Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1712/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 210 par. 1 pkt 8 i pkt 5, art 127, art. 121 par. 1, art. 187 par. 1, art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 4 ust. 1 pkt2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy P. decyzją z [...] lutego 2011 r. ustalił Skarżącemu - J. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2011, w wysokości 1.294 zł.

W decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że na Skarżącym ciąży obowiązek w podatku od nieruchomości od domu mieszkalnego, pozostałych gruntów i drogi.

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenie. Stwierdził, że "zobowiązanie powstało w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności - art. 64 Konstytucji RP - wyrok Sądu, sygn. akt. S.A./Gd 417/09." Ponadto powołując się na art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej "K.p.a.") zarzucił organowi podatkowemu, że w uzasadnieniu decyzji nie zawarł informacji o decyzjach lub postanowieniach innych organów zmieniających użytek i granice nieruchomości, przed wydaniem decyzji o zobowiązaniu podatkowym. W jego ocenie zmiany w ewidencji gruntów zostały wprowadzone bez prawomocnej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że przy wymiarze podatku Wójt Gminy zobowiązany był kierować się treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych.

Starostwo Powiatowe w P., zawiadomiło Wójta Gminy P. o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów obrębu P. gm. P.. Zmiany zostały wprowadzone na podstawie operatu geodezyjnego z 22 listopada 2007 roku. Wynika z nich, że Skarżący jest właścicielem działek o nr ew. [...] o pow. 1.6389 ha, nr [...] o pow. 0,1038 ha, nr [...] o pow. 0,0371 ha, nr [...] o pow. 0,0381 ha.

Działki nr [...] i [...] do zmiany klasyfikacji użytków gruntowych stanowiły użytki rolne klasy VI, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz lasy. Po zmianie działka nr 200/19 w całości została sklasyfikowana jako inne tereny zabudowane - Bi, natomiast działka nr [...] w części o pow. 0,2378 ha została sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe - B, w części o pow. 1,1294 ha jako lasy - Ls, w części o pow. 0,1361 ha jako grunty zadrzewione i zakrzewione - Lz VI oraz w części o pow. 0,1356 ha jako grunty orne R VI. Kolegium podkreśliło, że od czasu wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, działka nr 200/19 i część działki nr 200/18 nie podlegają już przepisom ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.), lecz przepisom ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm., dalej "u.p.o.l."). Grunty w/w działek do czasu zmiany ich klasyfikacji korzystały w całości ze zwolnienia od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz ze zwolnienia od podatku leśnego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, poz. 1682 ze zm.).

Obecnie część działki nr 200/18 sklasyfikowana jako użytki rolne oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych nadal korzysta z ustawowego zwolnienia od podatku rolnego (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Również las istniejący na działce 200/18 jest zwolniony od podatku leśnego, z uwagi na wiek lasu (nie osiągnął jeszcze wieku 40 lat).

Działka nr [...] sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe - B oraz część działki 200/19 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane - Bi, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Grunty pozostałych działek nr [...] i [...] zostały sklasyfikowane jako drogi "dr", co oznacza że również podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło ponadto, że z danych zawartych w ewidencji wynika, iż Skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]. Budynek taki podlega zaś opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Wójt Gminy P. po bezskutecznym wzywaniu Skarżącego do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której podatnik powinien podać m.in. powierzchnię użytkową budynku istniejącego na działce nr [...], dane o powierzchni użytkowej budynku Skarżącego, uzyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Bowiem w zeznaniu podatkowym w sprawie spadku po zmarłej matce Skarżący wykazał budynek mieszkalny znajdujący się we wsi P., o pow. użytkowej 80 m². Uzyskane w ten sposób dane odnośnie powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego posłużyły do jego opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wymiar podatku został dokonany przy zastosowaniu stawek określonych uchwałą Rady Gminy w P. z 6 grudnia 2007 r. nr XII/75/2007. Do opodatkowania gruntu ma zastosowanie stawka w wysokości 0,30 zł/m², natomiast do budynków mieszkalnych - stawka w wysokości 0,55 zł/m². Wymiar podatku wynika z następującego wyliczenia:

grunt "B" o pow. 2.378,00 m² x 0,30 zł/m² = 713,40 zł.

grunt "Bi" o pow. 1.038,00 m² x 0,30 zł/m² = 311,40 zł,

grunt "dr" o pow. 752,00 m² x 0,30 zł/m² = 225,60 zł,

budynek o pow. 80,00 m² x 0,55 zł/m² - 44,00 zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył J. M., który wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu odniósł się do wymiaru zobowiązania podatkowego na podstawie wprowadzonych przez Starostwo Powiatowe w P. zmian w ewidencji gruntów i budynków bez konfrontacji stanu przedstawionego w Zawiadomieniu o zmianach ze stanem faktycznym.

Skarżący wyjaśnił, że w spadku otrzymał nieruchomość rolną zabudowaną. Zarzucił organom podatkowym naruszenie zasady czynnego udziału strony zawartej w art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej "O.p."). W ocenie Skarżącego "Konsekwencją naruszenia praw strony, jest brak zupełności postępowania, wyrażony w art. 122, art. 192 oraz art. 187 § 1 O.p., wobec nie podjęcia działań mających na celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a także wobec uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną, kiedy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się w kwestii jakiejkolwiek zmiany kwalifikacji prawnej posiadanego gruntu."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i przedstawioną w niej argumentację.

W piśmie z 19 grudnia 2011 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji, ewentualnie o ich uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił braki w rozstrzygnięciu w postaci braku wskazania przedmiotu opodatkowania. Podniósł, ze z zaskarżonej decyzji nie wynika jakiej nieruchomości dotyczy ustalony podatek co narusza art. 210 § 1 O.p.

Skarżący ponadto zarzucił braki w uzasadnieniu decyzji. Podniósł, że jeszcze przed wydaniem decyzji ustalającej wymiar w podatku, kwestionował zapisy w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości. W takiej sytuacji organ podatkowy miał obowiązek zająć stanowisko odnośnie zarzutów podniesionych przez Skarżącego. Pominięcie tych kwestii w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji stanowiło naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 121 § 1 O.p.

Zdaniem Skarżącego przy wydawaniu decyzji został również naruszony art. 210 § 1 pkt 8) O.p. bowiem decyzja została podpisana jedynie na pierwszej stronie co nasuwa wątpliwości czy organ zapoznał się z treścią niepodpisanej strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

Bezzasadny jest zarzut skargi, że zaskarżona decyzja nie została opatrzna podpisami osób upoważnionych z podaniem imion i nazwisk tych osób oraz stanowisko służbowych. Na wstępie zaskarżonej decyzji wymieniono w punktach 1-3 osoby będące członkami składu orzekającego SKO, który wydał zaskarżoną decyzję, z podaniem ich imion i nazwisk oraz stanowisk służbowych. Na końcu decyzji w kolejnych punktach 1-3 zamieszczone zostały podpisy w tym pod pkt 3 podpis "M. D.", który odpowiadał wymienionemu na wstępie decyzji pod pkt 3 członkowi składu orzekającego M. D.. W ocenie Sądu okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że zamieszczone na końcu zaskarżonej decyzji podpisy są podpisami członków składu orzekającego organu drugiej instancji, który wydał zaskarżoną decyzję oraz, że podpisy te zostały złożone w takiej kolejności w jakiej członkowie ci wymienieni zostali na wstępie decyzji. Z tych względów Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 210 § 1 pkt 8 O.p.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie niezgodności ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym oraz, że rozstrzygnięcie tej nie zgodności nie może nastąpić w postępowaniu podatkowym. Organ uzasadnił to stwierdzenie treścią art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez wskazanie, że na podstawie tego przepisu dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organu wiążące przy wydawaniu decyzji podatkowej. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że organ w zaskarżonej decyzji odniósł się do podnoszonych przez Skarżącego wątpliwości co do zgodności ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym.

Zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdził, że na podstawie treści art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie mógł w postępowaniu podatkowym podejmować działań w celu wyjaśnienia, czy stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny ze stanem rzeczywistym.

Zasadny jest zarzut naruszenia art. 210 § 1 pokt 5 O.p. przez brak wskazania w decyzji organu pierwszej instancji konkretnie oznaczonych nieruchomości, od których został ustalony Skarżącemu podatek od nieruchomości na rok 2011. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę charakter podatku od nieruchomości należało stwierdzić, że decyzja ta powinna zawierać wskazanie przedmiotu opodatkowania przez dokładne określenie konkretnych nieruchomości, od których w decyzji tej ustalono Skarżącemu zobowiązanie podatkowe. W decyzji organu pierwszej instancji nie wskazano konkretnych przedmiotów opodatkowania od, których ustalono Skarżącemu podatek Organ ograniczył się jedynie do ogólnego wskazania przedmiotów opodatkowania. Występujące w niniejszej sprawie naruszenie art. 210 § 1 pkt 5 O.p. miało istotny wpływ na wynik sprawy i z powodu tego uchybienia nie było możliwe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w mocy. W rozpoznanej sprawie organ drugiej instancji pomimo wskazanego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję wydaną przez ten organ i w uzasadnieniu decyzji odwoławczej wyjaśnił jakich przedmiotów opodatkowania dotyczyła decyzja organu pierwszej instancji. To działanie organu drugiej instancji nie mogło sanować wskazanej wady decyzji organu pierwszej instancji, gdyż zgodnie z treścią wyrażonej w art. 127 O.p. zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego decyzje organów obydwu instancji powinny zwierać rozstrzygnięcie sprawy będące rozstrzygnięciem zupełnym. Nie może być tak, że organ pierwszej instancji w swojej decyzji nie zawrze pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dopiero organ drugiej instancji wyjaśni zakres tego rozstrzygnięcia w decyzji odwoławczej. W takiej sytuacji dojdzie do przejęcia przez organ drugiej instancji części obowiązków organu pierwszej instancji, co stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 127 i 121 § 1 O.p. Z tych względów Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszył art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W decyzji organu pierwszej instancji ustalono Skarżącemu na rok 2011 podatek od nieruchomości od domu o powierzchni 80 m2. Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków nie wynika jaką powierzchnię użytkową ma budynek mieszkalny będący własnością Skarżącego, znajdujący się we wsi P.. Zgodnie z treścią § 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w ewidencji gruntów i budynków powinna być ujawniona powierzchnia lokali znajdujących się w budynku oraz pomieszczeń przynależnych do lokali. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że podstawa opodatkowania podatkiem od budynków wynosiła 80m2. Za dowód taki nie może być uznane pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. stwierdzające, że Skarżący zgłosił do opodatkowania podatkiem od spadków dom o powierzchni 80m2 położony we wsi P.. W rozpoznanej sprawie stan fatyczny w zakresie powierzchni użytkowej budynku od, którego Skarżącemu ustalono zaskarżoną decyzją podatek od nieruchomości nie został ustalony w oparciu o dowody. Ustalenie zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego od budynku mieszkalnego bez wykazania za pomocą dowodów, stanowiącej podstawę opodatkowania powierzchni użytkowej tego budynku stanowiło to naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

2