Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1913/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par.1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 162 par.1, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 grudnia 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1884/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 17.06.2010r. sygn. akt II SA/Bk 161/10 oddalił skargę A. J. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...].01.2010r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia [...] października 2009 r. nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] czerwca 1986 r. nr [...] wydanej na rzecz L. i W. B. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego murowanego, piętrowego z garażem w podpiwniczeniu o pow. całkowitej 219,60 m2 i kubaturze 742 m3 na działce położonej w Białymstoku przy ul. [...], nr ewid. [...], w części punktu drugiego dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego.

W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia [...].06.1986 r. nr [...] udzielono L. i W. B. pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego, murowanego, piętrowego z garażem w podpiwniczeniu o pow. całkowitej 219,60 m2 i kubaturze 742 m3 na działce położonej w Białymstoku przy ul. [...] nr ewid. gr. [...]. Decyzja ta zawierała zobowiązanie inwestora do rozbiórki starego budynku mieszkalnego położonego w granicach nieruchomości, na której była prowadzona inwestycja. Obowiązek rozbiórki miał być wykonany przed oddaniem do użytkowania nowowybudowanego budynku. W związku z faktem, iż obowiązek rozbiórki wynikający z przedmiotowej decyzji nie został wykonany, organ l instancji wszczął na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2002 r. nr [...] postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania jego wykonania. Prezydent Miasta Białegostoku postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. umorzył postępowanie egzekucyjne uwzględniając fakt oddania budynku mieszkalnego do użytkowania w pełnym zakresie w dniu [...].05.1992 r. oraz zmianę przepisów dotyczących warunków technicznych, m.in. w ten sposób, że nie określają one już odległości między budynkami na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej.

W dniu 10.02.2009 r. L. B. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...].06.1986 r. nr [...] w zakresie punktu dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego. W swoim wniosku strona podniosła, iż zostały zmienione przepisy budowlane i w związku z tym zasadne jest ustalenie, że doszło do wygaśnięcia decyzji w zakresie nałożonego obowiązku. Ponadto L. B. podkreśliła, iż stan budynku jest stosunkowo dobry i może on nadal pełnić funkcje mieszkaniowe. W dniu [...].05.2009 r., Prezydent Miasta Białegostoku wydał decyzję, w której stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].06.1986 r. we wnioskowanym zakresie.

Z powyższą decyzją nie zgodził się A. J., który złożył odwołanie do Wojewody Podlaskiego. Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...].07.2009 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku i przekazał sprawę celem ponownego rozpatrzenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji wezwał L. B. do określenia swojego interesu prawnego jako strony w przedmiotowym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie L. B. wskazała, że ,,zapis o rozbiórce domu w pozwoleniu na budowę z roku 1986 podyktowany był bliską odległością nowobudowanego budynku i został w późniejszym okresie uchylony". W dalszej kolejności wyjaśniła, iż kiedy nowobudowany dom był zgłoszony do użytkowania, spełniał wszystkie warunki, aby zostać dopuszczonym do eksploatacji. W chwili obecnej jego położenie nie wpływa na sposób użytkowania sąsiednich budynków, natomiast prowadzone postępowanie od kilkunastu lat nie pozwala na remont budynku drewnianego, którego stan techniczny ulega pogorszeniu. Jako swój interes L. B. wskazała na fakt, iż przedmiotowy budynek planuje adaptować na gabinet lekarski wnuczki. Ponadto, z uwagi na stan zdrowia dziecka - 1,5 rocznej Niny z zespołem Downa, mogłaby lepiej otoczyć opieką Ninę, która tej opieki potrzebuje. Do swoich wyjaśnień L. B. dołączyła kopię umowy z dnia [...].12.1965 r., z której wynika, że w razie potrzeby budowy jakichkolwiek budynków lub naprawy kupionego domu, M. i W. J. nie będą stawiali żadnego sprzeciwu.

Prezydent Miasta Białegostoku w dniu [...].10.2009 r. wydał decyzję, w której stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].06.1986 r. w zakresie punktu dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego.

A. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się uchylenia skarżonej decyzji i umorzenia postępowania l instancji bądź alternatywnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów. Skarżący podniósł, iż jedyny argument organu l instancji sprowadza się do ustalenia, iż wnioskodawczyni przedmiotowy budynek pragnie adaptować na gabinet przyjęć dla wnuczki. W odwołaniu podkreślono, iż są to okoliczności wyłącznie o charakterze osobistym, które nie dotyczą bezpośrednio wnioskodawczyni. Wskazano również, iż kserokopia dokumentu dołączonego do akt sprawy przez wnioskodawczynię (umowa z dnia 23.12.1965 r.), jako niepotwierdzona za zgodność, nie może aspirować do miana dokumentu w rozumieniu art. 76 § 1 kpa.

Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...].01.2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 § 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w sprawie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości rozbiórki starego budynku mieszkalnego uzasadniająca wygaśnięcie decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. W tym przypadku bezprzedmiotowość decyzji w zakresie nałożonego obowiązku wynika ze zmiany w stanie prawnego, tj. zmiany rozporządzenia z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.), w oparciu o które została wydana decyzja z dnia [...].06.1986 r. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. nr 75, poz. 690 ) nie określa odległości między budynkami na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej. Zdaniem organu odwoławczego zmiana regulacji prawnej, która w pierwotnym brzmieniu wymuszała konieczność rozbiórki starego budynku ze względu na obowiązek zachowania odległości przeciwpożarowych na własnej działce jednorodzinnej, czyni bezprzedmiotowym ten nakaz. Nadto, organ odwoławczy podniósł, że wobec udzielenia pozwolenia na użytkowanie, brak jest podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie przedmiotowej rozbiórki, co również spełnia przesłankę bezprzedmiotowości decyzji. Organ wskazał również, że pismem z dnia [...].05.1992 r. Prezydent Miasta Białegostoku potwierdził fakt zawiadomienia o oddaniu inwestycji do użytku, które co do zasady decydowało o zakończeniu procesu budowlanego na podstawie wówczas obowiązujących przepisów budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniono, iż to organ ocenia na podstawie materiału dowodowego czy strona ma interes w sprawie. Organ odwoławczy nie zgodził się, iż wskazane przez L. B. okoliczności są okolicznościami wyłącznie o charakterze osobistym. Przede wszystkim wskazano na argument wymieniony przez wnioskodawczynię, dotyczący zagrożenia związanego z zastosowaniem środków egzekucyjnych. Zgodzono się natomiast z tym, że kserokopia dokumentu dołączonego do akt sprawy przez wnioskodawczynię z dnia 23.12.1965 r., jako niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, nie może aspirować do miana dokumentu w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Jednak w ocenie organu, wskazany dowód nie miał istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Od powyższej decyzji skargę do sądu administracyjnego wywiódł A. J., w której zarzucił naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez przyjęcie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...].06.1986 r. w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego leży w interesie strony, ze względu na "zagrożenie związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych". Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 80 kpa poprzez nieustosunkowanie się do zebranych w toku postępowania dowodów i niewskazanie, które z nich i w jakim zakresie uznano za wiarygodne i mające znaczenie w sprawie, a którym waloru takiego odmówiono. Wskazując na powyższe naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, alternatywnie wniósł o uchylenie obu decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji, rozpatrując skargę na powyższą decyzję uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że zgodnie z przepisem art. 162 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Sąd I instancji stwierdził, że obowiązek rozbiórki został ustanowiony w decyzji, jako warunek wykonywania robót budowlanych określonych w pozwoleniu na budowę, z uzasadnieniem, że do rozbiórki starego domu na działce zobowiązano ze względu na brak zachowanych warunków technicznych w stosunku do nowoprojektowanego domku, na który wydano pozwolenie na budowę. W dacie wydania decyzji z 1986 r. wymóg zachowania odległości na własnej działce w zabudowie jednorodzinnej wynikał z obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.). Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 t. (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) nie określa odległości między budynkami na działce w zabudowie jednorodzinnej. W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji, organy zasadnie oceniły, iż zmiana regulacji prawnej, która pierwotnie nakazywała rozbiórkę starego obiektu, ze względu na obowiązek zachowania odległości przeciwpożarowych na własnej działce jednorodzinnej, spowodowała bezprzedmiotowość nakazu rozbiórki.

Prawidłowe jest również, zdaniem Sądu I instancji, stanowisko organów, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony, co oznacza iż spełniona jest druga przesłanka warunkująca wydanie decyzji o wygaśnięciu nakazu rozbiórki obiektu. Zainteresowana, określając swój interes wskazała na fakt, że przedmiotowy budynek drewniany, po przeprowadzeniu remontu, planuje adaptować na gabinet lekarski dla członka swojej rodziny. Nie można nie brać też pod uwagę faktu, iż zawarty w decyzji o pozwoleniu na budowę warunek w postaci rozbiórki starego budynku nie jest sankcją z powodu popełnionej samowoli budowlanej, ani też innego naruszenia prawa przez zainteresowaną. W sytuacji, gdy zmienione zostały przepisy dotyczące usytuowania budynków na działce jednorodzinnej, egzekwowanie postanowienia o rozbiórce budynku stanowiłoby nadmierną ingerencję w wykonywanie własności z naruszeniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 2 Konstytucji RP). Z tego względu należy uznać, iż zamieszczony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez przyjęcie, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony ze względu na "zagrożenie związane z zastosowaniem środków egzekucyjnych" jest zarzutem bezzasadnym. Interesem strony, godnym ochrony i przemawiającym za wygaszeniem decyzji o rozbiórce, jest pełne wykonywanie uprawnień właścicielskich w sytuacji, gdy odpadły ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, wynikające z poprzednio obowiązujących przepisów regulujących usytuowanie budynków na działce.

W ocenie Sądu I instancji nieuzasadniony jest także nieudokumentowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisu art. 80 kpa. Zdaniem Sądu, organy zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu oraz zgromadził materiał dowodowy niezbędny do podjęcia ostatecznej decyzji. Organy przyznały skarżącemu status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o wygaśnięciu nakazu rozbiórki, nie przeprowadzając szerszej analizy, w jaki sposób decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczy interesu prawnego skarżącego. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż korzystanie przez zainteresowaną z budynku, który miał być przedmiotem nakazanej rozbiórki, powoduje zakłócenia w korzystaniu przez skarżącego z jego własnego budynku położonego w pobliżu. Okoliczność ta jednak – zdaniem Sądu – nie uprawniała skarżącego do żądania wykonania rozbiórki nakazanej w decyzji z dnia [...].06.1986r.

Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku został w całości zaskarżony przez A. J.. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 173 §1 pkt 2 i art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, naruszono art. 162 § 1 pkt 1 kpa, poprzez przyjęcie, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...].06.1986 r. znak: [...] wydanej na rzecz L. i W. B. zam. w Białymstoku ul. [...], w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, leży w interesie strony. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 77 kpa, poprzez oparcie się w przeprowadzonej ocenie na nie zebranym wyczerpująco materiale dowodowym, w zakresie dotyczącym uprawdopodobnienia "interesu strony" w sprawie. Ponadto, zdaniem skarżącego, naruszono art. 80 kpa, poprzez nie ustosunkowanie się do zebranych w toku postępowania dowodów i nie wskazanie, które z nich i w jakim zakresie uznano za wiarygodne i mające znaczenie w sprawie, a którym waloru takiego odmówiono. W konsekwencji, w oparciu o art. 185 § 1 ppsa, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w zaskarżonym wyroku nie wspomina się, co koresponduje z ustaleniami dowodowymi w sprawie, o tym, iż po adaptacji gabinet ten przeznaczony będzie dla wnuczki zainteresowanej K. W., która ukończyła specjalizację lekarza psychiatry i zamierza otworzyć swój gabinet. Ustalenia te wskazują na okoliczności o charakterze jednoznacznie osobistym, nie dotyczącym bezpośrednio wnioskodawczyni. W kontekście ich niezweryfikowania dowodowego, ustalenia te nie zasługiwały, w ocenie skarżącego, na uwzględnienie i jako takie zostały zakwestionowane. W tym stanie rzeczy uprawdopodobnionym jest zarzut naruszenia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż wygaśnięcie decyzji z dnia [...].06.1986 r. znak: [...] wydanej na rzecz L. i W. B., w zakresie dotyczącym nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, leży w interesie strony.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów; skarżący wyjaśnił, iż nie doszło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w zakresie dotyczącym uprawdopodobnienia "interesu strony" w sprawie. Możliwym przecież było uzupełniające dowiedzenie, poprzez chociażby zobowiązanie zainteresowanej, do przedłożenia w sprawie dokumentów, np. odzwierciedlających rzeczywiste starania w zakresie przeprowadzenia remontu budynku drewnianego lub potwierdzających ukończenie studiów przez jej wnuczkę. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji nie ustosunkował się do zebranych w toku postępowania dowodów i nie wskazał, które z nich i w jakim zakresie uznał za wiarygodne i mające znaczenie w sprawie, a którym waloru takiego odmówił. W szczególności, Sąd ten nie określił, dlaczego odmówił waloru wiarygodności relacjom skarżącego, zwłaszcza w zakresie ustalenia, czy zainteresowana wykonując swoje uprawnienia właścicielskie "przedmiotowy budynek drewniany, po przeprowadzeniu remontu, planuje adoptować na gabinet lekarski dla członka swojej rodziny".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Mając na uwadze fakt, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. Tak więc, dokonując kontroli, Sąd ten nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W niniejszej sprawie, zarzuty skargi kasacyjnej sformułowano mało precyzyjnie. Jako podstawę skargi wskazano art. 173 § 1 pkt 2 ppsa, gdy tymczasem § 1 tego przepisu nie dzieli się na punkty. Jako drugą podstawę wskazano art. 174 ppsa, bez doprecyzowania punktu, z tym, że w dalszych wywodach wskazuje się, iż chodzi o naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W tych ramach skarżący kasacyjnie wymienia naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, art. 77 kpa oraz art. 80 kpa, bez wskazania, które przepisy ppsa naruszył Sąd I instancji. W odniesieniu do powyższego przypomnieć należy, że sądy administracyjne nie stosują przepisów kpa, a jedynie kontrolują, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy postępowania administracyjnego; zatem prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjne powinna wskazywać te przepisy ppsa, które Sąd I instancji naruszył. Zauważyć też należy, iż błędne jest stanowisko skarżącego, iż przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa jest przepisem prawa procesowego. Jak wynika z utrwalonych poglądów orzecznictwa NSA, dla określenia charakteru prawnego danego przepisu nie jest istotne w jakim akcie normatywnym przepis ten jest zamieszczony, ale decyduje jego treść i cel. Przepisami prawnomaterialnymi są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki administracyjnoprawne (określają zachowanie podmiotów) oraz roszczenia wynikające z tych stosunków (nakładają obowiązki i przyznają prawa lub uprawnienia). Przepisami procesowymi są zaś normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających z norm materialnoprawnych (zob. wyrok NSA z 17.02.2005 r., sygn. akt OSK 1735/04, LEX nr 165775 oraz wyrok NSA z 15.09.2010 r., sygn. akt II OSK 1446/09, cbois.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, NSA jest zdania, że art. 162 § 1 pkt 1 kpa jest przepisem prawa materialnego, gdyż określa generalne skutki administracyjnoprawne stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie (zob. A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 162 – LEX). Ponieważ jednak z motywów skargi można odczytać, iż skarżący zarzuca w istocie błędne zastosowanie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, wobec tego NSA uznając zarzut za dotyczący naruszenia prawa materialnego, ustosunkuje się do niego (zob. uchwała NSA z 26.10.2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010/1/1, Glosa 2009/4/138, ZNSA 2009/6/94).

Niezależnie od powyższej uwagi NSA stwierdza, że naruszenia wszystkich wymienionych przepisów kpa skarżący kasacyjnie wiąże z uznaniem przez Sąd I instancji, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...].06.1986 r. nr [...] wydanej na rzecz L. i W. B. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego murowanego, piętrowego z garażem w podpiwniczeniu o pow. całkowitej 219,60 m2 i kubaturze 742 m3 na działce położonej w Białymstoku przy ul. [...], nr ewid. [...], w części punktu drugiego dotyczącego rozbiórki budynku drewnianego mieszkalnego, leży w interesie L. B.. Innymi słowy, zarzuty naruszenia wskazanych przepisów kpa przez organ odwoławczy sprowadzają się do wadliwego określenia interesu strony - L. B. w sprawie z jej wniosku o wygaśnięcie ww. decyzji z dnia [...].06.1986 r. To wadliwe określenie interesu strony polega na uznaniu, iż spełniona została przesłanka wymieniona w art. 162 § 1 pkt 1 kpa in fine, (tj. iż stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji leży w interesie strony), przy czym, konkluzję tę oparto się na niepełnym materiale dowodowym (naruszenie art. 77 kpa) oraz nieprawidłowo przeprowadzonej ocenie dowodów (naruszenie art. 80 kpa).

Działając zgodnie z zasadą związania NSA granicami skargi kasacyjnej, orzekający NSA rozważy, czy Sąd I instancji w sposób prawidłowy skontrolował zaskarżoną decyzję w przedmiocie wygaśnięcia decyzji (z dnia 0[...].06.1986 r.) pod kątem spełnienia przesłanki dodatkowej – obok bezprzedmiotowości decyzji z 0[...].06.1986 r. – w postaci występowania interesu strony, określonej w art. 162 § 1 pkt 1 kpa in fine (odnośnie interpretacji art. 162 § 1 pkt 1 kpa zob. wyrok WSA w Lublinie z 23.09.2010 r., sygn. akt III SA/Lu 132/10, LEX nr 757032).

NSA zauważa, iż prawo współwłasności L. B. przedmiotowego budynku jest w niniejszej sprawie bezsporne, nadto potwierdza, iż zamiar wykorzystania przedmiotowego budynku na potrzeby zawodowe członka rodziny wynika z pisma wnioskodawczyni z dnia 14.09.2009 r. (k-42 akt administracyjnych A. II. 7353/78/09). W tym kontekście NSA stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo rozpatrzył kwestię spełnienia w kontrolowanym postępowaniu przesłanki wskazanej w art. 162 § 1 pkt 1 kpa in fine, warunkującej wydanie decyzji o wygaśnięciu nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. WSA w Białymstoku trafnie uznał za wystarczające, wskazanie przez wnioskodawczynię – współwłaścicielkę przedmiotowego obiektu, iż zamierza ona zaadoptować budynek na gabinet lekarski dla swojej wnuczki. Sąd I instancji powołał się przy tym słusznie na konstytucyjną zasadę ochrony własności unormowaną w art. 21 Konstytucji RP, która chroni dążenia do zachowania przedmiotu własności i wykonywanie uprawnień właścicielskich. NSA jest zdania, iż taka deklaracja współwłaściciela budynku jest wystarczającą przesłanką uznania, iż strona ma interes prawny w wygaśnięciu decyzji, która nakazuje jego rozbiórkę.

NSA nie zgadza się tym samym ze stanowiskiem skarżącego, iż powyższa deklaracja wskazuje na okoliczności o charakterze jednoznacznie osobistym, nie dotyczącym bezpośrednio wnioskodawczyni," co stanowi przeszkodę w uznaniu, iż spełniona została przesłanka określona w art. 162 § 1 pkt 1 kpa. W doktrynie wskazuje się, że interes prawny ma charakter osobisty, własny i indywidualny, tj., iż przypisany być może tylko do zindywidualizowanego podmiotu i nie może być w żaden sposób odstępowany (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer 2006r., wyd. II, s. 271-272). Zauważyć należy, że interes prawny oparty jest na normie prawa materialnego, przy czym nie musi to być norma prawa administracyjnego, bardzo często interes ten wynika z normy prawa cywilnego, np. z prawa własności. Wystarczy, jeżeli skutki wywodzone z tego interesu będą wywołane w obrębie tej gałęzi prawa, tj. prawa administracyjnego. I właśnie taka sytuacja, jak wskazana ostatnio, występuje w niniejszej sprawie administracyjnej. Wydaje się, że skarżący nie uwzględnił, iż interes strony wywodzi się z przysługującego jej prawa własności, a tylko jego skutki ujawniają się w sferze prawa administracyjnego.

W związku z cywilistycznym źródłem interesu strony w ww. postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę, należy przypomnieć, iż w obowiązującym de lege lata polskim systemie prawnym treść prawa własności w podstawowym zarysie uregulowano normą art. 140 k.c. W ww. przepisie wymieniono dwa typy uprawnień właściciela: uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Podkreślić przy tym należy, iż zarówno prawo do korzystania z rzeczy, jak i prawo rozporządzania własnością kreuje osobisty, własny i indywidualny interes strony.

Odnosząc uwagi dotyczące interesu prawnego do okoliczności rozpoznawanej sprawy, NSA jest zdania, że pozostawienie na terenie swojej działki budynku drewnianego mieszkalnego, który skarżąca chce udostępnić wnuczce, mieści się w zakresie uprawnień właścicielskich L. B., stanowiąc o jej interesie prawnym (w ujęciu cywilistycznym), którego skutki sięgają sfery prawa administracyjnego. Nie bez znaczenia przy tym jest porządek prawny de lege lata. Skoro przepisy prawa budowlanego nie nakładają żadnych rygorów odnośnie odległości między budynkami na działce jednorodzinnej, to nie ma podstaw by jakiekolwiek obowiązki w tym zakresie na właściciela nakładać. Zgodzić się zatem należy z konkluzją Sądu i instancji, że interesem strony, godnym ochrony i przemawiającym za wygaszeniem decyzji o rozbiórce, jest pełne wykonywanie uprawnień właścicielskich w sytuacji, gdy odpadły ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, wynikające z poprzednio obowiązujących przepisów regulujących usytuowanie budynków na działce.

Wobec uznania przez Sąd I instancji, iż organy miały wystarczające podstawy do oceny interesu prawnego strony przedmiotowego postępowania administracyjnego i oceny tej dokonały w sposób właściwy, zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez organy art. 77 i art. 80 kpa, których to naruszeń Sąd I instancji – według skarżącego - nie zauważył, NSA uznaje za nietrafne. Skarżący nie wskazał, jakim przepisom postępowania uchybił Sąd I instancji, i w związku z tym nie wyjaśnił, jaki istotny wpływ tego typu uchybienie mogło mieć na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy uznano, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ppsa.