Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 831/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006 r. sprawy ze skargi B. B., B. B. i W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 1990 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] marca 1990 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I. C. od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] marca 1990 r. nr [...] orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania za grunt położony w W. przy ul. [...] nr hip. [...], utrzymał tę decyzję w mocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] nr hip. [...] została objęta zakresem działania dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, ze zm.) i z dniem 21 listopada 1945 r. przeszła na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że do dnia wejście w życie powołanego dekretu przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność J. i A. U.

Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 1958 r. nr [...] odmówiło poprzednim właścicielom przedmiotowej nieruchomości ustanowienia prawa własności czasowej.

Wnioskiem z dnia 25 stycznia 1988 r. I. C. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Przy czym we wniosku wskazała, że występuje w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców J. i A. U.

Po rozpatrzeniu wniosku, Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. decyzją z dnia [...] marca 1990 r. odmówił przyznania odszkodowania, wskazując że nieruchomość ta była przeznaczona pod zabudowę wielorodzinną i tym samym nie spełniona została jedna z materialnoprawnych przesłanek przyznania odszkodowania określonych w art. 90 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (wersja obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji - Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74).

Od decyzji tej odwołała się I. C. kwestionując zasadność odmowy przyznania odszkodowania i wskazując, iż przedmiotowa działka, na której stała kamienica jest wciąż niezabudowana.

Wojewoda [...] odwołania nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r. utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania odszkodowania. Wojewoda stwierdził, że w sprawach odszkodowań za nieruchomości przejęte w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) zastosowanie znajdują przepis art. 89-90 powołanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przy czym przepisy dotyczące odszkodowań w myśl ustawy z 1985 r. miały zastosowanie do gospodarstwa rolnego na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób prowadzący te gospodarstwa zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po wejściu w życie ustawy (ust. 1), a także do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. (ust. 2).

Organ powołując się na opinię Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego W. stwierdził, że działka przy ul. [...] zabudowana była przed dniem wejścia w życie dekretu budynkami wielorodzinnymi o pow. zabudowy [...] m2, które w wyniku działań wojennych uległy całkowitemu zniszczeniu. Ponadto wskazał, że jest faktem powszechnie znanym, że rejon ulicy [...] stanowił obszar zabudowy wielorodzinnej oraz przemysłowej (browar).

Powyższe okoliczności, zdaniem organu drugiej instancji świadczą o tym, że działka ta nie mogła być przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego. W związku z tym, zdaniem Wojewody [...], brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania i przyznania odszkodowania.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi I. C. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdziła, że zarówno dekret z dnia 24 października 1945 r. jak i powołana ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości są sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej. Zdaniem skarżącej odszkodowanie za utraconą działkę powinno być przyznane.

W skardze ponadto wskazała, że wnosi ją w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców poprzednich właścicieli.

I.C. zmarła w dniu 3 stycznia 1992 r., a w jej miejsce wstąpili spadkobiercy B. B., B. B. oraz W. B..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzki sąd administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Dlatego też niniejszą sprawę przejął do rozpatrzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Sąd potraktował skargę jako wniesioną wyłącznie przez I. C., ponieważ skarżąca nie przedstawiła (a później jej spadkobiercy) pełnomocnictw upoważniających ją do wniesienia skargi w imieniu pozostałych stron postępowania.

Stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Przez rozpatrzenie zaś całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położony w W. przy ulicy [...] oraz przez Wojewodę [...] decyzji utrzymującej w mocy tę decyzję, stanowiło pismo informacyjne z Kierownika Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego W. z dnia 1 marca 1989 r., że działka przed dniem 26 października 1945 r. była zabudowana budynkiem wielorodzinnym a na mocy decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 1958 r. nieruchomość została przeznaczona na rozbudowę zakładów piwowarskich. Ponadto organy powołały się na powszechnie znany fakt, iż że rejon ulicy [...] stanowił obszar zabudowy wielorodzinnej oraz przemysłowej.

Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA jako materiał dowodowy w takim przypadku może służyć wyłącznie wyrys i wypis z tego planu (wyrok NSA z 5 maja 1999r., sygn. akt IV SA 826/97) a możliwość przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne oceniać należy na podstawie istniejącego w dniu wejścia w życie dekretu planu zabudowania (wyrok NSA z 9 maja 1994 r. sygn. akt IV SA726/93 oraz z dnia 8 stycznia 1996 r. sygn. akt IV SA 1959/93 - nie publ.).

Tymczasem kwestia ta w ogóle nie była przedmiotem postępowania wyjaśniającego zarówno przez organ I jak i II instancji. Wcale nie wyjaśniono jakie było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomość, a okoliczność ta ma pierwszoplanowe znaczenie dla ustalenia czy została spełniona określona w art. 90 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości materialanoprawna przesłanka przyznania odszkodowania za nieruchomość [...].

Powyższe uchybienia stanowią naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa, które wpłynęły w sposób istotny na wynik postępowania. W związku z tym konieczne stało się uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji.

Zatem po uzupełnieniu materiału dokumentacyjnego o dowody ustalające przeznaczenie nieruchomości tj. wypis i wyrys z planu należy dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Ponadto należy ustalić krąg stron postępowania, ponieważ w aktach sprawy brak jest postanowień o stwierdzeniu nabycia spadków po poprzednich właścicielach przedmiotowej nieruchomości tj. A. U., F. S., A. R., M. C., W. U. oraz K. U. Skoro wnioskodawczyni (obecnie jej następcy prawni) oraz pozostali uczestnicy postępowania twierdzą, że są spadkobiercami poprzednich właścicieli, to kwestia ta wymaga wyjaśnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę Sad uznając, że zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia i dokładniejszego rozważenia – z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit c w związku z art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.