Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2080/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6553
Hasła tematyczne: Inne
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez S. M. M. w W.M. (dalej: strona, spółdzielnia lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora Generalnego K. O. W. R. (dalej: Dyrektor Generalny KOWR lub organ odwoławczy) z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora T. K. O. W. Rolnictwa w B. (dalej: Dyrektor Oddziału KOWR lub organ I instancji) z [...] lipca 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku w wysokości 72 189,94 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Dyrektor O.T. A. R. R. w B. (dalej: Dyrektor ARR) ustalił dostawcy hurtowemu R. R. (dalej: dostawca hurtowy) wysokości należnej opłaty w wysokości 73 463,82 zł w związku z przekroczeniem przysługującej dostawcy hurtowemu kwoty indywidualnej dostaw (dalej: KI) o 80 827 kg, wskazując przy tym, że opłatę tą należy wnieść podmiotowi skupującemu, tj. S. M. M. w W. M. Następnie, decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] Dyrektor ARR rozłożył płatność należnej opłaty za przekroczenie KI na 3 równe raty po 24 487,94 zł., płatne odpowiednio: do dnia 30 września 2015 r., do dnia 30 września 2016 r. i do dnia 30 września 2017 r. Spółdzielnia w imieniu dostawcy hurtowego wpłaciła, przed dniem 1 października 2017 r., całą wymaganą należność.

W dniu 16 maja 2019 r. spółdzielnia złożyła w Oddziale Terenowym KOWR w B. wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikającej z poniesionej i odprowadzonej opłaty za przekroczenie KI w roku kwotowym 2014/2015, ustalonej dla dostawcy hurtowego w łącznej wysokości 72 189,94 zł. W uzasadnieniu wniosku strona podkreśliła, iż podmiot skupujący wywiązał się całkowicie z obowiązków nałożonych przez ustawodawcę pełniąc rolę płatnika, zaś w tym konkretnym przypadku dodatkowo podjął również działania windykacyjne zmierzające do ustalenia majątku dłużnika i odzyskania opłaty poprzez wystąpienie do N. [...] U. S. w B. o wszczęcie egzekucji w stosunku do dłużnika. Postępowanie zostało jednak umorzone z uwagi na fakt, iż dostawca nie pozostawił majątku, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Zatem w chwili obecnej strona wyczerpała już wszystkie możliwe środki prawne w celu odzyskania od dostawcy środków pieniężnych na pokrycie długu z tytułu opłaty za przekroczenie KI.

Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] D. O. KOWR odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku w wysokości 72 189,94 zł.

W odwołaniu strona zarzuciła powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, tj.:

1. art. 75 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z

2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: o.p. lub Ordynacja podatkowa) polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy płatnikowi - podmiotowi skupującemu - nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty;

2. art. 122 o.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało nierozpoznaniem sprawy w sposób merytoryczny;

3. art. 210 § 1 pkt 6 o.p., poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonej decyzji;

4. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uchybienie podstawowym

zasadom demokratycznego państwa prawnego oraz praworządności postępowania organów, poprzez uniemożliwienie odzyskania przez stronę skarżącą wpłaconych na rzecz Agencji Rynku Rolnego środków finansowych, pomimo, iż nie jest ona w żadnej mierze odpowiedzialna za zaistniałą osobistą sytuację majątkową rolnika, w konsekwencji obarczenie strony odpowiedzialnością za nie swoje zobowiązanie.

W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Generalny KOWR przytoczył przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o A. R. R. i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419; dalej: ustawa zmieniająca), art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o K.O.W. R. (Dz. U. z 2017 r. poz. 624 ze zm.; dalej: ustawa wprowadzająca KOWR) oraz art. 8 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o K. O. W. R. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1154 ze zm.; dalej: ustawa o KOWR).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy: art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. UE.L.2004.94.22; dalej: rozporządzenie nr 595/2004), jak również art. 36 ust. 2, ust. 3 oraz ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (w brzmieniu na dzień 2 października 2015 r., Dz.U. z 2013 r., poz. 50; dalej: ustawa o organizacji rynku mleka).

Dyrektor stwierdził, że przytoczone wyżej regulacje, potwierdzają, iż podmiot skupujący ma określone przepisami prawa uprawnienia polegające m. in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze egzekucji administracyjnej, co upoważnia go do żądania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu opłaty skierowanej do dostawcy hurtowego, w przypadku gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień takich nie posiadały organy ARR jak również obecnie nie posiadają organy KOWR. Pomimo braku wpłaty od dostawcy I raty należnej opłaty spółdzielnia do końca 2015 r. skupowała od dostawcy mleko, i z tego tytułu potrąciła z dostaw za mleko kwotę 1 273,88 zł. Ponadto, pomimo braku wpłaty opłaty za pierwszą ratę, która była wymagalna z dniem 1 października 2015 r. oraz zakończenia skupu mleka od dostawcy z końcem 2015 r. spółdzielnia zwlekała ponad 3 lata z wszczęciem egzekucji administracyjnej w stosunku do dłużnika. Spółdzielnia złożyła prawidłowy wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do R. R. dopiero w dniu 15 października 2018 r. Postępowanie w sprawie zostało umorzone w dniu 18 kwietnia 2019 r. na skutek braku majątku dłużnika. W ocenie organu spółdzielnia jako wierzyciel, zwlekając ponad 3 lata z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, pozostawała w bezczynności, a co za tym idzie nie dołożyła należytej staranności w dochodzeniu roszczenia.

Organ odwoławczy zaznaczył, w oparciu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III o.p. z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi (II instancja). Wskazał również jakie kwoty uważa się za nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 o.p.

Zdaniem Dyrektora Generalnego KOWR organ I instancji prawidłowo wskazał, iż spółdzielnia działając jako podmiot skupujący na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka obowiązana była przekazać należną opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, tj. przed 1 października każdego roku (2015 r., 2016 r., 2017 r.). Spółdzielnia wypełniła swój obowiązek wnosząc opłatę za wszystkich producentów mleka, którzy przekroczyli posiadane KI w roku kwotowym 2014/2015. Organ I instancji prawidłowo wskazał, iż kwota 72 189,94 zł, którą spółdzielnia wniosła tytułem należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej w roku kwotowym 2014/2015 przez R. R. nie może zostać uznana za nadpłatę. Strona dokonując wpłaty ww. kwoty wypełniła ciążący na niej ustawowy obowiązek przekazania należnej opłaty.

Dyrektor Generalny KOWR wyjaśnił, że nadpłata to kwota nadpłaconego tub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna, zaś podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Zatem istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci pomimo braku obowiązku podatkowego, albo płaci za dużo, czyli podatek zapłacony przewyższa kwotę należną.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym dotyczącego braku obowiązku po stronie spółdzielni płatności względem Agencji, organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Oddziału KOWR w obszerny sposób przytoczył przepisy prawa wskazujące na rolę spółdzielni jako płatnika w realizacji obowiązku wniesienia należnej opłaty, co wynika wprost z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka. Zaznaczył, że trudności w wyegzekwowaniu kwoty należnej opłaty od producenta mleka stanowią okoliczności, które nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził, że kwestia dotycząca zwrotu przez KOWR kwoty uiszczonej przez spółdzielnie mleczarską w imieniu dostawcy hurtowego opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej dostaw była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 1640/18 wyraźnie wskazał, że obowiązujące przepisy krajowe nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty i odstąpienia od

obowiązku przekazania opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej. Przepisy prawa

unijnego takiej możliwości również nie przewidują, co wynika jednoznacznie z pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 listopada 2016 r., zwierającego stanowisko Komisji Europejskiej w tej kwestii. Takiej podstawy prawnej nie stanowią przepisy unijne tj. art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, ani też art. 16a rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004. Zdaniem NSA ewentualność zwrotu opłat wyrównawczych nie ma podstawy prawnej zarówno w prawie krajowym jak i unijnym. Organ podkreślił przy tym, że w ocenie NSA zaprezentowanym w uzasadnieniu ww. orzeczenia przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do kwestii 1 % opłaty wyrównawczej, która nie jest przekazywana do EFRG, Dyrektor Generalny KOWR zaznaczył, iż art. 16a rozporządzenia nr 595/2004 wskazuje na możliwości wykorzystania 1% opłaty wyrównawczej, na pokrycie przypadków upadłości lub definitywnej niezdolności niektórych producentów do zapłacenia opłaty wyrównawczej, jednakże brak jest przepisów krajowych regulujących wykorzystanie 1% opłaty wyrównawczej. Ówcześnie istniejąca Agencja Rynku Rolnego zwróciła się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem podjęcia działań zmierzających do wprowadzenia regulacji prawnych umożliwiających udzielenie pomocy producentom mleka w postaci umorzenia w całości albo w części należnej opłaty m.in. w przypadku braku majątku, z którego można by wyegzekwować należność. Zaproponowany przez stronę polską program pomocowy został odrzucony przez Komisję Europejską, która w piśmie z dnia 16 września 2016 r., znak C(2016)577 wskazała, iż zaproponowana pomoc może stanowić naruszenie rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004 oraz być niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Co więcej Komisja Europejska podkreśliła, iż stosownie do art. 16 rozporządzenia Rady (UE) cała bezprawnie przyznana pomoc może zostać odzyskana od beneficjenta.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółdzielnia podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy:

1. art, 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej oraz z naruszeniem zasady bezstronności;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i interesu obywatela oraz zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący;

3. art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że strona nie podjęła we właściwym czasie wszelkich możliwych działań windykacyjnych w celu odzyskania opłaty za przekroczenie kwoty mlecznej, skoro z przedłożonych przez skarżącą dowodów wynika, że czynności windykacyjne zostały podjęte we właściwym czasie i w pełnym zakresie;

4. art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;

5. art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 października 2015 r. w zw. z art. 73 § 1 pkt 4 i art. 75 § 2 o.p., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż instytucja nadpłaty co do zasady nie może mieć zastosowania w sytuacjach związanych z przekazaniem opłaty za przekroczenie kwoty mlecznej przez podmiot skupujący na rzecz terenowego oddziału organu.

W oparciu o powyższe zarzuty spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału KOWR, zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny KOWR wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej przedłożył, na poparcie własnego stanowiska, ekspertyzę prawną z 15 marca 2020 r. stwierdzającą, że podmiot skupujący, który wpłacił na rachunek ARR opłatę za dostawcę hurtowego pomimo, że nie została ona przez niego wpłacona ani od niego wyegzekwowana, jest uprawniony do złożenia w tym zakresie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Na rozprawie pełnomocnik organu przedłożył pismo Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 listopada 2016 r. nr Fwe 023-345/2016 wraz ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, zawartym w piśmie z 16 września 2016 r. znak C(2016)577, dotyczącym planowanego programu pomocy producentom mleka polegającej na umorzeniu w całości lub w części opłat za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest niezasadna.

Na wstępie sąd wskazuje, że skarżąca jako podmiot skupujący uczestniczyła w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka w oparciu o przepisy Rozdziału 2 ustawy o organizacji rynku mleka. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z treścią art. 54 ustawy wprowadzającej KOWR aktualnie organami właściwymi do prowadzenia przedmiotowych spraw są organy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, tj. Dyrektor OT KOWR (jako organ pierwszej instancji) oraz Dyrektor Generalny KOWR (jako organ wyższego stopnia) - stosownie do dyspozycji art. 8 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o KOWR.

Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004, które znajduje również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia. Bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu 1 kwietnia 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach. Pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia 30 września 2015 r. Do dnia 30 września 2016 r. wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia 30 września 2017 r. Państwa członkowskie zapewniają, by producenci byli beneficjentami takiego systemu płatności ratalnych.

Natomiast w myśl ust. 2 art. 15 rozporządzenia nr 595/2004 w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy.

Z powyższej regulacji wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów (również opłat rozłożonych na raty), a w przypadku braku dokonania płatności opłaty wyrównawczej w terminie, są obowiązane od kwoty tej zapłacić odsetki. Przepis art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 595/2004 czyni zatem podmioty skupujące odpowiedzialnymi za pobieranie opłat, a nie tylko za ich przekazywanie na rachunek bankowy organu.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w odniesieniu do dostawców hurtowych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września, na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5:

1) dokonują rozliczenia wykorzystania kwot indywidualnych przysługujących na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego;

2) ustalają, w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, wysokość należnych opłat;

3) przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat.

2. Dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika, jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.

3. Opłatę, o której mowa w ust. 2, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika.

4. Jeżeli dostawca hurtowy nie przekazał podmiotowi skupującemu w całości opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot skupujący może rozłożyć opłatę na raty.

5. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

6. Upoważnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji.

Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi ARR (II instancja).

W rozpatrywanej sprawie skarżąca, jako podmiot skupujący uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, zobowiązana była do wniesienia opłat ustalonych dostawcy hurtowemu decyzją Dyrektora OT ARR w B. z [...] sierpnia 2015 r. nr [....], których płatność rozłożona została producentowi hurtowemu na raty (decyzją Dyrektora OT ARR w B. z [...] września 2015 r. nr [...] i z obowiązku tego się wywiązała w wymaganym terminie. W sprawie nie budzi wątpliwości status samej skarżącej jako płatnika powyższej opłaty, co wynika z konstrukcji przytoczonych powyżej przepisów, jak również z jednolitego w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych, odnoszącego się do stwierdzenia odpowiedzialności płatnika z tytułu opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty dostaw (por. wyroki NSA z 11 lutego 2020 r. I GSK 1648/18 oraz z 28 czerwca 2019 r. I GSK 273/18 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się, że uznanie podmiotu skupującego jako płatnika wynika z zarówno z art. 8 o.p., jak i 36 ustawy o organizacji rynku mleka, gdyż o tym czy dany podmiot jest płatnikiem decyduje treść nałożonych przez przepisy prawa uprawnień i obowiązków oraz ich analiza. Podkreśla się również, że konstrukcja opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych różni się od konstrukcji zobowiązań podatkowych. Dlatego też przepisy Ordynacji podatkowej do tych opłat stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem specyfiki tej opłaty, ponieważ podmiot skupujący ma odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty.

Istota sporu skarżącej z organami KOWR, w rozpatrywanej sprawie, dotyczy natomiast istnienia podstaw do zastosowania względem skarżącej instytucji nadpłaty uregulowanej w Ordynacji podatkowej (Rozdział 9 Nadpłata). W kwestii tej, w analogicznym do rozpatrywanej sprawy stanie prawnym i w podobnym stanie faktycznym, ponieważ dotyczącym m. in. żądania przez podmiot skupujący zwrotu części uiszczonej przez ten podmiot (w ramach obowiązku wynikającego z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka) pierwszej raty opłaty ustalonej dostawcy hurtowemu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I GSK 1640/18, stwierdzając, że przepisy dotyczące kwotowania produkcji mleka zawarte w rozporządzeniach unijnych oraz w ustawie o organizacji rynku mleka nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.

Sąd w składzie orzekającym, podziela powyższe stanowisko NSA, zauważając, że przepisy krajowe, zawierające odesłanie w art. 40 ustawy o organizacji rynku mleka w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania do opłat przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej. Podkreślić należy, że odpowiedzialność podmiotu skupującego jako płatnika jest odpowiedzialnością niezależną od przyczyn, dla których opłaty nie wniósł dostawca hurtowy, a niniejsza sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu skupującego. Dlatego też okoliczności podnoszone w skardze, jak również w przedłożonej na rozprawie - na poparcie stanowiska skarżącej o zaistnieniu przesłanki wyłączającej odpowiedzialność płatnika z art. 30 § 5 o.p. (gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika) - ekspertyzie prawnej z 15 marca 2020 r., związane z kwestią bezskutecznego egzekwowania przez podmiot skupujący od dostawcy hurtowego należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej, jako nie mające w sprawie istotnego znaczenia, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Poza tym przepis powyższy odnosi się m. in. do sytuacji - w której płatnik nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 o.p., tj., nie pobrał od podatnika podatku i nie wpłacił go we właściwym terminie organowi podatkowemu – uzasadniającej wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika na podstawie art. 30 § 4 o.p., co w rozpatrywanej sprawie nie miało w ogóle miejsca, ponieważ jak zostało już wyjaśnione powyżej skarżąca, jako podmiot skupujący, uiściła w całości właściwym organom opłaty ustalone dostawcy hurtowemu na mocy stosownych decyzji i w wymaganych terminach. Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane w powyższym wyroku NSA, że przepisy prawa unijnego również nie przewidują możliwości zwrotu uiszczonej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej, gdyż takiej podstawy nie stanowią art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (‘’rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku’’), ani też art. 16a rozporządzenia nr 595/2004. Zatem przepisy krajowe jak i unijne dotyczące kwotowania produkcji mleka nie stanowią podstawy prawnej do zastosowania przepisów o nadpłacie z art. 72-80 Ordynacji podatkowej.

Brak podstaw do zastosowania instytucji nadpłaty w rozpatrywanej sprawie bezzasadnym czyni zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w związku z art. 73 § 1 pkt 4 i art. 75 § 2 o.p. Za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., obligujące organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także do oceny całokształtu materiału dowodowego. W ocenie sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Natomiast, jak zostało wyjaśnione już powyżej, wszelkie okoliczności faktyczne sprawy dotyczące nieskutecznego wyegzekwowania od dostawcy hurtowego należnej opłaty z tytułu przekroczenia kwoty indywidualnej nie mogły doprowadzić do uwzględnienia żądania skarżącej i określenia nadpłaty z tytułu uiszczenia należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidualnej. Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a., polegający na zaniechaniu wskazania podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji. Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Generalny KOWR powołał stosowne przepisy upoważniające ten organ do rozpatrzenia odwołania skarżącej, jak również wskazujące jakie regulacje prawne mają zastosowanie do rozpatrzenia wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłaty. Natomiast powołanie się przez organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na stanowisko Komisji Europejskiej, zawarte w piśmie z dnia 16 września 2016 r. znak C(2016)577, dotyczące zgłoszonego programu pomocy producentom mleka, w którym przewidziano udzielenie pomocy polegającej na umorzeniu w całości albo w części opłat za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015, dotyczyło art. 16a rozporządzenia nr 595/2004, który nie reguluje kwestii nadpłaty o stwierdzenie której wystąpiła w rozpatrywanej sprawie skarżąca w związku z czym nie może być utożsamiane z podstawą prawną do odmowy stwierdzenia takiej nadpłaty.

Niezasadne zdaniem sądu są zarzuty skarżącej wskazujące, że wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r. I GSK 1640/18, przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczy zupełnie innej kwestii niż objętej żądaniem skarżącej oraz, że stanowisko tam zaprezentowane jest błędne. Jak zostało już wyjaśnione powyżej, wskazany wyrok NSA dotyczy analogicznego stanu prawnego i podobnego stanu faktycznego, zaś ocena prawna tam wyrażona, w zakresie braku podstaw do zastosowania instytucji nadpłaty, została w pełni podzielona przez skład orzekający w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu powołania, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, treści wyroku NSA innej niż rzeczywiście zawartej w wyroku, należy wyjaśnić, że istotnie w uzasadnieniu wyroku NSA powołał omyłkowo tytuł ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji produkcji mleka i przetworów mlecznych zamiast: ,,o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych’’, natomiast organ przytaczając treść tego wyroku posłużył się prawidłową nazwą ustawy. Z uwagi na oczywistość wskazanej omyłki podniesiona kwestia nie może uzasadniać twierdzenia skarżącej o celowym wprowadzeniu w błąd co do wykładni dokonanej przez NSA, a tym samym zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. Nie może budzić bowiem żadnych wątpliwości, w realiach sprawy rozpatrywanej przez NSA jak i całokształtu uzasadnienia wyroku Sądu Kasacyjnego, że wykładnia tam zawarta dotyczyła ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych i w dobrej wierze taki tytuł ustawy został powołany przez organ odwoławczy.

Reasumując sąd stanął na stanowisku, że zarzuty skargi są niezasadne i nie znajdując innych podstaw do uwzględnienia skargi (pozytywnego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty), na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.