Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 724/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138, 107  par. 3, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 151,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 64a  ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi U. C. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej U. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o ustaleniu kosztów egzekucyjnych obciążających U. C. w wysokości [...] zł w związku z postępowaniem egzekucyjnym obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na odebraniu nieruchomości położonej w obrębie M., Gmina D., oznaczonej jako działki nr [...], [...] i [...], na podstawie wystawionego przez Wojewodę [...] tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2007 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister zacytował art. 64 a ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), określający za jakie czynności egzekucyjne pobiera się opłaty i wysokość tych opłat. Zacytował też art. 64 b tej ustawy odnoszący się do wydatków egzekucyjnych. Następnie organ wskazał, że w [...] lipca 2007 r. przeprowadzono egzekucję na nieruchomości położonej w obrębie M. W związku z przeprowadzoną egzekucją organ egzekucyjny ustalił poniesione wydatki egzekucyjne, zgodnie z art. 64b ustawy oraz określił opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 64a tej ustawy.

Wojewoda [...] ustalił opłaty egzekucyjne za odebranie nieruchomości [...] zł, opróżnienie pomieszczeń [...] zł (za 10 izb), wezwanie pomocy Policji – [...] zł oraz ustalił wydatki egzekucyjne za przewóz sprzętu i maszyn rolniczych [...] zł, przewóz gołębi – [...] zł, transport ruchomości - [...] zł, delegację ślusarza [...] zł oraz koszt najmu kontenerów – [...] zł. Łącznie kwota obciążająca U. C. wynosi [...] zł.

Z uwagi na fakt, iż wydatki poniesione przez organ egzekucyjny mają oparcie w art. 64b, a ustalone opłaty wynikają z art. 64a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należało stwierdzić, iż brak jest podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia Wojewody [...] z [...] stycznia 2008 r.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Minister wskazał, że organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jak również oceny sposobu przeprowadzenia samej egzekucji, bowiem postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. dotyczy jedynie ustalenia kosztów już przeprowadzonej egzekucji. Organ odwoławczy nie jest przy tym władny oceniać kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny, a jedynie stwierdzić, czy konkretnie poniesione koszty uzasadnione są ustawowo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. C. wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Infrastruktury z [...] marca 2008 r. oraz postanowienia Wojewody [...] z [...] stycznia 2008 r. i zasądzenie od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej obowiązku naprawienia w całości wyrządzonej szkody, wynikłej z bezprawnie przeprowadzonej egzekucji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że postępowanie egzekucyjne przeprowadzono z naruszeniem ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie skarżącej postanowienie z [...] marca 2008 r. wybiórczo przedstawia stan faktyczny sprawy.

Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga została uwzględniona lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane. Organ drugiej instancji ma obowiązek wynikający z art. 138 k.p.a. do merytorycznego rozpoznania sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu pierwszej instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu będzie więc zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy , co wynika wprost z art. 138 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 czerwca 1998 r. sygn. III SA 1379/97, ONSA 1999, z. 3, poz. 85). Należy dodać, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Oznacza to, że ma też obowiązek ustosunkować się do wszystkich żądań strony. Dlatego też stwierdzenie w decyzji Ministra, że organ odwoławczy nie jest władny ocenić kosztów poniesionych przez organ egzekucyjny, a jedynie stwierdzić, czy są one uzasadnione ustawowo nie znajduje uzasadnienia w treści art. 138 k.p.a. W tej sytuacji uprawnione jest stwierdzenie, że postępowanie odwoławcze ograniczyło się do zbadania, czy określone w decyzji Wojewody [...] wydatki i opłaty egzekucyjne mieszczą się w określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister nie badał natomiast, czy są one uzasadnione i celowe.

Należy wskazać, że w tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony ani do oceny decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, ani też prawidłowości tytułu wykonawczego, który był przedmiotem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. I SA 1982/07 i skarga na postanowienie Ministra Budownictwa z [...] października 2007 r. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym została oddalona.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu było postanowienie Wojewody [...] z [...] stycznia 2008 r. i Ministra Infrastruktury z [...] marca 2008 r. w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i miało to wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należało uznać, że poza przedstawieniem wysokości tych kosztów nie uzasadniono ich celowości i potrzeby ich poniesienia. Nie dokonano też żadnej oceny, czy przedłożone faktury, przyjęte do ustalenia kosztów, rzeczywiście odpowiadały poniesionym przez organ egzekucyjny wydatkom. W związku z tym w ocenie Sądu zaskarżone postanowienia nie zawierają koniecznego uzasadnienia, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Jak wynika z akt administracyjnych jako koszty egzekucyjne wskazane zostały – na podstawie dołączonych faktur – m.in. zakup rękawic, wody i posiłku dla osób uczestniczących w wykonaniu egzekucji. W wydanych postanowieniach wydatków tych nie uwzględniono. Wobec tego należy przyjąć, że organ uznał, iż wydatki te nie są kosztami egzekucyjnymi. Wynika z tego też, że organ egzekucyjny oceniał celowość tych wydatków, czego nie odzwierciedlają zaskarżone postanowienia.

Nie można się zgodzić z taką formą orzeczenia, które pomija celowość i wysokość kosztów egzekucyjnych przez to, że nie odnosi się do tego w żaden sposób w uzasadnieniu postanowienia. Tak więc uzasadnienie powinno zawierać nie tylko wyjaśnienie, z jakiego powodu niektóre wydatki nie zostały zakwalifikowane jako koszty egzekucyjne, ale też ocenę, czy pozostałe wydatki były wydatkami faktycznie poniesionymi – art. 64b ustawy, a jeżeli tak w jakiej wysokości.

Powyższe odnosi się zwłaszcza do wydatku za usługi transportowe przedstawione w fakturze z 26 lipca 2007 r. Organ bez jakiejkolwiek oceny przedstawionych w niej kosztów usługi przyjął, że kwota [...] zł uzasadnia rzeczywistą wartość wykonanej usługi. Ocena ta była tym bardziej konieczna, że powyższa kwota stanowi ponad 60 % całych kosztów egzekucyjnych i wykonana została na terenie tej samej miejscowości, na co wskazywać może poprzedni i aktualny adres skarżącej. Postanowienie o kosztach egzekucyjnych powinno zawierać nie tylko kwotę wydatku, ale też wskazywać, że był w okolicznościach danej sprawy uzasadniony co do wysokości. Tego zaskarżone postanowienia nie wyjaśniają. Podstawą obciążenia skarżącej nie może być wyłącznie przedstawiona przez przedsiębiorstwo przewozowe faktura. Dokument ten, jak każdy inny, zgodnie z art. 80 k.p.a. podlegał ocenie organu administracji.

Uchylenie zaskarżonych postanowień uzasadnia też obciążenie skarżącej kosztami wynajęcia kontenerów. Organ także w tym zakresie nie przedstawił uzasadnienia. Należy podzielić pogląd, że w dniu egzekucji ([...] lipca 2007 r.) były one niezbędne do zabezpieczenia warunków życia i mienia skarżącej, nie wyjaśniono jednak dlaczego dalsze z nich korzystanie miało odbywać się za pośrednictwem organu egzekucyjnego i czy po przeprowadzeniu egzekucji sama zobowiązana nie mogła ich wynajmować, co zwalniałoby organ od ponoszenia kosztów wynajmu i w konsekwencji zaliczenia ich do wydatków obciążających skarżącą. Należało wyjaśnić, czy koszt wynajmu kontenerów mieści się w pojęciu wydatków egzekucyjnych, o jakich mowa w art. 64 b ustawy, a jeżeli tak, to w którym punkcie (1-11).

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 151 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).