Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 681/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 179a, art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35 par. 1 i par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 681/16 dotyczącego sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie wniosku o nakazanie udostępnienia danych osobowych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. stwierdza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz A. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 681/16, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako Spółka) na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej jako organ, Generalny Inspektor lub GIODO) w przedmiocie wniosku o nakazanie udostępnienia danych osobowych, w pkt 1 zobowiązał Generalnego Inspektora do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej Spółki z dnia [...] lutego 2015 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 3 zasądził od GIODO na rzecz Spółki kwotę 597 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Spółka pismem z dnia [...] września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Inspektora w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o nakazanie administratorowi – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. udostępnienia danych w postaci numerów lP komputerów użytkowników forum internetowego [...].

W skardze Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki w ustawowym terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego oraz art. 36 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. oraz niepodanie przyczyn zwłoki i niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie bezczynności organu przy prowadzeniu postępowania, które ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczenie organowi administracji terminu do merytorycznego załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Spółka wniosła do GIODO o nakazanie udostępnienia przez administratora portalu internetowego [...] - spółkę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. numerów lP komputerów użytkowników forum internetowego wskazanego portalu, zarejestrowanych jako "[...]" oraz "[...]". Wspomniani internauci opublikowali na wyżej wymienionej stronie internetowej komentarze naruszające dobra osobiste skarżącego.

W związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym Generalny Inspektor wezwał administratora danych do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, zaś pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. administrator danych złożył wyjaśnienia. Z uwagi na upływ terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a. oraz niewykonanie obowiązku sygnalizacji, tj. niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i niewskazanie przyczyn zwłoki, jak też nowego terminu załatwienia sprawy, pismem z dnia [...] października 2015 r. skarżący wniósł o udzielenie informacji o stanie sprawy i przyspieszenie jej rozpoznania przez wzgląd na przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] października 2015 r. GIODO poinformował strony, że wyjaśnienia złożone przez administratora danych są niewystarczające do wydania decyzji administracyjnej. Organ wezwał administratora danych do złożenia dalszych wyjaśnień, a następnie wobec braku odpowiedzi administratora, dwukrotnie skierował do niego ponaglenia do złożenia wyjaśnień. W korespondencji z dnia [...] kwietnia 2016 r. GIODO poinformował wnioskodawcę, że w dalszym ciągu prowadzi działania mające na celu wyjaśnienie sprawy. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, poprzez wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, wyznaczenie terminu do wydania decyzji administracyjnej oraz podjęcie środków zapobiegających naruszeniu ustawowych terminów załatwiania sprawy na przyszłość. W odpowiedzi na żądanie skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2016 r. GIODO poinformował, że przeprowadził postępowanie administracyjne, w wyniku którego został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej.

Spółka podkreśliła, iż do dnia wniesienia skargi decyzja administracyjna w niniejszej sprawie nie została przez Generalnego Inspektora wydana.

W świetle powyższych ustaleń Spółka uznała, iż skarga zarzucająca GIODO bezczynność była zasadna, zwłaszcza, iż mimo jednoznacznego stanowiska organu w przedmiocie wystarczalności materiału dowodowego do wydania decyzji administracyjnej nie doszło.

Generalny Inspektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Uzasadniając zawarty w piśmie procesowym wniosek organ wskazał, iż skarga Spółki z dnia [...] lutego 2015 r. zainicjowała prowadzone przez Generalnego Inspektora postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie. Pierwsze czynności podjęte zostały w dniu [...] marca 2015 r. Działając na podstawie art. 63 § 2 k.p.a., wezwano pełnomocnika Spółki do przesłania właściwego pełnomocnictwa w przedmiocie reprezentowania Spółki w niniejszej sprawie. W dniu [...] marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki uzupełniła ww. braki formalne.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., działając na podstawie art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.), Generalny Inspektor zwrócił się do wskazanego przez Spółkę podmiotu (B. Sp. z o.o.) o pisemne ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie pisemnych wyjaśnień. O podjętych czynnościach wyjaśniających organ poinformował Spółkę. W dniu [...] kwietnia 2015 r do Biura GIODO wpłynęły wyjaśnienia B. Sp. z o.o., z których nie wynikało jednoznacznie czy, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej i w jakim celu oraz w jakim zbiorze danych B. Sp. z o.o. aktualnie przetwarza numery lP ww. użytkowników. Wobec powyższego pismem z dnia [...] października 2015 r. Generalny Inspektor zwrócił się do B. Sp. z o.o. o udzielenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Ponadto, zwrócono uwagę, że P. S. nie został umocowany do reprezentowania Spółki przed GIODO, posiada on bowiem jedynie umocowanie do postępowań sądowoadministracyjnych, a przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem stricte administracyjnym. Jednocześnie Spółka została poinformowana o podjętych czynnościach jak również, że o dalszych czynnościach w sprawie zostanie poinformowana odrębnym pismem. Powyższe pismo zostało doręczone B. Sp. z o.o. w dniu [...] listopada 2015 r. Z uwagi na brak odpowiedzi na ww. pismo z dnia [...] październik 2015 r. Generalny Inspektor pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. ponownie zwrócił się do B. Sp. z o.o. o złożenie przedmiotowych wyjaśnień oraz dowodów potwierdzających prawidłową reprezentację tego podmiotu w przedmiotowym postępowaniu. O powyższej czynności poinformowano również skarżącą Spółkę. W związku z faktem, iż na ww. pismo z dnia [...] grudnia 2015 r., również nie została złożona odpowiedź, Generalny Inspektor pismem z dnia [...] marca 2016 r. po raz kolejny zwrócił się do B. Sp. z o.o. o złożenie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, w szczególności, czy, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu i zakresie oraz w jakim zbiorze danych osobowych ww. podmiot przetwarza dane osobowe ww. użytkowników, jak również czy wpłynął do B. Sp. z o.o. wniosek skarżącej Spółki o udostępnienie jej danych osobowych ww. osób. Do Biura GIODO wpłynął zwrot powyższego pisma z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie" wobec powyższego, mając na uwadze treść przepisów art. 42-44 k.p.a., uznano, że powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] kwietnia 2016 r. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., Generalny Inspektor kolejny raz zwrócił się do B. Sp. z o.o., o złożenie wyjaśnień w niniejszej sprawie. Do Biura GIODO wpłynął zwrot powyższego pisma z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie", wobec powyższego uznano, że powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] czerwca 2016 r. O powyższych czynnościach informowano skarżącą Spółkę.

Następnie Generalny Inspektor pismami z dnia [...] lipca 2016 r. poinformował strony postępowania, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a.

W dniu [...] września 2016 r. wpłynęła skarga Spółki na bezczynność Generalnego Inspektora w postępowaniu zainicjowanym jej skargą.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przeciwnie, przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Na Generalnym Inspektorze spoczywa statuowany w art. 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości Generalnego Inspektora musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Organ podejmował wszelkie czynności w przedmiotowej sprawie, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne, przyznane mu przepisami ustawy ochronie danych osobowych — jak wymagają tego ww. przepisy. Na każdym etapie postępowania Spółka była informowana o podejmowanych w sprawie działaniach. Na obecnym etapie postępowania Spółka została poinformowana, iż w wyniku przeprowadzonego przez Generalnego Inspektora postępowania administracyjnego został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji, jak również o prawach wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a. Obecnie organ oczekuje na zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma z dnia [...] lipca 2016 r., przez B. Sp. z o.o. oraz ewentualną realizację uprawnień stron.

Organ podkreślił, iż stosownie do brzmienia art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów o spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Z powyższego wynika, że konieczność oczekiwania przez Generalnego Inspektora na uzyskanie dowodów doręczenia stronom wskazanych pism nie może być traktowana jako świadcząca o opieszałości organu, bowiem podjął on niezbędne działania zmierzające do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie. W oczywisty sposób rzutują na czas trwania postępowania i nie mogą być traktowane jako świadczące o opieszałości Generalnego Inspektora. Organ wszelkie czynności w sprawie podejmował możliwie najszybciej. Sama długość trwania bezczynności nie jest jedyną i nadrzędną przesłanką skutkującą przyjęciem rażącego naruszenia prawa (jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. o sygn. II SAB/Bk 65/13).

Organ nadmienił, iż Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura Generalnego Inspektora składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. Generalny Inspektor w swojej pracy prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Wnoszone skargi mają coraz bardziej skomplikowany charakter i wymagają zwiększonej ilości czasu przeznaczanego na ich rozpatrzenie, co znacznie wydłuża okresy prowadzonych postępowań administracyjnych. Ponadto, Generalny Inspektor podejmuje wiele działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co przekłada się nie tylko na rosnącą liczbę wpływających do Biura GIODO skarg, ale także próśb o interwencję oraz wniosków o wydanie opinii. Generalny Inspektor sygnalizuje w trakcie prac parlamentarnych w Sejmie i Senacie konieczność doposażenia organu w większą liczbę etatów. Przyznanie większej ilości środków na utworzenie dodatkowych etatów niewątpliwie przyczyniłoby się do wzrostu efektywności działania GIODO w obszarze rozpatrywanych spraw.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. GIODO zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wypożyczenia akt administracyjnych niniejszej sprawy, który to wniosek został uwzględniony zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia [...] lutego 2017 r. Następnie akta administracyjne zostały zwrócone Sądowi w załączeniu do pisma organu z dnia [...] lutego 2017 r. Akta administracyjne zostały uzupełnione o wydaną w dniu [...] lutego 2017 r. decyzję nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 681/16 orzekł jak na wstępie.

Generalny Inspektor zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, w której podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), poprzez błędne zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz błędne uznanie, a w konsekwencji orzeczenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze GIODO wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu według norm prawem przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność postępowania, należy uwzględnić stan faktyczny istniejący w dniu wyrokowania. Natomiast wydanie przez organ decyzji, w której złożono skargę na bezczynność, wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy taka decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Tymczasem Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok w zakresie zobowiązania Generalnego Inspektora do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy pominął okoliczność uprzedniego wydania w przedmiotowej sprawie przez organ decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Tym samym brak było podstaw do zastosowania sankcji wymienionej w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jeżeli bowiem w okresie między datą złożenia skargi a datą jej rozpoznania organ administracji wydał decyzję, należy uznać, że na dzień rozpoznania sprawy przez sąd nie istniał stan bezczynności.

Odnosząc się do stwierdzenia przez Sąd I instancji bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji zaskarżonego wyroku) GIODO przywołał argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę, podkreślając przy tym, iż rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania. Inaczej rzecz ujmując naruszenie rażące znaczy więcej niż "zwykle naruszenie prawa". (por. wyrok WSA w Białymstoku z 8 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 65/13). Zdaniem GIODO ogólna długotrwałość postępowania nie może automatycznie wskazywać na rażącą bezczynność. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że Generalny Inspektor występował do B. Sp. z o.o. o wyjaśnienie przedstawionej sprawy. W celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialno-prawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB/Gd 30/11). W przypadku uznania danego zaniechania za rażące WSA powinien był rozważyć, czy organ w ogóle starał się rozpoznać i zakończyć sprawę oraz czy podejmował czynności mające na celu jej rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę akta sprawy i przeprowadzane czynności przez GIODO, w tym wystąpienia do strony w celu ustalenia okoliczności przetwarzania danych skarżącej Spółki, należy uznać, że czynności, które podjął GIODO były konieczne do prawidłowego i rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy. Organ podejmował zatem działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Generalny Inspektor podkreślił, iż nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia Spółki, czy też celowego wprowadzania jej w błąd, mogącego ewentualnie uzasadniać ukaranie w ten sposób. Spółka była bowiem wyczerpująco informowana o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem jej pism, jak również o wszelkich działaniach podejmowanych w sprawie, a długi termin wydania decyzji wynikał z charakteru postępowania, w którym należało zebrać wyjaśnienia, przez co czas postępowania wydłużył się o czas konieczny do wymiany stosownej korespondencji. Organ wyważając interes strony, przejawiający się w szybkości postępowania oraz wynikający z art. 12 k.p.a. obowiązek wnikliwego badania sprawy dokładał starań, aby skrócić termin konieczny do wydania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż na podstawie art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) z dniem 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 179a o brzmieniu "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna." Oczywiście usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (patrz postanowienie NSA z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I OZ 1173/09, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczenia wymaga, iż art. 179a p.p.s.a., stanowi procesową podstawę rozstrzygnięcia wskazując, jaka ma być jego treść, a mianowicie uchylenie zaskarżonego wyroku lub postanowienia. Istotą autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia i naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów poprzez wydanie orzeczenia prawidłowego. Jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest w tym wypadku uchylenie kontrolowanego orzeczenia w całości. Nie jest natomiast możliwe pozostawienie w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć, kontrolowanego (prawidłowego w części) i tego, które zostało wydane w wyniku autokontroli.

Skarga kasacyjna Generalnego Inspektora ma usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek tylko jeden z jej zarzutów okazał się zasadny. Niemniej, skoro skarga kasacyjna okazała się skuteczna, Sąd I instancji mocą art. 179a p.p.s.a. został zobligowany do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości.

Zdaniem Sądu I instancji, za oczywiście usprawiedliwiony należy uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Mając na względzie treść art. 149 § 1 p.p.s.a. należy nadmienić, iż uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w tym przepisie polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 2). Wskazany przepis w pkt 3 jako odrębną postać uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Przepis art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyznaje więc sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia ma miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W takim przypadku sąd rozstrzygając sprawę uwzględnia stan istniejący w chwili wniesienia skargi.

Zasadnie aktor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd rozpoznając sprawę i wyrokując w dniu 11 kwietnia 2017 r. nie dostrzegł, iż po wniesieniu skargi na bezczynności Generalnego Inspektora organ ten wydał w dniu [...] lutego 2017 r. decyzję administracyjną w sprawie, usuwając tym samym stan bezczynności dający podstawę do zobowiązania organu do określonego działania w tejże sprawie. Zatem z oczywistym naruszeniem art. 149 § 1 pk1 p.p.s.a. Sąd I instancji zawarł w pkt 1 sentencji wyroku zobowiązanie do wydania przez organ aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek skarżącej Spółki. Na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy Sąd orzekający przyjął, iż Generalny Inspektor w dacie wyrokowania pozostawał w bezczynności, gdy faktycznie ta bezczynność ustała. Dalego też należało stwierdzić na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności, co też Sąd I instancji w pkt 2 niniejszego wyroku uczynił.

Nie sposób natomiast podzielić drugiego zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego na naruszenie przez Sąd I instancji art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że bezczynność GIODO miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że sprawa z wniosku Spółki doręczonego Generalnemu Inspektorowi w dniu [...] marca 2015 r. nie została przez organ rozpatrzona w wymaganym prawem terminie. Generalny Inspektor pierwszą czynność w sprawie podjął po 20 dniach od otrzymania wniosku. Po wpłynięciu w dniu [...] kwietnia 2015 r. (na żądanie organu) wyjaśnień B. Sp. z o.o., GIODO przez ponad 6 miesięcy nie podejmował jakichkolwiek czynności procesowych. Ten stan został przerwany dopiero w dniu [...] października 2015 r. kiedy to organ wystosował pismo wzywające ww. podmiot do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Generalny Inspektor powiadomił strony, że w sprawie został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji. Decyzji tej jednak do dnia wniesienia skargi ([...] września 2016 r.) nie wydał. Sprawę zakończył dopiero wydaniem decyzji w dniu [...] lutego 2017 r. nr [...], a więc po kolejnych 6 miesiącach nieusprawiedliwionej zwłoki. Nie ma zatem wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez skarżącą Spółkę z wnioskiem wszczynającym postępowanie do dnia [...] lutego 2017 r. organ sprawy w zakreślonej prawem formie nie załatwił. W okresie blisko dwuletniego procedowania, przez 12 miesięcy nie zajmował się sprawą. Choć niewątpliwie podmiot, do którego zwracał się organ o wyjaśnienia, przyczynił się do zwłoki w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej Spółki, bowiem ignorował liczne wezwania GIODO utrudniając wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, to jednak 12 miesięcznej bierności organu nie sposób usprawiedliwić. Generalny Inspektor załatwiając niniejszą sprawę bezsprzecznie uchybił terminom określonym w art. 35 § 3 k.p.a.

W świetle powyższego jest bezsporne, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta, z powodu 12 miesięcznej trudnej do usprawiedliwienia zwłoki, ma postać rażącego naruszenia prawa. Uchybienie przepisowi art. 35 § 3 k.p.a. w postępowaniu zakończonym wydaniem w sprawie decyzji jest oczywiste i nie może być usprawiedliwione jedynie skomplikowanym charakterem sprawy i biernością strony postępowania –B. Sp. z o.o. Tym samym wskazana powyżej znaczna przerwa w aktywności organu nie została usprawiedliwiona racjonalnymi argumentami. Zarówno czas trwania postępowania w niniejszej sprawie jak i brak po stronie organu w toku prowadzonego postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał on do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Obserwowany przez organ w ostatnich latach wzrost liczby skarg wpływających do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie usprawiedliwia – w stanie faktycznym tej sprawy, biorąc pod uwagę konieczne do ustalenia fakty, stopień skomplikowania materii – braku działania organu przez tak długi czas.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Nałożony przez ustawodawcę na organ obowiązek stania w toku postępowania na straży praworządności (art. 7 k.p.a.) oznacza konieczność podejmowania wszelkich działań w celu należytego rozpatrzenia sprawy. Sąd te twierdzenia organu w pełni podziela. Tym niemniej, w sprawie niniejszej za szczególnie naganne należy uznać, iż postępowanie było prowadzone w sposób, który nie usprawiedliwia 12 miesięcznego braku reakcji organu. Czasu opóźnienia w podjęciu rozstrzygnięcia nie sposób wobec tego usprawiedliwić treścią art. 77 § 1 k.p.a., albowiem w tym okresie organ nie podejmował czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego. Dopiero po wniesieniu skargi do Sądu organ zintensyfikował działania mające na celu załatwienie sprawy.

W związku z powyższymi ustaleniami Sąd I instancji przyjął, iż stwierdzona bezczynności Generalnego Inspektora w rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia [...] lutego 2015 r. miała postać rażącego naruszenia prawa. Z tego też względu Sąd I instancji, na podstawie art. 149 pkt 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku.

Biorąc pod uwagę, iż skarga Spółki na bezczynność GIODO okazała się zasadna i została przez Sąd I instancji uwzględniona, należało na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. zasądzić od organu rzecz strony skarżącej koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia swych praw. Koszty te obejmują 100 zł wpisu sądowego od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego - stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) oraz 17 złotych poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odstąpił od zasądzenia kosztów kasacyjnych od skarżącej Spółki na rzecz organu, w oparciu o treść art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na szczególne okoliczności tej sprawy. Sąd na podstawie tego przepisu działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W niniejszej sprawie owe szczególne okoliczności sprawy zachodzą bowiem skarga kasacyjna został uwzględniona na skutek błędu popełnionego przez Sąd I instancji, nie zaś niezasadności skargi zarzucającej organowi rażącą opieszałość w załatwieniu sprawy. Za szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający, w świetle zasad sprawiedliwości społecznej wynikających z art. 2 Konstytucji RP, za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, którego skarga kasacyjna okazała się zasadna, orzecznictwo uznaje sytuację, gdy skarżący nie miał żadnego wpływu na błędne stanowisko sądu I instancji, orzekającego w tym zakresie poza granicami skargi (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt I FSK 140/07, publik. LEX nr 464073).

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 179a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a, (w trybie autokontroli w postępowaniu uproszczony) orzekł jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 wyroku Sąd I instancji oparł na przepisie art. 179a w zw. z art. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i art. 209 p.p.s.a., zaś w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego rozstrzygną w pkt 5 wyroku na podstawie art. 179a w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a.