Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 539/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę J. Stankowski


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 20 lipca 1999 r. H.R. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie świadczeń kombatanckich w związku z pobytem w niemieckim obozie przejściowym w Łodzi w okresie od sierpnia do września 1941 r. W uzasadnieniu podała, że jako 6-cio letnie dziecko została wraz z rodzicami i rodzeństwem wywieziona z miejscowości Trzebisławki do obozu w Łodzi, a stamtąd do Austrii. Skarżąca do kraju wróciła we wrześniu 1945 r., Dowodem na tę okoliczność jest przepustka nr [...] (k. 10 akt administracyjnych) wydana na nazwisko matki skarżącej - F.W. Skarżąca wskazała także na zaświadczenie meldunkowe z pobytu w miejscowości Auhof powiat Perg i w Rosenberg (wysiedlenie). Jednocześnie podniosła, że w aktach zgromadzonych w Archiwum Państwowym w Łodzi i w Instytucie Zachodnim w Poznaniu brak jest dokumentacji potwierdzającej jej wysiedlenie.

Decyzją z dnia 21 grudnia 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowania administracyjne na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach), a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia 10 września 2001 r. nr [...].

W związku z pismem Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 5 kwietnia 2004 r. potwierdzającym, że w aktach będących w dyspozycji Instytutu figuruje nazwisko rodziny skarżącej, jako wysiedlonych w dniu 12 września 1941 r. z miejscowości Trebisheim, Kreis Schroda (k. 50-51 akt administracyjnych), skarżąca wnioskiem z 20 kwietnia 2004 r. ponowiła wniosek o uzyskanie uprawnień dla kombatantów i osób represjonowanych. W uzasadnieniu tego pisma skarżąca podała, że wnosi o "przyznanie świadczeń i uprawnień kombatanckich i dla osób represjonowanych" (k. 29 v akt administracyjnych).

Decyzją z dnia 30 września 2004 r. nr [...] organ uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie i odmówił przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02, w którym stwierdzono niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na to, że pobyt w obozie w Łodzi spełniał warunki przewidziane w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach. W uzasadnieniu wskazano, że świadczenie pieniężne z tytułu deportacji do pracy przymusowej przysługuje na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. z 1996 r., nr 87, poz. 395 ze zm.), po złożeniu przez zainteresowaną osobę stosownego i udokumentowanego wniosku.

Decyzją z dnia 16 października 2006 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 30 września 2004 r. W motywach rozstrzygnięcia powołał się na pismo Instytutu Pamięci Narodowej, Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 29 września 2006 r. (k. 61 akt administracyjnych), w którym stwierdzono, że obóz przejściowy przy Wotanstrasse 73 w Łodzi nie spełnia warunków ustawy o kombatantach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, powołując się na swoją wcześniejszą argumentację.

Organ wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wskazując jednocześnie, że wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. został pozytywnie rozpatrzony decyzją z 5 grudnia 2006 r.

Wyrokiem z dnia 9 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 966/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 października 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia 30 września 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ trafnie potraktował pisma składane przez skarżącą jako wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz o przyznanie świadczenia pieniężnego w rozumieniu ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996 r., nr 87, poz. 395 ze zm.). W zakresie świadczenia pieniężnego organ orzekł decyzją z 5 grudnia 2006 r. - na co wskazuje treść odpowiedzi na skargę (k. 7 akt sądowych). Dokonując kontroli decyzji dotyczących uprawnień kombatanckich Sąd doszedł do przekonania, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ ograniczyło się w istocie do oceny dokumentu przedstawionego przez skarżącą, a wydanego przez Instytut Pamięci Narodowej w dniu 5 kwietnia 2004 r. (k. 26 akt administracyjnych). Organ poza zwróceniem się o wydanie opinii, czy pobyt w obozie przejściowym wskazanym w załączniku do powołanego pisma, spełniał kryteria wskazane w ustawie o kombatantach, w zasadzie nie przeprowadził innych czynności dowodowych. Sąd zwrócił uwagę, że z nadesłanej przez Instytut Pamięci Narodowej, Główną Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odpowiedzi z dnia 29 września 2006 r. wynika jedynie, że obóz w którym przebywała skarżąca nie spełniał warunków ustawowych. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał tę opinię za wystarczającą do podjęcia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Zdaniem Sądu organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Podkreślił też, że z opinii z dnia 29 września 2006 r. nie wynika dlaczego obóz, w którym przebywała skarżąca, nie spełnia kryteriów wskazanych w ustawie o kombatantach. W szczególności nie wskazano, czy osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b lub c ustawy o kombatantach. Sąd zwrócił uwagę także na fakt, że w aktach sprawy brak jest odpowiednich dokumentów przetłumaczonych na język polski (k. 5, 6, 7, 8, 9, 24-25 i 40 akt administracyjnych).

Wyrokiem z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 911/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podzielając stanowisko Sadu pierwszej instancji, iż organy niedostatecznie wyjaśniły sprawę naruszając art. 7 i 77 K.p.a.

Wykonując wskazania zawarte w wyroku Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej, Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wyjaśnienie czy obóz przy Wotanstrasse 73 (ul. Spornej 73) znajdował się w Łodzi, dla kogo był przeznaczony, czy mogły w nim przebywać kobiety i dzieci oraz czy obóz spełnia warunki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach (k.103 akt administracyjnych).

W odpowiedzi na zapytanie (k. 107 akt administracyjnych) Instytut Pamięci Narodowej wyjaśnił, że obóz przy ul. Spornej 73 znajdował się w Łodzi. Został utworzony w 1940 r., jako przejściowy obóz rasowy (Rassenlager). Umieszczano w nim mieszkańców ziem wchodzących w skład Kraju Warty, którzy na podstawie wstępnych badań uznani zostali za zdatnych do zniemczenia. Po szczegółowych badaniach, jakie odbywały się w obozie, osoby nadające się do germanizacji wysyłano do Rzeszy; natomiast osoby, które nie spełniły warunków, kierowano do pracy na terenie Kraju Warty lub wysyłano do pracy do Rzeszy "Altreich". Instytut wskazał też, że w przejściowym obozie rasowym w Łodzi umieszczano osoby, które same wystąpiły z wnioskiem, iż są narodowości niemieckiej. Obóz przejściowy przy ul. Spornej nie spełniał warunków ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych.

Pismem z dnia 27 listopada 2008 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o kolejną opinię w sprawie obozu mieszczącego się w Łodzi przy ul. Spornej 73.

W odpowiedzi na zapytanie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej poinformował, że przy ul. Spornej 73 w Łodzi istniał "Rassenlager" - obór przejściowy podlegający Głównemu Urzędowi do Spraw Rasy i Osadnictwa (SS-Rasse-und Siedlungshauptamt). W obozie osadzano osoby z Wielkopolski, Kujaw, Pomorza i Ziemi Łódzkiej, które po wstępnej selekcji zostały uznane za nadające się do germanizacji. W obozie przeprowadzano dalsze, szczegółowe badania w celu wyselekcjonowania osób kierowanych do Rzeszy. Prezes Instytutu stwierdził też, że osoby osadzone w obozie nie pozostawały w dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy. Wskazał, iż nie rozdzielano w nim dzieci od rodziców. Ponadto, obóz nie był miejscem odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny.

Decyzją z dnia 9 kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia 10 września 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 21 grudnia 2000 r. oraz ponownie odmówił przyznania H.R. uprawnień kombatanckich, jako osobie podlegającej represjom wojennym określonym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w świetle całokształtu materiału dowodowego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślił też, że realizując zadania Sądu zwrócił się ponownie do Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie szczegółowej opinii dotyczącej obozu przy ul. Spornej 73 w Łodzi. Prezes poinformował, że przy ul. Spornej 73 w Łodzi istniał "Rassenlager" - obór przejściowy podlegający Głównemu Urzędowy do Spraw Rady i Osadnictwa (SS-Rasse-und Siedlungshauptamt), w którym przeprowadzano dalsze, szczegółowe badania w celu wyselekcjonowania osób kierowanych do Rzeszy. Prezes Instytutu stwierdził też, że osoby osadzone w obozie nie pozostawały w dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy. Obóz nie był także miejscem odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny. W oparciu o opinię Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że nie znajduje w sprawie zastosowania art. 4 ust, 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach.

W odwołaniu od decyzji H.R. poddała pod wątpliwość ustalenia organu, na jakich oparł rozstrzygnięcie. Stwierdziła, że w przeciwieństwie do stanowiska Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, osoby osadzone w obozie przy ul. Spornej 73 w Łodzi były pod nadzorem Gestapo i SS. Podała, że nieprawdą jest, jakoby dzieci w obozie nie były oddzielane od matek. Wskazała, że grupa dzieci osadzona była osobno i oddzielona od rodzin (skarżącą oddzielono od braci i rodziców). Opisując warunki panujące w obozie H.R. podniosła, że były one bardzo trudne. Osoby tam osadzone nie miały nawet łóżek. Zmuszone były spać na ziemi. Również racje żywnościowe były bardzo małe. Wskazując na te okoliczności skarżąca wyraziła opinię, że warunki w Łódzkim obozie nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych. Skarżąca poddała pod rozwagę organu fakt, że miała okazję spotkać się z osobami, które również osadzone były w tym samym obozie przesiedleńczym, a według oświadczeń tych osób posiadały one uprawnienia kombatanckie.

Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że skarżąca nie wskazała nowych okoliczności faktycznych i prawnych pozwalających na uwzględnienie wniosku. Organ podkreślił, że działa na podstawie prawa, stąd obowiązany jest oprzeć rozstrzygnięcie o ustawę o kombatantach, która enumeratywnie określa definicje działalności kombatanckiej, a ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania uprawnień z niej wynikających z tytułu przeżyć i udręki, jakie niosły ze sobą działania wojenne.

W skardze H.R. podniosła, że nie udostępniono jej opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, w oparciu o którą wydano decyzję. Skarżąca zakwestionowała także ustalenia, jakie na jej podstawie powołał organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jej zdaniem w obozie w Łodzi, w jakim ją osadzono, oddzielano dzieci od rodziców. Wbrew stanowisku organu osoby przebywające w obozie pozostawały w dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy (Gestapo). Skarżąca podniosła też, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po raz kolejny jako jedynie miarodajny dowód uczynił opinię Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Zdaniem H.R. należało wyjaśnić w czyjej dyspozycji podlegał obóz przy ul. Spornej 73 w Łodzi. W konkluzji skarżąca podniosła, iż spełnia wszystkie przesłanki do nabycia uprawnień kombatanckich, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach).

Skarżąca ubiega się u przyznanie jej uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przejściowym w Łodzi przy ul. Spornej 73.W ocenie H.R. warunki panujące w tym obozie nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W skardze podkreśliła również, że z uwagi na wiek w jakim została o obozie umieszczona, zachodzi wobec niej przesłanka przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach (została umieszczona w obozie, gdy miała 6 lat).

Obóz przejściowy w Łodzi przy ul. Spornej 73 nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154 ze zm.). Pobyt w tym obozie nie prowadzi zatem do domniemania, że zachodzą wobec danej osoby, która w nim przebywała, przesłanki wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy o kombatantach. Nie oznacza to oczywiście, że postępowanie dowodowe w celu wykazania takich przesłanek nie może być prowadzone. Wręcz przeciwnie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien przed wydaniem decyzji zbadać czy dana osoba podlegała represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy w związku z osadzeniem jej we wskazanym miejscu odosobnienia (zob. wyrok z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 313/06; wyrok z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt II OSK 122/05, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oparł rozstrzygnięcie na opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 22 stycznia 2009 r., w której organ opiniujący odniósł się osobno do wszelkich wątpliwości, jakie zostały przedstawione w zapytaniu Kierownika. Według danych posiadanych przez Prezesa obóz przy ul. Spornej 73 w Łodzi (Wotanstrasse), był obozem rasowym - przejściowym obozem germanizacyjnym podlegającym Głównemu Urzędowi do Spraw Rasy i Osadnictwa Rzeszy. Osoby osadzone w obozie nie pozostawały natomiast w dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy (w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach). Według danych Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej obóz przy ul. Spornej w Łodzi nie był miejscem odosobnienia, w którym warunki pobytu były zbliżone do warunków w obozach koncentracyjnych ani nie był miejscem odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny.

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że wobec skarżącej nie zachodziły przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przejściowym w Łodzi. Jakkolwiek Sąd wykazuje zrozumienie dla cierpień i krzywd, jakich skarżąca doznała w okresie osadzenia w obozie (które opisała w odwołaniu i skardze), to jednak nie mógł jedynie z tej przyczyny uwzględnić skargi. Sąd jest związany przepisami prawa i dokonuje kontroli legalności decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania, oceniając prawidłowość zastosowania przepisów oraz wykładni prawa przyjętej przez organy. Obóz przejściowy w Łodzi przy ul. Spornej 73 nie miał charakteru miejsca odosobnienia uzasadniającego przyznanie uprawnień kombatanckich. Analiza treści art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy wskazuje, że prawodawca uzależnił przyznanie uprawnień kombatanckich od osadzenia miejscach podlegających aparatowi bezpieczeństwa Rzeszy. Obóz w Łodzi był natomiast miejscem osadzenia tymczasowego w celu selekcji osób nadających się do germanizacji. Ciężkie warunki, jakie niewątpliwie panowały w tym obozie (Instytut Pamięci Narodowej - Oddziałowa Komisja w Łodzi opisuje je w publikacjach zamieszczonych na stronach internetowych - www.inp.gov.pl) nie dawały jednak podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich w świetle obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienia skargi nie uzasadniały zarzuty dotyczące postępowania dowodowego. W ocenie Sądu opinia Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - organu, który powołany został do prowadzenia badań w sprawie działań przeciwko Narodowi Polskiemu - może być w tej sprawie uznana za miarodajną. Sąd uznał tę opinię tym bardziej, że obóz przy ul. Spornej 73 został identycznie opisany również w innych pracach naukowych (zob. Albin Głowacki, Sławomir Abramowicz (red.), Obozy hitlerowskie w Łodzi, Okręgowa Komisja Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Łodzi, Łódź 1998, s. 114 i 133; Józef Witkowski, Hitlerowski obóz koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975, s. 174, 330; Tadeusz Bojanowski, Łódź pod okupacją niemiecką w latach II wojny światowej, 1939-1945 Acta Universitatis Lodziensis, 1992, s. 403).

Sąd nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego nieudostępnienia skarżącej opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Należy zauważyć, ze pismem z dnia 9 lutego 2009 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i materiałami i wyznaczył stronie w tym celu odpowiedni termin (do dnia 9 marca 2009 r.). H.R. miała zatem możliwość zapoznania się z opinią Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Abstrahując od powyższego należy podkreślić, że treść tej opinii została w znacznej części przywołana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 kwietnia 2009 r.

Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie wydano w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wobec stosownego wniosku organu i w braku sprzeciwu pozostałych stron (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.).

/-/ J. Stankowski