Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 682/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 05.01.2017r. G. Ł. zwróciła się z wnioskiem do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. o pomoc finansową m.in, na zakup 1 tony węgla oraz pokrycie zakupu obiadów dla syna M. w szkole. Podczas wywiadu środowiskowego w dniu 19.01.2017r. doprecyzowała, iż wnioskuje także o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup specjalistycznego ubranka dla syna B. chorującego na atopowe zapalenie skóry.

W dniu 06.02.2017r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w H. wydał decyzję nr [...] przyznającą Stronie specjalny zasiłek celowy w łącznej kwocie 768,00 zł z przeznaczeniem na zakup: 1 tony węgla w kwocie 610 zł oraz body w kwocie 86 zł i rajstop dla syna B. Ś. w kwocie 72 zł. Wnioskowana pomoc na prośbę Strony została wypłacona w trybie natychmiastowym w dniu 10.02.2017r.

Strona złożyła od powyższej decyzji odwołanie do SKO w Bielsku –Białej które decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ l instancji rozpatrzył wniosek Strony o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup 1 tony węgla.

Natomiast decyzją z [...] nr [...] organ I instancji odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie 158,00 zł z przeznaczeniem na zakup: body dla syna B. Ś. w kwocie 86 zł oraz rajstop dla syna B. Ś. w kwocie 72 zł.

Wskazał organ, iż z przeprowadzonego 19.01.2017r. wywiadu środowiskowego wynika, że Strona prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z swoimi dziećmi: M. Ł. i B. Ś. Nie pracuje, ma przyznane prawo do renty socjalnej na stałe wyrokiem Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...] Syn M. Ł. posiada orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. na czas określony do [...] (zmienione przez wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia[...] .), aktualnie złożono wniosek o kolejne orzeczenie dla syna. Syn Strony B. Ś. posiada orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 06.04.2016r. nr [...] wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na czas określony do 31.12.2017r. Syn Strony M. Ł. uczęszcza do Szkoły Podstawowej w Z. (oddalonej o około 10 km od miejsca zamieszkania). W miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku tj. grudniu 2016r. łączny dochód rodziny" "wyniósł 2259,63 zł Na kwotę tego dochodu złożyła się renta socjalna w wysokości 644,63 zł, dwa zasiłki pielęgnacyjne w wysokości 306,00 zł, zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w wysokości 309,00 zł, alimenty na synów w wysokości 1000,00 zł. Dochód Strony wynoszący 2259,63 zł przekracza kryterium dochodowe, które dla rodziny 3-osobowei wynosi 1542,00 zł zdaniem organu oznacza, że zasiłek celowy me przysługuje. Organ I instancji zaliczył do dochodu rodziny także 1/12 z kwoty 9.000,00 zł co stanowi 750 zł miesięcznie. Jak ustalił organ I instancji pieniądze te pochodzą z pożyczki na zakup samochodu w dniu 01.07.2016r. i w myśl art. 8 ust. 11 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej i doliczył ją do ogólnego dochodu rodziny. Wobec tego łączny dochód rodziny za miesiąc grudzień 2016r. wyniósł 3.009,63zł. Łączna suma wydatków miesięcznych jakie poniosła rodzina wyniosła 1669,80zł. Wydatki te stanowiły: rata kredytu w wysokości 400,00zł., utrzymanie domu (energia elektryczna, gaz, woda, śmieci, telefon z Internetem, TV) w wysokości 481,30zł., koszt zakupu leków i leczenia dla Strony i jej synów w wysokości 600,00zł., dojazdy syna do szkoły w wysokości 150,00zł., obiady dla dziecka w szkole w wysokości 38,50 zł. Strona dodatkowo na zakup obuwia dla syna M. wydatkowała w ostatnim miesiącu 200zł. Strona spłaca także zakup samochodu, na który przeznacza 1000 zł. Na zaspokojenie własnych potrzeb rodzinie Strony pozostała kwota 1139,83zł. (3009,63 zł -1869,80 zł). Strona otrzymuje także świadczenie wychowawcze na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 1000,00zł. Ponadto rodzina Strony korzysta z pomocy usługowej i w naturze od rodziców wnioskodawczym oraz od ojca dziecka B. Ś.

W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego organ I instancji rozpatrzył wniosek Strony w oparciu o przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej i uznał, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do przyznania pomocy finansowej na zakup body dla syna B. Ś. w kwocie 86 zł oraz rajstop w kwocie 72 zł. W szczególności podał, iż występowanie od dłuższego czasu w rodzinie chorób, ponoszenie wysokich opłat, nie są okolicznością spełniającą cechy szczególnie uzasadnionego przypadku, nie są to zdarzenia niecodzienne, ani nadzwyczajne.

Od powyższej decyzji G. Ł. złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, przekroczenie uprawnień, pozbawienie chorego syna pomocy w zakupie specjalistycznych ubranek. Ponadto nie zgodziła się, iż w jej sytuacji nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do przyznania wnioskowanego zasiłku, za który uważa chorobę i niepełnosprawność występujące w jej rodzinie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej po rozpoznaniu odwołania orzeczeniem z dnia[...] .nr [...] utrzymało w mocy sporną decyzję .

W jej treści podało, iż w myśl art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Natomiast zgodnie z art. 39 ust 2 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Wskazało iż jedną z przesłanek od których zależy przyznanie zasiłku celowego jest kryterium dochodowe, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej, nie może przekroczyć 634 zł; natomiast w przypadku osoby w rodzinie dochód nie może przekroczyć 514 zł.

SKO wskazało, iż przyznawanie zasiłku celowego, uregulowanego w powyższym przepisie, odbywa się na zasadzie uznania administracyjnego, które jest konstrukcją prawną, dającą organowi możliwość przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, w granicach wyznaczonych przez prawo. Dodało, że zgodnie z treścią art.8 ust.3-4 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast w myśl art.8 ust 4 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu ustalonego zgodnie z ust.3 nie wlicza się: jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze: świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Przekroczenie kryterium dochodowego nie zawsze wyklucza wnioskodawcę z możliwości przyznania pomocy. Bowiem na mocy art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach mimo przekroczonego kryterium dochodowego może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

SKO podniosło, że pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek" zawarte w przepisie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, nie zostało zdefiniowane w ustawie o pomocy społecznej, gdyż jest to pojęcie prawnie niedookreślone i wymaga indywidualnego podejścia. W każdej -sprawie natomiast sformułowanie; ."może być przyznany"' oznacza, że przyznawanie zasiłku celowego oraz zasiłku celowego specjalnego, odbywa się na zasadzie uznania administracyjnego, które jest konstrukcją prawną, dającą organowi możliwość przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, w granicach wyznaczonych przez prawo.

Oceniając sporną decyzję SKO stwierdziło, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Wskazało, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Organ winien zatem brać pod uwagę szereg czynników takich jak słuszny interes Strony, ale także słuszny interes społeczny, możliwości finansowe organu oraz cele i zadania pomocy społecznej. Organ winien rozważyć przesłankę warunkująca możliwość przyznania pomocy w trybie art. 41 u.p.s., którą jest wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Świadczy to o wyjątkowym charakterze tej formy wsparcia: jest ono udzielane osobom o dochodach przekraczających kryterium uprawniające do świadczeń pomocy społecznej. Zasady sprawiedliwości społecznej oraz. fakt, że świadczenia kierowane powinny być w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących, a więc o najniższych dochodach, wymagają, by wsparcie to było udzielane w sytuacjach wyjątkowych i w skali adekwatnej, do konieczności zaspokojenia najpilniejszych potrzeb beneficjentów takiej pomocy. SKO podało, iż pod pojęciem szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s., należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Chodzi o sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Zdarzenia takie wykraczają granicami przewidywalności poza wszelkie możliwości ludzkie] zapobiegliwości życiowej. Przywołało wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 90/15 (publ. Cbosa), gdzie stwierdzono, iż "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego z art. 41 ustawy ma miejsce wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości.

Kontrolując w tym aspekcie decyzję SKO stwierdziło, iż z dokumentacji z akt sprawy wynika, że sytuacja rodziny Strony jest trudna, jednakże nie można ją uznać za szczególnie uzasadniony przypadek aby przyznać specjalny zasiłek celowy, w myśl art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium trudna sytuacja materialna rodziny Strony, występująca niepełnosprawność w rodzinie nie są okolicznościami, które wystąpiły nagle i okazjonalnie, lecz należą do zdarzeń dotyczących codziennego życia Strony od dłuższego czasu. Okoliczności tych nie można traktować jako szczególnych, a więc odbiegających od typowych sytuacji, w jakich znajdują się inne osoby korzystające z pomocy społecznej. Nie jest to tym bardziej możliwe w sytuacji, gdy wiele osób ubiegających się o wsparcie nie posiada jakichkolwiek dochodów. (por. wyrok NSA z dnia 23.11.2016r. (sygn. akt I OSK 1680/15),

Zdaniem organu w sprawie organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie wyjaśniające, dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie sytuacji życiowej, majątkowej, oraz faktycznej Strony, a stanowisko swoje umotywował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdza ustalenia organu I instancji zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. które zobowiązują organ do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny zgodnie ze swobodną oceną dowodów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji SKO w Bielsku-Białej i poprzedzającej jej decyzji GOPS w H. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego przez jego niezastosowanie. Zarzuciła organowi poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, które polegały na bezpodstawnym pominięciu szczególnie uzasadnionego przypadku, niezebranie i nierozważenie w sposób wnikliwy i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie ustaleń nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, zasady postępowania z uwzględnieniem interesu społecznego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uniemożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej wywołanej stanem zdrowia rodziny, której sama nie jest w stanie pokonać z uwagi na przewlekłe choroby członków rodziny, nie przyznania zasiłku celowego specjalnego na zakup specjalistycznego ubrania przy AZS w sytuacji istnienia po stronie skarżącej potrzeby bytowej.

Zdaniem strony uzasadnienie decyzji organu I jak i II instancji nie spełnia wymogów określonych w art.107 pr. 3 kpa. Zakwestionowała stanowisko organu, iż nie jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem ciężka choroba członka rodziny która w sposób przemożny wpływa na ograniczenie zarobkowych członków rodziny, co wiąże się z nadzwyczajnym nakładem czasowym i finansowym dla ograniczenia skutków choroby, zwłaszcza gdy ta choroba może spowodować nieodwracalne skutki dla zdrowia chorego {IVSA/Po 488/06). Wskazała, iż w przypadku jej rodziny ona i synowie chorują na przewlekłe choroby, a nakłady finansowe są ogromne ponieważ nie wszystkie wizyty czy leki są refundowane przez NFZ. Podniosła, iż w orzecznictwie WSA czy NSA znane są przypadki uchylenia decyzji organów administracji w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego z uwagi na szczególne położenie osób ubiegających się o przyznanie zasiłku np. z powodu choroby.

Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do jej uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie uznać przyjdzie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem.

Zważywszy na dokonaną przez organ odwoławczy ocenę, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazać należy, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, o czym stanowi art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej nie mogą całkowicie wyręczać obywateli w wychodzeniu z życiowo trudnej sytuacji, jak też zaspokajać samodzielnie zrealizowanych przez nich potrzeb.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi bowiem, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Według art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Istotne znaczenie dla zakresu udzielanej pomocy mają możliwości organów, których środki na ten cel są ograniczone.

Organ udzielając świadczeń z pomocy społecznej kieruje się uznaniem administracyjnym, tj. ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru pomocy do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Zatem sam fakt spełniania przesłanek ogólnych udzielenia pomocy społecznej nie oznacza prawa do świadczeń w danym konkretnym przypadku. Decyduje o tym całokształt okoliczności sprawy, a przede wszystkim rozmiar posiadanych przez organ środków finansowych na ten cel oraz liczba osób wnioskujących o przyznanie pomocy społecznej. Należy również pamiętać, że w przypadku decyzji uznaniowych, kontrola sądowa ograniczona jest jedynie do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to kwestia zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji.

Zgodnie z art. 39-40 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W myśl zaś art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy z zastrzeżeniem art, 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł., zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł., zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Stosownie do art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany;

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Nie można zatem z wymienionych formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż jej przyznanie jest obowiązkiem organu.

W niniejszej sprawie w sposób bezsporny ustalono, zważywszy na przeprowadzony wywiad środowiskowy i oświadczenie o dochodach, iż skarżąca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, otrzymuje rentę socjalną 644, 63 zł, synowie; posiadają orzeczenie o niepełnosprawności na czas określony to jest M. Ł. do 30.11.2016r,. B. S. do 31.12.2017r., uzyskuje zasiłki pielęgnacyjne w wysokości 306,00 zł, zasiłki rodzinne wraz z dodatkami 309 zł, alimenty na synów 1000 zł, co oznacza, że uzyskiwany przez nią dochód wynoszący 2259,63 zł przekracza kryterium dochodowe wskazane w ustawie o pomocy społecznej, uprawniające do ubiegania się co do zasady o świadczenie z pomocy społecznej. W tej sytuacji, skoro dochód skarżącej przekracza kwotę odpowiedniego dla jej 3 osobowej rodziny kryterium dochodowego, tj. miesięcznie 1542,00 zł niedopuszczalne było przyznanie stronie specjalnego zasiłku celowego, do którego prawo uzależnione jest od spełnienia tejże przesłanki (por. art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). Wskazania wymaga, iż jak ustaliły organy strona uzyskała pożyczkę w kwocie 9.000,00 zł na zakup samochodu w dniu 01.07.2016r. stąd zasadnie po myśli art. 8 ust. 11 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej doliczono ją do ogólnego dochodu rodziny, zaliczając 1/12 z tej kwoty czyli m-nie – 750 zł miesięcznie. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 11 pkt. 2 w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Jednocześnie jak ustalono w toku postępowania strona korzysta z pomocy usługowej i w naturze od swoich rodziców jak i ojca syna B. S.

Odnosząc się do odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej określa, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W tym miejscu zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że szczególne przypadki, o jakich mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, muszą być tak wyraziste i odbiegające od sytuacji osób spełniających kryterium dochodowe, że uzasadniają przyznanie tej szczególnej pomocy, a w konsekwencji prowadzi to do zrównania sytuacji osób osiągających dochody przekraczające przyjęty przez ustawodawcę próg dochodowy z sytuacją osób, które takich dochodów nie uzyskują (por. wyrok WSA w Gliwicach z dni 15 kwietnia 2008 r. o sygn. akt IV SA/GI 155/07 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009 r. o sygn. akt IV SA/Po 470/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS").

W orzecznictwie przyjmuje się, że przypadek powodujący przyznanie świadczenia na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Ukształtował się pogląd, że "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu powołanego przepisu, to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów kwalifikacyjnych w stosunku do istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, czy tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych, ale do zdarzeń nadzwyczajnych. Zasiłek celowy z art. 41 ustawy o pomocy społecznej może zatem być przyznany w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy (por.: wyroki NSA z dnia: 4 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1910/07; 15 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1083/11; 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1623/11; 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1142/14; 26 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1303/13; z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2336/16; z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1607/15; z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2954/15, wszystkie dostępne w CBOS).

W niniejszej sprawie uznano, że sytuacja życiowa, w jakiej znajduje się skarżący nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, co uzasadniało odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organy szczegółowo wyjaśniły i rozważyły istotne dla rozstrzygnięcia wniosku okoliczności w treści kwestionowanych decyzji, odwołując się do obecnej sytuacji życiowej skarżącej i jej rodziny z uwzględnieniem stanu zdrowotnego.

W przedmiotowej sprawie organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7, art. 8, 77, 107 k.p.a. W niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy czemu dały wyraz w prawidłowo, po myśli art. 107 kpa skonstruowanej decyzji .

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a organy pomocy społecznej w wystarczającym stopniu uzasadniły podstawy odmowy przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego.

W tym stanie rzeczy, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.