Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 372/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 127  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Pismem z [...] marca 2010 r. G.Z. (dalej jako skarżąca), zgłosiła Prezesowi Sądu Apelacyjnego w [...] zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, powołując się na trzyletni okres zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego.

Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], na podstawie art. 66 ust. 4 i art. 70 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157), odmówił skarżącej zgody na przystąpienie do egzaminu sędziowskiego kończącego aplikację sądową rozpoczętą przed [...] stycznia 2008 r., który odbędzie się we wrześniu 2010 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podał, że do egzaminu sędziowskiego kończącego aplikację sądową rozpoczętą przed [...] stycznia 2008 r. mogą przystąpić ci asystenci sędziów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, to jest 4 marca 2009 r. byli zatrudnieni na stanowisku asystenta sędziego, zaś okres zatrudnienia wynosił w tej dacie co najmniej 3 lata.

Skarżąca na dzień 4 marca 2009 r. nie spełniała wymogu 3 letniego stażu pracy jako asystenta sędziego, albowiem pracę w tym charakterze rozpoczęła [...] stycznia 2007 r.

Skarżąca od powyższej decyzji, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, odwołała się, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i dopuszczenie jej do egzaminu sędziowskiego, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 8 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez odmowę dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego z powołaniem na brak spełnienia przesłanki trzech lat zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego w dacie wejścia w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w sytuacji, w której organ uprzednio, pismem z [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...], oficjalnie udzielił skarżącej informacji o praktyce stosowania prawa w postaci uprawnienia do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego osoby zatrudnionej "na stanowisku asystenta sędziego w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 4 marca 2009 r.), która do dnia zgłoszenia prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiaru przystąpienia do egzaminu – zajmowała to stanowisko co najmniej przez okres 3 lat" i tym samym wywołał uzasadnione zaufanie odnośnie zastosowania takiego stanowiska wobec skarżącej, która to odmowa dopuszczenia do egzaminu stoi w sprzeczności z zasadą zaufania i konstytucyjną zasadą państwa prawa;

2. naruszenie art. 66 ust. 4 zd. 1 i 2 ustawy o KSSiP w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 65 art. 1 Konstytucji RP, poprzez odmienne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej przy jednoczesnym pozytywnym rozpatrzeniu przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w 2009 r. wniosku asystenta sędziego, który podobnie jak skarżąca spełnił warunek 3 – letniego stażu pracy na stanowisku asystenta sędziego po dniu wejścia w życie ustawy o KSSiP (tj. po 4 marca 2009 r.) i tym samym naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), w zakresie konstytucyjnej swobody wyboru zawodu (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP), które to nierówne traktowanie analogicznych sytuacji uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 802/08, publ. www.nsa.gov.pl Baza orzeczeń);

3. naruszenie art. 2 i 87 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, jako podstawę rozstrzygnięcia, "aktualnego stanowiska Departamentu Legislacyjno – Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości", który to Departament nie został powołany przez ustawodawcę do interpretowania prawa dla organu administracyjnego jakim jest w niniejszej sprawie Prezes Sądu Apelacyjnego, który samodzielnie, zgodnie z art. 66 ust. 4 ustawy o KSSiP w zw. z art. 104 § 1 kpa (a nie np. w procedurze z art. 106 § 1 kpa), podejmuje decyzję o dopuszczeniu asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego, w sytuacji, w której oparcie decyzji na piśmie departamentu Ministerstwa Sprawiedliwości narusza zamknięty katalog źródeł prawa mogących stanowić podstawę decyzji i zarazem, zgodnie ze stanowiskiem zajętym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 474/09, publ. www.nsa.gov.pl Baza orzeczeń) także konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego;

4. naruszenie art. 66 ust. 4 ustawy o KSSiP, poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż warunkiem dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego w oparciu o ten przepis jest spełnienie wymogu trzech lat pracy na stanowisku asystenta sędziego do 4 marca 2009 r., skoro wymóg taki nie wynika z gramatycznej wykładni tego przepisu, a okoliczność, iż zdobywanie przez asystenta sędziego kwalifikacji do wykonywania zawodów prawniczych takich jak radca prawny (art. 25 ust. 4 lit. a ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65) lub adwokat (art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), "podlega ochronie konstytucyjnej w ramach wolności wyboru i wykonywania zawodu ujętej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06) i że ustawodawca konstytucyjny poddał wykonywanie zawodu ochronie jako "wolność" oznacza, iż wszelkie ograniczenia ustawowe wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP muszą być interpretowane ściśle" – (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 802/08, publ. www.nsa.gov.pl Baza orzeczeń);

5. naruszenie art. 60 Konstytucji i tym samym ograniczenie równego dostępu do służby publicznej, w postaci stanowisk, przy których wymagane jest zdanie egzaminu sędziowskiego (np. zawód referendarza – art. 149 § 1 pkt 5 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), poprzez odmowę dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego skarżącej, w sytuacji, w której w roku 2009 Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] dopuścił do egzaminu sędziowskiego asystenta sędziego, który znajdował się w analogicznej sytuacji jak skarżąca;

6. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 65 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o adwokaturze, wobec niedopuszczenia skarżącej do egzaminu sędziowskiego, który wraz z przesłanką trzech lat zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego jest warunkiem uzyskania wpisu na listę adwokatów, w sytuacji w której w roku 2009 Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] dopuścił do egzaminu sędziowskiego asystenta sędziego, który znajdował się w analogicznej sytuacji jak skarżąca;

7. naruszenie art. 22 § 1 pkt 3 usp w zw. z art. 22 § 2 usp, poprzez ich błędną wykładnię i w rezultacie przyjęcie, iż stanowisko określonego departamentu Ministerstwa Sprawiedliwości jest decydujące dla rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej, w sytuacji, w której wydanie decyzji o dopuszczeniu do egzaminu sędziowskiego należy zgodnie z jednoznaczną regulacją art. 66 ust. 4 zd. 1 ustawy o KSSiP do wyłącznej kompetencji Prezesa Sądu Apelacyjnego, a przygotowywanie wykładni prawa przez departament Ministerstwa Sprawiedliwości utrudnia Prezesowi Sądu Apelacyjnego, jako organowi I instancji realizację jego ustawowych uprawnień i bez podstawy prawnej ogranicza jego swobodę decyzyjną, co czyni zarazem iluzoryczną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – art. 15 kpa, skoro organ odwoławczy – Minister Sprawiedliwości, ma de facto decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji;

8. naruszenie art. 52 § 3 ppsa w zw. z art. 104 kpa, poprzez wydanie na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa decyzji administracyjnej w miejsce czynności materialno – technicznej (którą to formę uznał za prawidłową Minister Sprawiedliwości w postanowieniu z [...] lipca 2010 r. sygn[...].

Decyzją z [...] września 2010 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 9 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] sierpnia 2010 r., w sprawie odmowy dopuszczenia asystenta sędziego G.Z. do egzaminu sędziowskiego we wrześniu 2010 r. przed Komisją Egzaminacyjną w Sądzie Apelacyjnym w [...] zawiera wadę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem została podjęta bez podstawy prawnej.

Zasady dotyczące dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego asystentów sędziów na zasadach obowiązujących aplikantów sądowych, którzy rozpoczęli aplikację przed [...] stycznia 2008 r., są uregulowane w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Art. 66 ust. 1 tej ustawy określa jedynie przesłanki, jakie winna spełniać osoba ubiegająca się o przystąpienie do egzaminu sędziowskiego kończącego aplikację sądową rozpoczętą przed [...] stycznia 2008 r., nie określa jednak formy, w jakiej prezes sądu apelacyjnego informuje o dopuszczeniu do egzaminu.

Przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wskazują, jakie czynności administracyjne wymagają formy decyzji (art. 23 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 3, art. 44 ust. 8, art. 51 ust. 5). W przepisach regulujących zasady dopuszczenia asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego brak jest takiej regulacji, co wskazuje, że ustawodawca nie przewidział dla czynności prezesa sądu apelacyjnego formy decyzji administracyjnej.

Organ podkreślił przy tym, że w powołanej ustawie brak jest również przepisu przewidującego możliwość odwołania się do Ministra Sprawiedliwości od stanowiska prezesa sądu apelacyjnego w kwestii dopuszczenia asystenta sędziego z podległego sądu do egzaminu sędziowskiego (odmiennie, niż w przypadku decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury – np. art. 29 ust. 4, art. 41 ust. 4, art. 44 ust. 9). Powyższe wskazuje, że Minister Sprawiedliwości nie posiada kompetencji do oceny stanowiska prezesa sądu apelacyjnego w zakresie dopuszczenia, względnie niedopuszczenia asystenta sędziego do egzaminu.

Zdaniem organu, przyjęcie przez prezesa sądu apelacyjnego zgłoszenia asystenta sędziego do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego ma jedynie charakter materialno – techniczny i wymaga podjęcia czynności informacyjnej co do sposobu rozpatrzenia zgłoszenia, bowiem żaden przepis nie przewiduje uprawnień do wydawania decyzji w tym zakresie.

Wobec powyższego Minister Sprawiedliwości stwierdził, że decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o odmowie dopuszczenia skarżącej do egzaminu sędziowskiego we września 2010 r. przed Komisją Egzaminacyjną Sądu Apelacyjnego w [...], została wydana bez podstawy prawnej, a zatem obarczona jest wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W przypadku nieważności zaskarżonej decyzji, wada ta, stwierdzona w toku postępowania odwoławczego, obliguje organ II instancji do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie (wyrok NSA z 3 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 101/98 niepubl.).

Dodatkowo organ stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, albowiem część pisemna egzaminu o dopuszczenie do którego ubiega się skarżąca, odbyła się [...] września 2010 r.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie umorzenia postępowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Sprawiedliwości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego zastosowanie w toku postępowania odwoławczego, skoro regulacja ta odnosi się wyraźnie do trybu stwierdzenia nieważności, który nie ma w niniejszej sprawie zastosowania;

2. naruszenie art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, iż załatwienie sprawy administracyjnej dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego przez prezesa sądu apelacyjnego nie następuje w formie decyzji administracyjnej, a Minister Sprawiedliwości nie jest instancją odwoławczą w tych sprawach, co stoi w ewidentnej sprzeczności z art. 9 Prawa o ustroju sądów powszechnych i utrwaloną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2007 r., I OSK 699/06; uchwała Sądu Najwyższego (7) z 29 kwietnia 1992 r., III AZP 3/92) zasadą domniemania załatwiania spraw w formie decyzji administracyjnej;

3. naruszenie art. 104 kpa w zw. z art. 107 kpa, poprzez przyjęcie, iż działający na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa) organ I instancji – Prezes Sądu Apelacyjnego załatwiać ma skierowane do niego podanie o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego, wszczynające postępowanie administracyjne, w drodze czynności materialno – technicznej.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca podkreśliła, że istota sporu sprowadza się przede wszystkim do rozstrzygnięcia jaką formę ma odmowa dopuszczenia kandydata do egzaminu sędziowskiego.

Zdaniem skarżącej ustawodawca w art. 66 ust. 4 zd. 1 ustawy o KSSiP przewidział roszczenie asystenta sędziego o dopuszczenie do egzaminu, lecz nie określił jednoznacznie formy prawnej, w której zapada rozstrzygnięcie.

Prezes sądu apelacyjnego jest podmiotem, o jakim mowa w art. 5 § 2 pkt 3 kpa, gdyż przepisy ustawy uprawniają go do oceny kontroli przesłanek dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego i wyposażają w uprawnienia władcze w postaci decyzji o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia wnioskodawcy do egzaminu sędziowskiego. Rozstrzygnięcie prezesa sądu apelacyjnego zawiera oświadczenie woli organu – jednostronne i władczo decydującego o prawie do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego. Powyższy przepis wyznacza treść działania organu.

Skarżąca odwołała się także do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego i wskazała, że zgodnie z zasadą domniemania załatwienia sprawy indywidualnej decyzją administracyjną, dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego w trybie art. 66 ustawy o KSSiP powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Skarżąca, odnosząc się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania, podniosła, że aplikanci sądowi mogą przystąpić do egzaminu w terminie 2 lat od ukończenia aplikacji, tj. do września 2012 r. i w tym okresie do egzaminu mogą przystąpić asystenci sędziego.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma wyjaśnienie w jakiej formie prawnej winno nastąpić dopuszczenie asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego w trybie art. 66 ust. 4 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.

Zgodnie z art. 66 ust. 4 ww. ustawy osoba zatrudniona w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na stanowisku asystenta sędziego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego określonego w art. 70 ust. 1 cyt. ustawy, jeżeli zajmowała to stanowisko co najmniej przez okres 3 lat i zgłosiła prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiar przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego przeprowadzeniem. W takim przypadku asystent sędziego jest dopuszczony do egzaminu sędziowskiego w najbliższym terminie przewidzianym dla aplikantów sądowych.

Powyższy przepis określa przesłanki, które musi spełniać asystent sędziego, aby zostać dopuszczonym do egzaminu sędziowskiego. Do ich zbadania został powołany prezes przełożonego sądu apelacyjnego, który działając jako organ administracji publicznej, po uznaniu, że przesłanki te zostały spełnione, dopuszcza danego asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego. W ocenie Sądu dopuszczenie asystenta sędziego do egzaminu sędziowskiego jest czynnością materialno – techniczną. Takie też stanowisko reprezentuje Minister Sprawiedliwości. Wystarczy zatem pismo informujące zainteresowanego o tym, iż spełnia przesłanki uprawniające go do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego i o terminie tego egzaminu. Inaczej sytuacja przedstawia się w sytuacji gdy prezes sądu apelacyjnego uzna, że asystent sędziego, zgłaszający zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, do egzaminu tego nie może być dopuszczony, gdyż nie spełnia przesłanek określonych we wskazanym przepisie.

Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania czynności materialno – technicznej winna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona, mająca w tym interes prawny. Taka forma załatwienia, umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem, w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony (tak np. NSA /w:/ wyroku z 25 lutego 1983 r. sygn. akt II SA 2083/82, ONSA z 1983 r., nr 1 poz. 14, w wyroku z 26 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 761/08, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Według poglądów wyrażonych w nauce prawa administracyjnego, jeżeli przepis prawny nie określa formy konkretyzacji sytuacji prawnej obywatela, organ administracji publicznej powinien dokonać jej w formie decyzji administracyjnej (por. J. Jaśkowska, B. Adamiak /w:/ glosa do wyroku NSA z 27 kwietnia 1981 r., sygn. akt SA 761/81, OSPiKA nr 5, 1982 r.).

Zdaniem B. Adamiak, w demokratycznym państwie prawnym jednostka ma prawo do ochrony interesów lub obowiązku prawnego na drodze postępowania regulowanego przepisami prawa. Prawo to gwarantuje jednostce wykonywanie administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej (B. Adamiak, Zagadnienie domniemania formy decyzji administracyjnej /w:/ podmioty administracji publicznej i formy ich działania, Toruń, str. 7 – 21).

W kontekście rozważań w zakresie określenia formy działania organu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przywołuje się dwie zasady o podstawowym znaczeniu dla ukształtowania praw jednostki wobec administracji publicznej – zasadę prawa do procesu i zasadę prawa do sądu. Istotą zasady prawa do procesu jest przyznanie jednostce prawa do obrony interesu prawnego w unormowanym przepisami prawa procesowego postępowaniu. Zasada prawa do procesu ma podstawowe znaczenie przy interpretacji przepisów prawa materialnego w zakresie formy rozstrzygnięcia, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis administracyjnego prawa materialnego nie przyjmuje innej formy załatwienia sprawy. Jednostka ma prawo do tego, by jej oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej procedury. Nie jest bowiem zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski jednostki załatwiane są poza postępowaniem administracyjnym ogólnym (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2007 r., I OSK 699/06, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe poglądy na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], w sposób prawidłowy nadał swojemu rozstrzygnięciu, odmawiającemu zgody na przystąpienie przez skarżącą do egzaminu sędziowskiego, formę decyzji administracyjnej. Nie stał temu na przeszkodzie brak określenia w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury formy działania prezesa sądu apelacyjnego w sprawie dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego. Dopuszczenie do egzaminu ma bowiem – jak podano powyżej – formę czynności materialno – technicznej, a dopiero odmowa dopuszczenia do tego egzaminu powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Decyzją tą niewątpliwie w sposób władczy i jednostronny, oparty na przepisie art. 66 ust. 4 ww. ustawy, organ określił sytuację prawną skarżącej w sprawie o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego. Załatwiając odmownie sprawę skarżącej w drodze decyzji administracyjnej, organ I instancji zagwarantował stronie możliwość kontroli instancyjnej prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, co nie miałoby miejsca gdyby uznać poprawność stanowiska Ministra Sprawiedliwości. W tych okolicznościach uznać należy, że Minister Sprawiedliwości był obowiązany merytorycznie rozpatrzeć odwołanie skarżącej od decyzji z [...] sierpnia 2010 r., zgodnie z obowiązującą zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w przepisie art. 15 kpa i art. 127 § 1 i 2 kpa, a nie uchylać decyzję i umarzać postępowanie. Z tych względów nie mógł być uwzględniony wniosek skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części umarzającej postępowanie.

Marginalnie zauważyć należy, że art. 138 § 1 kpa, który określa jakie decyzje wydaje organ odwoławczy, nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia, jakie znalazło się w zaskarżonej decyzji, a mianowicie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z powołanym w podstawie prawnej decyzji Ministra Sprawiedliwości art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylając decyzję organ odwoławczy umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo części, natomiast stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 kpa umarza postępowanie odwoławcze. Oznacza to, że organ powinien określić, której instancji postępowanie umarza.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Sprawiedliwości powinien także przeanalizować kwestię bezprzedmiotowości postępowania i swoje stanowisko przedstawić w formie umożliwiającej jego sądową kontrolę, a także odnieść się do zarzutów skarżącej sformułowanych w odwołaniu.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w opariu o art. 152 p.p.s.a.