Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 122/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 51
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 9, par. 10, par. 44
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi F. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego K. M. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027) i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - po ponownym rozpatrzeniu wniosku F. J. – odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej obrębu A, jednostka ewid. B, przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne - Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...] w zakresie konfiguracji i powierzchni działek ewid. zmod. nr 42069, 42072/1 i 41924.

W uzasadnieniu Starosta podał, że 9 czerwca 2003 r. F. J. złożył do Urzędu Gminy B wniosek o pomiar kontrolny dotyczący "rażącego błędu powstałego z winy wykonawcy zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów wsi A". Do wniosku dołączył wykaz działek będących jego własnością lub stanowiących przedmiot jego władania, w którym wykazał rozbieżności powierzchniowe pomiędzy działkami zmodernizowanymi a działkami im odpowiadającymi w starej ewidencji.

Decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] Starosta odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego m.in. w zakresie działek ewid. zmod. nr 42069, 42072/1 i 41924 wskazując, iż F. J. nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, aby granice władania wykazane w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym przebiegały w odmienny sposób. Od decyzji Starosty wniósł odwołanie F. J. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić wszystkie strony postępowania dla działek ewid. zmod. nr 42069, 42072/1 i 41924. Organ II instancji podkreślił również, iż należy zwrócić uwagę na załączone przez F. J. postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia 2001r. sygn. akt [...] w sprawie rozpoznania zażalenia F. J. i J. J. na umorzenie przez Prokuraturę Rejonową wobec niewykrycia sprawców przestępstwa w sprawie podrobienia podpisów F. J. i J. J. w protokole synchronizacyjnym.

Rozpatrując sprawę ponownie Starosta wskazał, że termin "pomiar kontrolny" nie jest zdefiniowany przepisami prawa, zatem należy pod nim rozumieć działania aktualizacyjne w trybie przepisów o ewidencji gruntów i budynków. W latach 1993-1994 dla obrębu A przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów, która polegała na opracowaniu operatu ewidencji gruntów w oparciu o mapy ewidencyjne w skali 1:2880, operat mapy zasadniczej opracowanej metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania oraz nakładki ewidencyjne sporządzone w ramach opracowania mapy zasadniczej z obliczeniem powierzchni działek. Zmodernizowany operat przyjęto do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej 2 listopada 1994r. za numerem [...], a operat ten stał się obowiązujący na mocy obwieszczenia Wojewody z dnia 25 października 1995r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...] i w całości zastąpił dotychczasową ewidencję gruntów.

Organ I instancji wskazał, że działki objęte wnioskiem F. J. mają nieuregulowany stan prawny. Działki ewid. zmod. nr 42069 i 42072/1 objęte są jednostką rejestrową [...], a jako współposiadacze samoistni wpisani są: F. J., I. M. oraz J. i A. O., wszyscy w udziale po 1/3 części. Działka ewid. zmod. nr 41924 objęta jest jednostką rejestrową [...], w której jako współposiadacze samoistni widnieją: F. J. - udział 3/8, A. O. - udział 1/8, A. P. - udział 2/8, J. i A. M. – udział 2/8. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym sporządzonym podczas prac modernizacyjnych ustalono, że działka ewid. zmod. nr 41924 powstała z działki ewid. nr 32370/3. Podmiot władania w zakresie przedmiotowej działki nie uległ zmianie. Działce ewid. zmod. nr 42069, zgodnie z ww. wykazem synchronizacyjnym, zostały przypisane równoważniki w postaci działek ewid. oznaczonych przed modernizacją nr 32345/1 i 32345/3 a działce ewid. zmod. nr 42072/1, zgodnie z wykazem sporządzonym przez geodetę uprawnionego M. W. - część działki ewid. nr 32345/3. W zakresie tych działek zauważono, iż granice władania w wyniku modernizacji ewidencji uległy zmianie w stosunku do granic władania ujawnionych w operacie ewidencyjnym sprzed modernizacji. Np. działka ewid. zmod. nr 42069 w swych granicach zawiera, oprócz ww działek ujętych w wykazie synchronizacyjnym, działkę ewid. nr 32345/2 będącą, zgodnie z rejestrem gruntów sprzed modernizacji, we władaniu Gminy A.

Starosta podkreślił, że stosownie do § 9 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych, a więc wydzielenie za pomocą linii granicznych stanowi jeden z elementów definicji działki ewidencyjnej. Przedmiotowe zaś działki posiadają nieuregulowany stan prawny, a więc nie było możliwe określenie granic własności tychże działek. Zachodziła również wątpliwość w kwestii przebiegu granic w terenie odzwierciedlających stan posiadania działek ewid. zmod. nr nr 42069 i 42072/1, gdyż zakres władania ustalony w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym stał się odmienny od stanu władania ustalonego przy założeniu ewidencji gruntów w roku 1969. W związku z tym Starosta zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentacji geodezyjnej uzasadniającej wprowadzenie żądanych przez niego zmian, lecz w określonym terminie F. J. takiej dokumentacji nie dostarczył. Starosta nie uznał za dowód w sprawie tego, że w wykazie synchronizacyjnym sporządzonym podczas prac modernizacyjnych podpis F. J. został podrobiony. Organ I instancji podkreślił, że stronom umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Starosta uznał, że brak było przesłanek do dokonania aktualizacji zmodernizowanego operatu ewidencyjnego w zakresie przedmiotowych działek, ponieważ F. J. nie przedłożył żadnej dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie żądanych zmian, zaś obowiązującym operatem ewidencyjnym jest operat przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej w dniu 2 listopada 1994r. za numerem [...]. Starosta wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie winno nastąpić uregulowanie stanu prawnego ww. działek w trybie przepisów prawa cywilnego, a powstałe w takim postępowaniu dokumenty będą stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Odwołanie od decyzji Starosty złożył F. J., zarzucając, że odmówiono przywrócenia prawidłowego stanu ewidencyjnego działek istniejącego przed modernizacją. Odwołujący się wskazał, że organ opierał się na wykazie synchronizacyjnym, który został sfałszowany, zaś przedmiotowe działki w starym operacie miały prawidłowy przebieg granic, konfigurację oraz powierzchnię.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 15 grudnia 2010r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie, ustalenia dokonane przez organ I instancji oraz przytoczył treść przepisów regulujących kwestię dokonywania wpisów w ewidencji gruntów oraz aktualizowania tych wpisów. WINGiK podkreślił, że w wypisach z rejestru gruntów oraz wykazach synchronizacyjnych brak jest informacji o istnieniu dokumentów wskazujących prawo własności do przedmiotowych działek, zaś zainteresowani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego również nie przedstawili dokumentów, które potwierdzałyby prawo własności do przedmiotowych nieruchomości. Ponadto, porównując mapę sprzed modernizacji w skali 1:2880 (po stosowym powiększeniu) ze zmodernizowaną mapą ewidencyjną w skali, 1:1000, stwierdzono, że konfiguracja działek: nr 42069, nr 42072/1 i nr 41924 obręb A, znacznie odbiega od konfiguracji odpowiadających im działek ewidencyjnych odpowiednio nr 32345/1, nr 32370/3 i nr 32345/3 wskazanych w wykazach synchronizacyjnych. Organ odwoławczy podzielił więc stanowisko Starosty, iż granice władania przedmiotowych działek w wyniku modernizacji uległy zmianie w stosunku do granic władania ujawnionych w operacie ewidencji gruntów sprzed modernizacji. WINGiK podkreślił, że z uwagi na brak dokumentów własności i niezałożenie ksiąg wieczystych stan prawny działek: nr 42069, nr 42072/1 i nr 41924 pozostaje nieuregulowany. Nie można więc było jednoznacznie stwierdzić, czy ww. działki spełniają definicję działki ewidencyjnej zawartą w § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Natomiast z uwagi na nieustalone prawo własności do nieruchomości trudno również było zająć stanowisko odnośnie jego zasięgu, który winien być określony za pomocą linii granicznych. Dlatego też organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty w zakresie odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu A. W uzupełnieniu uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że stwierdzenie Starosty, iż "wykaz został podpisany przez F. J. bez złożenia dodatkowych zastrzeżeń" było nieuzasadnione.

Skargę na decyzję WINGiK wniósł F. J., domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił, że zmodernizowany operat ewidencyjnych w A jest w przeważającej części rażąco sprzeczny ze stanem prawnym na gruncie oraz ze starą ewidencją obowiązującą do końca 1995r., zawiera ogromną liczbę błędów geodezyjnych w zakresie ustalenia przebiegu granic poszczególnych działek, ich konfiguracji i powierzchni. Zdaniem skarżącego jego działki zostały bezprawnie okrojone i pomniejszone. Obowiązkiem organu prowadzącego operat ewidencyjnych jest działanie w celu wyeliminowania błędów geodezyjnych powstałych podczas modernizacji, tymczasem w tej sprawie organy za wszelką cenę usiłują utrzymać w obiegu prawnym błędny stan rzeczy. Skarżący zarzucił, że organy prowadzące postępowanie celowo ignorują fakt fałszowania wykazów synchronizacyjnych dotyczących działek, na podstawie których założono nową ewidencję gruntów. Zdaniem skarżącego organy najpierw bezprawnie uzyskały jego zgodę na modernizację ewidencji poprzez sfałszowanie podpisu, a następnie domagał się od skarżącego, aby na własny koszt przedłożył dokumentację geodezyjną uprawniającą do dokonania żądanych zmian w ewidencji gruntów. W rezultacie doprowadziło to do uszczuplenia stanu posiadania skarżącego. W ocenie skarżącego organ odwoławczy zupełnie przemilczał argumenty zawarte w odwołaniu, a także naruszył art. 7 i 77 § kpa, ponieważ stwierdził istnienie rozbieżności pomiędzy stanem sprzed modernizacji i po modernizacji i nie dążył do ich wyjaśnienia i dokonania prawidłowych wpisów w ewidencji.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 25 lutego 2011r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.) , w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ust. 1 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach, budynkach i lokalach, oraz ich właścicielach, które obejmuje ewidencja. Są to (ust. 1 ), tj. dane przedmiotowe (ust. 1), oraz dane podmiotowe (ust. 2). Sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu § 44 pkt. 2 rozporządzenia wynika, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami żródłowymi. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wprowadzanie tych zmian następuje z urzędu, bądź na wniosek. Zmiany danych ewidencyjnych mogą być zarówno zmianami podmiotowymi, tj. dotyczącymi właściciela gruntu - art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, jak i przedmiotowymi, tj. dotyczącymi elementów wymienionych w art. 20 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 ustawy. Stosownie do § 46 ust. 2 rozporządzenia, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Zgodnie § 12 ust.1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2".

Zapisy zawarte w ewidencji, dotyczące uprawnień do gruntu, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Oprócz danych podmiotowych obejmujących informacje dotyczące praw rzeczowych, obligacyjnych i innych, oraz podmiotów, którym te prawa przysługują, w katastrze uwidacznia się jeszcze władającego w rozumieniu posiadacza samoistnego. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 (tj. danych dotyczących właściciela nieruchomości) w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Przepis ten pozostaje w zgodności z regulacją zawartą w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, określa bowiem sytuację, w której w odniesieniu do gruntów nie będących gruntami państwowymi i samorządowymi wykazuje się władającego gruntem, co do którego brak danych w ewidencji o właścicielu. Nadto zgodnie z art. 51 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, do czasu uregulowania tytułu własności można wykazywać osobę władającego. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wprowadza definicji władania. Nie budzi jednak wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z pojęciem posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego (por. wyroki :WSA w Warszawie z dnia 28 10. 2005 r. IV SA/Wa 1321/05, Lex nr 217393, WSA w Krakowie z dnia 16. 07. 2009 r. III SA/Kr 802/08, Lex nr 553354, WSA w Poznaniu z dnia 24. 09. 2010 r. II SA/Po 435/10, Lex nr 754415). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji WINGiK wynika, że u podstaw utrzymania w mocy decyzji odmawiającej aktualizacji danych ewidencyjnych na wniosek skarżącego legły w istocie dwie okoliczności : po pierwsze - nieuregulowany stan prawny działek i brak dokumentów poświadczających prawo własności do nieruchomości F. J., po drugie - nieprzedłożenie przez wnioskującego stosownej dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie żądanych zmian. Z pierwszym z argumentów, w świetle obowiązujących przepisów ustawy i rozporządzenia nie można się zgodzić. Jak wskazano wyżej, przepisy art. 20 ust. 2 pkt. 1, art. 51 ustawy, oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia dopuszczają możliwość wykazywania w ewidencji, w określonych przypadkach osoby władającego w miejsce właściciela, tj. przy braku danych dotyczących właściciela, bądź w przypadku ewidencji założonej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów – do czasu uregulowania tytułu własności. Skoro władający ujawniony jest w ewidencji w miejsce właściciela, to w konsekwencji oznacza to istnienie po stronie takiej osoby uprawnienia do żądania aktualizacji ewidencji w zakresie uregulowanym przepisami ustawy i rozporządzenia, w przypadku oczywiście, gdy pomiot władający posiada interes prawny w żądaniu dokonania aktualizacji Okoliczność ta nie była w toku postępowania administracyjnego kwestionowana przez organy, skoro skarżący został uznany za stronę postępowania. Władającemu będącemu posiadaczem samoistnym gruntu przysługuje przymiot strony postępowania o wpis w operacie ewidencji gruntów z uwagi na fakt, iż posiadanie jest stanem faktycznym chronionym prawem, z którym wiążą się określone uprawnienia, jak np. nabycie własności gruntu na skutek upływu czasu. Z regulacji dopuszczającej możliwość wykazywania w zapisach ewidencji podmiotu władającego w przypadku braku podstaw do wykazania właściciela wynika więc, że w takiej sytuacji mapa ewidencyjna jest odzwierciedleniem stanu władania na gruncie, nie zaś stanu własności. Skoro bowiem brak danych mogących stanowić podstawę ujawnienia w zapisach ewidencji prawa własności, to oczywistym następstwem tego stanu jest brak możliwości zobrazowania na mapie ewidencyjnej stanu prawnego poprzez wytyczenie granic działki wskazujących na zasięg prawa własności. Brak także podstaw do twierdzenia, że granice działek na mapie ewidencyjnej obrazują, czy też powinny obrazować stan prawny gruntu znajdującego się we władaniu tj. zasięg prawa własności, skoro brak danych co do podmiotu prawa własności. W przypadku więc, gdy w miejsce właściciela uwidoczniony jest w zapisach ewidencji władający w rozumieniu posiadacza samoistnego, granice działki na mapie ewidencyjnej nie odzwierciedlają stanu prawnego (aktualnego zasięgu prawa własności), lecz zasięg władania (samoistnego posiadania) na gruncie. Granice te powinny odzwierciedlać aktualny stan władania na gruncie a więc powinny być z tym stanem zgodne. Błędne jest zatem stanowisko organu, iż brak dokumentów poświadczających prawo własności stoi na przeszkodzie wprowadzeniu żądanych przez skarżącego zmian. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika nadto, że z tych samych przyczyn nie jest możliwe "zajęcie stanowiska odnośnie zasięgu prawa własności". Jak wynika w sposób oczywisty z akt postępowania administracyjnego, skarżący na żadnym jego etapie nie domagał się aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzenie zmian podmiotowych odnośnie działek będących przedmiotem postępowania - tj. ujawnienia stanu własności i wykazania na mapie ewidencyjnej granic odzwierciedlających zasięg prawa własności. Przedmiotem wniosku było żądanie ujawnienia w sposób prawidłowy stanu władania na gruncie. Zdaniem sądu, możliwość skutecznego żądania przez władającego gruntem (samoistnego posiadacza) aktualizacji operatu w jego części opisowo-kartograficznej nie jest uzależniona od wykazania się przez władającego tytułem własności do nieruchomości będącej przedmiotem władania, ani też nie jest uzależniona od możliwości ustalenia przez organy w toku postępowania aktualizacyjnego stanu prawnego nieruchomości - ustalenia właściciela, lub współwłaścicieli gruntu. Sama tylko okoliczność braku danych o właścicielu, czy właścicielach gruntu nie może stanowić podstawy odmowy dokonania żądanych przez władającego gruntem zmian w części opisowo-kartograficznej operatu. Skoro więc: władającemu przysługuje prawo do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych, to uznanie powyższej okoliczności za decydującą o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych w części kartograficznej i opisowej operatu wynika więc z błędnej interpretacji § 9, § 10 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2, oraz § 44 pkt. 2 rozporządzenia. Ani te przepisy, ani inne przepisy rozporządzenia czy ustawy nie stawiają wymogu legitymowania się przez władającego gruntem tytułem własności do tego gruntu, w związku z żądaniem aktualizacji danych przedmiotowych. Nie przewidują też wymogu ustalania przez organ tytułu własności do gruntu, objętego wnioskiem o aktualizację danych przedmiotowych.

Następnie oceny wymaga kolejny argument organu, przemawiający za odmową aktualizacji danych ewidencyjnych, tj. nie przedłożenie przez skarżącego dokumentacji geodezyjno-kartograficznej mogącej stanowić podstawę wprowadzenia żądanych zmian. Zdaniem skarżącego aktualny stan władania na gruncie w zakresie granic władania oraz powierzchni działek ewidencyjnych odzwierciedlały w sposób prawidłowy mapy ewidencyjne, które obowiązywały do 1995 r., tj. do czasu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów, natomiast aktualne mapy przedstawiają przebieg granic i powierzchnie działek niezgodnie z aktualnym stanem władania na gruncie. Zdaniem skarżącego brak podstaw do odmiennego niż przed modernizacją ewidencji przedstawienia przebiegu granic przedmiotowych działek, zaś zmiany przebiegu granic zostały spowodowane wyłącznie nieprawidłowymi działaniami organu w trakcie przeprowadzania modernizacji ewidencji, w tym sfałszowaniem podpisu skarżącego na wykazie synchronizacyjnym sporządzonym na potrzeby modernizacji ewidencji. Wobec treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie za błędne należy uznać twierdzenie organu, iż "granice władania przedmiotowych działek uległy zmianie w stosunku do granic władania ujawnionych w operacie ewidencji sprzed modernizacji". Pozostaje ono zresztą w sprzeczności z prawidłowym z kolei ustaleniem, że konfiguracja działek nr 42069, 42072/1 i 41924 na aktualnie obowiązujących mapach różni się znacznie od konfiguracji odpowiadających im działek ewidencyjnych sprzed modernizacji. Takie - prawidłowe w świetle materiału dowodowego sprawy ustalenie, wynikające z porównania mapy przedmiotowych działek sprzed modernizacji i mapy sporządzonej w wyniku modernizacji), nie daje w żadnym wypadku podstawy do stwierdzenia, że stan władania (granice władania) na gruncie uległ zmianie. W tym miejscu wskazać należy, że przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują wprost prostowania błędnych wpisów w ewidencji, ponieważ posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. W pojęciu aktualizacji ewidencji mieści także usuwanie błędów lub pomyłek, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510298). Rozróżnić jednak należy sytuacje, w których zmiana błędnego wpisu w rejestrze może nastąpić w drodze sprostowania, co może dotyczyć wyłącznie błędów pisarskich, rachunkowych czy innych oczywistych omyłek (art. 113 § 1 kpa), od sytuacji wymagających wydania decyzji, kiedy to sprostowania wymagają omyłki i błędy istotne, czyli takie, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, kwalifikacji prawnej stanu faktycznego, czy ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. D. Felcenloben: "Kataster nieruchomości rejestrem publicznym" Wyd. Gall, Katowice, wydanie I. wrzesień 2009 r. , str. 91) . W sytuacji, kiedy wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy powinien podjąć z urzędu lub na wniosek czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wymaga to oczywiście uprzedniego zbadania i ustalenia rodzaju błędu (czy jest on istotny, czy nieistotny), oraz jego genezy. Odnosząc powyższe uwagi do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, należało uznać, że postępowanie administracyjne poprzedzające jego wydanie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 kpa, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy, podzielając stanowisko Starosty ograniczył się wyłącznie do oczywistego stwierdzenia o różnicy w przebiegu granic działek na mapach sporządzonych w wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji w stosunku do map sprzed modernizacji Nie ustalił natomiast organ odwoławczy, jaka jest przyczyna zmiany przebiegu granic na aktualnie obowiązujących mapach - czy stwierdzenie odmiennego stanu władania na gruncie, czy treść dokumentów źródłowych, czy też aktualne odzwierciedlenia zakresu stanu władania na gruncie wynika z błędu organu, który oczywiście byłby błędem istotnym. Ustaleń takich nie poczynił także organ pierwszej instancji. Uzasadniając żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji, skarżący nie twierdził, że domaga się aktualizacji ewidencji w związku ze zmianą stanu władania na gruncie zaistniałą po dokonaniu modernizacji ewidencji, ale przeciwnie – twierdził skarżący, że zmiana stanu władania – jego zakresu - nie miała miejsca po modernizacji ewidencji, a mimo to przebieg granic działek jest odmienny od poprzedniego, prawidłowo odzwierciedlającego aktualny stan władania na gruncie. Żądając przedłożenia przez skarżącego stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, organy powinny jednocześnie ustalić, że istniejące w zasobie materiały źródłowe nie dają podstaw do wprowadzenia w drodze aktualizacji żądanych zmian a aktualne mapy są zgodne z tymi materiałami, tym samym wykluczyć istnienie błędu lub pomyłki, których naprawienie nie wymagałoby przedkładania przez skarżącego dokumentacji. Do poczynienia takich ustaleń organy były zobligowane przepisem art. 7 kpa, z którego wynika obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Uszczegółowieniem tej zasady w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jest obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wynikający z art. 77 § 1 kpa. Pamiętać należy przy tym, ze zgodnie z treścią § 60 ust. 1 pkt. 2) do danych numeryczny opis granic działki ewidencyjnej należy do danych dotyczących działki ewidencyjnej. Ogólne więc tylko stwierdzenia organów o różnicy w przebiegu granic, bez wskazania konkretnych różnic w ich przebiegu i wyjaśnienia przyczyn tych różnic, świadczą o braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Modernizacja ewidencji (a właściwie- zgodnie z terminologią użytą w niżej wskazanym akcie – odnowienie operatu ewidencji gruntów i budynków), o której mowa w zaskarżonej decyzji przeprowadzona była w okresie obowiązywania Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP z 1969 r. Nr 11, poz. 98). Z uzasadnienia organu powinno więc wynikać wyrażnie, że dokumentacja znajdująca się w aktach administracyjnych stanowi kompletny materiał dowodowy, a tym samym materiał źródłowy na podstawie którego sporządzono aktualnie obowiązujące mapy ewidencyjne, wszechstronnie oceniony i dający podstawę do uznania, że żądanie aktualizacji ewidencji przez skarżącego może być uwzględnione tylko po przedstawieniu stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej a nie może być dokonane w drodze aktualizacji polegającej na wyeliminowaniu błędów czy pomyłek. Z powyższego wynika, że również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada prawu, tj. wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa, a wada ta wynika ze wskazanych wyżej uchybień. Prowadząc po raz kolejny postępowanie organy winny mieć na uwadze konieczność wyeliminowania niezgodnego z treścią przepisów rozporządzenia stanowiska kwestii możliwości żądania przez władającego gruntem aktualizacji ewidencji w zakresie danych przedmiotowych, oraz prowadzenia postępowania zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, 77 i 80 kpa, celem należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zwrócą organy uwagę, na treść przepisu art. 107 § 3 kpa, z którego wynika konieczność zarówno uzasadnienia faktycznego podje tej decyzji, jak i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Skoro zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wadami polegającymi na naruszeniu wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego przez błędną ich interpretację, mającym wpływ na wynik sprawy, oraz naruszeniu przepisów postępowania – art. 7, 77, 78, 70 i 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 w zw. z art. 250 ustawy.