Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 261/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. B., zamieszkały w C., ul. [...], zwany dalej zamiennie "stroną", "zobowiązanym" lub "skarżącym", wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w K. Poczty Polskiej SA, zwanego dalej "organem odwoławczym", Nr [...]z dnia [...]r. oddalające zażalenie na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu w BB. Poczty Polskiej SA, zwanego dalej "wierzycielem", Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "ustawą egzekucyjną" lub "u.p.e.a.", w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.), zwanej dalej "ustawą abonamentową".

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.

Wierzyciel przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., zwanego dalej "organem egzekucyjnym" tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...]z dnia 1 lutego 2013 r. wystawione w związku z zaległościami strony z tytułu opłat za abonament rtv za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r.

Pismem z dnia 12 marca 2013 r. zobowiązany, powołując się na art. 33 pkt 7 u.p.e.a. podniósł zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej; wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy egzekucyjnej i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że w pkt 80 tytułów wykonawczych wierzyciel bezzasadnie powołał się na § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem egzekucyjnym", jako podstawę do zwolnienia go od obowiązku zawiadomienia dłużnika, albowiem obowiązek opłaty abonamentowej z tytułu posiadania odbiornika radiowego i telewizyjnego nie należy do kategorii zobowiązań określonych w tym przepisie; obowiązek ten powstaje wyłącznie przy spełnieniu wymogów wynikających z przepisów ustawy abonamentowej. Wskazał, że aby mógł obalić domniemanie wynikające z art. 2 pkt 2 ustawy abonamentowej – ponieważ jak podał nie posiadał odbiornika telewizyjnego w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu i nie używał takiego odbiornika – musiałoby być wszczęte postępowanie przewidziane tą ustawą, a co najmniej musiałby być spełniony wymóg doręczenia upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że tego obowiązku nie wypełniono. Wywiódł, że obowiązku tego nie uchyla wcześniejsze zarejestrowanie odbiorników, ponieważ nie potwierdza ono automatycznie stanu zobowiązującego do ponoszenia opłat abonamentowych. Akcentował, że wierzyciel pozbawił go całkowicie możliwości obrony praw, stosując przepisy prawne wybiórczo, co czyni zasadnym jego wnioski, ponieważ od końca lat 90-tych XX wieku nie posiadał i nie używał odbiorników rtv – nie ciążył na nim obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.

Pismem z dnia 18 marca 2013 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut w zakresie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych.

W motywach postanowienia zacytował przepisy ustawy abonamentowej znajdujące zastosowanie w sprawie. Odwołał się także do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. , sygn. akt K 24/08, wskazując że w tym wyroku Trybunał stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, a ustalenie wysokości należnego abonamentu jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa oraz że "dążąc do wyegzekwowania zaległego abonamentu kierownik COF nie musi wysyłać upomnienia, ponieważ zgodnie z § 13 pkt 2 rozporządzenia egzekucyjnego, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczenia, gdy".

Podsumowując stwierdził, że w minionym okresie zobowiązany nie uiszczał abonamentu, cyklicznie wysyłano do niego zawiadomienia o zaległościach ( w dniach: 5 kwietnia 2006 r., 24 października 2006 r., 19 września 2007 r., 18 marca 2008 r., 12 listopada 2008 r., 11 maja 2009 r., 1 kwietnia 2010 r.), wysłano upomnienie, które zobowiązany odebrał w dniu 3 kwietnia 2013 r. – a w związku z nieuiszczeniem zaległości, konieczne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do argumentacji strony stwierdził, że nie posiada dokumentu wyrejestrowania odbiorników rtv zarejestrowanych na zobowiązanego. Podkreślił – z odwołaniem się do przepisów prawnych - że zgłoszenie zmiany stanu faktycznego i prawnego jest obowiązkiem abonenta.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wadliwie wydanych tytułów wykonawczych, zarzucając rażące naruszenie art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej przez wszczęcie i prowadzenie egzekucji obowiązku pieniężnego bez pisemnego upomnienia. W uzasadnieniu podkreślił, że przedmiotem zarzutów nie jest kwestionowanie uprawnień Poczty Polskiej SA do wystawiania tytułów wykonawczych, co czyni bezprzedmiotowym powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Przedmiotem zarzutu jest bowiem brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że wierzyciel bezzasadnie powołuje się na brak obowiązku doręczenia upomnienia, ponieważ obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej nie ciąży na zobowiązanym z mocy prawa; nie podważa tego wyrok TK. Wypełnienia tego obowiązku nie zastępuje przywołana w postanowieniu z dnia [...]r. korespondencja, a wierzyciel potwierdził niedopełnienie obowiązku powołując się na upomnienie doręczone w dniu 3 kwietnia 2013 r., a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy oddalił zażalenie strony. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty są niezasadne, albowiem ze względu na brak realizacji zobowiązania z tytułu zaległych opłat abonamentowych (pomimo wezwań), wierzyciel w dniu 30 marca 2012 r. wysłał do strony upomnienie nr [...] wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Odbiór upomnienia został osobiście potwierdzony przez stronę w dniu 3 kwietnia 2012 r. W postanowieniu z dnia [...] r. doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, ponieważ jako datę doręczenia upomnienia wskazano dzień 3 kwietnia 2013 r., jednak dokument potwierdzenia odbioru jednoznacznie wskazuje na prawidłową datę. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom zażalenia nie doszło do uchybienia terminów, ani obowiązków wynikających z przepisów prawnych. Bezsporny jest też fakt zaprzestania przez zobowiązanego uiszczania opłat abonamentowych. Końcowo, organ odwoławczy stwierdził, że w tym stanie faktycznym i prawnym zasadnie w postanowieniu z dnia [...] r. stwierdzono brak podstaw do umorzenia postępowania.

W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji obowiązku pieniężnego pomimo niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wniósł o uchylenie tego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, swoje stanowisko prezentowane w zarzutach egzekucyjnych oraz stanowisko wierzyciela prezentowane w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. w zakresie obowiązku doręczenia upomnienia. Odnosząc się do wywodów zamieszczonych w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]r. wskazał, że twierdzenia o rzekomej pomyłce dat przez Pocztę Polską w żaden sposób nie mogą go obciążać, a stanowią wyłącznie kolejną próbę usprawiedliwienia zaniechania bezwzględnego wymogu spełnienia przesłanki wynikającej z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej. Stanowczo stwierdził, że nigdy nie otrzymał upomnienia do spełnienia świadczenia pieniężnego z tytułu zaległych opłat abonamentowych przed wystawieniem tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, zarzuty skargi oraz ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczności stanu faktycznego w zakresie objętym sporem. Odwołując się do przepisów ustawy abonamentowej i przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2012 r., I SA/Bk 365/12, uzasadnił status wierzyciela i wskazał na związane z tym statusem obowiązki wynikające z ustawy egzekucyjnej. Opisał przekształcenie przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" w spółkę "Poczta Polska Spółka Akcyjna" podkreślając sukcesję pod tytułem ogólnym, której konsekwencją jest fakt, iż wierzyciele wskazanego przedsiębiorstwa państwowego stali się wierzycielami ww. spółki. Akcentował także okoliczność dokonanej przez organ egzekucyjny weryfikacji tytułów wykonawczych pod kątem dopuszczalności egzekucji administracyjnej i formalnej poprawności.

W piśmie procesowym z dnia 5 września 2014 r. skarżący polemizował z treścią odpowiedzi na skargę podkreślając, że stan faktyczny sprawy został przedstawiony przez organ odwoławczy niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym; działanie organu jest sprzeczne z zasadami ogólnymi określonymi w art. 7 i art. 8 k.p.a. Wskazał, że organ z jednej strony twierdzi, że nie ma obowiązku przesłania upomnienia, a z drugiej wywodzi, że takie upomnienie doręczył, co pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki i racjonalnego działania. Podtrzymał twierdzenie o nie doręczeniu upomnienia. Akcentował nierzetelność organu, który nieprawdziwie poinformował organ egzekucyjny o braku zażalenia na postanowienie z dnia [...] r., a podana w tym postanowieniu data (3 kwietnia 2013 r.) wskazuje, że upomnienie doręczono w toku postępowania egzekucyjnego. Działania organu ocenił jako próbę naprawienia błędu. Wywiódł, że nie kwestionuje uprawnień organu do ściągania abonamentu; jego zarzut dotyczy wyłącznie braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W piśmie z dnia 19 września 2014 r. organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zarówno co do ustaleń faktycznych, jak i interpretacji przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Opisał przebieg postępowania; w tym szczegółowo okoliczności doręczenia upomnienia. Wskazał na brak obowiązku doręczenia upomnienia i wyjaśnił, że faktycznie wysłał takie upomnienie chcąc umożliwić skarżącemu dobrowolne uiszczenie należności. Do pisma załączył kopię upomnienia, którego oryginał – jak wywiódł – skarżący otrzymał w dniu 3 kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Sąd stwierdza, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z powodów innych niż w niej podniesione, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, na mocy art. 134 ustawy p.p.s.a.

Postępowanie zakończone w administracyjnym toku instancji, zaskarżonym postanowieniem toczyło się w przedmiocie zarzutu na prowadzenie egzekucji administracyjnej określonego w art. 33 pkt 7 u.o.p.e.a., czyli zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Skarżący podkreślał, że nie kwestionuje uprawnień dotyczących ściągania przez organ opłat abonamentowych i nie podnosi innych zarzutów. Stanowczo twierdził, że upomnienia mu nie doręczono. Natomiast organ odwoławczy wywodził, że nie był zobowiązany do doręczenia upomnienia, lecz je doręczył w celu umożliwienia skarżącemu dobrowolnej zapłaty należności. Spór koncentruje się wokół kwestii doręczenia upomnienia.

Przechodząc do stanu prawnego sprawy Sąd wskazuje, że prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest ustawa abonamentowa. Wskazanie podstaw materialnoprawnych Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów - zamieszczonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru prawnego opłat abonamentowych i zasad ich uiszczania.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.).

Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych); ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Jak wyżej wskazano zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w zakresie nieuiszczonych opłat abonamentowych i stanowi ostateczne stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej.

W myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 pkt 7 u.o.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Natomiast art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Stosownie do art. 34 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2).

Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie.

Ponieważ ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie doręczenia zobowiązanemu upomnienia były sporne, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do tych ustaleń. Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 kwietnia 2012 r. skarżącemu zostało doręczone upomnienie z dnia 30 marca 2012 r. nr [...] wzywające do wykonania obowiązku – zapłaty należności z tytułu przedmiotowego abonamentu rtv z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z treści upomnienia wynika, że zobowiązanym jest skarżący, legitymujący się indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...], a wezwanie dotyczy opłat abonamentowych za okres od stycznia 2007 r. do marca 2012 r. Wezwanie zostało wystawione na łączną kwotę [...]zł, na która składają się: należność główna - [...]zł, odsetki - [...]zł, koszty upomnienia – [...]zł. W upomnieniu wskazano 7-dniowy termin do zapłaty, liczony od dnia doręczenia upomnienia. Wprost zastrzeżono, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ich przymusowego ściągnięcia.

W aktach sprawy znajduje się oryginał dowodu doręczenia tego upomnienia w dniu 3 kwietnia 2012 r., na którego awersie zamieszczono dane identyfikacyjne upomnienia (numer i data), a na rewersie widnieje podpis skarżącego i data: 3 kwietnia 2012 r.

Z powodów wyżej opisanych Sąd stwierdza, że zarzut skargi jest chybiony. Należycie ustalony stan faktyczny sprawy jednoznacznie wskazuje, że skarżącemu doręczono wyżej opisane upomnienie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w 2013 r. Prawidłowo więc organ odwoławczy ocenił, że wniesiony przez zobowiązanego zarzut egzekucyjny jest nieuzasadniony.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na względzie Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach sprawy, wychodząc poza zarzuty skargi i stwierdził, że to postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe obliguje Sąd do jego usunięcia z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.

Art. 138 § 1 i 2 stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze (§ 1).

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2).

Stosownie do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Natomiast zgodnie z art. 18 ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W świetle cytowanych przepisów organ rozpoznający zażalenie na wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela może co do zasady wydać postanowienie zawierające jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. W sprawie zakończonej w toku instancji zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy oddalił zażalenie. Art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. nie zna takiego rozstrzygnięcia W sytuacji, gdy organ rozpoznając zażalenie orzeka po raz drugi w sprawie i uzyskuje rezultat tożsamy z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu, na które wniesiono zażalenie, winien utrzymać je w mocy. Gdyby jedyną wadliwością rozstrzygnięcia organu odwoławczego było nieprawidłowe sformułowanie sentencji, Sąd kwalifikowałby tę wadliwość jako naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości okoliczność, że w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut wniesiony na prowadzone postępowanie egzekucyjne - tak jak orzeczono w postanowieniu wierzyciela. "Oddalenie zażalenia" oznacza więc utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] r.

Jednakże dostrzeżone przez Sąd naruszenie przepisów postępowania nie ogranicza się do wadliwości sformułowania sentencji. Organ odwoławczy oddalił zażalenie na postanowienie, którego sentencja składa się z dwóch rozstrzygnięć. Po pierwsze, w postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut w zakresie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej (dalej: rozstrzygnięcie nr 1). Po drugie, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyspecyfikowanych tytułów wykonawczych (dalej: rozstrzygnięcie nr 2).

Jak już wyżej wskazano zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, ma obowiązek i uprawnienie do przedstawienia swojego stanowiska w zakresie zgłoszonych przez dłużnika zarzutów i w tym celu organ egzekucyjny przekazuje wierzycielowi wniosek w sprawie zarzutów. Postępowanie w sprawie stanowiska wierzyciela prowadzone jest jedynie w granicach zgłoszonych zarzutów, a jeżeli w piśmie zostały też przedstawione inne żądania lub wnioski – w szczególności nie wchodzące w zakres właściwości wierzyciela, nie mogą być one przedmiotem jego rozstrzygnięcia. Z kolei wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 lub art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej. Z przepisów tych wynika, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika należy do kompetencji organu egzekucyjnego i nie jest w żaden sposób uzależnione od wyrażenia przez wierzyciela stanowiska w tym przedmiocie. Zgłoszenie w piśmie formułującym zarzut na prowadzenie postępowania egzekucyjnego wniosku o umorzenie postępowania nie uprawniało wierzyciela do zajmowania stanowiska w tym przedmiocie – tym bardziej w formie rozstrzygnięcia. Przepisy ustawy egzekucyjnej kompetencje do rozpoznania takiego wniosku przyznają wyłącznie organowi egzekucyjnemu.

Sąd stwierdza, że w postanowieniu z dnia [...] r. wierzyciel orzekł również w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego (rozstrzygnięcie nr 2), a to rozstrzygnięcie wykroczyło poza zakres jego właściwości. Oddalając zażalenie na to postanowienie organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. również w zakresie rozstrzygnięcia nr 2. Postępowanie w tej części było bezprzedmiotowe przed wierzycielem (art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a.); dlatego obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia nr 2 i umorzenie w tej części postępowania przed wierzycielem. Oddalając zażalenie organ odwoławczy orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a., wadliwie odstępując od zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. i w związku z art. 18 u.p.e.a. - co do rozstrzygnięcia nr 2. Nie budzi wątpliwości, iż w przypadku prawidłowego zastosowania wskazanych przepisów proceduralnych rozstrzygnięcie organu odwoławczego byłoby inne; dostrzeżone uchybienie niewątpliwie więc mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni wyżej sformułowaną ocenę prawną.

Z powodów wyżej wskazanych Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a.