Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 661/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na 2008 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] i Miasta [...] z siedzibą w S. z dnia [...] nr [...], przyznającą W.D. płatność ONW na rok 2008 w kwocie [...] pomniejszonej o kwotę sankcji w wysokości [...].

W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 19 maja 2008 r. do Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek W.D. o przyznanie płatności ONW na rok 2008, w którym zadeklarował działki rolne o oznaczeniach: A, B, C, D, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O, położone na piętnastu działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 30,40 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej dnia 17 listopada 2008 r. do skarżącego zostało wystosowane wezwanie do złożenia wyjaśnień, w związku z powstałymi nieprawidłowościami. Na działkach ewidencyjnych numer [...] stwierdzono, iż została zadeklarowana ta sama powierzchnia w różnych wnioskach o przyznanie płatności. W odpowiedzi na wezwanie skarżący stawił się w Biurze Powiatowym w S. oraz złożył oświadczenie, w którym poinformował, iż powierzchnia którą zgłosił jest poprawna, a nieprawidłowości wynikły z faktu, iż na załączniku graficznym nie można oddzielić połowy ze wspólnej uprawy. Jak oświadczył wnioskodawca, przedmiotowe działki uprawia wraz z R.R. Producent został jednocześnie poinformowany o możliwości skierowania sprawy do kontroli na miejscu.

Dnia 20 września 2008 r. w gospodarstwie W.D. została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Podczas przeprowadzonej kontroli, inspektorzy terenowi przypisali do działki rolnej K kod DR18 - na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, do działek rolnych A, B kod DR 25 - brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, do działek rolnych H, J, M, N, O kod DR 14 w zakresie wymagania N2 - na działkach rolnych, na gruntach ugorowanych nie przeprowadzono koszenia lub zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów, co najmniej raz w roku do dnia 31 lipca, do działek rolnych C, D, F, G, M kod DR 13- - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, do działki rolnej L kod DR 13+ - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Protokół z czynności kontrolnych został do skarżącego wysłany, zgodnie z potwierdzeniem nadania, dnia 5 października 2008 r.

Dnia [...], po uwzględnieniu protokołu z przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i Miasta [...], wydał decyzję nr [...] w sprawie płatności ONW, którą przyznał W.D. płatność ONW na rok 2008 w pomniejszonej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o przesłanie kopii protokołu z czynności kontrolnych, którego nie otrzymał oraz wyznaczenie 14 dniowego terminu na odwołanie się od niego. Producent podniósł także, iż zadeklarowana przez niego działka [...] leży na terenie ONW.

Dnia 5 czerwca 2009 r. do Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło pismo W.D., w którym poinformował, iż wykonanie jakichkolwiek czynności kontrolnych na zadeklarowanych przez niego działkach, bez jego obecności oraz zgody będzie naruszeniem jego własności, a jako takie spowoduje skorzystanie z drogi prawnej w związku z samowolnym wkraczaniem na jego własność. W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Regionalnego poinformował W.D., iż składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do umożliwienia wstępu osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych na teren gospodarstwa rolnego.

Po rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie a także po analizie przedstawionych w odwołaniu zarzutów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek o przyznanie płatności ONW został złożony we właściwym miejscowo Biurze Powiatowym i w przepisanym w prawie terminie. Organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydając swoją decyzję słusznie oparł się na wynikach przeprowadzonej kontroli na miejscu. Kontrola została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa przez wykwalifikowanych inspektorów terenowych wyposażonych w profesjonalny sprzęt pomiarowy. Dołączona do raportu z kontroli na miejscu dokumentacja fotograficzna, potwierdza zawarte w raporcie ustalenia.

Organ odwoławczy stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza słuszność decyzji wydanej przez organ I instancji. Zdjęcia działki rolnej o oznaczeniu K wykonane podczas kontroli, na których widoczna jest wysoka okrywa roślinna, samosiejki drzew oraz suche pozostałości zeszłorocznych roślin wskazują na to, że co najmniej w poprzednim sezonie wegetacyjnym nie wykonano wymaganego koszenia. W wyniku nałożenia na działkę rolną o oznaczeniu K kodu nieprawidłowości DR 18 została ona wykluczona z ubiegania się o przyznanie płatności. Wyłączona z przyznania płatności została także działka rolna o oznaczeniu Ł, która leży w całości na terenach dla których nie jest przyznawana płatność ONW. Organ odwoławczy podał także, iż szczegółowy wykaz działek ewidencyjnych położonych na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do których przyznawana jest płatność ONW jako załącznik do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest powszechnie dostępny i znajduje się m.in. na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Działka numer [...] zadeklarowana we wniosku przez skarżącego nie znajduje się na wykazie obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w związku z czym została ona wyłączona z ubiegania się o przyznanie płatności ONW.

Organ odwoławczy poinformował również, iż płatność do działek rolnych, co do których wystąpił konflikt krzyżowy z R.R., została zgodnie z wyjaśnieniami strony naliczona do połowy powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli na miejscu.

Jak podkreślił organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną kontrolę na miejscu natomiast zawyżenie powierzchni stwierdzonej podczas prowadzonego postępowania jest naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, i jako takie musi być sankcjonowane.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o przesłanie protokołu z czynności kontrolnych oraz wyznaczenie 14 dniowego terminu na wniesienie do niego uwag, organ odwoławczy podał, iż skarżący miał prawo, po otrzymaniu kopii protokołu z czynności kontrolnych wnieść uwagi, co do jego ustaleń. Na stronie 4/6 wysłanego do producenta raportu z kontroli, zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, znajduje się pouczenie, o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, co do ustaleń zawartych w raporcie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie zgłosił żadnych zastrzeżeń, co do pomiarów zawartych w raporcie podczas przebiegu postępowania w I instancji. Na podstawie posiadanych dokumentów organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, iż całkowicie bezpodstawny jest zarzut podnoszony w odwołaniu odnoszący się do nieotrzymania przez W.D. protokołu z czynności kontrolnych ponieważ w zebranym materiale dowodowym znajduje się potwierdzenie nadania protokołu z czynności kontrolnych, zgodnie z którym protokół z czynności kontrolnych został do skarżącego wysłany dnia

5 października 2008 r. Dodatkowym dowodem podważającym wiarygodność wyjaśnień producenta odnośnie nieotrzymania protokołu z czynności kontrolnych są informacje zawarte w odwołaniu od decyzji ONW, jak i decyzji o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które skarżący mógł posiadać jedynie po zapoznaniu się z protokołem z czynności kontrolnych, o którego dostarczenie wnioskuje.

W konsekwencji organ stwierdził, iż nałożenie na działki rolne podczas kontroli na miejscu kodów nieprawidłowości, spowodowało powstanie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania. Powierzchnia zadeklarowana przez producenta we wniosku o przyznanie płatności ONW wynosiła 30,40 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku prowadzonego postępowania wyniosła 26,89 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 13,05 %.

Wobec powyższego organ odwoławczy opierając się na przepisie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) wskazał, iż stawka płatności ONW w r. 2008 to 179,00 zł. Różnica powierzchni wynikająca z powierzchni deklarowanej i powierzchni stwierdzonej wynosi 3,51 ha. Opierając się zatem na przepisach rozporządzenia organ wyliczył, iż wysokość sankcji wyniesie 1.256,58 zł (3,51 ha. x 179,00 zł x 2).

Dodatkowo, na podstawie art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t.44, str. 243 ze zm.), w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwojów obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74), zgodnie z którym ze względu na niestosowanie podstawowych zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska zmniejsza się całkowitą kwotę płatności ONW, która przysługiwałaby w danym r. kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności organ zmniejszył przysługującą skarżącemu płatność ONW o 3%, czyli o kwotę 106,70 zł. Kwota przyznanej płatności ONW po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła więc 3.450,03 zł.

W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przeprowadzone w II instancji w sprawie odwołania W.D. doprowadziło do rozstrzygnięć tożsamych z zapisami decyzji organu I instancji i brak było przesłanek zarówno merytorycznych jak i prawnych do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] i miasta [...].

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przywrócenie terminów odwołania od wyników kontroli oraz ponowne wydanie decyzji uwzględniającej jego wyjaśnienia zawarte w skardze.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że nie otrzymał wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 20-21 września 2008 r., jak również kserokopii tych protokołów, o co wnosił w odwołaniu. Podniósł także, iż organ pominął jego odpowiedź na pismo, w którym domagał się uczestnictwa w kontroli. Wskazał także na rozbieżności występujące na skutek przeprowadzenia na tych samych działkach dwóch kontroli terenowych. Dodatkowo skarżący opisał stan działki rolnej [...] w obrębie [...] podkreślając, iż nie jest prawdą, że nie występuje ona w bazie danych. Podkreślił także, iż pouczenie o możliwości wniesienia uwag do protokołu zostało napisane drobnym drukiem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że skarżący jest w posiadaniu kopii protokołu kontroli, przekazanej mu na pisemny wniosek z dnia

21 lipca 2009 r. o czym świadczy potwierdzenie nadania tego protokołu w dniu

5 października 2008 r., znajdujące się w aktach sprawy. Ponadto skarżący zapoznał się także z tym raportem bezpośrednio w Biurze Powiatowym ARiMR po wydaniu decyzji I instancji.

W piśmie procesowym z dnia 23 września 2009 r. oraz z dnia 5 listopada 2009r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.,), zwanej dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 145 p.p.s.a., sąd jest zobowiązany do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a lub innych przepisach.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wraz z wejściem do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. Polska jako jej członek zobowiązała się do wprowadzenia na swoim terytorium zasad obowiązujących w pozostałych państwach członkowskich. Jednym z celów Unii Europejskiej jest prowadzenie tzw. Wspólnej Polityki Rolnej określonej w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE).

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącego stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 5 ust. 1 pkt 12) (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.). Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Według ust. 2 w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Z okoliczności tej nie wynika jednak, że w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosować należy wyłącznie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Mieć trzeba bowiem na uwadze cały system prawa (unijnego i krajowego) regulujący zasady postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków o dopłaty bezpośrednie dla rolników.

Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.),

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności. Wskazać należy, że przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L Nr 141, str.18) - przewidują kontrole administracyjne wniosków o pomoc obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności, które uzupełniane są systemem kontroli na miejscu. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w preambule tego aktu w pkt 29 wskazuje się, że "(...) kontrole dotyczące zgodności z kryteriami kwalifikowalności, kontrole na miejscu powinny być z reguły niezapowiedziane. W razie potrzeby, Państwa Członkowskie powinny łączyć różnorodne kontrole w ramach niniejszego rozporządzenia". Zgodnie z art. 23a tego rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. (...) Ponadto jeżeli ustawodawstwo danych aktów prawnych i norm dotyczących zasad współzależności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady współzależności.

W ocenie Sądu, analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że regulacja celu i sposobu przeprowadzenia kontroli zawarta w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego normujących reguły gromadzenia dowodów i realizujących zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skoro bowiem zasady przeprowadzenia kontroli są uregulowane w przepisach prawa unijnego, to przepisy te, w myśl art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, w niniejszej sprawie korzystają z prawa pierwszeństwa stosowania. Dlatego Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, że w kwestii zawiadomienia W.D. o terminie kontroli na miejscu stosować należy art. 23a i następne rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Rozporządzenie to wydane zostało w celu zapewnienia zharmonizowanego poziomu monitorowania we wszystkich Państwach Członkowskich i szczegółowo określa w sekcji II kryteria i procedury techniczne przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Tak więc, przy takim rozumieniu celu i istoty omawianej kontroli, jakie zostało wyżej zaprezentowane, stwierdzić trzeba, że nie naruszono w niniejszej sprawie przepisów postępowania przyjmując, że kontrola przeprowadzona pod nieobecność strony była dopuszczalna i zgodna z prawem. Niemniej jednak w takim wypadku prawo producenta jako strony postępowania jest w tym wypadku chronione poprzez przekazanie mu kopii raportu bezpośrednio, gdy jest obecny na miejscu albo poprzez przesłanie pocztą kopii raportu, gdy producent nie jest obecny przy kontroli. W tym drugim przypadku rozporządzenie gwarantuje producentowi możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Ten tryb postępowania mieści się w istocie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, stanowi bowiem przejaw zapewnienia stronie udziału w każdym stadium postępowania i umożliwia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

W tym miejscu należy wskazać, że postępowanie zmierzające do wydania decyzji administracyjnej powinno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Należy do nich przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. W przepisie tym ustawodawca nałożył na organy administracji państwowej m.in. obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z mocy art. 77 § 1 k.p.a. wymienione organy są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z ustanowionej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynika obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowania stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Należy zaznaczyć, że art. 10 § 3 k.p.a. nakłada na organ administracji państwowej obowiązek utrwalania w aktach sprawy, w formie adnotacji, przyczyn odstąpienia od zasady określonego czynnego udziału strony w postępowaniu.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodu potwierdzającego doręczenie skarżącemu raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu 20 września

2008 r. przez pracowników ARiMR. Skarżący do protokołu rozprawy oświadczył, że protokół z kontroli otrzymał w sierpniu 2009 r. W tej sytuacji przyjąć należało, że skarżący o ustaleniach kontrolnych dowiedział się z wydanej w sprawie decyzji organu I instancji, co potwierdza w swoim odwołaniu od decyzji Kierownika Biura. Taka sytuacja pozbawiła skarżącego możliwości precyzyjnego kwestionowania ustaleń zawartych w raporcie. Świadczy to o naruszeniu na etapie postępowania dowodowego art. 10 § 1 k.p.a. stanowiącego m. in., że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Biorąc pod uwagę, że wyłącznie na ustaleniach kontrolnych oparty został stan faktyczny przyjęty przez organ wydający zaskarżoną decyzję, brak doręczenia skarżącemu protokołu z kontroli należy uznać za naruszenie uprawnień wynikających z przepisów prawa a umożliwiających uczestniczenie mu w każdym stadium postępowania. Dodatkowo wskazać należy, iż w aktach sprawy nie ma również żadnej adnotacji, że skarżący był powiadomiony o możliwości zapoznania się z wynikami kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie oraz aktami sprawy, na postawie których organy I i II instancji wydały następnie swoje decyzje.

Tym samym należało przyjąć, iż organy Agencji naruszyły zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu (art. 10 k.p.a). Twierdzenie organu odwoławczego, iż skarżący jest w posiadaniu raportu kontroli z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie nadania tego raportu z dnia 5 października 2008 r. nie czyni zadość umożliwieniu stronie czynnego udziału w sprawie albowiem brak jest w aktach dowodu na doręczenie tegoż raportu co w kontekście twierdzeń skarżącego o tym, iż nie otrzymał tego raportu wraz z oświadczeniem złożonym na rozprawie, iż otrzymał go dopiero w sierpniu 2009 r. więc już po złożeniu skargi do Sądu, wskazuje na naruszenie przez organy przepisów postępowania majach wpływ na wynik sprawy.

Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów prawa - art. 10 § 1 k.p.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a Celem zagwarantowania czynnego udziału strony w sprawie organ administracyjny powinien ponownie wystosować zawiadomienie o możliwości zapoznania się skarżącego z materiałami zgromadzonymi w sprawie i umożliwić mu złożenie ewentualnych wniosków i zastrzeżeń, które to zastrzeżenia będą mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd oparł o przepis art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania orzekł stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.