Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1134/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. zasądza na rzecz skarżącej – J. B. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania J. B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. A 16 w Ł. oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych.

Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, iż w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2002 r. na nieruchomości w Ł. przy ul. A 16 stwierdzono, że właścicielka, J. B. prowadziła roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego budynku gospodarczego, bez zgody odpowiedniego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Powyższe roboty rozpoczęto w październiku 2002r., a polegały one na rozbiórce części (o wym. 3,05 x 4,00 m) budynku gospodarczego (usytuowanego w granicy z posesją przy ul. A 18) i dobudowie w tym miejscu pomieszczenia (większego) o wymiarach 5,70 x 5,00 m. Część obiektu nowego wykonano z pustaków betonowych o gr. 24 cm, przykryto dachem jednospadowym o konstrukcji drewnianej krokwiowej, pokrytym papą na deskowaniu. Pomieszczenie posiada dwa otwory na wrota (jedne wrota są zamontowane) oraz dwa okna. Podjazdy i posadzkę wylano z betonu. W dobudowanym pomieszczeniu nie ma obróbek blacharskich, tynków wewnętrznych i zewnętrznych oraz żadnych instalacji. A ponieważ J. B., samowolnie dokonała rozbudowę budynku gospodarczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) nakazał wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku gospodarczego.

Następnie decyzją z dnia [...] organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie rozbudowanego obiektu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. wskazując na zły stan techniczny budynku, wniosła o legalizację obiektu. Wywodziła, iż dokonała jedynie remontu obiektu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. mocą decyzji z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swojego stanowiska organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując na zasadność decyzji organu I instancji. Organ ten, bowiem uwzględnił wszystkie wcześniejsze uwagi organu odwoławczego i wydał decyzję z zastosowaniem właściwej normy prawnej. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że decyzja wydawana na podstawie art. 48 jest obligatoryjna i organ nie może odstąpić od jej wydania bez względu na okoliczności towarzyszące powstaniu samowoli.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. wskazała, iż organy nie rozpatrzyły wnikliwie i ze zrozumieniem jej potrzeb, stan techniczny budynku był bardzo zły. Podczas remontu powiększyła ona jedynie o 12 m2 obiekt. Wnosi o legalizację samowoli.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu kontestowanego aktu.

W toku postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 25 września 2003 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż powołane w skardze.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż po myśli unormowania art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 48 właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania strony o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania obiektu budowlanego. Prawo budowlane w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. "samowoli budowlanej" i wymaga bezwzględnie, w wypadku jej stwierdzenia, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań. Podnoszona ewentualnie kwestia nieświadomości prawnej strony dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma tutaj żadnego znaczenia. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego mają charakter związany. Od rygoru art. 48 można odstąpić w razie upływu 5 lat od powstania samowoli budowlanej (art. 49) lub gdy z mocy art. 103 ust. 2 stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Uzupełniając powyższe rozważania wyjaśnić należy, iż rozbudowa już istniejącego obiektu dokonana w taki sposób, że stanowi integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim na tyle trwale, że rozbiórka dobudowy nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu lub przynajmniej znacznej jego części, to należy przyjąć, że w tej sytuacji nie znajduje zastosowania zasada art. 48 prawa budowlanego. Pogląd taki znajduje powteirdzenie w orzecznictwie (por. np wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2000 r., IV SA 2624/98, nie publ.; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1996 r., II SA/Wr 236/96, OSP 1997/11/202).

W stanie faktycznym sprawy, J. B. bezspornie wybudowała obiekt w miejsce już powstałego wcześniej, w taki sposób, że jest on połączony w budynkiem istniejącym na działce.

Zdaniem składu orzekającego, organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naruszyły ogólne reguły postępowania, bowiem nie wyjaśniły ewentualnych skutków rozbiórki rozbudowanej części obiektu. W sprawie fakt popełnienia samowoli budowlanej jest niewątpliwy. Organy jednak, mimo rygorystycznego i bezwzględnego charakteru normy przepisu art. 48 Prawa budowlanego, mając na względzie rodzaj samowoli, były zobowiązane do ustalenia skutków rozbiórki. Ani organ I, ani II instancji takich ustaleń nie dokonały, tylko wydaje się, wręcz automatycznie zastosowały regulację art. 48 Prawa budowlanego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż okoliczności, które spowodowały dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mają znaczenia dla podjęcia decyzji o rozbiórce. Aspekty społeczne i trudna sytuacja rodzinna nie mogą sankcjonować działania niezgodnego z prawem. Również kwestia nieświadomości prawnej dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia. Poglądy powyższe znajdują swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., SA/Bk 657/99, nie publ.; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., IV SA 987/96, Lex Nr 47178; wyrok NSA z dnia 26 marca 1999 r., IV SA 516/97, Lex Nr 46659).

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 3 wyroku.

O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie unormowania art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu przepisu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.