Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 925/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej S. L. kwotę [...] zł. ([...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty N. z dnia [...].2002r., znak [...], na podstawie art. 112, art. 113, art. 119, art. 128 ust.1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., poz. 543) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono : w punkcie 1. - o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N., na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m i nr [...] o pow. 730 m , położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych , stanowiącej własność S. L.; w punkcie 2. - o odszkodowaniu za powyższą nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł. , ustalonym zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. J. S. zawartą w operacie z dnia [...].2001 r. ; w punkcie 3. - zobowiązano Gminę Miasta N. do zapłaty kwoty wymienionego w punkcie 2. odszkodowania wywłaszczeniowego na rzecz S. L., jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; w punkcie 4.- wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego; w punkcie 5. - podano, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.

Na skutek odwołania S. L. powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Wojewody z dnia [...].2002r., znak [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawą prawną decyzji organu drugiej instancji powołano art. 9 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., póz. 543) oraz art. 138 § 2 k.p.a. , zaś uzasadnieniem dla wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego było stwierdzenie naruszenia art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcia za podstawę orzekania operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie Starosty N. w dniu [...].2001r., który nie mógł stanowić odpowiedniej podstawy do ustalenia odszkodowania w przedmiotowym postępowaniu wywłaszczeniowym z uwagi na znaczny upływ czasu od daty jego wykonania. W uzasadnieniu decyzji Wojewody zwrócono też uwagę na podniesioną przez odwołującą się kwestię znacznych rozbieżności wyceny wartości przedmiotowych działek zawartej w operacie szacunkowym przedstawianym w trakcie rokowań i operacie będącym podstawą dla ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie, których to kwestii nie wyjaśniono.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Starosty N. z dnia [...].2003r, znak [...], na podstawie art. 112, art. 113, art. 119, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., poz.543 ) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono : w punkcie 1. - o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N. , na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m i nr [...] o pow. 730 m , położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność S. L.; w punkcie 2. - o odszkodowaniu za powyższą nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł., ustalonym zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. J. S. zawartą w operacie z dnia [...].2001 r. oraz w operacie aktualizacyjnym z dnia [...].2002r.; w punkcie 3. - zobowiązano Burmistrza Miasta N. do zapłaty kwoty wymienionego w punkcie 2. odszkodowania wywłaszczeniowego na rzecz S. L., jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; w punkcie 4.- wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego; w punkcie 5. - podano, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.

W uzasadnieniu decyzji nawiązano do żądania i uzasadnienia wniosku Zarząd Miasta N. z dnia [...].2001 r. o wywłaszczenie powyższej nieruchomości, powołano treść art. 112 ust. 3 i art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyjaśniono iż lokalizacja zakładu utylizacji odpadów komunalnych zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta N. oraz z decyzją Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r. znak [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazano na spełnienie przesłanek z art. 114 powyższej ustawy, na wynik rokowań , które nie przyniosły rezultatu - co stosownie do art. 115 ust. 2 skutkowało wyznaczenie stronom w piśmie Starosty N. z dnia [...].2001r. znak [...] dwumiesięcznego termin do zawarcia umowy notarialnej przenoszącej własność przedmiotowych działek, a po jego bezskutecznym upływie, zawiadomieniem ich o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego pismem z dnia [...].2001 r.

Wskazano ponadto na wyznaczone w sprawie dwukrotnie rozprawy i zajmowane na ostatniej z nich przez strony stanowiska, na zlecenie po myśli art. 130 ustawy rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii dotyczącej wartości przedmiotowej nieruchomości, gdzie operacie szacunkowym z dnia [...].2001 r. mgr J. S. określono ją na łączną kwotę [...] zł., jak również na przeprowadzenie kolejnej rozprawy służącej zawiadomieniu stron o stanie faktycznym i prawnym sprawy oraz zapoznaniu ich z operatem wyceny mgr J. S., na którą przybyła tylko S. L. oświadczając, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, a z wyceną rzeczoznawcy się nie zgadza.

Wyjaśniono dalej, że po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami zebranymi w sprawie w tej fazie postępowania oraz rozważeniu stanowisk stron , mając na uwadze dobro publiczne, stwierdzono co następuje.

Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] nr [...], położona w N., przeznaczona na wysypisko śmieci w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obok wielu innych działek o łącznej wielohektarowej powierzchni posiadanych przez inwestora zasobów ( prawie 19 ha ) jest niezbędna dla potrzeb inwestycji polegającej na budowie zakładu utylizacji odpadów komunalnych. Powstanie tego zakładu w N. jest bardzo istotne dla społeczności miasta oraz innych gmin powiatu nowotarskiego i zasadne tym bardziej , że pojemność istniejącego wysypiska kończy się, a na terenie powiatu brak jest legalnego składowiska spełniającego aktualne przepisy o ochronie środowiska. Zarząd Miasta N. poprzez swoich pełnomocników podejmował starania w celu dobrowolnego przejęcia przedmiotowej nieruchomości, właścicielka działek nr [...] i nr [...] S. L. brała udział w rokowaniach, była prawidłowo informowana o przebiegu postępowania, uczestniczyła w nim, nie wyraziła zgody na dobrowolny wykup, a swoje negatywne stanowisko w tej sprawie przedstawiała kilkakrotnie.

Wskazano dalej na uprzednio wydane w przedmiotowej sprawie w toku instancji dwie decyzje oraz podyktowane zaleceniami organu odwoławczego zlecenie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczoznawcy majątkowemu J. S. wykonania operatu szacunkowego określającego aktualną wartość wywłaszczonych działek. Zgodnie z operatem z dnia [...].2002r., będącym aktualizacją operatu szacunkowego z dnia [...].2001 r. wartość rynkowa działek nr [...] i [...], w związku z utrzymywaniem się cen nieruchomości na stałym poziomie nie wzrosła i wynosi łącznie [...] zł. Na rozprawie dnia [...].2003r. strony podtrzymały dotąd prezentowane sporne stanowiska, a S. L. nie zgadzając się na taką cenę nie przyjęła zgłoszonej wówczas oferty zakupu za kwotę [...] zł. i podobnie jak na poprzednich rozprawach żądała [...] zł. za 1 m2 gruntu. W toku prowadzonego ponownie postępowania stwierdzono, że wniosek o wywłaszczenie jest nadal zasadny, a uwzględniając treść art. 128 ust 1 w związku z art. 130 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za wywłaszczoną nieruchomość ustalono odszkodowanie w łącznej kwocie kwotę [...] zł. odpowiadającej wartości rynkowej działek, zgodnie z operatem szacunkowym z [...].2001 r. oraz operatem aktualizacyjnym z dnia [...].2002r.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła w terminie S. L., która wnosiła w nim o uchylenie decyzji Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...].

Skarżąca podawała jako powód nie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości rażące zaniżenie w czasie rokowań jej rynkowej wartości , wskazywała iż przeprowadzone oceny wartości jej działek różnią się mimo krótkich odstępów czasu, że pomimo zgłaszanych wniosków nie mogła w toku sprawy zapoznać się z całością materiałów związanych z planowaną inwestycją w celu określenia wartości już dokonanych przez inwestora na realizację zamierzenia nakładów, w szczególności opracowań dotyczących bezpośrednio jej gruntu, a w tym zakresie nie uzyskała żadnej rzeczowej informacji. Skarżąca uznawała celowość wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, kwestionując jednak metodykę, fachowości i prawidłowości przyjętego ostatecznie w sprawie operatu szacunkowego, w którym podano absurdalnie niskie ceny gruntu, nie uwzględniając przy analizie porównawczej cen pod podobne inwestycje, których przykład może stanowić K. czy wyciąg narciarski w K.. Zwracała również uwagę iż rzeczoznawca przyznaje w uwzględnionej opinii, że faktyczne ceny kontraktowe są nieznane i z pewnością wyższe od deklarowanych, zaś w tym kontekście zarzucała, że organ pierwszej instancji bezkrytycznie przyjął wycenę, nie zadał sobie trudu jej zweryfikowania chociażby przez informacje z Urzędu Skarbowego co do kwot wynikających z aktów notarialnych. S. L. podnosiła także, że aktualizacja operatu jest nieprzekonywująca, a stwierdzenie iż ceny utrzymywały się na stałym poziomie - gołosłowne.

Decyzją Wojewody z dnia 11.03.2003r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania S. L., na podstawie art. art. 9 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r. , poz. 543 ) oraz art. 138 § 2 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...].

W uzasadnieniu decyzji odwoławczej nawiązano do zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji, zarzutów odwołania, przedstawiono negatywny wynik rokowań - w trakcie których S. L. przedstawiono ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości za kwotę przewyższającą o 20 % wartość działek ustaloną operatami szacunkowymi Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].2001 r. wykonanymi przez Kancelarię Rzeczoznawców Majątkowych s.c. na zlecenie Związku Gmin, jak również opisano szczegółowo czynności i ustalenia dotąd prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś na tle powyższego uznano, że brak jest

podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w weryfikowanej decyzji Starosty N. Jak wyjaśniono operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania został sporządzony w sposób nie naruszający przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.07.1998r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Biegły - rzeczoznawca majątkowy, wskazał w uzasadnieniu opinii z dat [...].2001 r. i [...].2002r. przesłanki na jakich oparł swoje ustalenia oraz określił w operatach szacunkowych wartość wywłaszczanych nieruchomości w sposób wystarczające dla oceny pod kątem zasad logiki i doświadczenia życiowego toku rozumowania, który doprowadził do wydania opinii o takiej, a nie innej treści, natomiast dalsze wkraczanie w założenia przyjęte przez rzeczoznawcę, stanowiłoby naruszenie zasadności powoływania biegłego w postępowaniu, byłoby równoznaczne z ingerencją w zakres wiedzy specjalistycznej, do czego organ administracji publicznej nie jest władny. W takim przypadku, wobec braku przedłożenia przez skarżącą stosownych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w odwołaniu negujących wysokość odszkodowania ustalonego po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, odwołanie S. L. uznano za nieuzasadnione. Stwierdzono ponadto iż odjęcie prawa własności nieruchomości poprzez wywłaszczenie nastąpiło w niniejszej sprawie zgodnie z prawem, a w szczególności z art. 6 pkt 3 i art. 112 ust. 3 i w przepisami działu III rozdziału 6 ustawy z dnia 21.08.1997r.o gospodarce nieruchomościami, a konsekwencji przedstawionych wyżej ustaleń, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...].2003r. znak [...], która znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 11.03.2003r., znak [...]., S. L. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca uznawała za chybione powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podając, że cel publiczny miał szansę realizacji w drodze dobrowolnej sprzedaży, a kwestią pozostawała jedynie cena transakcji. Organ odwoławczy powyższego dostatecznie nie przeanalizował, nie ustosunkował się także do wątpliwości skarżącej odnośnie rzetelności wycen rzeczoznawcy zarówno z dnia [...].2001 r., jak i [...].2002r., jak również innych zarzutów odwołania, unikając w szczególności analizy przyczyn występującej rażącej rozbieżności w określeniu wartości przedmiotowej nieruchomości w powyższych opiniach oraz operacie z dnia [...].2001 r., sporządzonym przez Kancelarię Rzeczoznawców Majątkowych s.c., gdzie ustalono tę wartość na kwotę [...] zł. Podnosząc, że jako właściciel przedmiotowych nieruchomości ma prawo domagać się odszkodowania w wysokości, która jej zdaniem odpowiadać będzie wartości rynkowej działek - czyli takiej,

która pozwoli uczynić przedsięwzięcie opłacalnym, skarżąca przytaczała podane uprzednio w odwołaniu przesłanki jakimi kierowała przy ustalaniu wysokości swoich żądań, do których Wojewoda również się nie ustosunkował, wskazując ogólnikowo na nieudowodnienia przez nią podnoszonych okoliczności. Podkreślając wagę i znaczenie prawa własności odziedziczonej po przodkach nieruchomości S. L. wskazywała też na wyjątkowo instrumentalne traktowanie sprawy wywłaszczenia przedmiotowych działek oraz podawała przykłady takiegoż nierzetelnego i krzywdzącego podejścia do kwestii pozbawienia prawa własności w postępowaniach wywłaszczeniowych dotyczących jej rodziców w lat 70 - tych. Wnosząc o wnikliwe i obiektywne rozpatrzenie swojej sprawy, skarżąca zwracała uwagę na publiczną wypowiedź przedstawiciela przedstawiciel miasta - radnego w Dzienniku z dnia [...].2003r. potwierdzającą pośrednio rzetelność podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących zaniżenia w niniejszej sprawie rynkowej wartości jej nieruchomości, która podlega wywłaszczeniu na cel mogący przynosić znaczne dochody, jak również z uwagi na podobieństwo stanu faktycznego -uwzględnienie w toczącym się postępowaniu spraw prowadzonych wobec R. K., M. S., J. D., J. K., S. i W. W. i S. Kamińskiego.

W piśmie z daty [...].2003r. skarżąca wnosiła również o uwzględnienie w nowej okoliczności, którą stanowić miało wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku z dnia 15.04.2003r., którym uchylono decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r., Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w N.", będącą podstawą orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie .

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, prezentując stanowisko analogiczne do wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wskazywał nadto, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno wyrównywać szkodę poniesioną przez wywłaszczonego, obejmuje ono stratę, lecz nie utracone korzyści, zgodnie z art. 128 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie powinno odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wywłaszczonego prawa, a wartość rynkową nieruchomości, o której mowa w myśl art. 134 § l tej ustawy stanowi jej przewidywalna cena, możliwa do uzyskania na rynku, ustalona na podstawie cen transakcyjnych. Powoływał także wyrok NSA z dnia 27.03.2003r. sygn. akt II SA./Kr 3934/01, w którym wskazano, że subiektywne przekonanie odwołującej się o wyższej wartości nieruchomości nie może świadczyć o nieprawidłowej wycenie nieruchomości.

Ponadto w piśmie z daty [...].2007r. Wojewoda wyjaśnił, że w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r., Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w N." nie toczyło się postępowanie wznowieniowe w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w N. -, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącej własnością S. L..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną wobec skuteczności większości podnoszonych w niej zarzutów, jak również z uwagi na wystąpienie innych niż sygnalizowane przez S. L. uchybień, które niezależnie od późniejszego zaistnienia podstaw wznowienia postępowania administracyjnego , wystąpiły już przy wydaniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty N. z dnia [...].2003r. znak [...] i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ).

Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja Starosty N. z dnia [...].2002r., znak [...], słusznie uchylona w toku instancji decyzją Wojewody z dnia [...].2002r., znak [...], w której wytknięto trafnie popełnione przez organ pierwszej instancji uchybienia dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnia ( podobnie jak poprzednie ) właściwą regulacją materialnoprawną, którą stanowi ustawa z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., póz. 543z późn. - oznaczana dalej u.g.n.).

Decyzja Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...] nie budzi zastrzeżeń w części niekwestionowanej w skardze, a dotyczącej ówczesnego wystąpienia przesłanek do wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N. , na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m2 i nr [...] o pow. 730 m2, położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność S. L., czy trybu postępowania ( art. 112 - 127 u.g.n. ). W takim też zakresie można uznać za prawidłową zaskarżoną decyzję .

Obie decyzje są jednak wadliwe w części dotyczącej stosowania przepisów prawa materialnego ( art. 130, art. 134 - 135 u.g.n. , art. 157 u.g.n. i przepisy wykonawcze) oraz wykonania obowiązków organów wynikających z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość.

W szczególności o ile słusznie przyjęto w obu decyzjach w ślad, za dyspozycją art. 130 ust. 1 - 2 u.g.n. , że co do zasady przy wywłaszczeniu nieruchomości wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, zaś jego ustalenie następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, 'o tyle zapomniano o art. 134 u.g.n. i szeregu innych przepisach znajdujących się w tej ustawie , dotyczących ustalenia wartości nieruchomości, a także o obowiązkach kontrolnych organów w zakresie nie wkraczającej w widomości specjalne oceny tak formalnych jaki i merytorycznych aspektów opinii sporządzanych przez rzeczoznawców majątkowych, w świetle zasad określonych w powyższych przepisach i aktach wykonawczych, o których wadliwości nawiązują zarzuty podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę po pierwsze na treść art. 134 u.g.n. oraz brak w obu decyzjach jakichkolwiek ustaleń i rozważań pozwalających na stwierdzenie, czy przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie miejscowym, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości - co ma wpływ na sposób ustalenia jej wartości rynkowej, o której mowa w ust. 1-2 według aktualnego sposobu jej użytkowania ( ust. 3 ) lub według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia ( ust. 4 ).

Po wtóre , wskazać na treść art. 157 u.g.n. stanowiącego, że w razie istotnych rozbieżności w opiniach o wartości tej samej nieruchomości, sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Organy orzekające ponownie w sprawie nie odniosły się do tej regulacji pomimo, że powoływano w ustaleniach tak operat sporządzony w fazie rokowań z dnia [...].2001 r., wykonany przez rzeczoznawców majątkowych Kancelarii Rzeczoznawców Majątkowych s.c. z wyceną nieruchomości na kwotę [...] zł., jak i sporządzony w tym samym roku, w toku postępowania wywłaszczeniowego przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. J. S. z dnia [...].2001 r. wraz z aktualizacja z [...].2002r., gdzie podawano tę wartość na kwotę [...] zł.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że wszystkie wskazane wyżej dostępne w aktach sprawy opinie szacunkowe stanowią jedynie wyciągi z elaboratów szacunkowych i nie zawierają wymaganych przepisami elementów formalnych oraz merytorycznych, w tym co do wyboru właściwego podejścia oraz metody oraz techniki szacowania nieruchomości, zaś w obu wydanych przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w decyzjach brak jakichkolwiek rozważań świadczących o dokonanej w koniecznym i dopuszczalnym zakresie ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.

Istotnym uchybieniem przepisom prawa materialnego jest uwzględnienie w dacie orzekania przez organ pierwszej i drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy operatu szacunkowego aktualizowanego [...].2002r., a więc sporządzonego w okresie obowiązywania do dnia [...].2003r. innej regulacji, którą od dnia [...].2002r. zastąpiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.11.2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz.U. Nr 230, poz. 1924).

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981 r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona bezprzedmiotowa. W tej sytuacji bez znaczenia dla wydanego wyroku pozostaje kwestia uchylenia nadzwyczajnym trybie zewnętrznym decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnionej niniejszej sprawie przy analizie celu wywłaszczenia, która to okoliczność mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. § 205 1 p.p.s.a.