Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 753/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i odmówiono w zakresie zwolnienia od kosztów
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: 1. odmówić skarżącemu M. P. zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego M. P. adwokata.


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] maja 2013 r.) skarżący M. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołał się na trudną sytuację materialną swojej rodziny.

Z informacji zawartych w formularzu wniosku oraz nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i 27-letnim synem. Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony za miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie 3.120 zł brutto (zaświadczenie pracodawcy skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. [...], informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2012 [...]). Żona skarżącego pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.856 zł brutto, tj. 1.544,57 zł netto (decyzja ZUS Oddział w T. Inspektorat W. z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji emerytury [...], roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2012 [...]). Natomiast syn skarżącego jest zarejestrowany od dnia [...] maja 2013 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych (decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2013 r. [...]).

Jako jedyny składnik majątkowy rodziny skarżący wskazał mieszkanie o powierzchni 70 m kw.

Do miesięcznych wydatków rodziny skarżącego należą: czynsz - 629,50 zł (pismo SM [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...]), opłata za energię elektryczną – 362,97 zł (faktura VAT z dnia [...] marca 2013 r. [...]), opłata za usługi telekomunikacyjne – 153,84 zł (faktura VAT z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...]). Ponadto Bank [...] udzielił skarżącemu pożyczki w kwocie 4.326,40 zł, której miesięczna rata spłaty wynosi 206,47 zł (zawiadomienie o wysokości raty spłaty kredytu/pożyczki [...]), a syn skarżącego z tytułu udzielonego mu kredytu studenckiego zobowiązany jest do uiszczania rat w wysokości 371,19 zł miesięcznie (zawiadomienie o najbliższej spłacie kredytu/pożyczki [...]). Skarżący wskazał również, że wydatkuje ok. 200 zł miesięcznie na leki.

Ponadto skarżący przedstawił wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] stycznia do [...] kwietnia 2013 r. [...], na którym saldo końcowe wynosiło 3.215,90 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego swojej małżonki za okres od [...] stycznia do [...] kwietnia 2013 r. [...], na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 76,03 zł.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).

Na wstępie podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy służy realizacji dostępu do Sądu oraz profesjonalnego prowadzenia sprawy dla osób, które ze względu na ciężką sytuację majątkową i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Przyznanie prawa pomocy, czyli tzw. "prawo ubogich" powinno być jednak traktowane jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowego uzasadniony szczególnie ciężkimi warunkami materialnymi. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż "konieczne utrzymanie" nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenionej przez wnioskodawcę jako zadowalającej, lecz obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa niezbędne w procesie leczenia. Dopiero, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb, Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy. W takim bowiem przypadku rozstrzygnięcie to jest niezbędne dla ochrony praw strony, a odmowa oznaczałaby w praktyce pozbawienie jej zagwarantowanego w Konstytucji prawa do Sądu.

Analizując warunki rodzinne i majątkowe skarżącego pod kątem powyższych kryteriów, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że skarżący nie znajduje się w tak wyjątkowo trudnej sytuacji, iż pomimo największych wysiłków poczynionych w celu zgromadzenia odpowiednich środków nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie aktualne dochody skarżącego i jego rodziny (ok. 3.500 zł netto) w kontekście skali miesięcznych wydatków (ok. 1.900 zł), uznać należy, że może on pokryć koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Jednocześnie stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na spełnienie żądań finansowych wybranego pełnomocnika. Z tej przyczyny konieczne jest przyznanie skarżącemu adwokata z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem.

Mając na uwadze, iż skarżący spełnia przesłanki częściowego przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.