Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 685/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2012 poz 977
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz  kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant referent – stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "A" na czynność Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A w C. przez [...] jest czynność Prezydenta Miasta C. z [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej w wymiarze 2 godzin lekcyjnych tygodniowo dla każdego etapu edukacyjnego łącznie 8 godzin lekcyjnych.

Do dokonania powyższej czynności doszło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem z dnia 31.03.2017r. a w C. poprzez proboszcza M. D. zwróciła się do Naczelnika Wydziału Edukacji Urzędu Miasta C. o umożliwienie w roku szkolnym 2017/2018 kontynuowania nauczania religii [...] i zwiększenie wymiaru zatrudnienia dla katechezy stosownie do ilości wymienionych grup. Wskazano, iż nauczanie będzie się odbywało w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym w siedzibie Parafii w C. przy ul. [...]. Wskazano, iż do chwili obecnej zgłosiły się dzieci, które będą uczestniczyły w lekcjach religii w następujących grupach Klasa 1 -1 uczeń , Klasa 2 -1 uczeń, Klasa 3 -2 uczniów, Klasa 4 -2 uczniów, Klasa 5 – 1 uczeń, Klasa 6 -2 uczniów, Klasa 7 -1 uczeń, Gimnazjum Klasa 2- 1 uczeń, klasa 3- 1 uczeń, Szkoła Ponadgimnazjalna klasa 1 -1 uczeń. Wniesiono o przyznanie wymiaru zatrudnienia w wysokości 20 godzin dydaktycznych dla 10 oddziałów szkolnych.

Pismem skierowanym do proboszcza M. D. z dnia 20.04.2017 r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miasta C. wyraził zgodę na nauczanie religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym w siedzibie Parafii w C. przy ul. [...] i poinformował proboszcza ,iż nauka religii w roku szkolnym 2017/2018 będzie się odbywać w wymiarze 2 h lekcyjnych tygodniowo dla każdego etapu edukacyjnego – łącznie 8 h lekcyjnych.

Proboszcz M. D. zakwestionował pismo Naczelnika Wydziału Edukacji Urzędu Miasta C. podnosząc, iż przyznanie 8 h lekcyjnych oznacza, iż zgodnie z rozporządzeniem MEN z 14.04.1992r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii nauczaniem mają być objęte tylko 4 oddziały klasowe jest niezgodne z w/w rozporządzeniem. W związku z czym Proboszcz M. D. zwrócił się o przyznanie katechezie prawosławnej stosownego wymiaru zatrudnienia t.j. 20 h dydaktycznych zgodnie ze zgłoszonymi 10 oddziałami klasowymi.

Pismem z 31.05.2017r. Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miasta C. podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z 20.04.2017r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego proboszcz A w C. wniósł o uchylenie wskazanej wyżej czynności i nakazanie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustaleniu godzin nauczania religii w zgodzie ze wskazanymi niżej przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zarzucił przy tym naruszenie przepisów: rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, a w szczególności § 2 i § 8 ust 1 poprzez ustalenie nieodpowiedniej liczby godzin nauczania religii, art. 9 kpa poprzez brak jakichkolwiek pouczeń co do sposobu i terminu odwołania, art. 48 ust 1 i art. 53 ust 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ustalenie zasad dotyczących lekcji religii z pogwałceniem gwarancji nauczania z uwzględnieniem dojrzałości dziecka.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż z uwagi na fakt, iż kwestionowana w niniejszej sprawie czynność dotyczy wymiaru godzin nauczania religii dotyczy sprawy indywidualnej i skierowana jest do oznaczonego podmiotu, jak również dotyczy uprawnienia, które zostało określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego uzasadniona jest właściwość Sądu Administracyjnego do rozpoznania tej sprawy. Spełnione są bowiem wszelkie przesłanki do przyjęcia, iż jest to czynność w rozumieniu art. 3 §2 pkt 4 ustawy o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tak uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4.02. 2008 roku, sygn. akt I OPS 3/07).

Zaznaczył, iż w sprawie znaczenie ma prawidłowe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, a w szczególności. Z §2 ust 1 rozporządzenia, przedszkole i szkoła mają obowiązek zorganizowania lekcji religii dla grupy nie mniejszej, niż 7 uczniów klasy lub oddziału wychowanków grupy przedszkolnej, co oznacza, iż zasadą jest organizowanie lekcji religii w obrębie klasy lub oddziału przedszkolnego, a jedyna okolicznością umożliwiająca odstępstwo od tej zasady jest liczba uczniów lub wychowanków w danej klasie lub oddziale mniejsza, niż 7 osób. Jak wynika bowiem ze zdania drugiego §1 ust 1 rozporządzenia wówczas lekcje religii są organizowane w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej. Użycie w treści powyższego przepisu terminu klasa i oddział oraz grupa międzyklasowa i międzyoddziałowa nie pozwala na organizowanie nauczania religii jak tylko z uwzględnieniem poziomów klas szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i oddziałów przedszkolnych. Z treści Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 27 sierpnia 2012 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2012 r., poz. 977 ze zm.), konkretniej załącznika nr 2 oraz załącznika nr 4 wynika, iż termin "etap edukacyjny" nie jest tożsamy z terminem "klasa". Rozporządzenie wskazane na wstępie w §2 ust 1 nie posługuje się terminem etap edukacyjny, ale terminem klasa., co obliguje szkołę do organizowania nauki religii z uwzględnieniem poziomów nauczania wyznaczanych przez klasy, a nie etapy edukacyjne. Mniejsza ilość osób nie może jednak powodować odmiennej organizacji nauki, niż to wynika z § 2 ust 1 rozporządzenia w zakresie uwzględniającym poziom nauczania wyznaczany przez klasy. Edukacja w każdym zakresie pozostaje w związku z rozwojem psychofizycznym dziecka i wzrostem jego dojrzałości, nauczanie musi być zatem dostosowane do cech dzieci w tym zakresie. Nie sposób zrealizować programów nauczania religii w tym samym czasie dla np. dziecka z pierwszej klasy i trzeciej klasy, do których należy przekazywać w inny sposób treści, jak również zakres wiedzy w odpowiedni sposób musi być miarkowany. Zrealizowanie podstawy programowej przy takim łączeniu, jak wynika z zaskarżonej czynności jest niemożliwe, bo oznaczałoby to kilkukrotne ograniczenie treści, nie wspominając o zróżnicowanym doborze metod przekazywania wiedzy.

Podniesiono, iż swą czynnością organ administracji naruszył § 8 ust 1 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, który stanowi, iż nauka religii w przedszkolach i szkołach publicznych wszystkich typów odbywa się w wymiarze dwóch zajęć przedszkolnych (właściwych dla danego poziomu nauczania) lub dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo. Wymiar lekcji religii może być zmniejszony jedynie za zgodą biskupa diecezjalnego Kościoła Katolickiego albo władz zwierzchnich pozostałych kościołów i innych związków wyznaniowych, co w sprawie nie miało miejsca.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał przy tym, iż treść § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach nie ustala, iż nauka religii ma się odbywać w ramach roczników, należy zatem przyją,ć iż chodzi o uczniów czyli zbiorowość której można przypisać konkretne cechy w zależności od ustalenia konkretnego etapu edukacyjnego , który to wynika z załącznika nr 2 Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkól podstawowych do rozporządzenia MEN Z 27.08.2012r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wyraźnie ustala, iż etapy edukacyjne obejmują konkretne klasy . Przyporządkowanie zatem określonej liczby godzin nauczania religii wynika z przytoczonych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z kolei, po myśli art. 146 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Prezydenta Miasta C.z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej w wymiarze 2 godzin lekcyjnych tygodniowo dla każdego etapu edukacyjnego łącznie 8 godzin lekcyjnych.

Wskazania wymaga, że skarga podlegała rozpoznaniu w trybie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż wystosowanie do skarżącej strony pisma w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin lekcji religii prawosławnej w wymiarze 2 godzin lekcyjnych tygodniowo dla każdego etapu edukacyjnego łącznie 8 godzin lekcyjnych w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym w C. należy uznać za "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", o których mowa w tym przepisie. Jak bowiem wynika z treści skargi i akt administracyjnych dołączonych do akt sądowych, w sprawie kwestionowany jest wymiar godzin nauczania religii prawosławnej w roku szkolnym 2017/2018, w sposób określony przez Prezydenta Miasta C.

Podstawą ustalenia wymiaru godzin nauki religii w niniejszej sprawie są przepisy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 ze zm.; nazywanego także "rozporządzeniem"). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zarówno przepisy ustawy o systemie oświaty, jak i rozporządzenia nie zawierają regulacji obligującej do ustalania wymiaru nauczania religii czy etyki w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu na podzielenie zasługuje pogląd strony, iż ustalenie wymiaru godzin na nauczanie religii nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Pogląd ten znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2210/12 (LEX nr 1429055), z którego wynika, iż rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji administracyjnej powinno wprost wynikać z przepisów prawa administracyjnego materialnego. Nie mniej jednak rozstrzygnięcie co do wymiaru godzin nauczania religii prawosławnej, w odniesieniu do Międzyszkolnego Punktu Katechetycznego w C. kwestionowane w niniejszej sprawie, zostało podjęte w sprawie indywidualnej, skierowane do oznaczonego podmiotu i dotyczy uprawnienia, które zostało określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym spełnia wszystkie przesłanki konieczne do uznania, iż stanowi ono czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z poglądu zawartego w uzasadnieniu Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21, OSP 2008/5/51, OSP 2008/7-8/89, Prok. i Pr.-wkł. 2008/7-8/65, POP 2008/3/45) "... o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego."

Dalej w kwestii dopuszczalności skargi na zaskarżoną czynność odnotować przyjdzie, że od dnia 1 czerwca 2017 r. doszło do zmiany P.p.s.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 tej ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r., stosuje się przepisy ustawy P.p.s.a., w brzmieniu dotychczasowym.

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Na zasadzie art. 18 ustawy nowelizującej, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Oznacza to zatem, że w przypadku czynności podjętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym, w świetle powołanych przepisów intertemporalnych, nie ma znaczenia data wniesienia skargi do sądu, ale data podjęcia zaskarżonej czynności, gdyż to właśnie od daty wydania określonego aktu ustawodawca uzależnił zastosowanie nowych regulacji prawnych we wskazanym powyżej zakresie. W niniejszej sprawie zastosowanie miały zatem przepisy art. 52 i 53 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Według art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (tak, jak ma to miejsce w rozpoznawanym przypadku), skargę na akty lub czynności można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast na zasadzie art. 53 § 2 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sadu powyższe terminy zostały dochowane. Skarżący, otrzymawszy pismo z 20.04.2017r Prezydenta Miasta C. jakkolwiek nie wystosował do organu pisma zatytułowanego "wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa", jednak w terminie 14 dniowym od dnia podjęcia czynności z dnia 20.04.2017r. wystosował pismo z dnia 17.05.2017 r., którego wpływ odnotowano 17.05.2017 r. w kancelarii Urzędu Miasta , zatytułowane "odwołanie" z którego treści w sposób niewątpliwy wynika cel złożenia pisma i intencja piszącego, wskazującego na naruszenie przez organ przepisów prawa, z jednoczesnym wnioskiem o zmianę rozstrzygnięcia co do wymiaru godzin nauczania religii prawosławnej, określonego w piśmie z dnia 20.04. 2017 r. W odpowiedzi na powyższe pismo organ sporządził pismo z dnia 31.05.2017r., podtrzymujące dotychczasowe rozstrzygnięcie. Zauważyć jednocześnie należy, iż w żadnym z kierowanych do skarżącej pism, o których mowa wyżej nie zawarto pouczenia o ich charakterze i możliwościach zaskarżenia. Brak stosownych pouczeń uchybia obowiązkom organu wynikającym z art. 9 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwają także nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z zestawienia terminów doręczenia skarżącej pisma z dnia 31.05.2017 r. nr [...] (05.06.2017r. ) daty wpływu skargi do organu (05.07.2017r.) wynika, iż termin 30 dni na wniesienie skargi został przez skarżącą zachowany. W tych okolicznościach, wobec aktywności strony, składającej z zachowaniem ustawowego terminu pismo z dnia 17.05.2017r. o treści nie budzącej wątpliwości co do jego charakteru i celu złożenia, przy braku stosownych pouczeń ze strony organu co do prawidłowego sposobu postępowania w przypadku kwestionowania rozstrzygnięcia organu brak jest podstaw do odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. Brak stosownych pouczeń, a przez to wadliwe działanie organu nie może bowiem działać na niekorzyść strony. W tym miejscu zasadnym jest odwołanie do poglądów orzecznictwa, zgodnie z którymi zbędne jest mnożenie czynności procesowych, których wynik – w aspekcie przywrócenia terminu – jest przesądzony w aspekcie zasady, że strona nie powinna ponosić ujemnych następstw pomyłki organu władzy publicznej (art. 112 k.p.a., por. np. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., II OZ 1206/17, uchwała połączonych izb, tj. Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, OSNC 1973/1/1).

W konsekwencji powyższych uwag koniecznym jest merytoryczne rozpoznanie skargi. W tym względzie należy odnieść się w szczególności do mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów przywoływanego już wyżej Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Zgodnie z jego § 2 ust. 1, przedszkole i szkoła mają obowiązek zorganizowania lekcji religii dla grupy nie mniejszej niż siedmiu uczniów danej klasy lub oddziału (wychowanków grupy przedszkolnej). Dla mniejszej liczby uczniów w klasie lub oddziale (wychowanków w grupie) lekcje religii w przedszkolu lub szkole powinny być organizowane w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli w przedszkolu lub szkole na naukę religii danego wyznania lub wyznań wspólnie nauczających zgłosi się mniej niż siedmiu uczniów (wychowanków), organ prowadzący przedszkole lub szkołę, w porozumieniu z właściwym kościołem lub związkiem wyznaniowym, organizuje naukę religii w grupie międzyszkolnej lub w pozaszkolnym (pozaprzedszkolnym) punkcie katechetycznym. Zgodnie zaś z § 2 ust. 4 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ prowadzący przedszkole lub szkołę, w ramach posiadanych środków, może - na wniosek kościoła lub związku wyznaniowego - zorganizować nauczanie religii danego wyznania w sposób odmienny niż określony w ust. 1-3.

Jak wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przedszkole i szkoła mają obowiązek zorganizowania lekcji religii dla grupy nie mniejszej niż siedmiu uczniów klasy lub oddziału wychowanków grupy przedszkolnej, co oznacza, iż zasadą jest organizowanie lekcji religii w obrębie klasy lub oddziału przedszkolnego, a jedyną okolicznością umożliwiającą odstępstwo od tej zasady jest liczba uczniów lub wychowanków w danej klasie lub oddziale mniejsza niż siedem osób. Jak wynika bowiem ze zdania drugiego § 2 ust. 1 rozporządzenia wówczas lekcje religii są organizowane w grupie międzyoddziałowej lub międzyklasowej. Użycie w treści powyższego przepisu terminu "klasa" i "oddział" oraz grupa "międzyklasowa" i "międzyoddziałowa" nie pozwala na organizowanie grup nauczania religii jak tylko z uwzględnieniem poziomów klas szkół podstawowych, gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i oddziałów przedszkolnych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2012 r., poz. 977 ze zm.) w załączniku Nr 2 określającym podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych wskazuje I etap edukacyjny, obejmujący klasy I – III szkoły podstawowej - edukacja wczesnoszkolna i II etap edukacyjny, obejmujący klasy IV–VI. W załączniku nr 4, określającym podstawę programową kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego wskazuje, iż po ukończeniu szkoły podstawowej uczeń kontynuuje kształcenie ogólne na III i IV etapie edukacyjnym: III etap edukacyjny realizowany jest w gimnazjum, zaś IV etap edukacyjny realizowany jest w szkole ponadgimnazjalnej. Z powyższej regulacji wynika, iż termin "etap edukacyjny" nie jest tożsamy z terminem "klasa". Rozporządzenie w § 2 ust. 1 nie posługuje się terminem "etap edukacyjny", ale terminem "klasa", co obliguje szkołę do organizowana nauki religii z uwzględnieniem poziomów nauczania wyznaczanych przez klasy, a nie etapy edukacyjne. Zapisy § 2 ust. 2 rozporządzenia wprowadzają odmienności w organizowaniu nauki religii, które wynikają z mniejszej ilości uczniów czy wychowanków danego wyznania, umożliwiając organizowanie w porozumieniu z kościołem lub związkiem wyznaniowym naukę religii w grupie międzyszkolnej lub w pozaszkolnym (pozaprzedszkolnym) punkcie katechetycznym. Mniejsza ilość osób w grupie nie może jednak powodować odmiennej organizacji nauki niż to wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia w zakresie uwzględniającym poziom nauczania wyznaczany przez klasy. Odmienność wynikająca z § 2 ust. 2 rozporządzenia dotyczy bowiem organizacji nauczania religii w grupie skupiającej uczniów czy wychowanków poza szkołą czy przedszkolem, do których uczęszczają dzieci.

W rozważaniach w tej mierze należy mieć także na uwadze powiązanie obowiązku przedszkolnego i szkolnego z wiekiem dziecka, co wprost wynika z: art. 14 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat, art. 15 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z których obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat, oraz trwa do ukończenia gimnazjum, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 roku życia, Nie ulega zatem wątpliwości, iż rozpoczęcie edukacji wraz z osiągnieciem dojrzałości do podjęcia nauki i jej kontynuacja w kolejnych klasach, w kolejnych etapach edukacyjnych pozostaje w związku z rozwojem psychofizycznym dziecka i wzrostem jego dojrzałości. Gwarancje wychowania i edukacji, także w aspekcie wyznawanej religii i jej nauczania z uwzględnieniem dojrzałości dziecka zostały zwarte w art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Odmienna organizacja nauczania religii niż to wynika z ust. 1-3 § 2 rozporządzenia, jak wskazano w jego ust. 4 jest możliwa jedynie na wniosek kościoła lub związku wyznaniowego. W wypadku braku takiego wniosku organizacja nauczania religii odmiennie niż to wynika z treści § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia pozostaje w sprzeczności z ww. przepisami oraz narusza postanowienia art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu czynność Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], ustalająca wymiar nauczania religii prawosławnej w odniesieniu do etapów edukacyjnych, a nie klas, została dokonana z naruszeniem ww. przepisów oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia nauka religii w szkołach publicznych wszystkich typów odbywa się co do zasady w wymiarze dwóch godzin lekcyjnych tygodniowo. Tym samym w przypadku 10 grup, organizowanych w oparciu o edukację dzieci w poszczególnych klasach, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej wynosi 20 godzin tygodniowo, a nie 8 godzin lekcyjnych tygodniowo, obliczonych dla każdego etapu edukacyjnego.

Wniosek strony skarżącej z dnia 31.03.2017 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru godzin nauki religii prawosławnej w Międzyszkolnym Punkcie Katechetycznym w C. winien zostać przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpatrzony z uwzględnieniem powyższych wywodów z poszanowaniem mających zastosowanie przepisów prawa materialnego i zasad postępowania.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji .