Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 294/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 145 par. 1 pkt 5,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego we wznowionym postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia 17 maja 2021 r. znak: [...]; III. umarza postępowanie administracyjne w sprawie wznowionej postanowieniem opisanym w punkcie II.


UZASADNIENIE

II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z 11 kwietnia 2022 r., [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] A i B w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) dla Miasta K. z 7 lutego 2022 r., podjętej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, uchylającej decyzję dotychczasową PINB dla Miasta K.

z 17 października 2018 r. w sprawie udzielenia firmie [...] Spółka

z o.o. i Wspólnicy Spółka Komandytowa z siedzibą w K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego w zatwierdzonym projekcie budowlanym literą A, wybudowanego na działkach numer ewid. [...]

i [...] (przed podziałem: [...] i [...]), w obrębie [...] przy ul. [...] w K. - w części dotyczącej placu zabaw dla dzieci oraz tarasu nad garażem podziemnym i w tym zakresie orzekającej o nakazaniu inwestorowi – firmie [...] z o. o. i Wspólnicy Spółka Komandytowa z siedzibą w K. w terminie do dnia 31 maja 2022 r. zlikwidować plac zabaw wykonany przy wjeździe do garażu od strony ulicy [...] i wykonać plac zabaw dla dzieci w północno-zachodnim narożniku działki, to jest tak, jak to było określone w pierwotnym pozwoleniu na budowę udzielonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2016 r. oraz wykonać (zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym) dach zielony na tarasie nad garażem podziemnym z określeniem, że ww. roboty budowlane należy wykonać w ww. terminie pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane i legitymującej się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, a o wykonaniu ww. robót budowlanych należy poinformować Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta K.,

uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w to miejsce na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 150 § 1 k.p.a. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego

w zatwierdzonym projekcie budowlanym literą A, wybudowanego na działkach numer ewid. [...] i [...] (przed podziałem: [...] i [...]), w obrębie 0006 przy ul. [...] w K..

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu od opisanej wyżej decyzji organu I instancji Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] A i B w K., zwana dalej Wspólnotą lub skarżącą, podniosła, że organ mylnie przyjął, że inwestor wykonał zgodnie z decyzją z dnia 17 października 2018 r. oznaczenia zewnętrznych miejsc postojowych dla samochodów i mimo wielokrotnych oględzin nieruchomości, nie zweryfikowano stanu faktycznego w tym zakresie, ponieważ oznakowania niezmiennie brak.

Ponadto skarżąca stwierdziła, że budzi wątpliwości natury prawnej decyzja

o wykonaniu placu zabaw dla dzieci w północno - zachodnim narożniku działki, gdyż w tym miejscu usytuowana jest zawrotka dla Straży Pożarnej.

Skarżąca zapewniła, że przesłanką kierującą Zarządem Wspólnoty jest doprowadzenie nieruchomości do stanu bezpiecznego oraz zgodnego z normami

i przepisami prawa. Powyższe obejmuje również wyegzekwowanie od inwestora usunięcia wad powstałych na każdym z etapów procesu budowlanego,

z poszanowaniem obowiązujących aktów prawnych ale i z zachowaniem dbałości

o bezpieczeństwo użytkowania nieruchomości.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym ŚWINB ustalił, że Prezydent Miasta K. decyzją z 16 grudnia 2015 r. udzielił dla [...] Sp. z o.o.

i Wspólnicy Spółka Komandytowa w K. pozwolenia na budowę obejmującego dwa budynki mieszkalne wielorodzinne z instalacją gazu i wentylacji, na działkach nr ewid. [...] i [...], w obrębie 0006 przy ul. [...] w K..

Następnie decyzją z dnia 12 maja 2016 r. zmienił powyższą decyzję w części dotyczącej projektu zagospodarowania terenu inwestycji, oraz zatwierdził projekt budowlany zmieniający. Pozostałe warunki wynikające z decyzji z 16 grudnia 2015 r. pozostały bez zmian.

Na podstawie powyższych decyzji udzielających pozwolenia na budowę inwestor wybudował obydwa budynki przy ul. [...] A i B.

W wyniku wniosku z 13 września 2018 r. PINB dla Miasta K. decyzją

z 17 października 2018 r. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego w zatwierdzonym projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do wydanego pozwolenia na budowę literą A, wybudowanego na działkach nr [...] i [...], zobowiązując jednocześnie inwestora do wykonania w terminie do 30 listopada 2018 r. brakujących robót budowlanych:

- wykonać poprawki balustrad na balkonach w taki sposób, aby maksymalny prześwit pomiędzy elementami wypełnienia balustrad nie przekraczał 12 cm,

- oznaczyć miejsca postojowe dla samochodów na zewnątrz budynku.

Ponadto w wyniku odrębnego wniosku, PINB dla Miasta K. decyzją z dnia 22 października 2018 r. udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego w zatwierdzonym projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do wydanego pozwolenia na budowę literą B, zobowiązując inwestora do wykonania w określonym terminie brakujących robót budowlanych.

Roboty określone w decyzjach zostały wykonane, co zostało stwierdzone podczas kontroli wykonanych przez organ I instancji w dniu 9 stycznia 2019 r.

Jak wynika z akt sprawy, Zarząd Wspólnoty wystąpił do inwestora z pismami dotyczącymi usunięcia szeregu usterek, wskazując między innymi, że plac zabaw nie ma zachowanej bezpiecznej odległości od stanowisk postojowych oraz wyjazdu z hali garażowej. Inwestor chciał nieodpłatnie przenieść plac zabaw w miejsce odpowiednie i zgodne z przepisami, ale nie doszło do akceptacji przez Wspólnotę wybranego miejsca pod plac zabaw. O działaniach tych organ I instancji był informowany.

Po wszczęciu postępowania pracownicy PINB dla Miasta K. przeprowadzili 11 stycznia 2021 r. oględziny w sprawie placu zabaw. Ustalono, że plac zabaw posiada ogrodzenie metalowe systemowe panelowe o wysokości około 0,95 - 1,00 m z furtką otwieraną do wewnątrz o szerokości około 1,0 m. Na placu zabaw znajdowały się w dniu oględzin urządzenia: piaskownica, zjeżdżalnia i 2 huśtawki sprężynowe. Podłoże wysypane jest piaskiem i porośnięte chwastami. Wyjście z placu zabaw odbywa się bezpośrednio na komunikację wewnętrzną pieszo – jezdną. Wymierzono odległości placu od altany śmietnikowej, najbliższego miejsca postojowego, a także odległość furtki placu zabaw od bramy garażowej. Plac zabaw przylega bezpośrednio do ściany oporowej przy wjeździe do podziemnego garażu wielostanowiskowego na 33 miejsca postojowe w budynku mieszkalnym wielorodzinnym [...]

Po zebraniu dowodów PINB dla Miasta K. wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane decyzję z 10 lutego 2021 r. nakazującą Wspólnocie usunąć, w terminie do 31 marca 2021 r., stwierdzone nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa użytkowania i stanu technicznego obiektu budowlanego poprzez likwidację istniejącego placu zabaw dla dzieci, niespełniającego wymagań obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie.

W wyniku odwołania Wspólnoty, ŚWINB decyzją z 17 maja 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...], oddalił sprzeciw od tej decyzji wniesiony przez inwestora.

Postanowieniem z 17 maja 2021 r. PINB dla Miasta K. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 17 października 2018 r. o pozwoleniu na użytkowanie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do ostatnio wydanej decyzji z dnia 12 maja

2016 r., plac zabaw dla dzieci usytuowany był od strony północnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego 202A przy niewielkiej stacji transformatorowej. Jednak plac zabaw zlokalizowany został w innym miejscu niż w projekcie i jego wymiary zostały zwiększone. Zmiana miejsca lokalizacji placu zabaw (od strony wschodniej budynku), wymuszona została przeróbkami stacji transformatorowej i dokonana została na etapie oddawania do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego 202A za zgodą projektanta budynków, który w projekcie zakwalifikował tę zmianę jako nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wykonany

i istniejący obecnie plac zabaw posiada znacznie większe wymiary niż w projekcie.

Jak wcześniej ustalono podczas oględzin, odległość ogrodzenia placu zabaw od altany śmietnikowej wynosi około 7,95 m wobec wymaganej odległości 10 m wynikającej z § 23 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość ogrodzenia placu zabaw od najbliższego miejsca postojowego wynosi około 4,30 m wobec wymaganej odległości 7 m wynikającej z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. "a" wyżej wymienionego rozporządzenia. Nie jest także spełnione wymaganie dotyczące odległości usytuowania placu zabaw od wjazdu do garażu zamkniętego wynoszącej 10 m według § 19 ust. 1 pkt 1 litera "b" wyżej wymienionego rozporządzenia.

Organ I instancji w postanowieniu z 17 maja 2021 r. wskazał, że nie są możliwe przeróbki, ponieważ nie jest możliwe zachowanie wymaganej odległości 10 m tego placu od wjazdu do garażu podziemnego, przy obecnych wymiarach placu zabaw wynoszących ok. 9,20 x 6,0 m. Ponadto inwestor nie wykonał dachu zielonego przy klatce schodowej, który był przewidziany w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

W toku wznowionego postępowania ustalono, że taras zlokalizowany nad bramą wjazdową, według projektu występujący jako taras zielony, posiada warstwy: papę, geowłókninę i 5 cm żwirku. Na tarasie ustawione są 3 donice.

Po analizie dowodów organ I instancji wydał decyzję z 7 lutego 2022 r. stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania odwoławczego.

W toku postępowania odwoławczego Wspólnota pismem procesowym

z 28 marca 2022 r. odniosła się do okoliczności sprawy wskazując na szereg usterek powstałych w trakcie realizacji inwestycji, które nie zostały usunięte.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym [...] wskazał, że organowi

I instancji przedłożone zostały w postępowaniu odbiorowym między innymi dokumenty zawierające stwierdzenie uprawnionego projektanta, że fakt usytuowania placu zabaw w nowym miejscu stanowi nieistotne odstępstwo od pozwolenia na budowę. Tymczasem po wydaniu decyzji z dnia 17 października 2018 r. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące, że plac zabaw usytuowany jest w takim miejscu, w którym przepisy jednak nie dopuszczają usytuowania placu zabaw z uwagi na zbyt małe odległości do wykazanych elementów. Spełniona została zatem przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i organ I instancji miał prawo wznowić postępowanie z urzędu.

Organ odwoławczy zauważył, że konstrukcja rozstrzygnięcia organu I instancji nie odpowiada przepisom art. 151 § 1 i 2 k.p.a. i wskazał powody, dla których konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy. Podniesiono, że teren, na którym plac zabaw miał się znajdować

w pierwotnym pozwoleniu na budowę, w ogóle nie wchodzi w skład terenu objętego aktualnym pozwoleniem na budowy. Natomiast w miejscu, w którym według aktualnego pozwolenia na budowę miał znajdować się plac zabaw, znajduje się stacja transformatorowa. Zarazem plac zabaw jest niezbędny dla zespołu budynków wielorodzinnych, czyli według przepisów musi zostać gdzieś zrealizowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke [...], oddalającym sprzeciw od decyzji z dnia 17 maja 2021 r. napisał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego- dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kończy postępowanie legalizacyjne oraz proces inwestycyjny i wyklucza możliwość ponownego prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Zatem wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie czyniłoby niedopuszczalnym prowadzenie postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Organ II instancji w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji wskazał, że PINB winien przeprowadzić postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego dopiero po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków. Taka ocena prawnomaterialna okoliczności faktycznych sprawy dokonana przez organ odwoławczy determinowana jest przede wszystkim ustaleniem faktycznym związanym z czasokresem wybudowania przedmiotowego placu zabaw. Zdaniem Sądu, mogła ona stanowić podstawę wydania decyzji kasacyjnej. Zresztą w sprzeciwie od decyzji Spółka nie podważa ustalenia organu odwoławczego, że plac zabaw jest usytuowany w miejscu innym niż określało to pozwolenie na budowę wydane dla ww. budynków i lokalizacja tego placu nie zmieniła się od zakończenia budowy. Słusznie jednak organ II instancji zastrzegł, że prowadzenie postępowania naprawczego możliwe będzie dopiero po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w celu określenia prawidłowej lokalizacji placu zabaw istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego, opartego

o przepis art. 51 Prawa budowlanego, ale przeprowadzenie takiego postępowania stanie się możliwe dopiero po usunięciu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dlatego w przedmiotowym przypadku dla zakończenia wznowionego postępowania niezbędna jest decyzja uchylająca w całości pozwolenie na użytkowanie.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze B. K. zarzuciła decyzji z 11 kwietnia 2022 r. naruszenie:

I. Art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 150 § 1 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania administracyjnego mimo, że nie zachodziły przesłanki wznowieniowe,

II. Art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową, dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie budynku,

III. Art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] w K..

W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu podniesiono, że organ nie wskazał, jakie są nowe okoliczności, których ujawnienie skutkować powinno wznowieniem postępowania. Takie okoliczności nie zachodzą. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wszystkie dowody były organowi znane, a jedynie po wydaniu ostatecznej decyzji doszedł on do wniosku, że przemawiają one za inną oceną prawną, która również jest wadliwa. Okoliczność, że organ powziął inne przekonanie co do oceny materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolowana w sprawie decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji, zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym na podstawie przepisów zamieszonych w rozdziale 12 k.p.a. dotyczącym wznowienia postępowania. Z akt

wynika, że postanowieniem z 17 maja 2021 r. PINB dla Miasta K. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 17 października 2018 r. udzielającą inwestorowi [...] Sp. z o.o.

i Wspólnicy Spółka Komandytowa z siedzibą w K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego literą A w zatwierdzonym projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do wydanego pozwolenia na budowę, wybudowanego na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w K.. W postanowieniu tym jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Ową "nową okolicznością", o jakiej mowa w tym przepisie, jest - w ocenie organu - zmiana lokalizacji placu zabaw w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, która nastąpiła na etapie oddawania do użytkowania budynku wielorodzinnego nr 202A i została zakwalifikowana przez projektanta jako nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego. W postanowieniu podniesiono, że jak wykazało postępowanie wyjaśniające, usytuowanie placu zabaw w obecnym miejscu nie może się ostać z uwagi na sprzeczność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U.

z 2022 r. poz. 1225), przytaczanego w dalszym ciągu jako rozporządzenie,

i niemożność doprowadzenia tego placu do stanu zgodnego z prawem nawet

w przypadku wykonania jego przeróbek. Ponadto inwestor nie wykonał dachu zielonego przy klatce schodowej, przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Tak ustaloną podstawę wznowienia przyjął także organ odwoławczy

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wcześniej PINB dla Miasta K. w decyzji

z 7 lutego 2022 r. Odnosząc się do przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ŚWINB podkreślił, że po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku "wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące, że plac zabaw usytuowany jest w takim miejscu, w którym przepisy jednak nie dopuszczają usytuowania placu zabaw z uwagi na zbyt małe odległości do wykazanych elementów" (chodzi o odległość od miejsc postojowych, od wjazdu do garażu zamkniętego oraz od miejsca gromadzenia odpadów).

Na tle stosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wypracowany został w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym za nowe okoliczności lub nowe dowody, o jakich mowa w tym przepisie, nie może być uznana ocena okoliczności lub dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, nieprzeprowadzona przez organ

w decyzji ostatecznej kończącej postępowanie podlegające wznowieniu albo odbiegająca od oceny zaprezentowanej w tej decyzji.

W wyroku z 19.05.2022 r., I GSK 2509/18, LEX nr 3369034, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Nie można uznać za nowe,

a zatem nieznane organowi, okoliczności i dowody, którymi organ dysponował i które wynikały z akt sprawy, lecz z którymi się nie zapoznał, albo które niewłaściwie ocenił (wyrok WSA w Łodzi z 1.04.2022 r., III SA/Łd 817/21, LEX nr 3334588). Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności

i dowodów (tak z kolei WSA w Łodzi w wyroku z 1.04.2022 r., III SA/Łd 884/21,LEX nr 3334642). Za okoliczności faktyczne należy uznać zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym,istniejące w dacie wydania decyzji i nieznane organowi, który wydał decyzję. Chodzi tu zarówno o fakty nowo odkryte i nieznane organowi, jak też po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nieprzedstawione wcześniej organowi. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią (wyrok WSA

w Warszawie z 18.03.2022 r., I SA/Wa 1434/21, LEX nr 3360796). Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Nie może to jednak dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną.Za "nową okoliczność"nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (wyrok WSA w Łodzi z 4.11.2021 r., III SA/Łd 574/21, LEX nr 3274185).

Przedstawioną wyżej wykładnię określenia "nowych okoliczności lub dowodów", użytego w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela

w całości i przyjmuje jako własną. To z kolei wyklucza możliwość zaakceptowania wniosku, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania oparta na tym właśnie przepisie, jak przyjęły organy obu instancji.

Z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego wynika, że plac zabaw

w pierwotnym projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. z 16 grudnia 2015 r. miał znajdować się w zachodniej części terenu inwestycyjnego. Decyzja ta zmieniona została – na wniosek inwestora – decyzją tego samego organu z 12 maja 2016 r. Zmiana dotyczyła części projektu zagospodarowania terenu inwestycji i obejmowała m.in. inną lokalizację placu zabaw, który zaprojektowano od północnej strony budynku wielomieszkaniowego oznaczonego w projekcie literą A. Ostatecznie jednak plac zabaw usytuowano

w trakcie realizowania inwestycji w jeszcze innym miejscu, a mianowicie od strony wschodniej tego budynku. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor załączył m.in. plan zagospodarowania terenu z naniesioną zmianą placu zabaw oraz adnotacją: "zmiany kwalifikuję jako nieistotne. Ilość miejsc postojowych zewnętrznych nie uległa zmianie".

Taki stan rzeczy, ze zmianą usytuowania placu zabaw w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, zastał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w trakcie kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu budowlanego przeprowadzonej 16 października 2018 r. Ze sporządzonego

z tej kontroli protokołu wynika, że organ stwierdził zgodność obiektu budowlanego

z projektem zagospodarowania terenu i nie stwierdził istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jeśli chodzi o zmiany nieistotne organ odwołał się do stanowiska projektanta i wskazał, że zostały one naniesione na złożonych rysunkach zamiennych. Nie ulega wątpliwości, że usytuowanie placu zabaw i jego odległości od miejsc parkingowych, wjazdu do garażu podziemnego oraz od miejsca składowania odpadów, już w dacie udzielania przez organ pozwolenia na użytkowanie naruszały przepisy rozporządzenia. Dopiero wskutek licznych zastrzeżeń zgłaszanych przez Wspólnotę Mieszkaniową, w tym także w zakresie usytuowania placu zabaw, organ "zareagował" na nieprawidłowości powstałe wskutek realizacji inwestycji. W dniu 6 września 2019 r. odbyły się oględziny, w czasie których dokonano pomiarów, z których wynika, że plac zabaw ulokowano 4,5 m od pierwszego miejsca postojowego (usytuowanego od strony śmietnika), 4,30 m od drugiego miejsca postojowego i 8, 80 m od trzeciego miejsca. W zaskarżonej decyzji organ ustala, że plac zabaw przylega bezpośrednio do ściany oporowej przy wjeździe do garażu podziemnego, a odległość od furtki placu zabaw do bramy garażowej wynosi 8, 95 m. Odległość od altany śmietnikowej wynosi ok. 7, 95 m. Oba organy przyznają także, że usytuowanie placu zabaw narusza następujące przepisy rozporządzenia:

- § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a), który dla takiego miejsca wymaga zachowanie odległości co najmniej 7 m od parkingu do 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych;

- § 19 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z § 19 ust. 3, zgodnie z którym plac zabaw winien być umiejscowiony co najmniej 10 m od zamkniętego garażu od 11 do 60 stanowisk postojowych (w tym przypadku w garażu znajdują się 33 miejsca postojowe);

- § 23 ust. 1 pkt 3, który odległość placu zabaw do miejsc gromadzenia odpadów stałych określa na co najmniej 10 m.

Bezspornym jest, że umiejscowienie placu zabaw, parkingu, altany śmietnikowej oraz wjazdu do garażu nie zmieniło się od daty wydania decyzji

o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, a więc wskazane wyżej przepisy rozporządzenia naruszone były już w czasie realizacji inwestycji, a więc także w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Naruszenia tego organ jednak nie dostrzegł mimo, że z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w sprawie wynika w sposób oczywisty, że plac zabaw ulokowany został zbyt blisko wjazdu do garażu podziemnego czy naziemnych stanowisk postojowych i aby to stwierdzić nie trzeba wykonywać szczegółowych pomiarów. Fakt, że wskutek interwencji Wspólnoty Mieszkaniowej kwestia usytuowania placu zabaw stała się przedmiotem zainteresowania organu nadzoru budowlanego I instancji, który po zmierzeniu odległości tego miejsca od miejsc postojowych, altany śmietnikowej i wjazdu do garażu podziemnego doszedł do przekonania, że naruszone zostały przepisy rozporządzenia, nie może stanowić o przyjęciu, że mamy do czynienia z nowymi okolicznościami lub dowodami, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nowa jest bowiem jedynie ocena okoliczności, które istniały w dacie udzielania pozwolenia na użytkowanie i już wówczas dawały podstawę – przy wnikliwym podejściu organu, którego w tej sprawie zabrakło – do stwierdzenia, że umiejscowienie placu zabaw pozostaje w sprzeczności z wymogami określonymi w rozporządzeniu.

Tak samo należy ocenić kwestię braku wykonania dachu zielonego przewidzianego w projekcie przy klatce schodowej, co również było wiadome organowi w dacie wydawania pozwolenia na użytkowanie. Niewykonanie dachu zielonego jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, opartą na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organy przywołują zresztą w sposób marginalny. Trudno zatem uznać, aby to właśnie brak zielonego dachu, stwierdzony niejako "przy okazji" stanowił powód, dla którego wznowiono postępowanie. Organy nie wykazują nawet, że jest to okoliczność istotna dla sprawy w rozumieniu powyższego przepisu. Nie ma przy tym sporu co do tego, że we wznowionym postępowaniu organy koncentrowały się przede wszystkim na zmianie usytuowania placu zabaw.

Z tych przyczyn Sąd uznał, że w stanie kontrolowanej sprawy nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB dla Miasta K. z 17 października 2018 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku wielorodzinnego oznaczonego literą A, co oznacza, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Taki wniosek powodował konieczność uchylenia obu decyzji oraz postanowienia PINB dla Miasta K. z 17 maja 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. (pkt I i II wyroku). W oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie wznowieniowe, gdyż od początku nie było podstaw prawnych do jego wszczęcia z urzędu (pkt II wyroku).

Dostrzegając natomiast opisane wyżej naruszenia prawa, których dopuścił się organ I instancji przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, Sąd zauważa, że jeżeli organ uzna, że zachodzi konieczność wzruszenia ostatecznej decyzji

o pozwoleniu na użytkowanie celem przeprowadzenia postępowania naprawczego przewidzianego w art. 50 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,

to celowym będzie rozważenie możliwości wszczęcia w stosunku do tej decyzji postępowania nieważnościowego z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.