Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 585/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c); art. 200; art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8; art. 9; art. 40 § 2; art. 44; art. 110; art. 112; art. 129 § 1 i 2; art. 134
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. B. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2013 r. (znak: [...]) Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w [...] działający z upoważnienia Zarządu Powiatu [...] zezwolił na zlokalizowanie linii światłowodowej w ramach realizowanej inwestycji budowy sieci FTTH po obu stronach pasa drogowego dróg powiatowych nr [...] L [...] - [...] - [...] - [...] - [...], nr [...] L [...] - [...] - [...], nr [...] L [...] - [...], na działkach oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie [...]; nr [...] w obrębie [...]; nr [...] i [...] w obrębie [...]; nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie [...]. Dyrektor określił warunki umieszczenia linii światłowodowej w pasie drogi, zezwolił na zlokalizowanie przyłączy światłowodowych i określił warunki ich umieszczenia w pasie drogi oraz odmówił akceptacji przebiegu linii światłowodowej i przyłączy wyrysowanych na załączniku mapowym dołączonym do wniosku.

Decyzja została doręczona w dniu 6 sierpnia 2013 r. samej stronie A. B., a ponadto w dniu 19 sierpnia 2013 r. jej pełnomocnikowi M. B. (mężowi strony).

A. B. w dniu 14 sierpnia 2013 r. złożyła w imieniu własnym odwołanie. Nadto, w toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] w dniu 2 października 2013 r. uzupełnienie do odwołania złożył ustanowiony w postępowaniu odwoławczym profesjonalny pełnomocnik.

Zaskarżonym w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że przedmiotem odwołania może być tylko nieostateczna decyzja administracyjna organu I instancji, która znajduje się w obrocie prawnym. Nie można zatem uruchomić postępowania odwoławczego w stosunku do takich rozstrzygnięć, które nie weszły do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 40 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej powoływanej jako K.p.a.) pisma doręcza się stronie, chyba że działa ona przez przedstawiciela, wtedy pisma doręcza się temu przedstawicielowi. Jeżeli jednak strona posiada pełnomocnika, pisma na podstawie art. 40 § 2 K.p.a. doręcza się temu pełnomocnikowi, a jego pominięcie w doręczeniu pisma jest przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Analizując treść przepisu art. 40 § 2 K.p.a. Kolegium wskazało, że istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi co oznacza, iż od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym (doręczenia organowi administracji publicznej stosownego pełnomocnictwa) organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia. Przepis art. 40 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.

Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniósł, że można w toku postępowania administracyjnego doręczać pisma zarówno stronie, jak i jej pełnomocnikowi, ale nie można jednak pominąć w tej czynności pełnomocnika. W sprawie, w której strona ustanowiła pełnomocnika skutecznie, zgodne z prawem doręczenie decyzji administracyjnej jest doręczenie decyzji pełnomocnikowi.

Ma to konsekwencje prawne dla zachowania terminu do złożenia odwołania. To, że organ doręczył decyzję stronie, a następnie doręczył decyzję prawidłowo pełnomocnikowi nie może uzasadniać, że dla zachowania terminu do wniesienia odwołania bierze się datę nieprawidłowego doręczenia decyzji stronie. Strona po to przecież ustanowiła pełnomocnika, aby reprezentował jej interesy w postępowaniu. Jeżeli organ administracji doręczył pismo zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie postępowania, w różnym czasie, datą prawidłowego doręczenia będzie data doręczenia pisma pełnomocnikowi. Przesłanie pisma stronie nie wywołuje w tej sytuacji żadnego skutku prawnego, zwłaszcza zaś w kontekście obliczania terminu do złożenia od tego pisma środka prawnego.

Organ odwoławczy wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997r. W sprawie sygn. akt I SA/Po 1333/96 oraz wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1739/10).

Kolegium wskazało, że wszczęcie postępowania w badanej sprawie nastąpiło na wniosek A. B. W toku postępowaniu strona ustanowiła pełnomocnika w osobie M. B. Z przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa wynika, że A. B. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" upoważniała M. B. jako swojego pełnomocnika do prowadzenia wszelkich spraw, dokonywania niezbędnych czynności i reprezentowania jej w pełnym zakresie w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą pod nazwą "[...]", w tym także do reprezentowania jej we wszelkich postępowaniach przed organami administracyjnymi, sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz do nabywania i zbywania nieruchomości. W części szczególnej pełnomocnictwa określony został zakres udzielonego umocowania, wskazano między innymi, że przedłożone pełnomocnictwo umocowuje do "odbioru wszelkich przesyłek zwykłych, pieniężnych, poleconych i za zwrotnym potwierdzeniem odbioru".

Kolegium wskazało, że w toku postępowania A. B. w dniu 25 lipca 2013 r. ustanowiła w sprawie także drugiego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. B. W związku z wątpliwościami co do treści i zakresu pełnomocnictwa organ I instancji podjął działania mające na celu ich wyjaśnienie.

Wobec ustanowienia dwóch pełnomocników organ I instancji skorzystał z regulacji art. 40 § 2 k.p.a. w myśl której jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Jeżeli żaden z pełnomocników nie wypowiedział się, któremu należy doręczać korespondencję, organ może sam dokonać wyboru - mając na względzie zakres pełnomocnictwa. W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, że uprawnionym do odbioru korespondencji jest M. B., co potwierdza zapis zawarty w punkcie 8 pełnomocnictwa udzielonego w dniu 4 lipca 2013 r.

Wydaną w dniu 1 sierpnia 2013 r. decyzję organ I instancji przesłał pełnomocnikowi na wskazany w pełnomocnictwie adres zamieszkania. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została przesłana drogą pocztową za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, jednak nie została przez pełnomocnika skarżącej odebrana. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 6 sierpnia 2013 r. i w dniu 13 sierpnia 2013 r. ale nie została podjęta w terminie. Zwrot do nadawcy z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie nastąpił w dniu 21 sierpnia 2013 r. Na kopercie i załączonym do niej zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest informacji, że doręczyciel poinformował adresata pisma o przesyłce w sposób określony w art. 44 § 1 K.p.a. W ramach podjętych czynności wyjaśniających ustalono, że doręczyciel zawiadomienie o przesyłce umieścił na stoliku wewnątrz budynku przy jego wejściu, bowiem w obiekcie tym nie ma skrzynki oddawczej.

W ocenie Kolegium w świetle ustalonego stanu faktycznego decyzja Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z 1 sierpnia 2013 r. została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w trybie art. 44 K.p.a., czyli po 14 dniach od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Przy tym Kolegium jako datę upływu terminu czternastodniowego wskazało dzień 19 sierpnia 2013 r., W konsekwencji - według organu odwoławczego - decyzja organu I instancji została wprowadzona do obrotu prawnego w dniu 19 sierpnia 2013 r. i od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Dopiero z tym dniem decyzja weszła do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne i od tej daty strona skarżąca mogła wnieść od niej odwołanie.

W ocenie organu strona sporządziła i wniosła w dniu 14 sierpnia 2013 r. odwołanie od niedoręczonej skutecznie pełnomocnikowi wydanej w sprawie decyzji. Termin do wniesienia odwołania przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało ono doręczone stronie. Równoczesne doręczenie decyzji stronie, obok doręczenia jej ustanowionemu pełnomocnikowi, jest doręczeniem informacji o jej wydaniu ale nie wywołuje skutków prawnych i nie otwiera biegu terminu do jej zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt lI OSK 1589/08). Jeżeli zaś organ administracji, jak w niniejszej sprawie, doręczył pismo zarówno pełnomocnikowi, jak i stronie postępowania, w różnym czasie, datą doręczenia będzie data doręczenie pisma pełnomocnikowi.

Organ odwoławczy podniósł, że według orzecznictwa sądów administracyjnych wydanie decyzji przez organ odwoławczy wskutek przedwczesnego rozpatrzenia środka zaskarżenia jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony i jako takie stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Zdaniem Kolegium w badanej sprawie odwołanie złożone przez A. B. jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych bowiem niedopuszczalne jest wniesienie odwołania przed terminem doręczenia jej pełnomocnikowi, czyli przed rozpoczęciem biegu terminu do jego składania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. B. wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając:

1/ naruszenie art. 134 w związku z art. 127 § 2, art. 129 § 1 i 2 oraz art. 28 K.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy zostało ono skutecznie, zgodnie z przepisami K.p.a. złożone przez skarżącą, jako stronę postępowania, z dochowaniem 14-dniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie;

2/ art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że niedopuszczalne jest odwołanie złożone w terminie przez skarżącą jako stronę, w imieniu własnym ponieważ zostało wniesione przed terminem doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącej, a tym samym zakwalifikowanie uchybienia organu polegającego na nieprawidłowym doręczeniu wydanej decyzji, jako przyczyny do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, co podważa zaufanie do działania organów administracji publicznej;

3/ art. 40 § 2 w związku z art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że ustanowienie przez skarżącą pełnomocnika w postępowaniu pozbawia ją statusu strony i w konsekwencji niedopuszczalne jest złożenie przez skarżącą odwołania od skierowanej do niej decyzji, podczas gdy zgodnie z art. art. 40 § 2 K.p.a. doręczenie dokonywane są pełnomocnikowi strony;

4/ art. 40 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja organu I instancji, doręczona skarżącej a nie jej pełnomocnikowi, nie weszła do obrotu prawnego, podczas gdy decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej doręczenia stronie postępowania i w tym momencie wiąże organ, który ją wydał.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że odwołanie złożyła z zachowaniem 14-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie. Okoliczność, że w dniu gdy skarżąca otrzymała decyzję organu (6 sierpnia 2013 r.), pełnomocnikowi skarżącej nie została jeszcze ona doręczona, nie ma wpływu na uprawnienie strony do wniesienia odwołania od skierowanej do niej decyzji. Decyzja z chwilą doręczenia jej skarżącej weszła do obrotu prawnego i złożone od niej odwołanie nie było przedwczesne. Skarżąca wyjaśniła, że z obawy, ze organ nie doręczy decyzji pełnomocnikowi niezwłocznie złożyła odwołanie.

Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowe, w którym wyrażono stanowisko, że zasada, w myśl której termin do wniesienia środka zaskarżenia liczy się od daty doręczenia aktu pełnomocnikowi została ustalona w interesie stron postępowania i nie może być interpretowana i wykorzystywana na niekorzyść uczestników postępowania. Ponadto trudno kwalifikować uchybienie polegające na braku prawidłowego doręczenia wydanej decyzji jako przyczynę do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy konsekwencje tej nieprawidłowości zostały zniwelowane, gdyż mimo nieprawidłowości w doręczeniu, wniesiono od niej odwołanie w przewidzianym ustawowo terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało odwołanie złożone przez A. B. za niedopuszczalne. W opinii organu, termin do wniesienia odwołania przez stronę, za którą działa pełnomocnik rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby zostało ono wcześniej doręczone stronie – i tylko w okresie biegu tego terminu może być skutecznie złożone odwołanie. Wcześniejsze doręczenie decyzji stronie, obok późniejszego doręczenia jej pełnomocnikowi, jest doręczeniem informacji o jej wydaniu, nie wywołuje skutków prawnych, w szczególności nie powoduje wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego i w związku z tym nie otwiera biegu terminu do jej zaskarżenia. Innymi słowy, odwołanie złożone po doręczeniu decyzji stronie, ale przed doręczeniem pełnomocnikowi zostało złożone przedwcześnie.

Z kolei A. B. stoi na stanowisku, że z chwilą doręczenia jej decyzji, decyzja ta weszła do obrotu prawnego i złożone od niej odwołanie nie było przedwczesne.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem dopuszczalności odwołania od decyzji doręczonej bezpośrednio stronie, z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć wyrażoną w art. 40 § 2 K.p.a. zasadę, w myśl której jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, że przepisy K.p.a. dotyczące instytucji doręczenia stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organy administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Skoro przepisy te mają charakter gwarancyjny, to nie mogą być one interpretowane na szkodę strony postępowania, w szczególności kiedy ta podejmuje starania mające zapewnić jej prawo do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., II GSK 3/08, SIP Lex nr 468732; wyrok NSA z 6 listopada 2008 r., II GSK 436/08, SIP Lex nr 526198; wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r., II GSK 887/08, SIP Lex nr 535782; wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II OSK 1817/11, SIP Lex nr 1298498).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r. (II GSK 1937/11, LEX nr 1341518) doręczenie decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia. Fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 K.p.a., to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest mającym wpływ na wynik sprawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w powołanym wcześniej orzeczeniu NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., II OSK 1817/11, że jeśli rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostanie doręczone stronie, nawet nieprawidłowo z naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a., to nie można twierdzić, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie takie weszło do obrotu prawnego i może być zaskarżone (o ile podlega zaskarżeniu). Decyzja rozpoczyna zatem swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który je wydał. Wynika to wprost z art. 110 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Sąd podziela formułowany w orzecznictwie pogląd o niedopuszczalności zaskarżenia decyzji, która nie została wprowadzona do obrotu prawnego. Jednakże w ocenie Sądu przepisy K.p.a. nie dają podstawy do przyjmowania, że decyzja organu administracji publicznej doręczona stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika nie wywołuje żadnych skutków prawnych, a w szczególności, że tak doręczona decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego jest ściśle związane ze skutkiem doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art. 110 K.p.a.), który to skutek polega na związaniu organu wydaną decyzją. Związanie to wynika nie tyle z samego, służebnego w istocie rzeczy, aktu ogłoszenia lub doręczenia decyzji, lecz przede wszystkim z tego, że treść decyzji została stronie zakomunikowana, a więc doszła do jej wiadomości faktycznie lub na skutek fikcji prawnej doręczenia, w przypadku doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. i niepodjęcia przesyłki w terminie. Dojście treści decyzji do wiadomości strony na skutek doręczenia jest całkowicie oderwane od tego czy doręczenie zostało dokonane z zachowaniem przepisów o doręczeniach. W związku z tym związanie organu decyzją, a co za tym idzie także wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego, nie jest uzależnione od zachowania przepisów o doręczeniach, lecz uzależnione jest od tego, czy na skutek doręczenia decyzja została stronie zakomunikowana.

Strona, której decyzję doręczono z pominięciem pełnomocnika, może złożyć odwołanie od tej decyzji, skoro decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. Termin do złożenia odwołania od decyzji wynosi – zgodnie z art. 129 § 1 K.p.a - 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Ściślej rzecz ujmując termin ten biegnie od dnia prawidłowego doręczenia decyzji, to jest z zachowaniem reguł wyznaczonych przepisami postępowania. Jeżeli strona ma ustanowionego pełnomocnika, początek biegu terminu do złożenia odwołania wyznacza dzień doręczenia decyzji pełnomocnikowi, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. Nie oznacza to jednak, że odwołanie może być złożone tylko w okresie od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi do dnia upływu czternastodniowego terminu. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 129 § 2 K.p.a. dotyczy terminu, w którym można złożyć odwołanie od decyzji, a nie okresu, w którym można złożyć takie odwołanie. Termin do złożenia odwołania od decyzji należy do terminów procesowych, mających charakter terminów końcowych (dies ad quem). Skutek prawny, polegający na zamknięciu możliwości złożenia odwołania, związany jest z upływem tego terminu. Odwołanie może być zatem złożone także przed dniem, od którego liczy się bieg terminu do złożenia odwołania, o ile istnieje przedmiot odwołania w postaci decyzji wprowadzonej do obrotu.

Należy podkreślić, że przewidziany w art. 40 § 2 K.p.a. obowiązek doręczenia postanowienia pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany na niekorzyść uczestników postępowania. Skoro przepisy między innymi art. 40 § 2 K.p.a. mają charakter gwarancyjny w szczególności dla strony postępowania, to w kontekście oceny ich naruszenia istotne znaczenie każdorazowo ma stan faktyczny sprawy. Innymi słowy, należy ocenić zawsze, czy fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji obok pełnomocnika, także samej stronie, nie pociągnął za sobą negatywnych dla niej skutków (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2013 r., II GSK 1937/11, SIP LEX nr 1341518).

W niniejszej sprawie decyzja wydana przez organ I instancji została doręczona A. B. w dniu 6 sierpnia 2013 r., o czym świadczy adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (nieponumerowanym, wpiętym do akt administracyjnych za decyzją). Odwołanie od tej decyzji wniosła w dniu 14 sierpnia 2013 r. A. B., a nie jej pełnomocnik.

Zdaniem Sądu, nie można zarzucić skarżącej, że działała w tej sytuacji wadliwie. Zastosowała się wszakże do pouczenia zawartego w przesłanej jej bezpośrednio decyzji i wniosła odwołanie przed upływem ustawowego terminu. Działała zatem w usprawiedliwionym zaufaniu do organów administracji publicznej. Słuszne jest stanowisko A. B. zawarte w uzasadnieniu skargi, że okoliczność, iż w dniu gdy skarżąca otrzymała decyzję organu (6 sierpnia 2013 r.), pełnomocnikowi skarżącej nie została jeszcze ona doręczona, nie ma wpływu na uprawnienie strony do wniesienia odwołania od skierowanej do niej decyzji.

Wprawdzie doręczenie postanowienia bezpośrednio stronie nastąpiło na skutek błędnego działania organu I instancji, naruszającego art. 40 § 2 K.p.a., jednak strona postępowania nie powinna być obciążona skutkami błędnego działania organu, skoro określony w art. 40 § 2 K.p.a. obowiązek doręczenia postanowienia pełnomocnikowi i liczenie terminu do wniesienia odwołania od daty doręczenia pełnomocnikowi został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany na niekorzyść uczestników postępowania. Pominięcie powyższych okoliczności przez organ odwoławczy stanowiło naruszenie przepisów nakładających na organy obowiązek pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, należytego i wyczerpującego udzielania stronom informacji, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 8 i 9 K.p.a.) a także przepisu art. 112 K.p.a., stanowiącego gwarancję ochrony strony przed skutkami błędnego pouczenia jej co do prawa odwołania.

W rezultacie na skutek naruszenia omówionych wyżej przepisów K.p.a., prowadzącego do nieprawidłowego stwierdzenia, że odwołanie było przedwczesne i w związku z tym niedopuszczalne, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 K.p.a.

Powyższe naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem w efekcie doprowadziły do formalnego zakończenia postępowania, bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącą. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).

Skutkiem uchylenia zaskarżonego postanowienia jest powrót sprawy do etapu postępowania przed organem odwoławczym. Kierując się przedstawioną oceną prawną sądu organ powinien rozważyć, czy zasadne jest zastosowanie w sprawie art. 134 K.p.a., czy – w braku podstaw do uznania odwołania za niedopuszczalne –należy rozpoznać odwołanie merytorycznie.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).