Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 815/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3 , 3a
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: arrt. 77 par. 1, art. 7, art. 80, art. 107 par.1, 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...]nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...]. nr [...] odmawiającą Z.O. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Zakład ustalił, że od 31 października 1991 r. Z. O. prowadził pozarolniczą działalność w zakresie produkcji konstrukcji metalowych i ich części. Przy jej wykonywaniu zatrudniał pracowników. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą był obowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie własne i za zatrudnionych pracowników. Ponieważ obowiązku tego nie dopełnił, na koncie rozliczeniowym przedsiębiorcy, prowadzonym przez Inspektorat ZUS

w O., powstało zadłużenie. Wnioskiem z 16 stycznia 2015 r., doprecyzowanym 2 marca 2015 r., zobowiązany zwrócił się o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek. Decyzją z [...]. nr [...] Zakład odmówił Z. O.. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Pismem z 2 kwietnia 2015 r. zobowiązany wniósł

o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że nigdy nie korzystał z żadnej pomocy państwa. Nawet wtedy gdy nie otrzymywał zapłaty za wykonywane w ramach zawartych umów i kontraktów zlecenia, regulował swoje zobowiązania wobec ZUS, urzędu skarbowego i inne. Na potwierdzenie przytoczył fakty, których nie podał

w pierwotnym wniosku o umorzenie, ponieważ miały miejsce we wcześniejszym okresie, tj. w 2004 r., kiedy to na skutek upadłości firmy T.-S.

w S. nie odzyskał od niej należnych 205 tys. zł za wykonane prace. Natomiast w 2012 r. na skutek upadłości układowej swojego klienta firmy "P." Sp. z o.o. w K. zamiast należnych 162 043,25 zł uzyskał w ramach układu tylko 60.000 zł. Stwierdził, że za każde odzyskane pieniądze regulował płatności firmowe. Wnioskodawca wskazał, że straty jakie poniósł wynoszą ogółem

2.338.230,82 zł, z czego straty poniesione przez O. to kwota 1.855.126 zł, nadpłata na rzecz państwa, pomimo strat z tytułu VAT to kwota 343.954,08 zł, na rzecz ZTJS to kwota 139.150,74 zł. W uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca nadesłał dokumenty szczegółowo wymienione

w uzasadnieniu decyzji.

Zakład wskazał, że zasady umarzania należności zostały uregulowane

w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(j.t. Dz.U.2013.1442), dalej zwana "u.s.u.s." Zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 tej ustawy, podstawowym warunkiem umożliwiającym umorzenie jest całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, która zachodzi w okolicznościach określonych w tym przepisie. Jednocześnie, stosownie do art. 28 ust. 3a u.s.u.s, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umarzania tych należności określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U.nr 141.1365), dalej "rozporządzenie".

Zakład stwierdził brak przesłanki całkowitej nieściągalności, ponieważ do przedmiotowego zadłużenia nie wdrożono dotychczas postępowania egzekucyjnego zatem żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku umożliwiającego opłacenie należności z tytułu zaległych składek. Majątkiem takim, w rozumieniu obowiązujących przepisów, jest również dochód z pobieranych świadczeń; emerytalno-rentowych. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z otrzymywanej w ZUS emerytury. Nadto jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym, a także użytkownikiem wieczystym nieruchomości z urządzoną księgą wieczystą, do której Zakład wpisem hipoteki dokonał zabezpieczenia swoich wierzytelności oraz właścicielem i współwłaścicielem pojazdów samochodowych. Nadto wnioskodawca nadal prowadzi pozarolniczą działalność.

W związku z powyższym działanie organu w sprawie umorzenia, ale jedynie składek na ubezpieczenie własne jako płatnika składek będącego jednocześnie ubezpieczonym prowadzone było z uwzględnieniem przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenia, które mają zastosowanie tylko do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia.

Zakład wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone w oparciu

o dokumentację zgromadzoną do wniosku z 16 stycznia 2015 r. oraz do wniosku

z 2 kwietnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia.

Organ ustalił, że w okresie ostatnich trzech lat uzyskał dochód z tytułu prowadzenia działalności w wysokości 24.776,34 zł w 2012 r. przy przychodzie 4.065.939,35 zł, w 2013 r. - 2.091,05 zł przy przychodzie 434,552,45 zł, w 2014 r. 1634,39 zł przy przychodzie 114.626,97 zł. Na skutek niewywiązywania się klientów ze zobowiązań, przedsiębiorstwo znalazło się w trudnej sytuacji finansowej.

W 2014 r. łączne zobowiązania firmowe, wyniosły 1.726.894,59 zł. Postanowieniem

z 9 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kielcach ogłosił upadłość prowadzoną przez likwidację majątku przedsiębiorstwa strony. Następnie postanowieniem

z 9 października 2013 r. Sąd określił, że upadłość prowadzona będzie z możliwością zawarcia układu. Postanowieniem z 3 grudnia 2014 r. Sąd zatwierdził układ zawarty pomiędzy upadłym, a wierzycielami. Wnioskodawca wykazał, że wierzytelności powstałe w związku z prowadzoną działalnością obecnie wynoszą 1.548.572,36 zł. Ustalono ponadto, że przedsiębiorstwo posiadało wierzytelności, których nie udało się odzyskać wskutek upadłości dwóch firm. Organ stwierdził, że powyższe świadczy o tym, że przedsiębiorstwo rzeczywiście posiadało problemy finansowe z klientami, którzy nie wywiązywali się ze swoich zobowiązań, ale nie można uznać tych argumentów za nowe okoliczności w sprawie. Stanowią one jedynie przyczynę posiadanych zobowiązań przedsiębiorstwa strony skutkujących ogłoszeniem upadłości firmy. Wskazanie przyczyn powstania zadłużenia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż istotą postępowania umorzeniowego jest stwierdzenie istnienia zadłużenia, za powstanie którego jest odpowiedzialny płatnik składek.

Zakład ustalił ponadto, że głównym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest pobierane z ZUS świadczenie emerytalne, którego wysokość do 28 lutego 2015 r. wynosiła 2994,85zł netto zaś po waloryzacji od 1 marca 2015 r. wynosi 3023,61 zł netto. Wnioskodawca zamieszkuje z żoną, która również pobiera świadczenie emerytalne, którego wysokość wynosiła 1775,77 zł brutto (wg stanu na 03/2015 r.), na skutek potrąceń w kwocie 443,94 zł, do wypłaty pozostawała kwota 1036,01 zł. Natomiast z uwagi na ustanie potrąceń, kwota świadczenia od maja 2015 r. wynosi 1479,95 zł netto miesięcznie. Małżeństwo posiada ustrój rozdzielności majątkowej. Według oświadczenia rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem w kwocie

730 zł miesięcznie, w tym 530 zł z tytułu miesięcznych opłat oraz 200 zł z tytułu kosztów związanych z leczeniem. Wnioskodawca posiada zobowiązania z tytułu umowy o kredyt z GE Money Bank S.A. udzielony na okres od 25 września 2009 r. do 25 września 2017 r. w wysokości 36.842,11 zł. Strona przedłożyła również umowę z Bankiem BPH S.A. o wydanie płatniczej karty kredytowej oraz o udzielenie limitu kredytowego.

W zakresie sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy Zakład ustalił, że w okresie od 20 do 27 lutego 2015 był hospitalizowany w związku z operacją usunięcia kamienia

z moczowodu. Ponadto strona leczy się z powodu przewlekłej choroby nerek, cukrzycy oraz nadciśnienia. Wnioskodawca jest współwłaścicielem, na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, nieruchomości położonej

w S. o powierzchni 0,2755 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w T.-S.

o powierzchni 0,39 ha zabudowanej wiatą i garażem, na której ustanowiono hipotekę umowną zwykłą na kwotę 150.000 zł z tytułu udzielonego kredytu, hipotekę umowną kaucyjną na kwotę 100.000 zł z tytułu udzielonego kredytu oraz hipotekę przymusową zabezpieczająca spłatę należności z tytułu składek. Wnioskodawca jest również współwłaścicielem samochodu Honda Accord 2.0 z 2003 r. o średniej wartości rynkowej około 19.600 zł, właściciel samochodu osobowego Mitsubishi Galant 2.5 z 1999 r. o średniej wartości rynkowej około 7600 zł, samochodu ciężarowego FS Lublin z 1997 r. o średniej wartości rynkowej około 1560 zł oraz naczepy PANAVNV35 z 2005 r.

W ocenie Zakładu brak jest przesłanek do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3 a i 3b u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia W przypadku wnioskodawcy nie wystąpiły sytuacje drastyczne związane ze szkodami poniesionymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia (powstałego z przyczyn obiektywnych, niezależnych od dłużnika) mającego wpływ na możliwości płatnicze dłużnika i możliwości pozyskiwania dochodów. Wprawdzie jako przyczynę powstania zaległości w opłacaniu składek podano brak możliwości wyegzekwowania swoich należności od dłużników, ale prowadzenie działalności rodzi przecież ze sobą szeroko rozumiane ryzyko gospodarcze i niezasadnym jest jego przenoszenie na państwo. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał także wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie wykazał również, że spłata zadłużenia pozbawi jego rodzinę zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Łączna kwota pobieranych przez małżonków świadczeń emerytalnych wynosi 4503,56 zł i ponad dwukrotnie przewyższa miesięczną kwotę minimum socjalnego określoną przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego na 1789,76 zł. Wg wskaźników Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych minimum socjalne uwzględnia zarówno opłaty za mieszkanie jak i żywność, edukację, kulturę i rozrywkę, ochronę zdrowia, higienę osobistą , transport i łączność oraz pozostałe wydatki. Wprawdzie poza zadłużeniem w ZUS strona posiada zobowiązanie kredytowe, które spłaca w ratach i które zapewne stanowi obciążenie finansowe, ale trudno oczekiwać aby ZUS zrezygnował ze swoich wierzytelności, które są wierzytelnościami publicznoprawnymi i godził się na zaspokajanie przez zobowiązanego wierzytelności cywilnoprawnych. Nadto stan majątkowy strony,

tj. współwłasność i wieczyste użytkowanie nieruchomości oraz posiadane środki transportu nie pozwalają na rozpatrywanie jej sytuacji w kategoriach ubóstwa i czy też zagrożenia egzystencji.

Na powyższą decyzję Z. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o rozpatrzenie wniosku i przychylne ustosunkowanie się do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległych składek.

W uzasadnieniu skargi Z. O. wskazał, że powodem niemożności wywiązania się z zaległości wobec ZUS jest brak zapłaty należności przez jego dłużników, co chronologicznie i szczegółowo przedstawił. Podkreślił przy tym, że nigdy nie korzystał z pomocy państwa. Niezależnie od powyższego w czerwcu

2010 r. firma skarżącego w T. S. została zalana podczas powodzi

i skarżący nie uzyskał żadnej pomocy ponieważ siedziba firmy mieści się w woj. Świętokrzyskim, a zalany oddział w podkarpackim.

Skarżący wskazał, że uczciwie zakłada się, że ZUS zapłaci się później po zapłacie przez klienta łącznie z odsetkami. Często się to zdarza, ale zawsze się spłaca. W ocenie skarżącego gdyby w 2012 r. państwo zadbało o zapłatę podwykonawcom wcześniej tzn. realizowana byłaby taka kolejność, że generalny wykonawca otrzymywałby zapłatę po wykazaniu, że podwykonawca otrzymał zapłatę to mniej byłoby takich przypadków jak skarżącego. Strona nie rozumie dlaczego przy wykazanych stratach brak jest dla niej zrozumienia i pomocy. Przecież widać

z rachunków, że pieniędzy tych nie otrzymał i nie roztrwonił. Zakład przecież wie, że skarżący jest w upadłości układowej i musi sprostać wierzycielom przedsiębiorcom, którzy z zasady przerywają układ gdy coś jest nie w zgodzie z układem i w ogóle brakuje na wszystko łącznie z zaopatrzeniem w materiały produkcyjne. Skarżący zatrudniał obywateli Polski od 1991 r., płacił za pracę i odprowadzał składki ZUS, podatki i inne opłaty państwu a teraz nie ma znikąd pomocy. Jednocześnie skarżący przedstawił w formie tabelarycznej zestawienie strat jego firmy i środków wpłaconych Państwu (ZUS i VAT).

W odpowiedzi na skargę Zakład podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – j.t. Dz.U.2012.270 ze zm., określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS,

w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy

z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(j.t. Dz.U.2000.98.1071 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, dalej jako u.s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy też wskazać, że stan faktyczny ustalony przez ZUS znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Organ prawidłowo wskazał na podstawę materialnoprawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, tj. art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy również należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia. Są nimi w szczególności sytuacje gdy:

1. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Powołana regulacja nie ma jednak zastosowania do składek na ubezpieczenie za zatrudnionych pracowników, co organ prawidłowo podniósł.

W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły brak przesłanek uzasadniających umorzenie należności skarżącego. Ustaleń tych dokonały w wyniku przeprowadzonego postępowania.

Oceniając postępowanie organów należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 K.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dążąc do załatwienia sprawy organ zobowiązany jest też mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Dokonując tych czynności organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 K.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie

z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności, z uwzględnieniem znaczenia

i wartości dowodów.

Sąd stwierdził, że organy wypełniły obowiązki wynikające z powołanych regulacji. Kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi. ZUS zabezpieczył bowiem swoje wierzytelności na nieruchomości położonej w Tarnobrzegu Sobowie, której wnioskodawca jest wieczystym użytkownikiem. Powyższe oznacza, że organy mogą skutecznie dochodzić swoich należności w drodze postępowania egzekucyjnego

z nieruchomości w przypadku braku innych możliwości zaspokojenia. Skarżący uzyskuje również dochód w postaci emerytury oraz posiada majątek, którym jest nieruchomość położona w S., zabudowana budynkiem mieszkalnym, dwa samochody osobowe, samochód ciężarowy i naczepa.

Sąd stwierdził ponadto, że ustalenia organu w zakresie braku przesłanek określonych w rozporządzeniu, są także prawidłowe.

Organy przeprowadziły postępowanie w wyniku, którego ustaliły sytuację finansową, rodzinną, zdrowotną skarżącego i przedstawiły ją w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organy dokonały prawidłowej oceny stwierdzając, że sytuacja materialno bytowa zobowiązanego nie może być rozpatrywana w kategoriach ubóstwa i zagrożenia egzystencji. Skarżący pozostaje bowiem w gospodarstwie domowym z żoną. Oboje nie mają na utrzymaniu innych osób. Małżonkowie utrzymują się z otrzymywanych miesięcznie świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 4503,56 zł. Po poniesieniu podstawowych wydatków związanych z codzienną egzystencją (wyżywienie, utrzymanie, leczenie itp.), rodzinie pozostają do dyspozycji wolne środki. Wpływu na ocenę możliwości płatniczych skarżącego nie mają natomiast posiadane przez niego zobowiązania

z tytułu kredytów. W tym zakresie należy wskazać, że rozpatrując wniosek

o umorzenie należności publicznoprawnych organ nie może przyznać prymatu zobowiązaniom cywilnoprawnym. Obowiązek spłaty należności cywilnoprawnych nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej spłatę zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W szczególności spłata kredytu nie może mieć pierwszeństwa w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych. Decyzja o zaciągnięciu kredytu powinna być przemyślana

i uwzględniać rzeczywiste możliwości finansowe kredytobiorcy.

Dla oceny przesłanek umorzenia należności składkowych istotne również jest, że skarżący posiada majątek w postaci współwłasności i wieczystego użytkowania nieruchomości, środków transportu oraz wierzytelności (1.548.572,36 zł). Należy również podzielić ocenę Zakładu, że wykazywane przez skarżącego dolegliwości zdrowotne nie są tego rodzaju, o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia,

tj. nie uniemożliwiają mu uzyskiwania dochodu. Fakt, że skarżący cierpi na pewne schorzenia nie oznacza, iż automatycznie uniemożliwiają mu one pracę. Skarżący nadal bowiem prowadzi działalność gospodarczą.

Powołane z kolei i szeroko omówione przez skarżącego przyczyny powstania zaległości związane są z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i dotyczą wielu przedsiębiorców. Nie mogą one stanowić jedynego uzasadnienia dla przyznania ulgi i być przenoszone na całe społeczeństwo. Uwzględnienie żądania umorzenia składek powstałych z związku z działalnością gospodarczą powodowałoby, że ryzykiem gospodarczym oraz ewentualnymi niepowodzeniami biznesowymi osoby zobowiązanej do uiszczania składek zostaliby obciążeni pozostali płatnicy, regulujący terminowo swoje zobowiązania względem ZUS. Wobec powyższego, organ zasadnie przyjął, że granicę dla decyzji o umorzeniu należności

z tytułu składek stanowi kolizja z interesem społecznym. Interes społeczny to bowiem obowiązek Zakładu do działania uwzględniającego interesy funduszy ubezpieczeniowych, którymi zarządza. Umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ma i musi mieć charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest ich uregulowanie.

Powyższe ustalenia doprowadziły organy do wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia należności skarżącego zarówno na podstawie art. 28 ust. 2, 3 jak i art. 28 ust. 3a u.s.u.s w zw. § 3 ust. 1 rozporządzenia. Sąd stwierdził, że tak dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie jest dowolna i nie wychodzi poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a.

Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych w sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności ("może umorzyć"). Do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi więc po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek i przejawia się ono w tym, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi.

Ustosunkowując się do wniosku skargi o umorzenie należności należy wskazać, że sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających

z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu.

W niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności decyzji, Sąd stwierdził, że przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 K.p.a. i znajdują odzwierciedlenie

w uzasadnieniach obu decyzji. Tym samym, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, odmawiając stronie umorzenia przedmiotowych należności.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.