Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 309/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszajacy prawo
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37, art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2014 poz 1146
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 28 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 roku sprawy ze skargi A na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu wniesionego do negatywnej oceny formalnej projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej A kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 309/18

UZASADNIENIE

Uchwałą z [...] Zarząd Województwa [...], na podstawie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz.U. z 2016 r, poz. 486 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art.38 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 53 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 55 pkt 1, art. 57, art. 58 ust. 1, pkt 1 i 2, art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U z 2017 r. poz. 1475) nie uwzględnił protestu Klasztoru A. od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Instalacja fotowoltaiczna o mocy 80 kWp zabudowana na obiektach Klasztoru A. wraz z pompą ciepła 54,6 kW" o nr [...] złożonego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej IV Gospodarka niskoemisyjna, Działania IV.1 Odnawialne źródła energii, Poddziałania IV.1.2. Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Zarząd Województwa [...] ogłosił Konkurs Zamknięty dla naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi priorytetowej IV Gospodarka niskoemisyjna Działanie IV.1 Odnawialne źródła energii Poddziałanie IV.1.2 Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

W ramach przedmiotowego konkursu Klasztor A. złożył wniosek o dofinansowanie projektu o nr [...] pod nazwą "Instalacja fotowoltaiczna o mocy 80 kWp zabudowana na obiektach Klasztoru A. wraz z pompą ciepła 54,6 kW'. W wyniku weryfikacji ww. wniosku uzyskał on negatywną ocenę formalną.

Pismem z [...] wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie formalnej złożonego przez niego wniosku o dofinansowanie z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego dopuszczającego: -"wnioskodawca (partner) jest uprawniony do ubiegania się uzyskanie dofinansowania".

Zdaniem Komisji Oceny Projektów ww. kryterium formalne dopuszczające nie zostało spełnione z uwagi na niewpisanie się przez Wnioskodawcę w typ beneficjenta określony zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych PRO WŁ na lata 2014-2020. Stwierdzono, że w przedłożonym wniosku o dofinansowanie wnioskodawca błędnie określił typ beneficjenta podając organizację pozarządową zaznaczając w formie prawnej - kod 050, tj. kościół katolicki. Komisja Oceny Projektów powołała się na zapisy art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.), które zawierają legalną definicję organizacji pozarządowej. Zgodnie z jego treścią "Organizacjami pozarządowymi są: 1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, 2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku - osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4".

Jednocześnie wskazała, iż ustęp 3 tego artykułu określa katalog zamknięty podmiotów, które, mimo że nie spełniają przesłanek z ust. 2, mogą prowadzić działalność pożytku publicznego. Komisja wyjaśniła, że podmioty te nie uzyskują tym samym statusu organizacji pozarządowej. Dodatkowo, jak podkreśliła Komisja, art. 3 ust. 3 pkt 1 wymienia tzw. wyznaniowe osoby prawne - osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Co bardzo istotne, podmioty te mogą zostać zrównane funkcjonalnie z organizacjami pozarządowymi tylko wtedy, gdy prowadzą działalność pożytku publicznego i tylko w zakresie tej działalności. Funkcjonowanie takiej wyznaniowej osoby prawnej musi zatem wykraczać poza sferę kultu religijnego.

W proteście strona skarżąca nie zgodziła się z tą negatywną oceną projektu w zakresie niespełnienia kryterium formalnego dopuszczającego i zwróciła się z prośbą o pozytywne rozpatrzenie protestu oraz możliwość uzupełnienia wniosku.

Wnioskodawca powołał się na zapisy Rozdziałów 6 i 8 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (tj. Dz.U. 2013 poz. 1169 ze zm.), które stanowią, że podmioty takie jak wnioskodawca mają prawo prowadzenia szerokiej działalności na polu opiekuńczo-charytatywnym oraz kulturalnym. Działalności takiej, w opinii wnioskodawcy, w żaden sposób nie można przypisać wyłącznie do sfery kultu religijnego i na potwierdzenie wnioskodawca przytoczył szereg aktywności i inicjatyw jakie są prowadzone w ramach działania Klasztoru i Parafii. Choć jak przyznaje skarżący, Klasztor i Parafia nie są wpisane do rejestru organizacji pożytku publicznego, to w jego opinii opisana powyżej działalność wykracza poza sferę kultu religijnego i w pełni uzasadnia kwalifikację Wnioskodawcy jako typ beneficjenta - organizacja pozarządowa, co stanowiło przesłankę do złożenia przedmiotowego wniosku o dofinansowanie. Ponadto inwestycja wpisuje się w cele konkursu jak i strategii środowiskowych lokalnych i krajowych poprzez znaczną redukcje gazów cieplarnianych.

Uchwałą z [...] Zarząd Województwa [...] nie uwzględnił przedmiotowego protestu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr IV "Kryteria wyboru projektów w ramach Osi Priorytetowej IV Gospodarka niskoemisyjna, Działania IV.1 Odnawialne źródła energii, Poddziałania IV.1.2 Odnawialne źródła energii w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego do Regulaminu Konkursu, kryterium nr 6, - "Wnioskodawca (partner) jest uprawniony do ubiegania się uzyskanie dofinansowania" - zostało zatwierdzone przez komitet monitorujący, jako formalne kryterium dopuszczające. Jego niespełnienie (z uwagi na charakter 0/1) skutkuje negatywną oceną formalną projektu, bez możliwości jego poprawy lub uzupełnienia.

Organ zgodził się ze stanowiskiem Komisji Oceny Projektów, iż co prawda podmioty wymienione wart. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie mogą prowadzić działalność pożytku publicznego (co wnioskodawca wykazał w proteście), to nie uzyskują one automatycznie statusu organizacji pozarządowej, co jest warunkiem spełnienia kryterium formalnego dopuszczającego "Wnioskodawca (partner) jest uprawniony do ubiegania się o uzyskanie dofinansowania" wskazanego w załączniku nr IV do Regulaminu Konkursu dla naboru nr [...]. Organ zauważył, że mogą one jednak skutecznie ubiegać się o dokonanie wpisu o posiadaniu statusu organizacji pożytku publicznego lub zgodnie z zapisami art. 21 ww. ustawy (po spełnieniu szeregu wymogów) uzyskać statut organizacji pozarządowej. Na moment składania wniosku o dofinansowanie, skarżący w ramach załącznika nr 9 "Dokument określający status prawny Wnioskodawcy/Partnera" formularza wniosku o dofinansowanie, nie załączył jednak żadnego dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu organizacji pożytku publicznego, który sankcjonowałby (formalizował) prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność pożytku publicznego.

W skardze Klasztor A. zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa:

1) art. 3 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy z dnia z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - polegającą na błędnej interpretacji tego przepisu, przez co organ błędne przyjął, że skarżący nie jest organizacją pozarządową w rozumieniu tej ustawy,

2) art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7) ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - polegające na sformułowaniu warunków konkursu odnośnie wskazania jako podmiot uprawniony do uzyskania dofinansowania m.in. "organizacji pozarządowej", bez dalszego jednoznacznego określania jakie organizacje są przez to rozumiane, co doprowadziło do naruszenia zasady przejrzystości, w efekcie prowadzącego do uznania przez organ, że skarżący nie stanowi organizacji pozarządowej w rozumieniu regulaminu konkursu,

3) art. 9 ust. 2 pkt 1) w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7) z ustawy wdrożeniowej w związku z art. 125 ust. 3 lit. a) pkt (ii) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. polegające na tym, że warunki konkursu bezzasadnie, niesprawiedliwie prowadziły do dyskryminującego traktowania osób prawnych będących jednostkami organizacyjnymi Kościoła Katolickiego poprzez bezpodstawne wyłączenie tych osób prawnych z kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w konkursie.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 30 listopada 2017 r. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...].

W ocenie Sądu uzasadniony był zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jak stwierdził Sąd, warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności. Wadliwość prawna lub faktyczna przyjętych reguł wyboru, która pozwala na dowolność i nieweryfikowalność oceny projektów, może być – zdaniem Sądu - utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy wdrożeniowej.

Skarżąca naruszenie zasady przejrzystości wyprowadzała z braku zdefiniowania w Regulaminie konkursu pojęcia organizacji pozarządowej. Regulamin nie precyzuje jak na potrzeby konkursu należy rozumieć pojęcie organizacji pozarządowej, Regulamin nie zawiera też w tym zakresie odesłania do definicji organizacji pozarządowej zawartej w innym dokumencie programowym, innym akcie prawnym, w szczególności brak jest odesłania do definicji zawartej w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ustawa ta nie została wskazana też w wykazie aktów prawnych, które stosownie do § 1 Regulaminu stanowią podstawę prawną oraz dokumenty programowe konkursu.

Sąd podkreślił jednocześnie, że warunki wyboru projektu w tym określenia beneficjenta muszą być precyzyjne i wynikać wprost z Regulaminu. Wnioskodawca nie może dowiadywać się o stosowanej przez organ w procesie oceny projektu definicji organizacji pozarządowej z informacji o niespełnieniu przez niego kryterium formalnego. Ma to szczególne znaczenie, w sytuacji, w której definicja organizacji pozarządowej zawarta jest w różnych aktach prawnych. Zwrócił w tym miejscu uwagę, że np. w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (którą wskazano w § 9 pkt 3 Regulaminu), w art. 2 pkt 6 zdefiniowano organizacje pozarządowe. Organizacjami pozarządowymi w rozumieniu tej ustawy są organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak zaś wynika z art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ustawodawca przewidział możliwość prowadzenia działalności pożytku publicznego przez inne podmioty w tym osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Zdaniem sądu, regulamin konkursu wraz z jego załącznikami – jako dokument systemu realizacji – nie może podlegać wykładni, której rezultat byłby nie do pogodzenia z normatywnymi zasadami przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów do dofinansowania oraz z zasadą równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach i sposobie (w tym kryteriach) wyboru projektów. Kryteria wyboru projektów to inaczej warunki czy też wymogi stawiane uczestnikom konkursu, od spełnienia których zależy ocena i ewentualny wybór projektu do dofinansowania.

Sposób sformułowania kryterium formalnego nie spełniał wymogów określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, dawał możliwość dowolnej oceny. Wskazanie w Regulaminie organizacji pozarządowej, jako podmiotu mieszczącego się wśród podmiotów ubiegających się wsparcie, przy braku definicji regulaminowej ewentualnie odwołania się do definicji zawartej w aktach powszechnie obowiązujących, przy funkcjonowaniu różnych definicji organizacji pozarządowych w różnych aktach prawnych, uzasadnia stanowisko skarżącego, że zapis Regulaminu w zakresie określenia beneficjenta naruszał zasadę przejrzystości rozumianej jako ustanowienie jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów i stwarzał zbyt szerokie pole interpretacji dla organu. Reguły skutkujące konsekwencjami prawnymi powinny być nie tylko skonstruowane w sposób przejrzysty i precyzyjny, ale także w ten sam sposób stosowane. W przeciwnym wypadku wnioskodawca pozbawiony jest możliwości obrony swoich interesów. Naruszenie wskazanej reguły może w konsekwencji skutkować naruszeniem zasady równości.

W związku z powyższym sąd wskazał na konieczność, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, dokonania oceny wniosku z uwzględnieniem przedstawionych powyżej uwag.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zaskarżoną uchwałą z [...] Zarząd Województwa [...] nie uwzględnił protestu Klasztoru A. od negatywnej oceny formalnej wniosku.

W uzasadnieniu uchwały stwierdził, że definicja organizacji pozarządowej jest zawarta w "Słowniczku pojęć i skrótów", będącym rozdziałem SzOOP RPO WŁ na lata 2014-2020. Wg. ww. definicji pod pojęciem organizacji pozarządowej należy rozumieć "organizację pozarządową w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie". Zgodnie z art. 3 ust. 2 w/w ustawy organizacjami pozarządowymi są osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia (z zastrzeżeniem podmiotów wymienionych w art. 3, ust. 4, tj. partii politycznych; związków zawodowych i organizacji pracodawców; samorządów zawodowych; fundacji utworzonych przez partie polityczne):

1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku.

Zdaniem organu, należy więc stwierdzić, że jednoznacznie określona została definicja organizacji pozarządowej.

Mając na uwadze powyższe oraz zapisy art. 58 ust. 1 pkt 2) ustawy wdrożeniowej Instytucja Zarządzająca podtrzymała stanowisko, iż projekt o nr [...] pn. "Instalacja fotowoltaiczna o mocy 80 kWp zabudowana na obiektach Klasztoru A. wraz z pompą ciepła 54,6 kW nie spełnia kryterium formalnego dopuszczającego Wnioskodawca (partner) jest uprawniony do ubiegania się o uzyskanie dofinansowania i nie uwzględniła protestu wniesionego przez Klasztor A. od negatywnej oceny formalnej w/w projektu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Klasztor A. zaskarżył niniejszą uchwałę i zarzucił jej naruszenie:

1) art. 153 ustawy p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu uwag i wyraźnych wskazań WSA w Łodzi zawartych w wyroku z 30 listopada 2017 r., III SA/Łd 1022/17, zarówno co do braku zawarcia w regulaminie konkursu definicji organizacji pozarządowej, jak również co do zakwalifikowania przez Sąd Klasztoru jako organizacji pozarządowej,

ponadto "z najdalej idącej ostrożności, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu wskazanego w pkt 1 zarzucił naruszenie:

2) art. 58 ust. 1 pkt 1) ustawy wdrożeniowej - polegające na jego niezastosowaniu w zakresie, w jakim skarżona uchwała nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia stanowiska organu o niezakwalifikowaniu skarżącego Klasztoru jako organizacji pozarządowej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

3) art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, polegającą na błędnej interpretacji tego przepisu, przez co organ błędne przyjął, że skarżący Klasztor nie jest organizacją pozarządową w rozumieniu tej ustawy,

4) art. 37 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7) ustawy wdrożeniowej, w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - polegające na sformułowaniu warunków konkursu odnośnie wskazania jako podmiot uprawniony do uzyskania dofinansowania m.in. "organizacji pozarządowej", bez dalszego jednoznacznego określania jakie organizacje są przez to rozumiane, co doprowadziło do naruszenia zasady przejrzystości, w efekcie prowadzącego do uznania przez organ, że skarżący nie stanowi organizacji pozarządowej w rozumieniu regulaminu konkursu,

5) art. 9 ust. 2 pkt 1) w związku z art. 41 ust. 2 pkt 7) z ustawy wdrożeniowej w związku z art. 125 ust. 3 lit. a) pkt (ii) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej "Rozporządzenie ogólne") - polegające na tym, że warunki konkursu bezzasadnie, niesprawiedliwie prowadziły do dyskryminującego traktowania osób prawnych będących jednostkami organizacyjnymi Kościoła Katolickiego poprzez bezpodstawne wyłączenie tych osób prawnych z kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w konkursie.

Mając powyższe na uwadze Klasztor wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. Na podstawie art. 145a § 1 ustawy p.p.s.a. wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia niniejszej sprawy w sposób przyznający skarżącemu Klasztorowi wnioskowane dofinansowanie w całości, w terminie 14 dni od doręczenia organowi akt sprawy. Na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. wniósł o zasądzenie skarżącemu od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu przed tutejszym sądem według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie art. 61 ustawy z 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1475), w związku z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, albowiem przy uwzględnieniu skargi stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 50 ustawy, do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielenia dofinansowania nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Powyższa regulacja oznacza, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi (pośredniczącą lub wdrażającą) w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.

W przedmiotowej sprawie procedura odwoławcza została wyczerpana.

Zdaniem Sądu, ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem treści art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 stanowiącym, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

Kontroli Sądu poddana została ocena projektu pn. "Instalacja fotowoltaiczna o mocy 80 kWp zabudowana na obiektach Klasztoru A. wraz z pompą ciepła 54,6 kW" o nr [...] złożonego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr [...] wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej IV Gospodarka niskoemisyjna, Działania IV.1 Odnawialne źródła energii, Poddziałania IV.1.2. Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020.

Istota sporu dotyczy prawidłowości przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą oceny formalnej wniosku skarżącego w zakresie spełniania przez tenże wniosek kryteriów oceny formalnej. Zdaniem organu, wniosek skarżącego nie spełniał kryterium formalnego dopuszczającego: "wnioskodawca (partner) jest uprawniony do ubiegania się uzyskanie dofinansowania". Zdaniem Komisji Oceny Projektów ww. kryterium formalne dopuszczające nie zostało spełnione z uwagi na niewpisanie się przez wnioskodawcę w typ beneficjenta określony zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych PRO WŁ na lata 2014-2020. Stwierdzono, że w przedłożonym wniosku o dofinansowanie wnioskodawca błędnie określił typ beneficjenta podając organizację pozarządową zaznaczając w formie prawnej - kod 050, tj. kościół katolicki. Organ uznał, że wnioskodawca Klasztor A. nie jest organizacją pozarządową, uprawnioną do występowania w roli beneficjenta otrzymania wsparcia.

Dokonując analizy tej przesłanki należy odnieść się do treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 listopada 2017 r. (III SA/Łd 1222/17), w którym sąd skonstatował, że jako zasadny należało uznać zarzut strony skarżącej, iż wskazanie w Regulaminie organizacji pozarządowej jako podmiotu mogącego uczestniczyć w konkursie, bez zdefiniowania tego pojęcia lub odesłania do regulacji ustawowej, a konsekwencji uznanie, że wnioskodawca nie spełnia warunków formalnych określonych w § 4 Regulaminu stanowi naruszenie tego przepisu Regulaminu w zw. z art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, skoro skutkowało negatywną oceną z uwagi na niespełnienie warunku formalnego, w sytuacji, gdy jak wykazano wyżej z uwagi na różne definicje organizacji pozarządowych formułowane w różnych przepisach w tym według definicji zawartej w ustawie o finansach publicznych – przywołanej w Regulaminie - pojęcie organizacji pozarządowej zostało zdefiniowane w sposób pozwalający na przyjęcie, że w jego zakresie mieszczą się kościelne osoby prawne, a zatem Wnioskodawca. Reguły skutkujące konsekwencjami prawnymi powinny być nie tylko skonstruowane w sposób przejrzysty i precyzyjny, ale także w ten sam sposób stosowane. W przeciwnym wypadku wnioskodawca pozbawiony jest możliwości obrony swoich interesów. Naruszenie wskazanej reguły może w konsekwencji skutkować naruszeniem zasady równości.

Podkreślić należy, że niniejsza sprawa podlega kontroli sądowej po raz drugi. W związku z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. Sąd dokona analizy normatywnej i zakresu działania organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w kontekście wywiązania się z zaleceń wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 listopada 2017 r. (III SA/Łd 1022/17).

W uzasadnieniu zaskarżonego w obecnym postępowaniu orzeczenia z [...] Zarząd Województwa [...] wskazał, że protest nie został uwzględniony.

Zdaniem Sąd w składzie niniejszą sprawę rozpoznającego, organ nie wywiązał się z wytycznych zawartych w wyroku WSA w Łodzi z 30 listopada 2017 r. W uzasadnieniu zaskarżonego obecnie rozstrzygnięcia ograniczył się bowiem jedynie do zacytowania fragmentu SzOOP RPO WŁ na lata 2014-2020 w części zawierającej słowniczek pojęć i skrótów, powołując się na definicję organizacji pozarządowej z tego dokumentu. W związku z tym stwierdził, że dla Konkursu jednoznacznie określona została definicja organizacji pozarządowej. Z tych też względów ponownie nie uwzględnił wniesionego protestu.

Wskazać w związku z tym, należy, iż przepis art. 153 ustawy p.p.s.a. – mający – jak podkreślona wcześniej zastosowanie w niniejszej sprawie - ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 ustawy p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ustawy p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. m.in. wyroki NSA z: 21 marca 2014 r., I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., II GSK 1762/12). Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen i nie dokonuje – w przypadku ustalenia naruszenia normy art. 153 ustawy p.p.s.a. rozważań merytorycznych dotyczących kwestii materialnych sprawy.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z 30 listopada 2017 r. Sąd wskazał, że sposób sformułowania kryterium formalnego, co zasadnie podnosiła strona skarżąca, nie spełniał wymogów określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co dawało możliwość dowolnej oceny. Wskazanie natomiast w Regulaminie organizacji pozarządowej, jako podmiotu mieszczącego się wśród podmiotów ubiegających się wsparcie, przy braku definicji regulaminowej ewentualnie odwołania się do definicji zawartej w aktach powszechnie obowiązujących, przy funkcjonowaniu różnych definicji organizacji pozarządowych w różnych aktach prawnych, uzasadniało stanowisko skarżącego, że zapis Regulaminu w zakresie określenia beneficjenta naruszał zasadę przejrzystości rozumianej, jako ustanowienie jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów i stwarzało zbyt szerokie pole interpretacji dla organu.

Dalej WSA w Łodzi podkreślał, że sam organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż "Zakres merytorycznych działań i kompetencji strony skarżącej nie jest przedmiotem sporu w n/n sprawie i nie ma znaczenia z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. Rozstrzyganie zatem, czy wnioskodawca prowadzi działalność pożytku publicznego jest wtórna. Zaznaczyć bowiem należy, że instytucja zarządzająca określając zakres podmiotowy działania IV.1 nie koncentrowała się wokół faktu prowadzenia działalności pożytku publicznego przez potencjalnych wnioskodawców, lecz wyłącznie na ich statusie formalno-prawnym, a zatem uwzględniając okoliczność iż wnioskodawcami mogą być m.in. organizacje pozarządowe, a więc takie, które wykazują niezależność tej jednostki od struktur państwowych, w tym rządowych i podmiotów samorządowych".

Jak w związku z tym stwierdził w wyroku z 30 listopada 2017 r. WSA w Łodzi taka interpretacja (w oderwaniu od zainteresowania działalnością pożytku publicznego), oznacza, że nieuprawnione jest w istocie powoływanie się organu na ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jeżeli, jak to wynika z odpowiedzi na skargę, IZ wskazując podmioty, które mogły ubiegać się o dofinansowanie miała na myśli takie, które, "wykazują niezależność tej jednostki od struktur państwowych, w tym rządowych i podmiotów samorządowych". Konstatując te rozważania Sąd stwierdził wprost, iż w tych warunkach "zapewne Klasztor te warunki spełniał".

Z powyższych względów – jak dalej uzasadniał WSA w wyroku z 30 listopada 2017 r. - jako zasadny należało uznać zarzut strony skarżącej, że wskazanie w Regulaminie organizacji pozarządowej jako podmiotu mogącego uczestniczyć w konkursie, bez zdefiniowania tego pojęcia lub odesłania do regulacji ustawowej, a konsekwencji uznanie, że wnioskodawca nie spełnia warunków formalnych określonych w § 4 Regulaminu stanowi naruszenie tego przepisu Regulaminu w zw. z art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, skoro skutkowało negatywną oceną z uwagi na niespełnienie warunku formalnego, w sytuacji, gdy jak wykazano wyżej z uwagi na różne definicje organizacji pozarządowych formułowane w różnych przepisach w tym według definicji zawartej w ustawie o finansach publicznych – przywołanej w Regulaminie - pojęcie organizacji pozarządowej zostało zdefiniowane w sposób pozwalający na przyjęcie, że w jego zakresie mieszczą się kościelne osoby prawne, a zatem Wnioskodawca. Ponadto, reguły skutkujące konsekwencjami prawnymi powinny być nie tylko skonstruowane w sposób przejrzysty i precyzyjny, ale także w ten sam sposób stosowane. W przeciwnym wypadku wnioskodawca pozbawiony jest możliwości obrony swoich interesów. Naruszenie wskazanej reguły może w konsekwencji skutkować naruszeniem zasady równości.

Z powyższego wynika zatem, że organ ponownie rozpoznając sprawę w ogóle nie zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku. W ocenie Sądu w składzie niniejszą sprawę rozpoznającego, organ dokonał analizy dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę sprzecznie z przepisami prawa (art. 37 ustawy wdrożeniowej), zapisami Regulaminu konkursu oraz sprzecznie z wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z 30 listopada 2017 r. Wbrew powyższemu, organ nie dość, że dokonał wykładni przepisów w sposób inny niż zaprezentowany w podniesionych przez WSA w Łodzi uwagach, to dodatkowo podjął uchwałę w sposób sprzeczny ze sposobem załatwienia sprawy nakreślonym w uzasadnieniu wyroku, co stanowi naruszenie art. 153 ustawy p.p.s.a.

Zgodnie z art. 37 ust.1 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada przejrzystości, do której odnosi się wskazany wyżej przepis realizuje się zaś przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru.

Z powodu wskazanych wyżej braków w uzasadnieniu przeprowadzonej oceny wniosku, zdaniem Sądu, należy uznać, że ocena ta została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust.1 ww. ustawy oraz sprzecznie z treścią art. 153 p.p.s.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej uwagi, które stanowią jednocześnie wskazanie do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

R.T.