Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 968/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło R. M. (dalej także jako skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., znak [...] w sprawie ustalenia skarżącemu jednorazowej opłaty w wysokości 4.829,40 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr [...], obręb [...], o powierzchni 1015 m2, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. Wójt Gminy [...] ustalił R. M. opłatę w wysokości 4263 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr [...], obręb [...], o powierzchni 1015m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania R. M., decyzją z dnia [...] października 2012r. uchyliło w całości ww. decyzję z dnia [...] lipca 2012r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013r. ustalił R. M. jednorazową opłatę w wysokości 5487,90 zł z tytułu wzrostu wartości omawianej nieruchomości oraz zobowiązał do wniesienia ustalonej opłaty w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. uchyliło w całości ww. decyzję z dnia [...] lutego 2013r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. ustalił R. M. opłatę w wysokości 4829,40zł z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości. Od powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 2015r. odwołanie wniósł skarżący. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. znak [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez R. M. od decyzji z dnia [...] czerwca 2015r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015r. sygn. akt IV SA/Wa 3085/15 oddalił skargę R. M. na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. W tej sytuacji wnioskiem z dnia 27 stycznia 2016r. R. M. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, że decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r. została odebrana 1 lipca 2015 r. przez osobę uprawnioną- dorosłego domownika, tym samym spełniając przesłanki doręczenia zastępczego z art. 43 k.p.a. Odwołując się do argumentu wnioskodawcy, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z treści postanowienia Kolegium z dnia [...] sierpnia 2015 r., które zostało odebrane 26 sierpnia 2015r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął najpóźniej w dniu 2 września 2015 r. Mając powyższe na uwadze, nadanie przedmiotowego wniosku 27 stycznia 2016 r. nastąpiło po terminie wynikającym z art. 58 § 2 k.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. wniósł R. M., żądając jego uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że osoba, której została doręczona decyzja, nie była upoważniona do odbioru korespondencji przeznaczonej i adresowanej do skarżącego. Powołując się na art. 58 § 1 k.p.a., z którego wynika, że w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, skarżący zarzucił organowi brak podjęcia stosownych kroków celem dokonania ustaleń w zakresie nieprawidłowego doręczenia decyzji administracyjnej.

W ocenie skarżącego, konkurencyjny charakteru postępowań i rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie art. 134 k.p.a. oraz art. 58 k.p.a. przemawia za tym, iż w przypadku wydania przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. strona, która nie zaskarżyła tego postanowienia do sądu, lecz zwróciła się w ustawowym terminie z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu, może w tym ostatnim postępowaniu dochodzić ochrony swoich uprawnień procesowych.

Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie oceniło, według jakich zasad stwierdzono zawinienie strony w niedochowaniu terminu, jak również nie wyjaśniło kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stronie. W myśl przepisów postępowania to nie strona dokonuje oceny czy ziściły się przesłanki określone w przepisach prawa, lecz czyni to organ w postanowieniu. Uruchomienie określonego trybu przez stronę jej wnioskiem obliguje organ do wyjaśnienia w prowadzonym na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. postępowaniu istotnych okoliczności w sprawie.

Ponadto skarżący podniósł, że doręczenie zastępcze pism osobie fizycznej, przewidziane w art. 43 k.p.a., odnosi się tylko do doręczania pism adresatowi w mieszkaniu, nie znajduje natomiast zastosowania do doręczenia zastępczego w miejscu pracy, które winno zawsze nastąpić do rąk adresata.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], pismem z dnia 18 kwietnia 2016 r., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014r. , poz. 1647 ze zm.).

Skarga nie jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku.

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji.

Złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez stronę zainteresowaną oznacza, że przyznaje ona, iż uchybiła temu terminowi, natomiast obecnie chce wykazać, że owo uchybienie nastąpiło bez jej winy, co uzasadniałoby przywrócenie uchybionego terminu.

W tym względzie należy stwierdzić, że okoliczność uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została przesądzona prawomocnie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015r. sygn. akt IV SA/Wa 3085/15. Oznacza to, że kwestia w jakim dniu rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania została rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym zakończonym stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przyjęto wówczas, że doręczenie przedmiotowej decyzji przez Wójta Gminy [...] nastąpiło dorosłemu domownikowi w dniu 1 lipca 2015r., co miało miejsce w trybie art. 43 k.p.a. Podnoszenie zatem na etapie postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania tego argumentu pozostaje bez znaczenia. Kwestionowanie bowiem prawidłowości doręczenia decyzji adresatowi o ustaleniu opłaty miało znaczenie na etapie badania zachowania terminu do wniesienia odwołania. W niniejszym postępowaniu argumentacje tę należało uznać za spóźnioną.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy kwestii, czy skarżący dochował terminu siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Datą, od której należy liczyć termin siedmiu dni jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Do dnia wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu strona mogła przypuszczać, że ów termin nie wyekspirował. Jednakże jak słusznie twierdzi organ, z chwilą zapoznania się z ostatecznym postanowieniem SKO w [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania strona miał informację, że terminowi temu uchybiła. Z tego względu winna prosić o jego przywrócenie już wówczas, nie zaś oczekiwać na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny. W dniu bowiem doręczenia postanowienia SKO z dnia [...] sierpnia 2015r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała przyczyna uchybienia terminu. Trafnie SKO podnosi na zakończenie swoich rozważań, że wnioskodawca o uchybieniu terminu dowiedział się z treści postanowienia Kolegium z dnia [...] sierpnia 2015r., zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 2 września 2015r. (postanowienie zostało bowiem odebrane w dniu 26 sierpnia 2015r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru). Wniosek zaś o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2015r. został nadany w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 27 stycznia 2016r., a więc po terminie wynikającym z art. 58 § 2 Kpa.

W kwestii zarzutów skargi to słusznie skarżący twierdzi, że mógł skorzystać po doręczeniu mu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania z możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący taki wniosek złożył, ale niestety z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Gdyby natomiast odstąpił od kwestionowania rozstrzygnięcia o uchybieniu terminu poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, wówczas mógłby w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia SKO z dnia [...] sierpnia 2015r. wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu – taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Nie można przy tym twierdzić, że uchybienie terminu i złożenie wniosku o przywrócenie terminu to dwa konkurencyjne postępowania. W ocenie Sądu służą one jedynie do rozstrzygania innych sytuacji faktycznych. Jeśli strona twierdzi, że uchybiła terminowi do wniesienia środka zaskarżenia służy jej wniosek o jego przywrócenie. Jeżeli natomiast uważa, że termin ów zachowała - właściwym trybem do prezentowania swojego stanowiska jest zaskarżenie do Sądu administracyjnego postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a.

Skarżący podnosi w swojej skardze także kwestię uchybienia Kolegium w zakresie oceny zawinienia strony w niedochowaniu terminu. Ustalenie zawinienia strony przy uchybieniu terminu miałoby zasadnicze znaczenie ale wówczas, gdyby strona zachowała termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.