Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 257/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2013r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za 2010 rok. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...]. A. L. (skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Ch. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku rolnym za 2010r.

w kwocie [...] zł z gospodarstwa rolnego stanowiącego własność i w kwocie [...] zł

z tytułu gospodarstwa rolnego dzierżawionego. Podniósł, że jego plantacje nawiedziła powódź. Wskazał na kłopoty zdrowotne oraz, że ma na utrzymaniu syna w wieku szkolnym. Ponadto stwierdził, że jego sytuacja materialna jest tragiczna.

Podać należy, że sprawa była rozstrzygnięta przez Wójta Gminy Ch. decyzją z dnia [...] r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy. Na skutek wniesionej skargi powyższa decyzja SKO została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 652/11 (wyrok prawomocny). Następnie SKO decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wydana kolejny raz decyzja przez Wójta Gminy

w dniu [...] r. została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...]., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po czym Wójt Gminy Ch. wydał decyzję dnia [...]r., którą odmówił skarżącemu umorzenia ww. zaległości podatkowych powołując się na art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. 2012, poz. 749 ze zm.), dalej O.p. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha oraz dzierżawcą gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i z tego tytułu osiąga dochód roczny w wysokości [...] zł wyliczony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (M.P. z 2012 r., poz. 671). Organ wskazał, że wystąpił do podatnika o przedłożenie dowodów obrazujących jego sytuację zdrowotną, rodzinną, materialną, lecz podatnik przesyłki nie odebrał. Wójt powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne w przedmiocie współdziałania podatnika w sprawach

o zastosowanie ulgi w podatkach stwierdził, że nie może ocenić czy w sprawie zachodzi "ważny interes podatnika", skoro podatnik nie przedstawił stosownych danych. Uznał, że w sprawie nie zachodzi także "interes publiczny" przemawiający za umorzeniem podatków. Podniósł, że zasadą jest płacenie podatków, a w przedmiotowej sprawie podatnik jest właścicielem oraz posiadaczem gospodarstwa rolnego i osiąga z tego tytułu dochody umożliwiające mu spłatę zaległości podatkowych.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z decyzją. Podał, że jego uprawy uschły, a część z nich zniszczył deszcz, lecz nie ma na to żadnych dowodów, ponieważ Wójt nie powołał żadnej Komisji.

Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ

w pierwszej kolejności powołał się na przepisy regulujące instytucję umorzenia zaległości podatkowych, w szczególności art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że ulga przewidziana w art. 67a § 1 O.p. ma wyjątkowy charakter i może znaleźć zastosowanie jedynie do nadzwyczajnych, szczególnych przypadków. Podkreślił, że podstawowym warunkiem przeprowadzenia oceny czy zachodzą przesłanki zastosowania ulgi w zapłacie podatku jest ustalenie przez organ podatkowy osobistej sytuacji podatnika, w jakiej się znajduje. Jednocześnie zaznaczył, że obowiązek dowodowy organu podatkowego nie jest nieograniczony. W niektórych bowiem przypadkach dowód niezbędny do wykazania konkretnej okoliczności może wskazać tylko podatnik, tylko on bowiem posiada wiedzę o istnieniu konkretnego dowodu. Współdziałanie podatnika jest szczególnie istotne wówczas, gdy dowody te mają potwierdzić korzystne dla niego okoliczności.

Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie podatnik w swoim podaniu z dnia [...]. o umorzenie zaległości podatkowej wskazał na zalanie gruntów, zniszczenia plantacji buraków, złą sytuację materialną i zdrowotną oraz fakt utrzymywania uczącego się syna.

Na podstawie danych ewidencyjnych ustalono, że podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i dzierżawcą gospodarstwa rolnego

o powierzchni [...] ha i z tego tytułu osiąga dochód roczny w wysokości [...] zł zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r.

W ocenie SKO, organ pierwszej instancji słusznie uznał, że podatnik jest w stanie dokonać zapłaty zaległego podatku rolnego za 2010r. w niewielkiej, w zestawieniu

z dochodami, wysokości tego podatku od gospodarstwa rolnego stanowiącego własność ([...] zł) i od gospodarstwa rolnego dzierżawionego ([...] zł).

Zdaniem Kolegium, nawet przy uwzględnieniu wydatków jakie ponosi podatnik na energię elektryczną ([...] zł na dwa miesiące), gaz ([...] zł miesięcznie), centralne ogrzewanie ([...] zł rocznie), wydatki na leczenie ([...] zł miesięcznie), których zresztą nie udokumentował, możliwa jest spłata zaległości podatkowych.

W ocenie organu, zapłata podatku nie przekracza możliwości finansowych zobowiązanego, jak również nie zachwieje podstawami jego egzystencji.

Kolegium nie doszukało się również przesłanki "interesu publicznego" w umorzeniu skarżącemu zaległego podatku. Podniosło, że naczelną zasadą systemu prawa podatkowego w Polsce, znajdującą oparcie w przepisie art. 84 Konstytucji RP, jest powszechność opodatkowania. Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią zatem odstępstwo od tej zasady, winny zatem być odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika.

Zdaniem SKO, skarżący nie udowodnił, że w takiej wyjątkowej sytuacji się znajduje, zaś konieczność respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa i danej społeczności lokalnej gminy Ch., takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, sprzeciwia się umorzeniu podatku.

Organ podkreślił, że podatnik w toku ponownie prowadzonego postępowania nie przedłożył żadnych dowodów, na podstawie których można by stwierdzić, iż w jego przypadku występuje chociażby jedna z przesłanek do zastosowania ulgi, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes społeczny".

Kolegium zauważyło, że wprawdzie w aktach sprawy znajdują się dokumenty poświadczające fakt występowania u podatnika długotrwałej niezdolności do pracy, ale dotyczą one lat 2010 i 2011. Dowodów dotyczących aktualnej sytuacji zdrowotnej podatnik nie przedstawił. Organ wyjaśnił, że szkody w gospodarstwie podatnika spowodowane powodzią wystąpiły w 2010r., zaś zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Ponadto organ podał, że podatnik posiada majątek w postaci gospodarstwa rolnego

o powierzchni [...] ha, samochodu, ciągnika, domu. Do tego dzierżawi grunty rolne

o powierzchni [...] ha. Zaznaczył, że w toku postępowania skarżący nie podał jaki osiąga dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, stąd organ ustalił ten dochód na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS. W ocenie Kolegium, nie można przyjąć, jak domaga się podatnik, że nie osiąga on żadnego dochodu, gdyż nie przedstawił dowodów na tę okoliczność.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do tut. Sądu. W uzasadnieniu ponownie podniosła, że poniosła duże straty w gospodarstwie z powodu powodzi

i podtopień, które nastąpiły w 2010r., czego organ nie wziął pod uwagę. Powołała się na problemy zdrowotne oraz okoliczność, że ma na utrzymaniu syna, który się uczy. Wniosła o wydanie w sprawie sprawiedliwego wyroku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...]. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:

1) naruszenie art. 50 § 2 oraz art. 44 kpa poprzez nie dołożenie starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu organu z dnia [...] r. do przedłożenia przez skarżącego dowodów obrazujących jego sytuację zdrowotną, rodzinną i materialną nie było uciążliwe w sytuacji, gdy skarżący przesyłki nie odebrał z przyczyn od siebie niezależnych, a tym samym nie wiedział, że takowe wezwanie miało miejsce; ponadto termin 14-dniowy wynikający z doręczenia zastępczego przekroczył swym zakresem dzień wyznaczenia osobistego stawiennictwa w urzędzie skarżącego, tj. dzień [...] r.;

2) naruszenie art. 43 kpa poprzez nie podjęcie przez organ próby doręczenia pisma

z dnia [...] r. w sytuacji nieobecności skarżącego, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, a tym samym naruszenie zasad kolejności doręczania zastępczego, zgodnie z którymi dopiero w sytuacji niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 kpa, pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres 14 dni;

3) naruszenie art. 8 kpa w związku z art. 44 kpa, poprzez wyznaczenie terminu wezwania do osobistego stawiennictwa na dzień [...] r., zanim upłynie termin na skuteczne doręczenie zgodnie z procedurą administracyjną, co poddaje

w wątpliwości, czy prowadzono postępowania w sposób wzbudzający zaufanie uczestników do władzy publicznej;

4) naruszenie art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy skarżący z przyczyn od siebie niezależnych nie odebrał pisma organu z dnia [...]r. wzywającego do przedłożenia niezbędnych dokumentów i tym samym uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ jest wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy;

5) naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym w sytuacji, gdy skarżący swym działaniem

i aktywnością w kierowaniu pism w przedmiotowej sprawie wykazał, że jest żywotnie zainteresowany wydaniem dla niego korzystnej decyzji, a mimo to w sytuacji nie odebrania przesyłki przez skarżącego z przyczyn od niego niezależnych organ uznał, iż skarżący nie przyczynia się do załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium zgodności ich z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a.), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1

pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

W pierwszej kolejności podać należy, że na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podjęcie przez organ podatkowy rozpatrujący sprawę pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia zaległości podatkowych prowadzi do rezygnacji budżetu państwa, w imieniu którego działają organy podatkowe, z należnych temu budżetowi wpłat. Taka sytuacja powoduje, że wskazana ulga może mieć miejsce w incydentalnych przypadkach, gdy podatnik znajduje się w wyjątkowej, szczególnej i nadzwyczajnej sytuacji oraz, jeśli w ocenie organu podatkowego wymaga tego ważny interes podatnika lub też wskazane jest w interesie publicznym udzielenie podatnikowi ulgi. W cytowanym wyżej art. 67a § 1 O.p. ustawodawca nie zdefiniował pojęć tam wymienionych, nie wskazał konkretnych przesłanek, których wystąpienie uzasadniałoby czy wręcz obligowało organy podatkowe do podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia lub stało mu na przeszkodzie. Zgodnie z brzmieniem art. 67a § 1 O.p., przesłanki zawarte w tym przepisie - "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" - stanowią pojęcia ogólne

i niedookreślone, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje uprawniony organ podatkowy. Podjęcie decyzji następuje zatem w oparciu

o wypracowane przez ten organ kryteria ocenne i reguły umarzania należności budżetowych. Podkreślić przy tym należy, że z uwagi na brak sprecyzowania przez ustawodawcę przesłanek warunkujących umorzenie, wypracowując kryteria ocenne, organ podatkowy opiera się dodatkowo na utrwalonym w tym zakresie orzecznictwie sądowym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd - tut. Sąd go podziela - zgodnie z którym z brzmienia art. 67a § 1 O.p. wynika, że w zależności od wyników oceny, organ może, lecz nie musi, nawet jeśli zaistnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika lub interes publiczny, skorzystać z przyznanego mu uprawnienia do umorzenia należności podatkowych. Ulga przewidziana w art. 67a § 1 O.p. jest bowiem ulgą o charakterze indywidualnym i uznaniowym. Ma charakter nadzwyczajny, nie zależy więc od subiektywnego odczucia podatnika, lecz od uznania organu podatkowego, że po stronie podatnika wystąpiły o tym samym charakterze,

tj. nadzwyczajne okoliczności, uzasadniające zastosowanie tak ostatecznego rozwiązania jakim jest umorzenie. Instytucja umorzenia jest swoistą ulgą stanowiącą odstępstwo od równości i powszechności opodatkowania, nie może więc stanowić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty ciążącego na podatniku zobowiązania podatkowego. Ocena organu natomiast nie może być dowolna, lecz mieścić się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów.

Oczywiste jest, że w przypadku każdego podatnika ubiegającego się o ulgę występuje jego ważny indywidualny interes, przejawiający się w dążeniu do wyzbycia się długów podatkowych, zatem interes podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p., powinien być ważny w sensie obiektywnym. Nie może być wyprowadzony z przekonania, że sytuacja w jakiej znalazł się podatnik, w związku z obowiązkiem zapłaty zobowiązania podatkowego, tj. brak w danym momencie środków finansowych na zapłatę zobowiązania, ma charakter nadzwyczajny i jest okolicznością wyczerpującą przesłankę, o której mowa w art. 67a § 1 O.p. Okoliczności te, choć w rozumieniu danego podatnika stanowią jego ważny interes i mają według niego charakter nadzwyczajny, nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi, której efektem jest rezygnacja budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego

z przysługujących mu wpływów. Przeciwna interpretacja art. 67a § 1 O.p. wręcz wymuszałaby na organie podatkowym umarzanie należności budżetowych w sytuacji wykazania przez podatnika braku aktualnie wystarczających środków na ich zapłatę, co byłoby sprzeczne z mającym charakter uznaniowy przepisem art. 67a § 1 O.p. (zob.: wyrok WSA w Opolu z dnia 3 lutego 2010r., sygn. akt I SA/Op 503/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy podać, że organ odwoławczy ustalił, iż przesłanki umorzenia wynikające z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. zostały prawidłowo ocenione w kontekście sytuacji majątkowej podatnika. Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku przesłanki "ważnego interesu podatnika" w znaczeniu obiektywnym oraz "interesu publicznego", gdyż jak podał wszelkie zwolnienia i ulgi stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP) i należy respektować wartości wspólne dla całej społeczności lokalnej.

Podnieść należy, że w przedmiotowej sprawie podatnik ubiega się o umorzenie zaległości w podatku rolnym za 2010 r. z tytułu III i IV raty tego podatku w kwocie [...]zł od gospodarstwa rolnego stanowiącego jego własność oraz w kwocie [...] zł z tytułu gospodarstwa dzierżawionego (razem żąda umorzenia [...]zł). Podać należy, że sprawa umorzenia tych zaległości podatkowych była już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 652/11, którym Sąd uchylił poprzednio wydaną decyzję wskazując na naruszenie przepisów prawa procesowego. Sąd nakazał wyjaśnienie kwestii należności z tytułu dzierżawy (jakiego tytułu dotyczy), co zostało ustalone i obecnie nie budzi wątpliwości, że kwota [...] zł stanowi zaległość podatkową w podatku rolnym z tytułu gospodarstwa rolnego dzierżawionego, a nie należność o charakterze cywilnoprawnym. Pozostałe zagadnienia dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego zostały także opisane i ocenione przez organy. W tym kontekście należy podać, że ustalono, iż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha oraz dzierżawi [...] ha gruntów, a zatem prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Zaznaczyć należy, że podatnik nie podał dochodu, który osiąga z tytułu tego gospodarstwa rolnego, w związku z tym organ I instancji we własnym zakresie ustalił go w kwocie [...] zł posługując się danymi Głównego Urzędu Statystycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji podało także, że skarżący ma na utrzymaniu syna A. (ur. w [...] r.), który się uczy. W posiadaniu skarżącego znajdują się samochód V. rocznik [...] oraz ciągnik C. rocznik [...]. W zakresie tych danych organ odwołał się do protokołu z dnia [...] r., do którego podatnik złożył wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej. Zauważyć jednak należy, że Wnioskodawca nie wykazał aktywności, aby rzetelnie przedstawić swoją aktualną sytuację materialną. Składając wyjaśnienia do podanego wyżej protokołu uchylił się od podania wielkości osiąganych dochodów, wskazał natomiast wydatki podając konkretne ich kwoty, jednocześnie nie przedłożył na tę okoliczność stosownych dowodów (d.: k. 26 akt administracyjnych). Podkreślić należy, że podatnik ubiegający się o ulgę w podatku obowiązany jest aktywnie uczestniczyć w ustaleniu jego sytuacji materialnej. Nie kwestionując dolegliwości związanych ze stanem zdrowia podatnika, należy stwierdzić, że Wnioskodawca obowiązany był też do przedłożenia aktualnych dokumentów potwierdzających ten stan. Ponadto choroba podatnika nie może stanowić samoistnej przesłanki umorzenia zaległości podatkowych. Konieczne bowiem jest ustalenie, czy pomimo choroby sytuacja materialna skarżącego na tyle nie jest zła, że może on udźwignąć ciężar zapłaty podatku rolnego w łącznej kwocie [...] zł. Temu właśnie służy ujawnienie osiąganych dochodów. Skarżący na etapie postępowania podatkowego podnosił, że koszty związane z zatrudnieniem osób przy pracach w gospodarstwie rolnym wyniosły w granicach [...] zł. W tej sytuacji należy stwierdzić, że osiągnął dochody, które z niezrozumiałych przyczyn nie ujawnił powołując się ogólnie na biedę. Powyższe powoduje, że zasadnie organ stwierdził, iż nie zostało wykazane istnienie "ważnego interesu podatnika" z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., skoro wnioskodawca nie przedłożył danych i dowodów obrazujących jego obecną sytuację materialną oraz zdrowotną.

Odnośnie do skutków negatywnych związanych ze złymi zjawiskami atmosferycznymi, podać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym z dnia [...]r. Lustracja została przeprowadzona z udziałem skarżącego, który własnoręcznie podpisał protokół. Z tego protokołu wynika, że wysokość szkód przedstawiała się następująco:

- w jęczmieniu jarym [...]%, kwota obniżenia przychodu z tego tytułu wyniosła [...] zł;

- w trawie [...]%, kwota obniżenia przychodu z tego tytułu wyniosła [...] zł;

- w burakach cukrowych [...]%, kwota obniżenia przychodu z tego tytułu wyniosła [...] zł (d.: k. 27 akt administracyjnych organu I instancji).

Zgodzić się należy z organem, że szkody nie były rzędu 100 % jak twierdzi skarżący, lecz średnio [...]%. Zauważyć należy, że skarżący skorzystał z kredytu jak określił "klęskowego". Ponadto w aktach administracyjnych jest kopia decyzji z dnia [...]r. Wójta Gminy Ch., na mocy której skarżący otrzymał zasiłek celowy "w związku z powodzią w 2010 r." w wysokości [...] zł (d.: k. 34 akt administracyjnych organu I instancji).

W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarżący skorzystał już z pomocy ze środków publicznych na pokrycie części szkód związanych ze skutkami złych warunków atmosferycznych. Niewątpliwie państwo czy też jednostka samorządu terytorialnego nie mogą ponosić automatycznie w całości (100 %) kosztów związanych z pokryciem strat powstałych w gospodarstwach rolnych i odnosząc to wyłącznie do niektórych tylko podatników. Umorzenie zaległości podatkowych wyłącznie z powodu skutków powodzi jednemu podatnikowi powodowałoby, że taką zasadę należałoby przyjąć wobec pozostałych rolników, w gospodarstwach których doszło do zniszczenia zasiewów. Wymaga tego zasada równego traktowania wszystkich rolników znajdujących się

w podobnych warunkach.

Podkreślić należy, że władza publiczna ze względu na "interes publiczny", przez który należy rozumieć ochronę wartości wspólnych (np. bezpieczeństwo, zdrowie, oświata

w gminie) nie może umarzać zaległości na każde żądanie podatnika, tym bardziej jeżeli środki publiczne w postaci zasiłków celowych oraz prawo do preferencyjnych kredytów zostały uruchomione, aby pomóc rolnikom dotkniętym negatywnymi skutkami zjawisk atmosferycznych. Władze państwowe oraz samorządowe muszą mieć na uwadze nie tylko konieczność udzielania pomocy rolnikom dotkniętym powodziom, choć jest to też zadanie ważne, lecz również ochronę innych wspólnych wartości danej społeczności, które z punktu widzenia wszystkich mieszkańców także są doniosłe, w sytuacji, w której nie ma wystarczających środków na pokrycie wszystkich wydatków w całości. Jeżeli zatem udzielona pomoc publiczna nie pokrywa powstałych szkód, wówczas niewątpliwie konieczne jest wykazanie nadzwyczajnie trudnej sytuacji materialnej

i rodzinnej podatnika, co może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowej, lecz nie obowiązek po stronie organu.

W przedmiocie zagadnienia zastosowania doręczenia zastępczego (zastosowanie w sprawie mają przepisy Ordynacji podatkowej (m.in. art. 150), a nie kodeksu postępowania administracyjnego, jak wskazano w piśmie procesowym z dnia [...] r.) w zakresie wezwania z dnia [...] r. należy wskazać, iż

z potwierdzenia odbioru wynika, że ten tryb doręczenia został zastosowany wobec niemożności doręczenia przesyłki adresatowi oraz innym osobom w nim wymienionym. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że termin na stawienie się podatnika wyznaczono na dzień [...] r., który przypadał wcześniej niż upływ 14-dniowego terminu pozostawania przesyłki w urzędzie pocztowym (d.: k. 9-10 akt administracyjnych organu I instancji). Doszło zatem do wad postępowania, jednakże nie mających charakteru istotnego. Zauważyć jednak należy, że również po upływie ww. 14-dniowego terminu skarżący nie stawił się w Urzędzie celem złożenia wyjaśnień

i stosownych dowodów, czy choćby zapoznania się z aktami sprawy. Podać należy, że po upływie 14-dniowego terminu, organ skierował do skarżącego dnia [...]r. zawiadomienie w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało odebrane osobiście przez skarżącego dnia [...] r. (d.: k. 4-5 akt administracyjnych organu I instancji). Na powyższe zawiadomienie skarżący nie zareagował. Decyzja organu I instancji wydana została dopiero [...] r. i nie było żadnych przeszkód, aby skarżący wypowiedział się w sprawie przed jej wydaniem. Istotna w sprawie jest także okoliczność, że w uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji na s. drugiej podał, iż zwrócił się z wezwaniem do skarżącego celem złożenia wyjaśnień na okoliczność wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jak również dostarczenia innych danych w tym: 1) zaświadczeń, opinii lekarskich o aktualnym stanie zdrowia;

2) zaświadczenia ze szkoły, w której syn studiuje oraz o wysokości czesnego, które łoży na studia; 3) informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wysokości otrzymanych w latach 2010-2012 dopłat do gospodarstwa własnego i dzierżawionego; 4) protokołów sporządzonych w latach 2010-2012 o poniesionych stratach

w gospodarstwach z tytułu niesprzyjających warunkach pogodowych oraz wysokości otrzymanych odszkodowań. Zaznaczono, że przesyłka nie została odebrana i wróciła do Urzędu, zaś wyjaśnienia oraz dowody, których oczekiwano pozwoliłyby na obiektywną ocenę wniosku o umorzenie zaległości.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie budzi wątpliwości, iż już z prostej lektury tej decyzji wynika kolejny raz, o jakie dane organ występuje. O podobne dane organ pytał w trakcie wyjaśnień składanych do ww. opisanego protokołu z dnia [...]r. Nie było zatem przeszkód, aby skarżący, który odebrał osobiście tę decyzję

w dniu [...] r., składając od niej odwołanie odniósł się do tych kwestii i złożył stosowne wyjaśnienia oraz dokumenty. Wówczas organ odwoławczy, który ponownie rozpoznaje sprawę obowiązany byłby je ocenić i nie mógłby stawiać zarzutu braku aktywności po stronie wnioskodawcy. Zauważyć należy, że odwołanie nie zawiera danych, które pozwoliłyby organowi ustalić aktualną sytuację materialną i zdrowotną podatnika. Nie załączono do niego także żadnych dokumentów, na które zwrócił uwagę organ I instancji.

Podnieść także się godzi, że pismem z dnia [...] r. SKO zawiadomiło skarżącego w trybie art. 200 § 1 O.p. o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało odebrane osobiście przez skarżącego (d.: k. 3-4 akt administracyjnych organu

II instancji. Podatnik również nie zareagował na to zawiadomienie, nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń i nadal nie ujawnił swoich dochodów. W tej sytuacji nie można uznać, że doszło do naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując zatem, czy zachodzi w sprawie "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", organy podatkowe prawidłowo uznały, że okoliczności wskazane przez stronę skarżącą we wniosku i w odwołaniu są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie są okolicznościami wyróżniającymi sytuację skarżącego od innych podatników. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 210 § 4 O.p. Organ dokonał analizy finansowej i ekonomicznej wnioskodawcy w oparciu o dowody, które zasadniczo sam zgromadził. Nie dysponował wielkością dochodów, ponieważ podatnik ich nie przedstawił, a tylko on posiada wiedzę w tym zakresie. Wobec skorzystania już z pomocy de minimis na częściowe pokrycie strat i braku aktualnych dowodów pozwalających na ustalenie aktualnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej podatnika, w pełni zasadna była odmowa umorzenia zaległości podatkowej w kwocie [...] zł.

Dla oceny, czy zasadnie odmówiono umorzenia zaległości podatkowych nie ma natomiast znaczenia wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez Wójta Gminy, czy też wielkość gruntów o wysokiej klasie żyzności będących w jego posiadaniu.

Na marginesie zauważyć należy, że nie ma jednak przeszkód, aby skarżący skierował do organu I instancji kolejny wniosek, w którym przedstawi aktualną sytuację materialną i zdrowotną swojej rodziny. Wówczas organ obowiązany będzie ponownie przeprowadzić postępowanie i wydać stosowną decyzję. Podkreślić należy, że podatnik, który ubiega się o ulgę podatkową nie może uchylać się od wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej.

Mając na uwadze powyższe tut. Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

L. Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz M. Łent