podwyższyło koszty przechowywania tego pojazdu. Natomiast okoliczność, że właściciel pojazdu informował skarżącego, niezgodnie z prawdą, iż załatwił wszelkie formalności związane z odbiorem pojazdu z parkingu strzeżonego, nie ma wpływu na wysokość należnych od niego kosztów. Koszty te nie zostały uiszczone przez właściciela pojazdu i w chwili obecnej skarżący, jako osoba która dysponowała pojazdem i swoim postępowaniem spowodowała konieczność jego usunięcia z drogi, jest osobą zobowiązaną do ich uiszczenia.

Z uwagi na to, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności nie ustaliły prawidłowo daty uprawomocnienia się postanowienia dotyczącego przepadku pojazdu na rzecz powiatu, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzję organu I instancji uchylono na podstawie art. 135 tej ustawy.

Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku wydano na podstawie art. 200 ww. ustawy. Na koszty postępowania należne skarżącemu od organu składa się wpis sądowy od skargi w kwocie [...]zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł, a także wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm.).