Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 99/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do udostępnienia informacji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Burmistrza Miasta w udzieleniu informacji publicznej 1/ zobowiązuje Burmistrza Miasta do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2013r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny, 3/ zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz M. T. kwotę 100 ,-zł (sto zł) tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 11 lipca 2013 r., złożonym mailowo, M.T. zwróciła się do Urzędu Miasta B. o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198) zwanej dalej: u.d.i.p., informacji publicznej w zakresie:

1/ umowy porozumienia z wykonawcą Kompleksu Rekreacyjnego [...] - Firmą A,

2/ treści powództwa na podstawie, którego doszło do porozumienia,

3/ kosztu organizacji imprezy pn. Dni B. z dnia [...] 2013 r., z wyszczególnieniem najmu sprzętu nagłaśniającego.

Jako formę udostepnienia informacji wskazano kserokopię oraz druk elektroniczny na adres; [...] oraz pocztą na adres: [...].

W odpowiedzi na złożony wniosek Burmistrz Miasta pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. poinformował M.T., że udostępnienie żądanych dokumentów jest niemożliwe, gdyż Gmina Miasta B. nie dysponuje ani umową porozumienia z wykonawcą Kompleksu Rekreacyjnego [...] - firmą A, ani też powództwem na podstawie którego doszło do porozumienia, gdyż firma A zawezwała do próby ugodowej Gminę Miasta B. Z załączonej do pisma notatki posłańca Gminy wynika, że pismo to zostało doręczone w dniu 13 sierpnia 2013 r. sąsiadowi zainteresowanej - p. D., który prowadzi działalność gospodarczą w lokalu sąsiadującym z firmą M.T. oraz który zobowiązał się do jej przekazania adresatowi.

W dniu 14 sierpnia 2013 r. M.T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Urzędu Miasta B. domagając się udzielenia informacji publicznej zgodnie z żądaniem i we wskazanym zakresie poprzez: zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, zasądzenia kosztów postepowania. Wskazano, że w dniu 5 sierpnia 2013 r. pracownik skarżącej telefonicznie uzyskał potwierdzenie, że jej wniosek z dnia 11 lipca 2013 r. wpłynął do organu i został przekazany pracownikowi oraz Dyrektorowi Centrum Kultury. Jednakże do dnia wniesienia skargi organ administracji publicznej nie udzielił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p., wobec czego został naruszony 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Nadto wskazano, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wniesienie takiej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o odrzucenie skargi w całości, bądź jej oddalenie, gdyż skarga jest bezzasadna a twierdzenia w niej zawarte budzą wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym. W pierwszej kolejności zarzucono, że skarżąca jako organ administracji publicznej wskazuje Urząd Miasta B., natomiast stosownie do art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: ustawą ppsa. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z orzecznictwa sądów wynika, że organem administracji jest wyodrębniona część aparatu administracji publicznej, działająca w imieniu i na rachunek państwa lub innego podmiotu władzy publicznej. Natomiast urząd miasta, jako jednostka organizacyjna gminy, nie posiada zdolności sądowej co wyklucza jego udział w postępowaniu sądowym w ogóle. Wobec tego uzasadnione jest żądanie odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy ppsa.

Nadto wyjaśniono, że wobec stopnia skomplikowania sprawy oraz przedmiotu żądania dotyczącego postępowania sądowego wniosek o udzielenie informacji mógł być rozpoznany dopiero po zasięgnięciu opinii radcy prawnego. Po uzyskaniu tej opinii oraz posiłkując się poglądem wyrażonym w wyroku WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. II SAB/Ke 42/08 niezwłocznie pisemnie udzielono odpowiedzi skarżącej odnosząc się do postawionych we wniosku zapytań. Udzielenie odpowiedzi na zapytanie nastąpiło jeszcze przed wniesieniem skargi, bowiem odpowiedź została doręczona skarżącej w trybie art. 43 kpa. w dniu 13 sierpnia 2013 r. Wskazano, że wniosek w części dotyczącej organizacji imprezy kulturalnej został przekazany instytucji dysponującej informacjami na ten temat tj. Dyrektorowi Centrum Kultury, który udzielił informacji w tym zakresie.

Na rozprawie w dniu 22 października 2013 r., na której do osobistego stawiennictwa zobowiązano strony, skarżąca M.T. podtrzymała wniesioną skargę oraz zarzuty w niej zawarte wskazując, że wystąpiła do Burmistrza Miasta o udzielenie trzech informacji tj. sposobu zawarcie ugody przez Burmistrza z firmą A, określenia kosztów organizacji imprezy z okazji Dni B. oraz poniesionych kosztów wynajmu nagłośnienia tej imprezy. Pełnomocnik Burmistrza wniósł o oddalenie skargi wskazując, że zapytanie o informację publiczną było tak sformułowane, że nie można było na nie udzielić odpowiedzi. Natomiast zagadnienie dotyczące drugiego i trzeciego pytania zostało przekazane do instytucji kultury dnia 31 sierpnia 2013 r. Wyjaśnił również, że w czasie kiedy winna być udzielona odpowiedź nastąpił taki zbieg okoliczności, że Burmistrz przebywał na urlopie, a Sekretarz na zwolnieniu lekarskim. Podał, że żądane informacje nie zostały przekazane skarżącej drogą elektroniczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Na podstawie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 20101 r. Nr 112, poz. 1198, ze zm) zwanej u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznym stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej, zaś obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, bądź też organ nie dysponuje żądaną informacją powinien powiadomić podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa, bądź też poinformować, że żądanej informacji nie posiada oraz ewentualnie wskazać, jeżeli taką wiedzę organ posiada, jaki inny organ bądź podmiot dysponuje tą żądaną informacją (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 września 2012 r. sygn. II SA/Go 500/12, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 października 2012 r. sygn. II SAB/Rz 37/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia. nsa.gov.pl).

Według przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta, (chociaż literalnie wskazano Urząd Miasta B.) o udostępnienie, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, kserokopii oraz drogą elektroniczną informacji dot. umowy porozumienia z wykonawcą Kompleksu Rekreacyjnego [...] - Firmą A, treści powództwa na podstawie, którego doszło do porozumienia, oraz wskazania kosztu organizacji imprezy pn. Dni B. z dnia [...] 2013 r., z wyszczególnieniem najmu sprzętu nagłaśniającego. Wniosek taki wpłynął do organu drogą elektroniczną w dniu 11 lipca 2013 r., zatem stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. winien organ udzielić wnioskowanej informacji publicznej w terminie do dnia 25 lipca 2013 r., chyba że żądane informacje nie stanowią takiej informacji, wówczas organ winien poinformować o tym skarżącą.

Z przekazanych akt sprawy wynika natomiast, że we wskazanym terminie skarżąca nie uzyskała wnioskowanych informacji. Dopiero bowiem pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Burmistrz Miasta wyjaśnił, że udostępnienie żądanych informacji jest niemożliwe, gdyż Gmina nie dysponuje "ani umową porozumienia z wykonawcą Kompleksu Rekreacyjnego [...] - firmą A, ani też powództwem na podstawie którego doszło do porozumienia, gdyż spółka (...) zawezwała do próby ugodowej Gminę Miasta B.". Z pisma tego nie wynika natomiast w jaki sposób rozstrzygnięty został wniosek o udostępnienie informacji dotyczącej podania kosztu organizacji imprezy pn. Dni B. z dnia [...] 2013 r. z wyszczególnieniem kosztów wynajmu sprzętu nagłaśniającego. Nadto pismo to uznano za doręczone skarżącej z dniem 13 sierpnia 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego określonego w art. 43 ustawy Kpa. pomimo, że strona skarżąca jako formę udzielenia informacji wskazała kserokopię oraz druk elektroniczny. Nadto z notatki sporządzonej przez gońca Urzędu Gminy, który doręczał niniejszą przesyłkę nie wynika aby spełnione zostały warunki do prawidłowego, wywierającego skutek prawny przyjęcia doręczenia w tym trybie, skoro nie zawiadomiono skarżącej o doręczeniu pisma sąsiadowi poprzez umieszczenie zawiadomienia o tym fakcie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania. Zatem w dacie wniesienia skargi do Sądu przez M.T. tj. w dniu 14 sierpnia 2013 r. strona ta nie posiadała żadnej informacji dotyczącej złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej.

W rozpoznawanej spawie poza sporem pozostaje okoliczność, że żądane informacje stanowią informację publiczną, skoro organ zarówno w swoim piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r., jak i w odpowiedzi na skargę nie zaprzeczył aby żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej, a jedynie wskazał, że z uwagi na brak precyzji w sformułowaniu dwóch pierwszych pytaniach organ nie wiedział, o jaką informację publiczną strona wnioskuje. Nadto po przekazaniu wniosku strony radcy prawnemu okazało się, że żądanych informacji Burmistrz nie posiada, chociaż nie wynika to wprost z pisma przekazanego skarżącej.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że jeśli wniosek strony o udzielenie informacji publicznej budzi wątpliwości, bądź też pozostaje nie do końca zrozumiały, o jaką konkretnie informację czy dokument strona wnioskuje, to bezwzględnie należy wystąpić o to aby żądanie zostało doprecyzowane. Natomiast, jeśli w toku tych ustaleń zostanie stwierdzone, że żądane informacje nie pozostają w gestii organu, do którego strona wystąpiła z takim żądaniem, to bezwzględnie należy o tym poinformować wraz ze wskazaniem, kto może być dysponentem takiej informacji. Jak wskazano bowiem w wyroku NSA z dnia 27 marca 2012 r. sygn. I OSK 156/12 (dostępny w CBOSA) organ musi uwiarygodnić, iż nie posiada żądanej informacji publicznej, aby nie pozostawać w stanie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 kpa., a zatem powiadomienie takie powinno zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest natomiast zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada, a oceniając czy podmiot zobowiązany powinien je posiadać, powinien między innymi ustalić, czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania i kompetencją.

Z przekazanych akt sprawy nie wynika natomiast aby organ wykazał, że żądanej informacji nie posiada, jak również nie wskazał, kto taką informacją dysponuje mimo, że jak wynika z samego zadania dotyczyło ono inwestycji miejskiej w postaci budowy Kompleksu Rekreacyjnego [...], zwłaszcza jeśli wykonawca tej inwestycji zawezwał do próby ugodowej właśnie Gminę Miasta B.

Reasumując w rozpoznawanej sprawie organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie odmówił jej udostępnienia w formie decyzji mimo, że nie zakwestionował, aby nie stanowiła ona informacji publicznej, jak również nie poinformował w formie wnioskowanej przez skarżącą, że informacji takiej nie posiada oraz nie wskazał i nie wykazał, kto jest w posiadaniu informacji, wobec czego Sąd skargę dotyczącą bezczynności organu uznał za zasadną i zobowiązał organ do rozpoznani wniosku strony skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przy czym prawidłową formą jego rozpoznania będzie, bądź udostępnienie żądanej informacji publicznej, bądź też wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej jej udzielenia z uwagi na jakieś chronione dobro określone w art. 5 u.d.i.p., bądź też wystosowanie pisma, z którego będzie wynikało, że informacji nie posiada z podaniem przyczyn braku ich posiadania oraz wskazania, który organ bądź podmiot dysponuje taką informacją, jeśli w tym zakresie organ posiada wiedzę.

Wobec powyższego stosownie do art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W pkt 2 sentencji wyroku stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i orzeczono o nie wymierzaniu organowi grzywny z uwagi na podniesione przez pełnomocnika okoliczności dotyczące urlopowania Burmistrza oraz zwolnienia lekarskiego Sekretarza w okresie, gdy winna być udzielona informacji skarżącej, jak również okoliczność, że w sprawie tej nie doszło do rażącego naruszenia terminów wskazanych w ustawie o dostępnie do informacji publicznej.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt. 3 sentencji stosownie do art. 200 ustawy ppsa., które obejmują zwrot uiszczonego wpisu w wysokości 100 zł od organu, który dopuścił się bezczynności w sprawie.

Odnośnie żądania skargi dotyczącego zobowiązania Burmistrza do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 149 § 1 ustawy ppsa. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających w przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem brak jest podstawy prawnej do orzekania przez sąd w zakresie wnioskowanym przez skarżącą co do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.