Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2929/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skarg T. C. i K. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dni [...] sierpnia 2017 r., znak [...] [...] utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2015r. znak [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz m.in. skarżących / T. C., K. K./ za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości położonych w gm. [...] przeznaczonych pod inwestycję polegającą na budowie skrzyżowania na ul. [...] z ul. [...] wraz z budowa węzła integracyjnego Nowa [...] w G. i zobowiązująca do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna.

Stan sprawy przestawiał się w sposób następujący.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r ., znak: [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości 12 255 208,00 zł w tym na rzecz: M. Ż. w kwocie 3 517 600,00 zł, D.F. w kocie 3 517 600,00 zł, D.S. w kwocie 1 660 534,00 zł, M.W. w kwocie 2 359 68,60 zł, K.K. w kwocie 600 224,66 zł oraz T. C. w kwocie 600 224,66 zł za przejecie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności ww. nieruchomości oraz zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna.

Od ww. decyzji nie wniesiono odwołania i stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2012r.

Pismem z dnia 15 lipca 2013 r., skierowanym do Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej K.K. i T.C.i, dalej "skarżący" wnieśli o wznowienie postępowania odszkodowawczego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. Przedmiotowy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością Wojewodzie [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na oparcie żądania o treść art. 156 K.p.a. Na skutek złożonego zażalenia postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., zostało uchylone postanowieniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Zgodnie z zaleceniami organu nadzoru pismem z dnia 27 maja 2015 r., Wojewoda [...] wezwał skarżących do sprecyzowania swego żądania w terminie 7 dni od daty doręczenia. Wnioskodawcy udzielili odpowiedzi jednak nie sprecyzowali swego żądania. W świetle powyższego Wojewoda Pomorski ponownie wezwał o sprecyzowanie żądania pod rygorem uznania, że ich pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania.

Pismem z dnia 20 lipca 2015 r., K.K. i T.C. wskazali, że wniosek z dnia [...] lipca 2013 r. zawiera żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a.

W nawiązaniu do powyższego Wojewoda [...] wezwał ww. do przedłożenia dowodu w postaci orzeczenia sądowego na potwierdzenie, że dokument był sfałszowany lub dokumentu poświadczającego, że zostało popełnione przestępstwo, w wyniku którego została wydana decyzja. Wezwał również do wskazania nowych okoliczności faktycznych bądź nowych dowodów, w oparciu o które wnioskodawcy opierają swoje roszczenie.

Zarówno K.K.i jak i T.C. stwierdzili, że nie będą przytaczać żadnych nowych argumentów a wszelkie dowody, na które powołali się w związku z wniesionym roszczeniem z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa zostały dostarczone we wcześniejszej korespondencji.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy, postanowieniem z dnia 15 września 2015 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak :[...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.

Od powyższego postanowienia zażalenie złożyli K.K. i T.C..

Skarżący stoją na stanowisku, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] i ponowne przeprowadzenie procedury odszkodowawczej z poszanowaniem głównych zasad zawartych w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i ustalenia słusznego odszkodowania w oparciu o prawidłowo sporządzony operat szacunkowy. Ponadto pismem z dnia 2 grudnia 2015r., przedłożyli jako uzupełnienie ww. zażalenia kserokopię opinii Komisji Arbitrażowej dotyczącą operatu szacunkowego sporządzonego w niniejszej sprawie przez rzeczoznawcę majątkowego G.K.. Skarżący poinformowali, że wszelkie dokumenty wskazujące na zasadność ich roszczenia przedłożyli w toku prowadzonego postępowania odszkodowawczego.

Oceniając żądanie organ stwierdził, że wznowienie postępowania administracyjnego, jako jeden z trybów nadzwyczajnych, umożliwiających zmianę decyzji ostatecznej w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 K.p.a. jest instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 K.p.a. to przesłanki, których wystąpienie daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia tę możliwość od wystąpienia przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie przesłanek negatywnych.

W pierwszej kolejności organ winien zbadać formalne przesłanki warunkujące wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przede wszystkim należy zbadać czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, czy powołano się na co najmniej jedną z podstaw wznowienia wymienionych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a Kpa oraz czy dotrzymano terminu do złożenia wniosku określonego w art. 148 Kpa. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

W złożonym wniosku Skarżący zaznaczyli, że domagają się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W myśl art. 145 § 2 K.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

Ponadto, zgodnie z art. 145 § 3 K.p.a. postępowanie może być wznowione z powodu sfałszowania dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem w sprawie stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Pierwszy z wyjątków wymieniony jest w art. 145 § 2 K.p.a. dotyczy możliwości wznowienia jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Oczywistość musi więc dotyczyć cech zewnętrznych fałszu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., II OSK 678/12, LEX nr 1374799, fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Dodatkowo musi tu łącznie zaistnieć przesłanka niebezpieczeństwa lub szkody dla interesu społecznego.

Drugi wyjątek określony w art. 145 § 3 Kpa dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być w ogóle wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Może tu wchodzić w grę immunitet, amnestia, przedawnienie ścigania czy karania albo abolicja.

Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem, postępowanie można wznowić, gdy sfałszowanie dowodu jest potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Przez termin "inny organ" rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie, tj. w zakresie dotyczącym kompetencji orzekania o fałszerstwie dowodu (wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 października 1991 r., II SA 640/91). Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, LEX nr 55743: "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie."

Z akt niniejszej sprawy wynika, że celem ustalenia spełnienia przesłanek formalnych Wojewoda [...] wezwał wnioskodawców do przedłożenia dowodu wskazującego na zasadność roszczenia opartego na treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa tj. dowodu w postaci orzeczenia właściwego organu wskazującego, że dany dokument, w oparciu o który została wydana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. został sfałszowany lub zostało popełnione przestępstwo w efekcie którego wydano ww. decyzję.

Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r, wskazali "iż nie będą przytaczać żadnych nowych argumentów, ani orzeczeń sądowych".

W świetle powyższego organ wojewódzki ustalił, że wymogi formalne obligujące organ do wznowienia postępowania nie zostały spełnione, gdyż strony nie przedłożyły dokumentacji uzasadniającej swoje żądanie. Organ pierwszej instancji wskazał, że skoro strona nie przedłożyła dowodu na okoliczność sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa, nie jest w zakresie organu przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., w sprawie o sygn. akt I SA 1123/99).

W ocenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa organ wojewódzki prawidłowo uznał, że strony nie przedstawiły dowodu na istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 23 maja 2012 r.

Ustawodawca wyraźnie sprecyzował, iż fakt wydania decyzji w wyniku przestępstwa jak i fałsz przedłożonych dowodów musi być stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, który istniał w obiegu prawnym na dzień wydania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Natomiast w aktach sprawy brak prawomocnego orzeczenia właściwego sądu, jak również innego kompetentnego organu wskazującego na fakt, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., została wydana w oparciu o okoliczności wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Skarżący bowiem wskazując we wniosku o wznowienie postępowania przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 Kpa nie przedłożyli dowodów świadczących o fałszywości dowodów w oparciu o które została wydana ww. decyzja.

Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16, publ. CBOSA, LEX nr 2167995 w którym stwierdzono, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika również, że wnioskodawcy jako podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania odszkodowawczego wskazali na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. zgodnie z którym, postępowanie wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W ich ocenie takim dowodem jest akt notarialny podpisany w dniu [...] kwietnia 2014 r., Repertorium [...] nr [...] i akt notarialny z dnia 31 stycznia 2014 r. Repertorium A Nr [...] stanowiące wynik negocjacji w sprawie sprzedaży pozostałej części nieruchomości. Jak wynika z pisma stron powyższe dokumenty wnioskodawcy załączyli do pisma z dnia 7 czerwca 2015 r.

Odnosząc się do art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jako podstawy wniosku o wznowienie postępowania wskazano że okoliczności faktyczne lub nowe dowody w sprawie stanowiące przesłankę do wznowienia postępowania musiały istnieć w dniu wydania decyzji i nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję.

Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo nie dał wiary twierdzeniom stron, które jako nowe okoliczności wskazały dokumenty stanowiące akty notarialne z 2014r.

Skoro podanie o wznowienie postępowania odszkodowawczego datowane jest na [...] lipca 2013 r., a akty notarialne na które powołują się skarżący zostały podpisane zostały 31 stycznia 2014 r. i 8 kwietnia 2014 r., to przesłanka z art. 145 pkt 5 Kpa, której istnienie powołują strony nie istniała zarówno na dzień wydania decyzji odszkodowawczej, jak i na dzień złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania.

W wyniku poczynionych rozważań Minister Infrastruktury i Budownictwa poparł stanowisko organu wojewódzkiego, wskazując, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu formalną weryfikację zaistniałych przesłanek.

Ponadto z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wniosek został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Stosownie do zapisu art. 148 § 1 K.p.a. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Powoływanie się bowiem w zażaleniu datowanym na dzień [...] września 2015r. na akty notarialne podpisane w 2014 r., przeszło rok po zawarciu wskazanych umów sprzedaży, prowadzi do twierdzenia ze w niniejszej sprawie uchybiono terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 Kpa. Powyższe dokumenty nie istniały na dzień wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...]

W świetle powyższego brak jest zatem podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., o czym orzekł organ wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu i dlatego na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. zasadna była odmowa wznowienia postępowania odszkodowawczego.

Jednocześnie Minister Infrastruktury i Budownictwa nadmienił, że treść zażalenia, jak i pisma z dnia 7 stycznia 2016 r., zawierającego uzupełnienie do zażalenia z dnia 29 maja 2015 r. oraz przedstawiona w nich argumentacja odnosząca się do kwestii sposobu oszacowania wartości i ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa nie stanowi rozważań niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nastąpiło decyzją Wojewoda [...] z dnia [...] maja 2012 r., która stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2012 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli K.K. i T.C. Ich skargi zostały zarejestrowane oddzielnie natomiast z uwagi na ich tożsamość i skarżenie tej samej decyzji administracyjnej sprawy zostały połączone do łącznego rozpoznania i wyrokowania postanowieniem z [...] maja 2018 r.

Skarżący zaskarżyli w całości postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...]

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

1. Naruszenie art.145 §. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, iż dowód w postaci opinii biegłego rzeczoznawcy Zakrzewskiego w sposób oczywisty stanowi powtórzenie wyceny biegłej G. K. , która to wycena została zdyskredytowana przez Komisję Arbitrażową przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] kwietnia 2012r., co w ocenie skarżących stanowi fałsz intelektualny,

2. Naruszenie art. 18 ust. 1 i 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez nie podwyższenie wartości odszkodowania poprzez jego powiększenie o kwotę 5 % wartości nieruchomości pomimo zaistnienia po stronie skarżących warunków do zwiększenia wartości odszkodowania

3. Naruszenie ustawy z dnia 9 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych i 18 ust. 1e jak również art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz §. 36 Rozporządzenia Ministra z dnia 14 lipca 2011r. w sprawie wyceny nieruchomości poprzez sporządzenie operatu szacunkowego przez biegłego A. Z., który nie został wyznaczony przez Wojewodę [...] w drodze przetargu i przyjęciu opinii biegłego Zakrzewskiego oczywiście niezgodnej z prawem jak wynika z opinii Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców majątkowych z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] dotyczącej operatu szacunkowego z dnia [...] września 2011r. sporządzonego przez biegłą G.K. na zlecenie GIK sp.z. o.o. a której wartość przyjęta została wprost do wyceny odszkodowania ustalonej przez biegłego Z.

4. Naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa jak i Wojewodą [...] poprzez oparcie się przy ustaleniu wartości odszkodowania na rzecz skarżących na wycenie biegłego rzeczoznawcy A.Z. a przez to naruszenie także ogólnej zasady postępowania administracyjnego tj. zasady praworządności, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji, zasady dochodzenia prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności postępowania.

Wnieśli o uchylenie obu postanowień i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odniesieniu do twierdzeń zawartych w postanowieniu skarżący wskazali, że z sentencji opinii Komisji jednoznacznie wynika, iż opiniowany operat nie powinien stanowić podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania o którym mowa w art. 12 ust. 4 a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ponieważ w dacie jego sporządzenia zawiera błędy stanowiące odstępstwa od przepisów prawa i miał istotny wpływ na określoną wartość nieruchomości. Jednocześnie brak różnic pomiędzy wyceną biegłego Z. biegłej G.K. wskazuje wprost na fakt, iż operat szacunkowy na którym oparła się decyzja ostateczna o odszkodowaniu zawiera fałsz intelektualny w jej istotnej części co do treści, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń.

Ponadto organ nie wziął pod uwagę przy wycenie wartości nieruchomości art. 18 ust. 1 e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych pomimo zaistnienia warunków do podwyższenia wartości odszkodowania po stronie uprawnionych skarżących o 5 % wartości nieruchomości podlegających wycenie co również stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na treść decyzji o odszkodowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargi nie są zasadne.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wznowienie postępowania administracyjnego, jest jednym z trybów nadzwyczajnych który umożliwia zmianę decyzji ostatecznej w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 K.p.a.

Postępowanie to składa się z dwu etapów tj. formalnego i merytorycznego. W pierwszej kolejności organ bada jedynie formalne przesłanki warunkujące wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przede wszystkim ustala czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, czy powołano się na co najmniej jedną z podstaw wznowienia wymienionych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. oraz czy dotrzymano terminu do złożenia wniosku określonego w art. 148 Kpa. Dopiero w następstwie spełnienia tych warunków organ wszczyna postępowanie w określonym zakresie a postanowienie o wznowieniu determinuje zakres ponownej oceny organu.

W złożonym wniosku skarżący wskazali, że domagają się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a. wskazując na zakwestionowanie operatu sporządzonego na potrzeby postępowania odszkodowawczego, co w ich ocenie stanowi fałsz intelektualny. Nadto wskazali na pojawienie się nowych dowodów tj. aktów notarialnych.

Art. 145 § 1. pkt 1 K.p.a. daje podstawę do wznowienia postępowania gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; pkt 2 gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa a pkt 5 gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie z art. 148 § 1. K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Niezachowanie tego terminu powoduje niemożność wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Barbara Adamiak (w: Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, 2016, s. 665) podkreśla, że pojęcie nowych okoliczności i pojęcie nowych dowodów należy rozumieć wąsko, zarówno jako dowody i okoliczności nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nie uzasadnia żądania wznowienia odmienna ocena dowodu, który był znany (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000, nr 2, poz. 74). Z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2014 r., II OSK 1200/13, LEX nr 1646229, nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko dowodów nowo odkrytych lub okoliczności zgłoszonych po raz pierwszy w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy. Nowej okoliczności nie stanowi zatem odmienna ocena okoliczności lub dowodów.

I tak odnosząc się do podstawy wywiedzionej z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd w pełni podziela wywody organu, że fakt wydania decyzji w wyniku przestępstwa jak i fałsz przedłożonych dowodów musi zostać stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Organ administracji rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania nie jest w żadnym razie legitymowany do oceny czy dany dowód wykorzystany w postępowaniu zwyczajnym jest fałszywy. Tymczasem skarżący powołali się jedynie na okoliczności wynikające z zakwestionowania rzetelności operatu sporządzonego na potrzeby postępowania odszkodowawczego. Po pierwsze zakwestionowanie tego operatu nie stanowi o jego fałszywości ale o błędnej interpretacji czy to przepisów czy wadliwie przeprowadzonej ocenie (brak rzetelności biegłego nie oznacza fałszywości). Po drugie dowód ten pojawił się znaczenie później niż wydana decyzja co w świetle art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może zakwalifikować go jako nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu istniejące w dniu wydania decyzji, nieznanego organowi, który wydał decyzję. Dowód ten jest nowy ale nie istniał w dacie wydania kwestionowanej decyzji bo go po prostu nie było.

Prawidłowo zatem organ stwierdził, że skarżący nie przedłożyli prawomocnego orzeczenia właściwego sądu, jak również innego kompetentnego organu potwierdzającego fakt, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., została wydana w oparciu o okoliczności wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. albo że dowód użyty na potrzeby tamtego postępowania (opinia) został sfałszowany. Skarżący bowiem wskazując we wniosku o wznowienie postępowania przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie przedłożyli żadnych dowodów świadczących o fałszywości dowodów, w oparciu o które została wydana ww. decyzja Wojewody [...]. Wojewoda [...] wezwał wnioskodawców do przedłożenia dowodu wskazującego na zasadność roszczenia opartego na treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa tj. dowodu w postaci orzeczenia właściwego organu wskazującego, że dany dokument, w oparciu o który została wydana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. został sfałszowany lub zostało popełnione przestępstwo w efekcie którego wydano ww. decyzję. Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r, skarżący wskazali "iż nie będą przytaczać żadnych nowych argumentów, ani orzeczeń sądowych".

W ocenie Sądu samo powołanie się na fałszywość dowodu i nie przedłożenie dowodu na tę okoliczność stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Zarzuty podnoszone w skardze stanowią powtórzenie zarzutów podnoszonych przez strony skarżące w toku postępowania zażaleniowego. Sprowadzają się one do kwestionowania zasad szacowania, wysokości przyznanego odszkodowania za przejętą nieruchomość. Tego rodzaju zarzuty mogły być podnoszone w toku postępowania zwyczajnego. Wolą skarżący było jednak nie składanie odwołania. Doprowadziło to do uostatecznienia się decyzji odszkodowawczej. Próby podważenia obecnie w toku postępowania wznowieniowego opinii czy kwestie związane z podwyższeniem należnego odszkodowania nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zresztą Minister Infrastruktury i Budownictwa odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazując, że zarówno treść zażalenia, jak i uzupełnienia ww. zażalenia oraz przedstawiona w nich argumentacja dotycząca sposobu oszacowania wartości i ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa, co nie stanowi rozważań niniejszej sprawy.

W świetle powyższego organ prawidłowo ustalił, że wymogi formalne obligujące organ do wznowienia postępowania nie zostały spełnione, gdyż strony nie przedłożyły dokumentacji uzasadniającej swoje żądanie. Organ pierwszej instancji wskazał, że skoro strona nie przedłożyła dowodu na okoliczność sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa, nie jest w zakresie organu przeprowadzenie takiego dowodu we własnym zakresie. Pogląd taki znajduje uzasadnienie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r., w sprawie o sygn. akt I SA 1123/99 – powołanym trafnie przez organ i w wyroku NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16, publ. CBOSA, LEX nr 2167995 w którym stwierdzono, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania.

Ponadto skarżący wskazali na nowe dowody w postaci aktu notarialnego z 8 kwietnia 2014 r., Repertorium A nr [...] i aktu notarialnego z dnia 31 stycznia 2014 r. Repertorium A Nr [...] stanowiącego wynik negocjacji w sprawie sprzedaży pozostałej części nieruchomości. Dokumenty te skarżący załączyli do pisma z dnia 7 czerwca 2015 r.

Okoliczności faktyczne lub nowe dowody w sprawie stanowiące przesłankę do wznowienia postępowania musiałyby istnieć w dniu wydania decyzji i nie mogłyby być znane organowi, który wydał decyzję.

Skoro podanie o wznowienie postępowania odszkodowawczego nosi datę 15 lipca 2013 r., a akty notarialne pochodzą z 31 stycznia 2014 r. i z dnia 8 kwietnia 2014 r., to przesłanka z art. 145 pkt 5 K.p.a., której istnienie powołują strony nie istniała zarówno na dzień wydania decyzji odszkodowawczej, jak i na dzień złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania.

Powoływanie się w zażaleniu z [...] września 2015 r. na akty notarialne podpisane w 2014 r., przeszło rok po zawarciu wskazanych umów sprzedaży, prowadzi do twierdzenia że w niniejszej sprawie uchybiono terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 K.p.a. Poza tym dokumenty te nie istniały na dzień wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...].

W świetle powyższego brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., o czym orzekł organ wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych, ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia wykonawczego to nie mogą one odnieść zamierzonego skutku gdyż rozstrzygnięcie organu ma charakter formalny. Kwestia podwyższenia ustalonego odszkodowania o 5% mogła być przedmiotem oceny w postępowaniu zwyczajnym a sama wadliwa ocena dowodu w postaci opinii biegłego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

W związku z tym brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze.

Z tych względów i na podstawie art. 119 ust. 3 i 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.