Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1332/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 6, par. 7, par, 8
journal: Dz.U. 2003 nr 177 poz 1729
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skarg A. D. i "A" Sp. z o.o. w W. na akt Starosty Powiatu L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia organizacji ruchu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu i orzeka, że nie podlega on wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego A. D. kwotę 300 (trzysta) złotych, a na rzecz skarżącego "A" Sp. z o.o. w W. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku Naczelnika Wydziału Inwestycji i Rozwoju Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit.d, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729) postanowieniem z dnia [...] r. zatwierdził projekt zmiany stałej organizacji ruchu dna drodze gminnej - ulica T. w L. w związku z zakazem wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t według projektu sporządzonego w [...] r. przez A. P.. Dodał, że zmiana stałej organizacji ruchu może zostać wprowadzona po dniu [...] r. z uwagi na konieczność ewentualnego przygotowania się firmy "A" Sp. z o.o. do zwiększonego ruchu pojazdów po terenie ciepłowni.

Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli A. D. i Firma "A" Sp. z o.o. w W..

W wyniku ich rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r,. uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty Powiatu [...] i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, iż z obowiązujących przepisów nie wynika, iż zatwierdzenie zmiany organizacji ruchu następuje w formie postanowienia wydanego przez Starostę Powiatu [...], a wobec powyższego niniejsze postanowienie należało uchylić, a postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzyć.

Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. ponownie zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o zatwierdzenie przedłożonego projektu zmiany organizacji ruchu.

Aktem z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...], przywołując w podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit.d i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729) zatwierdził projekt zmiany stałej organizacji ruchu na drodze gminnej - ulica T.w L. w związku z zakazem wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t według projektu sporządzonego w [...] r. przez A. P.. Dodał, że zmiana stałej organizacji ruchu może zostać wprowadzona po dniu [...] r. z uwagi na konieczność ewentualnego przygotowania się firmy "A" Sp. z o.o. do zwiększonego ruchu pojazdów po terenie ciepłowni. Określił nadto charakter organizacji ruchu na stały i stwierdził, że o terminie wprowadzenia zmiany stałej organizacji ruchu należy z wyprzedzeniem 7-dniowym poinformować Komendę Powiatową Policji w L., Burmistrza Miast L. oraz Starostę [...].

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek Naczelnika Wydziału Inwestycji i Rozwoju Urzędu Miejskiego w L. został pozytywnie zaopiniowany przez Komendę Powiatową Policji w L.. Nadto Burmistrz Miasta wyjaśnił, że dla działek stanowiących własność podmiotów gospodarczych korzystających obecnie z dojazdu ulicą T. została ustanowiona służebność przejazdu od bramy głównej ciepłowni, co pozwala na wprowadzenie ograniczenia tonażowego dla poruszających się ulicą T..

Na proponowaną zmianę organizacji ruchu na ulicy T. nie wyraził zgodny A. D. (pisma z dnia [...] i [...] r.) a także firma "A" Sp. z o.o. w W.. A. D. oświadczył, iż droga - ulica T. jest niezbędna dla celów prowadzenia działalności gospodarczej przez wielu przedsiębiorców, a Prezes Zarządu Spółki "A" podkreślił, że proponowane zmiany doprowadzą do przejazdu przez teren ciepłowni nieograniczonej liczby użytkowników dróg.

W ocenie organu wprowadzona zmiana organizacji ma na celu poprawienie bezpieczeństwa pieszych na bardzo wąskiej (ok. 4m) ulicy T., oznaczonej znakiem D-40 "strefa zamieszkania". Mając na uwadze fakt, iż przy tej ulicy posadowione są domy jednorodzinne, a po ulicy spacerują rodziny z dziećmi, to przejazd pojazdów ciężarowych do przedsiębiorstwa A. D. stanowi obiektywne niebezpieczeństwo. Wskutek czego zmiana organizacji ruchu jest uzasadniona. Jednocześnie forma "A" sama przyznała, że ulica T. jest ulicą krótką i wąską, stąd sama korzysta z dojazdu do swej nieruchomości z ulicy W., która ma szerokość ok 8m.

W ocenie organu, po pierwsze - skoro ulica W. jest ulicą publiczną, umożliwiającą dojazd zarówno dla Spółki "A" jak i do przedsiębiorstwa A. D. - to brak jest przeciwwskazań do korzystania z tego dojazdu, tym bardziej, że dostęp do drogi ustanowionej w drodze służebności gruntowej nie jest ograniczony tylko do uprawnionego ze służebności do gruntu, a przysługuje wszystkim podmiotom, które swe uprawnienia wywodzą od każdoczesnego właściciela nieruchomości.

Po drugie zaś - skoro istnieje możliwość przejazdu przez teren ciepłowni, zagwarantowany w księdze wieczystej, oraz z uwagi na względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na ulicy T., zasadne jest wyznaczenie innej drogi dojazdu dla przedsiębiorstw, wykorzystujących pojazdy o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t.

Odrębnymi pismami z dnia [...] r. Spółka "A" Sp. z o.o. w W. oraz z dnia [...] r. A. D. skierowali do Starosty Powiatu [...] wezwanie do usunięcia, a następnie złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W swojej skardze A. D. zarzucił aktowi z dnia [...] r. naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:

- art. 10 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunkach zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzania - poprzez wydanie zaskarżonego aktu przez podmiot do tego nieuprawniony;

- art. 10 ust. 5 cytowanej ustawy w związku z § 4 ust. 3 cytowanego rozporządzenia poprzez wydanie zaskarżonego aktu na wniosek podmiotu nieuprawnionego do złożenia takiego wniosku;

- § 8 ust. 6 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia poprzez zatwierdzenie nieefektywnej organizacji ruchu i niezgodnej z potrzebami społeczności lokalnej.

Uwzględniając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu, ewentualnie o stwierdzenie jego nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko zwrócił uwagę na brak jednolitości w orzecznictwie sądowy, co do charakteru kwestionowanego aktu (tzn. określonego w art. 3 § 2 pkt 4, pkt 5 czy pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W jego ocenie - akt w wyniku którego nastąpiło zatwierdzenie zmiany projektu organizacji ruchu nie tylko wpłynie na zakres jego dostępu do drogi publicznej - ulica T., z której korzysta, ale także wpłynie na zakres korzystania z nieruchomości, której jest wieczystym użytkownikiem. Korzystanie z obiektu budowlanego przez właściciela nieruchomości powinno obejmować właściwy dostęp do drogi publicznej. Zdecydowanie inny jest wymagany dostęp do drogi publicznej właściciela budynku mieszkalnego a inny dla wieczystego użytkownika gruntu wykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej i właściciela budynków posadowionych na tym gruncie również wykorzystywanych w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Sytuacja wykreowana zaskarżonym aktem powoduje takie ograniczenie, że nie jest możliwe korzystanie z tej nieruchomości w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Brak możliwość dojazdu do niej pojazdów o masie całkowitej ponad 2,5t niweczy całkowicie możliwość prawidłowego wykorzystania wieczystego użytkowania nieruchomości i wiąże się dodatkowo z zapłatą kar umownych wynikającą z zawartych umów.

Odnosząc się do kwestionowanego aktu pokreślił, że pomimo wezwania wystosowanego do organu o usuniecie naruszenia prawa, nie ustosunkowano się do argumentów tego wezwania. W jego ocenie brak było podstaw do scedowania kompetencji Starosty Powiatu do wydania tego na inny podmiot. Nie wynika taka możliwość z przywołanego Regulaminu Organizacyjnego Starostwa. Podobnie projekt zmiany organizacji ruchu drogowego może przedstawić określonym podmiot, czyli zarząd drogi. Także w tym zakresie nie został dochowany ten wymóg.

W zakresie treści przedmiotowego aktu, wskazał, ze w jego uzasadnieniu potwierdzono ograniczenie tonażowe na ulicy T. z uwagi na możliwość dojazdu do nieruchomości przez nieruchomość innego podmiotu, w związku ze służebnością przejazdu, który przysługuje także podmiotom, które wywodzą swe uprawnienia od każdoczesnego właściciela nieruchomości. Dodał jednak, że z proponowanego przejazdu i korzystania ze służebności zmuszenie byliby nie tylko dzierżawcy i najemcy (wywodzący swe prawa od właściciela), ale także inne podmioty - np. różni kontrahenci i potencjalni klienci także firm ulokowanych w jego budynku. Jako, że nie mogą oni wywodzić swych praw od właściciela, to pozostaje im tylko korzystać z drogi publicznej, a nie ze służebności. Nadto wskazał, że trudno przypuszczać by na taki ruch zgodził się właściciel nieruchomości obciążonej. Względy bezpieczeństwa na terenie ciepłowni wykluczają korzystanie z nieruchomości w taki sposób, jak chciały podmiot wydający zaskarżony akt. Podkreślił, że służebność to nie droga publiczna- ogólnodostępna. Dodał, że ze służebności korzysta rzadko, tylko wtedy, gdy dotyczy to transportu ponad-gabarytowego.

Podkreślił, że w uzasadnieniu kwestionowanego aktu nie wyjaśniono, jakie to konkretne "względy bezpieczeństwa" ruchu na ulicy T. przemawiają za wprowadzeniem ograniczenia ruchu dla pojazdów o masie całkowitej ponad 2,5t. Nie tłumaczy tego bowiem enigmatyczne stwierdzenie, że przy tej ulicy posadowione są domy jednorodzinne (chociaż przecież nie tylko) i spacerują po niej rodziny z dziećmi, bo po innych ulicach też przecież spacerują. Dodał, że nie doszła do niego informacja o jakichkolwiek zdarzeniach drogowych na tej ulicy uzasadniających stwierdzenie, że w obecnej chwili jest tam niebezpiecznie.

Wreszcie skarżący stwierdził, że dokonując zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu drogowego organ ma obowiązek wziąć pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego (§ 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia.) Podejmując ten akt organ w ogóle nie skonkretyzował zarówno interesu społecznego jak i przesłanki zapewnienia ruchu tranzytowego i nie podjął żadnych rozważań w tym zakresie. Stąd też takie działanie należy uznać za zupełnie dowolne, arbitralne i nie mieszczące się w granicach uznania administracyjnego. Ignorowanie potrzeb przedsiębiorcy, w tym przypadku jego, jest niedopuszczalne i narusza przysługujące mu prawo wieczystego użytkowania i prawo własności oraz wolność prowadzenia działalności gospodarczej, a także konstytucyjną zasadę proporcjonalności i konieczności oraz równości wobec prawa. Nie oceniono bowiem w żaden sposób, czy planowana zmiana służy realizacji założonego celu czy jest niezbędna dla osiągniecia, a także czy nie stanowi zbyt wysokiego kosztu realizacji tego celu.

W drugiej skardze "A" Sp. z o.o. w W. zarzuciła wskazanej czynności materialno- technicznej polegającej na zatwierdzeniu aktem z dnia [...] r. projektu zmiany organizacji ruchu na drodze - ulicy T. w L. wprowadzającego zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t. naruszenie :

- art. 10 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 1 pkt 1 i § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzania, § 20 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury i Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach a także art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 233 Kodeksu cywilnego poprzez bezprawną zmianę stałej organizacji ruchu na drodze - ulicy T. w L. poprzez wprowadzenie zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t. według projektu z [...] r. i tym samym ograniczenie skarżącej Spółce oraz A. D. dostępu do jego przedsiębiorstwa od strony ulicy T. co skutkuje zwiększeniem ruchu na wewnątrzzakładowych ciągach komunikacyjnych skarżącej Spółki, przy których znajdują się urządzenia ciepłownicze skarżącej, a w konsekwencji stworzenie zagrożenia dla bezpieczeństwa osób korzystających z tych ciągów jak również zwiększonego ryzyka utraty ruchomego mienia przez skarżącą Spółkę wobec spowodowania skutku powszechnej dostępności tych ciągów. Mając na względzie przedstawione zarzuty Spółka wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż wymieniona czynność materialno- techniczna Starosty [...] jest be4zskuteczna oraz zasądzenie kona rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Spółka przedstawiła stan faktyczny sprawy. Podniosła, iż prowadzi zakład ciepłowniczy przy ulicy T., przylegając do nieruchomości skarżącego A. D.. Wyjaśniła, że dostęp do firmy posiada w ulicy W. i T., ale korzysta z dojazdu z drogi niezwanej biegnącej od ulicy W.. Z kolei A. D. korzysta wyłącznie z wjazdu od ulicy T., gdyż nie ma innych możliwości. Teren zakładu ciepłowniczego jest ogrodzony a wjazd monitorowany kamerą i domofonem. Przy wewnętrznych ciągach komunikacyjnych zakładu posadowione są pracujące urządzenia ciepłownicze Spółki "A", biegną także rury ciepłownicze. Korzystanie ze służebności drogowej w takich warunkach stwarza zagrożenie dla zdrowia, a nawet życie osób korzystających. Pomimo, iż służebność ta została ustanowiona to A. D. nie korzystał dotąd z tej drogi. Ustanowiona służebność gruntowa była niewykonalna już w momencie jej ustanowienia, a to dlatego, iż wymienione w akcie ustanowienia działki stanowią część wybetonowanego placu, na którym skarżąca spółka gromadzi węgiel i miał dla potrzeb ciepłowni. W okresie przedzimowym plac jest nieprzejezdny. Dla skarżącej Spółki oznacza to pojawienie na terenie zakładu bliżej nieidentyfikowanych pojazdów i osób, które swój interes przemieszczania się po terenie zakładu skarżącej Spółki uzasadniać będą zamiarem udania się do A. D., choćby to nie była prawdą. Spółka straci w ten sposób możliwość sprawowania funkcji porządkowych na własnym terenie, co zwiększy ryzyko utraty lub uszkodzenia mienia skarżącej.

Spółka podkreśliła, iż zgodnie z rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach "znaki zakazu" jako ograniczające swobodę korzystania z dróg powinny być umieszczane po wnikliwej analizie skutków, jakie powoduje dla uczestników ruchu. W realiach niniejszej sprawy zarówno zarządca drogi jak i Starosta [...] nie zbadali wnikliwie skutków, jakie dla uczestników ruchu drogowego spowoduje ustanowienie zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 2,5t. Starosta nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie tezy, iż ma ona na celu "poprawienie bezpieczeństwa pieszych na bardzo wąskiej drodze (ok. 4m)", a sam fakt zamieszkiwania w okolicy rodzin z dziećmi nie może przesądzający. Za spełnienie przesłanki "wnikliwej analizy skutków" nie można też uznać pozytywnej opinii Komendy Policji Powiatowej w L. czy zapytania po których proponowane jest prowadzenie objazdu, przyjmując, że dwa podmioty wyraziły negatywną opinię w tym zakresie. Wprowadzony zakaz uniemożliwia wjazd na ulicę niektórym samochodom osobowym. (typu Range Rover, typu pickup, czy inne). Nie wskazano by na ulicy miały miejsce w przeszłości jakieś wypadki. Na ulicy ruch jest minimalny z uwagi na małą liczbę mieszkańców.

W zakończenie Spółka ponownie podkreśliła, że wprowadzenie ruchu drogowego na jej teren spowoduje niebezpieczeństwo stwarzając realne zagrożenie dla zdrowia i życia osób postronnych. Wyjaśniła, że w strefie zamieszkania obowiązuje ustawowe ograniczenie prędkości do 20km/h, która bez większych przeszkód umożliwia zatrzymanie samochodu w razie potrzeby. Pomagają temu także montowane w jedniach progi zwalniające. W ocenie skarżącej zagrożenie dla mieszkańców ze strony samochodów ponad 2,5t jest zdecydowanie mniejsze niż ze strony samochodów osobowych, które jeżdżą znacznie szybciej.

W odrębnych odpowiedziach na skargi pełnomocnik Starosty Powiatu [...] wniósł o ich oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę A. D. podkreślono, że zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu nastąpiło na wniosek Burmistrza Miasta L. przez organ wskazany w art. 10 ust. 5 Ustawy Prawo o ruchu drogowym - tj. starosta w ramach zarządzania ruchem na tych drogach. Podpisany pod aktem pracownik został przez Starostę upoważniony do takiego działania na podstawie art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego.

Artykuł ten wywiera taki skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencję organu w prawnych formach, ale upoważniony pracownik nie staje się przez to tym organem administracyjnym- nosicielem kompetencji, lecz pełni w granicach określonych w upoważnieniu - jedynie funkcję tego organu. Wobec fakt, iż pracownik upoważniony był do zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu, zarzut braku legitymacji w tym zakresie jest chybiony.

Podstawowym zarzutem jest jednak twierdzenie skarżącego, iż nie ma on dostępu do drogi publicznej w inny sposób, jak od ulicy T., pomimo, iż poza sporem pozostaje fakt, iż ustanowiono na gruntach Spółki "A" służebność drogową. Zatem ustanowiona służebność umożliwia skarżącemu dojazd do jego firmy od głównej bramy ciepłowni "A" Sp. z o.o. i bez znaczenia pozostaje fakt gromadzenia na tym ternie opału.

Odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwa sądowego podkreślono, że z uprawnień wynikających z ustanowionej służebności gruntowej nie musi osobiście i bezpośrednio korzystać każdoczesny właściciel nieruchomości władnącej. Za jego wiedzą i zgodą korzystanie z cudzej nieruchomości może być korzystaniem pośrednim poprzez inne osoby pozostające z właścicielem nieruchomości władnącej w stosunku faktycznym bądź prawny. Podniesiono, że stanowisko skarżącego w zakresie braku możliwości poruszania się po ternie służebnym np. przez kontrahentów czy potencjalnych klientów jest sprzeczne z przepisami prawa w przepisami prawa i nie znajduje uzasadnienia.

W przypadku odpowiedzi na skargę Spółki "A" Sp. z.o.o. pełnomocnik Starosty wskazał, że nie jest prawdziwe twierdzenie skarżącego, iż mimo ustanowienia służebności gruntowej nie ma innego dostępu do drogi publicznej jak tylko od ulicy T.. Ustanowiona na wskazanych działkach należących do Spółki służebność w postaci przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego czy właściciela nieruchomości zapisanej w księdze KW [...] umożliwia A. D. dojazd do firmy od głównej bramy ciepłowni należącej do skarżącej Spółki. Podkreślono, że sama skarżąca przyznała, że ulica T. jest ulicą krótką (ok.150m) i wąską, stąd korzysta z dojazdu od strony ulicy W. (powinno być W.). Skoro zatem z tego dojazdu korzysta skarżąca to brak przeciwskazań by korzystał z niej także A. D..

Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał skargę oraz zawarte w niej argumenty. Wskazał, iż praktycznie intencją tego aktu jest przeniesienie ruchu drogowego z drogi publicznej na teren prywatny. Podkreślił, że ustalono bardzo niski próg tonażu samochodów mogących korzystać z ulicy T. i nie wyjaśniono tego w uzasadnieniu, dlaczego właśnie taki. Zwrócił uwagę, że przy tak ustalonym progu zakazem objęte będą także większe samochody osobowe.

Pełnomocnik skarżącego A. D. podtrzymała skargę wraz z jej argumentacją i przyłączył się do stanowiska prezentowanego przez Spółkę. Przyznał, że została ustanowiona dla skarżącego służebność przejazdu przez działki Spółki, ale praktycznie z niej nie korzystano, za wyjątkiem gdy dotyczyło to samochodu ponadwymiarowego. Podkreślił także, że brak jest uzasadnienia dla wprowadzenia ograniczenia ruchu po ulicy T. dla samochodów przekraczających 2,5 t.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1137 ze zm.) prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Realizując zadania z zakresu zarządzania ruchem jest uprawniony w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729), do rozpatrywania projektów organizacji ruchu, opracowywania projektów organizacji ruchu, zatwierdzania organizacji ruchu. Jako organ zarządzający ruchem ma kompetencje do wydawania zarządzeń w sprawie organizacji ruchu.

W pierwszym rzędzie przyjdzie rozważyć kwestię dopuszczalności niniejszych skarg. Skład orzekający uznał, że czynność Starosty [...] w postaci zatwierdzenia organizacji ruchu na drodze – ulicy T. w L., dokonana na podstawie wymienionego powyżej art. 10 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podlega kognicji sądu administracyjnego. Analiza stanu prawnego w tym zakresie prowadzi do stwierdzenia, że możliwość zaskarżenia takiego aktu powinna wynikać z uregulowań art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie przyznaje możliwość zaskarżenia takiego aktu do sądu administracyjnego. Reprezentowane są przy jednak tym jednak różne możliwości w tym zakresie. W myśl jednego poglądu, omawiany akt jest czynnością materialno- techniczną, o której mowa w pkt 4 cytowanego powyżej § 2 art. 3 ustawy, ma charakter publicznoprawny, władczy i odnoszący się do uprawnień i obowiązków konkretnych osób, aczkolwiek nosi również cechy aktu generalnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2012 r, sygn. akt II SA/Gl 561/12 czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2003/11). Zwolennicy tego poglądu podkreślają, że tryb wnoszenia skarg w takich sprawach reguluje przepis art. 52 § 2 ustawy, stanowiąc, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W takim przypadku termin do wniesienia skargi określa art. 53 § 2 ustawy, który jest różny w zależności od reakcji organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Reprezentowany jest jednak i drugi pogląd, w myśl którego zarządzenia organu zarządzającego ruchem w sprawie organizacji ruchu są aktami jednostki samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty tego rodzaju podlegają kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego, inne, niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2011 r. , sygn. akt I OSK 1767/11, z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt I OSK oraz z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 154/13). W takim przypadku można wnieść skargę do sadu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięciu naruszenia prawa. Podstawą skargi jest w takiej sytuacji przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nie ma zatem w tym przypadku mowy o terminie, który ogranicza składanie skargi na czynności materialno- techniczne w trybie wymienionego powyżej art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy. Skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym na zarządzenie (uchwałę) organu gminy może wnieść w każdym terminie ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zatwierdzenie przez Starostę [...] projektu organizacji ruchu na drodze publicznej - ulicy T. w L. jest aktem jednostki samorządu terytorialnego podejmowanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zatem akt ten podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminny. Niezbędne w takim przypadku jest wykazanie przez stronę skarżącą interesu prawnego w zaskarżeniu takiego aktu.

W doktrynie i orzecznictwie przez pojęcie "posiada interes prawny" należy rozumieć interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny a także konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić i aktualny. Powinien istnieć związek między interesem prawnym a postępowaniem administracyjnym, bowiem postępowanie "dotyczy" interesu prawnego danego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania zostaje podjęta decyzja rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach. W orzecznictwie podkreśla się także fakt, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między konkretną normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera wpływu na sferę sytuacji danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.

Podkreślenia wymaga dodatkowo fakt, że w przypadku skargi składanej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym strona musi wykazać nie tylko fakt posiadania interesu prawnego ale naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia.

W ocenie składu sądzącego skarżący wykazali naruszenia ich interesu prawnego. W następstwie wprowadzonego skarżonym aktem ograniczenia ruchu drogowego na ulicy T. skarżący A. D. utracił możliwość swobodnego poruszania się wymienią ulicą, a z kolei skarżąca Spółka "A" Sp. z o.o. utraciła swobodę działania na własnym terenie, poprzez fakt przeniesienia ruchu drogowego samochodów ponad 2,5 t na jej teren.

Należy podzielić twierdzenia skarżących, że kwestionowana organizacja ruchu na ulicy T. poprzez wprowadzenie zakazu ruchu samochodów o masie przekraczającej 2,5 praktycznie doprowadziła do przeniesienia ruchu drogowego z drogi publicznej – ulicy T. na teren prywatny – teren ciepłowni "A" Sp. z o.o.. Podkreślić trzeba, że na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położnych w miastach na prawach powiatu. Szczegółowe zasady zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 10 ust. 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru na tym zarządzeniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1728). Rozporządzenie przewiduje m.in. uprawnienie prezydenta do rozpatrzenia i zatwierdzenia zmiany organizacji ruchu. Zgodnie z § 4 podstawą do wprowadzenia organizacji ruchu jest projekt, który winien spełniać określone wymagania formalne określone w kolejnych przepisach rozporządzenia. Powinny także być dołączone do niego określone opinie (§ 5). W niniejszej sprawie trzeba przyznać, że sporządzony został wymagany projekt zmiany organizacji, wbrew stanowisku skarżącego A. D., przygotowany przez uprawnione do tego podmioty, a do niego dołączone zostały wymagane opinie, w tym opinia Komendanta Policji. Budzi jednak poważne wątpliwości czy przedłożony projekt został wnikliwie przeanalizowany i czy wnikliwie została przeanalizowana i uzasadniona potrzeba wprowadzenia właśnie takiej organizacji ruchu. Jak stwierdzono powyżej przedmiotowy projekt przewiduje wyłącznie ulicy T., która jest drogą dojazdową do nieruchomości skarżącego A. D., gdzie prowadzi on działalność gospodarczą dla samochodów o tonażu powyżej 2,5 t. Zdaniem składu sądzącego wprowadzenie takiego ograniczenia wymaga przynajmniej wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia o takiej właśnie potrzebie. W niniejszej sprawie w podlegającym kontroli dokumencie takiego uzasadnienia brak. Nie sposób bowiem uznać, że uzasadnienie tego faktu może stanowić jedynie stwierdzenie, iż działanie takie podyktowane jest bezpieczeństwem pozostałych uczestników ruchu drogowego na wąskiej, krótkiej i zamieszkałej przez rodziny z dziećmi ulicy. Nie zostało w żaden sposób wykazane, że obecna organizacja ruchu na tej ulicy takiemu bezpieczeństwu zagraża, czy też go narusza. , Przede wszystkim zaś, w żaden sposób nie wytłumaczono i wyjaśniono, dlaczego zakaz dotyczy właśnie samochodów o tonażu 2,5 t., a nie np. samochodów większych. Podkreślenia bowiem wymaga fakt, ze w zaproponowanym stanie wprowadzona organizacja ruchu wyłącza z ruchu po ulicy T. nawet większe samochody osobowe. Trudno przyjąć, bo brak w tym zakresie materiałów poglądowych, by taki był zamysł zarządcy drogi. Nie można także zgodzić się z zaproponowaną praktyką organu, by praktycznie ruch drogowy do firmy skarżącego przenieść z drogi publicznej na teren prywatny skarżącej Spółki.

Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec o jego niewykonalności na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200 cytowanej ustawy z uwzględnieniem § 2 ust. 1 i ust. 2 oraz § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ...(t.jedn. Dz.U. z 2013 poz. 490).