Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1107/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 2, art. 149 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...], nr [...], a nadto postanowienie Burmistrza B. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. LS


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B. ustalił na wniosek P.M. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt na terenie działki nr ewid. 306 w R., gm. B.

Pismem procesowym z dnia 22 maja 2006 r. Z.S. zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją, a następnie - pismem z dnia 22 czerwca 2006 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o uchylenie decyzji Burmistrza z dnia [...] r., zarzucając rażące naruszenie prawa, polegające na pominięciu wnioskodawcy, jako strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po uprzednim ustaleniu, że Z.S. pismem z dnia 22 czerwca 2006 r. domaga się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z dnia [...] r., przekazał wniosek do rozpatrzenia według właściwości Burmistrzowi B.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B. na podstawie art. 147, art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wszczął postępowanie wyjaśniające, czy istnieje przesłanka wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt, a następnie decyzją z dnia [...] r., orzekając w trybie art. 104 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r.

Powyższe rozstrzygnięcie na skutek odwołań Z.S., H.G. i J.W. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz wznowił postępowanie, a następnie - z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmówił wznowienia. Ponadto w motywach wydanego rozstrzygnięcia nie wyjaśnił, dlaczego odmówił Z.S. przymiotu strony oraz nie zbadał, czy termin wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., został zachowany.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz B. decyzją z dnia [...] r. w trybie art. 104 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. odmówił Z.S. wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] r.

Od wskazanej decyzji Z.S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Zdaniem Kolegium Burmistrz nie uwzględnił wskazówek zawartych w decyzji Kolegium z dnia [...] r. i ponownie naruszył tryb postępowania wznowieniowego, wydając - wbrew regulacji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzję o odmowie wznowienia postępowania.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Burmistrz B. decyzją z dnia [...] r., wydaną w trybie art. 149 § 3, art. 148 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Od w/w decyzji Z.S. odwołał się następnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które mocą decyzji z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Burmistrz B. na podstawie art. 149, art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 46a ust. 7 pkt 4 w zw. z art. 46 ust. 1 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 129, poz. 902 ze zm.) wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. znak [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt w R. na działce nr ewid. 306, gm. B.

W dniu 17 lipca 2008 r. odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której wnioskodawca, jak również J.S., J.F., H.G. i J.W. wskazali na oddziaływanie ubojni poprzez emisję odorów, jak również występowanie hałasów powodowane działaniem agregatów znajdujących się na terenie ubojni. Osoby te zwróciły również uwagę na niewłaściwe ich zdaniem przechowywanie odpadów poubojowych i usuwanie odpadów na działki sąsiadujące z ubojnią.

Z.S. stwierdził ponadto, że w związku z występującymi odorami oraz hałasem powinien być stroną postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz B. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 i art. 28 k.p.a. odmówił Z.S. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r.

Powyższe rozstrzygnięcie, na skutek odwołania Z.S., zostało następnie decyzją Kolegium z dnia [...] r. uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem organu II instancji Burmistrz, pomimo wskazówek zwartych w decyzji SKO z dnia [...] r., działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. ponownie odmówił wznowienia postępowania. Orzekł więc w sprawie, w której zajął już przewidziane prawem stanowisko, nie uwzględnił tym samym własnego postanowienia o wznowieniu postępowania. Kolegium podkreśliło, że w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia organu dotyczące tego samego przedmiotu.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] r. znak [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ w skrócie przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i powołując się na treść art. 28 k.p.a. oraz obowiązujące w tym zakresie orzecznictwo wskazał, że stroną postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań są podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego, które będą narażone na jego oddziaływanie, jak również podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości będących w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, mając na uwadze te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w obszarze ograniczonego oddziaływania inwestycji.

Z dokumentacji będącej w posiadaniu organu I instancji wynika, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości W. oznaczonej nr ewid. 183/2 o powierzchni 0,22ha, stanowiącej grunty orne. Działka ta zlokalizowana jest w odległości 8m od nieruchomości nr 306, będącej terenem inwestycji, przy czym nie sąsiaduje z nią bezpośrednio, gdyż oddzielona jest od niej pasem drogowym drogi gminnej. Wnioskodawca jest również właścicielem innych nieruchomości zlokalizowanych w odległości ok. 20m od terenu inwestycji.

Analizując następnie raport o oddziaływaniu spornej inwestycji na środowisko organ I instancji stwierdził, że rozbudowa ubojni zwierząt w R., zgodnie z przyjętymi założeniami w raporcie, nie powinna oddziaływać na nieruchomości będące własnością wnioskodawcy i dlatego też Z. S. nie posiada przymiotu strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. W sprawie, co najwyżej, posiada on interes faktyczny. Powyższe nie oznacza jednak, że nie może być on stroną postępowania dotyczącego naruszania przez inwestora przepisów związanych z ochroną środowiska w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, o czym organ I instancji powiadomił już właściwego w tej sprawie Starostę R.

Za przyznaniem statusu strony wnioskodawcy nie może ponadto przemawiać okoliczność przyznania tego statusu osobom, które błędnie występowały w nim jako strony.

Reasumując, organ stwierdził, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w niniejszej sprawie nie występuje, wobec czego brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] r.

W odwołaniu od tej decyzji Z.S. zarzucił rażące naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), poprzez uznanie, że odwołujący nie posiada przymiotu strony w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, podczas gdy ubojnia zwierząt w R. leży w odległości około 3m od nieruchomości stanowiącej jego miejsce zamieszkania i oddziałuje na nią niekorzystnie; art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż podstawą odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] r. jest niespełnienie przesłanki braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy.

Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r., bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wznowił na wniosek Z.S. postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] r., celem ustalenia, czy wnioskodawca posiadał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że Z. S. jest właścicielem działki oddzielonej od terenu inwestycji pasem drogowym drogi gminnej. Mając na względzie fakt, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia ustala się na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Kolegium podzieliło stanowisko Burmistrza, że zmodernizowany i rozbudowany zakład nie będzie powodował przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego właściciel ubojni ma tytuł prawny. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji środowiskowej, jak też we wznowionym postępowaniu, nie przedłożono bowiem przeciwstawnych dowodów na wskazaną okoliczność, dlatego też brak jest - zdaniem Kolegium - podstaw do przyjęcia, że nieruchomość odwołującego będzie narażona na negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przypomniał, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] r. toczyło się z udziałem społeczeństwa stosownie do wymagań art. 153 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ I instancji sporządził informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie wniosku o wydanie decyzji środowiskowej na wymienione przedsięwzięcie i pouczył, że zainteresowani mogą składać uwagi i wnioski w terminie 21 dni od daty ukazania się ogłoszenia. W odpowiedzi na powyższą informację swoje zastrzeżenia w dniu 21 lutego 2006 r. złożył ojciec Z.S. – J.S., zamieszkały na terenie nieruchomości syna, którego błędnie uznano za stronę przedmiotowego postępowania. W tych okolicznościach uprawniony jest - w ocenie Kolegium - wniosek, że skoro wskazana informacja dotarła skutecznie do ojca odwołującego, to tym samym również Z.S. miał możliwość powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu i mógł wykazać swoją aktywność, poprzez żądanie włączenia do toczącego się postępowania w charakterze strony.

Brak z jego strony jakiejkolwiek reakcji na informację o toczącym się postępowaniu dowodzi, że odwołujący nie był zainteresowany postępowaniem zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej. Tym samym uprawniony jest - zdaniem Kolegium - wniosek, że nie został spełniony ten element przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi o braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu w charakterze strony.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...] r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. S. zarzucił naruszenie:

1. art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej,

2. art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość skarżącego znajduje się w odległości 8m od terenu inwestycji, podczas gdy faktycznie odległość ta wynosi 3m,

3. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie na podstawie raportu, że zmodernizowany i rozbudowany zakład nie będzie powodował przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego właściciel ubojni ma tytuł prawny oraz błędne uznanie, że w niniejszym postępowaniu nie przedłożono dowodów świadczących o negatywnym oddziaływaniu ubojni na tereny sąsiednich nieruchomości,

4. art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r. toczyło się z udziałem społeczeństwa stosownie do wymagań art. 53 Prawa ochrony środowiska, podczas gdy organ prowadził rzeczone postępowanie z naruszeniem art. 46 i następne wspomnianej ustawy,

5. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez uznanie, że nie została spełniona przesłanka dotycząca braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu w charakterze strony i przyjęcie, że skarżący został skutecznie powiadomiony przez Burmistrza B. o toczącym się postępowaniu.

Dodatkowo skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów będących w posiadaniu Burmistrza B., Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatury w S., Komisariatu Policji w B. oraz Prokuratury Rejonowej w T. na okoliczność faktycznego zakresu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko.

Wobec postawionych zarzutów Z.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została doręczona ojcu skarżącego w dniu 14 kwietnia 2006 r. Z wyjaśnień skarżącego wynika natomiast, że był on na bieżąco informowany przez ojca o toczącym się postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia [...] r., mimo iż twierdzi, że wiedzę o decyzji uzyskał w Starostwie Powiatowym w R. dopiero w dniu 26 maja 2006 r. Słuszne jest w tej sytuacji stanowisko, że skarżący nie był zainteresowany toczącym się postępowaniem i nie żądał włączenia go przez organ I instancji do toczącego się postępowania w charakterze strony.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. stawił się skarżący, który wraz z uczestniczkami postępowania H.G. i J.W. wniósł o oddalenie skargi oraz uczestnik postępowania – P.M., który zażądał jej oddalenia.

Jednocześnie Sąd postanowił oddalić wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z nieco innych powodów, aniżeli w niej podniesiono.

W rozumieniu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie Sąd - stosownie do treści art. 134 wskazanej wyżej ustawy - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r. znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt.

Wspomniane rozstrzygnięcia wydane zostały w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego przez organ I instancji.

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego, podobnie jak i instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Oba tryby są wobec siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że dla uruchomienia każdego z nich ustawodawca przewidział inny katalog przesłanek ustawowych.

W rezultacie więc przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. nie mogą skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej i odwrotnie - przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą prowadzić do wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 147).

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).

Jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które następnie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Z kolei, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 149 § 3 k.p.a.).

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zasadny jest - w ocenie Sądu - wniosek, że rozważane postępowanie składa się w zasadzie z dwóch etapów.

W ramach pierwszego etapu, który można określić mianem "wstępnego", organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym, przedmiotowym, a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie.

Badając aspekt podmiotowy organ administracyjny winien zatem ustalić, czy podanie pochodzi od strony. W orzecznictwie sądowym ukształtował się jednak pogląd, podzielany zresztą w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że w wypadku gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06 – Lex nr 510752).

Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy, organ bada, czy decyzja, której dotyczy żądanie wszczęcia postępowania, posiada przymiot ostateczności i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, a nadto czy w podaniu o wznowienie postępowania wskazano jedną z podstaw wznowienia przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i art. 145a k.p.a.

Pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które - co trzeba podkreślić - muszą być spełnione łącznie, nakłada na właściwy organ obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, natomiast negatywna ocena którejkolwiek z nich obliguje go do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania.

Wspomniane postanowienie otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, tzw. "postępowanie właściwe", którego celem jest przeprowadzenie postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Powinno się ono zakończyć wydaniem jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 § 1 k.p.a. Jeżeli jednak na tym etapie postępowania organ dojdzie do przekonania, że błędnie wydał postanowienie o wznowieniu, bowiem z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia bądź też termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. nie został zachowany, wówczas powinien umorzyć postępowanie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wznowienie przez Burmistrza B. postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na rozbudowie ubojni zwierząt, nastąpiło z licznymi uchybieniami przepisom procedury administracyjnej, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności podnieść trzeba, że rzeczone postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy Z.S., który - jak twierdził - bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r.

Tego rodzaju argumentacja po raz pierwszy została podniesiona przez skarżącego w piśmie z dnia 22 maja 2006 r. skierowanym do organu I instancji, który bez uprzedniego wyjaśnienia jego intencji, tak jak wymagają tego art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie nadał mu właściwego biegu, stwierdzając w piśmie z dnia 8 czerwca 2006 r., że autor pisma nie jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ponieważ nieruchomość, której jest właścicielem nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora.

Tożsame argumenty Z. S. podniósł następnie w piśmie z dnia 23 czerwca 2006 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które po ustaleniu, że intencją jego autora jest wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] r. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przekazał wniosek skarżącego do rozpoznania według właściwości Burmistrzowi B.

Organ ten z kolei, bez uprzedniego zbadania omówionych wcześniej przesłanek dopuszczalności wznowienia w trybie art. 149 § 1 i 2 k.p.a. w dniu 8 sierpnia 2006 r. wydał postanowienie wszczynające "postępowanie wyjaśniające czy istnieje przesłanka wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (...)".

Rzeczone postanowienie, mimo nie dość jasno sformułowanego rozstrzygnięcia, zawierało jednak prawidłową podstawę prawną i jak trafnie zauważyło Kolegium w decyzji z dnia [...] r. było w istocie postanowieniem o wznowieniu postępowania w rozumieniu art. 149 § 1 k.p.a., które stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez Burmistrza postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w rozumieniu art. 149 § 2 k.p.a.

Okoliczność wznowienia postępowania w dniu 8 sierpnia 2006 r., co potwierdza zresztą zgromadzona w sprawie dokumentacja, została zlekceważona przez organ I instancji, który pomimo trafnego zaakcentowania tego faktu przez Kolegium w kolejnych decyzjach kasacyjnych z dnia [...] r. i [...] r., wbrew regulacjom art. 149 § 1 i 2 k.p.a., w dniu [...] r. ponownie wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r.

Wskazane uchybienie, czego dostatecznym dowodem jest zaskarżona decyzja, nie zostało w rezultacie zauważone przez organ odwoławczy.

Dlatego też, wobec pierwotnego wznowienia postępowania w dniu [...] r., Sąd zobligowany był w trybie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi usunąć z obrotu prawnego błędnie podjęte postanowienie z dnia [...] r.

Jak zostało to już wcześniej podniesione Burmistrz B. wznowił niniejsze postępowanie bez uprzedniego rozważenia przesłanek decydujących o dopuszczalności wznowienia, w szczególności zaś bez należytego wyjaśnienia, czy termin do złożenia przez Z.S. podania o wznowienie postępowania został w istocie zachowany.

Bierną postawę organu I instancji w tym zakresie dostrzegło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w decyzji z dnia [...] r. Kwestia ta w toku dalszego postępowania umknęła jednak ostatecznie organom orzekającym w sprawie i nie została - w przekonaniu Sądu - jednoznacznie wyjaśniona.

W rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, czyli z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W orzecznictwie sądowym, które zresztą Sąd w pełni podziela, dominuje stanowisko, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia.

Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 547/07 - Lex nr 489632, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 828/07 - Lex nr 518490, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931/07 – Lex nr 516817, pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 84/08 - Lex nr 499765, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 522/06 – Lex nr 347997, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05 – opubl. ONSAiWSA 2006/5/133, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r. sygn. akt I SA 855/99 – Lex nr 54136).

Dodać w tym miejscu trzeba, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Z kolei obowiązkiem organu administracyjnego jest ocena przedłożonych przez stronę dowodów i rzeczowe przedstawienie swojego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem godzi w zasadę ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.)

Sąd, analizując zgromadzoną dokumentację w kontekście poczynionych wyżej wywodów, uznał, że w pismach z dnia 21 lipca 2006 r. (k.53) i 28 listopada 2006 r. (k. 65 akt) skarżący twierdził, iż o decyzji Burmistrza z dnia [...] r. nr [...] dowiedział się w dniu 26 maja 2006 r., podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w R.

Tymczasem z treści pisma z dnia 22 maja 2006 r. skierowanego do Burmistrza B., wynika, że skarżący wiedzę o spornej decyzji posiadał znacznie wcześniej. Z.S. domagał się w nim od organu I instancji ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej sporną decyzją, wskazując wyraźnie datę jej podjęcia, numer oraz rozstrzygnięcie.

Powyższy dokumenty przeczy więc twierdzeniu skarżącego, jakoby o decyzji z dnia [...] r. dowiedział się dopiero w dniu 26 maja 2006 r.

Wątpliwości w tym zakresie pogłębiają dodatkowo wywody Kolegium przedstawione w motywach zaskarżonej decyzji, a następnie powtórzone w odpowiedzi na skargę. Według organu orzekającego, skoro ojciec skarżącego - J. S., mieszkający pod tym samym adresem, co skarżący, wiedział o toczącym się postępowaniu, bowiem w dniu 14 kwietnia 2006 r. doręczono mu sporną decyzję i na bieżąco informował o nim syna, to Z. S. miał możliwość powzięcia wiadomości o toczącym się postępowaniu i zwrócenia się do organu I instancji z żądaniem, aby ten przyznał mu status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Powyższa teza, podobnie jak i kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, nie znajdują jednoznacznego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i dlatego też decyzję o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] r. na tym etapie postępowania należało ocenić, jako co najmniej przedwczesną.

Oprócz wskazanych wyżej uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy, krytycznie odnieść się trzeba - zdaniem Sądu - do kwestii przewlekłości postępowania administracyjnego przed organem I instancji, który pomimo wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy, uzasadnionych koniecznością dokonania dodatkowych ustaleń, nie podejmował w tym kierunku żadnych czynności wyjaśniających i pozostawał zupełnie bierny.

Dowodem tego są pisma Burmistrza z dnia 13 lutego 2009 r., 14 kwietnia 2009 r., 22 maja 2009 r. i 18 czerwca 2009 r. Takie zachowanie organu narusza niewątpliwie zasadę szybkości postępowania administracyjnego, ale także podważa zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.

Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz B., wobec uprzedniego wznowienia postępowania w dniu [...] r., zobligowany będzie wyjaśnić i rzetelnie udokumentować, czy termin z art. 148 § 2 k.p.a. został faktycznie zachowany. Jeśli organ stwierdzi, że nieprawidłowo wznowił postępowanie, bowiem podanie Z.S. zostało złożone z uchybieniem jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji, wówczas winien umorzyć wznowione postępowanie. W przeciwnym wypadku Burmistrz powinien jednoznacznie ustalić, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a. Prowadząc postępowanie organ I instancji winien działać zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Z tych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a nadto uchylił postanowienie tego organu z dnia [...] r.

W trybie art. 152 wspomnianej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, natomiast o kosztach postępowania rozstrzygnął w oparciu o regulację art. 200 i art. 205 § 1 w/w ustawy.

B.C.