Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 960/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2126
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w G. (dalej: organ I instancji) z [...] r., nr [...], ustalającą T. K. (dalej: strona, skarżący) opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za wydobycie bez wymaganej koncesji, w okresie od [...] r. do [...] r., [...] ton kopaliny – piasku średnio i gruboziarnistego z części działek o nr ewid. [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C., gmina P., powiat k., województwo p.. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, z późn. zm., dalej: P.p.g.).

Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] r. pracownicy [...] Urzędu Górniczego w G. przeprowadzili wizję terenową w miejscowości D. na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] i [...], położonych w miejscowości C., gmina P., powiat k., województwo [...], w związku z wiadomością nadesłaną przez Starostwo Powiatowe w K. informującą o podejrzeniu prowadzenia nielegalnej eksploatacji kruszywa na tych działkach.

W toku przeprowadzonych czynności stwierdzono na miejscu wykonywanie prac spycharką, której kierujący wyjaśnił, że prowadzi prace niwelacyjne na zlecenie właściciela działki. W trakcie wizji terenowej w obrębie ww. działek stwierdzono istnienie wyrobiska stokowo-wgłębnego, które zostało częściowo zasypane masami ziemnymi. Od strony zachodniej do ww. wyrobiska prowadziła droga gruntowa, na której znajdowały się ślady ciężkich pojazdów. W południowo zachodniej części wyrobiska pozostawiony został niewielki fragment pierwotnego terenu, na którym zlokalizowany był słup elektryczny. Pierwotny teren położony był około 8 m powyżej spągu wyrobiska. Ponadto stwierdzono, że przedmiotem wydobycia było kruszywo w postaci piasków średnio i gruboziarnistych z przewarstwieniami żwirów. W obrębie wyrobiska znajdowały się głazy, które mogły być odsłonięte podczas eksploatacji ww. kruszyw. Ze względu na dużą ilość mas ziemnych po prowadzonych pracach nie można było stwierdzić miąższości nadkładu w północnej części wyrobiska. Za nakład w południowo zachodniej części wyrobiska uznano warstwę gleby o miąższości około 0,5 m. Sporządzono notatkę służbową, do której dołączono zdjęcia satelitarne przedstawiające stan działki w dniach [...] r., [...] r., [...] r. oraz [...] r.

Organ ustalił, że właścicielem działek o nr ewid. [...], [...], [...] jest skarżący, natomiast działki nr ewid. [...] A.H. Ponadto organ został poinformowany przez Starostę K., że [...] r. Starosta K. umorzył postępowanie administracyjne na wniosek skarżącego w przedmiocie pozwolenia na budowę budynków na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...] w miejscowości C.

Starosta K. poinformował organ, że w [...]r. wydał decyzję określającą warunki rekultywacji działki nr [...] położonej w miejscowości C., na podstawie której A.H. miał wykonać prace ziemne, których celem było przygotowanie terenu pod zabudowę. Z uwagi na istotne naruszenie warunków określonych w ww. decyzji, tj. nielegalne wydobycie kruszywa przez A.H., Starosta K. nakazał natychmiastowe zaprzestanie prowadzenia prac i przywrócenie stanu poprzedniego działki oraz wydał decyzję naliczającą A.H. opłatę podwyższoną w wysokości [...]zł za nielegalne wydobycie kruszywa naturalnego - piasku ze żwirem z działki nr ewid. [...] w miejscowości C. Organ dokonując wyliczenia opłaty podwyższonej oparł się na oświadczeniu A.H. w zakresie ilości wydobytej kopaliny tj. [...] ton.

Starosta K. [...]r. wydał kolejną decyzję określającą szczegółowe warunki rekultywacji działki nr ewid. [...] w miejscowości C., a ponadto trzykrotnie opiniował projekty decyzji o warunkach zabudowy dla działek o nr ewid. [...], [...] i [...]w C.. Dodatkowo Starosta K. wskazał, że [...] r. dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...] i dalszego podziału działki nr [...]na działki nr [...], [...], [...].

Wobec powyższego, pismem z [...] r., organ zawiadomił A.H. oraz skarżącego, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej w związku z prowadzeniem działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji na działkach o nr ewid. [...], [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C., gmina P., powiat K., województwo [...], wzywając strony, do złożenia pisemnych wyjaśnień na okoliczności wskazane w zawiadomieniu.

Skarżący, w pisemnym wyjaśnieniu wskazał, że A.H. w czasie kiedy był właścicielem działki nr [...] przeprowadzał prace niwelacyjne i z uwagi na nieznajomość przepisów prawnych bez koncesji gospodarował pozyskanymi masami ziemnymi. Dalej wyjaśnił, że [...] r. kupił od A.H. działki o nr ewid. [...], [...], [...] z zamiarem uzyskania pozwolenia na budowę, jednak z uwagi na czasochłonność tego procesu, formalności z tym związane zajęły 2 lata. Oświadczył, że w tym czasie na przedmiotowych działkach nie odbywało się wydobycie piasku, żwiru lub innej kopaliny. W dniu [...] r. złożył wniosek do Starosty K. o wydanie pozwolenia na budowę, ale uzyskał informację, że decyzja rekultywacyjna dot. tego terenu z [...] r. nie została przez zbywcę nieruchomości wykonana. Po otrzymaniu tych informacji podjął działania w celu zakończenia procedury rekultywacji poprzez dokonanie robót niwelacyjnych. Ponadto wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie 5 letni okres przedawnienia, albowiem upłynęło 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło zdarzenie uzasadniające wydanie decyzji tj. prace przeprowadzane przez A.H. w latach 2008-2010.

Z kolei, A.H. w pisemnym wyjaśnieniu wskazał, że prowadził prace na działce nr [...], za co została na niego nałożona w 2010 r. opłata podwyższona. Ponadto w 2008 r. i 2011r. zostały wydane dwie decyzje rekultywacyjne, które zobowiązywały go do przeprowadzenia odpowiednich prac na działce. Po sprzedaży na rzecz skarżącego [...] r. działek o nr ewid. [...], [...], [...], dowiedział się, że skarżący nie może uzyskać pozwolenia na budowę z uwagi na niezakończoną rekultywację działek, których był wcześniej właścicielem. W związku z tym uzyskał wydłużenie terminu realizacji rekultywacji do końca 2019 r., jednak prace niwelacyjne przeprowadził skarżący. Dalej stwierdził, że na przedmiotowych działkach nie było wydobywane kruszywo oraz wskazał na 5 letni okres przedawnienia w zakresie prac, które kiedyś wykonywał na działce nr [...].

Pismem z [...] r. organ poinformował strony o planowanym na [...] r. dowodzie z oględzin działek o nr ewid. [...], [...], [...]i [...], położonych w miejscowości C.. W wyniku przeprowadzonego dowodu, z udziałem skarżącego stwierdzono, że stan ww. działek uległ zmianie od czasu wizji terenowej, przeprowadzonej w dniu [...] r., albowiem wyrobisko zostało zasypane, a teren został wyrównany i zniwelowany. Skarżący oświadczył, że nie wiedział, że decyzja rekultywacyjna musi być przeniesiona na nowego właściciela nieruchomości. Ponadto oświadczył, że po zakupie działek przystąpił do prac porządkowych polegających na wyrównaniu terenu w związku z ww. decyzją rekultywacyjną. Prace były wykonywane na jego zlecenie przez firmę zewnętrzną i polegały na spychaniu terenu z północno-wschodniej części działek wyrobiska oraz zasypywaniu materiałem przywiezionym spoza wyrobiska.

Powyższe wyjaśnienia zostały potwierdzone w trakcie późniejszych wyjaśnień obu stron. Skarżący dodał, że wszystkie prace po zakupie działek były dokonywane przez niego, ale sam nie uczestniczył w tych pracach. Po okazaniu zdjęć satelitarnych działek z [...] r. i [...] r. ukazujących powiększające się wyrobisko wyjaśnił, że to były prace niwelacyjne, tj. ziemia była w różnych miejscach rozmieszczana i były tam robione porządki.

Organ, po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego, zakończył postępowanie dwiema decyzjami z [...] r. Wobec A.H. organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a wobec skarżącego ustalił opłatę podwyższoną określoną w decyzji za wydobycie kopaliny bez koncesji w okresie od [...] r. do [...] r. .

Organ ustalił, że w okresie od [...] r. do [...] r na terenie działek o nr ewid. [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C., gmina P., powiat K., województwo [...] , skarżący wykonywał prace skutkujące przekształceniem powierzchni terenu i powstaniem wyrobiska, którego obecność stwierdzili pracownicy organu podczas wizji terenowej. Wyrobisko to zostało wykonane w warunkach braku jakichkolwiek decyzji lub pozwoleń umożliwiających stronie, prowadzenie w dacie ich powstania prac poniżej poziomu terenu. Za podstawę prowadzenia prac przez skarżącego nie można uznać ani decyzji rekultywacyjnych z [...]r. i z [...]r. ani też prowadzonego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wyłącznie A.H. miał obowiązek zrekultywowania terenu działek, jako adresat decyzji rekultywacyjnych. Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.) osobą zobowiązaną do rekultywacji jest podmiot wskazany w decyzji wydanej na podstawie ww. ustawy, a nie jakikolwiek inny podmiot. Strony wyjaśniły, że A.H. nie przeprowadził pełnej rekultywacji gruntów z uwagi na brak odpowiednich środków, natomiast skarżący po nabyciu działek przeprowadził ich rekultywację poprzez niwelację terenu. Działania skarżącego były podjęte z jego inicjatywy i nie ograniczały się do robót rekultywacyjnych, bowiem o ile podczas oględzin przedmiotowych działek w dniu [...] r. stwierdzono, że wyrobisko zostało zasypane, a teren działek zniwelowany i wyrównany, to uprzedni stan działek utrwalony podczas wizji terenowej w dniu [...] r. wskazywał na prowadzenie nielegalnej eksploatacji kopaliny, a nie na prowadzenie rekultywacji. Ponadto działka nr [...] nie była objęta decyzją rekultywacyjną. Zatem nie można uznać, że rzekoma rekultywacja działek nr [...], [...] i [...] była wykonana przez skarżącego na podstawie decyzji rekultywacyjnej, której adresatem był zbywca działek, albowiem jedynie A.H. mógł i powinien wykonać rekultywację działek o nr [...], [...], [...]. Dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia czy skarżący wiedział w momencie nabycia działek, że są one objęte decyzją rekultywacyjną lub czy ich rekultywacja została zakończona, bowiem po ich nabyciu wiedział, że rekultywacja działek nie została zakończona, a jedynym uprawnionym do jej przeprowadzenia był A.H. Co więcej, skarżący nie mógł również prowadzić prac poniżej poziomu terenu, jako prac przygotowawczych w związku wszczętym na jego wniosek postępowaniem ws. pozwolenia na budowę, albowiem nie wydano decyzji na rzecz skarżącego, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone na jego wniosek.

Odnosząc się do okresu prowadzenia prac poniżej poziomu terenu, skutkujących powstaniem wyrobiska na ww. działkach, za podstawę ustalenia od kiedy skarżący prowadził prace na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C. wzięto dane wynikające ze zdjęcia satelitarnego przedstawiającego stan działek na dzień [...] r., oraz wyniki wizji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] r. Ponadto organ dysponuje zdjęciami satelitarnymi ukazującymi stan ww. działek na dzień [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., tj. po czasie kiedy skarżący został właścicielem przedmiotowych działek. Organ stwierdził, że po nabyciu przez skarżącego działek tj. [...] r. widoczne są zmiany stanu działek na zdjęciach satelitarnych ukazujące stale powiększające się wyrobisko, a nie rzekomo prowadzone prace niwelacyjne. Pierwsze zdjęcie satelitarne przedstawiające działki po nabyciu ich przez skarżącego pochodzi z dnia [...] r. i biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy skarżący co najmniej od tego czasu prowadził prace poniżej terenu działek polegające na wydobywaniu kruszywa. Jako datę końcową prowadzenia prac przyjęto dzień przeprowadzenia wizji terenowej w dniu [...] r.

Organ dał wiarę wyjaśnieniom skarżącego oraz A.H. co do prowadzenia przez skarżącego robót na terenie działek - osobiście lub za pośrednictwem osób trzecich, ale za niewiarygodne ich wyjaśnienia odnoszące się do charakteru prac przeprowadzanych na przedmiotowych działkach po ich nabyciu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, jakoby prace przeprowadzane przez skarżacego były realizacją decyzji rekultywacyjnych i polegały jedynie na niwelacji terenu, albowiem nawet jeśli teren przedmiotowych działek został ostatecznie wyrównany, to doprowadzenie do takiego stanu poprzedzone było eksploatacją kruszywa. Jako niewiarygodne organ uznał twierdzenia skarżącego, że na teren działek była przywożona nieodpłatnie ziemia przez osoby trzecie, ale nie wie kto to robił oraz jaka była ilość tej ziemi oraz wyjaśnienia A.H., jakoby skarżący zwoził ziemię na teren przedmiotowych działek około 6 miesięcy po ich nabyciu. Takie twierdzenia nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym, albowiem jeszcze w dniu przeprowadzenia wizji terenowej istniało rozległe wyrobisko na terenie przedmiotowych działek i nic nie wskazywało na to, by jakakolwiek ziemia była nawożona spoza terenu działek.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący w okresie od [...] r. do [...] r. wydobywał bez wymaganej koncesji kopalinę - piasek średnio i gruboziarnisty, na części działek o nr [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C..

Na podstawie opracowanej Dokumentacji ustalającej ilość kopaliny wydobytej bez koncesji na działkach nr ewid. o nr [...], [...] i [...] w miejscowości C., gmina P., z porównania stanu na dzień [...] r. ujętego na numerycznej mapie zasadniczej uzyskanej ze Starostwa Powiatowego w K., ze stanem określonym podczas wizji terenowej w dniu [...] r., obliczono objętość wyeksploatowanej kopaliny z wyrobiska, która wyniosła [...] m2. Organ wskazał podstawę i przedstawił sposób wyliczenia opłaty podwyższonej. Przytoczył treść przepisów P.g.g. stanowiących podstawę wydania decyzji.

W odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając:

1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wybiórczą analizę materiału dostępnego w sprawie, pominięcie zdjęcia satelitarnego działki z dnia [...] r.,

2) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, iż skarżący dokonał wydobycia [...] ton kopaliny, gdy tymczasem z materiału dowodowego wynika, że wyrobisko istniało na działce przed dniem [...] r., tj. przed dniem nabycia prawa własności działek przez skarżącego.

3) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, iż skarżący dokonał wydobycia kopaliny, tymczasem z materiału dowodowego nie wynika potwierdzenie, że piasek średnio i gruboziarnisty, który wydobywać miał skarżący stanowi substancję, której wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą,

4) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń stanu faktycznego, a następnie ocenę dowodów w oparciu o hipotetyczne zdarzenia, co do których organ przypuszcza bezpodstawnie ich zaistnienie, a które nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym,

5) art. 81a k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy w sprawie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, zaś przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku,

6) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, z jakich konkretnie przyczyn organ odmówił wiarygodności wyjaśnieniom stron dotyczącym charakteru prac prowadzonych na działkach po ich nabyciu przez odwołującego.

W odwołaniu, skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu ze zdjęcia satelitarnego z [...] r. celem ustalenia stanu działki w tym dniu, oświadczenia A.H. z [...] r. na okoliczność charakteru wykonywanych robót i opinii geotechnika.

Postanowieniem z [...] r., organ II instancji, odmówił dopuszczenia zawnioskowanych dowodów. W uzasadnieniu organ wskazał, że stan nieruchomości na [...] r. jest zbliżony do stanu ze zdjęcia z [...] r., które zostało w sprawie wykorzystane, a dwa pozostałe dowody nie zostały wbrew zapowiedziom przez stronę złożone.

Po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w sprawie oraz treści odwołania organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do zarzutów odwołania, wyjaśnił, że do naliczenia opłaty podwyższonej przyjęto tylko zakres dokonanej eksploatacji, który nastąpił po nabyciu przez odwołującego działek o nr: [...], [...] i [...]. Analiza zdjęć satelitarnych z portalu [...] wykazała, że od [...] r. nastąpiło wyraźne powiększanie wyrobiska w kierunku południowo-wschodnim. Porównując pominięte, w ocenie strony, przez organ I instancji zdjęcie satelitarne z [...] r., np, do zdjęcia z [...] r. można stwierdzić, że wyrobisko na obu zdjęciach posiada podobne rozmiary. Zgodne zeznania poprzedniego właściciela działki oraz odwołującego potwierdzają ten fakt, tj. że po 2010 r., a przed dniem sprzedaży działek poprzedni właściciel nie prowadził na nich wydobycia. Ponadto organ I instancji nie neguje faktu istnienia wyrobiska na działce przed jej kupnem przez odwołującego. Wobec powyższego, organ I instancji w sposób prawidłowy określił zakres nielegalnej eksploatacji oraz okres, w którym ona nastąpiła.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 i 19 P.g.g, złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może (nie musi) przynieść korzyść gospodarczą, zaś kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwie nastąpiło odłączenie kopaliny od złoża, a kwestia korzyści gospodarczej nie jest istotna dla rozstrzygnięcia. Piaski średnio i gruboziarniste w rozumieniu P.g.g. są kopaliną użyteczną. Przyjęte w postępowaniu przez organ I instancji dowody w postaci zdjęć satelitarnych przedstawiających stan działek z dnia: [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r. oraz wyniki wizji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] r. przedstawiają zakres przekształceń przedmiotowych działek dokonanych przez skarżącego w wyniku wydobycia kopaliny w postaci piasku średnio i gruboziarnistego. Okoliczności te zostały stwierdzone przez pracowników OUG w G. w wyniku pomiarów, oględzin i analizy materiałów kartograficznych. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom odwołującego, okoliczności te nie mają charakteru hipotetycznego. Wyjaśnienia A.H. z [...] r., potwierdzają, że kopalinę wydobywał skarżący. Wykonywane przez odwołującego roboty nie można zakwalifikować jako prace niwelacyjne czy też wykonywanie decyzji rekultywacyjnej, gdyż były one wykonywane bez stosownych pozwoleń (decyzji), które są wymagane do realizacji tego rodzaju prac. Skarżący nie był adresatem decyzji rekultywacyjnej wydanej przez Starostę K.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, organ wyjaśnił, że stosownie do art. 81 a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest jasny i nie występują żadne wątpliwości, uzasadniające zastosowanie tej regulacji. Co do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., organ stwierdził, że obszerne wyjaśnienie ujęte jest na str. 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji dotyczące charakteru prac podjętych przez skarżacego, w całości podziela.

W rezultacie dokonanych ustaleń faktycznych i prawnych, organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

1. Naruszenie przepisów postępowania w sposób istotny mający wpływ na jego wynik, to jest:

- naruszenie art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu ze zdjęcia satelitarnego z programu [...] ukazującego stan działki na dzień [...] r.;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wybiórczą analizę materiały dostępnego w sprawie, pominięcie zdjęcia satelitarnego z programu [...] ukazującego stan działki na dzień [...] r.;

- naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, iż skarżący dokonał wydobycia [...] ton kopaliny, gdy tymczasem z materiału dowodowego wynika, że wyrobisko istniało na działce przed dniem [...] r., to jest przed dniem nabycia prawa własności działek przez skarżącego;

- naruszenie art. 81a k.p.a., poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy w sprawie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, zaś przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku;

- naruszenie art. 138 § 1 k.p.a., polegające na braku merytorycznej kontroli przez organ II instancji decyzji organu I instancji i bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z [...] r.

2. Naruszenie prawa materialnego, to jest art. 140 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 P.g.g., przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie można było przyjąć, iż doszło do nielegalnego wydobycia kopaliny przez skarżącego w wysokości [...] ton bez wymaganej koncesji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo stwierdził, że:

- ustalenie wielkości wyrobiska jakie występowało na działce [...] r. (dzień nabycia działek przez skarżącego) nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem naliczenie opłaty podwyższonej dotyczy tylko części działek przekształconych po dniu [...] r. (obszar ustalony na podstawie zdjęcia satelitarnego z [...]);

- opłata podwyższona naliczona została za okres od [...] r. do dnia [...] r., stąd ocena, kiedy powstała pozostała (poza obszarem naliczonej opłaty) cześć wyrobiska (skarżący stawia pytanie, czy w latach 2011-2016 miała miejsce eksploatacja kruszywa na omawianych działkach), jest bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy;

- ilość kopaliny, którą wydobył (odspoił od złoża) skarżący w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. z przedmiotowych działek obliczona została w Dokumentacji ustalającej ilość wydobytej kopaliny z [...] r. i wynosi [...] t; szczegółowy opis przyjętej metody obliczenia objętości wyrobiska opisany jest w punkcie 4 ww. dokumentacji;

- w wyniku wykonywania prac przez skarżącego (niezależnie od ich charakteru) doszło do przekształcenia terenu, w wyniku którego skarżący wydobył (odspoił od złoża) bez koncesji [...] t kopaliny;

- decyzja administracyjna z [...]r., na którą powołuje się skarżący jako podstawę wykonywania przez niego "prac niwelacyjnych", wydana w stosunku do poprzedniego właściciela działek dotyczy (jak wynika z załączonych do skargi pism Starosty K.) rekultywacji terenu zdegradowanego wcześniejszą nielegalną eksploatacją piasku na terenie działki nr [...] i części działki nr [...](działki powstały wskutek podziału działki nr [...]); natomiast obszar prowadzonego przez skarżącego wydobycia kopaliny bez koncesji, za który naliczono opłatę podwyższoną obejmuje powierzchnię, która położona jest poza granicami terenu, do którego rekultywacji zobowiązany był poprzedni właściciel (opłata naliczona za teren przekształcony po dniu [...] r.); tak więc, odpowiadając na pytanie skarżącego, należy stwierdzić, że wydobycie kopaliny z terenu działek usytuowanych poza obszarem zdegradowanym wcześniejszą nielegalną eksploatacją piasku nie można uznać za zgodne z ww. decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływana jako p.p.s.a.).. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia na skarżącego opłaty eksploatacyjnej podwyższonej w kwocie [...] zł za wydobycie bez wymaganej koncesji [...] ton kopaliny - piasku średnio i gruboziarnistego z części działek o nr [...], [...] i [...], położonych w miejscowości C., gmina P., powiat K., województwo [...]

Zgodnie z art. 140 ust. 1 P.p.g., działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 P.p.g., jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 P.p.g.).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 P.p.g., kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 P.p.g.). Z kolei, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 P.p.g., wykonywana na podstawie udzielonej koncesji.

Ponadto w świetle art. 143 ust. 2. P.g.g. w sprawach określonych w dziale VII, tym tych dotyczących opłaty podwyższonej, stroną postępowania jest odpowiednio przedsiębiorca (pkt 1) albo podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji (pkt 2), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne z rażącym naruszeniem warunków określonych w zatwierdzonym albo podlegającym zgłoszeniu projekcie robót geologicznych (pkt 3), albo podmiot, który prowadzi roboty geologiczne bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych (4). W przypadku braku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i 4, stroną postępowania jest właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne (ust. 3 art. 143).

Poza sporem od dnia [...] r. jest właścicielem działek o nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości C., które kupił od A.H., w stosunku do którego były wydane dwie decyzje rekultywacyjne z 2008 i 2011 r. Skarżący [...] r. wystąpił do Starosty K. z wnioskiem o pozwolenie na budowę budynku gospodarskiego, mieszkalnego, inwentarskiego, zbiorników na ścieki, muru oporowego, ale decyzją z [...] r. na jego wniosek organ umorzył postępowanie. Skarżący wykonywał na tym terenie roboty ziemne, które w jego ocenie polegały na niwelacji terenu, czemu zaprzecza organ, stwierdzając wydobycie kopaliny. Organy ustaliły, że na ww. działkach stanowiących własność skarżacego, w okresie od [...] r. do [...] r. doszło do nielegalnej eksploatacji piasku. W ocenie Sądu orzekającego, rację w tym sporze należy przyznać organowi, który swoje ustalenia oparł na analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Organ przeprowadził [...] r. wizję lokalną działek, której ustalenia potwierdzające istnienie wyrobiska stokowo-wgłębnego i wydobycie kruszywa w postaci piasków średnio i gruboziarnistych, przedstawił w notatce służbowej, sporządził wówczas dokumentację fotograficzną, dokonał pomiaru sytuacyjno-wysokościowego wyrobiska, a notatkę uzupełnił o zdjęcia satelitarne z lokalizacją wyrobisk.

Kolejne oględziny terenu odbyły się [...] r. z udziałem skarżącego. Stwierdzono wówczas, że wyrobisko zostało zasypane, a teren zniwelowany i zasypany na skutek prac zleconych przez skarżącego..

Organ na podstawie zebranych w sprawie dowodów, opierając się na pomiarach wykonanych [...] r. sporządził [...] r. dokumentację ustalającą ilość kopaliny wydobytej bez koncesji na działkach stanowiących własność skarżacego. Jako datę początkową organ przyjął dzień pozyskania obrazu satelitarnego tj. [...] r., natomiast do obliczenia ilości wydobytej kopaliny bez koncesji przyjęto rzędne uzyskane z pomiaru GPS z dnia [...] r. oraz z numerycznej mapy zasadniczej uzyskanej ze starostwa powiatowego w K. ze stanem na dzień [...] r.

Dokument ten został przygotowany przez uprawnionego pracownika Okręgowego Urzędu Górniczego w G. Dokumentacja zawiera określenie miejsca prowadzonych obserwacji geodezyjnych i geologicznych, określa rodzaj wydobytej kopaliny, zawiera sprawozdanie techniczne z pomiaru geodezyjnego, szczegółową część obliczeniową oraz załączniki graficzne tj. szkice, mapy, zdjęcia satelitarne. Uwzględnia protokoły z przeprowadzonych oględzin terenu. Sprawozdanie jest obszerne, szczegółowe, zawiera raport z pomiaru, określa producenta urządzenia i dane techniczne oraz metodę pomiaru. Dokumentacja zawiera obliczenie ilości wydobytej kopaliny i obliczenie wysokości opłaty podwyższonej.

Sposób obliczenia objętości mas ziemi zobrazowano tabelarycznie z odniesieniem się do konkretnych punktów pomiarowych. Rzetelności pomiarów zarówno wyrobiska jak i urobku skarżący nie zakwestionował, nie podważył również skutecznie metodologii dokonanych obliczeń. Sporządzona dokumentacja jest fachowa i pełna. Skarżący wbrew zapowiedziom, nie przedstawił własnej opinii geologicznej celem podważenia dokumentacji wykonanej przez organ. Odnosząc się do zarzutu pominięcia zdjęcia satelitarnego z [...] r., organ wyjaśnił w sposób przekonujący, że nie miało istotnego znaczenia wobec porównania go np., do zdjęcia z [...] r. na którym wyrobisko posiada podobne rozmiary.

Skarżący w postępowaniu przed organem miał zapewnione prawo czynnego udziału w sprawie, działał przy tym przez fachowego pełnomocnika.

Organ szczegółowo uzasadnił postanowienie o odmowie dopuszczenia zawnioskowanych w odwołaniu wniosków dowodowych, których zresztą skarżący mimo zapowiedzi, nie przedłożył (opinia i oświadczenie A.H.).

Należy zauważyć, że organ wydając decyzję w zakresie swej kognicji winien dysponować wiedzą fachową swych pracowników, by móc ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy, dokonać jego oceny zarówno pod względem technicznym jak i prawnym. Tym obowiązkom w zaskarżonej decyzji organ sprostał. Organ odwoławczy szeroko odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, wyjaśniając, z jakich przyczyn nie zasługują na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalił stan faktyczny, a następnie oraz dokonał właściwej oceny stanu sprawy i zastosował odpowiednie przepisy P.g.g..

W ocenie Sądu prawidłowo i w wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie zgromadzono i oceniono materiał dowodowy. Organy nie przekroczyły granic ich swobodnej oceny. W ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ kierował się zasadami logiki, traktował zebrane dowody obiektywnie i co najistotniejsze, ocenił je wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez organ orzekający przekroczone, sąd administracyjny nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy. Zajęte przez organy stanowisko i przedstawiona argumentacja są w ocenie Sądu przekonujące.

Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi, zaś stanowisko organu, iż doszło do wydobycia kopaliny bez koncesji na terenie stanowiącym własność skarżącego, uznał za uprawnione. Dlatego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił.