Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3162/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 3162/ 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2002r., Nr [...] w przedmiocie wstrzymania zasiłku stałego wyrównawczego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].07.2002r. nr [...] Kierownik Filii działając z urzędu na podstawie art. 43 ust. 2a, art.4, art.ll pkt l, art. 27 ust.4 pkt l, ust. 6 pkt l i 3, art.30, art.40 i art.35a ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej zmienił swoją decyzję z dnia [...].06.2002r., nr [...] w ten sposób, że zaprzestano wypłaty zasiłku stałego wyrównawczego od dnia 1.07.2002r. J.W. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji J.W. (zwanego dalej skarżącym) nie zamieszkuje on na terenie Gminy K. Zgodnie z decyzją administracyjną skarżący został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu nr 10 przy ul. S. w K. w dniu 10.04.2002r. Zgodnie z właściwością miejscową ośrodkiem pomocy społecznym zobligowanym do udzielania świadczeń z tego zakresu skarżącemu jest ośrodek określony według jego miejsca pobytu w Gminie R. Wskazano również, iż tam skarżący winien złożyć stosowne dokumenty.

Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł J.W. wnosząc o jej uchylenie I "zawieszenie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy do czasu wydania prawomocnej decyzji przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w R., pow. B. - w kwestii przyznania stronie zasiłku stałego wyrównawczego", a także o uchylenie klauzuli natychmiastowej wykonalności. Skarżący wskazał, iż złożył w dniu 5.07.2002r. wniosek do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego załączając konieczne dokumenty. Jednak Kierowniczka GOPS w R. poinformowała skarżącego, że ze względu na miesięczny termin załatwiania spraw w administracji oraz niepewności co do możliwości finansowego pokrycia decyzji przyznającej zasiłek, nie jest pewne czy jego wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie w miesiącu lipcu. Nadto skarżący podniósł, iż pobierał zasiłek wyrównawczy przez 18 lat w K. i zmiana miejsca zamieszkania nie może narażać go na utratę jedynego źródła dochodu, a w nowym miejscu pobytu nie ma żadnej możliwości uzyskania dochodów ani z pracy ani z majątku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego decyzją z dnia [...] października 2002r., sygn. akt [...], działając na zasadzie art. 138 § l pkt l k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż skarżący spełnia przesłanki do otrzymywania zasiłku stałego wyrównawczego. "Zgodnie z art.ll pkt l wypłacanie stałych zasiłków w tym zasiłku wyrównawczego należy do zadań zleconych gminie. Dlatego też decydującym w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego jest miejsce pobytu osoby ubiegającej się o pomoc w takiej formie. Podmiotem właściwym do realizacji świadczeń z pomocy społecznej jest ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce pobytu skarżącego.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2002r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie J.W. zarzucając jej naruszenie prawa procesowego i materialnego oraz wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji "przez uchylenie decyzji organu I instancji i zawieszenie rozpatrzenia sprawy do czasu wydania prawomocnej decyzji przez Kierownika GOPS w R., przyznającej stronie zasiłek stały wyrównawczy z opieki społecznej." W uzasadnieniu swojej skargi skarżący wskazał, iż "zaskarżone decyzje organów I i II instancji naruszają przepisy art.97 § l pkt 4 KPA, gdyż wydanie decyzji o wstrzymaniu zasiłku stałego wyrównawczego stronie skarżącej, przez Kierownika MOPS Filia nr [...] w K., zależało niewątpliwie od wydania prawomocnej decyzji w tej sprawie przez Kierownika GOPS w R., zgodnie z zasadą właściwości miejscowej, tzn. według miejsca zamieszkania strony, a nie tylko jej pobytu. Kwestię tę reguluje przepis art. 37 pkt l oraz pkt 3 Ustawy o pomocy społecznej. (...) Samo miejsce pobytu nie daje stronie skarżącej podstawy do przyznania prawa do w/w zasiłku przez Kierownika GOPS w R., lecz tylko miejsce zamieszkania, w związku z decyzja o zameldowaniu na pobyt stały w D."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia - szerzej wyjaśniając zastosowanie poszczególnych przepisów ustawy o pomocy społecznej w przedmiotowej sprawie.

W piśmie procesowym skarżącego z 18.03.2003r. zarzucił on, iż "naruszającym prawo jest twierdzenie strony przeciwnej, że w niniejszej sprawie decydującym jest zmiana miejsca pobytu strony skarżącej, która ta zmiana miała wpływ na utratę właściwości miejscowej przez MOPS w K. do przyznania skarżącemu przedmiotowego zasiłku. Także dlatego, że miejsce pobytu skarżący zmienił już w sierpniu 1989r. (14 lat temu), pozostając nadal zameldowany w K., na pobyt stały (od 1948r.). (...) Pomimo tego faktu, skarżący nadal pobierał zasiłek z MOPS w K., na podstawie o kolejnych decyzji Kierownika, który wydawał je z urzędu i bez tzw. Wywiadu środowiskowego i który miał zamiar czynić to nadal, mimo iż wiedział o wyroku eksmisyjnym. Art. 43 ust. 2a Ustawy o pomocy społecznej nie mógł więc być tu zastosowany, gdyż z treści przepisu art.37 ust.3 Ustawy oczywiście wynika, że zmiana samego miejsca pobytu nie czyni nowej terytorialnie placówki opieki społecznej, właściwą do przyznania zasiłku stałego (ze względu na brak zameldowania), lecz co najwyżej do przyznania jednorazowej zapomogi pieniężnej. Istotne znaczenie ma natomiast zmiana miejsca zamieszkania skarżącego, jako przyczyna utraty właściwości miejscowej przez MOPS w K. Jest to związane z wydaniem nowej decyzji o zameldowaniu na pobyt stały, przez Urząd Gminy w R., która uprawomocniła się 22.VII.02r., a więc już po terminie wypłaty zasiłków przez KBS w R." Uważa zatem, iż należało zawiesić postępowanie do czasu zameldowania go na pobyt stały pod adresem D.. "Z powyższego wynika, że nie było żadnej równoczesności zmiany miejsca pobytu stałego (sierpień 1989r.) i miejsca zamieszkania (22 lipiec 02r.), zaś decyzja o wymeldowaniu skarżącego z 10.IV.02r. uprawomocniła się 16.V.02r., co uzasadniało konieczność zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Okoliczności te powtórzył skarżący w swoim kolejnym piśmie procesowym z dnia 7.11.2005r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 cyt. wyżej ustawy).

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była wyłącznie kwestia zaprzestania wypłaty zasiłku stałego wyrównawczego od dnia 1.07.2002r. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania J.W.

Podzielić należy stanowisko organów administracyjnych obu instancji, iż skarżący spełniał przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 2 zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie, która spełnia dwie kumulatywne przesłanki. Po pierwsze osoba ta jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa. Po drugie dochód tej osoby jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. l ustawy o pomocy społecznej. Przesłanki te występowały łącznie w stosunku do skarżącego.

Zgodnie z art. ll pkt l wypłacanie stałych zasiłków w tym zasiłku wyrównawczego należy do zadań zleconych gminie.

Natomiast w art. 19 k.p.a. jest zamieszczony bezwzględny obowiązek przestrzegania z urzędu przez organy administracji publicznej swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Nie przestrzeganie swojej właściwości przez organ administracyjny może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości (art.156 § l pkt l k.p.a.). Zakres właściwości miejscowej gmin w ustawie o pomocy społecznej z 29.11.1990r. określony został w art.37. Zgodnie z brzmieniem art. 37 ust. l tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca stałego pobytu lub ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa nie posługuje się zatem pojęciem zameldowania, lecz pojęciem pobytu stałego. Zakres znaczeniowy tego pojęcia określony został w art. 6 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r. Dz.U. nr 87, póz. 960 z późn. zm.), zgodnie z którym "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Jak wynika z treści oświadczeń samego skarżącego zawartych w jego pismach procesowych z dnia 18.3.2003r. oraz z 7.11.2005r. zmienił on swoje miejsce pobytu już w sierpniu 1989r. - bez zmiany zameldowania. Wbrew twierdzeniom skarżącego miejsce zamieszkania (pobytu stałego, czasowego) osoby fizycznej nie jest wyznaczane w drodze decyzji administracyjnej, ani też czynności materialno-technicznej, jaką jest dokonanie zameldowania na pobyt stały, lecz wynika z samego faktu przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Właściwość miejscowa organów pomocy społecznej nie jest zatem uzależniona od miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o pomoc, lecz od miejsca pobytu stałego, poza wypadkiem gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca takiego pobytu stałego wówczas bierze się pod uwagę ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. Z materiału dowodowego sprawy nie budzi wątpliwości, iż J.W. wymeldowany został z pobytu stałego w K., a zameldowany pod adresem D. Gmina R., co stanowi jedynie urzędowe potwierdzenie faktycznej zmiany miejsca pobytu stałego skarżącego. Fakt ten znajduje swoje potwierdzenie zarówno w oświadczeniach skarżącego zawartych w pismach procesowych, jak i w materiale dowodowym sprawy. Wynika z niego, iż już w latach wcześniejszych organ pomocy społecznej wyrażał wątpliwość co do zamieszkiwania przez skarżącego pod adresem ul. S. w K., jako wskazanym przez niego miejscem pobytu stałego (brak możliwości przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, brak kontaktu z klientem, nie odbieranie korespondencji kierowanej na adres zameldowania). Jednak skarżący nie poinformował organu o zmianie zamieszkania (pobytu stałego) - nawet w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego dokonanego w dniu 6.06.2000r.- chociaż już wówczas (jak twierdzi) zamieszkiwał w innej miejscowości, a w odwołaniu z dnia 7.06.2000r. skarżący podniósł tylko, że w mieszkaniu przy ul. S. w K. nie przebywa ciągle ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa osobistego. W protokole z 12.06.2001 r. skarżący podał, iż "w chwili obecnej przebywa w domu letniskowym w okolicy B.". Podobnie w notatce służbowej z 28.06.2001r. skarżący stwierdził jedynie, iż "przebywa w okolicach K." — nie ujawniając pracownikowi socjalnemu faktu zmiany miejsca pobytu. W trakcie kolejnych spotkań z pracownikiem socjalnym skarżący odmawiał podania aktualnego adresu miejsca zamieszkania, mówiąc, że mieszka na wsi. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu sam fakt zmiany przez skarżącego miejsca pobytu stałego - co miało miejsce już w 1989r. (według oświadczenia J.W.), a tylko ze względu na udokumentowanie tego faktu w czerwcu 2002r. przez organ administracyjny, wstrzymanie wypłacania świadczeń z zakresu pomocy społecznej nastąpiło z dniem 1.07.2002r. Fakt ten znajduje swoje bezsporne potwierdzenie w ustaleniach faktycznych dokonanych przez sąd powszechny zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.09.200lr., sygn. akt [...]. Stan faktyczny (fakt zmiany miejsca pobytu stałego przez skarżącego) został jedynie potwierdzony poprzez zameldowanie go na pobyt stały pod adresem D. w dniu 22.07.2002r. Gdyby skarżący współpracował w sposób prawidłowy z pracownikami socjalnymi i poinformował organ udzielający pomocy społecznej o zmianie swego miejsca pobytu stałego zmiana właściwości organów udzielających tej pomocy nastąpiłaby odpowiednio wcześniej.

W tym kontekście stwierdzić należy, iż w najmniejszym stopniu wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie było uzależnione od wcześniejszego wydania "prawomocnej decyzji przez Kierowniczkę GOPS w R." i nie znajduje tu zastosowania art.97 §1 pkt 4 k.p.a. Dodać natomiast należy, iż od 1.07.2002r. skarżący może ubiegać się o pomoc społeczną w tym o zasiłek stały wyrównawczy, GOPS w R., który winien złożone przez skarżącego wnioski załatwiać niezwłocznie.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaprzestanie wypłaty zasiłku stałego wyrównawczego w związku ze zmianą miejsca pobytu stałego przez skarżącego było uzasadnione i nastąpiło na podstawie obowiązującego prawa. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o jej oddaleniu.