Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 88/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, 2, 3 ust. 2, art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Z. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia Z. S. prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez A. S. i W. S. w C., gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. orzekł o odmowie potwierdzenia Z. S. prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez A. S. i W. S. w C., gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wojewódzki w uzasadnieniu decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty stwierdził, że utrata obywatelstwa polskiego przez W. S. właściciela mienia pozostawionego powoduje, że nie została spełniona jedna z przesłanek ustawowych, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w stosunku do A. S. stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 1 i 2 pkt 1 powołanej ustawy w zakresie opuszczenia przez wskazywaną we wniosku właścicielkę pozostawionych nieruchomości byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą 1939 r., gdyż opuszczenie nieruchomości nastąpiło w 1946 r. w ramach [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. S., wnosząc o jej zmianę poprzez potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego poprzedników prawnych nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, względnie o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Strona zarzuciła decyzji organu wojewódzkiego obrazę przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy a w szczególności naruszenie art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3 ust. 2, art. 6 i 7 w/w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz obrazę przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, mającą istotny wpływ na treść zaskarżanej decyzji, w szczególności: art. 7, 8, 77 , 88 i art. 107 § 3 kpa.

Minister Skarbu Państwa rozpatrując przedmiotowe odwołanie zważył, że w niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 20 grudnia 2006 r. Z. S. w imieniu swoim oraz A. M. wystąpił o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. i W. S. nieruchomości w [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Strona wystąpiła o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości położonej w [...], powiat [...], woj. [...] o powierzchni [...] ha, na którą składają się grunty orne o pow. [...] ha oraz grunty zabudowane o pow. [...] ha, zabudowane domem mieszkalnym, stodołą, oborą i stajnią. W/w wnioskiem strona wystąpiła również o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez W. S. w C., powiat [...], woj. [...] o powierzchni [...] ha oraz [...] ha, na które składały się grunty rolne o powierzchni [...] ha oraz grunty zabudowane o pow. [...] ha, dom mieszkalny i sad.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. Wydziału [...] z dnia [...] października 1992 r., sygn. akt [...], spadek po W. S. nabyli A. S., A. M. i Z. S., zaś spadek po A. S. nabyli A. M. i Z. S. po połowie. Oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2004 r. A. M. wskazała Z. S. jako osobę uprawnioną do uzyskania prawa do rekompensaty.

Na podstawie pisma Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w O. do Naczelnika Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego K.W.M.O. w K. z dnia [...] grudnia 1966 r., [...] ustalono, że W. S. i A. S. zostali rozłączeni w czasie akcji przesiedleńczej w 1946 r. A. S. wraz z dziećmi została wywieziona do Polski, mąż W. S. zaś został zabrany do ZSRR. Zgodnie z treścią pisma Komendy Milicji Obywatelskiej woj. [...] do Naczelnika Wydziału [...] Zarządu Kontroli Ruchu Granicznego MSW z dnia [...] lutego 1967 r., [...] wynika, iż W. S. do 1945 r. zamieszkiwał wraz z żoną w [...] (były powiat [...]). W 1945 r. przenieśli się do [...] skąd z niewiadomych przyczyn S. W. wyjechał z ludźmi narodowości [...] do ZSRR pozostawiając żonę w [...]. W 1947 r. w ramach akcji [...] zostaje ona wysiedlona na "[...]." Powyższe potwierdza również własnoręczny życiorys W. S. znajdujący się w aktach osobowych cudzoziemca załączony do podania do Konsulatu Generalnego RP w [...]. W protokole przesłuchania Z. S. z dnia [...] grudnia 2010 r. w Urzędzie Gminy w O. strona zeznała, że W. S. został zabrany przez [...] w nieznanym kierunku wiosną 1946 r., natomiast A. S. nigdy nie opuszczała terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z dziećmi została przesiedlona z [...] w 1947 r. A. M. w dniu [...] grudnia 2010 r. w Delegaturze w [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. zeznała, że A. i W. S. opuścili nieruchomości w 1947 r. z obawy o życie. Jednocześnie zgodnie z kartą przesiedleńczą nr [...], wydaną A. S. przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Powiatowy Oddział w [...] dnia [...] lipca 1947 r. ustalono, że A. S. opuściła [...] w 1947 r.

Zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], stwierdzono, iż W. S. posiadał w dniu 1 września 1939 r. obywatelstwo polskie, natomiast utracił je z dniem [...] maja 1959 r. na podstawie art. 7 Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisanej w Warszawie w dniu 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 143). Zgodnie z dokumentami pochodzącymi z "akt osobowych cudzoziemca" W. S., pozyskanymi z Instytutu Pamięci Narodowej, od momentu przybycia do Polski w 1968 r. do chwili śmierci dnia [...] listopada 1988 r. legitymował się on dokumentami cudzoziemca: paszportem seria [...] wydanym dnia [...] listopada 1972 r. przez Konsulat ZSRR w K. oraz kartą stałego pobytu seria [...] wydaną przez WKMO w K. W związku z w/w decyzją organ odwoławczy stwierdził, że W. S. w dniu [...] maja 1959 r. utracił obywatelstwo polskie i nie odzyskał go do chwili śmierci. Przy czym organ odwoławczy zważył, iż zasadniczym celem ustawy zabużańskiej było przyznawanie obywatelom polskim prawa, do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionych na Kresach Wschodnich. Posiadanie obywatelstwa polskiego, w oparciu o poprzednie regulacje prawne odnoszące się do mienia zabużańskiego było oraz jest nadal jednym z koniecznych warunków, których łączne spełnienie umożliwia uzyskanie prawa do rekompensaty. Nadto zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli był on w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 a także posiada obywatelstwo polskie. Zatem z treści tego przepisu wynika, iż posiadanie obywatelstwa polskiego jest przesłanką o charakterze stałym. Jego utrata po 1939 r. oznacza niespełnienie wymogu zawartego w pkt 2 cytowanego przepisu. Jeżeli bowiem osoba, będąca właścicielem mienia, posiadała obywatelstwo polskie w dniu 1 września 1939 r. a następnie je utraciła, to w żadnym wypadku, występując z wnioskiem na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., nie mogłaby uzyskać rekompensaty. Jeżeli natomiast nie mogłaby uzyskać rekompensaty na swoją rzecz to tym bardziej uprawnienie to nie przysługuje jej spadkobiercom. Nie może być bowiem sytuacji, w której posiadanie obywatelstwa polskiego przez spadkobierców, w sytuacji gdy ich poprzednik prawny nie spełnił jednej z łącznie wymaganych przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy, prowadziłoby do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Praktyka taka stanowiłaby obejście prawa i w sposób oczywisty łamałaby zasadę, iż nie można przenieść na drugą osobę więcej praw aniżeli samemu się posiada. Odmienne stanowisko w tej materii, zmierzałoby do uznania wszystkich osób, które po 1939 r. z różnych przyczyn utraciły obywatelstwo polskie, za uprawnionych do rekompensaty, co jednocześnie tworzyłoby nową nieprzewidzianą i niezamierzoną przez ustawodawcę kategorię adresatów ustawy. Zarówno bowiem właściciele mienia, którzy po 1939 r. utracili obywatelstwo polskie, jak i ewentualni spadkobiercy takich właścicieli, mogliby ubiegać się o rekompensatę. Wobec powyższego organ odwoławczy zgodził się z organem wojewódzkim, że utrata obywatelstwa polskiego przez właściciela mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej powoduje, iż prawo do rekompensaty nie przysługuje spadkobiercom właściciela. Prawo do rekompensaty jest co prawda prawem dziedzicznym, ale żeby spadkobiercy mogli je odziedziczyć, spadkodawca sam musi spełniać wszystkie wymogi do nabycia prawa do rekompensaty. Ponadto W. S. właściciel mienia pozostawionego nie spełnił również przesłanki określonej w art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., gdyż nie opuścił byłych terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej, lecz terytorium, które w chwili opuszczenia w 1946 r. należało do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po zakończeniu II wojny światowej miejscowość [...] należała do Rzeczypospolitej Polskiej, dopiero w wyniku umowy pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r. miejscowość [...] została przyłączona do ZSRR. Natomiast opuszczenie nieruchomości miało miejsce przed zawarciem w/w umowy z dnia z dnia [...] lutego 1951 r. Nie może być zatem mowy w przedmiotowej sprawie, iż właściciel mienia pozostawionego opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast odnośnie opuszczenia miejscowości [...] przez A. S., Minister również zgodził się z organem wojewódzkim, że nieruchomości, będące przedmiotem wniosku, zostały pozostawione w miejscowości [...], która zgodnie z umową pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951 r., obecnie jest położona poza obecnymi granicami państwa polskiego. Jednakże na podstawie przedłożonych do akt sprawy dowodów, opuszczenie przez A. S. nie nastąpiło na skutek realizacji wyżej wymienionej umowy, gdyż miało ono miejsce przed jej podpisaniem, kiedy to miejscowość [...] leżała w granicach ówczesnego państwa polskiego.

Zgodnie z pismem Komendy Milicji Obywatelskiej woj. [...] do Naczelnika Wydziału [...] Zarządu Kontroli Ruchu Granicznego MSW z dnia [...] lutego 1967 r. [...] opuszczenie [...] przez A. S. nastąpiło w ramach [...]. Natomiast zgodnie z dokumentami pozyskanymi z Archiwum Państwowego w L. Oddział w C., A. S. została wysiedlona z terytorium ówczesnego woj. [...] do miejscowości A., powiat B., woj. [...]. W aktach spraw znajduje się także karta przesiedleńcza nr [...], wydana A. S. przez Państwowy Urząd Repatriacyjny Powiatowy Oddział w [...] dnia [...] lipca 1947 r. Wobec czego po rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji i stwierdził, iż nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku złożonego przez stronę na gruncie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, ze względu na fakt, że właściciel nieruchomości pozostawionej nie spełnia wszystkich warunków wynikających z art. 1 i 2 tej ustawy. Przy czym we wskazanym powyżej art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wyraźnie wyliczono umowy międzynarodowe, na podstawie których następowała repatriacja obywateli polskich. Skoro, wskazany powyżej przepis art. 1 ustawy wyraźnie wylicza okoliczności, w związku z którymi miało miejsce opuszczenie byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i utrata prawa własności nieruchomości, to wolą ustawodawcy było, ażeby uprawnienie do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługiwało wyłącznie osobom, które repatriowały się do Polski na podstawie jednej z pięciu wymienionych wyżej umów międzynarodowych lub wskutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. i jednocześnie były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz które spełniają pozostałe warunki wskazane przepisami cytowanej ustawy. Ponadto Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek wymieniony w art. 2 pkt 1 w/w ustawy, gdyż nieruchomość pozostawiona przez A. S. znajdowała się w granicach Polski na dzień 1 września 1939 r. oraz w dacie opuszczenia mienia w 1947 r. Miejscowość [...], zgodnie z podziałem administracyjnym Polski na 1939 r., wchodziła w skład gminy [...] w powiecie [...], w województwie [...]. Na podstawie umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951 r. miejscowość [...] została przyłączona do Związku Radzieckiego. Dodatkowo A. S. pozostawiła mienie w roku 1947 r., zatem nie spełnia wymogów art. 1 ust. 1a ustawy, ponieważ opuszczenie nieruchomości nie nastąpiło w związku z umową pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951 r., lecz cztery lata wcześniej. W przedmiotowej sprawie nie ma też zastosowania art. 1 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy ponieważ na dzień 1 września 1939 r. i w dacie opuszczenia mienia miejscowość znajdowała się w granicach Polski. Właścicielka nie repatriowała się więc z byłych terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej lecz opuszczenie nieruchomości nastąpiło w ramach przemieszczania się na ówczesnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że prawo do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie służy wszystkim osobom, które utraciły prawo własności nieruchomości w związku z wybuchem II wojny światowej. Prawo to służy bowiem wyłącznie osobom, które pozostawiły nieruchomości na skutek okoliczności wymienionych w art. 1 tej ustawy. Odnosząc się do kwestii częściowej realizacji prawa do rekompensaty przez A. S. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lipca 1979r. nr [...], należy stwierdzić, iż fakt realizacji prawa do rekompensaty przez A. S. na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów prawnych nie stanowi podstaw do przyznania prawa do rekompensaty na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. regulującej problematykę przyznania prawa do rekompensaty. Przy czym uprzednie ustawodawstwo nie regulowało tak szczegółowo jak obecne, przesłanek jakie należy spełnić w celu potwierdzenia prawa do rekompensaty, a osoby ubiegające się o potwierdzenie prawa do rekompensaty jak i właściciele mienia pozostawionego, w celu potwierdzenia prawa do rekompensaty muszą spełnić wszystkie przesłanki określone w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. Zatem fakt wcześniejszej realizacji prawa do rekompensaty nie może automatycznie powodować przyznania prawa do rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Wobec czego organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jak i przepisów art. 7, 8, 77, 88 i 107 § 3 kpa mogących mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Biorąc zatem pod uwagę powyższe Minister stwierdził, iż organ wojewódzki zasadnie odmówił na gruncie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Z. S. prawa do rekompensaty, z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. S. i W. S. w [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji powyższego Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną Wojewody [...].

Ze skargą na wskazaną decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpił Z. S., wnosząc o jej uchylenie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił:

- obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 7, 8 i 77 kpa, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 80 i 107 § 3 kpa, poprzez ich błędne zastosowanie;

- obrazę przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomościami poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a także art. 6 i 7 w/w ustawy poprzez niewłaściwe ich zastosowanie,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w art. 1 ust. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie tzw. układów republikańskich z 1944 r. i umowy enumeratywnie w nim wymienionych. W świetle art. 1 ust. 1a prawo do rekompensaty przysługuje również osobom, które pozostawiły nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z umową pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zmianie odcinków terytoriów państwowych z dnia [...] lutego 1951 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 2 tej ustawy prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:

1.był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1;

2.posiada obywatelstwo polskie.

W myśl art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanych przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 ust. 2.

Należy podkreślić, że wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie wszystkie wskazane wyżej przesłanki. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty w świetle art. 7 ust. 2 powołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że W. S. w dniu 1 września 1939 r. posiadał obywatelstwo polskie jednakże utracił je z dniem [...] maja 1959 r. na podstawie art. 7 Konwencji miedzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie uregulowania obywatelstwa osób o podwójnym obywatelstwie, podpisanej w Warszawie w dniu 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 143). Powyższe potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] (k.26-28 akt administracyjnych) oraz akta osobowe cudzoziemca (k. 110-148 akt administracyjnych). Z akt osobowych wynika również, że W. S. do chwili śmierci nie odzyskał obywatelstwa polskiego. Zatem on sam nie spełnił jednej z przesłanek, o których mowa w art. 2 powołanej ustawy (posiadanie obywatelstwa polskiego), a więc nie nabył prawa do rekompensaty, bowiem niespełnienie choćby jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek powoduje utratę uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro więc właściciel nieruchomości W. S. nie nabył prawa do rekompensaty, to prawa do rekompensaty nie mogli nabyć jego spadkobiercy. Przepis bowiem art. 3 ust. 2 ustawy, ma na celu zabezpieczenie interesów spadkobierców uprawnionego do rekompensaty właściciela nieruchomości. Nie kreuje natomiast odrębnego uprawnienia spadkobierców, niezależnego od tego, które przysługiwało spadkodawcy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2011 r. I OSK 1649/10).

Również w przypadku A. S. nie została spełniona jedna z przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy. Została ona bowiem wysiedlona ze wsi [...], powiat [...] w ramach [...] na Ziemie Odzyskane – do miejscowości U., pow. B., woj. [...] (karta przesiedleńcza k.70 akt administracyjnych, dokumenty z Archiwum Państwowego w L. Oddział w C. k. 181 i 182 verte akt administracyjnych). Powyższą okoliczność potwierdził również skarżący w swoim oświadczeniu – k. 63 akt administracyjnych.

Rację należy przyznać Ministrowi Skarbu Państwa, że A. S. nie wysiedlono z byłego terytorium RP, lecz że opuszczenie przez nią wsi [...] pow. [...] i osiedlenie się w miejscowości U. pow. B. nastąpiło w ramach przemieszczania się na ówczesnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wysiedlenie A. S. nie miało związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. lecz miało związek z przeprowadzoną w 1947 r. przez ówczesne władze Rzeczypospolitej Polskiej akcją [...] wymierzoną przede wszystkim w ludność narodowości [...] przebywającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, której celem było rozproszenie tej ludności na terenach obejmujących Ziemie Odzyskane. Nieruchomość pozostawiona przez A. S. w dniu 1 września 1939 r. była w granicach Polski jak również w dacie opuszczenia przez nią mienia w 1947 r.. Miejscowość [...] do 1951 r. była terenem położonym w granicach Polski.

Słusznie zatem organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że pozostawienie przez A. S. mienia w 1947 r. nie nastąpiło w związku z umową pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z [...] lutego 1951 r. Dopiero bowiem na podstawie tej umowy miejscowość [...] w przyłączona została do terytorium Związku Radzieckiego.

Jeżeli więc właścicielka nieruchomości nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 2 ustawy, to nie mogła nabyć prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji prawa tego nie mogli nabyć jej spadkobiercy.

W świetle powyższego zarzuty skargi, które w istocie stanowią polemikę z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji należy uznać za niezasadne.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające ani przepisów prawa materialnego, ani zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony materiał dowodowy oceniony został zgodnie z art. 80 kpa, prawidłowo zostały zastosowane i zinterpretowane przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.