Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 583/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Środki unijne
Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 44
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 21, art. 27
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2019 r.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 29 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wpłynął wniosek W. K. o przyznanie płatności na rok 2019, w którym skarżący ubiegał się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Do wsparcia skarżący zgłosił we wniosku 39,63 ha, w tym:

1. 1,78 ha w wariancie 4.4 półnaturalne łąki wilgotne;

2. 14,78 ha w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże;

3. 23,07 ha w wariancie 4.7 ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO).

Wskazaną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. organ przyznał wnioskodawcy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2019 r. w łącznej wysokości [...] zł, w tym:

1. wariant 4.4 półnaturalne łąki wilgotne w wysokości [...] zł;

2. wariant 4.7 ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;

W wydanej decyzji organ odmówił przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. do działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 4.5 półnaturalne łąki świeże.

Ponadto w decyzji organ ustalił obszar objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię:

1. zobowiązanie wariant 4.4 półnaturalne łąki wilgotne podjęte 15 marca 2015 r. na powierzchnię 1,78 ha;

2. zobowiązanie wariant 4.5 półnaturalne łąki świeże podjęte 15 marca 2018 r. na powierzchnię 14,48 ha;

3. zobowiązanie wariant 4.7 ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO) podjęte 15 marca 2015 r. na powierzchnię 23,30 ha.

Łącznie, organ ustalił obszar objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię 39,56 ha.

Uzasadniając decyzję, organ wskazał, iż areał faktycznie wykorzystywany rolniczo przez wnioskodawcę, ustalony na podstawie systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.549), wyniósł:

1. dla wariantu 4.5 - 11,20 ha wobec zadeklarowanych 14,78 ha; skala stwierdzonej rozbieżności (3,58 ha, czyli 31,96% powierzchni zatwierdzonej) stanowiła podstawę do nałożenia kary administracyjnej określonej w art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, polegającej na odmowie przyznaniu wsparcia;

2. dla wariantu 4.7 - 20,42 ha wobec zadeklarowanych 23,07 ha; skala stwierdzonej rozbieżności (2,65 ha, czyli 12,98% powierzchni zatwierdzonej) stanowiła podstawę do nałożenia kary administracyjnej, polegającej na przyznaniu wsparcia do powierzchni zatwierdzonej, pomniejszonej dodatkowo o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Wskazane pomniejszenia areału zatwierdzonego wobec powierzchni deklarowanej zastosowane zostały, gdyż część zadeklarowanej powierzchni - jakkolwiek użytkowana rolniczo - nie spełnia definicji trwałego użytku zielonego (TUZ), określonej w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.608 ze zm.); dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013". Organ wskazał, iż na zakwestionowanej powierzchni w 2018 r. usunięte zostały zadrzewienia i krzewy, w związku z czym nie jest spełniony wynikający z powyższej regulacji wspólnotowej wymóg prowadzenia na niej uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat.

W wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawcy od decyzji, organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, iż działka nr [...] do roku 2017 wchodziła w skład gospodarstwa I. K., która ubiegała się o płatności do niej (deklarując przy tym rolnicze użytkowanie - jako TUZ - jedynie 11,20 ha), organ ten był w stanie pozyskać z urzędu wartościowy dowód odnośnie do wielkości areału gruntów rolnych, zlokalizowanych na tej działce ewidencyjnej w okresie poprzedzającym złożenie przez wnioskodawcę wniosku na rok 2018. Według organu, analiza treści wniosku na rok 2017, złożonego przez I. K., w zakresie ww. działki ewidencyjnej wskazuje, ze w tabeli VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, zawarty został zapis, wskazujący na rolnicze użytkowanie w ramach tej działki (jeszcze jako działki nr [...]) jedynie 11,20 ha, w całości jako TUZ. W kolumnie przeznaczonej na zadeklarowanie TUZ niezgłoszonych do płatności, widnieje wartość 0,00 ha. Z zapisów wniosku poprzedniego posiadacza działki wynika więc, że w roku 2017 trwałe użytki zielone obejmowały jedynie 11,20 ha. Ogólnie cały obszar użytkowany rolniczo (kwalifikujący się hektar ogółem) - w jakikolwiek sposób - do roku 2017 wynosił jedynie 11,20 ha. Pozostała część tej działki ewidencyjnej była nieużytkiem. Uznaniu wskazanego nieużytku za TUZ stoi w tym przypadku na przeszkodzie fakt, że areał ten nie był użytkowany rolniczo w okresie poprzedzającym wiosnę 2018 r.

Ponadto, według organu, analiza historycznych zdjęć satelitarnych dostępnych w serwisie Google Earth, sporządzonych w datach: 9 sierpnia 2014 r., 1 września 2016 r., 11 marca 2018 r., 18 kwietnia 2018 r., oraz 3 czerwca 2019 r. wskazuje, że niezgodne z prawdą są twierdzenia wnioskodawcy, zawarte w piśmie odwoławczym, jakoby grunt ten był nieprzerwanie użytkowny rolniczo oraz wolny od zadrzewień i zakrzewień, z usuwanymi przez skarżącego tzw. podrostami o wysokości nieprzekraczającej 50 cm. Zdjęcia, o których mowa, przeglądane w kolejności chronologicznej, wskazują na trwałą obecność znacznej liczby drzew i krzewów oraz na postępująca na tym obszarze sukcesję naturalną. Zdjęcie obrazujące obszar działki rolnej B3 wykonane w 2019 r. jednoznacznie pokazuje ogromną różnicę w sposobie i jakości utrzymania tego terenu w stosunku do lat poprzednich: rzekome "podrosty", utrzymujące się i rozszerzające obszar swojego występowania przez niemal dekadę, zostały wykarczowane, zaś całość działki rolnej B3 należycie przywrócona do produkcji rolnej.

Powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego we wniosku w zakresie wariantu 4.5 odzwierciedla stan faktyczny ustalony w toku wizytacji z 17 maja 2019 r. w zakresie powierzchni ówcześnie użytkowanej rolniczo. Oparcie wniosku o dokonane ówcześnie pomiary byłoby zasadne w sytuacji, w której roszczenie strony dotyczyłoby pakietu realizowanego na gruntach ornych, dla weryfikacji którego wystarczającym jest ustalenie stanu bieżącego użytków rolnych objętych wnioskiem. Wyniki oględzin działki nr [...] - jakkolwiek wartościowe dla ustalenia, jaka powierzchnia była faktycznie użytkowana rolniczo w dacie tej inspekcji, co ma znaczenie dla innych form pomocy, o które ubiegał się wnioskodawca, takich jak płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czy płatności ONW - nie pozwalają na wysnucie jakichkolwiek wniosków odnośnie do tego, czy spełnia ona definicję TUZ, czy też nie. Zdaniem organu, wnioskodawca przypisuje nadmierne znaczenie okoliczności, że w dacie oględzin, przeprowadzonych 17 maja 2019 r., inspektorzy terenowi stwierdzili, iż działka B3 użytkowana jest jako łąka, a nie że jest łąką. Innymi słowy, stwierdzenie to nie oznacza bynajmniej, że użytek ten należy uznać za użytkowany kośnie TUZ w rozumieniu przepisów wspólnotowych. Uznaniu go za TUZ stoi na przeszkodzie fakt, że areał ten nie był użytkowany rolniczo w okresie poprzedzającym wiosnę 2018 r. Wskazuje na to także fakt, iż obszar ten nie był zgłaszany do jakichkolwiek form pomocy.

Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do sądu, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

a. zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ odwoławczy oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., jak również wbrew zasadom wynikającym z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627); dalej: "ustawa PROW";

b. uznaniu za bezwartościowy dla sprawy raport z czynności kontrolnych - wyniku oględzin działki - w sytuacji, gdy dokument ten jest dokumentem urzędowym i tworzy domniemanie użytkowania rolniczego działki;

c. poczynieniu przez organ błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sposobu użytkowania działki (zaprzeczenie użytkowania rolniczego) wyłącznie na podstawie domysłów i dywagacji, nieznajdujących odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie faktycznym ani w dowodach zebranych w sprawie, bez ustalenia czy przed wycięciem drzew/krzewów działka była użytkowana rolniczo;

d. dokonania dowolnej, wybiórczej oceny dowodów oraz twierdzeń skarżącego;

e. nieuzupełnienie materiału dowodowego, celem dokładnego wyjaśnienia wielkości areału działki zajętej pod drzewa, sposobu korzystania z niej przed wycinką oraz braku wskazania w uzasadnieniu decyzji wpływu tych okoliczności na odmowę przyznania płatności,

f. brak pouczenia przez pracownika organu - [...], przy czynności zapoznania się z materiałem dowodowym, o możliwości przesłuchania świadków, choć skarżący w odwołaniu sugerował taką możliwość;

2) błędną wykładnię art. 4 ust. 1lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż na terenie należącym do skarżącego obiekty w postaci zadrzewień czy też ściętych zadrzewień nie mogą być uznane za TUZ, podczas gdy z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż w TUZ mogą wchodzić "inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych" oraz że obecność ta nie wpływa na faktyczne przeznaczenie tej powierzchni na działalność rolniczą;

3) nieuwzględnienie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r. poz. 338), z którego wynika, że za kwalifikujące się działki rolne uważa się działki w których maksymalna ilość drzew nie może przekroczyć 100 drzew na hektar;

4) pomięcie zasad wynikających z instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni - dokument dostępny na stronie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (RKŚ) za cały zgłoszony areał, tj. 14,78 ha w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże.

Dodatkowo, pismem z dnia 13 listopada 2020 r., skarżący rozszerzył argumentację uzasadnienia skargi, dołączając do pisma artykuł prasowy z Agrosfery Innovation oraz ortofotomapę.

W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że cały zgłoszony areał, tj. 14,78 ha w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże, był TUZ w 2019 r., gdyż był użytkowany jako łąka.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sporna w sprawie jest kwestia, czy skarżący na działkach co do których organy odmówiły przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą ubiegał się we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. zadeklarowanych w ramach wariantu 4.5 półnaturalne łąki świeże, znajdowały się trwałe użytki zielone (TUZ) w rozumieniu

przepisu art. 4 ust. 1lit. h rozporządzenia nr 1307/2013.

Według skarżącego, w 2019 r. całość gruntów zgłoszonych do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej o pow. 14,78 ha w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże stanowiło TUZ, zaś według organów nie mogły one być w całości TUZ w 2019 r., bowiem do 2017 r. w części były nieużytkami porośniętymi drzewami i krzewami, a skarżący w 2018 r. przywrócił ich rolnicze użytkowanie, jednak nie minęło jeszcze 5 lat od dokonania tej czynności, czyli - doszło do płodozmianu na tych gruntach, dlatego jedynie część gruntów o pow. 11, 20 ha spełniało warunki uznania ich za TUZ i do takiej pow. skarżący powinien był zgłosić wniosek o płatność.

Wskazać należy, że definicja terminu trwałych użytków zielonych od 1 stycznia 2014 r. - na mocy artykuł 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.2013.L.347.608); dalej: "rozporządzenie nr 1307/2013" - stanowi, że:

"Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

[...]

h) "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane dalej łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także - w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie - grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu".

Przepis ten, zmieniony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 13 grudnia 2017 r. nr 2017/2393 (Dz.Urz.UE.2017.L.350.15), w 2019 r. miał następujące brzmienie:

"Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

[...]

h) "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Państwa członkowskie mogą również zadecydować o uznaniu za trwałe użytki zielone:

(i) gruntów nadających się do wypasu i stanowiących część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu; lub

(ii) gruntów nadających się do wypasu w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne nie są roślinnością dominującą lub nie występują na obszarach wypasu".

W swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wielokrotnie zajmował się kwestią wykładni definicji trwałych użytków zielonych, m.in. w wyroku C-152/09 z dnia 11 listopada 2010 r., w którym ocenił istnienie związku przyczynowego pomiędzy zmianą sposobu użytkowania z gruntu ornego na trwałe użytki zielone w programie rolnośrodowiskowym, czy w wyrokach C-341/17 P z dnia 15 maja 2019 r. i C-252/18 P z dnia 13 lutego 2020 r., w których dokonał oceny, czy to rodzaj roślinności powierzchni użytków rolnych (występowanie roślin drzewiastych i krzewów) jest decydującym kryterium dla zaliczenia do trwałych użytków zielonych, czy też faktyczne przeznaczenie tej powierzchni działalności rolniczej, jako typowej dla celów trwałych użytków zielonych. Natomiast, w wyroku C-61/09 z dnia 14 października 2010 r., w którym sporna była kwestia uwzględnienia pewnych gruntów przy ustalaniu uprawnień rolnika do płatności w ramach systemu płatności jednolitych, Trybunał stwierdził, że: "Artykuł 44 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 Rady z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia [...] powinien być interpretowany w ten sposób, że nie stoi na przeszkodzie uznaniu za kwalifikujący się do objęcia pomocą gruntu, który jest wprawdzie używany także do celów rolniczych, ale służy głównie zachowaniu krajobrazu i ochronie przyrody. Ponadto fakt, że rolnik podlega instrukcjom organu administracji odpowiedzialnego za ochronę przyrody, nie pozbawia rolniczego charakteru działalności, która odpowiada definicji zawartej w art. 2 lit. c) wymienionego powyżej rozporządzenia.". Trybunał przypomniał w tym orzeczeniu - odwołując się do wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie CC-428/07 Horvath - że ochronę środowiska, która stanowi jeden z podstawowych celów Unii Europejskiej, należy postrzegać jako cel będący elementem wspólnej polityki rolnej (pkt 39) oraz, że sprzeczne byłoby, gdyby grunt rolny przestał kwalifikować się do objęcia pomocą w sytuacji, gdy jest on wykorzystywany do celów zachowania krajobrazu i ochrony przyrody (pkt 40), dlatego uznał, że okoliczność, iż grunt służy w przeważającej mierze ochronie przyrody i zachowaniu krajobrazu, nie pozbawia tego gruntu charakteru rolnego w rozumieniu art. 44 ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003, jako że w takim przypadku grunt jest faktycznie wykorzystywany jako grunt orny lub jako pastwisko (pkt 41).

Z przywołanej regulacji prawnej oraz wskazanego orzecznictwo TSUE wynika, że zmiany wprowadzane w sposobie uprawy gruntów wykorzystywanych rolniczo, nie w każdym przypadku skutkują koniecznością traktowania ich już jako pozbawionych charakteru TUZ, gdyż nie każde zmiany są płodozmianem. Jak wskazano w wyroku C-152/09 z dnia 11 listopada 2010 r., przeznaczenie gruntu ornego na trwałe użytki zielone w programie rolnośrodowiskowym, czy też, jak wywiedziono w wyroku C-61/09 z dnia 14 października 2010 r., używanie gruntów rolnych do celów rolniczych w sposób służący głównie zachowaniu krajobrazu i ochronie przyrody, nie stanowi płodozmianu. Te orzeczenia były podstawą do nowelizacji definicji TUZ, tak więc aktualnie (w 2019 r.) - co do zasady - zaoranie, czy porastanie łąk i pastwisk drzewami i krzewami, nie pozbawia ich charakteru TUZ. Jednak z regulacji tej oraz orzecznictwa TSUE wynika, że zmiany takie mają obejmować grunty rolne użytkowane rolniczo.

Mając na uwadze powyższe uwagi, należy wskazać, że z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy obu instancji wynika, że grunty o pow. 14,78 ha zgłoszone przez skarżącego do płatności w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże w 2019 r., jeszcze w 2017 r. w części o pow. 3,58 ha były nieużytkami porośniętymi drzewami i krzewami, gdyż poprzedni rolnik - I. K. użytkowała te grunty jako rolne, tylko w części. Z wniosku wynika, ze zgłosiła do płatności początkowo 11,30 ha gruntów, po korekcie 10,00 ha, a z informacji organu wynika, że definitywnie uzyskała płatność do 11,20 ha. Okoliczność tę potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, w szczególności zaś załącznik graficzny załączony do wniosku. Na tym załączniku część zachodnia i część południowa gruntów oznaczonych jako działka nr [...] pokryta jest zadrzewieniami i zakrzaczeniami.

Nadto, sam skarżący przyznał w piśmie z dnia 31 maja 2020 r. skierowanym do organu I instancji, że znajdowały się na niej zwarte zadrzewienia, a planując użytkowanie kośne na większej powierzchni, usunął większość drzew. Zatem, skarżący dopiero w 2018 r. przywrócił na ww. części gruntów ich rolnicze użytkowanie. Skoro więc od 2018 r. do 2019 r. nie minęło jeszcze co najmniej 5 lat od dokonania tej czynności, to doszło do płodozmianu na tych gruntach, które do tego momentu były nieużytkami, dlatego jedynie część gruntów o pow. 11, 20 ha spełniało warunki do uznania ich za TUZ i do takiej pow. skarżący powinien był zgłosić wniosek o płatność. Pozostała część gruntów, tj. 3,58 ha, nie była w 2019 r. TUZ.

Odnosząc się natomiast do załączonych przez organy do akt sprawy zdjęć działek pobranych z serwisu Google Earth, należy stwierdzić, że nie spełniają one warunków do uznania ich za materiał poglądowy ustalony prawidłowo na podstawie systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.2013.347.549). W przepisie tym przewidziano, że system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się zatem z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Zdjęcia z serwisu Google Earth tym wymogom nie odpowiadają.

Stwierdzona wyżej wada załączonego przez organy materiału dowodowego do akt sprawy nie oznacza jednak, że pozostały materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania prawidłowych rozstrzygnięć w sprawie, bowiem organy dysponowały także prawidłowo załączonymi do akt sprawy dokumentami, tj. załącznikiem graficznym załączonym do wniosku I. K. o płatności na 2017 r., załącznikami graficznymi załączonymi do wniosku skarżącego o płatność na 2019 r., pismem skarżącego z dnia 31 maja 2020 r. skierowanym do organu I instancji.

Dodatkowo, przeprowadzone 15 maja 2019 r. oględziny działki potwierdziły, że na dzień oględzin grunty użytkowane są jako łąki. Jednak ta okoliczność, tj. ich użytkowania rolniczego w maju 2019 r., nie dowodzi, iż cała powierzchnia zgłoszona do płatności, czyli 14,78 ha, była użytkowana rolniczo od co najmniej 5 lat. Przywołane dowody wskazują bowiem, że użytkowanie rolnicze obejmowało w 2017 r. tylko 11,20 ha. Pozostała powierzchnia, czyli 3,58 ha, jeszcze w 2017 r. była nieużytkiem, który został przywrócony do rolniczego użytkowania w 2018 r. Zatem, aby ta powierzchnia gruntu została uznana za TUZ, w rozumieniu artykuł 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, powinno upłynąć co najmniej 5 lat od przywrócenia go do rolniczego użytkowania. Do tego czasu, grunt ten traktowany powinien być jako poddany płodozmianowi, zatem nie spełniający definicji TUZ.

Podnoszona także w skardze kwestia zagęszczenia drzew czy też ilości ściętych drzew w przeliczeniu na ha, nie miała znaczenia w sprawie.

Również zarzut pomięcia zasad wynikających z instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nie zasługiwał na uwzględnienie w ww. kontekście.

W tej sytuacji, należało także ocenić, że zbędne w sprawie było przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność wielkości areału zadrzewionego i zakrzaczonego, tym bardziej, że skarżący w toku postępowania nie wnioskował wprost o przeprowadzenie tych dowodów i nie wskazywał konkretnych źródeł dowodowych, uczynił to dopiero w skardze do sądu.

Zatem, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone w zakresie wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięć w sprawie, za nieuprawnione należało także ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., jak również art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz z art. 27 ust. 1 ustawy PROW.

W konsekwencji, także zarzut naruszenia przepisu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013, przez błędną wykładnię oraz powołanie nieaktualnej na 2019 r. definicji TUZ, nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem organy prawidłowo wyjaśniły, że skoro doszło do płodozmianu w 2018 r., czyli nie upłynęło jeszcze co najmniej 5 lat, licząc od tego roku, to część ww. powierzchni nie spełniała warunków uznania jej za TUZ.

Mając na uwadze podniesione okoliczności - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - sąd orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Wszystkie przywołane orzeczenia TSUE dostępne są w internetowej bazie orzeczeń - www.curia.europa.eu.