Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 464/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-02-13 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 260 oraz art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w opłacie paliwowej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2016 r.


UZASADNIENIE

A Spółka jawna z siedzibą w P. (zwana dalej A lub Spółką) pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w opłacie paliwowej. W treści skargi Spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą Spółkę od każdoczesnej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100,00 zł, a w pozostałym zakresie odmówił A przyznania prawa pomocy.

Sąd postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji. A złożyła pismem z dnia 29 listopada 2016 r. zażalenie na opisane postanowienie wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił Stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie. Wskazał, iż Spółka, nie wykazała, aby doszło do zmiany jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona skarżąca pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. wniosła sprzeciw, w którym zażądała uchylenia postanowienia oraz przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie.

Skarżąca podniosła, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych a rozstrzygnięcie wydane przez referendarz sądowego pozbawi ją możliwości dochodzenia swoich racji w postępowaniu sądowym. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Należy zaznaczyć, że A składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W tym miejscu wskazać trzeba, iż o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120).

Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, a w jego treści zawarto jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego oraz zarzuty dotyczące przebiegu postępowania administracyjnego.

Podkreślić należy, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. referendarz sądowy zwolnił Spółkę z obowiązku uiszczania każdoczesnej opłaty sadowej w części przekraczającej kwotę 100 zł. Zatem zdaniem Sądu referendarz sądowy prawidłowo przyjął, że kolejny wniosek skarżącej Spółki stanowi wniosek o zmianę opisanego postanowienia z dnia 7 lipca 2016 r. A jednakże nie przedstawiła żadnego materiału dowodowego, który mógłby zobrazować pogorszenie się jej stan majątkowego. Również do sprzeciwu nie dołączono jakikolwiek dokumentów mogących wykazać zmianę sytuacji finansowej wnioskodawcy mogącą uzasadniać zmianę postanowienia z dnia 7 lipca 2016 r.

Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a referendarz sądowy słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca Spółka nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

Mając na uwadze powyższe, uznać trzeba, iż skarżąca Spółka powinna partycypować w kosztach niniejszego postępowania, a ponoszenie kosztów postępowania sądowego w minimalnej kwocie poprzez uiszczenie wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł znajduje się w jej możliwościach finansowych. Tym bardziej, iż koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44).

W końcowej części uzasadnienia należy odnieść się do uwag wnioskodawcy o nieuiszczeniu w zakreślonym terminie opłat od skarg w kwocie 100 zł w sprawach: III SA/Gl 2097/15, III SA/Gl 2107/15 i III SA/Gl 2118/15, które spowodowało odrzucenie skarg w tych sprawach. Skarżący stwierdził, że gdyby w tych sprawach w ramach prawa pomocy przyznano mu pełnomocnika z urzędu – do takiej sytuacji zapewne by nie doszło.

Stwierdzić należy, że w cytowanych przez stronę sprawach, jak również i w niniejszej sprawie, żądanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy było sformułowanie precyzyjnie i obejmowało jedynie żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy (zarówno Sąd, jak i referendarz sądowy) związany jest zakresem żądania wniosku o przyznanie prawa pomocy i rozpoznając wniosek nie może wychodzić poza granice żądania.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.