Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 803/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1-2, art. 79 par. 2, art. 80, art. 104 par. 1, art. 105 par. 1, art. 107 par. 1, 3, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi U. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prawidłowości użytkowania budynku handlowo–użytkowego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 K.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości użytkowania budynku handlowo – usługowego zlokalizowanego w B. przy ul. A z uwagi na brak możliwości faktycznych i prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż w następstwie wniosku S. M. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości użytkowania budynku handlowo – usługowego, którego właścicielem jest J. S. W wyniku przeprowadzonych w dniu 25 września 2006r. oględzin ustalono, że wskazany budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Urzędu Miasta w B. o pozwoleniu na budowę z dnia [...], nr [...]. W dniu [...] inwestor uzyskał decyzję Urzędu Miasta w B. o pozwoleniu na dobudowę tarasu do wskazanego pawilonu. W dniu 20 czerwca 1991r. kierownik budowy stwierdził, że obiekt został wykończony i nadaje się do użytkowania, a roboty zostały wykonane zgodnie z projektem oraz sztuką budowlaną. Dla wskazanego budynku handlowo – usługowego prowadzona jest książka. Inwestor posiada aktualne przeglądy, sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, które dotyczą: stanu technicznego budynku – roczny i pięcioletni, skuteczności zerowania instalacji elektrycznej i odporności izolacji, szczelności instalacji gazowej oraz kominiarski. W przeglądach tych brak jest uwag, co do dalszej eksploatacji obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał również, iż w trakcie kontroli stwierdzono, że we wrześniu 2006r. w jednym z lokali handlowych inwestor wykonał ściankę działową na potrzeby prowadzonej działalności (lombard) z pustaków siporeks gr. 24 cm. W wyniku tego zostało wyodrębnione nowe pomieszczenie. Inwestor nie przedstawił natomiast dokumentów dotyczących wskazanych robót budowlanych. W związku z powyższym decyzją z dnia 9 stycznia 2007r. nałożono na J. S. obowiązek sporządzenia oceny technicznej prawidłowości wykonania ścianki działowej. W dniu 23 kwietnia 2007r. inwestor złożył ocenę sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, która została pozytywnie uzgodniona również pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy. W ocenie organu I instancji z oceny tej jednoznacznie wynika, że ścianka działowa wykonana została zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, nie naruszyła istniejącej konstrukcji budynku, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa osób w nim przebywających i jego okolicy oraz może być użytkowana zgodnie z przeznaczeniem. Odnosząc się do kwestii zamurowania otworu okiennego od strony północnej budynku i wykonania w miejscu projektowanego otworu okiennego w ścianie północnej drzwi wejściowych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, iż są to zmiany nieistotne w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Za nie znajdujące podstaw prawnych uznał żądanie zapewnienia stronie możliwości wejścia do kontrolowanego obiektu oraz dokonania oceny technicznej obiektu przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane w jej obecności. Nadto organ I instancji stwierdził, że na dzień kontroli pawilon handlowo – usługowy użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem. Z tych też przyczyn w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. brak jest podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia, a wszczęte postępowanie należy umorzyć z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Od tej decyzji odwołanie wniosła U. Z., w którym zarzucając rażące naruszenie prawa, wniosła o jej uchylenie.

W uzasadnieniu strona podniosła, że organ I instancji ustalił stan faktyczny potwierdzający wykonanie w drodze samowoli robót budowlanych polegających na wybudowaniu w budynku ścianki działowej (bezpośrednio na stropie kondygnacji) oraz wydzieleniu z lokalu handlowego drugiego oddzielnego z wejściem bez przeprowadzenia oceny lokali po zamianach. Ponadto zakwestionowano stan techniczny drewnianych stóp zadaszenia przed wejściem do budynku.

Tym samym, zdaniem U. Z., organ ustalił istnienie przedmiotu postępowania – budynku handlowo – usługowego, w którym dokonano zmiany i zakwestionowano jego stan techniczny oraz strony postępowania, które czynnie w nim uczestnicząc są zainteresowane wydaniem zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Strona podniosła także, iż organ nie uzupełnił mimo wniosków stron akt sprawy o dokumentację projektową budynku, co nie pozwala porównać, jakie zmiany zostały wykonane po jego oddaniu do użytkowania. Zarzuciła także, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, z jakiego powodu nie uwzględniono wniosku stron o dołączenie do akt sprawy projektu technicznego obiektu, ani nie odniesiono się do kwestii zgniłych stóp zadaszenia, które z uwagi na usytuowanie przed wejściem do obiektu stwarzają realne zagrożenie dla przechodniów i użytkowników terenów sąsiednich. Organ nie powziął żadnych wątpliwości, co do zagrożenia, jakie może powodować wybudowanie niezgodnie ze sztuką budowlaną ściany działowej o grubości 24 cm bezpośrednio na stropie. Nadto U. Z. zarzuciła, iż przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia naruszono art. 10 § 1 K.p.a. – nie umożliwiono stronom wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, a także zapoznania się z dokumentacją techniczną budynku.

Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż roboty budowlane polegające wykonaniu ścianki działowej w budynku i uzyskaniu w ten sposób dodatkowego pomieszczenia nie należą do robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określonych w art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie zatem z art. 28 ustawy Prawo budowlane przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych inwestor winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wyjaśnienia kwestii prawidłowości tych prac i ewentualnej ingerencji w istniejący stan w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy Prawo budowlane jeżeli stwierdzone zostanie, że roboty te wykonane zostały z istotnym naruszeniem przepisów. Z materiału dowodowego – oceny technicznej wynika, że wybudowana ścianka nie powoduje zmian w istniejącym układzie konstrukcyjnym poza oddzieleniem części dla klientów od części obsługi w celu prawidłowego funkcjonowania obiektu oraz usprawnienia komunikacji. Wykonanie ścianki nie spowodowało zagrożenia bezpieczeństwa, nie narusza także istniejącej konstrukcji nośnej i nie powoduje oddziaływania na konstrukcję obiektu, wielkość i układ obciążeń. Brak jest także podstaw do podważenia materiału dowodowego oraz ingerencji organów nadzoru budowlanego w istniejący stan faktyczny w trybie art. 51 ust. 1 oraz innych przepisów Prawa budowlanego, a zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. jest prawidłowa. W konkluzji tych wywodów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, iż skoro brak jest podstaw do dalszej ingerencji organów nadzoru budowlanego w stosunku do prawidłowo wykonanych robót budowlanych postępowanie w sprawie tych robót jest bezprzedmiotowe.

W skardze na powyższą decyzję U. Z., zarzucając naruszenie art. 6 – 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 105 § 1 K.p.a. oraz wnosząc o jej uchylenie, ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto zarzuciła, iż nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym. Występując zaś do organu nadzoru budowlanego o zbadanie sprawy pod kątem zgodności użytkowania obiektu z przepisami prawa budowlanego – strony postępowania oczekują rozstrzygnięcia zawierającego taką ocenę, a którego konsekwencją byłoby przywrócenie stanu faktycznego do stanu zgodnego z prawem, tj. by inwestycja nie powodowała ograniczenia w użytkowaniu sąsiednich nieruchomości i nie zagrażała bezpieczeństwu osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 8 lutego 2008r. uczestniczka postępowania – J. S. oświadczyła, że nie życzyła sobie obecności skarżącej i jej pełnomocnika – S. M. podczas oględzin, gdyż uważa to za zbędne, a wstęp na nieruchomość mogą mieć tylko pracownicy organu nadzoru budowlanego. J. S. przyznała również, iż doszło do zamurowania okna i wybicia drzwi, a wszystkie te prace były zgodne z pozwoleniem. Pełnomocnik skarżącej oświadczył natomiast, iż jest ona współwłaścicielką nieruchomości graniczącej z nieruchomością uczestniczki postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić jednakże należy, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Przy czym stosownie do treści art. 3 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sprawując tę kontrolę sądy administracyjne stosują przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zauważyć także trzeba, iż sąd wprawdzie rozstrzyga w granicach danej sprawy, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Zobowiązany jest więc do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Uwzględnienie skargi następuje natomiast tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Postawą rozstrzygnięcia przyjętą przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie był art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy "w inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 K.p.a. Jest to więc orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W związku z tym przypomnieć należy o tym, że w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie przyjmuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące, wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005r., II OSK 286/05 – Lex nr 190997 i z dnia 21 lutego 2006r., I OSK 967/05 – Lex nr 201507; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426 – 428; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577). Przy czym bezprzedmiotowości postępowania nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony, która oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku i musi zostać wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania.

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż choć decyzje organów obu instancji zawierają elementy merytorycznej oceny niektórych żądań skarżącej oraz uczestnika postępowania – S. M. zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, to jednak analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz ich uzasadnień prowadzi do wniosku, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności. W szczególności nie wykazano, iż postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, co miałoby uzasadniać jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Z treści uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć wynika bowiem, iż przedmiotem analizy była w zasadzie jedynie kwestia wykonanej w budynku stanowiącym własność uczestniczki postępowania – J. S. ścianki działowej, gdy tymczasem w toku postępowania administracyjnego strona domagała się również przeprowadzenia kontroli stanu technicznego słupów drewnianych wspierających konstrukcję zadaszenia tarasu, który w jej ocenie stwarza realne niebezpieczeństwo dla przechodniów i użytkowników terenów sąsiednich, zaś S. M. we wniosku z dnia 12 lipca 2006r. wnosił także o przeprowadzenie kontroli w zakresie odprowadzenia wód opadowych z nieruchomości uczestniczki postępowania – J. S. Do kwestii tych pomimo, iż mogą oddziaływać na ich uzasadniony interes prawny, o jakim stanowi art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. – Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie odniósł się ani organ I, ani II instancji. Nie wiadomo również na jakiej podstawie i dlaczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, iż "zamurowanie otworu okiennego od strony północnej budynku" oraz "wykonanie w miejsce projektowanego otworu okiennego w północnej ścianie drzwi wejściowych" stanowią "zmiany nieistotne w rozumieniu przepisów prawa budowlanego". Tym bardziej, że przedstawione sądowi akta administracyjne poza oceną techniczną wykonanej wewnątrz budynku ścianki, protokołami z przeglądów: technicznego, przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych, badania oporności izolacji, pomiaru skuteczności zerowania, kserokopii decyzji z dnia [...], numer niewyraźny, o pozwolenia na budowę pawilonu handlowego, decyzji z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na dobudowę tarasu do pawilonu handlowego, niewyraźnej kopii rzutu tarasu, jednej strony dziennika budowy z wpisami z dnia 15 kwietnia, 10 i 20 czerwca 1991r., zaświadczeń i decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nie zawierają innej dokumentacji technicznej budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się natomiast w ogóle do tej kwestii podobnie zresztą jak do pozostałych podniesionych w odwołaniu zarzutów – nieuwzględnienia wniosku strony o uzupełnienie dokumentacji projektowej budynku, naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się co zebranych dowodów i materiałów oraz zapoznania się z dokumentacją techniczną.

W związku z tym przypomnieć trzeba, że stosownie do treści art. 107 § 1 zd. 1 K.p.a. decyzja, oprócz oznaczenia organu administracji publicznej, daty wydania, oznaczenia strony lub stron, powołania podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania, powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl zaś art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie sądowym natomiast zgodnie przyjmuje się, że motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Chodzi więc o umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia (por. np. NSA w wyroku z dnia 10 lipca 1985r., SA/Kr 579/85 – ONSA 1985, nr 2, poz. 14, GAP 1988, nr 21, str. 44). Zwrócić przy tym należy uwagę, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 – 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki NSA: z dnia 16 marca 1998r., II SA 96/98 – Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998r., I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988r., II SA 497/88 – ONSA 1989, nr 2, poz.68, Lex nr 10079; z dnia 8 maja 1998r., I SA/Lu 380/97 – nie publikowany). Uwagi te dotyczą decyzji organów obu instancji. W orzecznictwie sądowym nie budzi bowiem wątpliwości, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa administracyjna jako całość i stąd podstawowym zadaniem organu II instancji jest ponowne rozstrzygnięcie danej sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 1987r., IV SA 385/87 – Gospodarka Administracja Państwowa 1987/21, str. 40 i wyrok NSA z dnia 9 października 1992r., V SA 137/92 – ONSA 1993, nr 1, poz. 22). Zatem z chwilą otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy organ II instancji powinien przystąpić do rozpatrzenia sprawy, tak jak gdyby nie było decyzji organu I instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest więc rozważenie, jak należy rozstrzygnąć daną sprawę zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko utrzymać lub zmienić decyzję organu I instancji. Na organie odwoławczym ciąży więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę odwołującą się (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 1996r. SA/Sz 2214/95, z dnia 22 kwietnia 1998r., I SA/Lu 21/98 – Lex nr 34147, z dnia 4 listopada 1998r., I SA/Lu 1056/97 – nie publikowany). Z treści art. 136 K.p.a. wynika natomiast uprawnienie organu odwoławczego do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Poza tym, ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 25 września 2006r. istotnie wynika, że skarżąca oraz uczestnik postępowania – S. M. nie uczestniczyli w oględzinach wewnątrz kontrolowanego budynku. Okoliczność tę potwierdziła również na rozprawie w dniu 8 lutego 2008r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi uczestniczka postępowania J. S. Do wskazanego protokołu skarżąca oraz uczestnik postępowania złożyli także wniosek o udostępnienie im do wglądu dokumentacji technicznej obiektu. Z pisma z dnia 30 listopada 2006r. z kolei wynika, iż S. M. zapoznał się z aktami sprawy, ale nie zawierały one dokumentacji projektowej, dokumentów z przekazania obiektu do użytkowania oraz robót budowlanych wykonywanych po przekazaniu budynku do użytkowania. Natomiast w piśmie z dnia 26 kwietnia 2007r. wniósł on o uzupełnienie akt sprawy o dokumentację techniczną budynku z daty oddania do użytkowania oraz przeprowadzonych robót modernizacyjnych, jak również podniósł, iż nie uczestniczył w okazaniu przez uczestniczkę postępowania – J. S. dokumentacji kontrolującym. Akta administracyjne jednakże, jak już wyżej wskazano, takiej kompletnej dokumentacji nie zawierają.

To z kolei dowodzi tego, że istotnie w sprawie w trakcie przeprowadzania oględzin budynku doszło do naruszenia zarówno wynikającej z art. 10 § 1 K.p.a. zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, jak również art. 79 § 2 K.p.a. stanowiącego jej konkretyzację, a w myśl którego strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Bezskuteczne składanie wniosków o uzupełnienie akt sprawy o dokumentację projektową budynku świadczy natomiast o naruszeniu art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Organ administracji nie ma zatem obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. W takim przypadku winien jednak wskazać w uzasadnieniu wydanego w sprawie rozstrzygnięcia konkretne motywy takiego stanowiska. Analogiczny pogląd wyraził zresztą NSA w wyroku z dnia 5 maja 1998r., III SA 193/1997 (Lex nr 35474). W rozpatrywanej sprawie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji nie wyjaśniono jednakże dlaczego wniosków tych nie uwzględniono ani z jakich przyczyn uznano zebrany w sprawie materiał dowodowy za wystarczający.

Z akt sprawy nadto wynika, iż o ile organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomień, o tyle brak dowodów świadczących o tym, że organ odwoławczy dopełnił wynikającego z art. 10 § 1 K.p.a. obowiązku umożliwienia stronom wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Podkreślić w tym miejscu dodatkowo należy, iż z art. 7 K.p.a. wynika obowiązek podejmowania przez organy administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z kolei stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego do wydania decyzji o przekonującej treści (por. np. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994r., II ARN 55/94 – OSNP 1995/7/83 i wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2001r., I SA 1768/99 – LEX nr 54171).

Reasumując Sąd stwierdza, iż powyższe uchybienia wskazują na wadliwe przeprowadzenie przez organy administracji obu instancji postępowania wyjaśniającego oraz niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji umorzenie postępowania administracyjnego z powołaniem się na przepis art. 105 § 1 K.p.a. należało ocenić jako co najmniej przedwczesne.

Z tych też przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w związku z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

A.D.