Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 418/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 7 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi P. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...](znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego - P. A. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 418/05

UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] A. i K. J. wnieśli o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A.

Starosta Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...](znak [...]) na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i A. J. pozwolenia na budowę - nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. A w Ł.- wg. I kategorii obiektu budowlanego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wniósł P. A., właściciel nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A a /działka o nr ewid. 129/3/. P. A. podniósł, iż jego nieruchomość posiada wspólny dach, strych, fundamenty i ściany z nieruchomością położoną na działce 129/4. Ze względu na nienajlepszy stan techniczny całego budynku, płytkie fundamenty ścian starej części budynku, brak rozdzielenia strychu obu nieruchomości oraz ogniomuru w projekcie nadbudowy, wniósł o wstrzymanie decyzji do chwili wydania opinii potwierdzającej, że stan techniczny istniejącego budynku spełnia wymagania i daje możliwości wykonania takiej nadbudowy nie naruszając jego praw.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...](znak [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż projektowane roboty budowlane polegają na nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego zbliźniaczonego z budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce sąsiedniej. Jak wynika z załączonej dokumentacji technicznej, ściana rozbudowywanego budynku zlokalizowana w granicy działki nie spełnia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego, co jest sprzeczne z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), który mówi, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust 4 i 5. W myśl § 235 ust. l w./w. rozporządzenia, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany. Ponadto w rozpatrywanym przypadku dach w szczycie budynku oraz ocieplenie ściany szczytowej zaprojektowano poza granicą działki, a w aktach sprawy brak dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością P. A. na cele budowlane.

Starosta Ł. postanowieniem z dnia [...], znak [...] na podstawie art.35 ust.3 Prawa budowlanego oraz art.123 k.p.a. nałożył na K. i A. J. obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w dokumentacji projektowej nadbudowy przedmiotowego budynku - brak spełnienia wymagań § 272 ust.3, § 232 ust. 4 i 5 oraz § 235 ust. l rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz.690) w terminie do dnia 13.12.2004 r.

Starosta Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...](znak: [...]) na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i A. J. pozwolenia na budowę - nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. A w Ł.– wg. I kategorii obiektu budowlanego.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. A. ponownie przytoczył argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu dotyczące stanu technicznego budynku. Nadto zarzucił brak możliwości wybudowania, zgodnie ze złożonym projektem nadbudowy, ściany rozdzielającej oba budynki. P. A. ponownie wniósł o wstrzymanie decyzji do chwili wydania opinii potwierdzającej, że stan techniczny istniejącego budynku daje możliwości wykonania nadbudowy nie naruszając jego praw.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż uchybienia wskazane przez organ odwoławczy zostały usunięte, ściana budynku zlokalizowana w granicy działki spełnia wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a projektowany obiekt spełnia wymogi § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Rozpatrując zarzuty podniesione w odwołaniu organ podkreślił, że w projekcie budowlanym znajduje się orzeczenie techniczne dopuszczające wykonanie projektowanych robót budowlanych.

Zgodnie z art. 42 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) inwestor jest zobowiązany zapewnić między innymi objęcie kierownictwa budowy przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, która to osoba zgodnie z art. 22 pkt 3 Prawa budowlanego winna kierować budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno budowlanymi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Projektowany budynek nie koliduje z zabudową na działce sąsiedniej, jego lokalizacja uwzględnia ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a ponadto został zaprojektowany w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. l pkt 9 Prawa budowlanego). Inwestor przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę spełnił wymagania wynikające z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego dołączając do wniosku: projekt budowlany wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projektowana inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję P. A. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.). P. A. podkreślił, iż termin ważności decyzji z dnia [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na podstawie której wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, określono do dnia 31 grudnia 2003 r. Inwestor – A. i K.J. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę złożyli dopiero w dniu 27 sierpnia 2004 r., a więc po upływie 8 miesięcy od daty ustania ważności wyżej wymienionej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto organy I i II instancji pominęły zgłaszane przez skarżącego zastrzeżenia co do stanu technicznego budynku i możliwości w związku z tym wykonania nadbudowy przez A. i K.J.. Nikt nie dokonywał inwentaryzacji stanu faktycznego, nie oceniał stanu technicznego dachu i strychu. Jedyne wejście na strych znajduje się po stronie skarżącego i jest oczywiste, że rozbiórka dachu po stronie A. i K.J. będzie się musiała odbywać z naruszeniem prywatności skarżącego. Zdaniem P. A. orzeczenie o stanie technicznym budynku powinno być wydane przez osobę, co do której fachowości i bezstronności nie powinno być jakichkolwiek zastrzeżeń. Projektowana inwestycja w istotny sposób naruszy uzasadnione interesy skarżącego, bowiem ingeruje w obecnie zajmowane przez niego pomieszczenia – tzw. ogniomur musiałby przebiegać przez pokój, który obecnie skarżący użytkuje. P. A. zaznaczył, że A. i K.J. do obecnej chwili nie zastosowali się do nałożonego na nich przez Sąd Rejonowy w Łasku w postanowieniu z dnia 14 czerwca 1994 r., Ns. 595/90 obowiązku postawienia na własny koszt w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia ścianki działowej w przedmiotowym budynku mieszkalnym zgodnie z opinią biegłego sądowego. Podniósł również, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym zaskarżonymi decyzjami ściana działowa miałaby przebiegać w innym zupełnie miejscu aniżeli określone w prawomocnym postanowieniu sądowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie wywodząc zbieżnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutów skargi Wojewoda [...] stwierdził, iż osoby sporządzające projekt budowlany mają obowiązek, do czego posiadają odpowiednie uprawnienia, do opracowania orzeczenia technicznego dopuszczającego wykonanie projektowanych robót. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie techniczne potwierdzające dokonanie oględzin budynku i możliwość wykonania projektowanej rozbudowy. Nie jest więc zasadny zarzut skarżącego co do fachowości i bezstronności sporządzającego orzeczenie techniczne. Podnoszony przez skarżącego fakt, jakoby wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony po upływie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż z treści decyzji znak: [...] z dnia [...] wydanej przez Burmistrza Miasta Ł. jasno wynika, że termin jej ważności upływa z dniem 31 grudnia 2004 roku, natomiast wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w dniu [...]. Organ II instancji prowadząc postępowanie oparł się na posiadanych dokumentach, m.in. na opracowanej przez osobę uprawnioną dokumentacji projektowej, która przewiduje wykonanie przez inwestora, na własnym fundamencie, nowej ściany konstrukcyjnej w granicy między działkami, bez naruszania konstrukcji budynku skarżącego. Nowa ściana zlokalizowana została zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku sygn. akt Ns 595/90 z dnia 14.06.1994 roku, w myśl którego nastąpiło zniesienie współwłasności nieruchomości i przyznanie na własność K. i A. J. zabudowanej działki nr ewid. 129/4.

W piśmie procesowym z dnia 19 września 2005 r. P. A. podtrzymał zarzut wydania decyzji o pozwoleniu na budowę po upływie terminu ważności decyzji z dnia [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Do pisma skarżący załączył poświadczony notarialnie za zgodność z okazanym dokumentem odpis powyższej decyzji z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2003 r.

Na rozprawie przed Sądem uczestnicy postępowania K. i A. J. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art.7, art.77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera c) powołanej na wstępie ustawy.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie i bez rozważenia tych przepisów w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.

Organy administracji publicznej nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi obrazę art. 7 i art. 77 § 1 kpa i nie rozważyły należycie sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego. W tej sytuacji wydanych decyzji organów administracji publicznej nie można uznać za zgodne z prawem.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k. p. a. to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył się w zasadzie do "wybiórczej" kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej i poprzestał na wypowiedzeniu się co do niektórych zarzutów skarżącego. Nadto organ II instancji nie uzasadnił przyczyn, z powodu których uznał, że zaistniały podstawy materialno - prawne do udzielenia pozwolenia na budowę jak i nie dokonał ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ II instancji jedynie przytoczył treść art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie wyjaśniając, czy sporna inwestycja spełnia wymogi ustanowione w tym przepisie.

Organy obu instancji nie rozważyły należycie sprawy w świetle przepisów art. 32 - art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 5 a w szczególności ustępu 1 pkt 1 tegoż przepisu dotyczącego projektowania i budowania obiektów budowlanych zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi (...) i pkt 9 dotyczącego poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich.

Bez rozważenia, czy inwestor spełnił wszystkie warunki dla uzyskania pozwolenia na budowę przewidziane w tychże przepisach, decyzja o pozwoleniu na budowę nie może zostać wydana.

Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1154/98 (LEX nr 47834).

Nie wyjaśnione pozostały także kwestie nader istotne w sprawie, a dotyczące zachowania możliwości dalszego użytkowania nieruchomości sąsiedniej /będącej własnością skarżącego/, spełnienia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania budynku stanowiącego własność skarżącego, bezpieczeństwa konstrukcji budynków, bezpieczeństwa pożarowego.

Organy zdają się nie zauważać, że P. A. w toku postępowania administracyjnego zgłosił określone zastrzeżenia odnośnie nadbudowy przedmiotowego budynku usytuowanego w granicy działki jak pogorszenie warunków użytkowych i brak bezpieczeństwa konstrukcji.

Skarżący zarzucił brak inwentaryzacji zawierającej m.in. ocenę stanu technicznego dachu oraz strychu i domagał się wydania bezstronnej i fachowej opinii potwierdzającej, że stan techniczny istniejącego budynku daje możliwości wykonania nadbudowy nie naruszając jego praw.

P. A. powołując się na zły stan techniczny budynku skarżącego i płytkie fundamenty ścian starej części budynku oraz okoliczność, iż jego nieruchomość posiada wspólny dach, strych, fundamenty i ściany z nieruchomością położoną na działce 129/4/ stanowiącą własność inwestorów/ zarzucił, iż realizacja planowanej inwestycji zakłóci konstrukcję jego budynku. Nadto skarżący podnosił, iż projektowana inwestycja w istotny sposób naruszy jego uzasadnione interesy, gdyż tzw. ogniomur przebiegać będzie przez pokój, który obecnie skarżący użytkuje zaś ściana działowa przewidziana w projekcie budowlanym, zatwierdzonym zaskarżonymi decyzjami, przebiegać ma w zupełnie innym miejscu niż określone w prawomocnym postanowieniu sądowym.

W tej sytuacji zachodziła konieczność wyjaśnienia podniesionych kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie: czy zachodzi możliwość udzielenia pozwolenia na nadbudowę przedmiotowego budynku po drugie, czy realizacja planowanej inwestycji nie spowoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych i nie naruszy bezpieczeństwa konstrukcji oraz czy spełnione zostały wymogi w zakresie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, o jakiej mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

Wprawdzie organ odwoławczy stwierdził, iż projektowane roboty budowlane polegają na nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego zbliźniaczonego z budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce sąsiedniej, lecz jednocześnie nie dokonał stosownych ustaleń pozwalających na ocenę zasadności bądź bezzasadności zarzutów skarżącego. Organ odwoławczy stwierdził ogólnikowo, iż projektowana inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, nie uzasadniając takiego stanowiska. W tej sytuacji powyższe stwierdzenie należy uznać za gołosłowne.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania /pkt 1 litera a), b) i c)/ oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej /pkt 9/.

Przepisy wykonawcze, wydane na podstawie delegacji ustawowych, uzupełniają przepisy Prawa budowlanego, a więc organy administracji publicznej obciąża obowiązek ich stosowania w przypadkach określonych przez te ustawy. Do powyższych przepisów wykonawczych należy m.in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie inwestorzy zamierzają nadbudować budynek mieszkalny znajdujący się w granicy z działką skarżącego. A zatem organ administracji publicznej winien ocenić w świetle stanu faktycznego i przepisów prawa, czy dopuszczalna jest taka nadbudowa nie tylko z punktu widzenia inwestorów ale i ze względu na stan techniczny obiektu oraz poszanowanie uzasadnionych interesów skarżącego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno – budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 roku, III ARN 87/95, OSN 1996/21/316).

Jest to ochrona bardzo szeroka, a wyliczenie zawarte w art. 5 ust. 9 ma charakter jedynie przykładowy. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX nr 77640).

Równocześnie jednak zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek.

Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów jak i skarżącego. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu. Skoro zatem w niniejszej sprawie budynek został już usytuowany w granicy to należy wyważyć sprzeczne interesy stron i rozważyć dopuszczalność nadbudowy spornego budynku przy zapewnieniu ochrony uzasadnionych interesów obu stron.

Wynika to z powołanej już wyżej zasady równego traktowania stron w postępowaniu administracyjnym. Zadaniem organu jest zatem takie wyważenie interesów stron, aby inwestycja realizowana była w sposób nie naruszający interesów właściciela działki sąsiedniej, ale z zachowaniem uprawnień inwestora. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia, ale przede wszystkim w oparciu o przepisy Rozdziału 4 ustawy - Prawo budowlane. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2004 roku, OSK 786/04, ONSA i WSA 2005/4/86/

W zaskarżonej decyzji nie uwzględniono również regulacji związanych z bezpieczeństwem pożarowym budynków.

Organ II instancji uznał, iż uchybienia wskazane przez organ odwoławczy zostały usunięte, ściana budynku zlokalizowana w granicy działki spełnia wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a projektowany obiekt spełnia wymogi § 272 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy czym nie wyjaśnił, na jakich przesłankach oparł powyższe stwierdzenie.

Stosownie do § 272 ust. 3 tegoż rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Organy obu instancji nie rozważyły, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego, które określa § 232 ust. 4 i 5 oraz § 235 rozporządzenia.

Rozważenia wymaga także kwestia ważności decyzji Burmistrza Gminy Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia tejże decyzji z określonym terminem jej ważności do dnia [...] i w oparciu o tą decyzję organ wydał pozwolenie na budowę.

Do pisma procesowego zaś złożonego w toku postępowania sądowo – administracyjnego skarżący załączył poświadczony notarialnie za zgodność z okazanym dokumentem odpis powyższej decyzji z terminem ważności do dnia 31 grudnia 2003 r. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę skarżący złożyli w dniu [...]. W tej sytuacji termin ważności wspomnianej decyzji posiada istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Zgodnie z art.32 ust.4 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 sierpnia 2003 r., III RN 12/2003 – w aktualnym stanie prawnym niniejszej sprawy - organ administracji publicznej wydający decyzję o pozwoleniu na budowę ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu okoliczność, że w chwili wydawania tego pozwolenia inwestor nie posiada obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącej działki budowlanej, na której ma być realizowana inwestycja, wymaganej art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). /por. OSNP 2004/13/218 /

Niedysponowanie przez inwestora ważną i wymaganą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącz możliwość wydania pozwolenia na budowę./por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2003 r., III RN 30/02/

W niniejszej sprawie konieczne jest zwrócenie uwagi na jeszcze jedną ważną kwestię, a mianowicie prawidłowe uzasadnianie decyzji.

Podkreślić też należy, iż decyzja organu I instancji w zasadzie nie posiada uzasadnienia zaś uzasadnienie organu II instancji jest zbyt ogólnikowe i lakoniczne, a nadto nie zawiera żadnych ustaleń faktycznych i ich rozważenia w świetle stanu prawnego. Organ II instancji jedynie przytoczył treść określonych przepisów lecz nie dokonał oceny stanu faktycznego w kontekście tych przepisów prawa.

Uzasadnienie decyzji administracyjnej winno czynić zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wskazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie prawne decyzji organów obu instancji nie odpowiadają tym wymogom. W uzasadnieniu decyzji pominięto całkowicie uzasadnienie faktyczne, a uzasadnienie prawne jest zbyt lakoniczne i nie nawiązuje do hipotezy przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie. Ma to znamiona naruszenia przepisów procesowych, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Organ odwoławczy jest bowiem powołany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia całej sprawy, w której wniesiono odwołanie.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał w swoich orzeczeniach, iż odpowiedź na skargę nie może stanowić uzupełnienia decyzji administracyjnej.

Naruszenie przez organy obu instancji zasad postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez organy obu instancji skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny mieć na uwadze konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i rozważenia całego materiału dowodowego, co umożliwia właściwe zastosowanie norm prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie p.s.a. - orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p. s. a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p. s. a.