Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 732/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 11a
journal: Dz.U. 2019 poz 122
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Z. na uchwałę Rady Gminy T. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy T. w 2020 roku 1) stwierdza nieważność § 2, § 4, § 5 ust. 2, § 6 ust. 7 załącznika do zaskarżonej uchwały; 2) oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Rada Gminy w T. podjęła w dniu [...] marca 2020 r. uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy T. w 2020 r.",

w brzmieniu stanowiącym załącznik do uchwały. Uchwałę podjęto na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., dalej jako: "u.s.g") oraz art. 11a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm., dalej jako: "ustawa o ochronie zwierzą" lub "u.o.z.").

Pismem z 17 czerwca 2021 r. Prokurator Rejonowy w Z. (dalej jako: "skarżący", "Prokurator"), zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości.

Zarzucając uchwale:

- rażące naruszenie przepisów art. 7 i 94 Konstytucji RP, § 115, § 118 , § 137,

§ 146 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Zasad techniku prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002r. ( Dz. U. nr 100 poz. 908 - dalej ZTP) w zw. z art. 11a u.o.z., poprzez zamieszczenie w niej, w opisanych przepisach uchwały, uregulowań wykraczających poza upoważnienie ustawie, powtórzenie przepisów aktów normatywnych oraz braku precyzyjnego dookreślenie sposobu wykonania zadań nałożonych na gminę na podstawie art. 11 a u.o.z. w szczególności:

1) w załączniku do programu w § 2 wyżej wymienionego programu powtórzono treść przepisu ustawowego art. 4 pkt. 16,17,18 u.o.z., co narusza art. 7 i 94 Konstytucji RP , § 115, § 118 , § 137, § 146 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Zasad techniku prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r. i art. 4 pkt. 16, 17 , 18 cytowanej ustawy,

2) w załączniku do programu w § 6 powtórzono treść przepisu ustawowego art. 11a ust. 2 u.o.z. co narusza art. 7 i 94 Konstytucji RP, § 115, § 118 , §137, § 146 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Zasad techniku prawodawczej z dnia 20 czerwca 2002 r. i art. 11a ust 2 cytowanej ustawy,

3) w załączniku do programu w § 5 wskazano, że wykonawcami programu są oprócz UG w T. - organizacje społeczne, których statutowym działaniem jest przeciwdziałanie bezdomności zwierząt, Policja w zakresie egzekwowanie przestrzegania przepisów o utrzymaniu w czystości i porządku przez właścicieli zwierząt domowych, gabinet Weterynaryjny, co jest sprzeczne z art. 11a ust 4 ustawy o ochronie zwierząt,

4) w załączniku do programu § 6 pkt. 7 wskazano, że odłowione zwierzęta wydane zostaną osobie, która udowodni swoje prawo własności do zwierzęcia pod warunkiem, pokrycia podniesionych przez Gminę kosztów związanych z odłowieniem, opieką weterynaryjna, przewiezieniem i umieszczenie zwierzęcia w schronisku, co jest sprzeczne art. 11a ust. 5 ustawy ochronie zwierząt,

5) w załącznika do programu § pkt. 1 napisano, że koty wolno żyjące nie są zwierzętami bezdomnymi art. 4 pkt. 16 u.o.z.

W uzasadnieniu skarżący podniósł m. in., że przedmiotowa uchwała stanowi akt prawa miejscowego, przytaczając treść art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP. Wyjaśnił także, że zakres regulacji uchwalonego programu wynika z art. 11 a ustawy o ochronie zwierząt który brzmi: 1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.

Stwierdził, iż w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że do skargi prokuratora nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Legitymacja prokuratora do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczona przesłankami materialnoprawnymi.

W dalszej części uzasadnienia odniósł się do postawionych zarzutów, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie swoich argumentów.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w T. wniosła o jej oddalenie ewentualnie w przypadku uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa - stwierdzenie nieważności Uchwały tylko w części, tj. w zakresie przepisów, które naruszają prawo i w pozostałym zakresie oddalenie skargi.

Odniosła się szczegółowo do postawionych zarzutów w skardze, przedstawiając swoje stanowisko.

W podsumowaniu stwierdziła, że niezależnie od powyższego, gdyby nawet uznać zarzuty zawarte w skardze za zasadne - z czym w jej ocenie zgodzić się nie można - to wskazać trzeba, iż wydaje się, że zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały należy uznać za zbyt daleko idący. Skarga zawiera bowiem zarzuty dotyczące tylko kilku pojedynczych przepisów załącznika do Uchwały. Nadto część z nich dotyczy kwestii powtórzenia przepisu ustawowego. Wydaje się zatem, że w tym przypadku należałoby wyeliminować tylko poszczególne, naruszające

w sposób istotny prawo, przepisy Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy T. w 2020 r. Pozostałe

w obrocie prawnym regulacje Programu będą bowiem nadal w pełni realizowały zakres przedmiotowy wyznaczony do uregulowania w ramach aktu prawa miejscowego. Swoje stanowisko Rada poparła orzecznictwem sądów administracyjnych.

Na rozprawie przeprowadzonej w trybie zdalnym Prokurator sprecyzował zarzuty skargi, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, w ten sposób, że zarzut opisany jako drugi w skardze dotyczy § 4 Programu, a nie jak omyłkowo wskazano § 6, zaś zarzut z punktu 5 dotyczy § 7 ust. 1 Programu.

Pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05).

Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego,

a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione

w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2114/11). Powyższy wniosek wynika zarówno z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Tylko przy tym w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej

z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., sygn. II OSK 2498/16).

Podstawą materialnoprawną podjęcia uchwały były w niniejszym przypadku przepisy zawarte w art. 11a u.o.z., zgodnie z którym:

1. Rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.

2. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:

1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;

2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;

3) odławianie bezdomnych zwierząt;

4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;

5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;

6) usypianie ślepych miotów;

7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;

8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.

3. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie.

3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają.

4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt.

5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.

6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania:

1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;

2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;

3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.

8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu.

Analizując zarzuty skargi, Sąd uznał skargę za zasadną wyłącznie w zakresie dotyczącym § 2, § 4, § 5 ust. 2 i § 6 ust. 7 załącznika do zaskarżonej uchwały.

Zatem w odniesieniu do zawartych w programie definicji pojęć "zwierząt bezdomnych", "zwierząt domowych", "zwierząt gospodarskich" oraz "kotów wolno żyjących". Trzy pierwsze z tych definicji stanowią w zasadzie powtórzenie definicji zawartych w art. 4 pkt 16, 17 i 18 u.o.z. Z kolei – ustawa w art. 4 pkt 21 zawiera ponadto definicję zwierząt wolno żyjących (dzikich), która ma charakter ogólny i mieści w sobie także koty wolno żyjące, w związku z czym nie było potrzeby powtórnego definiowania tego pojęcia, zwłaszcza w sposób odbiegający od definicji ustawowej, jak to miało miejsce w tym przypadku. Skoro ustawodawca zdefiniował pojęcie "zwierząt wolno żyjących", a jednocześnie w treści ustawy posługuje się pojęciem "kotów wolno żyjących", oznacza to, że jego intencją nie było odrębne definiowanie tego ostatniego pojęcia i w tej sytuacji nie jest dopuszczalne tworzenie takiej definicji (odnoszącej się do pojęcia ustawowego) w akcie prawa miejscowego. Wynikający z normy art. 11a ust. 2 u.o.z. zakres upoważnienia ustawowego do uregulowania szczegółowej materii programu nie obejmuje swoim zakresem uprawnienia rady gminy do definiowania pojęć ich dotyczących w treści tego programu, zaś brak stosownego upoważnienia w tym zakresie oznacza zakaz powtarzania w nim definicji ustawowych (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 października 2017 r., sygn. II SA/Kr 987/17, wyrok WSA

w Olsztynie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. II SA/Ol 75/18). Takie "powtarzanie" przepisów za innymi aktami prawnymi, wyższego rzędu, pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Ponadto, interpretacja zawartych w programie definicji dokonywana jest w kontekście uchwały, w której je zawarto, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. Definiując w akcie prawnym określone pojęcia prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale także inne znaczenie niż powszechnie przyjęte w innych aktach prawnych. W przypadku zdefiniowania pojęcia ustawowego w programie istnieje więc realna możliwość, że jego interpretacja w oderwaniu od aktu pierwotnego spowoduje zmianę znaczeniowo-prawną danego pojęcia przyjętą w ustawie.

Podobna sytuacja dotyczyła § 4 Programu, w którym Rada zamieściła treść art. 11a ust. 2 pkt od 1 do 8, z pewnymi modyfikacjami, zaznaczając, że są to zadania priorytetowe programu. Sąd uznał, że są to powtórzenia przepisu, co nie powinno mieć miejsca, bowiem stanowi powtarzanie za innymi aktami, w tym przypadku ustawą

o ochronie zwierząt.

Z tego względu w ocenie Sądu zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym § 2 i § 4 Programu, bowiem doszło do istotnego naruszenia prawa.

Powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały,

w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. W sytuacji gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować program w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia. Pamiętać bowiem trzeba, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt jako akt prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze danej jednostki terytorialnej, musi więc respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu. Stanowisko to znajduje dodatkowe oparcie w treści § 118 Zasad techniki prawodawczej stosowanego do aktów prawa miejscowego na mocy § 143 tego rozporządzenia, zgodnie z którym w rozporządzeniu (tu: w akcie prawa miejscowego) nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych. Naruszenie tej zasady techniki prawodawczej w konsekwencji prowadzi do nieuprawnionego wejścia prawodawcy miejscowego w sferę kompetencji zastrzeżonych wyłącznie dla ustawodawcy, co może wywołać u adresatów norm wadliwe przekonanie, że transponowane na grunt lokalny normy prawa powszechnie obowiązującego, są jedynie normami prawa miejscowego, które wiążą wyłącznie na obszarze właściwości lokalnego prawodawcy. Ponadto należy zauważyć, że unikanie powtórzeń stanowi o przejrzystości systemu prawa. Natomiast ich wprowadzenie może być przyczyną niejasności interpretacyjnych, gdyż powtórzone ustawowo zdefiniowane pojęcie mogłoby być odmiennie zinterpretowane niż pojęcie zawarte w ustawie (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2017 r., II OSK 991/07; z 5 kwietnia 2013 r., II GSK 2114/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do dalszych zarzutów, to w § 5 ust. 2 Programu, wskazano, iż "Wykonawcami Programu są:

1) Urząd Gminy w T.;

2) organizacje społeczne, których statutowym celem działania jest przeciwdziałanie bezdomności zwierząt we współpracy z organami Gminy,

3) Policja w zakresie egzekwowania przestrzegania przepisów o utrzymaniu czystości

i porządku przez właścicieli zwierząt domowych;

4) P. R. Przedsiębiorstwo Usługowe, M. [...][...],[...] J.

prowadzący schronisko dla bezdomnych zwierząt na podstawie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r;

5) Gabinet Weterynaryjny "[...]" P. S., W. [...],[...] G.

Analizując powyższy przepis - § 5, to o ile ust.1 cytowanego - § 5 można uznać za nieco niedookreślony, ale naruszenie którego nie stanowi istotnego naruszenia prawa, to § 5 ust. 2 Programu zawiera podmioty, które nie wiadomo w jakim zakresie są lub mogą być wykonawcami Programu. Sąd miał tu na uwadze, ze skoro w ust. 1 widnieje zapis, że funkcję koordynatora działań podejmowanych w ramach niniejszego Programu pełni Wójt Gminy T., to w jakim zakresie wykonawcą Programu jest Urząd Gminy w T.

Zwrócić tu uwagę należy, że jak stanowi art. 11a ust. 4 u.o.z. realizacja zadań,

o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że realizacja zadań, o których mowa w art. 11a ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona tylko (jedynie) podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Natomiast w pozostałym zakresie, tj. jeśli chodzi o zadania wskazane w pkt 1, 2 oraz 7 i 8, gmina może powierzyć ich realizację także innym podmiotom, niż te które prowadzą schronisko dla zwierząt (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 października 2016 r., sygn. II SA/Gl 813/16 – dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Prawodawca lokalny może zatem powierzyć opiekę nad wolno żyjącymi kotami zarówno podmiotom, które prowadzą schronisko dla zwierząt, jak i innym podmiotom np. organizacjom społecznym. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, w sprawie zostało to uczynione w sposób nieprawidłowy. Sąd w składzie orzekającym zauważa, że usypianie ślepych miotów może być powierzone (art. 11a ust. 2 pkt 6) weterynarzowi, Gabinetowi weterynaryjnemu).

W żadnym razie Sąd nie dopatrzył się w jakim zakresie wykonawcą Programu jest Policja, skoro nie wynika to z art. 11 a u.o.z., jak również nie wskazano powyższego w Programie. Zbędnie również widnieje zapis § 5 ust. 2 pkt 5) dotyczący gabinetu weterynaryjnego, skoro zakres działań w tym zakresie uregulowano w Rozdziale 6 - § 10 załącznika.

W rezultacie Sąd uznał, że zapisy § 5 ust. 2 załącznika w sposób istotny naruszają prawo. Wskazane w ust. 2 podmioty mogą niewątpliwie współpracować

w zakresie realizacji Programu opieki nad zwierzętami, ale nie są wykonawcami Programu. Zapis o współpracy nie stanowiłby o istotnym naruszeniu prawa.

Sąd dopatrzył się również wadliwości w zakresie uregulowania zawartego w § 6 ust. 7 załącznika, a dotyczące stwierdzenia, cyt.: "Odłowione zwierzę zostanie wydane osobie, która udowodni swoje prawo własności do zwierzęcia, pod warunkiem pokrycia poniesionych przez Gminę kosztów związanych z odłowieniem, opieką weterynaryjną, przewiezieniem i umieszczeniem zwierzęcia w schronisku".

Po pierwsze, jest to sprzeczne art. 11a ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie zwierząt,

z którego to przepisu ewidentnie wynika, ze koszty realizacji programu ponosi gmina.

Ustawodawca nie dookreślił powyższego, co oznacza, iż nie dał umocowania prawnego Radzie gminy do obarczania właściciela zwierzęcia odłowionego kosztami "pod warunkiem". Sąd natomiast nie widzi przeszkody w dochodzeniu powyższego na drodze cywilnoprawnej. Powyższy zapis stanowi istotne naruszenie prawa.

Niezasadne okazały się natomiast pozostałe zarzuty skargi.

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 11a ust. 2 u.o.z. przewiduje obecnie (podobnie jak w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) otwarty katalog zadań, jakie mają zostać określone w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Uchwała podejmowana na podstawie art. 11a u.o.z. powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 tej ustawy jako elementy obligatoryjne, jednak ustawodawca pozostawił także prawodawcy lokalnemu możliwość regulacji innych niż wymienione w art. 11a ust. 2 u.o.z. aspektów związanych z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Istotne jest zatem, aby uchwała regulowała elementy obligatoryjne, katalog zadań może być natomiast określony

w sposób szerszy niż to ujęto w ustawie. W niniejszym przypadku ma miejsce właśnie taka sytuacja, tj. wśród sposobów realizacji celów programu – poza tymi, które pokrywają się z elementami wymienionymi w art. 11 a ust. 2 ustawy – wskazano także, iż funkcje koordynatora działań pełni Wójt Gminy T. Nie doszło zatem do zawężenia katalogu wymienionego w art. 11a ust. 2 ustawy, a jedynie do jego dopuszczalnego uzupełnienia – nota bene o elementy pozostające w związku

z założeniami Programu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do uznania, że regulacja § 5 ust. 1 Programu, wskazująca na sposób realizacji jego celów, przy aktualnym brzmieniu art. 11a ust. 2 u.o.z., stanowi istotne naruszenie prawa.

Nietrafny jest także zarzut dotyczący niewypełnienia kompetencji i niewykonania obowiązku ustawowego przez ogólnikowość zapisów w § 7 ust. 1 Programu,

a mianowicie, iż, cyt.: Koty wolno żyjące nie są zwierzętami bezdomnymi i nie są odławiane na zasadach określonych w Rozdziale 2 niniejszego programu. Zwrócić tu uwagę należy, że powyższy zapis zawarty jest w Rozdziale 3 - dotyczącym opieki nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianiu. W cyt. ust. 1, lokalny prawodawca zaznaczył, iż koty wolno żyjące nie są odławiane na zasadach określonych w Rozdziale 2 programu. Jednocześnie zapis zawarty w § 7 ust. 1, nie kłóci się definicją "zwierząt bezdomnych" wynikająca z ustawy o ochronie zwierząt. Przez "zwierzęta wolno żyjące (dzikie) rozumie się zwierzęta nieudomowione w warunkach niezależnych od człowieka. Kotów wolno żyjących nie zalicza się do zwierząt bezdomnych.

Sąd nie dopatrzył się w powyższym zapisie naruszenia prawa w stopniu istotnym

Zadanie, o którym mowa w art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z., tj. opieka nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie, ma charakter o tyle specyficzny, że nie wymaga udziału podmiotu wyspecjalizowanego, a ustawa nie wskazuje tego jak szczegółowy ma być charakter omawianej regulacji.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 2, § 4, § 5 ust. 2 i § 6 ust. 7 jej załącznika, zaś w pozostałej części skargę oddalił. Wobec uwzględnienia skargi

w niewielkim zakresie, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały

w całości.

Podstawę stwierdzenia nieważności uchwały w części stanowił art. 147 § 1 p.p.s.a., zaś art. 151 p.p.s.a. stanowił podstawę prawną oddalenia skargi w pozostałej części.