Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1365/97
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1998-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 2-3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: W rozumieniu przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ przedmiotem opodatkowania może być lokal, jako część składowa budynku stanowiącego własność Państwa lub gminy, a podmiotem obowiązku podatkowego - najemca, jako posiadacz zależny lokalu, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem.

TEZY

W rozumieniu przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ przedmiotem opodatkowania może być lokal, jako część składowa budynku stanowiącego własność Państwa lub gminy, a podmiotem obowiązku podatkowego - najemca, jako posiadacz zależny lokalu, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zbigniewa Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 10 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 1997 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z 10 czerwca 1997 r. (...) uchyliło w całości decyzję Dyrektora Wydziału Finansowo-Księgowego urzędu Miejskiego W. z 17 marca 1997 r. (...) i ustaliło wymiar należnego od Zbigniewa Z. podatku od nieruchomości w postaci części budynku zajętej na działalność gospodarczą, za rok 1997 w kwocie 22,70 złotych, przy zastosowaniu stawki 10,34 złotych za 1 m2 powierzchni lokalu. Organ odwoławczy ustalił, że Zbigniew Z. jest najemcą lokalu użytkowego w budynku nr 30B/33 we W., stanowiącym własność Gminy W. Tytuł prawny do zajmowanego lokalu wynika z umowy najmu zawartej z właścicielem i tworzy stan posiadania zależnego.

Zbigniew Z. jako posiadacz zależny, nie jest posiadaczem nieruchomości w cywilistycznym znaczeniu, wynikającym z przepisu art. 46 Kc. Jednak ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ formułuje własne pojęcie nieruchomości; według przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 opodatkowaniu podlegają budynki lub ich części. Odrębnemu opodatkowaniu podlegają grunty /art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4/. Stąd też część budynku w postaci lokalu stanowi odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, bez konieczności związku z gruntem. Zbigniew Z. jako najemca lokalu korzysta z części składowej budynku, wobec czego lokal ten stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości Natomiast nie ma podstaw do obciążenia podatnika podatkiem za część gruntu na którym posadowiony jest budynek, gdyż do tego gruntu nie służy mu żadne prawo uzasadniające obciążenie podatkiem. Kolegium powołało wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1995 r. /SA/Wr 40/95/. Ponadto stwierdziło, iż podatnik zaniechał wykonania obowiązku określonego w przepisie art. 6 ust. 6 powołanej ustawy w przedmiocie przedłożenia wykazu nieruchomości w ustawowym terminie.

Zbigniew Z. działający przez pełnomocnika, wniósł na wskazaną decyzję odwoławczą skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego Zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - przez ustalenie podatku od lokali użytkowych nie będących nieruchomościami w rozumieniu tych przepisów, jak również naruszenie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/ - przez orzeczenie obowiązku podatkowego nie przewidzianego w ustawach. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej wraz z decyzją organu I instancji. Wywodził, że żaden przepis rangi ustawowej nie określa lokalu jego części budynku w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i powoływał tezę wyroku NSA z dnia 27 lutego 1992 r. /SA/PO 1346/91/ oraz stanowisko L. Etela i E. Ruśkowskiego zawarte w komentarzu do ustawy o podatku i opłatach lokalnych /Warszawa 1996 r./, w którym autorzy powołali wyrok NSA z dnia 15 października 1992 r. /III SA 1436/92/.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie z podtrzymaniem argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i powołał wyrok NSA z dnia 27 lipca 1995 r. /III SA 284/95/.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy zważył:

Art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych określa podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Podatnikami w tym podatku mogą być wszystkie podmioty, niezależnie od ich statusu prawnego, o ile mają określony w p. 1-4 tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem.

Z ust. 2 cyt. przepisu wynika, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczach zależnych lub zarządcach nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem albo z zarządu ustanowionego przez właściciela. Zgodnie z przyjętym kierunkiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 1992 r. SA/Wr 1422/92 - Wokanda 1993 nr 6 str. 19/ jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej bezpośrednio z gminą, reprezentowaną przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli w sprawach zarządu mieniem, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości albo obiektu budowlanego nie złączonego trwale z gruntem, stanowiącym własność gminy ciąży na posiadaczu zależnym nieruchomości.

Natomiast art. 3 powołanej ustawy określa podmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Przepis art. 1 tego artykułu w pkt 1-4 wymienia enumeratywnie przedmioty opodatkowania, którymi są budynki lub ich części budowle związane wyłącznie z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym, grunty objęte przepisami o podatku rolnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej, niż działalność rolnicza lub leśna.

W rozumieniu powołanych wyżej przepisów art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ przedmiotem opodatkowania może być lokal, jako część składowa budynku stanowiącego własność Państwa lub gminy, a podmiotem obowiązku podatkowego - najemca, jako posiadacz zależny lokalu, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem. W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że Zbigniew Z. zawarł z Gminą W. - reprezentowaną przez Wiceprezydenta Miasta oraz Dyrektora ZGK W. umowę najmu lokalu użytkowego, nr 30A/32 we W. Słusznie więc przyjęły organy orzekające, że okoliczność ta przesądza o uznaniu skarżącego za posiadacza zależnego /art. 336 Kodeksu cywilnego/ władającego częścią nieruchomości komunalnej na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z Gminą W. jako właścicielem nieruchomości.

W świetle powyższych ustaleń gdy wykazano, że spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za chybiony znać należy zarzut, że na skarżącym nie ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

Nie można się zgodzić i z tym zarzutem skargi, że nie istnieje zatem przepis ustawy określający lokal jako część budynku. Z przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że przedmiotem podatku od nieruchomości może być część budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pojęciu części budynku mieszczą się również lokale na które budynek jest podzielony.

Z tych wszystkich względów skarga Zbigniewa Z. przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do jej oddalenia po myśli przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.