Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 193/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

4 II SA/Wr 193/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S. NSA del. do WSA: Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: S. NSA del. do WSA: Tadeusz Kuczyński Asesor WSA: Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz H. W. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

4 II SA/Wr 193/2001

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi H. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano przepisy art. 127 §3 i art. 138 §lpkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.)

W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż pojęcie represji wyrażone w art. 2 ustawy dookreśla art. 3 ust. 1 tej ustawy, z którego wynika, iż świadczenie pieniężne "przysługuje (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2 ...", tj. na deportacji lub w obozie pracy. Innymi słowy, sam fakt osadzenia w obozie pracy lub fakt deportacji nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego. Niezbędne jest jeszcze wykonywanie w tych warunkach pracy przymusowej. Towarzyszenie w pracach na gospodarstwie rolnym, wykonywanie niektórych obowiązków związanych z doglądaniem zwierząt nie mieści się w szeroko pojętym wykonywaniu pracy nie tylko w rozumieniu przepisów ustawy, ale także w jej znaczeniu potocznym. Wiek strony w czasie pobytu na deportacji w N. ([...]-[...] lat) wyklucza możliwość wykonywania przez nią pracy w rozumieniu ustawy.

W skardze do sądu administracyjnego H. W. stwierdziła, iż decyzja jest dla niej "zdecydowanie krzywdząca". Podniosła, że została wywieziona wraz z rodzicami przez N. do F., gdzie przebywała od [...] r. do [...]r. Jej rodzice zatrudnieni byli w rolnictwie. Do prac pomocniczych wykorzystywano również osoby nieletnie

2

4 II SA/Wr 193/2001

i ją również zatrudniono przez cały rok do lżejszych prac. Nie miała wpływu na istniejącą sytuację. Zarówno deportacja jak również stała praca była dla niej przymusowa. Dodatek jaki mogłaby otrzymać byłby dla niej jakąś rekompensatą.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" cytowanej ustawy represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach, sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca została wywieziona do F. przez N. wraz z rodziną w [...] r. gdzie skierowano ich do pracy w niemieckim gospodarstwie rolnym. Jako dziecko zatrudniona była przy zbieraniu stonki, pilnowaniu dzieci, plewieniu warzyw, noszeniu drewna i innych drobnych, lżejszych pracach. Do Polski wrócili dopiero [...]r. (kwestionariusz - k. [...]-[...], wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - k. [...]).

Skarżąca jest ur. [...]r.

W wyroku z dnia 6 listopada 2003 r., sygn. akt III RN 121/02 (nie publ.) Sąd Najwyższy stwierdził w świetle przepisów powołanej ustawy, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów powyższej ustawy powinna wykazać, iż spełnia tak określone przesłanki prawne uzasadniające zaliczenie jej do jednej z dwóch wymienionych w art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej kategorii osób represjonowanych, nie jest natomiast obowiązana wykazywać, czy w czasie pobytu w tego typu obozie faktycznie wykonywała pracę przymusową.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wnioskodawczyni- H. W. została deportowana (wywieziona) w [...] r. jako dziecko, wraz

3

4 II SA/Wr 193/2001

ze swoją rodziną do F., gdzie matka wnioskodawczyni była zatrudniona w charakterze robotnicy przymusowej w gospodarstwie rolnym obywatela niemieckiego aż do [...] r. Co więcej, w świetle ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, jest także poza sporem, że wnioskodawczyni - przebywając w tym okresie czasu wraz z matką we F. - pomimo swojego wieku była niewątpliwie wykorzystywana do różnych dorywczych czynności pomocniczych. W tej sytuacji wnioskodawczyni, która jako małoletnie dziecko, pozostające pod opieką swojej matki, razem ze swoja matką została deportowana (wywieziona) na terytorium okupowane przez III Rzeszę, gdzie matka jej zmuszona była do wykonywania pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym obywatela niemieckiego w okresie od [...]r. do [...] r. - zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 2 lit "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej - powinna być zaliczona do kręgu osób represjonowanych , którym z tego tytułu przysługuje świadczenie pieniężne ustalone w myśl zasad określonych w art. 3 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podzielił przedstawione zapatrywanie Sądu Najwyższego w podobnej sprawie.

W związku z tym, na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a", art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), art. 97 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) gdyż przymiot wykonalności mają jedynie decyzje pozytywne, decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z cytowanej ustawy do rzędu takich nie należy.