Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1373/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. skargę oddala


UZASADNIENIE

VII SA/Wa 1373/08

UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia decyzją z dnia [...] lipca 2008r. na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez A. P., od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2008 r, nr [...] w sprawie stwierdzenia objęcia A. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 29 kwietnia 2003 r., - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., pismem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego A. P. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.).

Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2008 r., wydał decyzję nr [...] stwierdzającą objęcie A. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 29 kwietnia 2003 r.

Od tej decyzji A. P. wniosła odwołanie, uzasadniając je tym, iż wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego a następnie ponowne rejestracje były uzależnione od częstotliwości zleceń na organizowanie przyjęć okolicznościowych oraz tym, że pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony.

Z przedstawionych dokumentów - Decyzji z dnia [...] marca 2001 r., nr [...], Prezydenta Miasta T. wynika, iż A. P. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, zarejestrowanej po numerem ewidencyjnym [...], przedmiot działalności: Organizacja przyjęć okolicznościowych, z dniem 15 lipca 1996 r.

Data wykreślenia z ewidencji ww. wpisu została wskazana na dzień - 30 marca 2001 r. Następnie A. P. z dniem 30 marca 2001 r., rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej (kontynuacja prowadzonej od 1996 r., działalności gospodarczej) zarejestrowanej pod numerem [...]. Data wykreślenia z ewidencji ww. wpisu została wskazana na dzień - 06 marca 2006 r. (Decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...]).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, iż A. P. w okresie od stycznia 1999 r. do kwietnia 2003 r., wielokrotnie dokonywała wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego, a następnie ponownej rejestracji z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nr [...] i nr [...]. Ostatniego wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego Pani A. P. dokonała 29 kwietnia 2003 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., pismem znak: [...] wskazał, iż A. P. figuruje w ewidencji podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i jest opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. W latach 1997-2003 w złożonych zeznaniach podatkowych PIT - 28 wykazała przychód z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej. Za lata 2004-2006 składała zeznania PIT -37, w których nie wykazała przychodu z działalności gospodarczej.

Urząd Skarbowy poinformował, iż A. P. nie zgłosiła zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z przekazaną dokumentacją ostatnie zlecenie na organizację przyjęcia okolicznościowego przez Odwołującą miało miejsce w kwietniu 2003 r., co potwierdza kserokopia ewidencji przychodów za lata 1999-2003 r.

Organ odwoławczy stwierdził, ze decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jest potwierdzeniem objęcia Pani A. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) -sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

A. P. zaskarżając decyzję Prezesa NFZ stwierdziła, że rozstrzygnięcia organów I i II instancji są niezgodne z prawem. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą od dnia 15 lipca 1996 r, od dnia 1 stycznia 1999 r. wraz z wprowadzeniem ubezpieczenia zdrowotnego, została objęta obowiązkiem jego zapłaty.

Działalność gospodarcza prowadzona była prowadzona równocześnie ze świadczeniem pracy na podstawie umowy o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, w Szpitalu Wojewódzkim w T. Miała ona charakter periodyczny i polegała wyłącznie na przygotowaniu posiłków o charakterze cateringowym na rzecz firm farmaceutycznych prowadzących szkolenia na terenie szpitala.

Po wprowadzeniu przepisami ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązku zapłaty składki na to ubezpieczenie, skarżąca dokonała zarejestrowania do ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z uzyskaną od pracowników ZUS informacji, w związku ze specyfiką prowadzonej działalności, korzystała z możliwości wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego w okresach, gdy działalność gospodarcza nie była przez nią prowadzona.

W okresach gdy, nie były prowadzone szkolenia na terenie szpitala, skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczą w zakresie określonym w wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, nie poszukiwała dodatkowych zleceń na rynku i nie oczekiwała na ich złożenie. W związku z czym, dokonywane były kolejne wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego do chwili przeprowadzenia kolejnego szkolenia.

Skarżąca uznaje, iż proceder taki był prawnie dopuszczalny, albowiem dopiero przepis art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, określił, iż składka jest miesięczna i niepodzielna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

W okresie tym obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101,poz.1178 z późn. zm.) i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.). Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg. pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

Jednocześnie zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06) zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi, więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów przeciwnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony.

Podzielić należy pogląd organu, ze działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności, czy to z powodu braku płynności finansowej, czy też na przykład z powodu choroby przedsiębiorcy i niemożności zastąpienia go w wykonywaniu czynności biznesowych przez współpracownika (pracownika firmy).

Analogiczny pogląd został m.in. sformułowany w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17.07.2003 r. (sygn. akt II UK 111/03), zgodnie z którym faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.

A. P., jak wynika z jej argumentów zawartych w odwołaniu, w okresach wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego, pozostawała w gotowości do wykonywania prowadzonej działalności (oczekiwała na kolejne zlecenia od stałych klientów) co oznacza, że była w stanie w każdej chwili wykonać usługę, jeżeli taką by jej zlecono. Przerwy w prowadzeniu przez Odwołującą działalności gospodarczej nie były więc równoznaczne z okresowym zaprzestaniem jej prowadzenia. Należy bowiem zauważyć, iż nieuprawnionym jest twierdzenie, że działalność gospodarcza wykonywana jest wyłącznie wówczas, gdy przedsiębiorca świadczy konkretną usługę. Prowadzenie działalności gospodarczej polega tak na stworzeniu odpowiednich warunków do jej wykonywania, oczekiwaniu na zamówienia, jak i na faktycznym wykonywaniu zleconej pracy. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I UK 289/05.

Ponadto należy stwierdzić, iż posiadanie przez Panią A. P. statusu pracownika, nie wyłączyło podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie, bowiem z art. 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz.153 z późn. zm.), jeżeli spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art.8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7.

Organ zasadnie wskazał, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 obowiązującej ustawy tj. z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej zgłoszone tylko w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie powoduje ustania podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Obowiązujące przepisy prawne nie przewidują pojęcia "zawieszenia" prowadzenia działalności gospodarczej, które miałoby polegać na faktycznym zaprzestaniu prowadzenia tej działalności bez wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Oznacza to, że brak było podstaw prawnych do uchylenia decyzji wydanej przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.

Nadmienić należy, że decyzja ta jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia określonej osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.