Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 444/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska /-/ T.M. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] lutego 2006 roku Nr [...] Rada Miejska w J., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz, art. 67 ust. 1, 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 4 ust 2 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175 poz. 1450 z 2005r.) wyraziła zgodę na udzielenie 50% bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości będących własnością Gminy J., zabudowanych na cele mieszkaniowe albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowy oraz nieruchomości rolnych (§1 uchwały).

Przyjęto równocześnie, że bonifikata wskazana w §1 uchwały nie będzie przysługiwać osobom fizycznym i prawnym będących właścicielami lokali przeznaczonych na inne cele niż mieszkaniowe i obowiązywać będzie w ciągu 2 lat licząc od daty wejścia w życie uchwały (§ 2 uchwały).

Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi .

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2006 Nr [...] Wojewoda działając na podstawie art. 91 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o Samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 Nr 142 poz. 1591 ze zmianami) orzekł o nieważności Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w J. z dnia [...] lutego 2006 że względu na istotne naruszenie prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał iż zgodnie z art. 4 ust 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175 poz. 1459) do ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z treści art. 68 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wynika, iż właściwy organ może udzielić za zgodą rady gminy bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 jeżeli nieruchomość sprzedawana jest na cele mieszkaniowe.

Uprawnienie radu gminy wskazane w powołanym przypisie odnosi się zatem do skonkretyzowanej nieruchomości. Tymczasem Rada Miejska poprzestała na ustaleniu zasad udzielania bonifikat w stosunku do określonego kręgu podmiotów – wykraczając tym samym poza kompetencje ustawowe. Uchwała rady gminy w przedmiotowym zakresie winna bowiem dotyczyć wyłącznie wyrażeniu zgody na udzielenie zindywidualizowanemu nabywcy bonifikaty, w określonej wysokości, w odniesieniu do nieruchomości dla której została ustalona oplata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Powyższe rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody, zostało zaskarżone przez Gminę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z wnioskiem o jego uchylenie. Skarżący zarzucił iż zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a Ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 Nr 142 poz. 1591 ze zm.) do wyłącznej właściwości rady gminy, należy m.in. podejmowanie uchwał w spawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Rada gminy może więc podejmować uchwały określające zasady zbywania nieruchomości gruntowych, pod warunkiem, że przepisy ustaw szczególnych nie odbierają jej tej kompetencji.

Taka sytuacja zdaniem skarżącego w omawianym przypadku nie zachodzi.

Artykuł 68 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.97 o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 Nr 261 poz. 2609) określając w jakich przypadkach i za zgodą jakiego organu, właściwy organ może udzielać bonifikat, nie wyklucza sformułowania warunków tej bonifikaty w sposób bardziej generalny.

Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej stanowi, iż ilekroć zajdą określone w tej uchwale okoliczności (zgodnie z treścią art. 68 ustawy z dnia 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) tylekroć adresaci tej uchwały objęci zostaną zgodą na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Stanowisko skarżącej znajduje swoje potwierdzenie w literaturze przedmiotu a nadto zwiększa pewność mieszkańców gminy – adresatów uchwały co do tego w jakich przypadkach będzie udzielana zgoda na przekształcenie prawa użytkowania prawa wieczystego w prawo własności.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) stanowi, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej, a ust. 2 pkt 9 lit. a tegoż przepisu, że do wyłącznej właściwości rady gminy (miejskiej) należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określenia zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Konkretyzację wyrażonej powyżej zasady stanowi niewątpliwie art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), który w ust. 1 upoważnia właściwy organ, za zgodą wojewody, albo rady lub sejmiku, do udzielenia bonifikaty od ceny ustalonej w art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana osobom lub na cele określone w tym przepisie. Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175 poz. 1459) powołane wyżej przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Mając na względzie literalne brzmienie tych przepisów zgodzić należy się z twierdzeniem organu nadzoru, że uzyskanie zgody na zastosowanie bonifikaty w oparciu o cytowany przepis możliwe jest wyłącznie w przypadku ziszczenia się przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie (co do przeznaczenia nieruchomości, względnie osoby nabywcy), a nadto po ustaleniu ceny w sposób określony w art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niemożliwym jest więc zastosowanie przepisu art. 68 wobec ogólnie określonego, niezindywidualizowanego kręgu podmiotów, niesprecyzowanych nieruchomości, przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie.

Nie ulega wątpliwości, iż organ udzielający zgody na udzielenie bonifikaty winien mieć każdorazowo zapewnioną możliwość oceny, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży wyceniona została zgodnie z przepisami, jak też czy jej sprzedaż następuje na wskazany ustawą cel oraz na rzecz wskazanych osób. Tylko w takiej sytuacji realizowany będzie w sposób rzeczywisty obowiązek gospodarowania mieniem gminy w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki, co wynika jednoznacznie z przepisu art. 12 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przewidziana w art. 68 ust. 1 forma kontroli, jaką jest konieczność uzyskania zgody właściwego organu na udzielenie bonifikaty, nie będzie iluzoryczna.

Nie można w tych warunkach podzielić poglądu Rady Miejskiej, że podejmowanie uchwał określających w sposób generalny warunki udzielenia bonifikat, buduje zaufanie w stosunku do gminy i z tego względu jest celowe.

W ocenie sądu nie jest wykluczone podjęcie przez Radę Miejską uchwały o charakterze bardziej generalnym dotyczącej zasad udzielania bonifikaty przy sprzedaży własności gruntów na rzecz spółdzielni mieszkaniowych, uchwała taka nie może jednakże zastępować aktu zgody na sprzedaż określonych nieruchomości, taka zgoda może być bowiem wyrażona, dopiero po skonkretyzowaniu nieruchomości i ustaleniu ich ceny. W ocenie sądu stosowanie przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2006 roku w przyjętej formie naruszałoby obowiązujące przepisy i uniemożliwiałoby prowadzenie racjonalnej gospodarki mieniem gminnym.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę należało oddalić.

/-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska /-/ T.M. Geremek