Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 35/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi W. i J.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli; oddala skargę. /-/ St. Małek /-/ E. Podrazik /-/ J. Szaniecka


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. decyzją z dnia [...] r. na podstawie przepisów art. 48 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 1994r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał J. i W. małżonkom B. rozbiórkę samowolnie wykonanego zbiornika na nieczystości ciekłe na nieruchomości w miejscowości S., ul. [...] nr [...].

Stwierdzono, iż lokalizacja zbiornika nie spełnia wymogów przepisu § 36 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140). Zbiornik usytuowany został bowiem w odległości "ca 0,60m od granicy między posesjami i 0,50m od swojego budynku mieszkalnego". Wskazano także, że inwestor oświadczył, iż zbiornik został wykonany z dwóch kręgów i że około pół roku wcześniej dokonał wymiany górnego kręgu i betonowej pokrywy.

W odwołaniu W. i J. B. zarzucili błędne zastosowanie przepisu art. 48. Zbiornik wybudowany został bowiem "przed kilkunastoma laty" i od jego budowy minęło ponad 5 lat.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowy zbiornik jest elementem sieci kanalizacyjnej budynku. Jest więc urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym, do którego nie stosuje się przepisu art. 48 Prawa budowlanego.

Wniesiona przez właściciela sąsiedniej nieruchomości skarga (M.P.) została oddalona (II SA/Po 3552/01).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] r. na podstawie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) nakazał wstrzymanie użytkowania zbiornika i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, aktualnej inwentaryzacji geodezyjnej działki, inwentaryzacji budowlanej zbiornika, wraz z orzeczeniem o jego stanie technicznym, jakości wykonanych robót, zastosowanych materiałach i jego zdatności do użytkowania, oraz uprawnień budowlanych autora inwentaryzacji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie. Na skutek skargi W. i J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 stycznia 2006r. (sygn. akt II SA/Po 977/04) uchylił powyższe postanowienia.

Stwierdzono, iż w świetle przepisu art. 50 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016) w odniesieniu do robót już wykonanych zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania. Organ nadzoru budowlanego uprawniony jest w takiej sytuacji do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, bądź decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem albo określenia czynności jakie w tym celu należy wykonać na podstawie art. 51 ust. 1-4 w związku z art. 51 ust. 5. W sprawie było bezsporne, że zbiornik został wybudowany. Z tego względu zaskarżone rozstrzygniecie narusza wymogi przepisu art. 50 ust. 1 i 3. Przedmiotowy zbiornik jest elementem instalacji kanalizacyjnej. Nie jest więc obiektem budowlanym ani częścią tego obiektu w rozumieniu przepisu art. 48 i 49 b prawa budowlanego. Wskazano, że do tego typu urządzeń odnoszą się przepisy art. 3 pkt 7, który określa co należy rozumieć pod pojęciem "roboty budowlane". Właściwym byłoby zatem rozważenie wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1-4 prawa budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] r. na podstawie przepisu art. 81 c ustawy Prawo budowlane nakazał W. i J. B. przedłożenie w terminie do [...] r. "oceny technicznej wybudowanego zbiornika, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wraz z zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego aktualnym na dzień sporządzenia opinii".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 [...] r. na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156 poz. 1118) nakazał W. i J. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na posesji w miejscowości S. ul. [...] nr [...].

Ustalono, że zbiornik jest usytuowany w odległości ca 1,3m od budynku mieszkalnego W. i J. B. i w odległości ca 0,85 m od granicy z nieruchomością M.P. Tak zlokalizowane urządzenie narusza wymogi przepisu § 36 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. (Dz. U. z 1995r. nr 10 poz. 46) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe na nieskanalizowanych terenach zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej – powinny wynosić co najmniej:

a) od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi – 5 metrów,

b) od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego – 2 metry.

Przedmiotowy zbiornik nie spełnia powyższych wymogów, gdyż jego odległość od okien budynku małżonków B. wynosi 1,30 a od drzwi 2m, i od drzwi budynku M.P. 3,60m. Nie została również zachowana odległość od granicy działki sąsiedniej, która wynosi 85cm.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uznał, iż kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. Zbiornik narusza bowiem wymogi przepisu § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia. Doprowadzenie tego urządzenia do stanu zgodnego z prawem polega na jego rozbiórce. Likwidacja stwierdzonych nieprawidłowości może zatem nastąpić wyłącznie na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Przeprowadzony wiosną [...] r. remont zbiornika (wymiana kręgu i wykonanie pokrywy) nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2). Obowiązkiem właścicieli było jednak zgłoszenie zamiaru wykonania powyższych robót (art. 30 ust. 1 pkt 1). W tej sytuacji zastosowanie w sprawie mają przepisy prawa budowlanego obowiązujące w czasie wykonania robót remontowych zbiornika.

Organ odwoławczy wskazał także, iż zastosowanie przepisu art. 51 nie wymagało uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, gdyż roboty te były już wykonane.

W. i J. B. wnieśli skargę, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji obu organów albo ich uchylenia.

Skarżący powołali się na uzasadnienie orzeczenia Sądu Administracyjnego, iż jedyną podstawę prawną rozstrzygnięcia może stanowić art. 51 ust. 1-4 w związku z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Na skutek błędu pisarskiego błędnie jednak wskazano wymienione przepisy zamiast na przepis art. 51 ust. 1 pkt 1-2 w związku z art. 51 ust. 7. Przepis art. 51 ust. 5 dotyczy bowiem stanu faktycznego, który w sprawie nie występuje.

Zdaniem skarżących brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 51 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7, gdyż już wcześniej (postanowienie PINB z [...] r.) Inspektor Nadzoru sięgnął de facto po sposób postępowania naprawczego przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7.

Wskazali skarżący, iż zbiornik wybudowany został "w początkach lat dziewięćdziesiątych" i dlatego nie mógł mieć zastosowania przepis art. 51 ust. 1 pkt 1. Opisany w postępowaniu administracyjnym remont zbiornika przeprowadzony został w latach późniejszych.

Zwrócili też skarżący uwagę, iż M.P. nie jest już właścicielem sąsiedniej nieruchomości a jest nią jej córka, która winna być stroną postępowania.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Ocena prawna wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270).

Przedstawiona w powołanym wyroku ocena znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2000r. (publ. ONSA z 2000r. Nr 4 poz. 133), w której wskazano, iż wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 nie jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48.

W rozpoznawanej sprawie dotyczącej likwidacji zbiornika na nieczystości zastosować zatem należało art. 51, jako odnoszący się do robót budowlanych nie polegających na budowaniu obiektu budowlanego.

Nakaz rozbiórki z art. 51 dotyczy jedynie sytuacji nie objętych dyspozycją art. 48 ale pod warunkiem, iż wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie.

W orzeczeniu z [...] r. (k-78 akt administracyjnych) Sąd Administracyjny stwierdził, iż przedmiotowy zbiornik na nieczystości jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym (elementem instalacji kanalizacyjnej), o którym mowa w przepisie art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Wybudowane urządzenie należy do obiektów, których demontaż nie uszkodzi budynku. Nie jest to więc obiekt budowlany bądź jego część w rozumieniu przepisu art. 48 i 49b. Wskazano także, iż do budowy czy też remontu tego typu urządzeń odnosi się przepis art. 2 pkt 7, który określa co należy rozumieć pod pojęciem "roboty budowlane" a mianowicie: budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006, nr 156, poz. 1118).

Wskazany przepis określa warunki doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W zależności od dokonanego naruszenia, powołany przepis określa różne sposoby przywrócenia do stanu zgodnego z prawem. Przewiduje między innymi rozbiórkę obiektu w przypadku niemożliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami.

Skarżący dokonali w [...] roku względnie wiosną [...] r. remontu zbiornika przez wymianę jednego z dwóch kręgów oraz zainstalowanie pokrywy (protokół oględzin z [...] r.)

Organ odwoławczy słusznie stwierdził, iż wykonanie remontu wymagało uprzedniego zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2. Przedmiotowe urządzenie usytuowane jest bowiem poza budynkiem mieszkalnym (art. 29 ust. 2 pkt 15).

Nie nasuwa zatem zastrzeżeń w świetle oceny prawnej zawartej w orzeczeniu Sądu oraz ustalonego stanu faktycznego zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zbiornik nie spełnia wymogów przepisu § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995r. Nr 10poz. 46). Wybudowany został w odległości 1,30 od okien budynku mieszkalnego i 3,60 metrów od budynku na działce sąsiedniej oraz 2 metrów od drzwi budynku mieszkalnego, przy wymaganej w tym przypadku odległości co najmniej 5 metrów. Również w odniesieniu do granicy z działką sąsiednią zbiornik jest usytuowany w odległości 85 cm przy wymaganej odległości co najmniej 2 metrów.

Niewątpliwe jest, iż doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe. Z tego względu zasadna jest jego rozbiórka.

Błędna jest argumentacja skargi sugerująca jakoby w orzeczeniu sądowym w sprawie II SA/Po 977/04 wskazano niewłaściwe przepisy a w szczególności, iż zamiast "art. 51 ust. 1-4 w zw. z art. 51 ust. 5" winno być "51 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 7". Powołane bowiem w orzeczeniu sądowym przepisy odnoszą się do brzmienia art. 51 według tekstu opublikowanego w Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami. Według aktualnej treści przepisu art. 51 (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118) dotychczasowy ust. 5 odpowiada przepisowi ust. 7.

Nie nasuwa zastrzeżeń, że wykonane roboty budowlane (wymiana kręgu pokrywy) były prowadzone bez wymaganego zgłoszenia. Wskazana więc podstawa prawna rozstrzygnięcia jest prawidłowa. Należy zauważyć, iż treść przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w omawianym zakresie nie ulegała późniejszym zmianom, zachowując uprawnienie organu budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawą zatem tej kontroli jest stan faktyczny i prawny ustalony w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania administracyjnego nie był kwestionowany udział M.P. (właściciel sąsiedniej nieruchomości) jako uczestnika tego postępowania na prawach strony. Podniesiony zatem na etapie skargi zarzut, iż obecnie działka sąsiednia należy do innej osoby nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Uznając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku (art. 151 powołanej ustawy).

/-/ St. Małek /-/ E. Podrazik /-/ J. Szaniecka

jw