Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3456/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 99 ust. 1, 101 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. art. 1 ust. 1 pkt 1, 3 ust. 1, 6 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art.  art. 77, 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji (KGP) rozkazem personalnym z [...] lipca 2021 r.

nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r.

poz. 735; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania mł. asp. P.P. (dalej: funkcjonariusz, skarżący), od rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji (Komendant) z [...] stycznia 2021 r. nr [...] dotyczącego odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia

[...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r., utrzymał w mocy ww. rozkaz Komendanta.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z [...] września 2012 r. funkcjonariusz zwrócił się o ustalenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy

w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r. oraz za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.

Komendant rozkazem personalnym z [...] stycznia 2013 r. nr [...]odmówił uwzględnienia wniosku, rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy KGP rozkazem personalnym z [...] marca 2013 r. nr [...].

Wyrokiem z 9 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1067/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę funkcjonariusza i uchylił oba wydane w sprawie rozkazy personalne przyjmując, że zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ sprawa nie została wyjaśniona w sposób wymagany przepisami art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa., a naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna KGP od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 24 czerwca

2015 r. sygn. akt I OSK 30/14.

W uzasadnieniu NSA wskazał, że w sprawie spór sprowadzał się do sposobu interpretacji określenia "stała praca". O stałej pracy można mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była (lub mogła być) świadczona w rozmiarach rzeczywiście istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem przy ustalaniu stażu pracowniczego nie uwzględnia się każdej pomocy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, zaliczeniu podlega tylko stała praca o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Z powyższych względów dokonując oceny, czy w danej sprawie osoba bliska rolnika faktycznie wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym należy dokładnie przeanalizować przebieg pracy wnioskodawcy w gospodarstwie oraz ustalić, jaki był charakter gospodarstwa, ile osób rzeczywiście świadczyło pomoc na rzecz rolnika oraz jakie konkretnie czynności w gospodarstwie wykonywał wnioskodawca, a następnie wnikliwie ocenić, czy pomoc ta świadczona była w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak to, czy była ona wykonywana

w takim rozmiarze przez cały rok, czy jedynie sezonowo, a także czy z uwagi na profil gospodarstwa, stopień jego zmechanizowania i liczbę członków rodziny rolnika rzeczywiście w całym wnioskowanym okresie zachodziła potrzeba wykonywania pracy o deklarowanym przez wnioskodawcę charakterze i rozmiarze.

NSA zwrócił uwagę, że przy wykładni art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników istotne jest nie tylko to, czy wnioskodawca ubiegający się

o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym mógł połączyć naukę z pomocą świadczoną na rzecz rolnika, ale czy taką pomoc faktycznie wykonywał i czy

w okolicznościach konkretnej sprawy rzeczywiście można uznać ją za "stałą pracę"

w omawianym znaczeniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny wydany przez organ pierwszej instancji uznając, że organ nie posiadał materiału dowodowego umożliwiającego skuteczne zdyskredytowanie twierdzeń skarżącego o wykonywaniu przez niego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców

w charakterze domownika w okresie, gdy pobierał naukę w szkole ponadpodstawowej. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że sam fakt bycia uczniem szkoły ponadpodstawowej nie wyklucza jeszcze możliwości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika. Dopiero po prawidłowym i jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego sprawy możliwa będzie ocena, w jaki sposób określone przepisy prawa materialnego powinny mieć w niej zastosowanie.

Formułując zalecenia co do dalszego postępowania NSA wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym należy potwierdzić albo zaświadczeniem urzędu gminy albo zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. W tej kategorii spraw zasadnicze ustalenia muszą być udokumentowane tylko we wskazany sposób. Zeznania świadków nie powinny budzić wątpliwości co do ich wiarygodności i stwierdzonych w nich faktów. Jeżeli dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nasuwają zastrzeżenia, w tym zeznania świadków są zbyt lakoniczne, to organ powinien rozważyć potrzebę samodzielnego, dodatkowego przesłuchania zawnioskowanych osób, co pozwoli dopiero na rzetelną ocenę ich wiarygodności. Niedopuszczalne jest tym samym żądanie od świadków i wnioskodawców jedynie pisemnych odpowiedzi na zadane pytania. Pisemne wyjaśnienia takich osób nie spełniają wymogów, o jakich mowa

w art. 3 ust. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r., a zatem na ich podstawie nie można dokonywać ustaleń mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Świadkowie powinni jedynie relacjonować znane im osobiście fakty a nie dokonywać ich kwalifikacji. Ocena czy pomoc świadczona rolnikowi przez wnioskodawcę miała charakter stałej pracy w gospodarstwie rolnym należy nie do świadków, lecz organu prowadzącego postępowanie.

Odnosząc się do kwestii prowadzenia gospodarstwa NSA przychylił się

do stanowiska, że prowadzenie gospodarstwa nie musi oznaczać osobistej pracy w tym gospodarstwie. Jest to nie tylko osobista fizyczna praca w polu, ale także organizowanie pracy, zarządzanie gospodarstwem, decydowanie o rodzaju produkcji. Jako przedwczesne oceniono zatem stanowisko organu, według którego odbywane przez skarżącego w okresie, w którym skarżący miał prowadzić gospodarstwo rolne, studia na Akademii Rolniczej i zamieszkiwanie w odległości 40 km od gospodarstwa rolnego, wykluczały możliwość prowadzenia tego gospodarstwa. Wobec wskazań strony na fakt dzierżawy ziemi oraz opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze, wyjaśnienia w sprawie będzie wymagało, jaki areał miało gospodarstwo rolne strony, czy przedmiotem umowy dzierżawy było całe gospodarstwo rolne, które miał prowadzić skarżący, czy tylko jego część. Ustalenie powyższej okoliczności w świetle treści art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy będzie miało istotny wpływ na ocenę, czy skarżący prowadził indywidualne gospodarstwo rolne.

Wobec wskazań sądów administracyjnych, ponownie rozpatrując sprawę Komendant zwrócił się do funkcjonariusza pismem z [...] października 2015 r.

z prośbą o doprecyzowanie informacji niezbędnych w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi pełnomocnik strony poinformował, że funkcjonariusz złożył wyczerpujące wyjaśnienia i określił swoje stanowisko

w sprawie, w związku z czym zbędne jest powielanie przekazanych już wcześniej informacji.

Pismami z [...] października 2015 r. organ wezwał do złożenia pisemnych wyjaśnień także dwóch świadków powołanych przez funkcjonariusza. W dniu [...] października 2015 r. do Wydziału Kadr Komendy [...] Policji wpłynęły identyczne pisma od świadków, w których wskazali, że rodzice funkcjonariusza zajmowali się jedynie prowadzeniem gospodarstwa rolnego, w którym oprócz nich pracę wykonywali także ich dwaj synowie – A. i P. Świadkowie wskazali także, że nie wiedzą dokładnie, jakiej wielkości było gospodarstwo rolne, jaka była struktura gospodarstwa oraz ile zwierząt hodowali rodzice ww. Nie wskazali też stopnia zmechanizowania gospodarstwa.

Świadkowie zostali także przesłuchani w drodze pomocy prawnej. Podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2016 r. jeden ze świadków zeznał, że

w gospodarstwie rolnym rodziców funkcjonariusza pracowały cztery osoby (rodzice oraz synowie). Zgodnie z zeznaniami świadka funkcjonariusz wykonywał prace

w chłodni oraz prace polowe, tj. kopanie, gracowanie, sianie, podlewanie i zbiór warzyw. Świadek nie potrafił udzielić odpowiedzi na pytanie dotyczące wielkości gospodarstwa rolnego. Wskazał, że zajmowano się w nim produkcją roślinną, natomiast zwierząt nie hodowano. Świadek zeznał również, że we wskazanym okresie pracował zawodowo, jednakże widywał funkcjonariusza pracującego

w gospodarstwie rolnym rodziców prawie codziennie. Wskazał też, że wymieniony pracował od kilku do kilkunastu godzin dziennie i bardzo często w nocy, do szkoły dojeżdżał autobusem PKS, a dojazd zajmował mu około 40 minut.

Zeznania podobnej treści uzyskano podczas przesłuchania drugiego świadka, który we wskazanym okresie pobierał rentę inwalidzką.

Komendant rozkazem personalnym nr [...] z 27 kwietnia 2016 r., na podstawie art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.

z 2015 r., poz. 355, z późn. zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54. poz. 310) oraz § 3 ust. 1, §4 i § 5 ust 1-4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat od której jest uzależniony procentowy wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm. ), odmówił ustalenia funkcjonariuszowi wzrostu uposażenia.

Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez funkcjonariusza ww. rozstrzygnięcie utrzymał w mocy KGP rozkazem personalnym z [...] lipca 2016 r.

W uzasadnieniu KGP podał, że wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z 20 lipca 1990 r., należało oprzeć się m.in. na zeznaniach świadków, zestawiając ich treść z pozostałą dokumentacją będącą

w dyspozycji organu. Oceniając zeznania świadków organ odwoławczy nie przyznał im mocy dowodowej. KGP podniósł, że świadkowie podczas przesłuchania nie potrafili wskazać zarówno wielkości gospodarstwa rolnego rodziców funkcjonariusza, jak również powierzchni uprawianej i stopnia jego zmechanizowania.

Za niewiarygodne organ odwoławczy uznał stwierdzenie, że funkcjonariusz

"w weekendy, w ferie zimowe oraz w wakacje pracował od rana do wieczora po 16 godzin. Bardzo często pracował w nocy, aby dopilnować prawidłowej pracy deszczownicy do nawadniania pól". W ocenie KGP nie jest fizycznie możliwe, aby nieletni pracował w ciągu dnia kilkanaście godzin, poświęcając tym samym każdą wolną chwilę na wykonywanie określonych czynności w gospodarstwie, a następnie wykonywał pracę fizyczną również w nocy. KGP nie dał również wiary twierdzeniu, że ww. wykonywał prace w gospodarstwie przed wyjazdem do szkoły, szczególnie że

w gospodarstwie jego rodziców nie hodowano zwierząt, a oboje rodzice zajmowali się wyłącznie pracą w gospodarstwie. KGP wyjaśnił, że skoro zajęcia w szkole zwykle rozpoczynały się o godzinie 8.00, a dojazd do szkoły zajmował funkcjonariuszowi około 30-40 minut bez samego przygotowania się i posiłku, to nie jest możliwe, by wykonywał on jakiekolwiek prace polowe o godzinie np. 5.00,

a kończył po godzinie 6.00, bowiem warunki atmosferyczne oraz wschód słońca nie pozwalały na taką pracę dłużej niż kilkadziesiąt dni w roku, a ponadto wykonywanie prac polowych w krótkich odcinkach czasowych jest nieefektywne. KGP podkreślił, że utrata wiarygodności przez świadków, odnosi się do całości ich zeznań, ponieważ postępowania dowodowe zawarte we wszystkich procedurach (administracyjnej, cywilnej i karnej), nie znają instytucji częściowej utraty wiarygodności przez świadka. KGP uznał, że skoro świadkowie nie są wiarygodni co do określonych faktów, to ta okoliczność przekłada się na cały okres ujęty w ich zeznaniach.

KGP podkreślił też, że w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby

w Policji, znajdującej się w aktach osobowych, funkcjonariusz nie przedstawił żadnej informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym, co może świadczyć, o tym, że albo takiej pracy w ogóle nie wykonywał, albo udzielanej pomocy sam nie traktował jako pracy w gospodarstwie rolnym stanowiącej główne źródło utrzymania. Co równie istotne - nie wspomniał o prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

KGP wziął również pod uwagę fakt, iż funkcjonariusz nie udzielił Komendantowi odpowiedzi na pytania, które pozwoliłyby na uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 30/14, uznając jednocześnie, że brak było, szczególnie w kontekście niewystarczających wyjaśnień powołanych przez funkcjonariusza świadków, możliwości uwzględnienia wniosku funkcjonariusza

i wydania decyzji zgodnej z jego żądaniem.

KGP podkreślił, że to na stronie spoczywa obowiązek dowodzenia okoliczności potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym dla potrzeb przewidzianych w ustawie z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Samo zamieszkiwanie na terenie gospodarstwa rolnego, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika lub domownika w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, niewystarczające jest również ustalenie, że pomaga ona w gospodarstwie rolnym dorywczo.

Odnosząc się do prowadzenia przez funkcjonariusza gospodarstwa rolnego

w okresach od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia

[...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. KGP wskazał, że strona nie udzieliła dodatkowych wyjaśnień, żądanych zgodnie z wytycznymi sądu i w wykonaniu zaleceń prawomocnego wyroku. Przedstawiona dokumentacja, np. umowy dzierżawy nieruchomości rolnej obejmują okres od [...] r. do [...] r., zaś zaświadczenie

z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników okres od [...] r. do [...] r. Gdyby zatem uznać, jak stwierdził KGP, powyższe dokumenty za dowód prowadzenia przez funkcjonariusza gospodarstwa rolnego na własny rachunek, trzeba by uznać, że prowadził je również w okresie służby w Policji (od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] marca 2011 r.). Stąd też wnioskować należy, zdaniem KGP, że funkcjonariusz w rzeczywistości nie prowadził we wnioskowanym okresie gospodarstwa rolnego w wymiarze przez niego wskazywanym. Zebrany bowiem materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie odmiennego stanowiska, szczególnie przy braku współpracy funkcjonariusza

z organem prowadzącym postępowanie w zakresie uzupełnienia dokumentacji niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Funkcjonariusz złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie skargę na powyższy rozkaz KGP.

Sąd wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1764/16 oddalił skargę, stwierdzając, że organy Policji prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 30/14

i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadzając w szczególności dowód

z przesłuchania świadków.

Funkcjonariusz złożył do NSA skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

NSA wyrokiem z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz rozkaz personalny KGP nr [...] z [...] lipca 2016 r.

NSA stwierdził, że rozpoznana w przewidzianych granicach skarga kasacyjna okazała się skuteczna ze względu na zasadność zarzutów w tej części, w jakiej dotyczą one zaliczenia do pracowniczego stażu pracy tych okresów prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego, w których objęty był on ubezpieczeniem jako rolnik. Za trafne NSA uznał zarzuty dotyczące naruszenia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r.

w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat,

od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z 20 grudnia

1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

NSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów (...), do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, wlicza się okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego. W aktach sprawy znajduje się w szczególności zaświadczenie z KRUS nr [...] z dnia [...] września 2012 r. (k. [...] akt osobowych), w którym potwierdzono, że skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] sierpnia 2000 r. do [...] lipca 2012 r. jako rolnik. Okres ten nie pokrywa się w całości z okresem służby skarżącego w Policji. Ubezpieczenie społeczne rolników, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie, jakiego dotyczy zaświadczenie, obejmowało mających obywatelstwo polskie rolników i pracujących z nimi domowników. Definicję legalną rolnika zawiera art. 6 pkt 1 ustawy, zgodnie z brzmieniem obowiązującym w okresie, którego dotyczy zaświadczenie, przez rolnika rozumie się osobę fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwo rolne położone w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, a od 2002 r. także osobę, która przeznaczyła grunty pod zalesianie, co nie stanowi już działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy.

Zdaniem NSA miarodajność tego zaświadczenia nie została przez organ podważona ani zakwestionowana. Skoro zgodnie z zaświadczeniem skarżący

w podanym w nim okresie był objęty ubezpieczeniem jako rolnik, to konieczne jest uznanie, że co najmniej do [...] stycznia 2002 r. jako osoba fizyczna prowadził działalność rolniczą jako posiadacz gospodarstwa rolnego. Wszak gdyby nie miał takiego statusu (rolnika), nie mógłby zostać objęty w tym okresie ubezpieczeniem społecznym jako rolnik. Natomiast po [...] stycznia 2002 r. pojęcie rolnika na gruncie zostało rozszerzone także na osoby, które przeznaczyły grunty do zalesienia, co nie stanowi już działalności rolniczej w rozumieniu definicji z art. 6 pkt 3 (i nie jest prowadzeniem gospodarstwa rolnego, zgodnie z definicją z art. 6 pkt 4) ustawy

o ubezpieczeniu społecznym rolników. W odniesieniu zatem do okresu, w jakim ubezpieczeniem społecznym jako rolnik mógł być objęty posiadacz gruntów rolnych przeznaczonych do zalesienia, kwestia prowadzenia gospodarstwa przez stronę podlega wyjaśnieniu, w pierwszej kolejności przez ustalenie, z jakiego tytułu w tym czasie skarżący był objęty ubezpieczeniem społecznym jako rolnik.

Jak stwierdził NSA, nie narusza kodeksowych zasad oceny materiału dowodowego ocena dowodu z zeznań świadków na okoliczność pracy

w gospodarstwie rolnym rodziców. Skarżący nie dysponuje zaświadczeniem, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu (...), zatem wykorzystanym środkiem dowodowym były w postępowaniu zeznania świadków. Znaczny upływ czasu ma niewątpliwie wpływ na precyzję zeznań, nie może to jednak stanowić podstawy

do zliberalizowanej ich oceny. Skoro w sprawie zeznania te w istocie stanowiły wyłączny dowód, to musiały w sposób niewątpliwy wykazywać fakt pracy

w gospodarstwie. Uwzględniając ówczesną sytuację życiową skarżącego, organy zasadnie, w opinii NSA, odmówiły wiarygodności świadkom i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego przyjęły, że jako uczeń skarżący pomagał rodzicom

w gospodarstwie, co nie stanowi stałej w nim pracy.

Następnie KGP rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2020 r.,

po rozpatrzeniu odwołania od rozkazu personalnego Komendanta nr [...]

z [...] kwietnia 2016 r., w związku z wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt

I OSK 2688/17, uchylił rozkaz Komendanta w całości i przekazał sprawę

do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stwierdził, że konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego w istotnym zakresie, co pozwoli na podjęcie

w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.

W dniu [...] lipca 2020 r. do Wydziału Kadr Komendy Stołecznej Policji wpłynęły akta osobowe funkcjonariusza, akta postępowania administracyjnego

w przedmiotowej sprawie, odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17 oraz rozkaz personalny nr [...] KGP

z [...] czerwca 2020 r.

Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. odmówił wymienionemu ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat

za okres pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r.

Jak podał Komendant, wobec powyższego zaszła konieczność ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w części dotyczącej okresu prowadzenia przez funkcjonariusza gospodarstwa rolnego.

Pismami z [...] sierpnia 2020 r. oraz z [...] października 2020 r. zwrócono się

do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej

w I. z prośbą o wskazanie na podstawie jakich dokumentów stwierdzono, iż mł. asp. P. P. w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] lipca 2012 r. (w szczególności od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.) był objęty ubezpieczeniem jako rolnik oraz czy we wskazanym okresie podlegał ubezpieczeniu ze względu na prowadzenie na własny rachunek indywidualnego gospodarstwa rolnego czy z innego powodu. Ponadto przesłano kserokopię zaświadczenia

nr 2793/2012 wydanego przez kierownika Referatu Ubezpieczeń Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w I. z [...] września

2012 r., w którym potwierdzono, że wymieniony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] lipca 2012 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym

i macierzyńskim jako rolnik.

Pismem z [...] września 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika funkcjonariusza z prośbą o udzielenie informacji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia

[...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. oraz o dostarczenie dokumentów potwierdzających prowadzenie przez ww. gospodarstwa rolnego, zaświadczenia

z właściwego urzędu gminy potwierdzającego istnienie gospodarstwa rolnego, którego właścicielem był funkcjonariusz wraz z informacją o jego powierzchni oraz zaświadczenia ze szkoły wyższej i podyplomowej o korzystaniu z bursy.

W dniu [...] października 2020 r. w Wydziale Kadr Komendy [...] Policji stawił się funkcjonariusz, który zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego w przedmiocie zaliczenia okresu pracy, od którego uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego

w ww. okresach. Nie wniósł żadnych wniosków dowodowych.

W dniu [...] listopada 2020 r. do Wydziału Kadr Komendy [...] Policji wpłynęło pismo Kierownika Referatu Ubezpieczeń Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w I. z dnia [...] października 2020 r.,

w którym poinformowano, iż funkcjonariusz podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, jako płatnik w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] lipca 2012 r. Z dniem [...] sierpnia 2000 r. wymieniony zawarł umowę dzierżawy

z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa na grunty o powierzchni 5,38 ha fizycznego, a z dniem [...] marca 2005 r. stał się właścicielem gruntów rolnych

o powierzchni 1,760 ha fizycznych na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny. W związku z tym, iż nie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu, został objęty ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego powyżej 1 ha przeliczeniowego. Ponadto poinformowano, że w dniu [...] kwietnia 2005 r. wydano decyzję o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników dla wymienionego. Jednocześnie wskazano, że zgodnie art. 7 i art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnik lub małżonek rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.

W dniu [...] listopada 2020 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Placówki Terenowej w I. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalono, iż Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie posiada dokumentów potwierdzających, że funkcjonariusz prowadził gospodarstwo rolne lub przeznaczył grunty do zalesienia.

Jak wynika z akt sprawy, pismami z [...] sierpnia 2020 r., z [...] października 2020 r. i z [...] grudnia 2020 r. poinformowano pełnomocnika funkcjonariusza

o planowanym terminie rozpatrzenia sprawy oraz o uprawnieniach wynikających

z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 Kpa..

Komendant rozkazem personalnym nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił funkcjonariuszowi ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu rozkazu Komendant wskazał między innymi, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym podlegają wliczeniu do stażu pracy z mocy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym

do pracowniczego stażu pracy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do stażu tego wlicza się pracownikowi okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy

w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka. Natomiast art. 3 ust. 1 stanowi, iż na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest zobowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia

w zakładzie pracy. Jeśli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby

w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym samym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

Komendant wyjaśnił, że przez prowadzenie gospodarstwa rolnego

w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy należy rozumieć samodzielną lub przy pomocy innych osób faktyczną pracę w gospodarstwie rolnym wykonywaną na własny rachunek w charakterze właściciela bądź posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Zatem prowadzenie gospodarstwa to zarówno zarządzanie nim, jak i faktyczna praca w tym gospodarstwie, osobiście lub przy pomocy innych osób, nie musi to być przy tym gospodarstwo będące własnością pracownika, który dochodzi zaliczenia okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego do jego stażu pracy, może być własnością innych osób, o ile pracownik władał nim jako właściciel, użytkownik, najemca lub dzierżawca. W powołanej wyżej ustawie nie zostało zdefiniowane pojęcie "rolnika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym, ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą

w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. W art. 1 wymienionej ustawy wskazano, iż ubezpieczenie społeczne rolników obejmuje, na zasadach określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników.

Komendant wskazał, że korzystanie przez daną osobę z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie na terenie tego gospodarstwa, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa, nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika lub domownika w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Także wielokrotna w ciągu roku wizyta posiadacza gospodarstwa rolnego

w jego gospodarstwie, nie świadczy o prowadzeniu przez niego działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego

w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt III AUa 680/09), podobnie telefoniczne kontakty i sporadyczne wizyty, nawet powiązane z decydowaniem

o niektórych sprawach dotyczących gospodarstwa rolnego, nie mogą być uznane

za wykonywanie zawodowej, stałej i osobistej działalności związanej z takim gospodarstwem. W szczególności nie można takich sporadycznych kontaktów zakwalifikować jako pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się

z prowadzeniem działalności rolniczej.

Zdaniem Komendanta samego faktu posiadania gospodarstwa rolnego lub zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości rolnych nie należy automatycznie utożsamiać z faktem jego prowadzenia. Z powyższego dowodu nie można wprost wywieść twierdzenia, iż posiadanie nieruchomości rolnej lub jej dzierżawa jednocześnie świadczy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie jest również możliwe uznanie przez organ, że dowodem potwierdzającym prowadzenie przez funkcjonariusza indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r.

do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. jest zaświadczenie z dnia [...] września 2012 r. z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w I. Sama bowiem okoliczność ponoszenia opłat z tytułu składek na ubezpieczenie, nie stanowi dowodu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Konieczność ponoszenia tych kosztów wiąże się bowiem z samym byciem właścicielem gospodarstwa i pozostaje w oderwaniu

od faktu jego ewentualnego prowadzenia. Zdaniem Komendanta opłacanie składek

na ubezpieczenie społeczne rolników nie oznacza, że osoba opłacająca tę składkę faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne.

Komendant podał, że zgodnie z wytycznymi NSA zawartymi w wyroku z dnia

[...] grudnia 2019 r., pismem z [...] września 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika funkcjonariusza o udzielenie informacji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz

od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. oraz o dostarczenie stosownych dokumentów potwierdzających prowadzenie przez ww. gospodarstwa rolnego, przy czym na powyższe pismo nie udzielono odpowiedzi.

Komendant podkreślił, że wnioskodawca prowadząc gospodarstwo niewątpliwie musiał nabywać środki produkcji, nawozy, używać własnych lub wynajętych maszyn, sprzedawać płody rolne. Sam fakt posiadania gruntów, bez wykazania prowadzenia na nich działalności rolniczej, nie jest w sprawie okolicznością wystarczającą do uznania, iż wymieniony prowadził gospodarstwo rolne. W toczącym się postępowaniu funkcjonariusz nie przedstawił, mimo wezwania, dowodów pozwalających na ustalenie kluczowych dla sprawy okoliczności faktycznych. Ponadto wymieniony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników

z mocy ustawy w związku z dzierżawą i własnością gruntów powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz brakiem innego tytułu ubezpieczenia, zaś Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie posiada dokumentów potwierdzających, że wymieniony prowadził gospodarstwo rolne lub przeznaczył grunty do zalesienia.

Komendant podniósł, że to na stronie spoczywa obowiązek wiarygodnego udokumentowania okresu, którego domaga się do zaliczenia do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego.

W konsekwencji Komendant stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania funkcjonariuszowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat

za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia

[...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 .

Funkcjonariusz, reprezentowany przez adwokata złożył odwołanie

od powyższego rozkazu Komendanta. Zarzucił:

1. błędne zastosowanie i interpretację przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i art. 6 pkt 1

i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez uznanie, że nie zostały przez skarżącego spełnione wszystkie wymogi w świetle powyższych przepisów, co skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy

w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r. oraz okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 Kpa., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek wydania decyzji, a także całkowite pominięcie w zaskarżonym rozkazie personalnym okresów prowadzenia przez stronę gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 8 Kpa. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz nierozpoznanie sprawy

w sposób wszechstronny i wyczerpujący;

5. sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego;

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie przez Komendanta wiążących ocen oraz wskazań NSA w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Ponadto, na podstawie art. 136 § 2 Kpa., wniósł o przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a na podstawie art. 138 § 2 Kpa. o: uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy Komendantowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wymienionego na wstępie rozkazu personalnego KGP wskazał, że zarzuty i argumentacja pełnomocnika zawarte w odwołaniu od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta z [...] stycznia 2021 r. w głównej mierze dotyczą kwestii przyznania funkcjonariuszowi prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym od dnia

[...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r. Wyjaśnił, że ww. wnioskiem z [...] września 2012 r. zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego okresu pracy w gospodarstwie rolnym

w charakterze domownika od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r. oraz okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego: od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. W związku z wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17, KGP rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2020 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta z [...] kwietnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Komendant wyodrębnił z żądania strony dwa osobne postępowania administracyjne, z których jedno zakończyło się wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie ustalenia funkcjonariuszowi wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy

w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r.

Od tego rozstrzygnięcia pełnomocnik wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego KGP, rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2020 r., utrzymał tę decyzję w mocy. Drugie natomiast postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie ustalenia prawa funkcjonariusza do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia przez wymienionego gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012r. i zakończyło się obecnie skarżonym rozkazem personalnym nr [...] Komendanta z [...] stycznia 2021 r.

W związku z powyższym, zdaniem KGP, zarzuty pełnomocnika zawarte

w odwołaniu i dotyczące kwestii przyznania ww. prawa do wzrostu uposażenia

z tytułu wysługi lat za okres pracy w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r. należy uznać

za bezprzedmiotowe, bowiem odnoszą się one do innej sprawy, zakończonej już ostatecznym rozstrzygnięciem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących odmowy przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r., KGP podkreślił, że pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia [...] lipca 1990 r. ani też ustawodawca nie odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, tak jak to uczynił w art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy w przypadku pojęcia "domownik". Wydaje się przy tym, że rozwiązanie takie znajduje uzasadnienie z uwagi na cel tej regulacji. Nie chodzi w niej bowiem, jak zauważył KGP, o wliczenie do stażu pracy (służby) okresu, w którym dana osoba była właścicielem lub posiadaczem określonych użytków rolnych (lub gospodarstwa rolnego), czy też odprowadzała z tego tytułu składki na ubezpieczenie społeczne lub opłacała podatek rolny, ale o okres, w którym faktycznie takie gospodarstwo rolne prowadziła. Jednocześnie KGP zauważył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca

1990 r. utożsamiane jest z definicją "rolnika" zawartą w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia

20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r. poz. 266). Podobnie na definicję "rolnika" zawartą w powołanej ustawie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17.

Jak wskazał KGP, odwołując się do złożonych w niniejszej sprawie pism wyjaśniających, wyjaśnienie zawarte w piśmie z [...] października 2020 r. niewątpliwie stanowi doprecyzowanie treści zaświadczenia nr [...] z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. W związku zaś z treścią tego pisma zaistniały obecnie istotne wątpliwości w zakresie możliwości uznania wskazanego zaświadczenia za jedyny i wystarczający dowód potwierdzający fakt prowadzenia przez stronę gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] sierpnia

2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca

2012 r. Wyjaśnił, że w związku z brzmieniem art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. niezbędnym było ustalenie nie tego, czy funkcjonariusz w danym okresie był uznawany za osobę podlegającą ubezpieczeniu społecznemu rolników (fakt ten wynika wprost z treści zaświadczenia i nie jest kwestionowany), a tego, czy wymieniony w tym okresie "prowadził indywidualne gospodarstwo rolne".

KGP podkreślił, odnosząc się do treści pisma z [...] października 2020 r., że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników przez funkcjonariusza związane było wyłącznie z faktem zawarcia umowy dzierżawy (a od 2005 r. również nabycia własności gruntów rolnych) i sam ten fakt był wystarczający, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, do uznania, że wymieniony w okresie,

w którym był dzierżawcą (właścicielem) danych użytków rolnych, podlegał ubezpieczeniu z mocy ustawy jako rolnik. Tym samym fakt, iż ww. funkcjonariusz,

w związku z zawartymi przez siebie umowami dzierżawy (oraz umową darowizny) mógł, mając na uwadze treść art. 38 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegać jako rolnik ubezpieczeniu z mocy ustawy (co też potwierdzone zostało

w zaświadczeniu nr [...] z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

z dnia [...] września 2012 r.), nie oznacza, że cały okres podlegania temu ubezpieczeniu w każdym przypadku może być uznany za równoznaczny z okresem prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. Kwestia ta wymagała zatem, co zauważył również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w omawianej sprawie, wyjaśnienia, co też nastąpiło poprzez zapytanie skierowane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Odpowiedź zawarta w piśmie z dnia [...] października 2020 r. z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego powoduje w ocenie KGP, że obecnie nie sposób wyłącznie na podstawie omawianego zaświadczenia potwierdzić, że ww.

w całym okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia

[...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. "prowadził indywidualne gospodarstwo rolne".

Jak stwierdził KGP, funkcjonariusz nie udowodnił, że w okresie, w którym zawierał umowy dzierżawy, której przedmiotem były dane nieruchomości rolne, faktycznie na dzierżawionych nieruchomościach osobiście i na własny rachunek prowadził jakąkolwiek działalność rolniczą. Z przedstawionej dokumentacji nie wynika nawet jakiego rodzaju działalność rolnicza miałaby być przez stronę prowadzona,

np. zwierzęca/roślinna/ogrodnicza. Nie przedstawił w tym zakresie żadnej dokumentacji ani też nie udzielił odpowiedzi na pytania o: profil i strukturę gospodarstwa, czynności w nim wykonywane, sposób zarządzania, ewentualnie poddzierżawianie części dzierżawionego gospodarstwa innym osobom (por. § 9 umowy z dnia 31 sierpnia 2000 r., § 8 aneksu nr 2 z dnia 9 maja 2005 r. i aneksu nr 3 z dnia 10 lutego 2006 r.), częstotliwość przebywania na terenie tego gospodarstwa, organizowanie prac, rodzaj zabudowań, liczbę osób wykonujących dane czynności (ewentualnie formę ich zatrudnienia), stopień zmechanizowania, wyjazdy zagraniczne, itp. Wprawdzie w załączonym do odwołania oświadczeniu z [...] sierpnia 2017 r. stwierdził, że "w latach 2003-2004 w ramach pracy magisterskiej prowadziłem badania na własnej plantacji marchwi", jednakże na tę okoliczność wymieniony również nie przedstawił żadnego dowodu.

KGP zauważył, że choć funkcjonariusz ubiega się o zaliczenie do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia, okresu ok. 8,5 roku prowadzenia gospodarstwa rolnego, to poza umowami dzierżawy i aneksami do tych umów, pozostałe pisma datowane są jedynie na: rok 2005, rok 2006 (jedno pismo) i na rok 2011 (korespondencja z Urzędem Skarbowym dotycząca interpretacji indywidualnej). Jak stwierdził, doświadczenie życiowe, a także zasady logiki pokazują natomiast, że prowadząc na własny rachunek gospodarstwo rolne, zwłaszcza na takim obszarze, jaki wskazany był w umowach dzierżawy i w akcie notarialnym darowizny, i przez tak długi okres, jaki deklaruje ww. (ok. 8,5 roku, przy czym składki na ubezpieczenie rolników wymieniony odprowadzał przez kilkanaście lat, w tym również w okresie,

w którym był objęty ubezpieczeniem w związku ze służbą w Policji), wymieniony, co również zauważył NSA w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17, "niewątpliwie musiał nabywać środki produkcji, nawozy, używać własnych lub wynajętych maszyn, w końcu również sprzedawać płody rolne".

Ponadto KGP wskazał, że w powyższym okresie, którego zaliczenia

do wysługi lat (jako okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego) domaga się funkcjonariusz, wymieniony studiował na Akademii Rolniczej w Poznaniu (1999 -2005), a następnie odbywał Podyplomowe Studia na tej uczelni (2006-2007). Ponadto zgodnie z kwestionariuszem osobowym wypełnionym w dniu [...] kwietnia 2012 r. (k.[..], I cz. akt osobowych) od września 2007 r. zamieszkiwał pod adresem: M. [...] T. , a zatem w miejscowości oddalonej od miejsca położenia dzierżawionego gospodarstwa o ok. 40 km. Z kolei w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji (zarówno w roku 2007, jak i w roku 2012) ww. nie zamieścił żadnej informacji o tym, że jako rolnik prowadzi dane gospodarstwo rolne, czy też, że jest właścicielem lub dzierżawcą takiego gospodarstwa lub, że jest to jego źródło utrzymania. W opinii KGP oczywiście jeszcze samo niezamieszczenie takich informacji nie stanowi o tym, że sytuacja taka nie mogła mieć miejsca, jednak fakt, iż osoba, która przez kilkanaście ostatnich lat, jak obecnie twierdzi, wykonywała zawód rolnika, a zatem z tego też tytułu musiała się utrzymywać, nie zamieszcza o tym jakiejkolwiek informacji w składanych dokumentach cechujących się niewątpliwie znaczną szczegółowością (życiorys, kwestionariusz osobowy), jest co najmniej niezrozumiałe. Nadto, w aktach osobowych funkcjonariusza (k.[...], III część akt osobowych) znajduje się świadectwo pracy, z którego wynika, że wymieniony w okresie od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. pracował na pełen etat, jako przedstawiciel handlowy w firmie M. sp. z o.o. w P.

Zdaniem KGP powyższa aktywność funkcjonariusza (zwłaszcza trwający 9,

a następnie 5 miesięcy pobyt w Anglii) w powiązaniu z nieprzedstawieniem przez niego dokumentacji mogącej stanowić dowód tego, że w danym okresie faktycznie prowadził działalność rolniczą na nieruchomościach rolnych będących przedmiotem zawartej przez niego umowy dzierżawy, powoduje, że brak jest możliwości zaliczenia okresu od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia

[...] kwietnia 2011 r. do dnia [...]lipca 2012 r., jako okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy), do wysługi lat, a tym samym przyznania ww. prawa do wzrostu uposażenia z tego tytułu.

KGP wyjaśnił, że w omawianej sprawie organy Policji zastosowały się

do wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17, zgodnie z którym koniecznym jest uzupełnienie materiału dowodowego zarówno poprzez wyjaśnienie kwestii podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i kwestii dokumentacji przedstawionej przez stronę w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Jak podkreślił KGP, faktem jest, że funkcjonariusz zawierając umowę dzierżawy stał się posiadaczem gruntów rolnych i z tego tytułu, zgodnie

z domniemaniem zawartym w art. 38 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników, objęty został ubezpieczeniem społecznym, jednakże na potrzeby niniejszej sprawy istotnym było ustalenie, czy faktycznie ww.

w danych okresach zajmował się prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego. W omawianej sprawie KGP uznał, że fakt ten nie został przez funkcjonariusza udowodniony.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazany na wstępie rozkaz personalny KGP z [...] lipca 2021 r., zarzucając:

1. błędne zastosowanie i interpretację przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i art. 6 pkt 1

i pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez błędne uznanie, iż nie zostały spełnione przez skarżącego wszystkie wymogi ww. przepisów, co skutkowało wydaniem decyzji w postaci rozkazu personalnego odmawiającej ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września

1999 r. oraz okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r.

do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca

2012 r.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa., art. 77 § 1 Kpa., art. 80 Kpa. oraz art. 107 Kpa. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw

i przesłanek wydania decyzji w postaci zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta odmawiającej skarżącemu ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia

1996 r. do dnia [...] września 1999 r., a także całkowite pominięcie w zaskarżonym rozstrzygnięciu okresów prowadzenia przez stronę gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa. i art. 8 Kpa. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela poprzez nierozpoznanie sprawy przez Komendanta w sposób wszechstronny i wyczerpujący;

5. sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie oraz błędne przyjęcie wbrew treściom zawartym w materiale dowodowym, że skarżący nie wykonywał stałej pracy w gospodarstwie rolnym we wnioskowanym okresie oraz nie prowadził osobiście i na własny rachunek gospodarstwa rolnego, co stoi w sprzeczności z treścią zeznań świadków, a także brak inicjatywy dowodowej i nieobiektywne prowadzenie postępowania pod kątem przyjętej z góry tezy o tym, że nie zostały spełnione przez skarżącego wszystkie wymogi w świetle przepisów ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie przez organ wiążących ocen oraz wskazań zawartych w wydanym wyroku NSA

w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto dotychczas przedstawioną argumentację.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, odnosząc się

do postawionych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r.

poz. 329; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub

w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została poprzedzona wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17, na skutek którego KGP rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2020 r. uchylił rozkaz personalny nr [...] Komendanta z [...] kwietnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Komendant wyodrębnił z żądania strony dwa osobne postępowania administracyjne, z których jedno zakończyło się wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie ustalenia funkcjonariuszowi wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy

w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1996 r. do dnia [...] września 1999 r.

Od tego rozstrzygnięcia pełnomocnik wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego KGP, rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 2020 r., utrzymał tę decyzję w mocy. Drugie natomiast postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie ustalenia prawa funkcjonariusza do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia przez wymienionego gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. i zakończyło się rozkazem personalnym nr [...] Komendanta z [...] stycznia 2021 r., bezpośrednio poprzedzającym rozkaz KGP z [...] lipca 2021 r., wydanym

w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia

[...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r.

Wobec powyższego kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała kwestia ustalenia wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego w podanych wyżej okresach.

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonego rozkazu KGP z [...] lipca 2021 r. w kontekście art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości, w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego

2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia|

1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności

z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego KGP wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom Policji skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.

W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący, a interpretacja powołanych przez organy przepisów materialnych jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U.

z 2020 r. poz. 360), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 100). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106

ust. 1).

Na podstawie art. 101 ust. 2 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (t.j. Dz. U. 2015 r. poz. 1236; dalej rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

KGP prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są przepisy ustawy

z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310), która

w sposób wyraźny przewiduje zaliczenie określonych okresów do stażu pracy,

od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka.

Zbadania zatem wymagało, czy w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. i od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. skarżący "prowadził indywidualne gospodarstwo rolne" w rozumieniu powyższego przepisu,

co uzasadniałoby przyznanie mu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego

z tytułu wysługi lat za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego w ww. okresie.

Na wynik sprawy mają wpływ okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia prawa materialnego, a więc odnoszące się do materialnych przesłanek zaliczenia okresu prowadzenia gospodarstwa do wysługi lat.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że należy ustalić indywidualnie w każdej sprawie okoliczności związane z rodzajem działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie, zakresem prac wykonywanych przez rolnika i jego rodzinę, a także prac wykonywanych przez osobę zainteresowaną, częstotliwością wykonywania tych prac. Konieczne jest również ustalenie innej aktywności zainteresowanego w tym okresie i wpływem tej aktywności na możliwość świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

Niezbędnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy

z dnia 20 lipca 1990 r. na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, co wynika z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy

w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3).

Podkreślić należy, że pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. ani też ustawodawca nie odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, tak jak to uczynił w art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy w przypadku pojęcia "domownik". Wydaje się przy tym, że rozwiązanie takie znajduje uzasadnienie z uwagi na cel tej regulacji. Nie chodzi

w niej bowiem o wliczenie do stażu pracy (służby) okresu, w którym dana osoba była właścicielem lub posiadaczem określonych użytków rolnych (lub gospodarstwa rolnego), czy też odprowadzała z tego tytułu składki na ubezpieczenie społeczne lub opłacała podatek rolny, ale o okres, w którym faktycznie takie gospodarstwo rolne prowadziła.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt AUa 680/09 stwierdził, że wielokrotna w ciągu roku wizyta posiadacza gospodarstwa rolnego w jego gospodarstwie, nie świadczy o prowadzeniu przez niego działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy, podobnie telefoniczne kontakty i sporadyczne wizyty, nawet powiązane z decydowaniem

o niektórych sprawach dotyczących gospodarstwa rolnego, nie mogą być uznane

za wykonywanie zawodowej, stałej i osobistej działalności związanej z takim gospodarstwem. W szczególności nie można takich sporadycznych kontaktów zakwalifikować jako pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się

z prowadzeniem działalności rolniczej.

Sąd wskazuje, że samego faktu posiadania gospodarstwa rolnego lub zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości rolnych nie należy automatycznie utożsamiać z faktem jego prowadzenia. Z powyższego dowodu nie można wprost wywieść twierdzenia, iż posiadanie nieruchomości rolnej lub jej dzierżawa jednocześnie świadczy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Organy Policji nie mogły zatem uznać, że dowodem potwierdzającym prowadzenie przez skarżącego indywidualnego gospodarstwa rolnego od dnia [...] sierpnia 2000 r.

do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r. jest zaświadczenie z [...] września 2012 r. z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w I. Sama bowiem okoliczność ponoszenia opłat z tytułu składek na ubezpieczenie, nie stanowi dowodu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Konieczność ponoszenia tych kosztów wiąże się bowiem z samym byciem właścicielem gospodarstwa i pozostaje w oderwaniu

od faktu jego ewentualnego prowadzenia. Zasadnie organy przyjęły, że opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie oznacza jakoby osoba opłacająca tę składkę faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne.

Jak wynika z akt sprawy, Komendant, mając na uwadze wytyczne NSA zawarte w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., zwrócił się z pismem z [...] września 2020 r. do pełnomocnika skarżącego o udzielenie informacji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego w podanych wyżej okresach oraz o dostarczenie stosownych dokumentów potwierdzających prowadzenie przez ww. gospodarstwa rolnego, przy czym na powyższe pismo nie udzielono odpowiedzi.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów Policji, że sam fakt posiadania gruntów, bez wykazania prowadzenia na nich działalności rolniczej, nie jest

w sprawie okolicznością wystarczającą do uznania, iż skarżący prowadził gospodarstwo rolne. Jak wskazują akta sprawy, skarżący podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w związku z dzierżawą i własnością gruntów powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz brakiem innego tytułu ubezpieczenia, zaś Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie posiada dokumentów potwierdzających, że wymieniony prowadził gospodarstwo rolne lub przeznaczył grunty do zalesienia. Tym samym fakt, iż skarżący, w związku z zawartymi przez siebie umowami dzierżawy (oraz umową darowizny) mógł, mając na uwadze treść art. 38 ustawy

o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegać jako rolnik ubezpieczeniu z mocy ustawy, co zresztą potwierdzone zostało w zaświadczeniu nr [...] z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r., nie oznacza, że cały okres podlegania temu ubezpieczeniu w każdym przypadku może być uznany za równoznaczny z okresem prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

Kwestia ta wymagała zatem, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w omawianej sprawie, wyjaśnienia, co też nastąpiło poprzez zapytanie skierowane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Odpowiedź zawarta w piśmie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] października 2020 r. dała KGP podstawę do stwierdzenia, że nie sposób wyłącznie na podstawie ww. zaświadczenia potwierdzić prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolnego przez skarżącego we wnioskowanym przez niego okresie.

W toku postępowania przed organami Policji skarżący nie udowodnił,

że w okresie, w którym zawierał umowy dzierżawy, których przedmiotem były dane nieruchomości rolne, faktycznie na dzierżawionych nieruchomościach osobiście i na własny rachunek prowadził jakąkolwiek działalność rolniczą. Z przedstawionej dokumentacji nie wynika nawet jakiego rodzaju działalność rolnicza miałaby być przez skarżącego prowadzona, na przykład zwierzęca/roślinna/ogrodnicza. Nie przedstawił w tym zakresie żadnej dokumentacji ani też nie udzielił odpowiedzi na pytania o profil i strukturę gospodarstwa, czynności w nim wykonywane, sposób zarządzania, ewentualnie poddzierżawianie części dzierżawionego gospodarstwa innym osobom (por. § 9 umowy z dnia 31 sierpnia 2000 r., § 8 aneksu nr 2 z dnia 9 maja 2005 r. i aneksu nr 3 z dnia 10 lutego 2006 r.), częstotliwość przebywania na terenie tego gospodarstwa, organizowanie prac, rodzaj zabudowań, liczbę osób wykonujących dane czynności (ewentualnie formę ich zatrudnienia), stopień zmechanizowania, wyjazdy zagraniczne, itp. Wprawdzie w oświadczeniu

z 10 sierpnia 2017 r. stwierdził, że "w latach 2003-2004 w ramach pracy magisterskiej prowadziłem badania na własnej plantacji marchwi", jednakże na tę okoliczność również nie przedstawił żadnego dowodu.

Co istotne, skarżący w okresie, którego domagał się zaliczenia do wysługi lat, studiował na Akademii Rolniczej w P. (1999-2005), a następnie odbywał podyplomowe studia na tej uczelni (2006-2007). Ponadto zgodnie

z kwestionariuszem osobowym wypełnionym w dniu [...] kwietnia 2012 r. (k.[...], I cz. akt osobowych) od września 2007 r. zamieszkiwał pod adresem: M. [...] T. , a zatem w miejscowości oddalonej od miejsca położenia dzierżawionego gospodarstwa o ok. 40 km. Z kolei w dokumentacji związanej

z przyjęciem do służby w Policji (zarówno w roku 2007, jak i w roku 2012) skarżący nie zamieścił żadnej informacji o tym, że jako rolnik prowadzi dane gospodarstwo rolne, czy też, że jest właścicielem lub dzierżawcą takiego gospodarstwa lub, że jest to jego źródło utrzymania. Wprawdzie samo niezamieszczenie takich informacji nie stanowi o tym, że sytuacja taka nie mogła mieć miejsca, jednak fakt, iż osoba, która przez kilkanaście ostatnich lat, jak obecnie twierdzi, wykonywała zawód rolnika,

a zatem z tego też tytułu musiała się utrzymywać, nie zamieszcza o tym jakiejkolwiek informacji w składanych dokumentach cechujących się niewątpliwie znaczną szczegółowością (życiorys, kwestionariusz osobowy), mógł po stronie organów Policji wzbudzić uzasadnione podejrzenie co do deklarowanego przez skarżącego prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Nadto, jak wynika z aktach osobowych funkcjonariusza (k.[...], III część akt osobowych), skarżący w okresie od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. pracował na pełen etat, jako przedstawiciel handlowy w firmie M.

sp. z o.o. w P. Z kolei w okresie pomiędzy marcem a grudniem 2003 r. oraz styczniem a majem 2006 r. skarżący przebywał w A. , zdobywając tam doświadczenie zawodowe (k.[...], I część akt osobowych).

Odnotowana aktywność skarżącego w związku z nieprzedstawieniem przez niego dokumentacji mogącej stanowić dowód tego, że w danym okresie faktycznie prowadził działalność rolniczą na nieruchomościach rolnych będących przedmiotem zawartej przez niego umowy dzierżawy, spowodowała, że brak było możliwości zaliczenia okresu od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r., jako okresu prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego (art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy), do wysługi lat, a tym samym przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia z tego tytułu.

Wobec powyższego uznać należy, że organy Policji zastosowały się wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2688/17, uzupełniły bowiem materiał dowodowy zarówno poprzez wyjaśnienie kwestii podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników, jak i kwestii dokumentacji przedstawionej przez skarżącego w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Zasadnie KGP przyjął, że skarżący zawierając umowę dzierżawy stał się posiadaczem gruntów rolnych i z tego tytułu, zgodnie z domniemaniem zawartym

w art. 38 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, objęty został ubezpieczeniem społecznym, jednakże na potrzeby niniejszej sprawy istotnym było ustalenie, czy faktycznie ww. w danych okresach zajmował się prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego. W rozpatrywanej sprawie rację mają organy Policji, że okoliczność powyższa nie została przez skarżącego udowodniona.

Przepis art. 80 Kpa. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych

i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał

za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ nie jest związany jednym dowodem (zaświadczeniem z urzędu gminy czy zeznaniami świadków), ale jest zobowiązany skonfrontować go ze wszystkimi zgromadzonymi w sprawie dowodami i dopiero na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego winien ustalić jaki jest stan faktyczny i rozstrzygnąć sprawę (art. 77 Kpa.).

Zdaniem Sądu KGP nie naruszył powyższej zasady postępowania, bowiem przeprowadził całościową analizę w zakresie objętym przedmiotem rozstrzygania, odnosząc odnotowane aktywności skarżącego do możliwość zaliczenia do wysługi lat okresu deklarowanego przez niego prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Z analizy całości zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że nie dostarczyła ona wystarczających podstaw do wydania decyzji o żądanej treści. Nie wynika niej

w sposób jednoznaczny, że skarżący prowadził gospodarstwo rolne w okresach wskazanych we wniosku.

Mając na względzie całość zebranego materiału dowodowego oraz wskazane regulacje prawne KGP prawidłowo stwierdził, że brak jest dostatecznych dowodów świadczących o tym, że w okresie od dnia [...] sierpnia 2000 r. do dnia [...] listopada 2007 r. oraz od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] lipca 2012 r., skarżący prowadził gospodarstwo rolne, co uprawniałoby do zaliczenia tego okresu do wysługi lat, a tym samym przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia z tego tytułu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.