Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1641/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P.-Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 389/09 w sprawie ze skargi M. P.-Z. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Łd 389/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. P. – Z. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. w zakresie miesiąca, w którym podjęto decyzję, Starosta Z., działając na podstawie art. 136, 137 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. P. – Z. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...] nr [...] o pow. 0,0479 ha, umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że orzeczeniem Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia [...] września 1973 r. nr [...] wywłaszczona została na rzecz Państwa nieruchomość położona w Łodzi przy ul. [...], o pow. 479 m2, oznaczona na planie geodezyjnym z dnia [...] października 1972 r. nr [...] jako działka nr [...], która stanowiła własność M. K. P.

Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...], wydaną przez Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi wskazana nieruchomość przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]".

W dniu [...] marca 2008 r. spadkobierca M. K. P., M. P. – Z. (postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 1989 r. o sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku) złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Rozpoznając rzeczony wniosek, organ stwierdził, że postępowanie o zwrot nieruchomości jest bezprzedmiotowe, albowiem aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1974 r. Rep. A nr [...] na dawnej działce nr [...] ustanowiono do dnia [...] lutego 2073 r. prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Łodzi, które zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...], zamkniętej w dniu [...] października 2001 r., wobec przeniesienia nieruchomości do księgi wieczystej KW nr [...]. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1988 r. Rep. A nr [...][...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Łodzi przeniosła prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w Łodzi do dnia [...] maja 2072 r., która następnie w oparciu o akt notarialny z dnia [...] października 2003 r. Rep. A nr [...] przeniosła rzeczone prawo na rzecz M. P.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. – Z. zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez zastosowanie ich pomimo, że prawo użytkowania wieczystego zostało w sposób konstytutywny ujawnione w księdze wieczystej dopiero z chwilą jej założenia, co miało miejsce już po dniu wejścia w życie ustawy. Podniosła, iż cel, jakim jest budowa osiedla "[...]", nigdy nie został zrealizowany. Co więcej, o oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste właściciel nie został powiadomiony.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewoda Łódzki, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, przytoczywszy treść art. 229 i art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podniósł, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot, oznaczona na planie geodezyjnym zaewidencjonowanym w dniu [...] października 1972 r. nr [...] jako działka nr [...] o pow. 0,0479 ha stanowi obecnie działkę ewidencyjną nr [...], której właścicielem jest Gmina Miejska Łódź, zaś użytkownikiem wieczystym do dnia [...] maja 2072 r. jest M. P. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 229 ustawy, Wojewoda stwierdził, że na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] września 1973 r., działka oznaczona niegdyś nr [...] uregulowana była w księdze wieczystej KW nr [...]. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Łodzi zostało w niej ujawnione do dnia [...] lutego 2073 r., co potwierdza protokół badania księgi wieczystej KW nr [...], która została zamknięta w dniu [...] października 2001 r. wobec przeniesienia nieruchomości do księgi wieczystej KW [...]. Bez znaczenia pozostaje więc fakt, że działka nr [...] ewidencyjnie istnieje dopiero od wydania przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] o podziale nieruchomości. Wspomniana działka została bowiem wydzielona z działki nr [...] i zawiera się w jej obszarze. Dodatkowo Wojewoda stwierdził, że organ I instancji błędnie orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję M. P. – Z. zarzuciła naruszenie: art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 46 Kodeksu cywilnego, poprzez ich wadliwą interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do uznania, że wyłączone jest prawo zwrotu nieruchomości powstałych po dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami na skutek ich prawnego wyodrębnienia, obciążone prawem użytkowania wieczystego ujawnionego w księgach wieczystych po wejściu w życie ustawy; art. 229 ww. ustawy w związku z art. 240 kc, poprzez nierozważenie konieczności rozwiązania umowy prawa użytkowania wieczystego, obciążającego sporną nieruchomość, pomimo uchylenia się przez użytkowników wieczystych od wykonania obowiązku realizacji celu publicznego; art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez uznanie skuteczności decyzji wywłaszczeniowej w zakresie stosunków rzeczowych, pomimo niewypłacenia w zamian za wywłaszczoną nieruchomość jakiegokolwiek odszkodowania. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zobligowanie organu I instancji do zbadania przesłanek rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed wydaniem decyzji o zwrocie nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie podzielił argumentacji zaprezentowanej w skardze. Sąd zwrócił uwagę, że podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 3 ww. ustawy, poprzedni właściciel może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli –stosownie do przepisu art. 137 – stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia formułuje art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy, zgodnie z art. 229 ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a co za tym idzie – także okoliczności sprawy – nie budzą wątpliwości. W oparciu o zgromadzone dokumenty organy ustaliły, że orzeczeniem Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia [...] września 1973 r. nr [...] wywłaszczona została na rzecz Państwa nieruchomość położona w Łodzi przy ul. [...], o pow. 479 m2 oznaczona na planie geodezyjnym z dnia [...] października 1972 r. nr [...] jako działka nr [...], która stanowiła własność M. K. P. – poprzedniczki prawnej skarżącej M. P. – Z. Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] czerwca 1972 r. nr [...], wydaną przez Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi wskazana nieruchomość przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1974 r. Rep. A nr [...] na dawnej działce nr [...] ustanowiono do dnia [...] lutego 2073 r. (na 99 lat) prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Łodzi, które zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] w tymże samym roku. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1988 r. Rep. A. nr [...][...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Łodzi przeniosła prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w Łodzi. Prawo to również zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...]. W dziale II tejże księgi widnieje ostatni wpis z dnia [...] czerwca 1995 r. Księga wieczysta KW [...] została zamknięta w dniu [...] października 2001 r. wobec przeniesienia nieruchomości do księgi wieczystej KW nr [...]. W oparciu o akt notarialny z dnia [...] października 2003 r. Rep. A nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "Z." w Łodzi przeniosła prawo użytkowania wieczystego na rzecz M. P. Niespornym jest również, że działka objęta wnioskiem nosi numer ewidencyjny [...] dopiero od wydania przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] o podziale nieruchomości. Wspomniana działka została bowiem wydzielona z działki oznaczonej (w okresie jej wywłaszczenia) nr [...] i zawiera się w jej obszarze.

Zdaniem WSA w Łodzi, Wojewoda prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż spełniona została jedna z przesłanek w przepisie tym wymieniona. Nie budzi bowiem wątpliwości, wbrew wywodom skargi, że wywłaszczoną nieruchomością rozporządzono w sposób opisany w przywołanym przepisie, bowiem przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W okolicznościach przedmiotowej sprawy zdarzenia, jakie nastąpiły po dacie 1 stycznia 1998 r. (podział nieruchomości i zmiana numeru ewidencyjnego, zamknięcie księgi wieczystej wobec przeniesienia nieruchomości do innej księgi, przeniesienie prawa użytkowania wieczystego z jednej osoby trzeciej na inną), nie mają znaczenia, jakie przypisuje im strona skarżąca i nie rzutują na prawidłowość kwestionowanego rozstrzygnięcia. W sprawie wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości, obligująca organ do merytorycznego rozstrzygnięcia, jakim winna być odmowa zwrotu. W tym zakresie Sąd powołał się na orzecznictwo sądowe i piśmiennictwo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2007 r. o sygn. akt II SA/Gd 500/07, publ. LEX nr 342307, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r. o sygn. akt I OSK 544/06, publ. LEX nr 362099, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r. o sygn. akt I OSK 386/06, publ. LEX nr 362099, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o sygn. akt I SA/Wa 5765/04, publ. LEX nr 179226; T. Woś – Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, str. 283-284).

Sąd wskazał także, że bezzasadne są zarzuty strony dotyczące nierozważenia konieczności rozwiązania umowy prawa użytkowania wieczystego, jak również zarzuty w zakresie niewypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdyż sprawa ta winna zostać wyjaśniona w odrębnym postępowaniu.

Dlatego też, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną złożyła M. P. – Z., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 7, art. 21 ust. 2 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich wadliwe zastosowanie, a także art. 97 § 1 pkt 4 kpa, poprzez błąd subsumpcji i jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zwrotu skarżącej wywłaszczonej nieruchomości pomimo, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bez uprzedniego zbadania, czy nie zachodzą przesłanki rozwiązania prawa użytkowania wieczystego, wobec niewykonania przez użytkownika wieczystego obowiązku wzniesienia określonych zabudowań; art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 46 kc, poprzez ich wadliwą interpretację i w konsekwencji wadliwe zastosowanie, sprowadzające się do uznania, iż wyłączone jest prawo zwrotu nieruchomości powstałych także po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami na skutek ich prawnego wyodrębnienia z nieruchomości obciążonych prawem użytkowania wieczystego.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nieruchomość skarżącej winna podlegać zwrotowi, gdyż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany i chociaż nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste i podzielona, to jednak żaden z następujących po sobie użytkowników wieczystych nie wzniósł na niej zabudowań mieszkalnych zgodnie z celem wywłaszczenia. W takiej sytuacji prawo użytkowania wieczystego winno podlegać rozwiązaniu, co w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wymagało zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Co więcej, w wyniku podziału doszło do wyodrębnienia nowej nieruchomości, która obejmuje przedmiot żądania strony, a zatem zdarzenie to świadczy, że prawo użytkowania wieczystego powstało w sposób konstytutywny dopiero po podziale w 2004 r., to zaś w żadnym wypadku nie wyłącza prawa żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż obejmuje inny przedmiot prawa własności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty zasadniczo dotyczą naruszenia prawa materialnego. Jednak wśród tych zarzutów autor skargi kasacyjnej podniósł także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który to przepis ma charakter procesowy. Należy zatem w pierwszej kolejności odnieść się do tego zarzutu.

Strona, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, powinna wskazać przepisy prawa, które przy stosowaniu przez Sąd I instancji, zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretne przepisy procedury sądowej, którym uchybił Sąd. Oddalenie skargi przez Sąd I instancji jest konsekwencją zastosowania przepisów postępowania sądowego w trakcie przewodu sądowego, a przepisy procedury administracyjnej nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Zatem zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa bez powiązania go z odpowiednim zarzutem naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej – co do zasady – nie może być skuteczny, ponieważ przepis ten nie reguluje postępowania przed sądami administracyjnymi. Z treści tego zarzutu nie wynika także, by został on właściwie połączony z zarzutami naruszenia prawa materialnego.

Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu. Naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko pojęcia występującego w jego treści. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumpcji.

W tym zakresie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 7, art. 21 ust. 2 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich wadliwe zastosowanie. Istota tego zarzutu sprowadza się więc do kwestionowania ustaleń faktycznych. Jednakże w zakresie tychże ustaleń nie powołano żadnej normy prawnej, której miałby uchybić WSA w Łodzi. Z kolei w drugiej podstawie kasacyjnej, łącząc zarzut naruszenia art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 46 Kodeksu cywilnego, kasator zarzucił ich błędną interpretację i w konsekwencji wadliwe zastosowanie, jednak nie można przyjąć, by tak postawiony zarzut stwarzał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Po pierwsze, błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jeśli równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok, co wymaga podania konkretnych przepisów prawa. Brak podstaw i zarzutów kasacyjnych w tym zakresie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może wypowiadać się w tym aspekcie. Po drugie, jeśli strona skarżąca buduje konstrukcję swego zarzutu, osadzając ją na ściśle wskazanym przepisie prawa materialnego, to tym samym wytycza granice stanu faktycznego sprawy, który stanowi również podstawę faktyczną samego żądania. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego połączony z jednocześnie podniesionym zarzutem błędnej wykładni – z istoty rzeczy – świadczy o konieczności uprzedniego zweryfikowania stanu faktycznego sprawy, celem zbadania najpierw prawidłowości aktu subsumpcji, a następnie wykładni przepisu, gdyż to właśnie ustalenia faktyczne determinują podstawę rozstrzygnięcia, zgodnie z zasadą da mihi factum, dabo tibi ius.

Przyjmując ustalenia faktyczne Sądu I instancji, w rzeczy samej w sprawie doszło do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na wywłaszczonej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej przed datą wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) i okoliczność ta została ujawniona w księdze wieczystej, jak tego wymaga przepis art. 229 tej ustawy, toteż bez względu na to, czy właściwy organ administracji podjąłby decyzję o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, czy też o umorzeniu postępowania, wszak w tym zakresie nie ma jednolitego orzecznictwa sądowego, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy została następnie podzielona i czy cel wywłaszczenia został zrealizowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2009 r. o sygn. akt I OSK 722/08, publ. Wspólnota 2009/30/27, LEX nr 507872).

Wprowadzenie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej tzw. przymusu adwokacko – radcowskiego powoduje, że skarga musi być w sposób profesjonalny sformułowana (art. 175 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do samodzielnego konkretyzowania rozpoznawanego środka zaskarżenia, a więc dochodzenia we własnym zakresie, jakie były intencje kasatora, jest natomiast zobligowany do poruszania się jedynie w granicach podstaw kasacyjnych.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.