Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 263/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi L. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przekazania podania Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Szczecinie jako organowi właściwemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr[...]z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu zażalenia L. F. na wydane z upoważnienia Prezydenta W. postanowienie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] nr [...]o przekazaniu podania L. F. Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S. jako organowi właściwemu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji

W uzasadnieniu podało, że pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. L. F. złożył w Zespole ds. Osób i Uchodźców Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Ustalono, że wnioskodawca przebywa na terenie W. i jako miejsce swojego zamieszkania wskazuje peron 3 na Dworcu PKP we W.. W piśmie z dnia 3 lutego 2009 r. oświadczył, że jest osobą bezdomną, mającą ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w S. przy ul.[...] . Z oświadczenia wynika także, że wnioskodawca pozostaje w zatrudnieniu i osiąga dochody. W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał, że z uwagi na bezdomność skarżącego oraz fakt, że jego ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały było w S., nie jest on organem właściwym miejscowo do załatwienia wniosku L. F., w związku z czym powołanym wyżej postanowieniem przekazał podanie L. F. Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S., jako organowi miejscowo właściwemu w sprawie. W ocenie organu pierwszej instancji, brakuje przesłanek do rozpatrzenia przez organ wniesionego podania ze względu na miejsce pobytu wnioskodawcy we W. z tego względu, że wnioskodawca jest osobą zatrudnioną, a jego sprawa nie ma charakteru sprawy niecierpiącej zwłoki.

L. F.złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że od dnia 23 stycznia 1997 r. mieszka we W., obecnie jego miejsce zamieszkania znajduje się przy peronie 3 na Dworcu Głównym PKP. Ponadto podniósł, że nie ma aktualnego zameldowania na pobyt stały oraz osiąga dochody z pracy.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 w/w ustawy, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Jednocześnie art. 101 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W świetle art. 6 pkt 8 ustawy, występujący w przepisach ustawy zwrot osoba bezdomna oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Podkreślono, że jak wynika z akt sprawy, L. F. przebywając we W., nie ma miejsca zameldowania na pobyt stały oraz nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Wnioskodawca jest zatem, w świetle powołanej wyżej definicji, osobą bezdomną w rozumieniu przepisów ustawy, jednocześnie, ma potwierdzone ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w S. przy ul. [...].W odniesieniu do osób bezdomnych, które mają potwierdzone miejsce ostatniego zameldowania na pobyt stały, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Wprawdzie przepis art. 101 ust. 3 ustawy stwarza podstawę do przyjęcia szczególnej właściwości gminy ze względu na miejsce pobytu wnioskodawcy, to jednak zastosowanie tej regulacji wymaga stwierdzenia, że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, a sprawa, której podanie dotyczy, jest sprawą niecierpiącą zwłoki. Organ podał, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, powyższe okoliczności zostały przez organ pierwszej instancji rozważone. Jednakże wobec faktu, że L. F. pozostaje w zatrudnieniu i z tego tytułu osiąga dochody w wysokości ok. 1700 zł netto uznano, że nie zachodzą obecnie okoliczności uzasadniające zastosowanie powyższej regulacji.

Kolegium dodało, że przez użyty w powołanym przepisie zwrot "miejsce pobytu" należy rozumieć krótkotrwały pobyt danej osoby na terenie gminy i to w sytuacji, gdy osoba ta ma miejsce zamieszkania na terenie innej gminy. Tymczasem, L. F. na terenie gminy W. przebywa od 1997 roku, stąd jego pobyt nie ma charakteru krótkotrwałego. Ponadto żalący się nie ma miejsca zamieszkania poza gminą Wrocław. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że właściwą miejscowo w sprawie jest gmina ostatniego miejsca zameldowania L. F. na pobyt stały, w związku z czym, stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. przekazał jego wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, a przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

L. F. złożył skargę na powyższe postanowienie, w której podtrzymał argumenty przedstawione w zażaleniu. Zarzucił, że zaskarżone postanowienie Kolegium jest sprzeczne z jego wcześniejszymi orzeczeniami, a to postanowieniem z dnia 6 września 2001 r. ([...], publ. w OSS z 2002, z. 1, poz. 11) oraz decyzją z dnia [...] ([...] , publ. w OSS z 2002, z. 1, poz. 40). Skarżący stwierdził, że publikowane orzeczenia dotyczą spraw z zakresu pomocy społecznej. Zdaniem autora skargi, rozpatrując miejsce zamieszkania L. F. i powołując się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, Kolegium świadomie naruszyło ustawę o samorządzie gminnym (art. 1, art. 7 ust. 1 pkt 6), ustawę zasadniczą (art. 52 ust. 1 i ust. 5 w związku z art. 31 ust. 3), Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 r. (art. 12 ust. 1 i 3) oraz dyrektywę z dnia 29 kwietnia 2004 r. (2004/38/WE) Parlamentu Europejskiego i Rady, w szczególności art. 16 - 21.

Zdaniem skarżącego, z wyżej wymienionych przepisów wynika, że art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej statuuje stan fikcji prawnej. Jako dowód "uznania miejsca zamieszkania L. F." skarżący wskazał decyzję o wpisie do rejestru wyborców i zaświadczenie z Urzędu Skarbowego Wrocław K.. Skarżący zarzucił, że nie wywiązując się ze swoich obowiązków ustawowych, organ pierwszej instancji doprowadził do tego, że skarżący stracił pracę. Pracodawca nie przedłużył umowy o pracę z powodu ograniczonej możliwości wywiązywania się ze swoich obowiązków. Podniósł też, że stres związany z bezdomnością uniemożliwia mu zarejestrowanie się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. i podjęcie zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślono, że przez długi czas, kierując się regulacją szczególną zawartą w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, organ pierwszej instancji uznawał się za właściwy miejscowo w sprawach inicjowanych przez L. F. i próbował ustalać jego sytuację życiową w gminie W.. W wielu wnioskach o przyznanie pomocy społecznej strona przedstawiała bowiem swoje położenie jako szczególne, a sprawę jako niecierpiącą zwłoki. Organ pierwszej instancji wielokrotnie próbował przeprowadzić z L. F. wywiad środowiskowy. Ponadto jak wskazano, organ pierwszej instancji ustalił, że wskazywany adres do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego: ul. [...] we W., jest adresem Dworca Głównego PKP we W.. Organ pierwszej instancji ustalił również, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych we W. nie wydaje zgody na stałe zamieszkanie lub przebywanie na terenie Dworca i jego peronów (L. F. wskazywał jako miejsce zamieszkania peron 3). Przeprowadzane przez funkcjonariuszy SOK kontrole nie potwierdziły pobytu L. F. na terenie Dworca Głównego PKP we W.. Ponadto funkcjonariusze SOK nie zauważyli, aby jakakolwiek osoba zamieszkiwała w tym miejscu. W piśmie z dnia 20 listopada 2008 r. (IOKOD-2514-SP/61/08) Komenda Regionalna Straży Ochrony Kolei we W. poinformowała, że L. F. nie jest znany funkcjonariuszom Straży Ochrony Kolei i nie stwierdzono w 2008 r. jego obecności na terenie stacji PKP W. Główny. Również pracownicy socjalni MOPS, przy udziale administratora Dworca Głównego oraz funkcjonariuszy Policji patrolowali Dworzec Główny, gdzie nie stwierdzono obecności L. F., ani śladów, które wskazywałyby na jego pobyt na wskazanym obszarze. L. F., twierdząc, że niekiedy przebywa oraz przechowuje rzeczy osobiste w mieszkaniach znajomych, konsekwentnie odmawiał podania adresów tych osób. Odmawiał także skorzystania z noclegowni dla osób bezdomnych, a także udostępnienia adresu do korespondencji mimo, że nadal posiada skrytkę pocztową nr 336 w Urzędzie Pocztowym W. [...] i korzysta z tej skrytki. Zgodnie z żądaniem skarżącego, Poczta Polska przeadresowuje korespondencję do niego kierowaną na adres ul.[...], na ww. skrytkę pocztową. Ustalono także, że L. F. nie odbiera korespondencji kierowanej do niego na adres miejsca zatrudnienia, ani w siedzibie Zespołu ds. Osób Bezdomnych i Uchodźców lub odbiera tam korespondencję wybiórczo. Podkreślono ponadto, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i Kolegium, rozpatrując wielokrotnie sprawy z wniosków L. F., wyjaśniały stronie, że warunkiem przyznania pomocy społecznej jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Mimo to, L. F. konsekwentnie uważał, że wymuszanie udania się "do gett pobytowo - noclegowych" oraz "inwigilowanie" go w miejscu zamieszkania i zatrudnienia jest naruszeniem jego godności, uniemożliwiał ustalenie przez pracowników socjalnych jego faktycznej sytuacji życiowej. Gdyby istotnie L. F. znajdował się - jak podaje - od wielu lat w sytuacji niecierpiącej zwłoki, takie zachowanie nie znajdowałoby jakiegokolwiek uzasadnienia. Mimo podjęcia wielu prób, jedynym dowodem trudnej sytuacji życiowej L. F. pozostały jego oświadczenia (niezgodne z rzeczywistością w kwestii miejsca zamieszkania, czy pobytu na dworcu) i przedkładane przez niego (według uznania) dokumenty. Dodano również, że L. F. ma niewiele ponad 40 lat i nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.

Odnosząc się do powołanych w skardze orzeczeń Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...]r. (SKO [...]) nie dotyczyła sprawy z zakresu pomocy społecznej, lecz przyznania dodatku mieszkaniowego. W decyzji tej Kolegium uznało, że przebywanie osoby w zakładzie karnym - jako stan przejściowy - nie powoduje utraty dotychczasowego miejsca zamieszkania, w którym koncentrowała się jej działalność życiowa. Sprawa będąca przedmiotem skargi nie dotyczy dodatku mieszkaniowego, a L. F. nie przebywa w zakładzie karnym. Z kolei w postanowieniu z dnia 6 września 2001 r. ([...]) Kolegium stwierdziło, że na miejsce zamieszkania składają się trzy podstawowe elementy: miejscowość w znaczeniu administracyjnym, miejsce stałego, faktycznego przebywania oraz wola pobytu w danej miejscowości. Sprawa, w której orzekało Kolegium, dotyczyła skierowania do domu pomocy społecznej na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Wówczas właściwość miejscową powiatu w tych sprawach określał art. 55e ust. 2 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) stanowiący, że decyzję administracyjną o skierowaniu do odpowiedniego domu pomocy społecznej wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się. Strona tego postępowania nie była przy tym osobą bezdomną.

Prawidłowości postanowień wydanych przez organy obu instancji nie podważają również, zdaniem Kolegium, załączona do skargi decyzja z dnia [...] o wpisaniu L. F. do rejestru wyborców na obszarze Gminy W. i zaświadczenie Urzędu Skarbowego W-K. z dnia 9 sierpnia 2008 r. o dochodach w 2006 r. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499 ze zm.), wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały wpisywani są do rejestru, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek zawierający dane, o których mowa w art. 11 ust. 5, wraz ze wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały poza obszarem gminy. Przepis art. 12 ust. 2 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie nie zamieszkałego, przebywającego stale na obszarze gminy (art. 12 ust. 3). Z kolei zgodnie z art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania podatnika. Urząd Skarbowy W nie ma żadnych podstaw do kwestionowania podanego przez podatnika miejsca zamieszkania, nawet jeżeli wiedziałby, że jest nim dworzec kolejowy.

Zauważono również, że z załączonej do skargi decyzji z dnia 16 kwietnia 2009 r. wynika, że odmowa uznania L. F. za osobę bezrobotną była spowodowana złożonym przez niego oświadczeniem, że nie jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy (nie przedstawił zaświadczenia o stopniu niepełnosprawności). Okoliczność ta nie ma zatem, wbrew zarzutom skargi, związku z bezdomnością skarżącego.

Organ drugiej instancji podkreślił również, że skarżący nie wskazał, na czym miałoby polegać naruszenie przez Kolegium dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich. Dyrektywa ta ustanawia bowiem warunki regulujące korzystanie z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich przez obywateli Unii i członków ich rodziny, prawo stałego pobytu na terytorium Państw Członkowskich dla obywateli Unii i członków ich rodziny (powołane w skardze art. 16 -21) oraz ograniczenia w tych prawach uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. Równie niejasne jest, zdaniem Kolegium, stwierdzenie naruszenia przez organy orzekające w sprawie uregulowanego w art. 52 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - prawa do swobodnego poruszania się na terytorium RP, wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Podkreślono, że Konstytucja jest ustawą zasadniczą, a jej dyrektywy doznają konkretyzacji w ustawodawstwie "zwykłym" i dopiero te ostatnie normy prawa stanowionego są podstawą rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli. Przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją.

W toku postępowania skarżący złożył pismo procesowe z dnia 29.06.2009 r., w którym zawarł polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego wrażonym w odpowiedzi na skargę.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W., który zgłosił swój udział w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., którym organ ten, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na wydane z upoważnienia Prezydenta W. postanowienie Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] o przekazaniu podania L. F. Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S.jako organowi właściwemu, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Sprawa administracyjna w niniejszej sprawie została wszczęta wnioskiem skarżącego z dnia 19.01.2009 r. skierowanym do Zespołu ds. Osób i Uchodźców Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Do jej rozstrzygnięcia mają zatem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). W art. 101 ust. 1 ustawy ustanowiono zasadę, zgodnie z którą właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Omawiana ustawa w art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadkach, o których mowa w art. 101 ust. 3, można przyznać świadczenie wymienione w art. 37- 42 i 47 - 50 ustawy. (art. 101 ust. 4).

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Dodać przy tym należy, że przebywanie w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu należy rozumieć jako przebywanie (zamieszkiwanie) w lokalu mieszkalnym, który odpowiada rozumieniu lokalu przyjętego przez ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Przebywanie w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu w miejscu publicznym, a nie w lokalu mieszkalnym w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nie odpowiada pojęciu "miejsca zamieszkania" zawartemu w art. 25 Kodeksu cywilnego. Przebywanie zatem osoby w danej miejscowości z zamiarem stałego pobytu w miejscu publicznym nie pozwala na przyjęcie, że miejscowość ta jest miejscem zamieszkania tej osoby w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego. Nie można w tej sytuacji przyjąć, że gminą właściwą do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej osoby pozostającej w sytuacji faktycznej, o jakiej wyżej mowa, jest gmina ustalona według zasady ustanowionej w art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

Rozpatrując wniosek osoby nie posiadającej "miejsca zamieszkania" w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej należy rozważyć, czy właściwość gminy w danej sprawie należy ustalać według ust. 2, czy ust. 2 art. 101 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 101 ust. 2 owej ustawy, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Pojęcie osoby bezdomnej zostało zdefiniowane w przepisie art. 6 pkt.8 ustawy o pomocy społecznej i oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym, w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy, i niezamaledowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także niezamieszkałą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W postanowieniu z dnia 04.07.2008r., sygn. I OW 30/08 (LEX nr 494312) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania, nie bada się zatem jej zamiaru do stałego pobytu, lecz ustala jej status i gminą właściwą do rozstrzygnięcia sprawy osoby bezdomnej jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały w rozumieniu art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Od zasad właściwości miejscowej gminy określonych w ust. 1 i 2 art. 101 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca ustanowił w ust. 3 owego przepisu prawa wyjątek, zgodnie z którym: "W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie."

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, dokonane przez organy ustalenia w zakresie stanu faktycznego, jak również wykładnia i zastosowanie powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisów prawa, są prawidłowe.

Prawidłowe i niekwestionowane przez skarżącego ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie przez organy w sposób wyczerpujący dawały w pełni podstawę do przyjęcia, że skarżący jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Nie zamieszkuje bowiem w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Za lokal taki nie można uznać obiektu użyteczności publicznej w postaci Dworca Głównego we W., co do którego skarżący twierdzi, że mieszka tam na peronie nr 3. Sytuacja skarżącego wypełnia zatem pierwszy z przedstawionych w art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanów faktycznych, kwalifikujących skarżącego jako osobę bezdomną. Ostatnie, potwierdzone miejsce zameldowania skarżącego na pobyt stały znajduje się w S. przy ul.[...] . Skoro właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania bezdomnego na pobyt stały, podanie L. F. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej należało przekazać według właściwości organowi ostatniego miejsca zameldowania skarżącego na pobyt stały, to jest Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S. jako właściwemu, co też uczyniono.

Zasadnie organy rozpatrujące sprawę uznały, że sprawa zainicjowana przez L.F wnioskiem z dnia 19 stycznia 2009 r. o przyznanie pomocy społecznej nie jest sprawą, o której mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, która uzasadniałaby właściwość miejscową gminy W. Z okoliczności sprawy nie wynika, by sprawa ta była sprawą nie cierpiącą zwłoki. Nie jest to także przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy jednoznacznie wynikało, że w trakcie rozpatrywania tej sprawy skarżący był osobą zatrudnioną osiągającą dochód w kwocie 1700 zł netto. We wniosku nie powoływał się na żadne okoliczności mające uzasadniać właściwość miejscową gminy Wrocław, ustaloną zgodnie z wyjątkiem, o jakim mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, za okoliczności pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie należy uznać podnoszony w skardze fakt wpisania skarżącego do rejestru wyborców na obszarze Gminy W. oraz zaświadczenie Urzędu Skarbowego W z dnia 9 sierpnia 2008 r. o dochodach skarżącego w 2006 roku. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499 ze zm.), wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały wpisywani są do rejestru, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek zawierający dane, których mowa w art. 11 ust. 5, wraz ze wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały poza obszarem gminy. Przepis art. 12 ust. 2 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie nie zamieszkałego, przebywającego stale na obszarze gminy (art. 12 ust. 3). Z kolei, zgodnie z art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania podatnika. Urząd Skarbowy nie kwestionuje podanego przez podatnika miejsca zamieszkania, nawet jeśli wiedziałby, że jest nim dworzec kolejowy. Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, z przepisów tych oraz podnoszonych przez skarżącego okoliczności, wobec jednoznacznego brzmienia art. 101 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, nie można wywodzić właściwości miejscowej gminy W. w niniejszej sprawie.

Skoro nie budziło wątpliwości, że L. F. jest osobą bezdomną, a nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, organ Gminy W. nie był właściwy miejscowo w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia 19 stycznia 2009 r. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. W konsekwencji, przekazanie podania L. F. z dnia 19 stycznia 2009 r. według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w S. było - w świetle art. 101 ust. 2 ustawy - jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem. Uznać je zatem należy za prawidłowe. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości miejscowej (art. 19 k.p.a.).

Za chybiony uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy administracji wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP oraz bezpośrednio wiążących Polskę przepisów prawa europejskiego, jak również przepisów ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 67 ust. 2 Konstytucji RP odsyła w zakresie swej regulacji do ustawodawstwa zwykłego, stanowiąc, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. W wielu orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że: "prawodawca konstytucyjny pozostawia określenie zakresu i form zabezpieczenia społecznego ustawie zwykłej. Regulacja konstytucyjna akcentuje w ten sposób jeszcze wyraźniej szeroką swobodę działania pozostawioną parlamentowi w zakresie urzeczywistniania prawa do zabezpieczenia społecznego. Do ustawodawcy należy wybór rozwiązań, które uważa za optymalne z punktu widzenia potrzeb obywateli oraz wymogów rozwoju gospodarczego kraju." (por. wyrok TK z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. K. 5/99, OTK ZU nr 5/1999, poz. 100, s. 538). Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skarżącego, że działania organów pomocowych podejmowane w niniejszej sprawie, niewątpliwie podlegające regulacji ustawy o pomocy społecznej, w jakikolwiek sposób naruszają jego prawa i wolności chronione przepisami Konstytucji RP oraz gwarantowane regulacjami dyrektywy 2004/38 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich. Zauważyć przy tym należy, jak to trafnie zauważa organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie wskazał, na czym miałoby polegać naruszenie przez Kolegium dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich, która to Dyrektywa ustanawia warunki regulujące korzystanie z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich przez obywateli Unii i członków ich rodziny, prawo stałego pobytu na terytorium Państw Członkowskich dla obywateli Unii i członków ich rodziny (powołane w skardze art. 16 -21) oraz ograniczenia w tych prawach uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. Nie wiadomo także, na czym miałoby polegać naruszenie przez organy orzekające w sprawie, uregulowanego w art. 52 Konstytucji RP, prawa do swobodnego poruszania się na terytorium RP, wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Tarnie zauważa w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, że przepisy Konstytucji doznają konkretyzacji w ustawodawstwie "zwykłym" i dopiero te ostatnie normy prawa stanowionego są podstawą rozstrzygania o prawach i obowiązkach obywateli. Trafnie także podniesiono, że przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Skoro zatem zaskarżone postanowienie w niczym nie narusza przepisów prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).