Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 342/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 61a par. 1, art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego i zasiłku celowego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 października 2018 r. (bez numeru).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2018 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. (bez numeru) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 61a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej powoływana jako: "k.p.a.") w zw. z art. 8 ust. 1-4, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 – dalej jako: "u.p.s."), uchwały Nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (t.j.: M. P. z 2015 r. poz. 821), § 1 uchwały nr XLVI/636/14 Rady Miejskiej w S. z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie określenia zasad zwrotu wydatków w zakresie dożywiania w formie posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych dla osób objętych wieloletnim programem wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 595), uchwały nr XLVI/635/14 Rady Miejskiej w S. z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie przystąpienia Miasta S. do wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 oraz podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych tym programem (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2014 r., poz. 594) – orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na opłaty i żywność na wniosek A. P. z dnia 9 sierpnia 2018 r. z przyczyn podanych w uzasadnieniu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2018 r. do organu wpłynął wniosek A. P. (zwanej dalej także: "stroną" lub "skarżącą") datowany na dzień 8 sierpnia 2018 r. o ustalenie prawa do zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na opłaty i świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, na okres od czerwca 2017 r. do grudnia 2017 r.

Organ wyjaśnił w tej sprawie, że decyzjami:

- z dnia 28 czerwca 2017 r. (nr [...]) odmówiono stronie przyznania zasiłku celowego;

- z dnia 28 czerwca 2017 r. (nr [...]) odmówiono stronie przyznania zasiłku okresowego;

- z dnia 17 lipca 2018 r. (nr [...]) przyznano stronie prawo do zasiłku okresowego na okres od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r.;

- z dnia 17 lipca 2018 r. (nr [...]) przyznano stronie prawo do zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat na miesiąc sierpień 2017 r.;

- z dnia 17 lipca 2018 r. (nr [...]) przyznano stronie prawo do świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności na miesiąc sierpień 2017 r.

Organ wyjaśnił, że ww. decyzje z dnia 28 czerwca 2017 r., w których organ odmówił przyznania świadczeń uprawomocniły się, gdyż strona ich nie zaskarżyła, co stanowi argument do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego i zasiłku celowego, w których to decyzja ostateczna już zapadła, a w związku z tym wniosek z dnia 9 sierpnia 2018 r. staje się bezpodstawny.

W odniesieniu natomiast do wskazanych powyżej decyzji z dnia 17 lipca 2018 r. - którymi na miesiąc sierpień 2017 r. organ przyznał pomoc finansową w postaci: zasiłku okresowego, zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat oraz świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności - organ wyjaśnił, że decyzje te również się uprawomocniły, gdyż strona nie wniosła od nich odwołania do Kolegium, co jest argumentem do odmowy wszczęcia postępowania we wskazanej sprawie z wniosku z dnia 9 sierpnia 2018 r. Jednocześnie organ zaznaczył, że rozpatrując sprawę ponownie i przyznając pomoc finansową na miesiąc sierpień 2017 r. wziął pod uwagę wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 72/18 oraz III SA/Gd 71/18) z dnia 15 marca 2018 r., które dotyczyły wniosku z dnia 19 lipca 2017 r. tj. decyzji Nr [...] w sprawie zasiłku celowego na opłaty i żywność oraz decyzji Nr [...] w sprawie zasiłku okresowego. Wobec powyższego żądanie strony dotyczące wypłaty pomocy na miesiąc sierpień 2017 r., zgodnie z wyrokiem Sądu zostało ustalone, a ponowny wniosek o rozpatrzenie sprawy jest bezpodstawny.

Stosownie bowiem do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Strona złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji podnosząc, że w związku z uprawomocnieniem się ww. wyroków z dnia 15 marca 2018 r., w których Sąd wyraził dezaprobatę wyliczeń MOPR w S., złożyła wniosek o wypłatę pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na opłaty i żywność oraz wypłatę pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego.

Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 8 stycznia 2019 r. (nr [...]) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 61a § 1 k.p.a. wyjaśniając, że uzasadnioną przyczyną w rozumieniu tego przepisu jest niewątpliwie okoliczność, że sprawa została już raz rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną (res iudicata). Wydanie bowiem kolejnej decyzji w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją dotknięte byłoby wadą powodującą konieczność stwierdzenia nieważności ponownej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że strona wnioskiem z dnia 22 maja 2018 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o wypłatę należnego zasiłku celowego i okresowego w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2018 r. i w dniu 17 lipca 2018 r. Prezydent Miasta - po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 19 lipca 2017 r. o przyznanie zasiłku celowego na opłaty i żywność oraz zasiłku okresowego – orzekł: 1/ decyzją (nr [...]) o przyznaniu stronie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" za miesiąc sierpień 2017 r. w kwocie 200 zł jednorazowo; 2/ decyzją (nr [...]) o przyznaniu stronie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat za miesiąc sierpień 2017 r. w kwocie 200 zł jednorazowo; 3/ decyzją (nr [...]) o przyznaniu stronie za sierpień 2017 r. zasiłku okresowego w kwocie 242,50 zł. Ww. decyzje zostały przez stronę odebrane 26 lipca 2018 r. i nie zostały zaskarżone. Decyzje te zapadły z uwzględnieniem wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 71/18) uchylił decyzję SKO w S. z dnia 26 października 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na opłaty i żywność, natomiast wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 72/18) uchylił decyzję SKO w S. z dnia 26 października 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego.

Strona natomiast wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2018 r. zwróciła się o wypłatę pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na opłaty i żywność za okres od czerwca 2017 r. do grudnia 2017 r. oraz wypłatę pomocy finansowej w postaci zasiłku okresowego za ten sam okres w związku z uprawomocnieniem się ww. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2018 r.

Organ II instancji stwierdził także, że z jego ustaleń wynika, iż po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 7 czerwca 2017 r., w dniu 28 czerwca 2017 r. zostały wydane dwie decyzje: o nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego oraz o nr [...] o odmowie przyznania zasiłku okresowego, które nie zostały przez stronę zakwestionowane w prawem przewidzianym terminie, a w związku z tym stały się ostateczne.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności organ II instancji stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego wniosku.

A. P. zaskarżyła ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu błędne i mało zrozumiałe stanowisko w sprawie oraz błędne prowadzenie procedury wypłaty świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako pozbawionej podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać m.in. rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie musi być wyrażone w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, dlatego powinno być sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086).

W ocenie Sądu treść sentencji rozstrzygnięcia zawartego w kontrolowanych postanowieniach (postanowienie organu II instancji utrzymując w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie zaaprobowało bowiem w całości treść tego rozstrzygnięcia) nie czyni zadość ww. wymogom, gdyż stwierdzenie: "odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na opłaty i żywność na wniosek Pani A. P. z dnia 9 sierpnia 2018 r. z przyczyn podanych w uzasadnieniu" wskazywać może na odmowę wszczęcia postępowania co do całości żądania strony zawartego we wniosku, podczas gdy z uzasadnienia postanowienia wynika, że w istocie tylko w stosunku do części żądania wyrażonego we wniosku strony z dnia 9 sierpnia 2018 r. (tj. do żądania udzielenia pomocy w miesiącu czerwcu i sierpniu 2017 r.) organ uznał bezzasadność prowadzenia postępowania administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia nie wskazuje w sposób precyzyjny czego w istocie ono dotyczy, tj. wprost nie określa w jakiej części żądania strony, które zostało wyrażone we wniosku z dnia 9 sierpnia 2018 r., organ odmówił wszczęcia postępowania inicjowanego tym wnioskiem. Odesłanie natomiast w tym zakresie w sentencji rozstrzygnięcia do treści uzasadnienia postanowienia należy uznać za niedopuszczalne w świetle konieczności jasnego i precyzyjnego formułowania przez organ swojego rozstrzygnięcia (władczej woli). Uchybienie to czyni - w ocenie Sądu - wadliwym postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2018 r. oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2019 r.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że wyrokami tut. Sądu z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 340/19 oraz III SA/Gd 341/19 zostały uchylone decyzje organów obu instancji dotyczące rozpoznania przez organy wniosku strony z dnia 9 sierpnia 2018 r. W tej sytuacji przyjąć należy, że to w istocie dopiero wynik postępowań administracyjnych przeprowadzonych ponownie przez te organy w sprawie przyznania zasiłku celowego i okresowego w następstwie wydania ww. wyroków i zgodnie z zaleceniami Sądu będzie mógł mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w odniesieniu do określonego zakresu przedmiotowego (rodzaju zasiłku) i czasowego żądania wskazanego we wniosku z dnia 9 sierpnia 2018 r.

Mając powyższe na uwadze, Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 61a § 1 w zw. z art. 124 § 1 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z tym - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz wyrażonej przez Sąd oceny prawnej.