Wyrok NSA, sygn. akt I SA 150/89
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz. 75
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 marca 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami.
Teza: Poszczególne grupy osób, wymienione w par. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 75/, mają równe pierwszeństwo w nabyciu lokali i żadna z tych osób nie wyprzedza drugiej, niezależnie od kolejności jej wymienienia w treści tego przepisu.

TEZY

Poszczególne grupy osób, wymienione w par. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 75/, mają równe pierwszeństwo w nabyciu lokali i żadna z tych osób nie wyprzedza drugiej, niezależnie od kolejności jej wymienienia w treści tego przepisu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krystyny L. i Hieronima B. na decyzję Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie w przedmiocie nabycia lokalu mieszkalnego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie decyzją z dnia 9 grudnia 1988 r. nr G-GN-8225/85/88 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia 9 września 1988 r. nr GGG-8225/46/88 w sprawie ustalenia nabywcy lokalu mieszkalnego nr 4 w domu wielomieszkaniowym nr 5d przy ul. W. w B., zmieniając ją jedynie w części dotyczącej wysokości pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu, związanej z budynkiem. Decyzjami, o których mowa, postanowiono sprzedać lokal mieszkalny nr 4 w domu nr 5d przy ul. W. w B. Lenie K. za ustaloną w tych decyzjach cenę oraz ustanowić na jej rzecz prawo użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu związanego z domem, w którym znajduje się sprzedawany lokal, określając wysokość opłat z tego tytułu. Jednocześnie decyzjami tymi odmówiono sprzedaży lokalu, o którym mowa, na rzecz pozostałych osób ubiegających się o jego nabycie, w tym Krystynie i Czesławowi małżonkom L. oraz Zofii i Hieronimowi małżonkom B. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż przy wyborze nabywcy lokalu przyjęto za podstawę obecne warunki mieszkaniowe wszystkich wnioskodawców. Analizując te warunki stwierdzono, że zarówno rodzina L., jak i rodzina B. pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, jednakże porównując je z obecnymi warunkami Leny K. uznano, że są one znacznie trudniejsze. Jest bowiem - jak podano - samotną matką, wychowującą dwoje dzieci /4 i 6 lat/, zamieszkującą od 1983 r. w lokalu o powierzchni 26 m2, składającym się z jednego pokoju i kuchni zaadopotowanej z korytarza. Lokal ten jest zawilgocony i zagrzybiony, a położony jest w budynku przeznaczonym do rozbiórki ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia mieszkańców. Te względy, a nie fakt zatrudnienia Leny K. w Urzędzie Miasta i Gminy w B., jak sugerowali odwołujący się, stanowiły uzasadnienie sprzedaży spornego lokalu na jej rzecz. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów dotyczących pierwszeństwa w nabyciu omawianego lokalu na podstawie par. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami /Dz.U. nr 47 poz. 239 ze zm./. Uznał, że kolejność wynikająca z tego przepisu nie jest bezwzględnie obowiązująca i niezachowanie jej przez organ pierwszej instancji nie uzasadnia wzruszenia decyzji tego organu.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyli Krystyna L. oraz Hieronim B. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Krystynę L. zarzucono stronniczość decyzji organów administracji państwowej obu instancji, podkreślając, że w pierwszej instancji wydał ją jednoosobowo Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w B., będący bezpośrednim przełożonym Leny K. Skarżąca polemizowała też z oceną warunków mieszkaniowych zarówno własnych, jak i Leny K. Natomiast Hieronim B., domagając się uchylenia przez Sąd kwestionowanej decyzji, zarzucił, iż jest ona dla niego "krzywdząca i niesprawiedliwa, jak również nieuzasadniona". Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym także tej, iż w razie umożliwienia mu nabycia lokalu spornego przekazany zostałby do dyspozycji terenowego organu administracji państwowej lokal zajmowany dotychczas. Jego zdaniem, warunki mieszkaniowe osób, które wniosły odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, powinny być zbadane komisyjnie, a nie przez jednego pracownika Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie. Nietrafnie uznano potrzebę pilnej poprawy warunków mieszkaniowych Leny K., gdyż gdyby taka potrzeba istotnie zachodziła, to nie zrezygnowałaby ona z możliwości uzyskania przydziału przez organ do spraw lokalowych, jak również mogłaby uzyskać lokal spółdzielczy, gdyż jest pierwsza na liście członków spółdzielni oczekujących na przydział lokalu. W odpowiedzi na skargi wniesiono o ich oddalenie, uznając, że podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W nawiązaniu do obu skarg należy stwierdzić, iż stosownie do art. 16 par. 2 i art. 196 par. 1 Kpa zaskarżone decyzje administracyjne podlegają kontroli sądowej w zakresie ich zgodności z prawem. Z tych powodów przedmiotem rozważań Sądu nie były zarzuty odczuwanej przez skarżących krzywdy bądź niesprawiedliwości.

Dodać także należy, iż terenowe organy administracji państwowej, zarówno o właściwości ogólnej, jak i o właściwości szczególnej, są organami jednoosobowymi i one są uprawnione do wydawania decyzji administracyjnych. Zarzut zatem, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana jednoosobowo, jest chybiony.

Nie zachodziły też przesłanki wyłączenia tego organu, określone w art. 25 par. 1 Kpa, z tego powodu, że Lena K. jest zatrudniona w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w B.

Przy wyznaczaniu nabywców wolnych lokali w domach mieszkaniowych zakres uznania administracyjnego, przysługującego terenowym organom administracji państwowej, jest ograniczony przez powoływany w decyzji organu odwoławczego par. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 75/. Przepis ten określa osoby, którym przysługuje pierwszeństwo nabycia wolnego lokalu w domu wielomieszkaniowym. Zwrócić jednak należało uwagę, iż kolejność poszczególnych grup osób wymienionych w tym przepisie nie ma znaczenia, co wynika z używanego w tym przepisie określenia "albo". Oznacza to, że poszczególne grupy osób mają równe pierwszeństwo w nabyciu lokali i żadna z tych osób nie wyprzedza drugiej, niezależnie od kolejności ich wymieniania w treści tego przepisu.

Z akt sprawy wynika, że zarówno Krystyna L., jak i Hieronim B., a także Lena K. należą do kategorii osób objętych powoływanym przepisem rozporządzenia, a więc każdemu z nich przysługiwało prawo pierwszeństwa w nabyciu lokalu będącego przedmiotem sporu. W tej sytuacji wybór jednej spośród tych osób należał do terenowych organów administracji państwowej. Skorzystanie z tego prawa, uzasadnione oceną sytuacji mieszkaniowej zarówno skarżących, jak i Leny K., nie narusza obowiązujących przepisów, a dokonana ocena nie pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym. Zarzut, iż oględziny lokali zajmowanych przez wyżej wymienione osoby nie były przeprowadzone przez komisję trzyosobową, nie jest trafny. Żaden przepis, w tym także art. 85 par. 1 Kpa dotyczący dowodu z oględzin, nie wymaga komisyjnego ich przeprowadzenia. Dodać przy tym należy, że skarżący podpisali protokoły oględzin, nie wnosząc do nich żadnych uwag.

W tym stanie sprawy Sąd nie dopatrzył się sprzeczności z prawem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.