Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1902/91
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1992-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Fundacje
Organizacje społeczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1989 nr 3 poz. 12
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Teza: 1. Darowizny dokonane przez przedsiębiorstwo państwowe, mające na celu umożliwienie pracownikom nabycia akcji w procesie jego prywatyzacji, nie mogą być uznane za darowizny na cel społecznie użyteczny.

2. Tylko te darowizny na rzecz fundacji i organizacji społecznych korzystają z ulgi, które miały cel społecznie użyteczny /art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./.

TEZY

1. Darowizny dokonane przez przedsiębiorstwo państwowe, mające na celu umożliwienie pracownikom nabycia akcji w procesie jego prywatyzacji, nie mogą być uznane za darowizny na cel społecznie użyteczny.

2. Tylko te darowizny na rzecz fundacji i organizacji społecznych korzystają z ulgi, które miały cel społecznie użyteczny /art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Przedsiębiorstwa Kompleksowej Automatyzacji w W. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 21 października 1991 r. w przedmiocie podatku dochodowego za 1990 r.


UZASADNIENIE

Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego /Dz.U. nr 24 poz. 123 ze zm./ Rada Pracownicza Przedsiębiorstwa Kompleksowej Automatyzacji w W. uchwałą nr 33/IV/91 z dnia 31 stycznia 1991 r. postanowiła o darowaniu z zysku 1990 r. kwoty 2 000 000 000 zł na rzecz Fundacji Własności Prywatnej z siedzibą w P. Kwota darowizny "(...) jest wsparciem działań prywatyzacyjnych w Przedsiębiorstwie".

Urząd Skarbowy w P. decyzją z dnia 6 marca 1991 r. nr USI-DP-1/730-W/8/91, wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, orzekł, że Przedsiębiorstwo Kompleksowej Automatyzacji obniżyło należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1990 r. o 800 000 000 zł. Rozstrzygnięcie swe organ podatkowy uzasadnia tym iż w deklaracji podatku dochodowego za 1990 r. stwierdzono odliczenie od dochodu darowizny w wysokości 2 000 000 000 zł na rzecz Fundacji, której zadaniem jest zbieranie środków finansowych i wspomaganie procesu prywatyzacji. Zdaniem urzędu, takie postępowanie stanowi naruszenie przepisu art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem odliczeniu od dochodu podlegają darowizny na cele społecznie użyteczne, w tym również na rzecz organizacji społecznych i fundacji, co oznacza, że odliczone od dochodu mogą być wyłącznie darowizny na rzecz fundacji ustanowionej do realizacji celów społecznie użytecznych. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach /Dz.U. nr 21 poz. 97/ wymienia fundacje społecznie i gospodarczo użyteczne. W związku z tym, że Fundacja występująca w sprawie powołana została do realizacji celów gospodarczo użytecznych, darowizna na jej rzecz nie mieści się w kategorii darowizn, które mogą być odliczone od dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym.

W odwołaniu od powyższej decyzji Przedsiębiorstwo Kompleksowej Automatyzacji podnosi, że jednym z celów Fundacji Własności Prywatnej jest działalność gospodarcza. Wykorzystanie środków pieniężnych przekazanych tej Fundacji jest możliwe tylko przez pracowników Przedsiębiorstwa w formie pożyczki lub darowizny. Pomoc taka nie może dotyczyć bezpośrednio Przedsiębiorstwa, dlatego przez swoje działanie Fundacja wspomaga działalność gospodarczą nowo powstałych spółek. Jednakże jest to wspomaganie zawsze przez pracowników /akcjonariuszy/ spółki, a to jest już działalność społecznie użyteczna. Stanowi to pomoc dla przyszłych akcjonariuszy w zapewnieniu środków na zakup akcji. Ponadto w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego za 1990 r. z ewentualnymi zmianami w stosunku do ustaleń biegłych księgowych zawartych w orzeczeniu Przedsiębiorstwo powinno otrzymać decyzję Izby Skarbowej w P., a skutkiem tych zmian mogłaby być decyzja wykonawcza Urzędu Skarbowego w P.

Izba Skarbowa w P. decyzją nr IS-DPI-732-14/91 z dnia 21 października 1991 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadnia to tym, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./ przedsiębiorstwo państwowe mogło przekazać darowiznę na rzecz fundacji i odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem kwotę tej darowizny w wysokości nie przekraczającej 10 procent dochodu, ale tylko wówczas, gdy była ona przeznaczona na cel społecznie użyteczny. Istotą zaś działalności określonej jako "społecznie użyteczna" jest nadrzędność jej funkcji kulturalno-socjalnych nad ekonomicznymi. Nie może to być zatem działalność nastawiona na uzyskiwanie dochodów bądź tworzenie źródeł przychodów, i to zarówno przez jej organizatorów, jak i przez osoby korzystające z wyników tych działań. Za cele społecznie użyteczne - zdaniem Izby - należy uznać cele oświatowe, kulturalne, naukowe, naukowo-techniczne, kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, charytatywne, kultu religijnego, ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów. Wymienione cele społecznie użyteczne są realizowane w szczególności w ramach działalności statutowej przez organizacje społeczne i fundacje i dlatego w wyżej cytowanym przepisie wymieniono te jednostki. Izba Skarbowa podkreśla dalej, że z rezultatów tej działalności korzystają różne grupy społeczne, bez uzależnienia od członkostwa konkretnej organizacji czy fundacji realizującej wymienione cele. Dlatego też, skoro darowizna udzielona Fundacji Własności Prywatnej miałaby służyć gromadzeniu środków finansowych na zakup na przykład akcji przez członków tej Fundacji lub inne osoby, to ze względu na ekonomiczny charakter akcji /są one potencjalnym źródłem przysparzania majątku właścicielom/ darowizny takie nie mogą być uznane za służące do realizacji celów społecznych, nie można zatem stosować do tego typu darowizn postanowień art. 16 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnicy Przedsiębiorstwa Kompleksowej Automatyzacji w W. zarzucają decyzji Izby Skarbowej z dnia 21 października 1991 r. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./, art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach /Dz.U. 1991  nr 46 poz. 203/, art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, 77 i 107 Kpa. Wnoszą zatem o uchylenie decyzji obydwu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podnoszą, iż ustalenia Izby, że Fundacja Własności Prywatnej w P. nie realizuje celów społecznie użytecznych, lecz cele gospodarczo użyteczne, i dlatego nie mieści się w zakresie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jest błędne, ponieważ treść statutu Fundacji Własności Prywatnej wskazuje, iż została ona powołana do realizacji celów społecznie użytecznych. Zdaniem pełnomocników, szybka prywatyzacja należy do celów społecznie użytecznych /społecznie pożądanych i preferowanych/, a sama Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo działało w słusznym przeświadczeniu, iż dokonuje darowizny na cele społecznie użyteczne. Obojętna zaś jest dla sprawy analiza, czy Fundacja realizuje cele statutowe. Przedsiębiorstwo bowiem przeznaczyło środki na cele wskazane w statucie, nie ma natomiast wpływu na ich realizację. Organy kontrolujące Fundację nie orzekły o naruszeniu zasad statutowych. Izba Skarbowa w P. w uzasadnieniu swej decyzji podejmuje próbę zdefiniowania wieloznacznego określenia "działalność społecznie użyteczna", przyjmując błędnie, iż są to tylko cele wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych po nowelizacji ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 9 poz. 30/. Pełnomocnicy w skardze podkreślają ponadto, że pojęciem celów społecznie użytecznych posługuje się także ustawodawca w art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach. Cele określone w ustawie o fundacjach pokrywają się w dużej mierze z celami określonymi przez Izbę jako użyteczne, co dotyczy między innymi rozwoju gospodarki. Natomiast same zakresy pojęć "społecznie użyteczne" i "gospodarczo użyteczne" w znacznej mierze pokrywają się. Statut Fundacji wskazuje, iż zakłada ona prowadzenie działalności w odniesieniu do społeczeństwa, do ogółu, a nie do określonej indywidualnie grupy osób. W szczególności nie jest to ograniczenie działalności do grupy fundatorów lub donatorów. W tym znaczeniu Fundacja realizuje wyłącznie cele społecznie użyteczne. Interpretacja zastosowana przez Izbę Skarbową jest, zdaniem skarżących, sprzeczna z interpretacją dokonaną przez Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 5 maja 1989 r., z której wynika, że każda darowizna na rzecz organizacji społecznej i fundacji jest uznawana za darowiznę społecznie użyteczną. Stanowisko to, zgodnie z art. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wiąże organy podatkowe. Podobnej wykładni dokonał także Departament Opodatkowania Osób Prawnych Ministerstwa Finansów w piśmie z dnia 31 marca 1990 r. nr SPb/721-61/90.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. wnosi o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podnosi, iż z akt sprawy wynika, że w momencie przekazywania darowizny Przedsiębiorstwo było w pełni świadome, jakim celom w efekcie posłuży owa darowizna. Potwierdza to treść uchwały Rady Pracowniczej nr 33/IV/01 z dnia 31 stycznia 1991 r.: "(...). Kwota ta jest wsparciem działań prywatyzacyjnych w Przedsiębiorstwie". Tym samym nie jest prawdą, jakoby jednostka przekazująca darowiznę kierowała się celami społecznymi określonymi w statucie Fundacji. Darowizna była próbą przekazania dochodu przed opodatkowaniem na cel ekonomiczny /prywatyzację/, co w efekcie spowodowałoby częściowe /w wysokości 40 procent/ sfinansowanie tego celu przez budżet. Darowizna na rzecz Fundacji w wysokości 2 mld zł zatem nie może być uznana za służącą realizacji celów społecznie użytecznych i brak jest podstaw do odliczenia jej od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 8 tej ustawy kwota darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w wysokości 40 procent.

Na rozprawie przed sądem pełnomocnicy skarżącego Przedsiębiorstwa podnieśli dodatkowo, że w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych można wyróżnić dwa zakresy: przedmiotowy, znamienny celem /cel społecznie użyteczny/, oraz podmiotowy /na rzecz organizacji społecznych i fundacji/. Ich zdaniem, przepis ten należy interpretować w ten sposób, że każda darowizna dokonana na rzecz organizacji społecznej i fundacji, jeśli nie przekracza 10 procent dochodu, jest odliczana od podstawy opodatkowania. Pogląd taki wyraziło swego czasu w podobnych sprawach Ministerstwo Finansów /w pismach z dnia 5 maja 1989 r. i 31 maja 1990 r., dołączonych do skargi/. Zdaniem pełnomocników, określenie "cel społecznie użyteczny" nie jest określeniem prawnym, lecz wziętym z języka potocznego i w żadnym akcie prawnym pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Ponieważ brak jest ustawowego określenia pojęcia "społecznie użyteczny", proponują oni odwołanie się do powszechnego, potocznego rozumienia tego terminu w ujęciu słownika języka polskiego. Podnoszą również, że akt donacji Przedsiębiorstwa nie nakłada żadnych poleceń na obdarowaną Fundację i bez znaczenia jest w tej mierze uchwała Rady Pracowniczej z dnia 31 stycznia 1991 r., że 2 mld złotych mają być wsparciem działań prywatyzacyjnych, gdyż przesłanki, którymi Rada kierowała się przy podejmowaniu uchwały, nie mają wpływu na treść i ważność aktu darowizny. Pełnomocnicy Przedsiębiorstwa wskazują również na to, iż zaskarżona obecnie decyzja jest sprzeczna z decyzją prawomocną z dnia 13 marca 1991 r. w sprawie weryfikacji bilansu, w której uznano sprawozdanie finansowe za prawidłowe.

Pełnomocnik Izby Skarbowej w P., wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podał, że Przedsiębiorstwo dokonało darowizny na rzecz Fundacji w jednoznacznie określonym celu, który wynika z uchwały Rady Pracowniczej, mianowicie po to, by pieniądze przekazane Fundacji "wróciły" do pracowników skarżącego. Działania skarżącego oraz samej Fundacji zmierzały do ominięcia prawa i w związku z tym do osiągnięcia korzyści finansowych przez umniejszenie podatku dochodowego oraz  ominięcie przepisów dotyczących podatku od wzrostu wynagrodzeń. Ministerstwo Finansów w toku prowadzonego postępowania odwoławczego w sprawie Przedsiębiorstwa przeanalizowało działalność Fundacji i stwierdziło w decyzji z dnia 14 listopada 1991 r. nr PO 2/W/721/346/91, że Fundacja ta nie realizowała celów społecznie użytecznych.

Naczelny Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył, co następuje:

Nie budzi wątpliwości między stronami stan faktyczny sprawy, polegający na tym, że Rada Pracownicza Przedsiębiorstwa Kompleksowej  Automatyzacji w W. uchwała z dnia 31 stycznia 1991 r. postanowiła o darowaniu 2 miliardów zł z zysku 1990 r. na rzecz Fundacji Własności Prywatnej jako wsparciu działań prywatyzacyjnych w tym Przedsiębiorstwie. Kwota darowizny miała wrócić do pracowników tego Przedsiębiorstwa jako pomoc dla przyszłych akcjonariuszy w nabyciu akcji Przedsiębiorstwa.

Istota sporu prawnego między stronami sprowadza się do interpretacji i prawidłowości zastosowania do powyższego stanu faktycznego przepisu art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./ o następującym brzmieniu: "Podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, stanowi dochód osiągnięty w roku podatkowym po odliczeniu od niego: (...) darowizn na cele społecznie użyteczne, w tym również  na rzecz organizacji społecznych i fundacji - do wysokości nie przekraczającej 10 procent dochodu".

Zdaniem sądu, skarga i podniesione w niej argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Artykuł 2 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, stwierdzający, że obowiązek podatkowy określają ustawy, ma fundamentalne znaczenie w przezwyciężeniu niechlubnej praktyki stanowienia i stosowania prawa podatkowego. (...) Przepis ten pozbawia rząd i Ministra Finansów prawa samodzielnego stanowienia o obowiązkach podatkowych; wynikać one mogą obecnie tylko z ustaw. W świetle art. 2 ust. 2 powyższej ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz koncepcji źródeł prawa przyjętej w nauce, za normy prawne powodujące powstanie obowiązku podatkowego nie można uznawać tak zwanych instrukcji podatkowych, wytycznych lub wyjaśnień Ministra Finansów, wydawanych na podstawie art. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Tego typu czynności Ministra Finansów, wynikające z jego funkcji jako naczelnego organu administracji skarbowej, mają na celu zapewnienie prawidłowego i jednolitego stosowania przepisów podatkowych przez podległe mu organy podatkowe. Wyjaśnienia takie, wydawane w sprawach ogólniejszych lub w sprawach indywidualnych, nie stanowią źródeł prawa powszechnie obowiązującego i tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji podatkowej, nie można na nie powoływać się w tych decyzjach, stanowią tak zwane wewnętrzne akty resortu. Dlatego też i w niniejszej sprawie powoływanie się przez skarżące Przedsiębiorstwo na wykładnię Ministerstwa Finansów nie może wywoływać skutków w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego, gdyż po pierwsze - wykładnia nie może stanowić podstawy prawnej decyzji /jest nią tylko i wyłącznie ustawa/, po drugie - wykładnia, na którą wybiórczo powołuje się strona skarżąca, jest sprzeczna z wykładnią gramatyczną ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wszelkie przywileje podatkowe /a takimi są zarówno zwolnienia, jak i ulgi podatkowe polegające na możliwości odliczenia pewnych wydatków od podstawy opodatkowania przed opodatkowaniem/ są naruszeniem jednej z głównych zasad podatkowych, a mianowicie zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności opodatkowania /nie uznającej przywilejów/ oraz w równości podatkowej, w myśl której bierze się pod uwagę tylko położenie materialne podatnika, wymagając od wszystkich jednakowej ofiary na cele publiczne. Zasada sprawiedliwości podatkowej jest nie tylko postulatem nauki pod adresem ustawodawcy i praktyki stosowania prawa, ale ma swoje umocowanie również w obowiązującym w Polsce systemie prawnym. Artykuł 1 Konstytucji RP bowiem stanowi, że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej", a równość, o której mowa w art. 67 ust. 2 Konstytucji, polega - według orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego /na przykład orzeczenie z dnia 21 stycznia 1992 r.  U 4/91/ - na tym, że wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo. Niedopuszczalne więc jest, by pewna grupa obywateli korzystała z praw, których nie ma większość. Zasadę równości nakazuje bezpośrednio wprowadzić do polskiego systemu podatkowego i stosować również art. 7 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./.

W świetle powyższych wywodów należy przyjąć, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/, a ich stosowanie nie może się odbywać według wykładni rozszerzającej.

(...) Nowa redakcja przepisu dotyczącego ulg podatkowych z tytułu dokonanych darowizn wprowadzona została ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 9 poz. 30/; ustawodawca posłużył się tu wyliczeniem. Według art. 16 ust. 1 pkt 2 znowelizowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 stycznia 1991 r. odlicza się następujące darowizny: na cele naukowe, naukowo-techniczne, oświatowo-wychowawcze, kulturalne, kultu religijnego, kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynne, ochrony zdrowia i pomocy społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, a także na cele związane z budownictwem mieszkaniowym dla samorządu terytorialnego.

W świetle wykładni gramatycznej przepisów prawa podatkowego obowiązujących w latach 1989-1990, a także po nowelizacji w 1991 r., darowizny dokonane przez przedsiębiorstwo państwowe, mające na celu umożliwienie pracownikom nabycia akcji w procesie jego prywatyzacji, nie mogą być uznane za darowizny na cel społecznie użyteczny. Wbrew temu, co twierdzi skarżący, treść art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1991 r. jest sformułowana jednoznacznie i tylko cele społecznie użyteczne mogą korzystać z ulgi tam przewidzianej. Przez użycie zwrotu "w tym" ustawodawca chciał podkreślić, że nie wszystkie darowizny na rzecz fundacji i organizacji społecznych korzystają z ulgi, lecz tylko te, które miały cel społecznie użyteczny.

Postępowanie podatkowe wobec jednostek gospodarki uspołecznionej /w tym przedsiębiorstw państwowych/ wykazuje nadal szereg istotnych różnic w porównaniu z postępowaniem wobec pozostałych podmiotów podatkowych /por. R. Mastalski: Istota i charakter prawny postępowania podatkowego prowadzonego wobec państwowych organizacji gospodarczych, Wrocław 1980/. Różnice te były podyktowane odmiennymi założeniami i funkcjami postępowania podatkowego, różniącego się od reguł wyznaczonych kodeksem postępowania administracyjnego, oraz innymi możliwościami prowadzenia takiego postępowania (...).

Zgodnie z par. 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 1990 r. w sprawie weryfikacji rocznych bilansów przedsiębiorstw państwowych, wysokości opłat za weryfikację oraz szczegółowych praw i obowiązków biegłych księgowych /Dz.U. nr 62 poz. 361/ organy podatkowe są uprawnione do kontroli samoobliczenia zobowiązań podatkowych. Weryfikacja rocznego bilansu jest tylko jedną z możliwych i dopuszczalnych przez prawo form kontroli podatkowej. Zgodnie z  par. 11 ust. 1 tego rozporządzenia zweryfikowane sprawozdanie finansowe stanowi jedynie podstawę do otwarcia ksiąg rachunkowych roku następnego i rozliczenia wyniku finansowego.

W złożonym po weryfikacji przez Przedsiębiorstwo Kompleksowej Automatyzacji zeznaniu o ostatecznej wysokości dochodu osiągniętego w 1990 r. można było dopiero ujawnić kwotę darowizny na rzecz fundacji, której legalność została przez organ podatkowy prawidłowo zakwestionowana w trybie art. 7 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ w związku z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 3 poz. 12 ze zm./ i par. 11 ust. 4 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 1990 r.

(...) Nie dopatrując się zatem naruszenia prawa przez organy podatkowe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.