Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1290/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w związku z odwołaniem Stowarzyszenia [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., dalej jako RDOŚ w B., z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: Hudowa przyłącza gazowego na potrzeby źródła wytwórczego CCGT w Elektrowni [...] - stwierdził niedopuszczalność ww odwołania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Powyższą decyzją z dnia [...] marca 2021 r. RDOŚ w B., działając na wniosek Elektrowni [...] Sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2020 r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 84 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - dalej ustawa O.o.ś., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także określił środowiskowe uwarunkowania realizacji ww przedsięwzięcia.

Na wskazane powyżej rozstrzygnięcie pismem z dnia 20 kwietnia 2021 r., powołując się na art. 44 ust. 2 ustawy O.o.ś., Stowarzyszenie złożyło odwołanie, w którym m.in. przywołało argumentację odnoszącą się do dopuszczalności stosowania art. 134 k.p.a. tylko w wypadkach, gdy brak interesu po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika już z odwołania. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie nie miało to natomiast miejsca, gdyż koniecznym było rozważenie czy skarżący jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 44 o.o.ś., czy postępowanie w sprawie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a także zdaniem skarżącego, w ramach tego zagadnienia również analiza, czy w sposób zasadny stwierdzono brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym brak udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organ w istocie rozważył jedynie pierwszą kwestię, natomiast do drugiej odniósł się w sposób skrótowy i lakoniczny. W ocenie Stowarzyszenia już jednak tego typu rozważania, zgodnie z doktryną i orzecznictwem sądowym, nie pozwalają na zastosowanie art. 134 k.p.a.

Zaskarżonym do Sądu ww postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przesłanka podmiotowa występuje w sytuacji, gdy jednostka wnosząca odwołanie nie ma legitymacji prawnej do jego wniesienia. Legitymacja prawna do wyniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji, co z kolei wynika z art. 127 § 1 k.p.a, służy co do zasady wyłącznie stronie postępowania, którą, w przypadku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na którym będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę — art. 74 ust. 3a ustawy O.o.ś. Ponadto, prawo do wniesienia odwołania służy również organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu na prawach strony, zgodnie z art. 31§ 3 k.p.a. Z sytuacją braku legitymacji do wniesienia odwołania mamy do czynienia w analizowanej sprawie, bowiem przedmiotowe odwołanie zostało złożone przez podmiot niebędący stroną postępowania ani nie występujący w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony, czemu we wniesionym odwołaniu nie zaprzecza samo Stowarzyszenie. Z akt sprawy wynika również, że przed wydaniem kwestionowanej decyzji nawet nie żądało dopuszczenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., tym samym nie skorzystało z przysługujących mu uprawnień procesowych. W tych okolicznościach, do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie uprawniał przepis art. 44 § 2 ustawy O.o.ś.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Stowarzyszenie "[...]" wystąpiło do tut. Sądu ze skargą wnosząc o uchylenie w całości postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2021 r. jak i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. A także, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 - Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326 s. 1 i nast., dalej jako: Traktat) skarżący wniósł o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazanego w skardze pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego.

Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisu:

- art. 134 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej jako: k.p.a.) - poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, mimo że organ nie rozważył uprzednio interesu prawnego skarżącego w złożeniu odwołania opartego na twierdzeniu, że w decyzji RDOŚ, od której odwołanie wniósł skarżący bezpodstawnie uznano brak obowiązku przeprowadzenia oceny

oddziaływania na środowisko a tym samym postępowanie administracyjne wymagało w przedmiotowej sprawie udziału społeczeństwa, zatem skarżącemu (organizacji ekologicznej) przysługiwał status podmiotu na prawach strony;

- art. 134 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - dalej jako: "o.oś." oraz w zw. z art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko - dalej jako: "dyrektywa OOŚ") i art. 9 ust. 2 konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z 25 czerwca 1998 r. - dalej jako: "konwencja z Aarhus", poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, pomimo że w świetle przywołanych przepisów skarżącemu przysługiwało prawo zakwestionowania decyzji, w ramach której nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, choć obowiązek taki powinien zostać stwierdzony;

- art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez lakoniczne, niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie, a zwłaszcza wybiorcze odniesienie się do argumentacji i tez skarżącego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Stowarzyszenie, w znacznej części przedstawił argumentację zawartą w odwołaniu. Min. powołując się na wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt II OSK 1774/11, LEX nr 1361614) wskazało, że "stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. jest możliwe tylko w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób niebudzący wątpliwości wynika z tego odwołania. Natomiast w razie istnienia jakichkolwiek kwestii wymagających wyjaśnienia bądź gdy odwołujący twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze i w razie stwierdzenia, iż strona nie ma interesu prawnego, umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym kontekście wskazał także na orzeczenia: WSA w Krakowie w wyroku z dnia 18 lipca 2014 r. II SA/Kr 802/14, czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1917/19.

Stowarzyszenie wyjaśniło także, iż w sprawie niniejszej planowane zamierzenie inwestycyjne zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie

znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest fakultatywny. Organ I instancji ostatecznie odstąpił od nałożenia powyższego obowiązku, co znalazło swoje odzwierciedlenie w pkt 1 decyzji z dnia [...] marca 2021 r., a co w ocenie skarżącego było błędne. Natomiast dla ustalenia czy skarżącemu przysługuje prawo do złożenia odwołania (w tym także celem wyjaśnienia tej wątpliwości), koniecznym było przeprowadzenie przez organ II instancji analizy, czy postępowanie w rzeczywistości było postępowaniem niewymagającym udziału społeczeństwa, co też, zasadniczo miałoby finalnie bezpośrednie przełożenie na zasadność wniesionego odwołania. Organ jednak bezpodstawnie rozważań tych nie dokonał. Podobnie jeśli chodzi o argumenty oparte na Konwencji z Aarhus i Dyrektywie OOŚ przemawiające za przyznaniem skarżącemu prawa do kwestionowania błędnego rozstrzygnięcia dotyczącego braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ rozpoznał je zdawkowo a poza tym rozłącznie, podczas gdy zagadnienia związane z konwencją z Aarhus i Dyrektywą OOŚ są ściśle powiązane. O ile co do zasady organ ma rację, że art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji z Aarhus nie może bezpośrednio stanowić podstawy do wywiedzenia legitymacji organizacji ekologicznych do udziału w postępowaniu, to jednak w przypadku, gdy sprawa dotyczy przedsięwzięcia objętego zakresem załączników I i II do dyrektywy OOŚ oraz załącznika I do konwencji z Aarhus, to podstawy prawne dostępu do postępowania sądowego opierają się na bezpośrednio skutecznym przepisie unijnym tj. bezpośrednio na art. 11 dyrektywy OOŚ. Tym samym skarżący swoją legitymację wywodzi z bezpośrednio skutecznego art. 11 dyrektywy OOŚ w zw. z art. 9 ust. 2 ww Konwencji.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy podniósł, iż w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2021 r. GDOŚ przedstawił oraz uzasadnił stanowisko, że Stowarzyszenie nie było uprawniona do wniesienia odwołania na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy O.o.ś., ponieważ przeprowadzone przez RDOŚ w B. postępowanie w przedmiotowej sprawie nie stanowiło postępowania, w którym wymagany był udział społeczeństwa. W swoich wyjaśnieniach organ II instancji ograniczył się do przeanalizowania przepisów prawa, stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów dotyczących zagadnienia dopuszczalności wniesienia odwołania przez organizację ekologiczną, w tym kwestii legitymacji procesowej skarżącego. Podkreślił rownież, iż nie badał czy Stowarzyszenie posiada interes prawny w rozpatrzeniu niniejszej sprawy, ponieważ już tylko lektura przedmiotowe odwołania pozwalała na ocenę, że organizacja ta nie jest legitymowana do wniesienia

środka zaskarżenia w przedmiotowej sprawie. Stąd też GDOŚ nie prowadził w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji konieczne było wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. a nie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem odwołanie wniesione przez nieuprawniony podmiot nie wszczyna postępowania odwoławczego. Wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania złożonego przez organizację ekologiczną znajduje aprobatę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt: II OSK 3276/17; z dnia 23 lipca 2019 r.

Także, odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 11 Dyrektywy 2011/92/UE w związku z art. 9 Konwencji z Aarhus, organ II instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie nie sposób wywieść legitymacji procesowej skarżącego bezpośrednio z ww. przepisów. Treść tych regulacji wskazuje bowiem na konieczność ich implementacji do porządku prawnego poszczególnych państw członkowskich co miało miejsce w przypadku RP i znalazło swoje odzwierciedlenie m.in. w art. 44 ustawy O.o.ś. Z tego względu w doktrynie prawa wskazuje się, że organizacje ekologiczne nie mogą przed polskimi organami administracji i sądami administracyjnymi wywodzić swojej legitymacji procesowej bezpośrednio z Konwencji z Aarhus. Jednocześnie GDOŚ wskazał, iż w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2021 r. nie kwestionuje, że art. 11 dyrektywy 2011/92/UE pozostaje w ścisłym związku z art. 9 konwencji z Aarhus, stanowiąc jego transpozycję. W tym kontekście pozostaje bez znaczenia, czy w uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy omówił te przepisy w sposób łączny czy rozdzielny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który działając na podstawie art. art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie [...], od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (RDOŚ) w B., z dnia [...] marca 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww przedsięwzięcia. Cytowaną w sentencji decyzją RDOŚ w B. stwierdził brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko a także określił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W sprawie bezsporne jest, iż skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla ww przedsięwzięcia, nie ubiegało się nawet o dopuszczenie w nim do udziału na prawach strony.

Przechodząc do rozważań dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniach środowiskowych podać należy, że uprawnienia organizacji w sprawach prowadzonych z udziałem społeczeństwa reguluje art. 44-45 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko – dalej ustawa lub ustawa O.o.ś.). Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 44 ust. 2 organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa (art. 44 ust. 3). Z powyższego wynika uprawnienie organizacji ekologicznych do zgłoszenia udziału w postępowaniach dotyczących ściśle określonej kategorii postępowań, a mianowicie postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Społeczeństwo ma zagwarantowany udział w postępowaniu w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne przyznają mu taką możliwość. Przy czym ustawodawca w art. 79 ust. 1 ww ustawy wskazał, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w takich postępowaniach wszczętych wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie bowiem z jego treścią przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko.

W przedmiotowej sprawie planowane zamierzenie inwestycyjne zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na

środowisko jest fakultatywny. Organ I instancji, po przeanalizowaniu przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 ustawy O.o.ś. (analiza obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), odstąpił od nałożenia powyższego obowiązku, co znalazło swoje odzwierciedlenie w pkt 1 decyzji z dnia [...] marca 2021 r. (zgodnie z art. 84 ust. 1 cyt. ustawy w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a). Tym samym, przeprowadzone przez RDOŚ w B. postępowanie nie stanowiło postępowania, w którym wymagany był udział społeczeństwa. Konsekwentnie zatem, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania regulacja art. 44 ust. 2 ustawy O.o.ś., w świetle której skarżący, jako organizacja ekologiczna, mógłby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, nie będąc stroną postępowania. Dopuszczalność wniesienia odwołania uzależniona jest bowiem, jak wyżej wskazano, od kumulatywnego spełnienia ww przesłanek, o których mowa w ust. 2 powyższego artykułu, a które to przez skarżącego nie zostały spełnienie. Fakt, iż postępowanie I instancyjne nie wymagało udziału społeczeństwa automatycznie powoduje, iż zaskarżenie decyzji I instancyjnej, zgodnie z ww przepisem (art. 44 ust. 2) przez podmiot nie biorący udziału w postępowaniu nie było możliwe. Podkreślić jeszcze raz należy, iż aby móc skutecznie podważać decyzję "środowiskową" koniecznym był udział Stowarzyszenia (na prawach strony) w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu. Skarżące Stowarzyszenie, jak wyżej już wskazano, nie brało udziału w ww postępowaniu stąd też, w powołanym trybie, nie mogło skutecznie wnieść odwołania.

Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, min. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt: II OSK 2335/17, wyrok NSA z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt: II OSK 1507/15, który wskazuje na brak podstaw do tego, aby przepis ww art. 44 cyt. ustawy, wbrew jego wyraźnemu brzmieniu, wykładać w ten sposób, iż stanowi on podstawę udziału organizacji ekologicznej także w takim postępowaniu, w którym nie przyprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czyli w takim postępowaniu, które zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, nie wymaga udziału społeczeństwa. Identyczne stanowisko znajduje się także w wyrokach NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt: III OSK 84/21, oraz z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt: II OSK 2192/16.

W kontekście powyższego podkreślenia wymaga także, iż organizacja ekologiczna, której podstawowym celem jest działanie na rzecz ochrony środowiska, powinna dokładać starań w pozyskiwaniu z powszechnie dostępnych źródeł informacji związanych z prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi w sprawach dotyczących inwestycji. W przedmiotowej sprawie RDOŚ w B. opublikował w Biuletynie Informacji Publicznej zawiadomienia o wszczęciu omawianego postępowania, a także o kolejnych czynnościach podjętych w tej sprawie. Skarżące Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna zajmująca się ochroną środowiska, miało zatem możliwość ubiegania się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed organem I instancji na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., z tego uprawnienia jednak nie skorzystało. Nie sposób zatem uznać, że naruszone zostało prawo do procedury umożliwiającej kwestionowanie działań władz publicznych, które mogłyby, w opinii skarżącego, naruszać postanowienia prawa krajowego w dziedzinie środowiska, o której mowa w art. 9 Konwencji z Aarhus. Argumentacja Stowarzyszenia, iż niezasadnym było ubieganie się o dopuszczenie go do toczącego się postępowania na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawy mniej korzystnej, niż przewidzianej art. 44 ustawy O.o.ś. nie może stanowić o spełnieniu tylko z tego powodu przesłanek umożliwiających skarżącemu skuteczne zaskarżenie decyzji środowiskowej. Faktycznie, skorzystanie z procedury odwoławczej na podstawie art. 31 k.p.a. może być bardziej skomplikowane i wymagające większego zaangażowania podmiotu zainteresowanego gdyż udział organizacji w postępowaniu zależy także od uznania organu prowadzącego dane postępowanie, czy spełnia ona ustawą przewidziane warunki a nadto, czy za udziałem organizacji przemawia także interes społeczny. Jednakże przesłanki wynikające z powyższego przepisu nie uniemożliwiają skutecznemu ubieganiu się o wstąpienie do toczącego się postępowania (warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest pozostawanie tego postępowania w toku - art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.) na prawach strony, tym bardziej, iż w ocenie Sądu Statut Stowarzyszenia na powyższe w pełni zezwalał. W ocenie Sądu, analizując okoliczności sprawy, nic zatem nie stało na przeszkodzie aby skarżące Stowarzyszenie w odpowiednim momencie zainteresowało się toczącym postępowaniem, na którego wynik zamierzało mieć wpływ (z aktualnym się nie zgadza) i w stosownym terminie złożyło wniosek o wyrażenie zgody na udział w nim na prawach strony. Sąd konstatuje, iż zaistaniała sytuacja była wynikiem zaniechania organizacji społecznej, nie dołożenia należytej staranności w wykonywaniu zadań "statutowych", a która w drodze niniejszego postępowania (złożenie odwołania) zamierza "konwalidować"

zaniechaną czynność prawną celem uzyskania wpływu na merytoryczną treść, w jej ocenie niekorzystną, podważanej ww odwołaniem decyzji środowiskowej.

W obliczu powyższego Sąd zatem stwierdza, iż w sytuacji gdy organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji a sprawa nie wymaga udziału społeczeństwa, złożenie odwołania przez organizację społeczną skutkuje wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek wątpliwości wymagających wyjaśnienia w drodze przeprowadzenie stosownego postępowania przez GDOŚ. Bezspornym jest bowiem, iż Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu o uwarunkowania środowiskowe dla ww przedsięwzięcia pn.: Budowa przyłącza gazowego na potrzeby źródła wytwórczego CCGT w Elektrowni [...] zaś RDOŚ w B. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Również, zgodnie ze stanowiskiem GDOŚ, Sąd nie podziela opinii skarżącego Stowarzyszenia, iż skarżący posiada legitymację procesową w postępowaniu wywiedzioną bezpośrednio z przepisów konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78 poz. 706) - dalej jako Konwencja z Aarhus. Przywoływany przez Stowarzyszenie art. 9 ust. 2 ww konwencji, zawiera bowiem normy prawne sformułowane w formie generalnych wytycznych, które wymagały konkretyzacji w ramach polskiego porządku prawnego. Wynika to z przepisów art. 9 ust. 1-5 ww Konwencji, które przewidziały wprowadzenie do systemów prawnych państw członkowskich szczegółowych procedur odwoławczych umożliwiających rozpoznanie sprawy przez sąd lub inny niezależny i bezstronny organ powołany z mocy ustawy. Realizacja tych obowiązków w polskim porządku prawnym nastąpiła m.in. w przepisie art. 44 ustawy O.o.ś., gdzie przewidziano szczegółowe rozwiązania dotyczące udziału organizacji ekologicznych w sprawach dotyczących ochrony środowiska. Z tego względu w doktrynie prawa wskazuje się, że organizacje ekologiczne nie mogą przed polskimi organami administracji i sądami administracyjnymi wywodzić swojej legitymacji procesowej bezpośrednio z Konwencji z Aarhus (W. Jacyno, J. Rewkowska [w:] op. cit., str. 268; por. też wyrok NSA z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt: II OSK 2335/17).

Należy również zwrócić uwagę, że uprawnienia społeczeństwa w zakresie kwestionowania rozstrzygnięć administracyjnych nie są bezwarunkowe, a prawo krajowe może nakładać dodatkowe wymagania w tym zakresie, co wynika z art. 9 ust. 2 i 3 ww Konwencji. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w przywołanym przez skarżącego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-664/15, w którym wskazano, że w prawie krajowym mogą istnieć ograniczenia o charakterze proceduralnym co do udziału organizacji ekologicznej w postępowaniu o ile nie naruszają prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem (pkt 87—91 ww wyroku).

Podobnie, zdaniem Sądu, niezasadnym jest stanowisko w przedmiocie możliwości wywiedzenie prawa do złożenia w przedmiotowej sprawie odwołania z przepisu art. 11 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/L E z dnia 13 grudnia 2011 r., w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko - dalej jako dyrektywa 2011/92/UH. W świetle ust. 1 ww przepisu państwa członkowskie zapewniają, by zgodnie z odnośnym krajowym systemem prawnym, członkowie zainteresowanej społeczności mający wystarczający interes lub ewentualnie podnoszący naruszenie prawa, gdy administracyjne procedury prawne państwa członkowskiego wymagają tego jako warunku koniecznego, mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym ustawią, by zakwestionować materialną lub proceduralną legalność decyzji, działań lub zaniechań, z zastrzeżeniem przepisów tejże Dyrektywy dotyczących udziału społeczeństwa. Jak wynika z przytoczonego przepisu, państwa członkowskie winny zapewnić wyżej wskazane uprawnienia zainteresowanej społeczności, którą stanowią m.in. organizacje ekologiczne, z kolei zaś art. 6 ust. 2 powyższej Dyrektywy zobowiązuje państwa członkowskie do informowania społeczeństwa o wskazanych tym przepisem kwestiach, a więc do zagwarantowania mu udziału w procedurach podejmowania decyzji dotyczących środowiska określonych w art. 2 ust 2, tj. w ramach których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. A zatem przepisy ww Dyrektywy regulują dostęp zainteresowanej społeczności do procedury odwoławczej od decyzji, w ramach której przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko. Interpretacja ta zgodna jest również z jej art. 6 ust. 4, który określa prawo udziału zainteresowanej społeczności wyłącznie w stosunku do ww. postępowań. Natomiast uprawnienia do wnoszenia środka zaskarżenia od decyzji, której wydanie nie wiązało się z zapewnieniem udziału społeczeństwa, wynikają z przepisów krajowych, tj. z art. 127 k.p.a. Kwestia uzyskania przez organizacje społeczne (w tym organizacje ekologiczne) prawa do występowania w takim postępowaniu administracyjnym jako podmiot na prawach strony została uregulowana, jak wyżej wskazano, w art. 31 k.p.a. Zatem w ocenie Sądu stwierdzenie niedopuszczalności przedmiotowego odwołania nie stanowi o naruszeniu art. 11 Dyrektywy 2011/92/UH. Powołane wyżej przepisy art. 31 k.p.a. i art. 44 ustawy O.o.ś. gwarantują szeroki dostęp organizacji społecznych, w tym również organizacji ekologicznych, do postępowań administracyjnych dotyczących środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, przeprowadzanych zarówno z udziałem społeczeństwa, jak i bez takiego udziału, a także do procedury odwoławczej od decyzji wydawanych w takich sprawach. W obliczu powyższego to, że skarżący z własnej woli nie skorzystał z uregulowanej procedury nie może stanowić o wadliwości zaskarżonego postanowienia.

Sąd w tym miejscu dodatkowo wskazuje, iż podniesione w skardze zarzuty merytoryczne (w zakresie bezpodstawnego uznania braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, i w konsekwencji powyższego, także braku potrzeby prowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem społeczeństwa) nie mogły zostać poddane ocenie Sądu, bowiem Sąd mógłby je ocenić tylko wówczas, gdyby kontroli sądowej poddawana była decyzja merytoryczna. Tymczasem w sprawie zapadło orzeczenie formalne, procesowe sprowadzające się do oceny braku możliwości do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji. Powoduje to tym samym brak możliwości oceny sformułowanych zarzutów.

W obliczu powyższego stanowisko skarżącego zawarte w skardze nie znajduje akceptacji Sądu.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) należało orzec jak w sentencji wyroku. Natomiast mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 p.p.s.a. Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego.