Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 458/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 i ust. 7a, art. 3 pkt 8,
journal: Dz.U. 2014 poz 1512
law: Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 3, art. 29
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi P.S.A. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Prezes Państwowej Agencji Atomistyki (dalej także: "Prezes PAA" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 3 i ust. 7a ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1512 ze zm. - zwanej dalej także "P.a.") - po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. z siedzibą w B. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne zainicjowane pismem Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] czerwca 2015 r. o sygnaturze: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], zezwalającej P. S.A. O. E. T. na wykonywanie działalności polegającej na stosowaniu urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze na terenie O. E. T. w B.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 września 2010 r., P S.A. O.E.T. w B., zwróciła się do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące, polegającej na stosowaniu urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze na terenie O. E. T.w B.

W dniu [...] listopada 2010 r. Prezes PAA wydał decyzję nr [...], na podstawie której zezwolił P.S.A. O. E. T. w B. na wykonywanie działalności zgodnie z treścią powyższego wniosku.

Pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, działając na podstawie art. 61 § 1 i 4 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiadomił skarżącą spółkę P.S.A. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że przedmiotowa decyzja została skierowana do jednostki nie będącej stroną w sprawie, a konkretnie do O. P. S.A. – E. T. w B.

Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Prezes Państwowej Agencji Atomistyki – działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 157 k.p.a. - umorzył w całości postępowanie administracyjne, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż oddział spółki kapitałowej nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, albowiem jest jedynie wyodrębnioną masą majątkową, częścią majątku spółki, która działa w ramach tej spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012r., sygn. akt II GSK 1072/11).

W związku z powyższym, Prezes PAA uznał, iż wprawdzie w sytuacji skierowania decyzji administracyjnej do oddziału spółki dochodzi do skierowania decyzji do podmiotu błędnie nazwanego według przyjmowanych kryteriów oznaczania tożsamości, ale nie jest to jednak wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ stwierdził jednocześnie, że skoro oddział jest integralną częścią spółki, to w konsekwencji decyzja wydana na rzecz oddziału i skierowana na adres tego też oddziału jest w istocie decyzją skierowaną do spółki.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] listopada 2015 r., w części dotyczącej uzasadnienia decyzji.

Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

- naruszenie art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe - poprzez uznanie, iż jednostką organizacyjną, w rozumieniu ww. ustawy, jest P.S.A. - spółka prawa handlowego, podczas gdy zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisie, jednostką organizacyjną jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące, a wobec tego podmiotem wykonującym działalność jest O.E. T.;

- naruszenie art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm. - zwanej dalej: "u.s.d.g.") - poprzez uznanie, iż O.E. T. nie stanowi odrębnej od P. S.A. jednostki organizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca spółka wniosła o uchylenie - w części objętej zaskarżeniem - decyzji Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] listopada 2015 r. i przyjęcie w uzasadnieniu, iż O.E. T. stanowi jednostkę organizacyjną, w rozumieniu ustawy - Prawo atomowe, a wobec tego – uznanie, że O.E. T. może być adresatem decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], zezwalającej P. S.A. O.E. T. na wykonywanie działalności polegającej na stosowaniu urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dalsze postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...]jest bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona skarżąca podkreśliła, iż nie kwestionuje sentencji rozstrzygnięcia, zgadzając się z organem, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., a sama zaś sentencja jako korzystna dla P. S.A. nie podlega zaskarżeniu. Niemniej, strona skarżąca stwierdziła, że nie zasługują natomiast na akceptację przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy owego rozstrzygnięcia.

Strona skarżąca podniosła, że brak jest przeszkód prawnych do uznania, iż to O.E. T. może być uznany za jednostkę organizacyjną, w rozumieniu ustawy - Prawo atomowe, a co za tym idzie, że oddział ten może być adresatem wspomnianego wyżej zezwolenia nr [...].

W ocenie skarżącej spółki, art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe, definiuje jako jednostkę organizacyjną każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem. Strona skarżąca zauważyła, że przywołany przepis nie określa formy organizacyjnej bądź prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem, co w konsekwencji oznacza, że zakres przedmiotowy definicji może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem, co ma miejsce w przypadku O.E.T. Ponadto, strona skarżąca stwierdziła, że powyższy przepis odnosi się do faktycznego, rzeczywistego wykonywania omawianej działalności.

Strona skarżąca podniosła ponadto, iż zgodnie z definicją oddziału zawartą w art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, oddział jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Zdaniem strony skarżącej, podstawowymi wyznacznikami definicji oddziału są samodzielna i wyodrębniona struktura o charakterze finansowym, osobowym oraz organizacyjno-technicznym, służąca wykonywaniu określonej części działalności gospodarczej w miejscu, niebędącym siedzibą przedsiębiorcy, ani jego głównym miejscem wykonywania działalności. Samodzielność tej struktury powoduje, iż w powszechnym rozumieniu oddziały funkcjonują jako odrębne podmioty realizujące własne (tj. we własnym imieniu i na własny rachunek) cele ekonomiczne. Wykonywanie części działalności gospodarczej musi odbywać się poza siedzibą przedsiębiorcy lub poza głównym miejscem jej wykonywania. Strona wskazał, że za część działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, należy uznać każdy zespół czynności odpowiadających istocie (charakterowi) wykonywanej działalności gospodarczej przez danego przedsiębiorcę. Choć, jak zaznaczyła strona skarżąca, regulacje ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przesądzają, iż oddział nie będzie posiadał odrębnej od przedsiębiorcy osobowości prawnej, zarówno w sferze prawa prywatnego, jak i publicznego, nie oznacza to jednak, iż oddział nie stanowi odrębnej jednostki organizacyjnej. Zdaniem strony skarżącej, należy zwrócić uwagę na rozwiązania kreujące wewnętrzną samodzielność oddziałów. Dotyczy to w szczególności kwestii finansowych oraz obsady stanowisk kierowniczych.

Strona skarżąca podniosła również, iż O.E. T. posiada samodzielność organizacyjną, techniczną, finansową i osobową, co powoduje, iż ten oddział stanowi odrębną od P. S.A. jednostkę organizacyjną, wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej, a także prowadzącą działalność związaną z narażeniem - co jest wyłącznym kryterium pozwalającym na uznanie danego podmiotu za jednostkę organizacyjną w rozumieniu ustawy - Prawo atomowe. Zdaniem strony skarżącej, przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do nie dających się pogodzić z celem wprowadzenia stosownych przepisów prawnych umożliwiających przedsiębiorcom tworzenie jednostek organizacyjnych - oddziałów, skutków. Skarżąca spółka wskazał, że skoro intencją ustawodawcy było dopuszczenie prowadzenia działalności gospodarczej przez oddziały przedsiębiorstw, tym samym ww. podmioty należy kwalifikować jako odrębne jednostki organizacyjne. Strona skarżąca zauważyła również, iż w obszarze pewnych regulacji prawnych (np. prawo pracy), w tym również wynikających z ustawy - Prawo atomowe, ustawodawca w taki właśnie sposób traktuje oddziały przedsiębiorstw.

Strona skarżąca podkreśliła, iż jeżeli przepisy ustawy - Prawo atomowe regulują wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wiążąc definicję jednostki organizacyjnej z faktycznym wykonywaniem tej działalności, to adresatem norm prawnych wynikających z tych regulacji jest każdy podmiot, który tę działalność wykonuje, nie zaś ten, który posiada osobowość prawną i w celu wykonywania tej działalność wyodrębnił ze swej struktury odrębny podmiot organizacyjny.

Mając powyższe na względzie, skarżąca spółka zarzuciła, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż O.E. T. nie stanowi odrębnego od P. S.A. podmiotu. Zdaniem strony skarżącej, to właśnie O.E. T. jest adresatem norm ustawy - Prawo atomowe i w stosunku do tej jednostki organizacyjnej powinno być wydane stosowne zezwolenie, co też miało miejsce, gdyż Prezes Państwowej Agencji Atomistyki decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. tak właśnie określił jednostkę organizacyjną. Zdaniem strony skarżącej, taki sposób oznaczenia adresata decyzji był prawidłowy i znajdował oparcie w obowiązujących przepisach.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Państwowej Agencji Atomistyki decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne zainicjowane pismem Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [...] czerwca 2015 r. o sygnaturze: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], zezwalającej P. S.A. O. E.T. na wykonywanie działalności polegającej na stosowaniu urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze na terenie O.E.T. w B.

W uzasadnieniu decyzji Prezes PAA stwierdził na wstępie, iż przychyla się do stwierdzenia skarżącej spółki, iż przepis art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe nie określa formy organizacyjnej bądź prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. Organ uznał również za trafny argument strony skarżącej, iż kryterium pozwalającym na uznanie danego podmiotu za jednostkę organizacyjną, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo atomowe, jest wykonywanie przez nią działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki uznał jednakże, iż nie można przychylić się do stanowiska strony skarżącej, iż jest to kryterium wyłączne. Organ wyjaśnił, że jednostką organizacyjną jest podmiot praw i obowiązków, a nie wyłącznie podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem - tak, jak wynika to z literalnego brzmienia wskazanego powyżej przepisu.

Organ zwrócił uwagę, że wprawdzie w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazuje się, że wykładnia językowa (gramatyczna) jest pierwszym i wstępnym etapem interpretacji przepisów prawa, niemniej wskazał jednocześnie, że judykatura dopuszcza odstępstwa od wykładni językowej m.in. w sytuacji, gdy zakres zastosowania normy "niewątpliwie wskazywałaby na zbyt wąski lub zbyt szeroki zakres jej stosowania", bądź też w sytuacji, gdy posłużenie się wyłącznie wykładnią językową prowadziłoby do "zniekształcenia lub wypaczenia treści przepisu". W świetle powyższego, stosując wykładnię systemową, organ nie zgodził się z twierdzeniem strony skarżącej, iż wyłączną przesłanką do uznania oddziału, jako jednostki organizacyjnej, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo atomowe, jest fakt wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące. Organ podkreślił, że przedmiotowa działalność jest prowadzona na podstawie i w granicach zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Organ wskazał jednocześnie na treść art. 5 ust. 7a ustawy - Prawo atomowe, zgodnie z którym wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej.

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki podniósł, iż podstawowym elementem każdej decyzji administracyjnej - stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. - jest prawidłowe oznaczenie strony w decyzji. Zdaniem organu, z powyższego wynika, iż interpretacja pojęcia jednostki organizacyjnej w niniejszej sprawie powinna być przeprowadzona w powiązaniu z art. 29 k.p.a. W tej sytuacji, organ uznał, że adresatem decyzji winna być strona postępowania, a ściślej - podmiot, który może lub powinien na podstawie obowiązującego prawa uzyskać konkretne korzyści albo może być (lub powinien być) obarczony powinnością określonego zachowania. Organ uznał zatem, że należy rozstrzygnąć, czy oddział spółki akcyjnej może być uznany za adresata zezwolenia, w rozumieniu całokształtu powyższych przepisów.

Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1733/10, organ stwierdził, że fakt, iż oddział spółki akcyjnej nie posiada samodzielnej osobowości prawnej, nie oznacza, że może być uznany jako odrębna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, albowiem cały czas pozostaje częścią danego przedsiębiorstwa, które posiada osobowość prawną. Zdaniem organu, oddział jest częścią struktury spółki, wewnętrznie wyodrębnioną, ale nie mogącą występować w obrocie w swoim imieniu, co powoduje niemożność wydania zezwolenia na rzecz oddziału spółki.

Mając na względzie powyższe rozważania, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki uznał, że oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie może być stroną postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 29 k.p.a., ponieważ nie jest ani osobą fizyczną ani nie posiada odrębnej od samej spółki osobowości prawnej. W związku z powyższym, organ stwierdził, że oddział spółki kapitałowej nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, albowiem jest jedynie wyodrębnioną masą majątkową, częścią majątku spółki, która działa w ramach tej spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1072/11).

Wobec powyższego, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki uznał, że - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - jednostką organizacyjną, w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe, a w konsekwencji adresatem zezwolenia, może być nie oddział spółki, który poza organizacyjnym wyodrębnieniem nie stanowi innego od spółki podmiotu prawa, lecz sama spółka akcyjna.

Organ uznał, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie także w treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo atomowe.

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki uznał zatem, że przychylenie się do stanowiska strony skarżącej prowadziłoby do sytuacji, w której organ uznawszy oddział spółki za jednostkę organizacyjną w literalnym brzmieniu art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo atomowe, nie mógłby w sposób zgodny z przepisami k.p.a. wydać na jej rzecz decyzji - zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem. Organ uznał jednocześnie, że twierdzenie strony skarżącej, iż zakres przedmiotowy definicji jednostki organizacyjnej może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem, stanowi nadinterpretację powyższego przepisu. Zdaniem organu, fakt, iż w przedmiotowej sprawie adresatem zezwolenia może być spółka prawa handlowego nie oznacza oczywiście, iż ww. jednostka organizacyjna nie może wykonywać działalności związanej z narażeniem poza swoją siedzibą - w oddziale.

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki stanął więc na stanowisku, iż adresatem zezwolenia może być podmiot będący stroną, w rozumieniu art. 29 k.p.a., czyli m.in. ten, który posiada osobowość prawną. Zdaniem organu, bezsporne natomiast jest to, iż przepisy ustawy - Prawo atomowe wiążą definicję jednostki organizacyjnej z faktycznym wykonywaniem działalności związanej z narażeniem. Niemniej, w ocenie organu, pominięcie w tym miejscu przepisów k.p.a. regulujących wydawanie decyzji administracyjnych zezwalających na wykonywania tej działalności, prowadziłoby do zniekształcenia art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo atomowe.

Reasumując, organ uznał, ze brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie argumentacją zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki stwierdził, że zezwolenie z dnia [...] listopada 2010 r. było skierowane do P. S.A., nawet jeżeli nazwa spółki została uzupełniona nazwą O.E.T. w B. Zdaniem organu, w sytuacji skierowania decyzji do oddziału spółki doszło wprawdzie do skierowania decyzji do podmiotu błędnie nazwanego według przyjmowanych kryteriów oznaczania tożsamości, niemniej - jak wskazał organ - nie jest to jednak wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności owej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Pismem z dnia 10 lutego 2016 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa Polskiej Agencji Atomistyki z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], zaskarżając ją w części dotyczącej uzasadnienia tej decyzji.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. w części objętej zaskarżeniem, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła wskazanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) naruszenie art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe - poprzez uznanie i przyjęcie w treści uzasadnienia decyzji, że jednostką organizacyjną, w rozumieniu ww. ustawy, jest P. S.A. - spółka prawa handlowego, podczas gdy - zgodnie z definicją zawartą w wymienionym przepisie - jednostką organizacyjną jest każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem, a wobec tego podmiotem wykonującym działalność jest O.E. T.;

b) naruszenie art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez uznanie i przyjęcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że O.E. T. nie stanowi odrębnej od P. S.A. jednostki organizacyjnej.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdził, że brak jest przeszkód prawnych do uznania, że to O.E. T. może być uznany za jednostkę organizacyjną, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo atomowe, a co za tym idzie, że może być adresatem wydanej decyzji udzielającej stosownego zezwolenia.

Strona skarżąca podniosła, iż przepis art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo atomowe definiuje jednostkę organizacyjną, jako każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem. Zdaniem strony skarżącej, skoro przywołany przepis nie określa formy organizacyjnej bądź prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem, to uznać należy, że zakres przedmiotowy definicji może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem, co ma miejsce w przypadku O.E.T. Zdaniem strony skarżącej, niewątpliwie wskazany przepis definiuje pojęcie jednostki organizacyjnej poprzez odesłanie do faktycznego, rzeczywistego wykonywania działalności związanej z narażeniem.

Ponadto, powołując się na przepis art. 5 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, strona skarżąca stwierdziła, że wprawdzie regulacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przesądza, iż oddział nie będzie posiadał odrębnej od przedsiębiorcy osobowości prawnej zarówno w sferze prawa prywatnego, jak i publicznego, niemniej nie oznacza to, jak wskazała strona, że oddział nie stanowi odrębnej jednostki organizacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, strona skarżąca stwierdziła, że - wbrew stanowisku organu - O.E. T. posiada samodzielność organizacyjną, techniczną, finansową, osobową, co powoduje, że stanowi odrębną od P. S.A. jednostkę organizacyjną, wykonującą samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie wydobycia węgla brunatnego, a także prowadzącą działalność związaną z narażeniem. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, skoro zgodnie z przepisami ustawy - Prawo atomowe, decydującym i wyłącznym kryterium pozwalającym na uznanie danego podmiotu za jednostkę organizacyjną, w rozumieniu tej ustawy, jest wykonywanie działalności związanej z narażeniem, to uznać należy, iż bezspornie w niniejszej sprawie działalność związaną z narażeniem wykonywała jednostka E. T. – O. P. S.A., nie zaś spółka prawa handlowego - P. S.A. Zdaniem strony skarżącej, przyjęcie poglądu odmiennego prowadzi do nie dających się pogodzić z celem wprowadzenia stosownych przepisów prawnych umożliwiających przedsiębiorcom tworzenie jednostek organizacyjnych - oddziałów, skutków. Skoro, jak zauważyła strona skarżąca, intencją ustawodawcy było dopuszczenie prowadzenia działalności gospodarczej przez oddziały przedsiębiorstw, a P. S.A. skorzystała z tego uprawnienia tworząc szereg powiązanych ze sobą oddziałów, to tym samym ww. podmioty należy kwalifikować jako odrębne jednostki organizacyjne.

Strona skarżąca uznała, że jeżeli przepisy ustawy - Prawo atomowe regulują wykonywanie działalności związanej z narażeniem, wiążąc definicję jednostki organizacyjnej z faktycznym wykonywaniem działalności związanej z narażeniem, to adresatem norm prawnych wynikających z tejże regulacji (obowiązków, nakazów, zakazów, uprawnień) jest każdy podmiot, który tą działalność faktycznie wykonuje, nie zaś ten, który posiada osobowość prawną i w celu wykonywania działalności związanej z narażeniem wyodrębnił ze swojej struktury odrębny podmiot organizacyjny.

Tym samym, strona skarżąca uznała, że to właśnie O.E. T. jest adresatem norm prawa atomowego i w stosunku do tej jednostki organizacyjnej powinna być wydana decyzja udzielająca zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem. Zdaniem skarżącej spółki, taki sposób oznaczenia adresata decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. był więc prawidłowy i znajdował oparcie w obowiązujących przepisach. Dlatego też, w ocenie skarżącej spółki, umorzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. powinno nastąpić z powodu właściwego oznaczenia strony tego postępowania, i jako z tej przyczyny bezprzedmiotowego, nie zaś z motywów przywołanych w treści zaskarżonej decyzji Prezesa PAA z dnia [...] stycznia 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarga P. S.A. z siedzibą w B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, wydając zarówno zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r., jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. - nie dopuścił się naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom strony skarżącej, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności powołanych przez stronę skarżącą regulacji prawnych zawartych w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe oraz art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

W działaniu organu wydającego wskazane powyżej decyzje, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu obu spornych rozstrzygnięć Prezesa PAA wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.

Na wstępie, należy wskazać, iż ustawa - Prawo atomowe, w art. 3 pkt 8 definiuje jednostkę organizacyjną, jako każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem.

W tej sytuacji, uznać należy, iż przywołany przepis cyt. ustawy nie określa formy organizacyjnej, bądź prawnej podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem. W konsekwencji, kryterium pozwalającym na uznanie danego podmiotu za jednostkę organizacyjną, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo atomowe, jest wykonywanie przez nią działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące.

Zdaniem Sądu, nie sposób jednak przychylić się do stanowiska strony skarżącej, iż powyższe kryterium stanowi wyłączne, a więc zgodzić się należy z organem, iż kwestia rozważenia, czym jest jednostka organizacyjna, w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu, winna być analizowana w szerszym kontekście, a mianowicie jednostki organizacyjnej, jako podmiotu praw i obowiązków, a nie wyłącznie podmiotu wykonującego działalność związaną z narażeniem, jak wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 3 pkt 8 P.a.

Nie ulega wątpliwości, że skoro podstawowym elementem każdej decyzji administracyjnej - w świetle art. 107 § 1 k.p.a. - jest prawidłowe oznaczenie strony w decyzji, uznać trzeba, że interpretacja pojęcia jednostki organizacyjnej w niniejszej sprawie, powinna być przeprowadzona w powiązaniu z art. 29 k.p.a.

Zgodnie z art. 29 k.p.a., stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.

Pojęcie osób prawnych należy na gruncie komentowanego przepisu rozumieć w sposób wynikający z art. 33 i n. Kodeksu cywilnego. Trzeba przy tym podkreślić, że w omawianej kategorii mieszczą się zarówno osoby prawne państwowe (np. przedsiębiorstwa państwowe, agencje, szkoły wyższe) i samorządowe (np. spółki komunalne), jak też wszystkie pozostałe - określmy je jako niepubliczne - rodzaje osób prawnych (np. stowarzyszenia, spółki kapitałowe prawa handlowego, itd.).

W doktrynie oraz judykaturze przyjmuje się jednocześnie, że niebędące państwowymi albo samorządowymi jednostki organizacyjne osób prawnych, pozostające w ich strukturze i nieposiadające odrębnej osobowości prawnej (a więc wewnętrzne jednostki organizacyjne niepublicznych osób prawnych), nie mają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, chyba że taki status przyznają im przepisy szczególne z zakresu materialnego prawa administracyjnego (por. m.in. Gołaszewski /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015 i powołany tam wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/WR 451/12, Legalis). Stąd też, skoro oddział spółki nie stanowi (co do zasady) samodzielnego podmiotu prawa, to prowadzenie postępowania ze wskazaniem spółki i tego właśnie oddziału nie zmienia tego, że postępowanie jest prowadzone w stosunku do spółki jako jedynego podmiotu, który może być i jest podmiotem tego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1072/11 i sygn. akt II GSK 1075/11).

Zdaniem Sądu, adresatem decyzji winna być strona postępowania, a ściślej - podmiot, który może lub powinien na podstawie obowiązującego prawa uzyskać konkretne korzyści albo może być (lub powinien być) obarczony powinnością określonego zachowania. Istotną kwestią w każdym postępowaniu staje się zatem ustalenie kręgu adresatów decyzji, albowiem konieczne jest skierowanie decyzji do wszystkich wskazywanych przez normę prawną adresatów danych uprawnień lub obowiązków i tylko wyłącznie do nich.

Definicję oddziału przedsiębiorcy zawiera art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarnie, zgodnie z którym, przez oddział należy rozumieć wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności.

Zdaniem Sądu, samodzielność i wydzielenie struktur finansowych, osobowych, a także organizacyjnych oddziału spółki akcyjnej nie daje jednak podstaw do przyjęcia, iż oddział taki może posiadać odrębną od spółki formę prawną. Zgodzić się należy z organem, iż fakt, że oddział spółki akcyjnej nie posiada samodzielnej osobowości prawnej, nie oznacza, że może być on uznany, jako odrębna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, albowiem cały czas pozostaje częścią danego przedsiębiorstwa, które posiada osobowość prawną. Oddział ten jest częścią struktury spółki, zewnętrznie wyodrębnioną, ale nie mogącą jednak występować w obrocie w swoim imieniu, co powoduje niemożność wydania zezwolenia na rzecz oddziału spółki.

Zdaniem Sądu, z powyższych rozważań wynika jednoznacznie, iż oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie być stroną postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 29 k.p.a., ponieważ nie jest ani osobą prawną ani nie posiada odrębnej od samej spółki osobowości prawnej.

W związku z tym, uznać należy, że - jak słusznie wskazał Prezes PAA - oddział kapitałowej nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, albowiem jest jedynie wyodrębnioną masą majątkową, częścią majątku spółki, która działa w ramach tej spółki (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1072/11).

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że oddział skarżącej spółki nie jest podmiotem uprawnionym do samodzielnego występowania z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem, a tym samym nie może być podmiotem takiego zezwolenia. Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, jednostką organizacyjną, w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe, a w konsekwencji adresatem zezwolenia, może być, nie oddział tej spółki, który poza organizacyjnym wyodrębnieniem nie stanowi innego od spółki podmiotu prawa, lecz sama spółka akcyjna.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że twierdzenie strony skarżącej, iż zakres przedmiotowy definicji jednostki organizacyjnej może zostać wyczerpany zarówno przez osoby prawne, jak i jednostki nie posiadające przymiotu osobowości prawnej, tj. oddziały spółek prawa handlowego, wykonujące działalność związaną z narażeniem, jest nadinterpretacją powyższego przepisu art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo atomowe.

Należy przy tym wyraźnie podkreślić, iż oczywistym jest to, że pomimo, iż w przedmiotowej sprawie adresatem zezwolenia może być spółka prawa handlowego nie oznacza oczywiście, iż skarżąca spółka nie może wykonywać działalności związanej z narażeniem poza swoją siedzibą - w Oddziale.

W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd uznał, że w analizowanej sprawie nie naruszono zasad postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, należy przyjąć, że Prezes Państwowej Agencji Atomistyki wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z tą sprawą, uzasadniając obie sporne decyzje administracyjne w sposób wymagany przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.