Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 933/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego S. A. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Przed Burmistrzem Miasta S. zawisło postępowanie z wniosku B. S.A. w B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji w postaci rozbudowy istniejącej hali magazynowej na działkach o numerach geodezyjnych [...] i [...] położonych w S., Os. B. Do wniosku inwestor dołączył kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:500 z zaznaczonym przebiegiem granic terenu planowanej inwestycji oraz wskazaniem obszaru oddziaływania inwestycji, kartę informacyjną dotyczącą przedsięwzięcia, wypis i wyrys z rejestru gruntów, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynikało, że przedmiotem planowanej inwestycji jest rozbudowa hali magazynowej służącej do przechowywania nawozów mineralnych na hałdach oraz w opakowaniach big bag. Mająca być rozbudowaną hala stanowi część zakładu wnioskodawcy o łącznej powierzchni 187600 metrów kwadratowych, którego główna działalność polega na magazynowaniu i dystrybucji na terenie kraju gazu propan-butan oraz przeładunku i magazynowaniu materiałów masowych w postaci węgla i nawozów mineralnych. Zakład jest zlokalizowany na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod "tereny przemysłu i składów". Planowana hala ma zostać przyłączona do istniejącej hali magazynowej nawozów. Ma służyć poprawie istniejących warunków pracy oraz zwiększeniu możliwości produkcyjnych o około 20 – 25%. We wniosku inwestor stwierdził, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko a w karcie informacyjnej stanowiącej załącznik wniosku wskazał w tabeli łączne powierzchnie zakładu, zabudowy całkowitej i powierzchni utwardzonej po dodaniu powierzchni zabudowy planowanej wynoszącej 4047 metrów kwadratowych.

Organ prowadzący postępowanie po uzupełnieniu przez wnioskodawcę danych dotyczących planowanego przedsięwzięcia wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 18 lutego 2014r. poinformował Burmistrza S., że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem w rozumieniu zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jako nieosiągająca progu 1 ha nie kwalifikuje się do inwestycji, o których mowa w par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" ww. rozporządzenia ani nie może być zakwalifikowana do przedsięwzięć objętych par. 3 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. natomiast pismem z dnia 24 lutego 2014r. zwrócił się do Burmistrza S. o sprecyzowanie wniosku w sposób pozwalający na dokonanie kwalifikacji przedsięwzięcia. Zauważył bowiem niespójność danych inwestora co do łącznej powierzchni hali magazynowej nawozów po jej planowanej rozbudowie, która pierwotnie (w karcie informacyjnej) została określona jako 14 100 metrów kwadratowych a potem została przez wnioskodawcę sprecyzowana jako 7365,93 metry kwadratowe.

Pismem z dnia 4 marca 2014r. Burmistrz S. poinformował organ inspekcji sanitarnej, że łączna powierzchnia rozbudowy hali będzie wynosiła 4046,73 metry kwadratowe i będzie realizowana na terenie zakładu B. S.A. o powierzchni zabudowy wynoszącej 10 053 metry kwadratowe i powierzchni utwardzonej 84 000 metry kwadratowe.

Po otrzymaniu wyjaśnienia organu prowadzącego postępowanie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pismem z dnia 11 marca 2014r. poinformował organ, że planowana inwestycja nie może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o jakich mowa w par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko albowiem po rozbudowie nie osiągnie progu 1 ha powierzchni zabudowy przemysłowej, będącego wyznacznikiem kwalifikacji przedsięwzięcia do potrzeby przeprowadzania oceny o oddziaływaniu na środowisko i wydania decyzji środowiskowej, gdyż po rozbudowie powierzchnia hali magazynowej wyniesie 7365,93 metry kwadratowe.

Dysponując opisanymi wyżej stanowiskami organów opiniujących oraz wyrażonym przez strony postępowania (mieszkańców domów położonych w najbliższym sąsiedztwie zakładu) sprzeciwem wobec planowanej rozbudowy zakładu, Burmistrz S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. powołując się na art. 105 K.p.a. oraz 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania oraz zreferował stanowiska stron zaprezentowane w toku postępowania. Następnie wskazał, że oba organy opiniujące potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływana na środowisko uznały, że wnioskowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu powołanym w podstawie prawnej decyzji. Burmistrz od siebie również stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczone do grupy przedsięwzięć wymienionych w Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto Burmistrz podkreślił, że planowana rozbudowa ograniczy wpływ czynników zewnętrznych na składowane materiały, ograniczy przenikanie substancji do wód i gruntu, wyeliminuje składowanie materiałów. Oddziaływanie na florę i faunę wystąpi jedynie w czasie prowadzenia robót budowlanych, będzie znikome oraz czasowe i zniknie po zakończeniu robót inwestycyjnych na terenie otwartym. Planowane przedsięwzięcie nie zmieni dotychczasowego sposobu wykorzystania terenu. Burmistrz stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie ma powiązań z innymi przedsięwzięciami, gdyż na terenach sąsiednich nie prowadzi się przedsięwzięć powodujących kumulowanie się oddziaływań o podobnym charakterze, nie będą wykorzystywane zasoby naturalne, nie wystąpi emisja i inne uciążliwości oraz ryzyko poważnej awarii. Następnie organ I instancji wymienił, jakie obowiązki będą ciążyły na inwestorze w trakcie robót budowlanych, o jakiej porze należy prowadzić roboty budowlane, jakim warunkom powinno odpowiadać magazynowanie nawozów. Wypowiedział się też, co do zaleconego wprowadzenia zimozielonego ekranu w postaci nasadzeń drzew i krzewów iglastych od strony działki o numerze [...] i od strony ulicy K. Załącznikiem decyzji umarzającej postępowanie Burmistrz uczynił charakterystykę przedsięwzięcia

Odwołanie od tej decyzji wywiedli właściciele nieruchomości położonych z drugiej strony ulicy K., przy której funkcjonuje mający być rozbudowany zakład w osobach: S. A. S., T. P., R. W., P. S., L. B., K. C., R. K. i J. P. Zarzucili organowi:

- naruszenie art. 105 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji dokonanej merytorycznej oceny sprawy.

- naruszenie art. 1 pkt 1, 61, 66 w związku z 62, 63 i 64 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezastosowanie tych przepisów. Jednocześnie zarzucili organowi błędne połączenie umorzenia postępowania z merytoryczną oceną sprawy poprzez stwierdzenie o braku podstaw do sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślili, że organ mimo umorzenia postępowania i niewydania decyzji środowiskowej w uzasadnieniu decyzji określił obowiązki inwestora mające ograniczyć wpływ przedsięwzięcia na środowisko,

- naruszenie art. 7, 8, 77 par. 1 K.p.a. w związku z przepisami art. 62, 63 i 64 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz w związku z par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich niezastosowanie i oparcie rozstrzygnięcia na wnioskach stwierdzeniach jednej tylko strony tj. inwestora bez dokonania własnych ustaleń oraz poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym twierdzeń odwołujących się, którzy wskazywali na ciążące na fakty istotne dla oceny rzeczywistego charakteru przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz poprzez brak własnych ustaleń (oceny i weryfikacji) co do rozmiaru planowanego przedsięwzięcia

- naruszenie art. 107 par. 1 i 3 K.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności zgłoszonych przez strony postępowania’

- naruszenie par. 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez odstąpienie od zbadania, czy inwestycja nie wyczerpuje innego rodzaju przedsięwzięcia niż wymienione w par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia,

- naruszenie art. 63 ust. 1 ewentualnie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezastosowanie w sprawie, mimo iż planowane przedsięwzięcie może co najmniej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

- naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140, 143 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez brak ustalenia, czy planowana inwestycja nie wpłynie na społeczno – gospodarcze przeznaczenie nieruchomości sąsiednich wobec faktu, ze oddziaływanie zakładu rozciąga się na tereny nieruchomości niestanowiących własności inwestora, co oznacza potencjalne ograniczenie swobody ich właścicieli i stanowi uciążliwość.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2014r. orzekło o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej jedynie w zakresie załącznika nazwanego "charakterystyką przedsięwzięcia" oraz orzekło o utrzymaniu mocy decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Kolegium wskazało z - powołaniem się na art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, – że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane jedynie dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząc oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium podało też, że takie przedsięwzięcia wymienia Rozporządzenie wykonawcze z 9 listopada 2010r. a ustawa nie daje żadnej możliwości samodzielnego ustalania rodzaju przedsięwzięć oddziałowujących na środowisko. Następnie kolegium wskazało na określenie inwestycji we wniosku i stwierdziło, że w rozporządzeniu wykonawczym jedyne odniesienie dla takiego rodzaju przedsięwzięcia, jak objęte wnioskiem, odnaleźć można w par. 3 w pkt 52 lit. "b". Przepis ten zaś kwalifikuje do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zabudowę przemysłową lub magazynową wraz z towarzyszącą infrastrukturą na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody, jedynie zabudowę o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Planowana inwestycja nie osiągnie pułapu 1 ha wskazanego w rozporządzeniu albowiem zrealizowanie planowanej inwestycji nie spowoduje zmiany sposobu użytkowania ponad powierzchnię rozbudowy tj. 4046,73 metry kwadratowe. SKO stwierdziło także, ze prawidłowo organ I instancji przyjął, ze nie może mieć zastosowania kwalifikacja z par. 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia albowiem po zsumowaniu powierzchni planowanej inwestycji z istniejącą zabudową magazynową, powierzchnia łączna magazynowa nie przekroczy progów z par. 3 pkt 52 rozporządzenia. Kolegium podkreśliło, że brak możliwości zakwalifikowania inwestycji do jakiejkolwiek grupy wymienionych w rozporządzeniu przedsięwzięć powoduje brak możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazując na konkretne orzeczenia sądów administracyjnych kolegium, wskazało, że w takich przypadkach postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Kolegium przyznało, że organ I instancji popełnił szereg uchybień, na które odwołujący się zwrócili uwagę, ale nie mają one znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia. Organ I instancji niezasadnie zastosował przepisy o udziale społeczeństwa, gdyż mają one zastosowanie wyłącznie w przypadku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Również niepotrzebnie załącznikiem decyzji umarzającej postępowanie organ Instancji uczynił charakterystykę przedsięwzięcia, która jest wymagana jedynie przy wydawaniu decyzji merytorycznej. Za niezasadny Kolegium uznało zarzut odwołania wpływu na kwalifikacje przedsięwzięcia nałożonego na inwestora w innym postępowaniu obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Zdaniem Kolegium zastosowanie przez organ przepisów niesłuszne - zdaniem odwołania - pominiętych mogłoby mieć miejsce jedynie przy zakwalifikowaniu przedsięwzięcia do mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. A. S. podnosząc następujące zarzuty:

W zakresie mających istotny wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów postępowania:

-naruszenie 7 w związku z art. 77 par. 1 K.p.a. poprzez brak zebrania i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i poprzez zaniechanie dokonania własnych ustaleń w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia o wnioski (opracowania, oświadczenie) jedynie jednej strony postępowania tj. inwestora i poprzez brak dokonania własnej oceny i sprawdzenia, jaką faktycznie powierzchnię będzie zajmowała inwestycja i pominięcie okoliczności podnoszonych przez mieszkańców S. a mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym nierozważnie podnoszonej okoliczności, że inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, pominięcie, że zakład stwarza ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, że na inwestora został nałożony obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego, że w strefie oddziaływania zakładu znajdują się budynki mieszkalne pobudowane przed powstaniem zakładu, że zakład jest zlokalizowany w pobliżu zbiornika wodnego – zalewu sokólskiego, co ma znaczenie w sprawie i że zakład znajduje się na terenach wodno – błotnych.

- naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego tj. pominięcie przy ocenie, że sam inwestor wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nieuwzględnienie, że rozbudowa zwiększa powierzchnię zabudowy zakładu, która już przekracza 1 ha i że zabudowa stwarza ryzyko wystąpienia poważnej awarii.

- naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy,

- naruszenie art. 138 par. 1 pkt 2 w związku z art. 105 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie w sytuacji gdy z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało, że organ rozpatrzył sprawę merytorycznie a w czasie postępowania obwieszczał o pozostawaniu w toku postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz w sytuacji gdy treść decyzji organu I instancji wskazywała, że organ ten połączył z umorzeniem postępowania merytoryczne rozstrzygnięcie o braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływana na środowisko, w uzasadnieniu decyzji wskazując na konkretne merytoryczne obowiązki inwestora w zakresie minimalizowania oddziaływania inwestycji na środowisko,

W zakresie naruszeń prawa materialnego skarżący zarzucił organowi:

- naruszenie przepisów par. 2 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich niezastosowanie i odstąpienie od zbadania, czy inwestycja nie wyczerpuje innych rodzajowo przedsięwzięć niż te, które wymienia par. 3 pkt 52 lit. "b"

- naruszenie par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" cytowanego rozporządzenia poprzez uznanie, że inwestycja nie spełnia przesłanek z tego przepisu, w sytuacji, gdy istniejąca zabudowa zakładu już przekracza 1 ha a planowana inwestycja to rozbudowa,

-naruszenie art. 59, 63 ust. 1, ewentualnie 63 ust. 2, 71, 72 i 84 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich niezastosowanie w sprawie i tym samym nieuwzględnienie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana bez konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko i nie uwzględnienie, że planowane przedsięwzięcie może, co najmniej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nieuwzględnienie przepisów prawa budowlanego mających zastosowanie do planowanego przedsięwzięcia,

- naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140, 143i 144 K.c. poprzez brak ustalenia czy inwestycja nie wpłynie na społeczno – gospodarcze przeznaczenie nieruchomości sąsiednich wobec faktu, iż oddziaływanie zakładu rozciąga się na tereny nieruchomości sąsiednich, co oznacza potencjalne ograniczenie swobody ich właścicieli i stanowi uciążliwość,

- naruszenie art. 61, 61, 63 i 64 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz w związku z par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich niezastosowanie.

Podnosząc powyższe zarzuty i rozwijając w uzasadnieniu skargi argumentację na ich poparcie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło ojej oddalenie.

Pismem procesowym złożonym w dniu 27 października 2014r. pełnomocnik skarżącego doprecyzował zarzuty w sposób następujący. W zakresie naruszeń prawa materialnego o zarzuty:

- naruszenia par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, ze planowana przez B. S.A. inwestycja nie przekroczy progów, o których mowa w wyżej wskazanej normie prawnej, w sytuacji, gdy z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się w przypadku zabudowy przemysłowej, magazynowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą, przedsięwzięcie o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. "a", przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia;

- naruszenia par. 3 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z par. 3 ust. 1 tegoż rozporządzenia w związku z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię i uznanie, ze planowane przez B. S.A. przedsięwzięcie po zsumowaniu parametrów nie przekroczy progów wskazanych w par. 3 ust. 1, w tym par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" , podczas, gdy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1 rozporządzenia, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu osiągną progi określone w ust. 1; zawsze bowiem należy uwzględnić wzajemne powiązania pomiędzy istniejącymi obiektami, mającymi wpływ na środowisko, a obiektami, które powstaną w wyniku realizacji przedsięwzięcia.

W zakresie naruszeń przepisów postepowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy :

- naruszenie art. 7 w związku z art. 77 i 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia staniu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a konsekwencji uznania, że przedsięwzięcie B. S.A. nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

- naruszenia art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. w związku z art. 80 i 84 par. 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowania projektowania oraz wykonawstwa a także ochrony środowiska, podczas gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne i tylko osoba o stosownych kwalifikacjach powołana przez organ prowadzący postępowanie byłaby w stanie określić kategorię przedsięwzięcia planowanego przez inwestora oraz uwarunkowania środowiskowe,

- naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i obywateli przez sankcjonowanie działalności inwestora bez koniecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

- naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów państwa i podważający świadomość prawną obywateli wskutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a przede wszystkim całkowicie wadliwą analizę prawną przedsięwzięcia inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem umorzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia rzeczywiście, jak trafnie zarzuca skarżący, nastąpiło przy braku należytego wyjaśnienia charakteru planowanego przedsięwzięcia w kontekście jego zakwalifikowania do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co skutkowało pochopnym wykluczeniem przedsięwzięcia z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Wykluczenie zaś spornego przedsięwzięcia z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszyło w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

Z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko wynika, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć wymienia Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Treść przepisów rozdziału 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poświęconego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazuje na dwa rodzaje takich decyzji. Pierwszy rodzaj stanowią decyzje środowiskowe wydawane po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, poprzedzone raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 i 82 ww. ustawy), drugi rodzaj stanowią decyzje wydawane bez przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ograniczające się w sentencji do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny, których załącznikami staje się charakterystyka przedsięwzięcia (art. 84 ww. ustawy). Każda z tych decyzji jest decyzją merytoryczną, wymagającą uzasadnienia, którego zakres dla poszczególnego rodzaju decyzji określa art. 85 ust. 2 ustawy. Uzasadnienie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko sprowadza się do wykazania okoliczności, które w świetle art. 63 ust. 1 ustawy przemawiały za uznaniem braku potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko.

Nawiązanie do rodzaju decyzji środowiskowych wydało się sądowi konieczne dla zobrazowania, że w kontrolowanej sprawie kwestia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej pojawiła się dopiero w jego toku a na początku nie była nawet zamysłem inwestora skoro wystąpił on o wydanie decyzji środowiskowej. Co prawda we wniosku inwestor stwierdził, że planowana inwestycja sama w sobie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ale dane zawarte w karcie informacyjnej opisującej wielkość przedsięwzięcia w jego powiązaniu z dotychczasową inwestycją, której rozbudowę przedsięwzięcie ma stanowić, wskazywały na przekroczenie granicznych parametrów kwalifikujących przedsięwzięcie do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z karty informacyjnej wynikało bowiem, że po zakończeniu planowanej rozbudowy magazynu o powierzchnię 4047 metrów kwadratowych, łącznie powierzchnia zakładu wyniesie 187600 metrów kwadratowych, powierzchnia całkowita zabudowy wyniesie 14100 metrów kwadratowych, powierzchnia utwardzona wyniesie 84000 metrów kwadratowych a powierzchnia zielona 45000 metrów kwadratowych. Te właśnie dane zawarte w karcie informacyjnej stanowiły podstawę do uznania przez organ w momencie wszczęcia postępowania, że wnioskowane przedsięwzięcie należy do II grupy przedsięwzięć wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) a konkretnie do wymienionego w par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (vide: treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania k. 3 akt administracyjnych). Przepis powyższy kwalifikuje do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przedsięwzięcia w postaci zabudowy przemysłowej lub magazynowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, przy rozumieniu powierzchni zabudowy jako powierzchni zajętej przez obiekty budowlane oraz pozostałej powierzchni przeznaczonej do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Informacja o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia zakwalifikowanego do opisanego w par. 3 ust. 1 pkt 52 lit."b" rozporządzenia wykonawczego, znalazła się w obwieszczeniu o prowadzonym postępowaniu oraz w pismach przewodnich skierowanych do organu ochrony środowiska i organu inspekcji sanitarnej w celu wyrażenia przez te organy opinii o potrzebie przeprowadzenia w postępowaniu oceny oddziaływania na środowisko poprzedzonej raportem. Dopiero z momentem dołączenia przez inwestora w dniu 18 lutego 2014r.(k. 16 akt administracyjnych) pisma uzupełniająco informującego, że łączna powierzchnia rozbudowanej hali magazynowej nie przekroczy 1 ha (bo wyniesie 7365,93 metrów kwadratowych) i po zajęciu przez organy opiniujące stanowiska, że taka wielkość przedsięwzięcia nie kwalifikuje go do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko a w konsekwencji wyklucza spod obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, Burmistrz S. uznał postępowanie za bezprzedmiotowe.

Akta administracyjne wskazują przy tym, że wykluczenie opisanego wnioskiem przedsięwzięcia spod obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej, nastąpiło bez podjęcia przez organ I instancji działań zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności twierdzeń inwestora, co do rzeczywistej powierzchni zabudowy przemysłowej i magazynowej w rozumieniu tego pojęcia zawartym w treści par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. ‘b" oraz w świetle wynikającego z par. 3 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia, zaliczenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko rozbudowy przedsięwzięć wymienionych w ust. 1 par. 3 rozporządzenia, prowadzącej do przekroczenia granicznych progów stanowiących kryteria kwalifikacyjne. Na rozbieżne twierdzenia inwestora w kwestii całkowitej powierzchni zabudowy przemysłowej po jej rozbudowie, zwrócił uwagę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w piśmie z dnia 24.02.2014r. skierowanym do Burmistrza S.(k. 18 akt administracyjnych), z prośbą o wypowiedzenie się, które dane są prawidłowe i na jakiej podstawie zostały dokonane obliczenia, co jest niezbędne dla zajęcia stanowiska opiniodawczego. Burmistrz, jak wynika z akt administracyjnych, nie wystąpił wówczas do inwestora o wyjaśnienie przyczyn rozbieżności danych co do wielkości zabudowy po jej rozbudowie ani nie podjął we własnym zakresie działań sprawdzających wielkość już istniejącej zabudowy przemysłowej i magazynowej na terenie zakładu spółki B. We własnym jedynie zakresie przeprowadził analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzając, że łączna powierzchnia rozbudowy hali magazynowej będzie wynosiła 4046,73 metrów kwadratowych i będzie realizowana na terenie istniejącego zakładu B. S.A. o powierzchni zabudowy wynoszącej 10053 metry kwadratowe i powierzchni utwardzonej 84000 metrów kwadratowych, przy czym uczynił wzmiankę, że "w wyniku realizacji inwestycji nie będzie przekształcona dodatkowa powierzchnia ponad 4046,73 metrów kwadratowych". Takiej treści informację przekazał organowi inspekcji sanitarnej (k. 19 akt administracyjnych).

Zważywszy na rozbieżne twierdzenia inwestora co do łącznej powierzchni zabudowy po jej rozbudowie o – w zaokrągleniu - 4047 metrów kwadratowych (raz jako 14100 metr. kwadratowych, raz jako 7365,93 metr. kwadratowych), która to okoliczność była decydująca dla zakwalifikowania przedsięwzięcia do opisanego par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" i par. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było pozyskanie od inwestora dokumentów potwierdzających dane co do już istniejącej powierzchni zabudowy zakładu. O ile bowiem parametry planowanej inwestycji są znane tylko inwestorowi, o tyle parametry inwestycji już zrealizowanej muszą być udokumentowane. Każda inwestycja budowlana po jej zrealizowaniu podlega bowiem inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z pomiarem zrealizowanych w terenie obiektów a następnie naniesieniem zmian do zasobu ewidencji gruntów i budynków. Niespójne twierdzenia inwestora, co do łącznej powierzchni zabudowy po jej planowanej rozbudowie, obligowały organ do wyjaśnienia sprzeczności. Wyjaśnienia takiego zabrakło, co naruszyło art. 7, 77 i 80 K.p.a.

Treść par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) nie pozostawia wątpliwości, że zabudowa przemysłowa lub magazynowa wraz z infrastrukturą stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o ile powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia wyniesie łącznie nie mniej niż 1 ha (na obszarach nie objętych formami ochrony przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody). Słusznie skarżący zwraca jednak uwagę na to, że wykluczenie spornego przedsięwzięcia spod obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej w oparciu o niezaliczenie go do objętego par. 3 ust. 1 pkt 52 lit. "b" rozporządzenia wykonawczego, nakładało obowiązek rozważenia kwalifikacji przedsięwzięcia do opisanych par. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Przepisy powyższe kwalifikują do potencjalnie znacząco oddziaływujących na środowisko między innymi rozbudowy przedsięwzięć wymienionych w ust. 1 (w tym więc także zabudowy przemysłowej lub magazynowej)

: - z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1 (par. 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia)

- nieosiągających progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust.1 (par. 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).

Przepis powyższy statuuje zasadę kumulacji parametrów zabudowy przemysłowej lub magazynowej w przypadku jej rozbudowy. Zasada ta, biorąc pod uwagę istotę decyzji środowiskowych, odpowiada potrzebie traktowania powiązanych technologicznie przedsięwzięć jako całość. O bezpośrednim powiązaniu technologicznym planowanej rozbudowy hali magazynowej nawozów z magazynem już istniejącym świadczy treść karty informacyjnej, w której inwestor wprost podał, że "budowana hala zostanie przyłączona do istniejącej już hali magazynowej nawozów, w której odbywa się workowanie nawozów. Nawozy z nowej hali będą transportowane do istniejących urządzeń workujących przy pomocy taśmociągów". W rozumieniu jednak przepisów par. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego, chodzi – zdaniem sądu – o powiązanie planowanej rozbudowy nie tylko z pojedynczym obiektem budowlanym stanowiącym przedmiot rozbudowy, ale z całym przedsięwzięciem znajdującym się na terenie rozbudowywanego zakładu.

Skład orzekający zwraca uwagę, że przytoczony par. 3 ust. 2 rozporządzenia otrzymał takie brzmienie w wyniku zmiany rozporządzenia dokonanej z mocą od 1 sierpnia 2013r. na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013r zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013r. poz. 817). Rozporządzenie zmieniające implementowało zaś dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011 (92) UE z 13.12.2011r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (tj. Dz. U. WE L z 28.01.2012r. 26.1). W świetle Dyrektywy zaliczanie przez państwa członkowskie przedsięwzięć do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, następujące podczas badania indywidualnego lub za pomocą wprowadzonych progów lub kryteriów, winno uwzględniać kryteria selekcji wymienione w załączniku III Dyrektywy (vide: art. 4 Dyrektywy). Do kryteriów wyboru należeć więc powinny takie cechy przedsięwzięć jak wielkość i projekt całego przedsięwzięcia oraz kumulacja z innymi już realizowanymi lub zrealizowanymi przedsięwzięciami, lokalizacja przedsięwzięć oraz rodzaj i cechy potencjalnego oddziaływania, w tym rozmiar i przestrzenny zasięg oddziaływania, charakter oddziaływania, intensywność i stopień złożoności oddziaływania oraz kumulację oddziaływania z oddziaływaniem innych już realizowanych lub zatwierdzonych przedsięwzięć (vide: treść załącznika III powołanej Dyrektywy). W duchu wyrażonym treścią załącznika III implementowanej Dyrektywy należy interpretować definicje zamieszczone w par. 3 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Nie można zatem pominąć powiązania planowanej rozbudowy hali magazynowej z całokształtem działalności prowadzonej na terenie zakładu. Wniosek o wydanie decyzji środowiskowej nie dotyczył bowiem rozbudowy hali jedynego magazynu istniejącego na terenie zakładu inwestora ale powierzchni magazynowej ogólnej, wykorzystywanej do działalności przemysłowej opisanej w karcie informacyjnej. Z karty informacyjnej wynikało, że na ponad 18 – to hektarowym terenie zakładu znajdują się hale produkcyjne i magazynowe, teren jest uzbrojony w bocznice przeładunkowe i szerokotorowe oraz place składowe a także, ze na terenie zakładu prowadzona jest działalność w postaci całodobowego przeładunku gazu propan – butan i prowadzony w godzinach dziennych przeładunek i magazynowanie towarów masowych, takich jak węgiel i nawozy mineralne. Z karty informacyjnej wynikało też, że celem planowanej inwestycji jest między innymi zwiększenie możliwości produkcyjnych całego zakładu o około 20 – 25 %.

Lektura uzasadnień decyzji organów obu instancji nie pozostawia wątpliwości, że interpretacja przez organy mogących mieć zastosowanie do planowanego przedsięwzięcia przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) była nieprawidłowa. Pomijała bowiem rozpatrzenie parametrów planowanej inwestycji w powiązaniu z całokształtem już prowadzonej w zakładzie działalności.

Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił zarzuty strony skarżącej i w konsekwencji orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stała się konieczność zamieszczenia w wyroku stwierdzenia o niemożności wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego, łącznie z kosztami zastępstwa procesowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).