Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 478/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. po rozpatrzeniu odwołania E. W. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Starszego Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]) przyznającej zasiłek pielęgnacyjny E. W., na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2018 r., na podstawie - art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano, że wnioskiem z dnia 21 stycznia 2015 r. E. W. wystąpiła do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Zaskarżoną decyzją przyznano stronie zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu powołano się na art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został złożony przez stronę po upływie trzech miesięcy od rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności, należało udzielić świadczenia od miesiąca złożenia wniosku.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. W. podniosła, że się z nią nie zgadza w kwestii okresu, na jaki przyznano świadczenie. Strona podała, że wyrok sądu w sprawie zaliczenia jej do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym uprawomocnił się 7 listopada 2014 r., a wniosek o zasiłek pielęgnacyjny złożyła 21 stycznia 2015 r., a więc w okresie 3 miesięcy od uprawomocnienia wyroku sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:

Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, a także zasady weryfikacji decyzji przyznających świadczenia określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2015 r., poz. 114) dalej: ustawa.

Zgodnie z art. 16 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się między innymi osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

W rozpatrywanej sprawie nie było sporne, że E. W. spełnia przesłanki, od których ustawodawca uzależnił nabycie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Spornym jest natomiast to, od kiedy strona powinna otrzymać świadczenie.

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych, a zatem również do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W art. 24 ust. 2a ustanowi ono wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym - jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W rozpatrywanej sprawie spornym jest, od jakiego dnia należy liczyć termin 3 miesięcy w sytuacji, gdy orzekającym o niepełnosprawności jest sąd, w związku z zaskarżeniem orzeczenia o niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

W ocenie Kolegium ustawodawca może bardzo różnie określić, od jakiego momentu należy liczyć termin, z którego zachowaniem zamierza związać określone skutki prawne. Odwołanie się do momentu wydania orzeczenia ma wiec wyłącznie techniczny charakter. Nie odnosi się to w ogóle do kwestii wywoływania innych skutków prawnych przez to orzeczenie. Celem wprowadzenia takiego terminu było umożliwienie osobom, które dochodziły wydania właściwego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub o niepełnosprawności w toku instancji, uzyskania świadczeń za czas trwania takiego postępowania, ale tylko wówczas gdy dochowają staranności wyrażającej się w złożeniu wniosku do organu w wymaganym przez ustawodawcę terminie trzech miesięcy od wydania orzeczenia. Ustawodawca nie użył w omawianym przepisie, żadnego dodatkowego określenia, a więc nie wskazał, że chodzi np. o orzeczenia prawomocne. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że termin trzymiesięczny, o którym mowa w powyższym przepisie, biegnie od dnia wydania orzeczenia, a zatem również wyroku wydanego przez sąd powszechny. Termin "wydać" interpretowany powinien być zgodnie z powszechnie przyjmowanym w języku polskim jego rozumieniem, jako "uchwalić coś lub ogłosić". W związku z powyższym zawarte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 marca 2015 r" IV SA /Gl 478/14).

W rozpatrywanej sprawie wyrok zaliczający E. W. do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym został wydany przez Sąd Rejonowy [...][...] Wydział [...] w dniu [...] października 2014 r., (syn. akt [...]) i od tej daty biegnie, zdaniem Kolegium, termin trzech miesięcy, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy. Kolegium nie ma podstaw, aby w tym przypadku odstąpić od literalnej wykładni przepisu i dokonywać jego rozszerzającej interpretacji zważywszy, że pociąga to za sobą poważne konsekwencje finansowe dla organu.

Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni. Podała, że nie zgadza się z nią, gdyż po wniesieniu odwołania od decyzji MOPS we W. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym od 1 czerwca 2013 r. do 30 czerwca 2018 r. Wyrok uprawomocnił się 7 listopada 2014 r. a wydany został [...] listopada 2014 r. Po ogłoszeniu wyroku w dniu – 16 października 2014 r. chciała złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny ale MOPS we W. nie przyjął go z powodu braku kompletu dokumentów – tj. wyroku sądowego. Dlatego też nie ze swojej winy nie dotrzymała terminu 3 miesięcy na złożenie wniosku.

Wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podał też, że w toku postępowania odwoławczego skarżąca wykazywała, że złożyła wniosek w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku – co nie polegało na prawdzie. Obecnie podnosi już inną okoliczność twierdząc, że nie przyjęto jej wniosku, który składała po ogłoszeniu wyroku, bo nie miała odpisu tego wyroku, ale nie przedstawiła żadnych dowodów w tej kwestii. W ocenie Kolegium biorąc pod uwagę, że skarżąca opisanej okoliczności nie podnosiła wcześniej, a obecnie prezentuje ją gołosłownie, to nie można uznać jej za wiarygodną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność aktów prawnych z prawem materialnym i przepisami postępowania. Nie mogą się kierować zasadami słuszności, czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola sądowa nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów skargi. W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd dokonuje oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]) przyznająca E. W. zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2018 r.

Kontrola Sądu opisanych wyżej decyzji w zakresie wymienionym w art. 134 p.p.s.a., daje podstawę do uznania, że nie naruszają one prawa. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy, powołały właściwe przepisy i prawidłowo je zinterpretowały.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114) dalej: ustawa.

Zgodnie z art. 16 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się między innymi osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia jeżeli legitymuje się orzecznictwem o znacznym stopniu niepełnosprawności w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Art. 24 ust. 2 tej ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2a jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy w zakresie faktów istotnych dla rozpoznania wniosku skarżącej był niesporny. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. w dniu [...] czerwca 2013 r. orzekł o zaliczeniu skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół do Spraw Niepełnosprawności we W. w dniu [...] października 2013 r. wydał orzeczenie utrzymujące w mocy opisane wyżej orzeczenie organu I instancji.

Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział [...] we W. wyrokiem z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i poprzedzające je orzeczenie i zaliczył wnioskodawczynię do Osób Niepełnosprawnych w stopniu znacznym od 1 czerwca 2013 r. do 30 września 2018 r. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 7 listopada 2014 r. Prawomocność orzeczenia została stwierdzona w dniu 24 listopada 2014 r.

Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z między innymi opisanym wyżej wyrokiem skarżąca złożyła w MOPS w dniu 21 stycznia 2015 r. Dokumenty dołączone przez skarżącą do wniosku z dnia 21 stycznia 2015 r. uzasadniły przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wnioskodawczyni wypełniła dyspozycję art. 16 ustawy. Świadczenie powyższe otrzymała od miesiąca w którym wpłynął wniosek – zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy.

Przedmiotem sporu jest data, od której świadczenie to powinno być przyznane. Skarżąca twierdzi, że datą tą jest czerwiec 2013 r., czyli data, od której zaliczono skarżącą do niepełnosprawności o stopniu znacznym.

Kwestię tę rozstrzyga powołany wyżej art. 24 ust. 2 i ust. 2a. Ust. 2 tego przepisu stanowi jednoznacznie, że prawo do świadczeń rodzinnych a zatem również do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Organ prawidłowo zatem przyznał wnioskodawczyni świadczenie od stycznia 2015 r. gdyż w tym miesiącu wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia.

W niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 24 ust. 2a i przyznania świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Skarżąca nie spełnia bowiem drugiego warunku wynikającego z powyższego przepisu, nie złożyła wniosku o przyznanie świadczenia w terminie 3 miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Takim orzeczeniem o niepełnosprawności jest wskazany wyżej wyrok Sądu Rejonowego [...]. Datą wydania tego wyroku jest [...]października 2014 r. Termin zatem do złożenia wniosku upływał 16 stycznia 2015 r. Wniosek zaś został złożony 21 stycznia 2015 r. – czyli po upływie 3 miesięcy od daty wydania wyroku.

Zauważyć też należy, że ust. 2a jednoznacznie określa datę od której liczy się termin 3 miesięcy wskazany w tym przepisie, jest to data wydania orzeczenia, a nie jego prawomocności.

Stwierdzić też należy, że termin określony w art. 24 ust. 2a jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Uprawnienia przewidziane w tym przepisie wygasają z mocy prawa, po upływie wskazanego terminu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 478/14).

W ocenie Sądu twierdzenia skarżącej zawarte w skardze, że w dniu 16 października 2014 r. chciała złożyć wniosek ale nie przyjęto go, gdyż nie posiadała wówczas wyroku sądu z dnia [...] października 2014 r. nie mogą odnosić pozytywnego skutku dlatego, że po pierwsze istotnie nie są poparte żadnymi dowodami, po drugie nie są dowodem na brak zaniechania. Przede wszystkim dlatego, że uzyskała wówczas wiedzę, że niezbędnym dokumentem jest orzeczenie sądowe i należy je dołączyć do wniosku. Wreszcie z pieczęci Sądu stwierdzającej prawomocność wynika, że została ona stwierdzona 24 listopada 2014 r. i prawdopodobnie po tej dacie skarżąca otrzymała odpis wyroku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę należało oddalić.

H.B.22.02.2016r.