Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1856/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 ust 1 w zw z art. 53 ust. 4 pkt 7
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 28 czerwca 2022 r. znak: DOP-WPN.61.14.2022.MGr w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 28 czerwca 2022 r., znak: DOP-WPN.61.14.2022.MGr, Minister Klimatu i Środowiska (dalej także: "Minister" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 106 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm., dalej "u.p.z.p."), po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: "inwestor", "skarżąca") – utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego ("Dyrektor Parku", "organ I instancji") z [...] grudnia 2021 r. znak: [...].

Do wydania postanowienia Ministra doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.

Pismem z 13 grudnia 2021 r., Wójt Gminy S. wystąpił do Dyrektora [...] Parku Narodowego z prośbą o uzgodnienie projektu decyzji dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna: [...]. - obszar wiejski, w otulinie [...] Parku Narodowego.

Dyrektor Parku postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., znak: [...] odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu do wydanego postanowienia, organ I instancji wskazał m.in. na położenie planowanej inwestycji w otulinie [...] Parku Narodowego (dalej także" "Park" lub "RPN"), określonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz.U. Nr 23, poz. 124). W uzasadnieniu swojego stanowiska organ szeroko opisał, że planowane zamierzenie inwestycyjne znajduje się, wg. waloryzacji krajobrazu zdefiniowanej w materiałach do planu ochrony [...] Parku Narodowego (rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla [...] Parku Narodowego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1081) w strefie krajobrazów kulturowych o wysokim stopniu wartości z przewagą krajobrazów harmonijnych i walorach widokowych wyższych, których zachowanie jest istotne z uwagi na unikalny krajobrazu tej części [...]. Dyrektor Parku wskazał także, że działka położona jest w nieleśnym korytarzu ekologicznym kseroterm i agrocenoz. Analizowany obszar stanowi także ważną bazę żerowiskową dla chronionych i zagrożonych gatunków ptaków szponiastych, gniazdujących w Parku. m.in. orlika krzykliwego i trzmielojada oraz w zasięgu tras przemieszczeń kluczowych ssaków drapieżnych występujących w Parku i terenach przyległych - wilka i rysia, których terytorium obejmuje [...] Park Narodowy i S. Park Krajobrazowy. Zdaniem Dyrektora Parku, uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy we wnioskowanym kształcie będzie stanowić precedens i w przyszłości osłabi argumenty przyrodnicze związane z zachowaniem niezagospodarowanego przedmiotowego terenu dla pozostałych działek w tej strefie.

Na powyższe postanowienie inwestor wniósł zażalenie, z zachowaniem ustawowego terminu.

W toku postępowania drugoinstancyjnego, Minister zwrócił się do Dyrektora Parku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wskutek powyższego, organ I instancji dokonał uzupełnienia materiału dowodowego.

Rozpoznając zażalenie, organ II instancji w pierwszej kolejności przywołał przepisy u.p.z.p. (art. 53 ust. 4) wskazujące na kompetencję do uzgodnienia planowanej inwestycji przez Dyrektora Parku, a także art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 916, dalej: "u.o.p."), nakładający na organy administracji publicznej, osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne, obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym (art. 5 Konstytucji RP). Wskazał również na treść art. 8 ust. 1 u.o.p., z którego wynika, że park narodowy jest obszarem wyróżniającym się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi (...), na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe. Podkreślił, że parki narodowe, jako najcenniejsze obszary przyrodnicze stanowią swoiste refugia (biocentra) dzikiej przyrody w porównaniu do innych (poza rezerwatami przyrody) cennych obszarów przyrodniczych. Zważywszy na fakt, że park narodowy tworzy się w celu ochrony przed zniszczeniem całej, szczególnie cennej przyrody, wraz z całokształtem powiązań ekologicznych w jego otoczeniu, w u.o.p. uwzględniono pojęcie zagrożenia zewnętrznego (w odróżnieniu od zagrożenia wewnętrznego), jak również pojęcie otuliny parku narodowego jako swoistej strefy buforowej, strefy ochronnej zabezpieczającej walory przyrodnicze parku przed różnego rodzaju wpływami (generalnie antropogenicznego pochodzenia) mogącymi powodować ewentualną ich degradację. Ustawodawca miał w tym miejscu na myśli wszelkie negatywne czynniki (zagrożenia), a więc również te działające pośrednio, znajdujące się nie tylko w granicach samego parku narodowego, lecz także poza jego obszarem. Dlatego organ I instancji zobowiązany był dowieść, że charakter planowanej inwestycji jest sprzeczny z ustawowym celem, dla którego utworzono park narodowy, a także wyznaczono jego otulinę, jako strefę lokalizowania tylko tych inwestycji, które nie stwarzają zagrożenia zewnętrznego wynikającego z działalności człowieka (art. 5 pkt 14 w związku z art. 5 pkt 29 u.o.p.).

Minister przypomniał następnie, że działka nr [...], na której planowana jest inwestycja, graniczy od północy z działką rolną nr [...], od zachodu z działką nr [...], która jest siedliskiem, od wschodu z działkami nr [...], [...], [...] - polami uprawnymi, od południa z polem uprawnym (działka nr [...]). Działka objęta inwestycją stanowi teren rolny, niezabudowany i znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie pól, w odległości ok. 2 km od granicy Parku, odległość od najbliższej zabudowy to ok. 20 m (siedlisko na działce [...]). Powierzchnia zaplanowana pod farmę fotowoltaiczną wynosi 1,22 ha. Teren działki przylega do zwartego kompleksu leśnego lasów [...], w tym RPN, na granicy rolno-leśnej w sąsiedztwie rozległych obszarów rolnych.

Organ II instancji potwierdził ustalenia Dyrektora Parku, że obszar planowanej zabudowy ogranicza ważne obszary żerowiskowe gatunków ptaków gniazdujących w RPN, w tym 1-2 par orlików krzykliwych (Aquila pomarina) gniazdujących w Parku. Jest on ujęty w europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 jako obszary specjalnej ochrony ptaków. Sam Park znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 [...]. Planowana zabudowa przyczyni się do utraty wskazanej funkcji i negatywnie wpłynie na przyrodę Parku.

Planowana inwestycja znajduje się również w zasięgu jednorodnych i regularnie wykorzystywanych żerowisk trzmielojada (Pernis apivorus) gniazdującego w obszarze Natura 2000 [...], w tym w obszarze pokrywającym się ż obszarem RPN oraz w obszarze Natura 2000 [...]. Trzmielojad jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą, a jego populacja wykazuje stabilność występowania w Parku. Gatunek ten został także umieszczony w załączniku I Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, z póżn. zm.), a ponadto jest wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt i objęty jest ochroną w ramach Konwencji Berneńskiej (Załącznik II), Konwencji Boriskiej (Załącznik II). Podobnie jak w przypadku orlika krzykliwego postępująca zabudowa agrocenoz powoduje znaczące negatywne zmiany w populacji tego gatunku związanego z terenami otwartymi, prowadząc do często nieodwracalnych zmian w strukturze ekosystemów i sprowadzając populacje wielu gatunków do poziomu zagrożenia. Z punktu widzenia celów ochrony Parku, zabezpieczenie sfery przyrodniczej wokół RPN, która jest istotna dla ochrony komponentów przyrodniczych Parku, jest zadaniem ważnym w kontekście wypełnienia obowiązków wynikających z planu ochrony [...] Parku Narodowego (Stachyra P., Radliński B., Tittenbrun A., Michalczuk W., 201 1a. Plan ochrony obszarów Natura 2000 w zarządzie [...] Parku Narodowego. Materiały do projektu planu ochrony [...] Parku Narodowego. Wyd. RPN, Zwierzyniec).

Minister wskazał, że teren inwestycji stanowi także obszar żerowiskowy dla gatunków ptaków objętych ochroną ścisłą, których stanowiska lęgowe znajdują się w Parku, takich jak: lerka (Luliula arborea), jarzębatka (Sykla nisoria), gąsiorek (Lanius collurio, który występuje najliczniej w strefie ekotonu wzdłuż granicy rolno-leśnej), ortolan (Emberiza hart ulana), świergotek polny (Anthus campestris).

Minister zgodził się z organem I instancji, że ograniczanie powierzchni żerowisk lub ich zanik, powodowane zainwestowaniem, w tym przypadku budową farmy fotowoltaicznej, jest jednym z ważniejszych powodów regresu wielu gatunków, w tym zwłaszcza wąsko wyspecjalizowanych troficznie oraz unikających terenów poddanych antropopresji ptaków szponiastych. Postępująca zabudowa agrocenoz spowoduje znaczące negatywne zmiany w populacjach gatunków związanych z terenami otwartymi, prowadząc do często nieodwracalnych zmian w strukturze ekosystemów i sprowadzając populacje wielu gatunków do poziomu zagrożenia.

Ponadto Minister potwierdził stanowisko Dyrektora Parku, że teren inwestycji usytuowany jest w strefie występowania, a przede wszystkim przemieszczania się, wilka (Canis lupus) i rysia (Lynx lynx), które na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. poz. 2183) oraz Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (tzw. Dyrektywy Siedliskowej), są objęte w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Podkreślił, że przy wyznaczaniu specjalnych obszarów ochrony siedlisk Natura 2000, wilk uznawany jest za gatunek priorytetowy. RPN jest ważną ostoją dużych ssaków drapieżnych,a głównym obszarem łowieckim wilków rozmnażających się w Parku - jest obszar Parku i bezpośrednie sąsiedztwo terenów nieleśnych - głównie mozaiki pól, z uwagi na wysoki stan potencjalnych ofiar (dzików, jeleni i saren). Rysie występujące w RPN, podobnie jak wilki, polują głównie w lasach Parku i w lasach otaczających, choć z uwagi na preferencje pokarmowe (w diecie dominują sarna i zając), bardzo ważną składową łowisk są kompleksy urozmaiconych pól uprawnych przylegających do Parku. Dlatego organ II instancji stwierdził, że z punktu widzenia funkcjonowania populacji wilka i rysia w RPN oraz jego otulinie optymalnym rozwiązaniem jest zapobieganie lokalizacji zabudowań na działce [...] w obręb [...] oraz w jej sąsiedztwie.

Minister wskazał również, że analizowana działka położona jest w kluczowym dla Parku nieleśnym korytarzu ekologicznym kseroterm i agrocenoz, który stanowi swego rodzaju węzeł ekologiczny istotny z punktu ochrony różnorodności biologicznej. Korytarze nieleśne lądowe (przede wszystkim te od zachodu i północy Parku) warunkują przenikanie gatunków związanych z ekosystemami nieleśnymi a zwłaszcza taksony ciepłolubne - rośliny i bezkręgowce oraz ptaki i ssaki. Korytarz posiada powiązanie z doliną W. oraz siedliskami nieleśnymi pomiędzy Ż. i dalej ciągiem pól od B. do Z.. Stanowi on także element korytarzy międzynarodowych. Planowane zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z dobrymi praktykami i przyczynia się do ograniczania drożności korytarza ekologicznego. Warunkiem koniecznym funkcjonowania fauny i flory RPN, w tym zwierząt objętych ochroną prawną i zagrożonych, jest pozostawienie wokół Parku terenów, które zapewnią zwierzętom miejsce żerowania, ale również umożliwią ich swobodne przemieszczanie się.

Końcowo organ II instancji zauważył, że obecna zabudowa obszaru w otulinie Parku ma charakter zabudowy rozporoszonej. Budowa farmy fotowoltaicznej o tak dużej powierzchni - 1,22 ha, będzie skutkowała intensywnym oddziaływaniem na migrujące zwierzęta. Funkcjonowanie inwestycji wiąże się z ogrodzeniem działki, co w efekcie silnie zawęzi korytarz migracyjny z uwagi na ograniczenie przestrzeni do przemieszczania się zwierząt. Oddziaływanie powodowane przez funkcjonowanie farmy jest poza tym szersze, gdyż wiąże się z działalnością wymaganą przy jej prawidłowej eksploatacji (np. konserwacja instalacji).

Z przedstawionych względów Minister stwierdził, że planowana inwestycja niewątpliwie zaburzy dotychczasowe uwarunkowania przestrzenne i będzie negatywnie oddziaływała zewnętrznie, na bardzo specyficzny i wrażliwy z punktu widzenia ochrony przyrody, teren [...] Parku Narodowego. Tym samym, organ II instancji uznał za zasadne utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Parku o odmowie uzgodnienia ww. przedsięwzięcia.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się inwestor, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuca:

1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.:

• polegające na przeprowadzeniu studium przypadku wpływu inwestycji planowanej w otulinie na przyrodę RPN bez szczegółowego odniesienia się do walorów przyrodniczych (zasobów przyrody i funkcji ekologicznych) oraz krajobrazowych, położenia w stosunku do terenów o dominującej funkcji przyrodniczej (biocentra, trasy migracji gatunków, żerowiska itp.) obszaru działki numer [...] i jej bezpośredniego sąsiedztwa oraz charakterystyki planowanej inwestycji, w szczególności skali i parametrów planowanego przedsięwzięcia oraz skali potencjalnych oddziaływań na zasoby przyrody i krajobrazu RPN, wynikających z walorów miejsca lokalizacji, emisji w fazie realizacji, funkcjonowania i likwidacji, przyjmując w konkluzji zbyt ogólne i niedostatecznie udowodnione ustalenia faktyczne dot. znaczenia działki, w szczególności dla populacji orlika krzykliwego, wilka i rysia mających biocentra w RPN oraz dla migracji gatunków w strefie korytarza agrocenotyczno-kseroteremicznego, nieadekwatne do faktycznej roli ekologicznej i potencjalnego poziomu oddziaływania na Park,

• poprzez nieudowodnione ustalenie, iż lokalizowana inwestycja na działce numer [...], obręb [...], ograniczy obszary żerowiskowe gatunków ptaków gniazdujących w RPN, tj. orlików krzykliwych, trzmielojada, lerki, jarzębatki, gąsiorka, ortolana, świergotka polnego a co za tym będzie stanowić zewnętrzne zagrożenie dla przyrody Parku, kiedy de facto skala ograniczeń dla ptactwa będzie nikła ze względu na niewielki obszar przeznaczony na przedsięwzięcie w stosunku do powierzchni żerowisk tych zwierząt (organ nie udowodnił, że ograniczenie żerowiska sprowadzi populacje ptaków szponiastych oraz drapieżnych bytujących w Parku, w szczególności orlika krzykliwego, do poziomu zagrożenia),

• poprzez błędne ustalenie, że lokalizacja inwestycji będzie miała negatywny wpływ na populację wilka i rysia w RPN, w wyniku ograniczenia ich żerowisk (nie udowodniono, że lokalizacja małoskalowego przedsięwzięcia na dz. nr [...] sprowadzi populacje wymienionych gatunków do poziomu zagrożenia) nie przedstawiając w tym zakresie żadnego dowodu wykazującego, iż ograniczenie terenu o obszarze około 1 ha może mieć wpływ na żerowiska wilków i rysi obejmujących obszar setek hektarów, a bazując jedynie na danych telemetrycznych z których wynika, że wilki i rysie występują w okolicach działki nr [...] tylko sporadycznie, oraz na zbyt ogólnej i zdawkowej opinii eksperta, zwłaszcza, że planowane przedsięwzięcie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy siedliskowej.

* poprzez błędne ustalenie, że planowane małoskalowe zamierzenie inwestycyjne (1,22 ha) ograniczy drożność korytarza agrocenotycznego (o długości ok. 11 km od lasów Ż. do lasu N., średnia szerokość ok. 2,5 km) o charakterze lokalnym w odniesieniu do systemu korytarzy krajowych i regionalnych, bez wskazania dla jakich gatunków bytujących w RPN korytarz został wyznaczony i z jakimi korytarzami wyższej rangi powiązany jest funkcjonalnie oraz nie wykazanie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia może sprowadzić funkcje migracyjne pomiędzy RPN i terenami otaczającymi do poziomu zagrożenia zwłaszcza, że przedmiotowa inwestycja będzie zlokalizowana bezpośrednio przy zabudowaniach siedliskowych wsi [...].

• poprzez brak rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie przedstawionego przez inwestora, a w szczególności decyzji Burmistrza S. z [...]września 2021 r., nr [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji wraz z opinią organów uzgadniających decyzję, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska III Wydział Zamiejscowy w Z. z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...]oraz twierdzeń i wyjaśnień inwestora zawartych w pismach złożonych do akt postępowania drugiej instancji z [...] lutego 2022 r. i [...] kwietnia 2022 r.

• poprzez błędne ustalenie, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie negatywnie wpływać na krajobraz RPN jako obiekt dysharmonijny i dominanta krajobrazowa, w sytuacji kiedy z punku widokowego zlokalizowanego w otulinie ([...]) w pobliżu działki nr [...], widać na linii horyzontu lasy otuliny i tylko skrawek lasów Parku, a same przedsięwzięcie nie będzie obiektem dysharmonijnym i tak zwaną dominantą krajobrazową.

• poprzez błędne ustalenie, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie negatywnie wpływać na przyrodę RPN, nie uwzględniając w tym zakresie faktu, iż w obrębie tego samego korytarza ekologicznego, na terenie otuliny RPN, inny inwestor wybudował wielkopowierzchniową farmę fotowoltaiczną, o powierzchni około 20 ha, która została ogrodzona i którą zlokalizowano w miejscu cenniejszym przyrodniczo niż planowane przedsięwzięcie i która ma o wiele większy wpływ na korytarz ekologiczny.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 pkt. 29 w związku z art. 5 pkt 14 u.o.p. polegające na zbyt szerokiej interpretacji pojęcia "zagrożenie zewnętrzne", przejawiającej się w założeniu, że czynnikiem wywołującym zagrożenie zewnętrzne dla Parku Narodowego może być de facto każda nawet nie znacząca zmiana sposobu użytkowania, co by doprowadziło do wyłączenia (zamrożenia) otuliny z każdej działalności człowieka.

3. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. pkt 6 podrozdziału III rozdziału II Planu ochrony RPN w związku z pkt 1 rozdziału VII Planu ochrony RPN, §1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 kwietnia 2018r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla [...] Parku Narodowego w związku z art. 20 ust. 3 u.o.p., poprzez niezasadne zastosowanie w przedmiotowej w sprawie i przyjęcie jako podstawę rozstrzygnięcia Planu Ochrony RPN w części dotyczącej identyfikacji potencjalnych zagrożeń zewnętrznych oraz sposobów ich ograniczenia lub eliminacji jako obowiązujących zakazów, w sytuacji gdy plan ochrony parku narodowego nie może wprowadzać zakazów a jedynie formułować wskazania do dokumentów o znaczeniu strategicznym takich jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dot. ograniczeń skali lub lokalizacji przedsięwzięć OZE.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wnosi m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra, a także zobowiązanie organu do przeprowadzenia postępowania dowodowego w określonym w skardze zakresie.

W rozbudowanym uzasadnieniu skargi inwestor podniósł m.in., że zakazy obowiązujące parki narodowe, wynikające z art. 15 ustawy o ochronie przyrody, dotyczą wyłącznie obszarów parków narodowych oraz rezerwatów, a co za tym idzie nie mogą być stosowane wobec obszarów otulin, które nie są formami ochrony przyrody. Otulina nie jest obszarem chronionym w rozumieniu art. 6 u.o.p. Według definicji ustawowej jest to strefa ochronna granicząca z formą ochrony przyrody i wyznaczona indywidualnie dla formy ochrony przyrody, w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka.

Otuliny nie obowiązują również zakazy określone w Planie Ochrony RPN, gdyż Plan Ochrony RPN, obejmujący również otulinę, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody (Dz.U. 2005 nr 94 poz. 794) identyfikuje jedynie zagrożenia zewnętrzne mogące mieć swoje źródło w obszarze otuliny i mogące wpływać negatywnie na Park oraz formułuje ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych, o których mowa w art. 20 ust. 3 pkt 7 u.o.p., w zależności od zakresu tych dokumentów i potrzeb ochrony przyrody i walorów krajobrazowych. Plan Ochrony RPN jest więc dokumentem, który może, ale nie musi, być podstawą wprowadzenia zakazów i ograniczeń w dokumentach o charakterze strategicznym.

W związki z powyższym, organy odmawiając uzgodnienia inwestycji były zobowiązane wykazać szczegółowo jak - w stosunku do RPN położona jest działka nr [...], w jaki sposób przebiega korzystanie z korytarza ekologicznego, który miałby być zawężony czy wręcz zlikwidowany poprzez realizację przedmiotowej inwestycji i czy faktycznie to zamierzenie może wywołać negatywne zmiany w tym zakresie. Ponadto organy nie wykazały, kiedy i w jakim natężeniu z działki nr [...] korzystają wilki, rysie oraz chronione ptactwo, jakie są walory działki nr [...], które są niezbędne dla życia tych gatunków zwierząt i przyrody RPN, w jaki sposób na drożność korytarza ekologicznego wpływa wielkopowierzchniowa elektrownia fotowoltaiczna w m. K. oraz zwarta zabudowa miejscowości B., droga wojewódzka [...] oraz linia kolejowa wraz z infrastrukturą przeładunkową LHS, oba obiekty położone w niedalekiej odległości od inwestycji oraz jak na krajobraz RPN wpłynie inwestycja, cechująca się mały obszarem i niską zabudową, położona pomiędzy wysokimi słupami elektroenergetycznymi wysokiego napięcia. Skarżąca podkreśla przy tym, że na północ od działki nr [...], w odległości kilku kilometrów, ale również w ciągu korytarza ekologicznego, istnieje niedawno wybudowana wielkopowierzchniowa elektrownia fotowoltaiczna w m. K., o powierzchni ponad 20 ha i mocy 20 MW. Wskazuje, że na terenie działki nie ma zadrzewień i zakrzaczeń, w których mogą gniazdować ptaki oraz nie rosną sady, w których mogą polować wilki lub rysie, na żerujące jesienią pod jabłoniami sarny. Nie stwierdzono żadnych miejsc rozrodu i regularnego bytowania zwierząt. Na terenie działki nr [...] użytkowanej rolniczo ani w pobliżu nie zinwentaryzowano roślinności kserotermicznej.

Odnośnie ograniczenia obszarów żerowiskowych chronionych ptaków występujących na obszarze RPN, skarżąca uważa, że organy nie przedstawiły na tę okoliczność żadnego wiarygodnego dowodu i nie wzięły pod uwagę wielkości powierzchni rolniczej całego żerowiska oraz wielkości obszaru inwestycji. Organy nie wykazały nawet, że ptactwo to jest częścią przyrody RPN, tj. gniazduje lub bytuje na terenie Parku, a tym bardziej, że ptaki te żerują w obszarze działki nr [...]. Inwestor ma świadomość, że chronić należy całą populację orlika krzykliwego bytującą w RPN i otulinie, ale nie zgadza się z oceną stopnia ograniczenia żerowiska dokonaną przez organ II instancji, m.in. dlatego, że teren inwestycji o pow. 1,22 ha położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy siedliskowej.

Poza tym skarżąca zarzuca, że w postępowaniu przed organami administracji nie przedstawiono żadnego dowodu, potwierdzającego jakiekolwiek znaczenie działki nr [...] dla wilków i rysi. Nie udowodniono, że którykolwiek z tych gatunków poluje w obszarze dz. [...], w strefie bliskiej budynków zabudowy siedliskowej. Opracowania i ekspertyzy, na które powołują się organy są ogólnikowe i pozbawione szczegółowych odniesień.

Tożsame zarzuty dotyczą ustaleń organów, że inwestycja ograniczy lub uniemożliwi wędrówki zwierząt przez korytarz ekologiczny kseroterm i agrocenoz, w którego obszarze znajduje się działka nr [...]. Brak jest w tym zakresie szczegółowej analizy, która uwzględniałaby małoskalowy charakter zamierzenia.

Skarżąca szeroko omawia także wnioski płynące z wydanej w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji wraz z opinią organów ją uzgadniających, z których wynika, że planowane zamierzenie nie będzie stanowiło zagrożenia dla zasobów przyrodniczych na tym terenie, w tym dla ptaków i ssaków bytujących w okolicy.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości oceny i stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.S.."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja (postanowienie) jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.

Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.S.. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania sądowego była ocena prawidłowości postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska z 28 czerwca 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z [...] grudnia 2021 r. znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ewid. [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna: [...] - obszar wiejski.

Kontrolowane postanowienie wydane zostało w toku postępowania uzgodnieniowego toczącego się na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 7 u.p.z.p Z przepisów tej ustawy wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy). Stosownie do treści art. 60 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o warunkach zabudowy organ wydaje po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny.

W sprawie nie jest sporne, że objęta postępowaniem uzgodnieniowym inwestycja skarżącej została zaplanowana na działce o nr ewid. [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna: [...] - obszar wiejski, położonej w otulinie [...] Parku Narodowego.

Tym samym, decyzja o warunkach zabudowy dla tego terenu może zostać wydana dopiero po uzgodnieniu z Dyrektorem [...] Parku Narodowego. Poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego, a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym; treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. tezę drugą wyroku NSA z 1 grudnia 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 1490/01, LEX nr 682049). Jednocześnie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a., a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.

Należy zarazem wyjaśnić, że jak przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych, w przypadku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy nie chodzi o wyrażenie opinii przez organ uzgadniający czy uznaniowe zajęcie stanowiska w sprawie, lecz o stwierdzenie, czy uzgadniana decyzja, ze względu na zadania publicznoprawne pozostające we właściwości organu uzgadniającego, może wejść do obrotu prawnego. Organy te podejmują zatem cząstkowe rozstrzygnięcie sprawy w ramach przyznanych im kompetencji, a organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem wyrażonym w postanowieniach uzgadniających, które w literaturze przedmiotu określa się niekiedy nawet "współdecyzjami". Uzgodnienie aktu polega więc na wyrażeniu zgody na konkretną treść proponowanego przez organ główny (wydający decyzję o warunkach zabudowy) rozstrzygnięcia, organ uzgadniający bowiem uzgadnia treść projektu decyzji, którą otrzymuje, nie ocenia samego wniosku inwestora (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 947/08, LEX nr 563568).

[...] Park Narodowy znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 [...].

Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody, obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu).

Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną.

Przepis art. 4 ust. 1 u.o.p., nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne.

Zauważyć przy tym trzeba, że w odniesieniu do obszarów Natura 2000 ustawodawca, poprzez art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazał podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tymw szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Stosownie do art. 33 ust. 3 ww. ustawy, planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 nie wynikają z tej ochrony wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 283, dalej "u.o.o.ś."). Jeżeli taka ocena nie została przeprowadzona, wówczas na etapie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, można jedynie dowodzić, że istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 (tj. możliwość naruszenia art. 33 ust. 1 u.o.p.) zrealizowanej zgodnie z zapisami projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wykazanie tego zagrożenia może stanowić przesłankę do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

W związku z powyższym należało przede wszystkim rozstrzygnąć, czy planowana inwestycja może negatywnie wpływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...].

Poza tym, jak już wyjaśniono, teren planowanej inwestycji (dz. nr ewid. [...], obręb [...]) znajduje się w otulinie Parku ustanowionej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie [...] Parku Narodowego.

Niewątpliwie rację ma skarżąca podnosząc, że do obszaru ochronnego, jakim jest otulina RPN nie można wprost stosować zakazów i ograniczeń ustanowionych w regulacjach odnoszących się do parków narodowych, tj. np. określonych w art. 15 u.o.p. Jednakże jak słusznie wyjaśniły w niniejszej sprawie organy ochrony przyrody, przy dokonywaniu uzgodnień zamierzeń inwestycyjnych lokalizowanych w tym obszarze nie sposób abstrahować od celów, jakie służą prawidłowej ochronie RPN, wynikających zarówno z przepisów dotyczących samego Parku, jak i zagrożeń zewnętrznych, co wprost wynika z powołanego wcześniej art. 33 ust. 1 u.o.p., który wyraźnie zakazuje podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.

Przepis art. 5 pkt 29 u.o.p. definiuje zagrożenie zewnętrzne jako czynnik mogący wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikający z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej. Stosownie natomiast do art. pkt 14 u.o.p. otulina stanowi strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrodyi wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie jest istotne to, czy określone zakazy zostały, bądź nie, ustanowione tylko dla samego parku krajobrazowego, a nawet to, że brak jest unormowań umożliwiających wprowadzenie na terenie otuliny przepisów określających tego rodzaju ograniczenia. W przypadku otuliny parku i tak muszą być rozważone wszystkie potencjalne zagrożenia, które niesie każda z inwestycji mająca być usytuowana w strefie ochronnej Parku. Zgodzić należy się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II OSK 720/09, CBOSA), w którym wyjaśniono, że otulina pełni bardzo poważną rolę w zapewnieniu ochrony środowiska, a dla potrzeb każdej indywidualnej sprawy będzie konieczne dokonanie oceny, jakiego rodzaju działania mogą być podejmowane w otulinie konkretnej formy ochrony przyrody, tak aby cel otuliny, wynikający z definicji legalnej określonej w art. 5 pkt 14 ustawy ochronie przyrody został spełniony. NSA nadmienił, że w wyroku tegoż Sądu z dnia 8 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 590/08, CBOSA) dotyczącym sprawy uzgodnienia warunków zabudowy (czyli realizacji inwestycji budowlanej) jednoznacznie Sąd Naczelny wypowiedział się, iż brak normatywnie określonych zakazów dotyczących zabudowy na danym terenie (otuliny) nie oznacza bynajmniej, że nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia dotyczące zabudowy na tym terenie. Wskazuje na to ustawowo określony cel otuliny, stanowiący podstawę do formułowania (w warunkach danej sprawy) ograniczeń w sferze wykonywania własności nieruchomości położonych w otulinie. NSA przypomniał definicję otuliny zamieszczoną w art. 5 pkt 14 u.o.p. i wyjaśnił, że zagrożenia zewnętrzne to czynniki mogące wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych, lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikających z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mające swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej (art. 5 pkt 29 u.o.p.). Jak więc uznał NSA, ze względu na cel otuliny, jednoznacznie wynikający z definicji legalnej, w otulinie parku krajobrazowego może być prowadzona tylko taka działalność, która dla parku krajobrazowego nie stwarza zagrożenia wynikającego z określonej działalności człowieka. O niemożności zaakceptowania konkretnej działalności na terenie otuliny przesądza brak możliwości pogodzenia jej z funkcją ochronną otuliny.

W takim też zakresie powinna być oceniona sprawa niniejsza, przy czym rację mają organy, że przy dokonywaniu przedmiotowej oceny należało uwzględnić również m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla [...] Parku Narodowego.

W myśl postanowień Załącznika do ww. rozporządzenia (Rozdział I - CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI) ust. 1.6 pkt 7 - celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest zachowanie ciągów przemieszczania się gatunków zwierząt w obszarach istniejących korytarzy ekologicznych. Jednocześnie w ust. 1.7 wskazano, że celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest zachowanie lub odtworzenie naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony, zapewnienie warunków życia typowym gatunkom roślin i zwierząt związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi, w tym siedlisk będących przedmiotami ochrony obszaru sieci Natura 2000. Stosownie zaś do ust. 1.8 pkt 1 i 2 - celem ochrony krajobrazu jest zachowanie lub przywrócenie charakterystycznych dla lesistego [...] walorów krajobrazowych, a także kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego, w tym istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych (w szczególności charakterystycznych i unikalnych rozłogów), lasów, zadrzewień, zakrzewień i użytków ekologicznych.

Przytoczone postanowienia cyt. rozporządzenia jednoznacznie korelują z dyspozycją art. 33 ust. 1 u.o.p. Co więcej, organ I instancji słusznie zauważył, że w Rozdziale II Załącznika do ww. rozporządzenia, zidentyfikowano oraz określono sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków do istniejących zagrożeń zewnętrznych, a to m.in. poprzez:

Degradację, przekształcenie i zanikanie miejsc i obszarów żerowiskowych gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony w Parku, za sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków wskazując działanie na rzecz wprowadzenia zakazu lokalizowania turbin wiatrowych oraz farm fotowoltaicznych.

Zamykanie korytarzy ekologicznych łączących Park z [...]. [...], [...]. [...], za sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków wskazując działanie na rzecz ochrony przed inwestycjami w obszarach korytarzy ekologicznych łączących Park z terenami sąsiednimi (zapewniając spójność systemu ochrony przyrody, w tym obszarów Natura 2000) oraz działanie na rzecz ograniczenia zabudowy i lokalizowania inwestycji infrastrukturalnych w korytarzach ekologicznych m.in. leśnych i nieleśnych (agrocenozy, kserotermy).

Rozwój zabudowy, skutkujący: zmniejszaniem powierzchni terenów rolniczych: zanikiem terenów żerowiskowych; utratą funkcjonalności korytarzy ekologicznych: wzmożoną synantropizacją. za sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków wskazując działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zapisów chroniących przed zabudową obszarów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, w szczególności korytarzy ekologicznych.

Choć ww. postanowienia zasadniczo odnoszą się do aktów o znaczeniu generalnym (np. miejscowych planów zagospodarowania), to nie sposób przyjąć, że zapisy przywołanego Planu Ochrony mogłyby zostać pominięte przez organy w toku procedury zmierzającej do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, której celem jest zastąpienie właśnie aktów prawa miejscowego, jakimi są plany zagospodarowania przestrzennego.

Dokonując analizy przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy z uwzględnieniem przywołanych uwarunkowań, Sąd podziela stanowisko organów zaprezentowane w rozpoznawanej sprawie.

Zdaniem Sądu orzekającego, organy wszechstronnie i wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych postanowień istnienie realnych zagrożeń, jakie spowodowałaby realizacja spornej inwestycji w otulinie RPN. Sąd nie podzielił przy tym zarzutów skarżącej, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, na którym oparły się organy, jest niewystarczający do uznania oceny organów za prawidłową.

Przede wszystkim, w ocenie Sądu, organy powołując się na rzetelne opracowania naukowe i badawcze zasadnie wykazały (zob. np. "Raport z działania. Monitoring zagrożonych siedlisk przyrodniczych oraz zagrożonych gatunków zwierząt w [...] Parku Narodowym" w ramach działania "Ochrona gatunków i siedlisk Natura 2000 na obszarze RPN", wyd. Białystok, grudzień 2019 r. oraz "Raport z działania. Monitoring zagrożonych siedlisk przyrodniczych oraz zagrożonych gatunków zwierząt w [...] Parku Narodowym" z dnia 12 kwietnia 2019 r. wyd. Białystok, grudzień 2020 r.) występowanie na terenie Parku gatunków zagrożonych i objętych ścisłą ochroną, tj. orlika krzykliwego i trzmielojada. Wyjaśniono, że ww. gatunki ptaków są wrażliwe na zmiany środowiskowe, zwłaszcza zainwestowanie infrastrukturalne w obrębie żerowisk. Tymczasem, jako bazę żerowiskową ptaki te preferują obszary o naturalnym krajobrazie i tradycyjnym rolnictwie. Do akt sprawy załączono schemat wykorzystywania żerowisk przez orliki krzykliwe gniazdujące w [...] Parku Narodowym (dane zebrane przez pracownika RPN). Z kolei jako zagrożenia dla ww. gatunków wskazano postępującą antropopresję (bezpośrednie lub pośrednie oddziaływanie człowieka wywołujące zamierzone bądź niezamierzone zmiany w środowisku), przejawiającą się trwałym i znaczącym przekształceniem przestrzeni przyrodniczej, podczas gdy to właśnie obszar otuliny Parku, na który składają się tereny rolnicze, pola, łąki i ugory, stanowi ważną bazę żerowiskową dla ww. chronionych gatunków szponiastych, ale również dla innych ptaków objętych ochroną, mających swoje stanowiska na terenie Parku, takich jak: lerka, jarzębatka, gąsiorek, ortolan czy świergotek polny.

Warto podkreślić, że jak wyjaśniły organy, orliki występujące na tym obszarze objęte zostały stałym monitoringiem, a dodatkowo jeden z ptaków wyposażony został w nadajnik GPS/GSM podający jego dokładną lokalizację. Dyrektor Parku wskazał, że zebranie i analiza tych danych umożliwiła określenie obszarów funkcjonalnych ważnych dla orlików (zob. opracowanie - Schemat wykorzystania żerowisk przez orliki krzykliwe gniazdujące w [...] Parku Narodowym i w jego otulinie. P. Stachyra, 2020). Organ I instancji podkreślił, że zebrane w ten sposób dane potwierdziły wykorzystanie przestrzenni działki objętej planowaną inwestycją przez orliki (zob. mapa z danymi GPS w aktach sprawy).

Zdaniem Sądu, ustalenia w tym zakresie – wbrew zarzutom skargi – należy uznać za wystarczające aby stwierdzić, że teren mający ulec zasadniczemu przekształceniu wskutek projektowanego przedsięwzięcia, jest wykorzystywany przez ptactwo objęte szczególną ochroną gatunkową, a każde uszczuplenie żerowisk tych zwierząt może powodować nieodwracalne straty w ich dobrostanie. Organy słusznie zauważyły, że wymienione gatunki są przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 [...] (obejmującego RPN), który powstał właśnie dla utrzymania ostoi ptaków o randze międzynarodowej (IBA), w której gatunkami kluczowymi są m.in. wspomniane orlik krzykliwy i trzmielojad. Już z przepisów Planu Ochrony RPN wynika, że trzmielojad i orlik krzykliwy są gatunkami szczególnego zainteresowania tego rozporządzenia, a Park jest zobowiązany do utrzymania ich populacji oraz obszarów funkcjonalnych (m.in. przez uzgodnienia w sferze planistycznej) we właściwym stanie ochrony. Poparte odpowiednimi opracowaniami zostały także wskazania Dyrektora Parku, że jako potrzebę w zakresie ochrony pozostałych gatunków ptaków występujących na tym terenie (np. lerki czy gąsiorka) podano utrzymanie gruntów sąsiadujących z kompleksami leśnymi w stanie niezmienionym (zob. przywołany przez organ I instancji – "Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny.", tom 8, 2016. Praca zbiorowa pod redakcją Macieja Gromadzkiego).

Z ustaleń dokonanych w sprawie, niezakwestionowanych skutecznie przez skarżącą, wynika, że [...] Park Narodowy jest także ważną ostoją dużych ssaków drapieżnych, objętych ścisłą ochroną gatunkową – wilka i rysia. W odniesieniu do tych gatunków zwierząt organy wykazały, że tereny nieleśne otuliny Parku są w szczególności dla wilka istotnym obszarem łowieckim. W tym zakresie nie można zaaprobować twierdzeń przeciwnych skarżącej, albowiem ustalenia te zostały poparte m.in. wynikami prowadzonych badań telemetrycznych (telemetria w systemie GPS-GSM) nad wilkami i rysiami zamieszkującymi m.in. RPN oraz jego otulinę. Dzięki badaniom telemetrycznym poznano m.in. wzorce użytkowania przestrzeni przez oba drapieżniki i ich preferencje siedliskowe (zob. opinia dr hab. Roberta Mysłajka z Uniwersytetu Warszawskiego z 21 marca 2022 r. oraz załącznik graficzny opracowany na podstawie danych telemetrycznych). Niewątpliwie w obszarze żerowisk ww. zwierząt znajduje się również działka nr [...] obręb [...], tworząca przestrzeń łączącą [...] Park Narodowy z kompleksem S. Parku Krajobrazowego.

Ponadto, mimo obiekcji zgłaszanych przez inwestora, ustalenia poczynione w sprawie pozwalają uznać za uzasadnione argumenty organów, że w przestrzeni otuliny RPN znajdują się korytarze ekologiczne, zapewniające łączność pomiędzy dogodnymi dla tych gatunków obszarami siedliskowymi na terenie [...] Parku Narodowego oraz S. Parku Krajobrazowego. Fakt, że planowana do zabudowy część działki nr [...] znajduje się w zasięgu tras przemieszczeń wskazanych drapieżników występujących w Parku i terenach przyległych, które pojawiają się w tym obszarze przechodząc z terenu RPN do sąsiednich kompleksów leśnych i wykorzystując tereny otwarte jako terytoria łowieckie, potwierdzają fachowe opracowania przywołane przez organy (zob. Załącznik nr 2. Wykorzystanie przestrzeni przyrodniczej w areale występowania grup rodzinnych wilka i rysia, R. Mysłajek, 2021) oraz znajdująca się w aktach sprawy mapa nr 4 przedstawiająca przebieg korytarzy ekologicznych, w tym przebieg korytarza nieleśnego nr I, w obszarze którego położona jest działka objęta planowaną inwestycją.

W tym kontekście Sąd czuje się w obowiązku zauważyć, że na taki właśnie przebieg korytarzy ekologicznych i ich wykorzystywania m.in. przez wilka, wskazują również opracowania załączone do skargi. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą "Raportu oddziaływania na środowisko projektu budowy farm fotowoltaicznych pomiędzy miejscowościami [...] – w gminach S. i Z. (pow. Z., woj. L."), nieruchomość inwestycyjna (dz. nr [...]) znajduje się w obszarze nieleśnych korytarzy ekologicznych - agrocenoz - istotnych dla [...], w tym RPN (zob. mapa na str. 46 ww. Raportu), kseroterm (mapa na str. 47 Raportu) oraz w przebiegu korytarzy ornitologicznych (mapa na str. 47 Raportu).

W tym miejscu wypada wyjaśnić, że bez wątpienia fakt występowania w sąsiedztwie działki nr [...] linii wysokiego napięcia, linii kolejowej czy rozproszonej zabudowy gospodarskiej z całą pewnością nie stanowi tego rodzaju bariery dla migracji zwierząt jaką będzie budowa ogrodzonej elektrowni fotowoltaicznej.

Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska wyspecjalizowanych w danej materii organów, jakim jest Dyrektor Parku oraz Minister, które wyjaśniły, że oddziaływania czynników powodujących trudnościw migracji zwierząt nie można odnosić wyłącznie do bariery fizycznej, jaką bez wątpienia stanowi zabudowa działki, ale także należy uwzględnić czynniki związane z. płoszeniem zwierząt, których oddziaływanie jest znacznie szersze, co spowoduje w konsekwencji zawężenie obszaru, którym może dokonywać się migracja zwierząt, pomiędzy Parkiem a obszarami sąsiednimi. Nie bez racji podkreślono przy tym, że projektowana zabudowa przestrzeni otwartej przez budowę farmy fotowoltaicznej nie tylko stwarza poważną barierę dla przechodu zwierząt (poprzez ogrodzenie terenu), ale może ułatwić dalsze procesy inwestycyjne w tym rejonie i przyczynić się do skumulowania zagrożeń dla walorów przyrodniczych RPN, w szczególności, likwidacji zakładanej roli i funkcjonowania wspomnianego korytarza ekologicznego wraz z całą otwartą przestrzenią we fragmencie otuliny. Dlatego zasadnie przyjęto, że z punktu widzenia funkcjonowania populacji wilka i rysia w RPN oraz w jego otulinie, optymalnym rozwiązaniem jest zapobieganie zabudowy części działki nr ew. [...] w obrębie [...] oraz jej sąsiedztwa.

Nie wymaga wiedzy specjalistycznej i pogłębionych analiz wniosek, że ograniczanie powierzchni żerowisk lub ich zanik, powodowane zabudową agrocenoz, w tym przypadku budową instalacji farmy fotowoltaicznej o powierzchni ponad 1 ha, może spowodać znaczące negatywne zmiany w populacjach gatunków związanych z terenami otwartymi, prowadząc do często nieodwracalnych zmian w strukturze ekosystemów i sprowadzając populacje wielu gatunków do poziomu zagrożenia. Rację mają zatem organy, że z punktu widzenia celów ochrony parku narodowego, zabezpieczenie sfery przyrodniczej wokół [...] Parku Narodowego, która jest istotna dla ochrony komponentów przyrodniczych Parku jest zadaniem ważnym w kontekście wypełnienia obowiązków wynikających z Planu ochrony.

Równie ważne z punktu widzenia celów ochrony Parku i jego otuliny wydaje się wskazany w Planie Ochrony obowiązek zachowania walorów krajobrazowych terenu [...], a także kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego, w tym istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych. Jak dostrzegł organ I instancji, nieruchomość inwestora usytuowana jest w strefie krajobrazów naturalno-kulturowych o wysokim stopniu wartości z przewagą krajobrazów harmonijnych, co wynika z operatu do Planu Ochrony walorów krajobrazowych [...] Parku Narodowego, będącego materiałem służącym do opracowania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla tego Parku. Podkreślono, że kompleks leśny Parku, położony 2 km od projektowanej inwestycji, należy do unikatowych krajobrazów lasów - starodrzewów o najwyższej wartości, z zachowanymi siedliskami przyrodniczymi, chronionymi w ramach sieci obszarów Natura 2000 (Kalamucka W. Grabowski T., Cebrykow P., Kałamucki K., 2019 r. Walory krajobrazu. Plan ochrony [...] Parku Narodowego wraz z materiałami do jego powstania. Mapa w skali 1:150 000. Materiały do planu ochrony dla RPN. Wyd. RPN).

Minister odniósł się do zastrzeżeń skarżącej, która sygnalizowała brak wpływu inwestycji na walory krajobrazowe Parku. Wyjaśnił, że sporządzone przez Dyrektora Parku fotografie obrazujące panoramy widokowe dotyczące widoczności obszaru inwestycji zostały wykonane z punktu widokowego [...] położonego w otulinie RPN, ponieważ analizę walorów krajobrazowych wykonuje się rozpatrując przestrzeń postrzeganą w kierunku cennego obszaru, w tym przypadku [...] Parku Narodowego. Sąd przychyla się do stanowiska, że słusznie nie dokonano analizy krajobrazowej z punktów widokowych w Parku w kierunku na otulinę, skoro to nie otulina podlega ochronie prawnej, zaś walory krajobrazowe RPN. Oceniając ten materiał dowody nie sposób zaprzeczyć, że z uwagi na ukształtowanie terenu nieruchomości przewidzianej do zainwestowania oraz jego otwartą przestrzeń widokową, zagospodarowanie 1 ha powierzchni otuliny Parku instalacją fotowoltaiczną wpłynie w znaczący sposób na krajobraz [...] Parku Krajobrazowego.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skargi dotyczących wcześniejszego uzgodnienia przez Dyrektora Parku podobnej inwestycji elektrowni fotowoltaicznej w m. K. II oraz N. o powierzchni znacznie większej niż zaplanowana przez skarżącą, Sąd przychylił się do stanowiska Ministra, który wyjaśnił, że po pierwsze uzgodnienie ww. zamierzenia nastąpiło jeszcze w 2016 r., a po drugie, że usytuowanie tej inwestycji, choć także w otulinie Parku, to jednak ma miejsce w innych uwarunkowaniach przestrzennych. Organ II instancji wskazał bowiem, że wzmiankowana inwestycja położona jest na granicy otuliny RPN, w odmiennej konfiguracji krajobrazowej i przestrzennej, na terenach, które nie są wykorzystywane przez tak cenne gatunki ptaków i ssaków, nie są również strategicznymi miejscami przecinania korytarzy ekologicznych jak obszar działki [...]. Przekonujące jest tu także wyjaśnienie, że uzgadniając inwestycję, każdorazowo organy zobowiązane są ocenić indywidualne uwarunkowania konkretnej lokalizacji przedsięwzięcia (odległość od granicy Parku i najbliższe otoczenie), potencjalny wpływ związany z wnioskowaną lokalizacją na przyrodę Parku. W tych okolicznościach, nie można zaakceptować zarzutów o nierównym traktowaniu wnioskodawców.

Sąd w składzie orzekającym w kontrolowanej sprawie nie podzielił także tej argumentacji skargi, w której akcentowany jest fakt uprzedniego wydania przez Burmistrza S. decyzji z [...]września 2021 r. znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowej inwestycji, a także poprzedzającego tę decyzję postanowienia RDOŚ w L. z [...] sierpnia 2021 r., którym nie nałożono obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak bowiem wskazano w decyzji organu II instancji, powyższe rozstrzygnięcia dowodzą jedynie stwierdzenie braku znaczących zagrożeń dla środowiska z punktów widzenia przepisów ustawy o ocenie oddziaływania na środowisko. Czym innym jest natomiast kwestia oceny wystąpienia takich zagrożeń, dokonywana przez Dyrektora RPN przez pryzmat potrzeb ochrony istotnych zasobów Parku, w tym zwierząt tam zamieszkujących, w szczególności objętej ścisłą ochroną gatunkową, wykorzystujących przestrzeń otuliny RPN. Przy tej ocenie równie ważne są także zagadnienia walorów krajobrazowych.

Sąd kontrolując decyzję organu II instancji doszedł do wniosku, że z uwagi na charakter i zakres uzgadnianego zamierzenia zasadnie oceniono, że budowa obiektu przemysłowego o takich parametrach (zajmującego obszar powyżej 1 ha), może zagrażać siedliskom gatunków chronionych, a przedsięwzięcie to jest sprzeczne z celami ochrony [...] Parku Narodowego.

W uzupełnieniu powyższych rozważań nie można zapomnieć, że w ramach posiadanej kompetencji organ ochrony przyrody może stwierdzć, iż te informacje, które zgromadził w postępowaniu uzgodnieniowym nakazują powołanie się na zasadę przezorności, która determinuje ocenę możliwych oddziaływań wszelakich przedsięwzięć. W konsekwencji odmowa uzgodnienia warunków zabudowy może być uzasadniona samym tylko zastosowaniem zasady przezorności.

Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2004 r. - Prawo ochrony środowiska.

Z ww. art. 6 wynika, że: 1) Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, 2) Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze.

Z zasady tej wynika, ciążący na wszystkich podmiotach, obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja, czy działalność (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II OSK 601/15, publ. CBOSA).

Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane (por. np. wyrok NSAz 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15, publ. Lex nr 2330223; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2750/17, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA).

Kluczowe znaczenie ma tu właśnie zasada przezorności, której istota sprowadza się do tego, by w sytuacji, gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie na środowisko jest nieznaczące, można uznać, iż może być ono znaczące (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1940/20, CBOSA). Zakres zasady przezorności należy rozpatrywać z punktu widzenia podmiotu, który podejmuje się określonego działania oraz organu administracji. W przypadku, kiedy pewne jest, na podstawie aktualnej wiedzy i naukowych dowodów, iż przy wykorzystaniu najlepszych i najnowocześniejszych rozwiązań oraz dostępnej wiedzy naukowej, nie uniknie się potencjalnych zagrożeń wobec środowiska, wynikający z planowanej działalności, podmiot, który taką działalność chce rozpocząć powinien we własnym zakresie podjąć decyzję o tym, aby z tego działania zrezygnować. Zasada przezorności jest powiązana z zasadą prewencji.

Prewencja wymaga szacowania ryzyka negatywnych oddziaływań opartego na istniejącej wiedzy i doświadczeniu, stosowania optymalnych rozwiązań niezależnie od stopnia zagrożenia środowiska, wiąże się z zakazem pogarszania stanu środowiska. Zasada przezorności nie oznacza jednak w każdym przypadku bezwzględnego nakazu wyeliminowania działalności, która może wywołać negatywny wpływ na zasoby przyrody. Działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody powinny być każdorazowo ocenione zgodnie z treścią wszystkich zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a w szczególności z zasadą zrównoważonego rozwoju (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1785/15, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że rolą organów był analiza potencjalnego wpływu inwestycji na przyrodę Parku. Sąd uznał, że organy z tego zadania wywiązały się w sposób prawidłowy, rzetelnie uzasadniając, z jakich przyczyn realizacja spornego zamierzenia w obszarze otuliny [...] Parku Narodowego, o ważkim znaczeniu przyrodniczym, jako kluczowej enklaw dla zachowania różnorodności biologicznej w kontekście powiązań przyrodniczych, jest działaniem najbardziej pożądanym.

Ponownie trzeba podkreślić, że w myśl art. 2 ust. 1 u.o.p. - ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, o których mowa w pkt 1-9. Wynika z tego, że ochrona przyrody co prawda musi się odbywać w warunkach zrównoważonego rozwoju, lecz nie wyklucza jakichkolwiek zmian. Zmiany te nie mogą jednak niszczyć cech charakterystycznych dla danego krajobrazu i muszą odbywać się w ramach obowiązujących przepisów prawa. Podstawowym celem zrównoważonego rozwoju jest opracowanie i urzeczywistnienie takiego modelu gospodarki, w którym zaspokajanie aktualnych potrzeb społeczeństwa nie umniejszy możliwości użytkowania zasobów środowiska przyrodniczego przyszłym pokoleniom. Ochrona przyrody realizowana jest m.in. przez obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody, formami ochrony przyrody, a następnie opracowywaniei realizację planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie prawnej oraz programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 144/20, CBOSA).

Trzeba podkreślić, że w zarzutach skargi nie podważono żadnego z faktów odnoszących się do występowania siedlisk gatunków zwierząt chronionych w obszarze [...] Parku Narodowego oraz wykorzystywania przez nie terenu otuliny Parku. Nie podważono żadnego materiału o charakterze dowodu z dokumentów stanowiących akty normatywne (wyznaczenie specjalnego obszaru ochrony ptaków Natura 2000, oraz ustanowienia w drodze rozporządzenia planu ochrony obejmującego teren otuliny), jak i dokumentów opisujących fakty (inwentaryzacje przyrodnicze, w tym miejsca żerowania i szlaki migracji zwierząt). Nie podważono skutecznie także wiarygodności specjalistycznej oceny faktów dokonanej przez same organy.

Dokonując rozważań w zakresie negatywnych skutków planowanej inwestycji na obszar chroniony Parku, organ skoncentrował się na konkretnych ustaleniach faktycznych i dokładnie je przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jak już wyjaśniono, sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na odmowie uzgodnienia planowanych działań inwestycyjnych, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA).

Z tych wszystkich względów zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych, jak i prawa materialnego, nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy dokonały właściwej oceny planowanego przedsięwzięcia w zakresie możliwości spowodowania ryzyka negatywnego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.S.. skargę oddalił.