Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2395/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. J. kwotę 757 zł (słownie siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 82 ust. 2, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623) zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.K.A. pozwolenia na budowę zespołu budynków wielorodzinnych (czterech budynków) z garażami podziemnymi w osiedlu "[...]" przy ul. [...] na dz. nr ew. [...], [...], [...] obr. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690), stanowiącymi o naturalnym oświetleniu pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Organ stwierdził, że analiza zacienienia stanowiąca część przedmiotowego projektu budowlanego została sporządzona w sposób czytelny i nie budzący wątpliwości, zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że projekt jest zgodny z § 13 i 60 ww. rozporządzenia. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II OSK 1744/08, w którym wskazano, że jeżeli do obowiązków projektanta wynikających z art. 20 ustawy Prawo budowlane należy sporządzenie projektu budowlanego w zgodzie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a zakres kontroli projektu budowlanego został wyznaczony treścią art. 35 ust. 1 ustawy, to poddawanie w wątpliwość prawidłowości każdej z poczynionych przez projektanta czynności nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.

Starosta [...] stwierdził, że nie może zatem oceniać prawidłowości wykonania analizy zacienienia, jak i innych (nie wymienionych w Prawie budowlanym) części projektu budowlanego. Podniósł jednocześnie, że powyższy wyrok należy odnieść również do rozwiązań w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych. Organ stwierdził, że sposób odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zapisy zawarte w projekcie jednoznacznie wskazują, że wody opadowe nie będą odprowadzane na tereny sąsiednie. Podniósł, że w kompetencji organu nie leży ocena prawidłowości rozwiązań technicznych przedstawionych przez projektanta, tj. osobę posiadającą uprawnienia w odpowiedniej specjalności.

Zdaniem organu projekt budowlany jest również zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie udziału powierzchni zabudowy na przedmiotowej nieruchomości. Udział powierzchni zabudowy został wyliczony na podstawie definicji tego pojęcia zawartej w Normie PN-ISO 9836:1997, zgodnie z którą powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu.

Organ uznał również, że bilans miejsc postojowych jest zgodny z ustaleniami planu. Wskazał ponadto, że zgodnie z § 40 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wysokość zabudowy od poziomu terenu do najwyżej położonego elementu dachu może wynosić maksymalnie 12 metrów, natomiast sposób obliczania wysokości budynku określony jest w § 6 ww. rozporządzenia. Przedmiotowe budynki spełniają wymóg określony w § 40 pkt 2 planu.

Jako bezzasadny organ ocenił też zarzut stron dotyczący niezgodności projektu

z rozporządzeniem, w zakresie odległości budynków od granic sąsiednich działek budowlanych. Wskazał, że planowany budynek F jest usytuowany jednocześnie na dz. nr ew. [...] i [...], a budynek E na dz. [...] i [...] i podkreślił, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zabrania sytuowania budynku na dwóch działkach jednocześnie. W ocenie organu odległości określone w § 12 rozporządzenia zostały zachowane a dokumentacja przedłożona przez inwestora spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zatem brak było podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i Z. U., K. i L. K., Z. P., B. S. oraz J. J. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podzielił stanowisko Starosty [...], iż projekt budowlany jest zgodny z wytycznymi zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego części obszaru [...] w [...], uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2010r., dotyczącymi dopuszczalnej powierzchni zabudowy, bilansu miejsc postojowych, wysokości zabudowy.

Wskazał, iż inwestorzy wypełnili wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Projekt budowlany został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego oraz spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia

27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462), jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.

Wojewoda [...] wskazał ponadto, że inwestor przedłożył analizę nasłonecznienia na dzień 21 marca i 21 września oraz analizę nasłonecznienia budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji,

z których wynika, iż inwestycja jest zgodna z wytycznymi dotyczącymi dostępu do światła, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do zarzutów odwołań dotyczących odprowadzania wód opadowych organ podniósł, że z akt sprawy oraz projektu budowlanego wynika, iż sposób odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji jest zgodny z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazał też, iż z zapisów zawartych

w projekcie budowlanym jednoznacznie wynika, iż "wody opadowe z powierzchni terenu działek [...], [...] i [...] zagospodarowane będą na własnym terenie. Zaprojektowane środki techniczne będą zapobiegały zalewaniu sąsiednich działek w szczególności działek [...], [...], [...], [...], [...], jak również ulicy [...] oraz terenu budynku przy ulicy [...]".

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] złożył J. J.. Zarzucił rażące naruszenie art. 78 kpa poprzez zignorowanie wniosków dowodowych zgłoszonych w odwołaniu; naruszenie art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 i art. 85 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności dowodów z oględzin terenu inwestycji oraz z opinii biegłego; rażące naruszenie obowiązku rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie oraz błędną ocenę tego materiału (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) poprzez nie odniesienie się przez organ odwoławczy do żadnego z zarzutów odwołania; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a. Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne poprzez usankcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...], której wykonanie będzie skutkowało zmianą kierunku odpływu wód opadowych z terenu inwestycji i odprowadzaniem wód na grunty sąsiednie; naruszenie § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru [...] w [...] wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2010 r., w tym zwłaszcza § 19 ust. 2 pkt 3 oraz § 40 pkt 1 planu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o dopuszczenie

i przeprowadzenie na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodów uzupełniających

z dokumentów załączonych do skargi.

J. J. podniósł, iż w odwołaniu zwrócił uwagę na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie: zlecenia opinii biegłego pozwalającej na ustalenie, czy działki gruntu sąsiadujące z inwestycją będą odbierały wody opadowe z jej terenu; ustalenia, jaka będzie powierzchnia zabudowy na działce nr ew. [...] oraz na każdej z poszczególnych pozostałych działek objętych projektem; ustalenia, czy zachowane zostaną warunki nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odniesieniu do poszczególnych budynków wchodzących w skład planowanej inwestycji; ustalenia, czy zachowane zostaną warunki minimalnej ilości miejsc parkingowych przewidzianych w odniesieniu do poszczególnych działek wchodzących w skład planowanej inwestycji oraz poszczególnych planowanych na nich budynków. Skarżący podkreślił, iż wszystkie te wnioski zostały pominięte przez organ odwoławczy.

Skarżący zarzucił, że przedstawiony w projekcie sposób odprowadzania wód opadowych z terenu planowanej inwestycji narusza § 19 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu, który zezwala wprawdzie na odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio do gruntu, jednakże pod warunkiem zagospodarowania wód gruntowych w granicach nieruchomości. Zakwestionował ustalenie, że "wody opadowe nie będą zalewały działek sąsiednich". Wskazał, że teren inwestycji zostanie podwyższony, zaś usytuowanie niecki kończącej wykonany wokół inwestycji nasyp praktycznie w ostrej zewnętrznej granicy terenu inwestycji wyklucza możliwość zagospodarowania wód na własnym terenie inwestora. Podniósł, że nasyp otaczający inwestycję będzie odprowadzał wody opadowe (m. in. na działkę skarżącego) nie tylko z terenu inwestycji objętej zaskarżoną decyzją (prowadzonej na działkach nr [...], [...] i [...]), ale też z terenu inwestycji wcześniej zrealizowanej przez inwestora na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...]. Zwrócił też uwagę, że inwestor nie ma prawnej możliwości odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji do kolektora [...]. Skarżący stwierdził, że choć w projekcie zapisano, że przyjęte rozwiązania techniczne całkowicie zabezpieczą sąsiednie działki przed możliwością zalewania wodą deszczową pochodzącą z terenu projektowanej inwestycji, to twierdzenie takie uznać należy za całkowicie gołosłowne i niezgodne

z rzeczywistością. Wskazał, że na dodatkowe wątpliwości w zakresie ingerencji inwestycji w kształtowanie się stosunków wodnych oraz na ryzyko zwiększenia się zagrożenia powodziowego w związku z inwestycją wskazuje załączona do skargi ocena biegłego prof. dr hab. inż. T. S..

Skarżący zarzucił ponadto, że powierzchnia zabudowy dla każdej z działek objętych projektem znacznie przekracza ustalenia zawarte w § 40 pkt 1 planu miejscowego (60% powierzchni zabudowy). Wskazał, że zaplanowana inwestycja obejmuje wybudowanie fundamentów budynków ponad obecną linią gruntu, a następnie przysypanie ich części ziemią (tzn. podwyższenie terenu), co stanowi niedopuszczalną próbę obejścia ustaleń planu miejscowego. Zdaniem skarżącego wyliczenia znajdujące się w bilansie terenu dla poszczególnych działek i bilansie zbiorczym dla inwestycji opierają się na mylnym założeniu, że za zabudowę uznaje się jedynie te części budynków, które znajdują się ponad powierzchnią gruntu i nie zostały przysypane warstwą ziemi. Tymczasem zgodnie z definicją "powierzchni zabudowy" zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pod tym pojęciem rozumie się "powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia". Posłużenie się definicją tego pojęcia zawartą w polskiej normie PN: ISO 9836:1997 jest niemiarodajne, także i z tego względu, że przy ustalaniu zachowania tego parametru Starosta [...] nie wziął pod uwagę kwestii podwyższenia terenu. Ponadto maksymalną powierzchnię zabudowy należy ustalać odrębnie dla każdej działki budowlanej, na której zamierzona została inwestycja.

Skarżący zarzucił też naruszenie ustaleń planu dotyczących maksymalnej ilości kondygnacji budynków oraz ich wysokości. Wskazał, że przedmiotem inwestycji nie jest zespół trzykondygnacyjnych budynków wielorodzinnych, lecz budynków czterokondygnacyjnych, składających się z parteru, pierwszego piętra, drugiego piętra, użytkowego poddasza. Wskazał, że od roku 2009 dla ustalenia poziomu terenu inwestycji nie jest już miarodajne usytuowanie wejścia głównego do budynku, lecz - stosownie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - poziom ulicy, przy której stoi budynek. Podniósł, że licząc od poziomu ulicy do najwyżej położonego elementu dachu wysokość projektowanych domów jest większa od dopuszczalnych 12 m, określonych w § 40 planu.

Ponadto, zdaniem skarżącego, odległość planowanego na działce nr [...] budynku G narusza normy minimalnej odległości od granicy z działką nr [...], przewidziane w § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zaś przy uwzględnieniu balkonów usytuowanych na jego południowej pierzei, także § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Wskazał też, że od zasady wprowadzonej w § 12 nie można odstąpić za zgodą właściciela działki sąsiedniej, ani nawet, że nie można od niej odstąpić, gdy jedna inwestycja planowana jest na kilku działkach budowlanych.

Nadto projekt nie spełnia ustaleń planu dotyczących zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych, albowiem zakłada wprawdzie istnienie miejsc postojowych w garażach podziemnych, ale miejsca te będą mogły być użytkowane przez mieszkańców osiedla tylko, jeżeli zakupią miejsca w tym garażu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014r. sygn. akt VII SA/Wa 2673/13 oddalił skargę J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej J. J. od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lipca 2015r. sygn. akt II OSK 1948/14 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadny jest zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd dokonał należytej oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Sąd pierwszej instancji powinien powiedzieć, czy podziela stanowisko strony skarżącej czy też organu i jakie przemawiają za tym względy. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że uzasadnienie Sądu pierwszej instancji w zakresie zarzutów dotyczących analizy zacienienia sprowadza się do jednego zdania, że zdaniem Sądu analiza zacienienia załączona do wniosku jest czytelna i nie budzi wątpliwości co do prawidłowości jej sporządzenia. Podobnie Sąd pierwszej instancji potraktował zarzuty skarżącego dotyczące braku zachowania odległości między budynkami stwierdzając, że kwestionowanie przez skarżącego odległości między budynkami tego samego inwestora, nie znajduje uzasadnienia, gdyż to inwestor decyduje o usytuowaniu budynków wewnątrz działek, którymi dysponuje na cele budowlane.

Odnośnie zarzutów dotyczących odprowadzania wód opadowych zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji lakonicznie stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu spełnia wymóg § 19 ust. 1 pkt 3 planu zagospodarowania przestrzennego zaznaczając, że projektant zaproponował środki techniczne, które w jego ocenie będą zapobiegać zalewaniu działek sąsiednich, w tym działki skarżącego. Nie można jednak z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wysnuć podstawy faktycznej i prawnej takiego stanowiska Sądu. Brak jest jakichkolwiek rozważań Sądu pierwszej instancji w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych przedmiotowej inwestycji

w aspekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru [...] w [...], uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. Nr [...], poz. [...]) oraz § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), jak i w odniesieniu do materiału dowodowego sprawy, w tym projektu zagospodarowania terenu.

NSA powołał przepis art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.

z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) wskazując na uprawnienie i obowiązek organu administracji architektoniczno - budowlanej do sprawdzania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane).

NSA podkreślił, że stosownie do wymogów § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462) wymagania rozporządzenia dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu

i projektu architektoniczno- budowlanego należy spełnić z zachowaniem przepisu art. 34 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, uwzględniając w szczególności właściwości danego obiektu budowlanego, takie jak przeznaczenie, sposób użytkowania, usytuowanie, rozmiary, sposób i zakres oddziaływania na otoczenie i złożoność rozwiązań technicznych oraz rodzaj i specyfikę obiektu budowlanego. Zaznaczył, że projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., nr 193r, poz. 1287 –§ 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Wskazał co powinna zawierać część opisowa i rysunkowa projektu. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia podał także, że projekt architektoniczno-budowlany obiektu budowlanego powinien zawierać zwięzły opis techniczny oraz część rysunkową.

Nadto NSA wskazał, że stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Podał, że przepis § 4 ust. 3 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. 2012r. poz. 463) rozróżnia trzy kategorie geotechniczne.

Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do drugiej kategorii geotechnicznej. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie uczyniono zadość art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane w związku z § 7 powołanego wyżej rozporządzenia.

NSA podniósł, że treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, aby Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Uzasadnienie wyroku nie daje odpowiedzi na pytanie, czy organy w niniejszej sprawie oceniły wskazane wyżej kwestie, a jeśli tak to czy ocena w tym zakresie jest prawidłowa. NSA podkreślił, że sprawdzenie kompletności projektu budowlanego

i zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, należy do kompetencji i obowiązków organów architektoniczno - budowlanych (art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo (budowlane ). Sąd administracyjny, rozpoznający skargę na decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę, obciąża obowiązek przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji, w tym

w zakresie.

Na koniec NSA zauważył, iż złożenie przez skarżącego przed Sądem pierwszej instancji opinii - stanowiska uprawnionego hydrologa prof. nadzw. dr hab. inż. T. S. nie miało służyć - jak przyjął Sąd pierwszej instancji - dokonywaniu przez Sąd ustaleń faktycznych w sprawie, lecz podważeniu stanowiska organów administracji publicznej, że wody opadowe będą odprowadzane na teren działki inwestora, a tym samym podważeniu stanowiska organów, że zachowana została w tej sprawie zgodność sposobu odprowadzania wód opadowych z § 19 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru [...] w [...] oraz § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Z kolei zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można także oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kierując się zasadą wyrażoną w art. 190 p.p.s.a. miał przede wszystkim na uwadze wykładnię art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, że sprawdzenie kompletności projektu budowlanego i zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, należy do kompetencji i obowiązków organów architektoniczno-budowlanych, natomiast sąd administracyjny rozpoznającej skargę na decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę obciąża obowiązek przeprowadzenia kontroli legalności decyzji w tym zakresie.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję bowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 35 ust.1 Prawa budowlanego).

Przede wszystkim postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i aby ta zasada została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia konieczne jest bowiem, aby te dwa rozstrzygnięcia; zostały poprzedzone przeprowadzeniem postępowania co do istoty sprawy (art. 15 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy oceniając, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu.

Skarżący w odwołaniu z dnia 29 lipca 2013 r. wnosił o przeprowadzenie przez organ uzupełniającego postepowania dowodowego w oparciu o przepis art. 136 k.p.a. wskazując na potrzebę wyjaśnienia sprawy w zakresie zgodności inwestycji z planem miejscowym i przepisami techniczno-budowlanymi. Odwołujący się wskazywał, że ustalenia w zakresie odprowadzania wód z inwestycji wymagają wiedzy specjalistycznej biegłego z uwagi na przyjęte w projekcie rozwiązania techniczne. W ocenie odwołującego się przyjęty w projekcie sposób odprowadzania wód opadowych poprzez nieckę położoną tuż przy zewnętrznych granicach inwestycji nie gwarantuje spełnienia warunku określonego w § 119 ust. 2 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zezwalającego na odprowadzenie wód opadowych bezpośrednio do gruntu, jednakże pod warunkiem zagospodarowania wód gruntowych w granicach nieruchomości.

Sąd na wniosek skarżącego dopuścił na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. na podstawie art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla wyjaśnienia wątpliwości dowód z załączonych do skargi dokumentów w szczególności stanowisko uprawnionego hydrologa dr hab. inż. T. S. odnośnie potrzeby opracowania odrębnej ekspertyzy dotyczącej odprowadzania wód opadowych; Program Ochrony Środowiska dla Miasta [...] wykonany na zlecenie Urzędu Miasta [...] w 2004 r. oraz operat hydrologiczny dla rzeki [...] z 2008 r., Dokumenty te służyły w intencji skarżącego podważeniu stanowiska organów, że wody opadowe będę odprowadzane na teren działki inwestora, a tym samym podważeniu stanowiska organów, że została zachowana w sprawie zgodność sposobu odprowadzenia wód opadowych z § 19 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru [...] w [...] oraz § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy do kompetencji i obowiązków organu należeć będzie zbadanie zgodności z przepisami przyjętych w projekcie rozwiązań w zakresie wód opadowych.

Przepis § 8 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 462) wydanego na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane określił, iż projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać min układ sieci i uzbrojenia terenu przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, w tym określających sposób odprowadzenia wód opadowych.

W części opisowej projektu zagospodarowania przyjęto, że wody opadowe z dachów będą odprowadzone istniejącym przyłączem po wschodniej granicy działki do kanału [...]. Następnie w projekcie przyjęto, że wody opadowe z powierzchni zielonych, w tym ogrodów na stropach garaży będą spływały do niecek, a następnie będą wchłaniane do gruntu w tzw. rowie francuskim zagospodarowanym na własnym terenie wzdłuż granicy działki.

Arkusz ZT 5a projektu zagospodarowania pokazuje szczegółowe rozwiązanie techniczne, które ma uniemożliwić przelewanie się wody na grunt sąsiedni oraz umożliwić wchłonięcie wód w glebę w sposób naturalny.

Organ będzie obowiązany rozważyć zgodność powyższych rozwiązań technicznych w zakresie odprowadzania wód opadowych z przepisami. W § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690) wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ustawodawca określił warunki techniczne z jakimi musi być zgodny projekt budowlany w zakresie odprowadzania wód opadowych. Przepis § 28 stanowi, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych; przy czym zgodnie z § 29 dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione.

Z powyższych przepisów wynika, że nie jest zabronione dokonywanie zmiany kierunku spływu wód opadowych, w tym poprzez zmianę kąta nachylenia gruntu, jednakże pod warunkiem, że wody nie są kierowane na teren sąsiada.

Wątpliwości interpretacyjne może budzić czy § 28 dopuszcza odprowadzanie wód opadowych na własny teren w sytuacji gdy istnieje możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Ma to znaczenie w tej sprawie, ponieważ inwestor ma możliwość podłączenia inwestycji do kanału [...] także w zakresie odprowadzenia wód opadowych z terenów zielonych.

Przypomnieć należy, że § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi iż projekt może przewidywać odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub ogólnospławnej. Wykładnia literalna § 28 mogłaby więc sugerować, że w przypadku istnienia możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub kanalizacji ogólnospławnej inwestor ma obowiązek odprowadzenia wód do kanalizacji. Zdaniem Sądu taka wykładnia § 28 nie jest właściwa. Należy dopuścić możliwość odprowadzania wód opadowych z terenów zielonych na własny teren do dołów chłonnych pod warunkiem, że nie dochodzi do naruszenia § 29 warunków, a więc nie dochodzi do zalania terenów sąsiednich. Taką wykładnię wspiera art. 29 ustawy Prawo wodne, który stanowi , że właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Gdyby do takiej sytuacji doszło, to wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu m.in. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Organ powinien więc poddać szczegółowej ocenie czy inne przyjęte w projekcie rozwiązania nie budzą wątpliwości. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ sprawdza kompletność projektu budowlanego, zaś zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 tej ustawy projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.

Obowiązujące rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 463) przewiduje, że w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną. Opinia geotechniczna powinna ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazywać kategorię geotechniczną obiektu budowlanego. W przypadku obiektów drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny.

Dokumentacja badań podłoża gruntowego, zgodnie z Polskimi Normami PN-EN 1997-1: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne –Część 1: Zasady ogólne i PN-EN 1997-2: Eurokod 7: Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego powinna zawierać opis metodyki polowych i laboratoryjnych badań gruntów, ich wyniki i interpretację, model geologiczny oraz zestawienie wyprowadzonych wartości danych geotechnicznych dla każdej warstwy.

arstwy.

echnicznych dla każdej ia przestrzennegonymiVII SA/Wa 2103/13 na VI SA/Wa 680/16Z istoty przepisów wynika, że projektant sporządzając projekt powinien uwzględnić uwarunkowania geotechniczne. Niezgodność z przepisami dokumentacji geotechnicznej może rzutować na niezgodność z przepisami przyjętych rozwiązań technicznych w projekcie budowlanym. Oceniając projekt należy bowiem zauważyć, że wierzchnia warstwa żwiru znajduje się poniżej poziomu gruntu sąsiadującego, a także poniżej betonowego fragmentu ogrodzenia na granicy działki, co powinno zapewniać brak przelewania się wody na teren sąsiedni. Celem tak przyjętego rozwiązania nie jest skierowanie spływu tak, aby przekroczył on granice działki i dotarł na teren działki sąsiedniej. W tym zakresie nie ma powodów, aby odmówić rzetelności oświadczeniu projektanta, iż projekt spełnia warunki techniczne.

Ocena ta uległaby jednak zmianie, gdyby okazało się, że woda przesącza się pod ogrodzeniem na teren sąsiada w stopniu powodującym zalanie gruntu. Prawidłowość przyjętych obliczeń w zakresie efektywności odprowadzania wód opadowych zależy od prawidłowości przyjętych właściwości geologicznych gruntu.

Z akt administracyjnych wynika, że załączona do projektu zagospodarowania "Dokumentacja Geotechniczna dotycząca warunków posadowienia osiedla mieszkalnego w [...] przy ulicy [...]" została sporządzona w czerwcu 2009 r. pod rządami uchylonego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 24 września 1998 r. (Dz. U. Nr 126, poz. 839).

W ocenie Sądu organ powinien zbadać czy załączone dokumenty dotyczące stanu geologicznego gruntu są kompletne, tj. spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r. i ewentualnie wezwać inwestora do załączenia aktualnej dokumentacji zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U. z 2012 r, poz. 463) wydanym na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Następnie w świetle sporządzonej zgodnie z przepisami stosownej dokumentacji organ powinien przeanalizować na nowo czy przyjęte rozwiązania zilustrowane m.in. na arkuszu ZT5a projektu są zgodne z przepisami prawa, a w szczególności z § 28 i 29 warunków technicznych.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut niezgodności z przepisami prawa przyjętych rozwiązań w zakresie wysokości budynku. Skarżący podnosił, że wysokość budynku powinna być liczona od wysokości ulicy. Ponieważ poziom ten wypada niżej niż wejście do budynku, zdaniem skarżącego wysokość budynku jest w istocie niższa niż 12 metrów.

Zarzuty nie są zasadne. Zgodnie z § 6 warunków technicznych wysokość budynku mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z kolei przez kondygnację nadziemną należy rozumieć każdą kondygnację niebędącą kondygnacją podziemną, tj. kondygnację zagłębioną ze wszystkich stron budynku, co najmniej do połowy jej wysokości w świetle poniżej przylegającego do niego terenu.

Z przytoczonych przepisów wynika, że wysokość budynku jest liczona od wejścia do budynku niekoniecznie głównego znajdującego się na pierwszej kondygnacji naziemnej budynku, a nie jest liczona – jak chciałby skarżący – od poziomu ulicy.

W dalszej kolejności skarżący podnosi zarzut niezgodności z przepisami prawa przyjętych rozwiązań w zakresie odległości pomiędzy projektowanymi budynkami inwestora. Stwierdzić należy, iż jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym i w praktyce, "nie każda działka gruntu stanowi działkę budowlaną, gdyż ta ostatnia może składać się z kilku działek gruntu, a zatem pojęcia "działka budowlana" i "działka gruntu" nie są zwrotami synonimicznymi" (m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2013 r.). Przyjąć zatem należy, że działka budowlana może objąć projektem dwie działki gruntu, wskazując, że jest to w tym przypadku jedna działka budowlana. W takim przypadku nie uwzględnia się granic pomiędzy działkami tego samego inwestora. Przez działkę sąsiednią, względem której mają zastosowania przepisy techniczne dotyczące usytuowania względem działki sąsiedniej należy rozumieć inne działki niż działki inwestora objęte inwestycją.

Z tych również względów nie jest zasadny zarzut skarżącego, że zgodność projektu ze współczynnikami powierzchni zabudowy należy oceniać w granicach danej działki ewidencyjnej, a nie w granicach wszystkich działek ewidencyjnych objętych daną inwestycją.

Skarżący podnosi też zarzut niezgodności z przepisami prawa przyjętych rozwiązań w zakresie obowiązku zapewnienia ilości miejsc parkingowych. Należy mieć na uwadze, że przepisy prawa nie zobowiązują inwestora do sprzedaży miejsc postojowych wraz z lokalem. Obowiązek inwestora ogranicza się do wybudowania odpowiedniej ilości miejsc parkingowych.

Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącego organ powinien się odnieść do zarzutu niezgodności z przepisami ilości kondygnacji, zarzutu niezgodności z przepisami przyjętych naruszeń w zakresie odległości od działek sąsiednich zakrytej nasypem kondygnacji podziemnej, a także zarzutu niezgodności z przepisami prawa przyjętych rozwiązań w zakresie powierzchni zabudowy z uwagi na brak uwzględnienia powierzchni nasypu jako terenu przekształconego.

Ponadto jeśli skarżący kwestionuje złożoną do akt analizę zacienienie winien wnieść do niej konkretne uwagi i zastrzeżenia, do których organ powinien odnieść się merytorycznie.

Organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a jeśli żądanie strony dotyczy przeprowadzenia dowodu należy je uwzględnić, jeśli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Chodzi tu o przypadki, w których dla rozstrzygnięcia sprawy potrzebna jest szczególna wiedza. Organ nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego, dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów zebranych w sprawie.

Organ odwoławczy rozpatrując ponownie odwołanie będzie zobowiązany zastosować się do powyższych wskazań sądu.

Z powyższych względów sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.