Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 30/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D. Sp. zo.o. Sp. k.a. w P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta G. udzielił B. Sp. z o.o.(zwanej dalej: B.) pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych lub roztopowych, z terenu zakładu tej firmy położonego w miejscowości C. poprzez zarurowany odcinek rowu na dz. nr 632, 182 i 186 wylotem kanalizacyjnym (o współrzędnych geograficznych: [...]) do rowu melioracji szczegółowych nr [...], dz. nr 179 (obręb W.) w ilościach określonych ściśle w decyzji, na czas określony do dnia 31 stycznia 2026 r. pod określonymi w sentencji decyzji warunkami. Jednocześnie w pkt III orzeczenia stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonywanie tych urządzeń stało się ostateczne.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła spółka A. Sp. z o.o. SKA z/s w P. (zwanej dalej A.), zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 10, 11, 81 i 107 k.p.a., a także naruszenie przepisów materialnoprawnych, tj. art. 125 pkt 3 w zw. z art. 126 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy będące następstwem pominięcia dokumentacji fotograficznej, stanowiącej dowód na to, że spółka B. wprowadza do rowu krew i nieczystości, co świadczy o tym, że będzie realizować pozwolenie wodnoprawne w sposób sprzeczny z jego treścią.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy w taki sposób, że w punkcie I sformułowanie "tj. odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych i roztopowych" zastąpił sformułowaniem "wprowadzanie do ziemi podczyszczonych ścieków – wód opadowych i roztopowych; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że B. sp. z o.o. w miesiącu wrześniu 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie na jej rzecz pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. odprowadzenie wód opadowych i roztop[owych do rowu [...] z terenu zakładu w miejscowości C..

Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania, A. Sp. z o.o. poinformowała, że jest właścicielem działki nr 633 oraz działek nr 632 i nr 186 (objętych obecnie zaskarżoną decyzją). Podniesiono, że w przeszłości odpływała do rowu krew z terenu zakładu wnioskodawcy, dlatego też istnieje uzasadniona obawa, że sytuacja będzie się powtarzać. Następnie przy kolejnym piśmie spółka A. przedłożyła zdjęcia wylotu rury z terenu zakładu B. wskazując, iż są nią odprowadzane nieczystości na teren należący do A..

W dniu 9 lutego 2015 r. przeprowadzone zostały oględziny w terenie, w trakcie których A. przedłożyło wyniki badań wody pobranej z rowu w dniach 16 stycznia 2015 i 19 stycznia 2015 r. Oględziny terenu wykazały, że rura przedstawiona na ww. zdjęciach została usunięta a otwór w ogrodzeniu zabezpieczony płytą betonową od strony zakładu B.. Przeprowadzający oględziny stwierdził, że brak jest w tym wypadku podstaw do stwierdzenia zanieczyszczenia terenu A..

B. w piśmie z dnia 24 lutego 2015 r. oceniło wyniki badań pobranych próbek, stwierdzając że wyniki tych badań nie mogą być uznane za wiarygodne, nie ma bowiem całkowitej pewności, gdzie próbki wody zostały pobrane, gdyż tylko zlecający był przy tym obecny. Ponadto podniesiono, iż woda mogła ulec zanieczyszczeniu powyżej wylotu, na przebiegu rowu przez inne działki, nie ma bowiem dowodów na to, że właśnie przedmiotowy wylot jest źródłem zanieczyszczeń.

W aktach sprawy zgromadzonych przez organ I instancji znajduje się kopia protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej przez D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w zakładzie B. w 2012 r., w wyniku której stwierdzono, że zakład eksploatuje instalacje bez wymaganego pozwolenia oraz nie zapewnił wystarczającej ochrony wód przed zanieczyszczeniem. Zakład podjął czynności naprawcze, wystąpił o stosowne pozwolenie i przeprowadził czynności zabezpieczające przed dalszym przedostawaniem się zanieczyszczeń do wód, dlatego został jedynie pouczony.

W tych okolicznościach Starosta G. wydał decyzję z dnia [...] r., którą udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor RZGW decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydał spółce B. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, tj odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu spółki w miejscowości C. do rowu melioracyjnego [...] na dz. nr 179.

W odwołaniu na powyższą decyzję A. zarzuciła, naruszenie przepisów postępowania polegające na oparciu decyzji na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, które zostało uznane za nieważne oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań ochrony środowiska, w wyniku nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. wyznaczył oględziny w terenie wd dniu 23 czerwca 2016 r., z udziałem stron postępowania. W trakcie oględzin ustalono, że w rowie na działce nr 179 zalegają ścieki niewiadomego pochodzenia, które miały charakter zarówno ścieków bytowych jak i przemysłowych. Przeprowadzone oględziny studzienek kanalizacyjnych nie pozwoliły stwierdzić, aby z terenu B. były odprowadzane inne ścieki niż ścieki będące wodami opadowymi i roztopowymi w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.c Prawa wodnego. Odprowadzanie ścieków innych niż ww., charakterem przypominającym ścieki przemysłowe zalegające w rowie odnotowano w studzience zbiorczej (przed drogą) za miejscem zrzutu ścieków z terenu zakładu ubiegającego się o udzielenie pozwolenia. Nie było możliwe ustalenie, skąd ścieki te pochodzą.

O fakcie odprowadzania ścieków do ziemi (rowu nr [...]) organ odwoławczy zawiadomił Urząd Miasta w G., Komendę Powiatową Policji w G. i Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W..

Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. A. powiadomił Organ odwoławczy o zaobserwowaniu w terenie wpustów ulicznych, z których ścieki "odprowadzane są bezpośrednio, bez podczyszczenia ze strefy brudnej zakładu (...) do rowu melioracyjnego przebiegającego przez działkę nr 6339(...)." Kolejnym pismem z dnia 29 lipca 2016 r. A. powiadomił organ II instancji, iz B. odprowadza wody deszczowe i roztopowe ze swojej działki nr 64 na działkę nr 633, stanowiącą własność A., wnosząc jednocześnie sprzeciw do złożonego wniosku.

Organ odwoławczy otrzymał również informację od WIOŚ we W., iz przeprowadzone oględziny terenowe rowu [...] wykazały zaleganie w nim ścieków zarówno przemysłowych jak i bytowych. Oględziny na terenie ubojni B. wykazały, że w studzienkach kanalizacji deszczowej w obrębie placu rozładunkowego zalegały brunatne ścieki, prawdopodobnie odchody bydlęce. Wyniki oględzin doprowadziły do rozpoczęcia kontroli B..

W związku z powyższym DRZGW we W. zwrócił się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień w sprawie podjęcia czynności wyeliminowania przedostawania się ścieków przemysłowych do kanalizacjo deszczowej i terminu ich wykonania.

W odpowiedzi na powyższe, B. poinformowało organ o fakcie przełączenia studzienek, które mogły ulegać zanieczyszczeniu ściekami przemysłowymi, do ciągu technologicznego odprowadzającego ścieki do podczyszczalni i dalej ze zbiorników bezodpływowych do miejskiej oczyszczalni ścieków, a także o podjęciu decyzji i zamontowaniu odwodnienia liniowego wzdłuż bramy wjazdowej.

W tej sytuacji DRZGW zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia zaktualizowanego projektu zagospodarowania terenu oraz aneksu do operatu wodnoprawnego, który będzie uwzględniał planowane zmiany w przebiegu kanalizacji deszczowej.

W dniu 7 października 2016 r. wnioskodawca przedłożył aneks do operatu wodnoprawnego oraz zaktualizowany projekt zagospodarowania terenu a następnie spółka B. przedłożyła mapę sytuacyjną obrazującą wprowadzone zmiany w kanalizacji odwadniającej plac.

W kolejnych pismach A. przedłożył kolejne zdjęcia i uwagi, do których ustosunkował się B..

Kolejny raz A. poinformował o kierowaniu przez B. na działkę nr 633 zanieczyszczone wody opadowe, które to informacje zostały przekazane przez organ odwoławczy do KPP w G., WIOŚ we W., celem podjęcia stosownych działań.

Organ odwoławczy po analizie całości materiału zgromadzonego w sprawie, wskazał, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód. Ustawa ta definiuje, że wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 31 ust. 4 pkt 4 pw.) jest korzystaniem z wód. Przez wprowadzanie ścieków do ziemi rozumie się, zgodnie z art. 31 ust. 5 pw., także wprowadznie ścieków do urządzeń wodnych. Pod pojęciem ścieki Prawo wodne uznaje m.in. wody opadowe i roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów (art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c). Aby wody opadowe i roztopowe mogły być uznane za ścieki powinny być spełnione łącznie dwa warunki: 1) muszą być ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, 2) muszą pochodzić z powierzchni zanieczyszczonych o twardej nawierzchni. W innych przypadkach wody opadowe i roztopowe nie są ściekami a wodami czystymi. W stosunku do wód opadowych i roztopowych, będących ściekami, wprowadzonych do wód lub do ziemi stosuje się przepis art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 2 Prawa wodnego.

Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny; opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Operat musi spełniać określone ustawą warunki, gdyż służy także ochronie interesów publicznych.

W ocenie organu odwoławczego przedłożony wniosek i operat wodnoprawny spełniają stawiane im w Prawie wodnym wymagania. Precyzyjnie określają cel i zakres korzystania z wód, które obejmują wprowadzenie do urządzenia wodnego – rowu melioracyjnego [...] – ścieków, tj. podczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu B. sp. z o.o.

W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił prawidłowo strony postępowania. W postępowaniu przed organem I instancji czynny udział brał pełnomocnik A. sp. z o.o. S.K.A. oraz osobiście prezes zarządu tej firmy. Pomimo, że przed wydaniem pierwszej decyzji Starosta G. niewłaściwie zawiadomił Spółkę o prowadzonych czynnościach (z pominięciem pełnomocnika), nie można uznać w ocenie organu, iż została ona pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu. Pisma kierowane przez pełnomocnika Spółki zostały uwzględnione. Dokumentacja fotograficzna, która mogła świadczyć o nieprawidłowościach przy korzystaniu z wód przez B. były podstawą czynności organu I instancji, sprowadzających się do ustalenia, iż DWIOŚ prowadził w stosunku do tego podmiotu postępowanie w roku 2012, które doprowadziło do wyeliminowania stwierdzonych uchybień oraz do przeprowadzenia własnych oględzin terenowych, celem ustalenia aktualnego stanu faktycznego.

Organ odwoławczy podkreślił, że uchylenie decyzji organu I instancji nie niweczy zebranego wcześniej materiału dowodowego w sprawie. W niniejszym przypadku strona nie była prawidłowo zawiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z oględzin (nie zawiadomiono pełnomocnika o terminie i czasie ich przeprowadzenia, zawiadomiono bezpośrednio stronę A.), przy czym prezes zarządu D. K. był obecny przy czynności oględzin, nie było zatem zasadnym kwestionowanie prawidłowości ich przeprowadzenia. W wyniku ponownej weryfikacji stron postępowania, ustalono że krąg ten jest mniejszy od wcześniej ustalonego, co potwierdziło, że wszyscy uprawnieni do udziału w postępowaniu brali w nim czynny udział i mieli możliwość przedstawienia uwag i wniosków.

Organ II instancji przeprowadził postępowanie uzupełniające, w tym dodatkowe oględziny terenowe, podczas których stwierdzono silne zanieczyszczenie rowu melioracyjnego [...] ściekami nieznanego pochodzenia. Zawiadomione przez DRZGW właściwe organy o zanieczyszczeniach podjęły stosowne kontrole. Przeprowadzona przez DRZGW kontrola wykazała, że spółka B. wykonała czynności, które wyeliminowały ewentualną możliwość odprowadzania zanieczyszczonych ścieków z utwardzonych terenów części brudnej zakładu. Spółka dodatkowo wykonała odwodnienie liniowe oraz odłączyła odwodnienie placu części brudnej z kanalizacji deszczowej i podłączyła do ciągu technologicznego podczyszczalni ścieków przemysłowych, z której ścieki trafiają do zbiorników bezodpływowych i wywożone są do oczyszczalni ścieków komunalnych. Prace przeprowadzone w wyniku ww. kontroli wymagały aktualizacji operatu wodnoprawnego, co na wezwanie organu wnioskodawca wykonał. Podnoszone przez odwołującą fakty pominięcia części studzienek kanalizacyjnych – wpustów ulicznych – w dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego, znajdują potwierdzenie wyłącznie w odniesieniu do jednej studzienki znajdującej się przy wjeździe na parking przed zakładem B., jednakże w miejscu jej lokalizacji w terenie na mapie naniesiona jest kanalizacja deszczowa, zaś pozostałe wskazane studzienki uwzględnione są w operacie wodnoprawnym. Wnioskodawca wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na wprowadzaniu do ziemi za pośrednictwem rowu [...] ścieków, tj. wód opadowych i roztopowych z terenów utwardzonych i powierzchni dachowych ubojni ujetych w zamkniety system kanalizacyjny zakładu. W operacie wodnoprawnym uwzględniono wszystkie powierzchnie utwardzone i dachy należące do zakładu, stąd ilość odprowadzanych wód i powierzchnia odwadniana została przyjęta prawidłowo. Trasa przebiegu kanalizacji deszczowej nie stanowi przedmiotu postępowania wodnoprawnego, dlatego jej zmiany, które nie wpływają na zwiększenie powierzchni odwadniającej, a tym samym zwiększenie ilości odprowadzanych ścieków, nie są istotne dla tego postępowania. Decyzja określa ilość i jakość ścieków, które beneficjent pozwolenia może wprowadzać do środowiska, przekroczenie których będzie stanowiło korzystanie z przekroczeniem onych uprawnień.

Organ odwoławczy doprecyzował ponadto osnowę decyzji organu I instancji, gdyż zarówno wniosek jaki i operat wodnoprawny dotyczyły wprowadzania ścieków ( będących wodami opadowymi i roztopowymi) do ziemi, a nie odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Wcześniej organ wyjaśnił, że nie każde wody opadowe i roztopowe są ściekami. Stąd istnieje konieczność posługiwania się ustawowym nazewnictwem (art. 37 pkt 2 i art. 122 ust. 1 pkt 1 pw.) aby ściśle określić jaki rodzaj pozwolenia wodnoprawnego, w jakim celu i zakresie oraz na jakich warunkach udziela.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że z treści art. 123 Prawa wodnego wynika, iż pozwolenie wodnoprawne nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec nieruchomości i urządzeń, niezbędnych do wykonywania uprawnień z niego wynikająych, stanowi jedynie zgodę władzy publicznej na podjęcie działań wskazanych we wniosku, istotnych z punktu widzenia Prawa wodnego, nie ingerując w zagadnienia uprawnień właścicielskich. Oznacza to, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie wiąże w żaden sposób właścicieli urządzeń, koniecznych do skorzystania z uprawnień z niego wynikających i nie skutkuje koniecznością zgody na korzystanie z nich. Zatem pomimo pozostawania w obrocie prawnym decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, jego beneficjent, na skutek braku zgody osób trzecich będących w posiadaniu urządzeń niezbędnych do planowanego korzystania z wód, może nie być w stanie jej skonsumować. Prawo wodne przewiduje wystąpienie takich sytuacji, co potwierdza przepis art. 123 ust. 3, stanowiący, że wnioskodawcy, który nie uzyskał praw do nieruchomości lub urządzeń koniecznych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, nie przysługuje roszczenie o zwrot nakładów poniesionych w związku z otrzymaniem pozwolenia.

Na szczególne podkreślenie zasługuje przepis art. 126 pkt 1 Prawa wodnego, który precyzyjnie określa w jakich sytuacjach organ obowiązany jest odmówić pozwolenia wodnoprawnego, są to następujące przypadki: jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 (wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów). Oznacza to, że jeżeli zostaną spełnione wszystkie wymagania przewidziane ustawą, to organ nie może odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. W przedmiotowej sprawie stwierdzone na etapie postępowania administracyjnego nieprawidłowości mogące mieć negatywny wpływ na środowisko zostały wyeliminowane, wobec czego odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego pozn\bawiona byłaby podstaw prawnych.

W skardze na powyższą decyzję A. Sp. z o.o. Sp.k.a. zarzuciła naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 pkt 1 lit.a i pkt 2 lit.b ustawy Prawo wodne, art. 41 ust. 3-6 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne, art. 126 pkt 1 w zw. z art.125 pkt 3 ustaw Prawo wodne w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.;

2) postępowania, tj. zasad ogólnych art. 7-10 k.p.a.

i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wydając decyzje organy nie odniosły się do sygnalizowanego i ustalonego zagrożenia zdrowia ludzi i środowiska wskutek wydania pozwolenia oraz odprowadzania przez wnioskodawcę podczyszczonych ścieków – wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu – ubojni. Organy całkowicie pominęły zgłaszane i ustalone przez skarżącą przypadki odprowadzania przez wnioskodawcę – nie posiadającego zezwolenia odpadów, których pochodzenie oraz skutki wskazują na to, że nie są one podczyszczane oraz nie są one wodami opadowymi i roztopowymi. Przypadki działania wnioskodawcy ignorującego wymogi ochrony zdrowia i środowiska, który dostosowywał w trakcie postępowania sporządzony nierzetelnie operat wodnoprawny, powinny zostać przez organy należycie zinterpretowane i nadane winno być właściwe znaczenie, co zostać powinno odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem organ odwoławczy działając za stronę, kontaktował się z nią telefonicznie, instruując o sposobie postępowania, właściwych zmianach operatu aby uzyskała ona pozwolenie na gospodarcze korzystanie ze środowiska – rowu znajdującego się na terenie skarżącej. Na mocy takiej decyzji wnioskodawca rozpocznie odprowadzanie ścieków, które nie są podczyszczone i nie są wodami opadowymi na teren skarżącej.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie zadały sobie trudu zbadania, czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, o które ubiega się wnioskodawca, nie będzie prowadzić do naruszenia wymagań z art. 125 pkt 3 p.w., przyjmując jako nadrzędny interes dużego podmiotu, który zanieczyszczone odpady z terenu swojego zakładu odprowadzał będzie wyłącznie na teren prywatny – skarżącego, a nie publiczny.

Wydając decyzje organy pominęły okoliczność, iż odprowadzane ścieki nie będą podczyszczone, oraz że powodować będą tak jak wcześniej zmiany mętności, barwy i zapachu wód gruntowych. Organ nie określił warunków wprowadzania ścieków do wód w sposób odnoszący się do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 pw.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW we W. wniósł o jej oddalenie. Organ ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnił, że szczególne korzystanie z wód objęte wnioskiem (odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu) nie stanowi zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi, dlatego organy I i II instancji nie znalazły podstaw wskazanych w art. 126 pkt 1 Prawa wodnego, które uprawniałyby je do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Jak wskazał w decyzji Dyrektor RZGW w przypadku gdy zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, organ który wydał decyzję może cofnąć lub ograniczyć to pozwolenie bez odszkodowania (art. 136 ust. 1 pkt 1 pw.). Ponadto Prawo wodne przewiduje odrębne postępowanie, w trynie art. 133, jeżeli w wyniku realizacji pozwolenia wodnoprawnego zostaną naruszone interesy osób trzecich lub nastąpi zmiana sposobu użytkowania wód w regionie wodnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zagadnienia materialnoprawne związane z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego określa ustawa z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), zwana dalej ustawą. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o przepisy art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy, który wskazuje, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, art. 127 ust. 1 i 2 ustawy wskazujący, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji, na czas określony, na okres nie dłuższy niż 20 lat, art. 128 ust. 1 i 2, art. 131 ust. 1,art. 140 ust. 11. Ten ostatni przepis określa właściwość Starosty do wydawania pozwoleń wodnoprawnych. Przepis art. 131 ust. 1 stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Z kolei przepis art. 128 p.w. określa elementy pozwolenia wodnoprawnego. Podstawową treścią pozwolenia wodnoprawnego powinno być określenie rodzaju i zakresu korzystania z wody, warunków wykonywania uprawnień oraz obowiązków przez adresata decyzji, których celem jest zapewnienie ochrony zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Należy podkreślić, że art. 128 ust. 1 tylko przykładowo wymienia elementy treści pozwolenia wodnoprawnego, a ust. 2 tego artykułu określa dodatkowe elementy treści pozwolenia wodnoprawnego w zależności od stanu faktycznego sprawy. W intencji prawodawcy określenie treści pozwolenia wodnoprawnego powinno być powiązane z realizację celu, któremu ma służyć pozwolenie wodnoprawne. Tak więc pozwolenie wodnoprawne zawiera określone w tym przepisie warunki i obowiązki, niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności w tym także skarżących.

Z tych też powodów, w ocenie Sądu zaskarżone pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie ze wskazanymi przepisami ustawy Prawo wodne i przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.). W osnowie decyzji zamieszczono bowiem warunki wynikające z Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego a określone § 13 ust. 4 stanowiącym, iż "wody opadowe lub roztopowe przed zmieszaniem ze ściekami bytowymi, wodami z odwodnienia zakładów górniczych, wodami chłodniczymi lub ściekami pochodzącymi ze stacji uzdatniania wody nie zawierają zawiesin ogólnych w ilościach większych niż 100 mg/l, a węglowodorów ropopochodnych w ilościach większych niż 15 mg/l". Rozważając problem wód opadowych odprowadzanych do środowiska, nie można zapomnieć również o drugim obowiązku, wynikającym z art. 41 i 42 Prawa wodnego. Otóż wszystkie ścieki, w tym deszczowe, odprowadzane do środowiska, muszą być oczyszczone w stopniu zgodnym z przepisami przywołanej ustawy, tzn. nie mogą być przekraczane parametry określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (DzU z 2014 r. poz. 1800). W przypadku "deszczówki" ograniczenia ilości wprowadzanych do odbiornika zanieczyszczeń dotyczą takich substancji jak zawiesiny ogólne i węglowodory ropopochodne, które to ograniczenia niewąpliwie nakłada zaskarżona decyzja. W praktyce oznacza to, że – decydując się na odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio do środowiska – wielu przedsiębiorców musi zainwestować dodatkowo w urządzenia oczyszczające, takie jak np. separator czy osadnik.

Całkowicie jest zatem chybiony zarzut, iż "organ nie określił warunków wprowadzania ścieków do wód w sposób odnoszący się do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 prawo wodne".

Jednocześnie zgodzić się należało ze stanowiskiem wyrażonym przez organ odwoławczy, że w sprawie brak było podstaw do odmowy udzielania wnioskowanego pozwolenia. W tym miejscu zauważyć należy, że ustawowe warunki w jakich odmawia się udzielenia pozwolenia wodnoprawnego określone są w art. 126 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, wydanie pozwolenia wodnoprawnego odmawia się jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Są to obligatoryjne przyczyny odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego i nie można w drodze zabiegów pozaprawnych tworzyć innych przyczyn uzasadniających odmowę. Stanowczo należy podkreślić, że przepis ustawy - prawo wodne nie wiąże odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego z mniej lub bardziej uzasadnionym prawdopodobieństwem niewłaściwego wykonywania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Z tych też powodów większość podnoszonych przez skarżącego zarzutów z punktu widzenia postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego okazała się co najmniej przedwczesna. Podkreślić bowiem należy, że dopiero wydanie i wykonywanie decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego pozwoli na ocenę, czy wnioskodawca nie narusza warunków decyzji. Nadto w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zamiany sposobu użytkowania wód organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek: uzyskania ekspertyzy a także, na podstawie tych dokumentów organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne ograniczyć m.in. zakres korzystania z wód (art. 133 ustawy prawo wodne). Takie obowiązki można nałożyć tylko wówczas, gdy zakład posiada pozwolenie wodnoprawne. Ponadto poprzez nałożenie w decyzji szeregu obowiązków, istnieją realne warunki do zastosowania art. 136 ust. 1 prawa wodnego, zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu.

Odnosząc się do zarzutu skargi, o kontaktowaniu się organu z wnioskodawcą "instruując o sposobie postępowania, właściwych zmianach operatu" należy wskazać, że w ogólnym postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet (tak jak w postępowaniu cywilnym) i obowiązkiem organu, wynikającym przede wszystkim z art. 9 k.p.a., jest informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Określona zatem w art. 9 k.p.a. zasada informowania przez organ administracji publicznej stron postępowania oraz czuwania nad tym aby strony i inni uczestnicy postępowania nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości prawa, powinna być realizowana w całym toku postępowania administracyjnego. Stosowanie tej zasady powinno sprzyjać zarówno prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8), jak i realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7). Obowiązek udzielania pełnej informacji stronom zamyka się w granicach określonych w art. 9 zdanie pierwsze, tzn. wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania.

W badanej sprawie Sąd nie stwierdził aby w toku prowadzonego postępowania organ rozszerzył swoje obowiązki, wynikające z art. 9 k.p.a., w taki sposób aby można było mu zarzucić, iż prowadzi niejako "doradztwo prawne" wobec wnioskodawcy. Prowadzenie postępowania zamykało się w koniecznych i dozwolonych prawem granicach postępowania, a wezwanie strony wnioskującej do uzupełnienia operatu wodnoprawnego jest normalną czynnością procesową, w której trudno doszukiwać się nierównego traktowania stron postępowania.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718), orzeczono jak w sentencji.