Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1735/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant ref. sąd. Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] orzekającej o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie w celu budowy drogi ekspresowej [...], nieruchomości położonej w gm. O., w obrębie [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że zgodnie z art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, udziela zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, z powodu bezskutecznego upływu terminu do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży, wyznaczonego przez Wojewodę [...] właścicielowi nieruchomości.

Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę drogi ekspresowej "[...]" na odcinku [...]; jak wskazał organ wojewódzki, zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować opóźnienie w realizacji inwestycji, a zatem wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uzasadnione jest również ważnym interesem społecznym.

Ponadto w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wskazała, iż realizacja inwestycji przewidywana jest do współfinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, zaś warunkiem wykorzystania środków z EFRR jest uzyskanie pozwolenia na budowę w I kwartale 2006 r., do czego niezbędne jest uzyskanie prawa do dysponowania terenem na cele budowlane. Wskazano ponadto, że przedmiotowa inwestycja służyć będzie obsłudze istotnych celów ruchu drogowego - krajowego, aglomeracyjnego i stołecznego znaczenia, jak również odciąży przebiegające przez miasto drogi krajowe, ograniczy ruch tranzytowy w stosunku do centrum miasta i ułatwi dostępność transportową przyległej zabudowy, powodując tym samym poprawę warunków i bezpieczeństwa ruchu.

Organ stwierdził, że zaskarżonej decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. D.; zarzucając naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 108 § 1 kpa domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu budowy drogi ekspresowej.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2004 r. o wydanie decyzji zezwalającej niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu budowy drogi ekspresowej.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. zezwolił na niezwłoczne zajęcie w celu budowy drogi ekspresowej "[...]", nieruchomości położonej w gm. O., w obrębie [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji organ podał, że w uzasadnieniu wniosku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad stwierdziła, iż "zwłoka w zajęciu nieruchomości może spowodować opóźnienie w realizacji inwestycji." Twierdzeniu temu organ pierwszej instancji dał wiarę, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu w tym zakresie. W aktach administracyjnych nie ma ani harmonogramu prac dotyczących realizacji planowanej inwestycji ani żadnej umowy, z której wynikałby obowiązek dokonania na tym terenie w określonym terminie określonych prac. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powtórzył stwierdzenie organu pierwszej instancji i dodał, że niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest również ważnym interesem społecznym.

Oznacza to, że organy administracji orzekając w sprawie naruszyły: art. 7 kpa, przez to, że nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 80 kpa, przez to, że nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceniono, czy dana okoliczność została udowodniona; art. 107 kpa, przez to, że organ nie wskazał dowodów, na których się oparł uznając pewne fakty za udowodnione; art. 108 § 1 kpa, przez to, że nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na "ważny interes społeczny" – nie wykazał konkretnie, na czym ten interes polega – a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Z akt administracyjnych wynika, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji poczynił jedynie ustalenia blankietowe, które nie zostały poparte żadnymi dowodami, a uzasadnienie decyzji nie uzasadnia podjętego rozstrzygnięcia.

Poza sporem pozostaje konieczność budowy autostrad i jest to niewątpliwie interes społeczny. Jednakże, nawet najbardziej słuszny interes społeczny nie uprawnia do lekceważenia słusznego interesu obywateli czyli, w tym przypadku, konstytucyjnie chronionego prawa własności obywatela.

Biorąc pod uwagę wyłącznie interes społeczny, organy administracji nie wzięły pod uwagę słusznego interesu obywatela, którym bez wątpienia jest ochrona własności. Własność, jak stanowi art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej. I jeżeli przepis ustawy zezwala w określonych sytuacjach na pewne ograniczenie tego prawa przez udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu budowy drogi ekspresowej, to nie oznacza to dowolności organu. Obowiązkiem organu jest wykazanie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że właśnie taka sytuacja zaistniała, oraz, że konieczne jest nadanie takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wskazane wyżej braki, świadczące o nie wyjaśnieniu zagadnień ważnych dla prawidłowego załatwienia sprawy, nie dają możliwości oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym.

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.