Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1948/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 16 czerwca 2021 r. nr DAP-WOSR-7280-66/2021/MK utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] potwierdzającą L. S., I. S., D. B., A. Z., J. Z. oraz L. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątku [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...], obecnie [...].

W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji opisał szczegółowo przebieg postępowania, podejmowane działania, zgromadzoną dokumentację oraz wydane w sprawie postanowienia i decyzje organów administracji, a także wyroki sądów administracyjnych i wskazał, że Wojewoda [...] po dokonaniu pozytywnej oceny wymogów, które uprawniają do potwierdzenia prawa do rekompensaty, decyzją z [...] kwietnia 2021 r. potwierdził ww. następcom prawnym W.W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia opisanej wyżej nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

D. B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę wskazał, że kwestie rekompensat za "[...]" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097 ze zm.).

Organ odwoławczy przytoczył przepisy z art. 1 ust. 1 i ust. 1a, art. 1 ust. 2 i art. 2 ww. ustawy i zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt spełnienia przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Okoliczność ta nie jest kwestionowana. D. B. nie zgadza się natomiast ze stanowiskiem Wojewody [...] wskazując, że to J. Z. była właścicielką majątku o powierzchni 316 ha, które to gospodarstwo miało być jej podarowane przez matkę W. W. w 1939 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do wniosku, o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, należy dołączyć:

1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości;

2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3 ustawy;

3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy, a w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób;

4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy;

5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.

W myśl art. 6 ust. 4 ustawy dowodami w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą być w szczególności:

1) urzędowy opis mienia;

2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny;

3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki [...], Republiki [...], Federacji [...], [...] lub innych państw;

4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego.

W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże, stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. moc dowodowa takich oświadczeń jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek:

- muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka,

- świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Organ odwoławczy podkreślił, że tak skonstruowany przepis nadaje określoną rangę dowodom wymienionym w ustawie. Z jego treści wynika, że dowody z dokumentów mają większą moc dowodową niż zeznania świadków, które mogą być przedłożone w przypadku braku urzędowego opisu mienia, orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny lub dokumentów pozyskanych z archiwów zagranicznych.

Minister zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego na dowód pozostawienia przez W.W. majątku [...] pozyskano dokumenty urzędowe w postaci:

- zbioru dokumentów księgi wieczystej dóbr ziemskich [...] Nr hip. [...] wraz z księgą hipoteczną Nr hip. [...] dóbr ziemskich [...],

- dowodu ubezpieczeniowego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych nr [...] z dnia 4 listopada 1935 r. oraz 6 listopada 1935 r., pochodzące z akt Państwowego Banku Rolnego Oddział w [...], w którym wymienione są zabudowania majątku [...],

- zaświadczenia Strefowego Archiwum Państwowego w [...] z 30 stycznia 2012 r. nr [...], z którego wynika, że w roku 1929 r. W. W. w majątku [...], gmina [...], powiat [...], posiadała 316 ha ziemi, z czego w użytkowaniu rolnym 235 ha (z zaświadczenia tego wynika również, że W. W. była właścicielką majątku [...], także w 1938 r.),

- wyciągu z wykazu hipotecznego Nr hip. [...] dóbr ziemskich [...] z 13 października 1933 r., z którego wynika, że W. W. była właścicielem nieruchomości o powierzchni 316 ha 8250 m², położonej w [...],

- zaświadczenia o nieruchomości W.W. z 18 listopada 2015 r. Nr [...], zgodnie z którym W. W., wg akt z lat 1928 -1939 r., posiadała 253 ha ziemi, w tym 153 ha użytków rolnych i 100 ha lasu,

- dokumentu z Księgi Hipotecznej Nr [...] w [...], tj. wpis w dziale II z 6 maja 1927 r., wpis w dziale III z 12 lutego 1937 r., oraz wpis w dziale IV także z 12 lutego 1937 r.,

- wniosku Wydziału Kredytu Długoterminowego Oddziału Państwowego Banku Rolnego w [...] z 17 lutego 1937 r. i z 19 listopada 1937 r.,

- zaświadczenia Państwowego Banku Rolnego Oddział w [...] z 28 lutego 1939 r.,

- wykazu istotnych warunków do układu oraz dane, dotyczące dłużnika (W.W.) i zabezpieczeń, wg stanu na dzień 13 listopada 1935 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku dysponowania przez organ wojewódzki dokumentami urzędowymi określającymi osobę właściciela brak jest podstaw do uwzględnienia przedłożonych przez stronę oświadczeń świadków W. J., M. S. oraz H. M. Takie oświadczenia mogłyby stanowić dowód w sprawie tylko i wyłącznie w sytuacji braku dokumentów urzędowych dotyczących pozostawionej nieruchomości.

Na potwierdzenie stanowiska organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 września 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 905/15, wyroki NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2940/15, z dnia 3 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3066/15 i zaznaczył, że w sytuacji, gdy strona nie przedłożyła dokumentów urzędowych potwierdzających fakt dokonania darowizny przez W.W. na rzecz J. Z. nie można przyjąć, że do takiej czynności prawnej w rzeczywistości doszło. Darowizna całego majątku o powierzchni 316 ha, stanowiącego źródło utrzymania rodziny, na rzecz J. Z. w nagrodę za dobre wyniki w nauce (na co wskazywała skarżąca w toku postępowania) jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym, jak również z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Na taką darowiznę nie może też wskazywać fakt, jak chciałaby strona, że J. Z. objęła opieką swoją matkę po repatriacji, co miałoby być oznaką wdzięczności za dokonane przed wojną przysporzenie majątkowe.

Tym samym w ocenie organu odwoławczego dokonana przez organ I instancji ocena przedłożonych przez stronę zeznań świadków jest prawidłowa. Co prawda świadkowie zeznali, że majątek [...] należał do J. Z. Jednakże w żadnym z oświadczeń nie ma jakiejkolwiek informacji lub wzmianki o W. W., która była właścicielką majątku w latach trzydziestych, również w czasie kiedy świadkowie bywali w [...]. W. J. przebywając w latach 1937 - 1939, M. S. od roku 1937, a H. W. w latach 1935-1936 powinni posiadać wiedzę, do kogo w czasie ich wizyt należał majątek [...]. Informacja ta została wprawdzie podana przez świadka H. W. w zeznaniu z 22 grudnia 2011 r., w którym wskazała, że w 1939 r. właścicielką majątku [...] była W., która przekazała majątek córce J. Z. Informacja ta została jednak podana przez świadka dopiero po ustaleniach Wojewody [...], że właścicielem majątku była W. W. Ponadto, że świadek W. J. w zeznaniu z 29 grudnia 2011 r., oświadczył, że nie interesował się tym i nie wie, czy majątek ten był własnością matki J. Z., czy też matki jej ojca.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że Wojewoda [...] prawidłowo stwierdził, że zeznania świadków są niewiarygodne z uwagi na brak w pierwotnie złożonych oświadczeniach informacji o właścicielce nieruchomości W. W. oraz o przejściu w 1939 r. prawa własności do majątku [...] z W.W. na J. Z.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nieuzasadnionego przyjęcia przez organ I instancji, że świadkowie nie spełniają wymogów z art. 6 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż nie zamieszkiwali w miejscowości [...] lub w miejscowości sąsiedniej Minister zaznaczył, że są one trafne oraz że w przedmiotowej kwestii wypowiedział się już WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2856/13. Za zasadny organ uznał ponadto zarzut naruszenia art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepowiadomienie stron o terminie przesłuchania świadka W. J. Jednakże - w ocenie Ministra - nawet uwzględnienie zarzutów skarżącej w tym zakresie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji Wojewody [...], gdyż zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe potwierdzają, że to W. W. była właścicielką majątku [...] o powierzchni 316,8250 ha. Ponadto W. J. zmarł, co uniemożliwia ponowne przesłuchanie świadka.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej w odwołaniu kwestii czy spadkobiercom W.W. i J. Z. przysługują dwie rekompensaty organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie istniało odrębne gospodarstwo rolne o powierzchni 15 ha, o jakim jest mowa w orzeczeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z 9 kwietnia 1947 r., brak jest bowiem dowodów świadczących o wydzieleniu z majątku [...] gospodarstwa o powierzchni 15 ha i przeniesieniu jego własności na rzecz J. Z. Ponadto dowód w postaci orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, jako potwierdzający stan pozostawionego majątku na moment jego pozostawienia, a nie na dzień 1 września 1939 r., nie może zostać uznany jako dowód w sprawie potwierdzający tytuł własności do pozostawionej nieruchomości na dzień 1 września 1939 r. Twierdzenie takie jest zgodne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2727/20.

W świetle powyższego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że Wojewoda [...] potwierdził stronom prawo do rekompensaty prawidłowo uznając, że właścicielem pozostawionej nieruchomości była W. W. Zdaniem organu odwoławczego organ wojewódzki umożliwił stronom uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzję wydał po ustaleniu stanu faktycznego dotyczącego pozostawienia spornej nieruchomości, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. W prowadzonym postępowaniu nie zostały zatem naruszone ogólne zasady postępowania wyrażone w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

D. B. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. art. 12 w zw. z 138 § 1 k.p.a., organ II Instancji orzekł bowiem reformatoryjnie w sprawie, w której winien był orzec kasacyjnie, w sytuacji, w której sam stwierdził, że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 5 oraz art. 79 § 1 i 2 k.p.a., co skutkowało koniecznością powtórzenia w istotnej części postępowania dowodowego,

2. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak całościowej oceny materiału dowodowego w aspekcie przede wszystkim dowodów wskazujących na fakt, że właścicielem majątku [...] była J. Z., w tym protokołów przesłuchania przed PUR,

3. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że Minister uznaje za prawidłową dokonaną przez organ I Instancji ocenę przełożonych przez stronę zeznań świadków, w sytuacji w której zarówno organ I jak i II instancji odstąpił od analizy i oceny ich wiarygodności oraz całkowicie pominął w ocenie wiarygodności protokół przesłuchań przed PUR. Organ II instancji jednocześnie przyjął ustalenia organu I Instancji dotyczące oceny dowodów za własne oraz uznał zasadność odwołania, w zakresie, w którym kwestionowano "nieuznanie zeznań za dowód", co powoduje, że niemożliwa jest ocena, co organ w stosunku do wiarygodności i ważności zeznań świadków ostatecznie przyjął.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 20 maja 2022 r. stanowisko w sprawie przedstawili uczestnicy postępowania L. S. oraz I. S. wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, wobec czego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 czerwca 2021 r. nr DAP-WOSR-7280-66/2021/MK utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 1 kwietnia 2021 r. nr SPN.IV.7541.11.2016 potwierdzającą L. S., I. S., D. B., A. Z., J. Z. oraz L. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątku [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...], obecnie [...].

Na wstępie Sąd zaznacza, że wszystkie okoliczności, za wyjątkiem ustalenia kręgu osób uprawnionych do otrzymania wnioskowanego prawa, są w niniejszej sprawie bezsporne.

Przedmiotem sporu pozostaje jedynie kwestia czy w dacie relewantnej dla rozpoznania sprawy właścicielką spornej nieruchomości zabużańskiej była ujawniona w dokumentach W. W. czy też jej córka J. Z.

Skarżąca zarzuca, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania dowodowego uznając, że właścicielką majątku była W. W., z pominięciem zeznań świadków i protokołu przesłuchania przed PUR z których wynika, że właścicielką omawianej nieruchomości ziemskiej była J. Z., która otrzymała ją od matki w drodze darowizny.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zwłaszcza dokumentów urzędowych potwierdzających stan własnościowy nieruchomości, prowadzi, zdaniem Sądu, do wniosku, że ustalenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania prawa do rekompensaty nastąpiło zgodnie z prawem. Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne oraz oceny prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytaczania w tym miejscu uzasadnienia.

Organy administracji stanęły na stanowisku, że brak jest wystarczających dowodów potwierdzających dokonanie przez W.W. wspomnianej wyżej darowizny na rzecz córki J. Z. Sąd pogląd ten podziela.

Artykuł 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawie do rekompensaty nakazuje dołączyć do wniosku o potwierdzenie wnioskowanego prawa dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza granicami RP, ich rodzaju i powierzchni. Zgodzić się zatem należy z organem, że prawo własności pozostawionych nieruchomości powinno być wobec tego prawidłowo wykazane. Dowody, o których mowa w ww. przepisie, wymienia ust. 4 art. 6, wskazując urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także pozyskane z archiwów państwowych Republiki [...], [...], Federacji [...], [...] lub innych państw, zaś w przypadku braku tych dokumentów ust. 5 przewiduje, że mogą to być oświadczenia dwóch świadków złożone w warunkach wymaganych tym przepisem.

Sąd zauważa, że zestawienie tych przepisów, tj. ust. 4 i 5 art. 6 pozwala na wyciągniecie wniosku, że ustawa pierwszeństwo daje dokumentom urzędowym, a dopiero w razie ich braku oświadczeniom świadków, złożonym pod określonymi rygorami.

Ust. 4 art. 6 nie wymienia dowodów enumeratywnie, a tylko stwierdza, że mogą to być w szczególności dokumenty w nim wskazane. Z art. 6 ust. 4 i 5 nie można zatem wyprowadzić wniosku, że wykluczone jest w postępowaniu dotyczącym realizacji prawa do rekompensaty przeprowadzenie dowodów innych, aniżeli wymienione w tych przepisach, a przewidzianych w k.p.a. Dowody te mają jednak pierwszeństwo przed innymi, ich złożenie jest wystarczające do wykazania przesłanki prawa własności nieruchomości dla celu potwierdzenia prawa do rekompensaty, a tym samym zamykające postępowanie w tym zakresie.

W sprawie niniejszej organ zgromadził dokumenty urzędowe w postaci:

- zbioru dokumentów księgi wieczystej dóbr ziemskich [...] Nr hip. [...] wraz z księgą hipoteczną Nr hip. [...] dóbr ziemskich [...],

- dowodu ubezpieczeniowego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych nr [...] z dnia 4 listopada 1935 r. oraz 6 listopada 1935 r., pochodzące z akt Państwowego Banku Rolnego Oddział w [...], w którym wymienione są zabudowania majątku [...],

- zaświadczenia Strefowego Archiwum Państwowego w [...] z [...] stycznia 2012 r. nr [...], z którego wynika, że w roku 1929 r. W. W. w majątku [...], gmina [...], powiat [...], posiadała 316 ha ziemi, z czego w użytkowaniu rolnym 235 ha (z zaświadczenia tego wynika również, że W. W. była właścicielką majątku [...], także w 1938 r.),

- wyciągu z wykazu hipotecznego Nr hip. [...] dóbr ziemskich [...] z 13 października 1933 r., z którego wynika, że W. W. była właścicielem nieruchomości o powierzchni 316 ha 8250 m², położonej w [...],

- zaświadczenia o nieruchomości W.W. z [...] listopada 2015 r. Nr [...], zgodnie z którym W. W., wg akt z lat 1928 -1939 r., posiadała 253 ha ziemi, w tym 153 ha użytków rolnych i 100 ha lasu,

- dokumentu z Księgi Hipotecznej Nr [...] Dworu w [...], tj. wpis w dziale II z 6 maja 1927 r., wpis w dziale III z 12 lutego 1937 r., oraz wpis w dziale IV także z 12 lutego 1937 r.,

- wniosku Wydziału Kredytu Długoterminowego Oddziału Państwowego Banku Rolnego w [...] z 17 lutego 1937 r. i z 19 listopada 1937 r.,

- zaświadczenia Państwowego Banku Rolnego Oddział w Wilnie z 28 lutego 1939 r.,

- wykazu istotnych warunków do układu oraz dane, dotyczące dłużnika (W.W.) i zabezpieczeń, wg stanu na dzień 13 listopada 1935 r.

W przypadku twierdzeń strony co do kwestii skutecznego przeniesienia prawa własności nieruchomości z W. W. - ujawnionej właścicielki hipotecznej (wykazanej także w innych dokumentach urzędowych) na inną osobę, w tym przypadku J. Z., konieczne było udokumentowanie powyższego w sposób prawem przewidziany.

Zauważyć należy, że na ziemiach wschodnich zaboru rosyjskiego, czyli na tak zwanych [...], zarówno w okresie zaborów, jak i w dwudziestoleciu międzywojennym obowiązywały przepisy o darowiźnie które skuteczność umowy darowizny uzależniały od zachowania formy aktu pisemnego, gdzie zgodnie z obowiązującymi na [...] przepisami przy nieruchomościach hipotecznych konieczna była forma aktu notarialnego. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że dokument taki nie został do nich dołączony, nie ma także śladu dowodu jego sporządzenia. Na marginesie zatem jedynie podzielić należy stanowisko Ministra, że teza o dokonaniu przez W.W. darowizny na rzecz bardzo młodej i niedoświadczonej życiowo córki ponad 300 - tu hektarowego gospodarstwa, stanowiącego źródło utrzymania rodziny, w zamian za dobre wyniki w nauce musi być uznana za nieracjonalną i niewiarygodną w istniejących okolicznościach sprawy. Z tej samej przyczyny nie mogą być uznane za skuteczne zarzuty skargi odnoszące się do dokonanej przez organ oceny zeznań świadków.

Wbrew zarzutom skargi Sąd akceptuje argumentację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odnośnie oceny dokumentu PUR. Jego treść, co do pozostawionego przez J. Z. gospodarstwa rolnego o powierzchni 15 ha, pozostaje w sprzeczności ze wszystkimi zgromadzonymi w aktach administracyjnych dokumentami własnościowymi z których jednoznacznie wynika, że jedyną właścicielką spornej nieruchomości była W. W. Zdaniem Sądu treść dokumentu PUR odnośnie powierzchni pozostawionego majątku podyktowana była, jak w bardzo wielu analogicznych sprawach, obawą repatriantów przed prześladowaniem ich jako " obszarników".

Stwierdzić zatem należy, że organ wydał zaskarżoną decyzję opierając rozstrzygnięcie na materiale dowodowym zgromadzonym w toku prowadzonego przez wiele lat postępowania. Decyzja zawiera rzetelną i rzeczową ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, z wyszczególnieniem każdego dowodu i z odniesieniem się do każdego z nich w kontekście całokształtu okoliczności sprawy.

Analiza przedstawionej argumentacji organu prowadzi do wniosku, że organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. W związku z powyższym podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa Sąd uznał za nieuzasadnione.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.