Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1541/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi IK na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 14 sierpnia 2019 r. IK (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jej niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – ZK.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Organ I instancji ustalił, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] ZK na stałe zaliczono do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność matki skarżącej istnieje od 27 roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 27 sierpnia 2012 r. Wobec powyższego, skoro niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 roku życia, bądź 25 roku życia w przypadku uczęszczania do szkoły lub szkoły wyżej, to w realiach opisywanej sprawy zachodzi negatywna przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.". ZK pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż – TK nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i dlatego zachodzi negatywna przesłanka wskazana w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2020 r. II SA/Rz 192/20 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]

Sąd wskazał, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznano za niekonstytucyjny, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na datę powstania niepełnosprawności. Prawidłowo Kolegium uznało, że na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie można było odmówić przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Kolegium, które że zachodzi negatywna przesłanka do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w powyższym przepisie. Przepis ten, w ocenie Sądu, rozumiany celowościowo, umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek – nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niego i od jego woli. Te "obiektywne przyczyny" powinny być przede wszystkim związane z wiekiem lub stanem zdrowia współmałżonka, a nie z innymi okolicznościami, jak na przykład wyprowadzenie się z domu współmałżonka osoby wymagającej opieki.

Sąd podniósł, że wątpliwości budzi oświadczenie TK z dnia 5 grudnia 2019 r., że stale zamieszkuje w [...], a adres [...] jest tylko i wyłącznie adresem jego zameldowania. Oświadczenie to nie zostało złożone w obecności pracownika organu administracji prowadzącego postępowanie i budzi ono wątpliwości wobec twierdzeń skarżącej, że rodzice od ponad 30 lat pozostają w "nieformalnej separacji", od tego też czasu nie utrzymują żadnych kontaktów, a jednocześnie posiadają przez ten okres wspólne zameldowanie, które winno odzwierciedlać rzeczywisty stan przebywania konkretnej osoby. Nadto obowiązek wymeldowania dotyczy osoby opuszczającej dotychczasowe miejsce pobytu, stąd też stan zdrowia matki skarżącej nie może być – jak twierdzi skarżąca – przeszkodą w wymeldowaniu TK. Wyjaśnienie tej kwestii nie jest obojętne przy ustalaniu obiektywnej możliwości sprawowania przez niego opieki nad ZK, a więc wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego. W zebranym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek dowodów odnoszących się do sytuacji materialnej TK, a w szczególności czy uniemożliwia mu wypełnianie we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego. W sytuacji ustalenia (wspartego dowodowo), że nie jest on obiektywnie zdolny tego obowiązku wypełnić, możliwość zrealizowania opieki niepełnosprawnej osobie przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności winna zostać ponownie, w uzupełnionym materiale dowodowym, oceniona.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r. I OSK 2103/20 oddalił skargę kasacyjną Kolegium. Zdaniem NSA, przy rekonstrukcji normy prawnej będącej materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia należy dojść do przekonania, że sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim przez inną osobę niż małżonek, lecz obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym, w szczególności przez dziecko niepełnosprawnego małżonka, nie wyłącza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę. Przyznanie tegoż świadczenia możliwe jest także w sytuacji, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny tego obowiązku wypełnić, a opiekę tą – niejako w zastępstwie małżonka – sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. Tym samym pozostawanie w związku małżeńskim będzie stanowić tylko wtedy przeszkodę w przyznaniu świadczenia, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. winien być zatem rozumiany w ten sposób, że normuje sytuację, w której o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, pozostającą w związku małżeńskim, ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r., niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji. Nie eliminuje to konieczności wykładania tego przepisu zgodnie z Konstytucją RP również w stosunku do osób spełniających kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a), niebędących małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2019 r. i jednocześnie odmówiło przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ odwoławczy podał, że realizując wskazania WSA w Rzeszowie i NSA, zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie materiału dowodowego oraz przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem skarżącej i męża niepełnosprawnej. W jej wyniku ustalono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że TK nie jest w stanie z przyczyn zdrowotnych sprawować opieki nad niepełnosprawną żoną. Przyczyny braku opieki związane są natomiast z brakiem porozumienia, co do wspólnej przyszłości oraz zamieszkiwaniem TK z inną partnerką życiową w miejscu innym niż miejsce zamieszkania niepełnosprawnej. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że obowiązek alimentacyjny TK wyprzedza obowiązek alimentacyjny skarżącej, będącej zstępną niepełnosprawnej. W realiach opisywanej sprawy zachodzi zatem negatywna przesłanka do przyznani skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, IK wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że w realiach opisywanej sprawy mąż niepełnosprawnej może obiektywnie sparować opiekę nad małżonką. Skarżąca podkreśliła, że małżonkowie zamieszkują osobno i nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów od 30 lat. Relacje pomiędzy nimi w żadnym wypadku nie pozwalają przyjąć, że małżonkowie w chwili obecnej mogą być dla siebie wsparciem. Rozpatrując sprawę Kolegium całkowicie pominęło te okoliczności i przyjęło, że TK ma faktyczną możliwość sprawowania opieki nad żoną.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko z przyczyn wywiedzionych w skardze, lecz również i tych, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Kontrolowana w tym postępowaniu decyzja Kolegium została wydana po wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2103/20, który oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniesioną od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 192/20 o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na zastosowanie literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a) u.ś.r.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08 dostępny w cbosa). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno, co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10 cbosa). Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ (sąd) nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (sądem). Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu.

Uchybienie obowiązkowi przyjęcia oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku i niezastosowanie się do wynikających z niej wskazań stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym lub orzeczenia wydanego w kolejnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jest to naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 153 p.p.s.a. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

WSA w Rzeszowie w ww. wyroku (str. 5) stwierdził, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. In fine Sąd przyjął, że przepis ten celowościowo wykładany umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnej w związku ze sprawowaniem nad nią opieki, nawet jeśli niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale tylko wówczas, gdy drugi małżonek - nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - nie może sprawować tej opieki z przyczyn obiektywnych niezależnych od niego i od jego woli. Te obiektywne przyczyny powinny być przede wszystkim związane z wiekiem stanem zdrowia współmałżonka, a nie innymi przyczynami jak wyprowadzenie się z domu współmałżonka. Opowiadając się za wykładnią celowościową NSA stwierdził, że nietrafny okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego. NSA podał, że uwzględniając cel i istotę świadczenia pielęgnacyjnego, które przysługuje nie osobie wymagającej opieki, ale osobie, która tą opiekę sprawuje, rezygnując z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał organom administracji podstaw do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w niniejszym przepisie. Naruszenie art. 7 k.p.a., a także zasad postępowania dowodowego (art. 75 k.p.a. i nast.) doprowadziło do wydania decyzji na postawie niepełnego i należycie nieocenionego materiału dowodowego.

Stwierdzenie przez WSA w Rzeszowie naruszenia prawa procesowego przez organy orzekające spotkało się z aprobatą NSA, gdyż zarzuty skargi kasacyjnej zostały uznane za nietrafne. NSA uznał, że rolą organów będzie rzetelne wyjaśnienie obiektywnej niemożności sprawowania opieki przed rozpatrzeniem zasadności wniosku, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawidłowo zrekonstruowanej normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. W dotychczasowym postępowaniu kwestia ta fragmentarycznie była badana i nie dała odpowiedzi na pytanie, czy z uwagi na miejsce zamieszkania, wiek, niepełnosprawność małżonków, a także zakres i ciężar obowiązków związanych z opieką nad niepełnosprawną żoną, współmałżonek jest w stanie taką opiekę sprawować.

Z powyższych uwag wynika, ze kwestią zasadniczą dla niniejszej sprawy jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia sytuacji męża skarżącej w przedmiocie wykazania obiektywnej niemożności sprawowania opieki przez współmałżonka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przeprowadziło postępowanie wyjaśniające, ale rezultaty tego postępowania prowadzą do wniosku, że nadal nie została prawidłowo ustalona obiektywna niemożność sprawowania opieki przez współmałżonka. Organ ustalił, że TK jest zameldowany nadal zameldowany przy ul. [...] i niedopełniano obowiązku wymeldowania. Faktycznie TK zamieszkuje w [...], gdzie nie jest zameldowany nawet na czas określony, ponieważ jego syn, który jest właścicielem budynku nie wyraził zgody. Okoliczności związane z zamieszkiwaniem i realizacją obowiązku meldunkowego nie są tymi okolicznościami sprawy, które miałyby decydujący wpływ na sprawowanie osobistej opieki. W orzecznictwie wypracowano jednolity pogląd, że do sprawowania opieki przez osobę uprawnioną nie jest wymagane wspólne zamieszkiwanie, ale faktyczne sprawowanie opieki. Materiał dowodowy, jako osobę sprawującą opiekę nad ZK wskazuje ich córkę IK zamieszkująca razem z matką w [...], co Kolegium oceniło, jako realizację obowiązku dziecka pomocy rodzicom, wynikającego z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kolegium wykluczyło przyczyny zdrowotne TK, gdyż ten dysponuje tylko umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co jest nie niweczy możliwości sprawowania opieki.

Kolegium nie dało też możliwości wypowiedzenia się bratu skarżącej, który również mógł być przesłuchany w charakterze świadka.

Z akt administracyjnych, a to już z oświadczenia skarżącej z dnia 4 listopada 2019 r. (złożonego pod odpowiedzialnością karną) wynika, że małżonkowie K pozostają od 35 lat w nieformalnej separacji. Okoliczność ta była podniesiona też w odwołaniu z dnia 26 listopada 2019 r. Z protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 25 maja 2021 r. i przesłuchania, jako świadka TK wynika, że nie sprawuje opieki nad żoną, gdyż nie chciała go znać i widzieć. On sam też nie chce jej widzieć, nie wchodzi do mieszkania z córką spotyka się pod blokiem. W piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. do Kolegium, skarżąca poinformowała, że w dniu 30 lipca 2021 r. do Sądu Okręgowego w [...] ZK złożyła pozew o rozwód przeciwko TK. Skarżąca do skargi dołączyła kopię pozwu sporządzonego przez fachowego pełnomocnika.

Kwestia relacji małżonków, to jest ponad 30 - letnia separacja faktyczna, potwierdzona ostatecznie złożeniem pozwu o rozwód przez ZK została całkowicie pominięta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. Zdaniem Sądu jest to istotny element stanu faktycznego sprawy, który musi być oceniony w kontekście normy prawnej wyłożonej przez NSA, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. stwarza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku, gdy jeden z małżonków nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale nie może tej opieki sprawować z przyczyn niezależnych od niego i od jego woli. Istniejące relacje małżonków, które są relacjami negatywnymi i utrwalonymi od lat zawierają się w zbiorze przyczyn, które w orzecznictwie nazwano obiektywnie niezależnych. Relacje małżonków względem siebie zostały już dawno utworzone, a obecnie sfinalizowane w pozwie o rozwód. Dlatego związek małżeński państwa K należy traktować tak jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Trudno zatem upatrywać w osobie TK opiekuna nad niepełnosprawną żoną. Dodać trzeba, że zwrot "przyczyny obiektywnie niezależne" od woli współmałżonka, co do możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym małżonką, są pojęciem wytworzonym przez orzecznictwo sądów administracyjnych i nie mogą być postrzegane, jako zamknięty krąg przypadków, które są przyporządkowane tylko do danej sprawy i indywidualnie ustalonego stanu faktycznego, do którego należy stosować zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. to jest zasadę pogłębiania zaufania obywateli.

Nadal zatem za przedwczesną należy uznać odmowę skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nad niepełnosprawną matką.

Przedstawione naruszenia należy zakwalifikować, jako naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność sprawy została udowodniona. W tym zakresie postępowanie wyjaśniające przeprowadzone po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego okazało się niewystarczające, co zostało wyżej opisane.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium wystąpi do skarżącej o przedłożenie kopii ww. pozwu o rozwód i zastosuje się do wskazań i oceny prawnej wynikającej z uzasadnienia wyroku.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.