Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 151/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199,  art. 245  par. 1,  art. 246 par. 1  pkt 2,  art. 260,  art. 160 art. 16 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

I SA/Po 151/08 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym : Przewodniczący: asesor sądowy Roman Wiatrowski Po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sprawy ze skargi kasacyjnej J P od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt[...] w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r. postanawia oddalić wniosek /-/ R. Wiatrowski


UZASADNIENIE

I SA/Po 151/08

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] Referendarz Sądowy oddalił wniosek JP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżąca JP, zastępowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...]. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia[...] o sygn. akt [...] wniosła skargę kasacyjną , od której wpis wynosi [...]. Jednocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, z którego treści wynika, że nie posiada ona środków na zapłacenie wpisu. Wszelkie środki pieniężne przeznaczane są na codzienne życie i uniemożliwiają odłożenie chociażby drobnych sum. Skarżąca nie ma czynnego konta bankowego. Teściowa, z którą skarżąca mieszka, utrzymuje się z przelewanej na jej konto emerytury w wysokości ok. [...], którą w całości przeznacza na życie i nie posiada żadnych oszczędności.

JP podała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz, woda i opał [...], gaz, energia elektryczna [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy [...], abonament RTV [...], wyżywienie [...], koszty leczenia teściowej [...], koszty leczenia syna [...] (terapia + leki dla dziecka). Skarżąca wskazała, że ponosi inne wydatki, które kształtują się w zależności od potrzeb np. wizyty u dentysty, ubrania czy przybory szkolne dla dzieci. Ponadto teściowa skarżącej wpłaca na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej miesięczną ratę w wysokości [...].

Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z teściową, z [...] synem K, [...] córką J i [...] synem K. Podała, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Głównym najemcą mieszkania jest teściowa. Skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodu osobowego. Skarżąca nie ma możliwości podjęcia pracy, gdyż musi zajmować się dziećmi. Skarżąca podała, że pozostaje w separacji faktycznej z mężem i sama wychowuje [...] dzieci. Nie posiadają rozdzielności majątkowej. Od [...] lat małżonek dobrowolnie łoży na utrzymanie dzieci kwotę [...] miesięcznie.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JP pismem z dnia [...]. dodatkowo oświadczyła, że jej małżonek z uwagi na pozostawanie w separacji nie udostępnił skarżącej swoich rozliczeń podatkowych oraz nie podał jaki uzyskuje dochód. Wnioskodawczyni nie posiada rachunków bankowych. Konto, które miała, zostało zajęte przez Urząd Skarbowy. Oprócz kosztów miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym w wysokości [...] skarżąca podała, że ponosi również inne wydatki, które kształtują się w zależności od potrzeb, t.j. np. wizyty u dentysty, ubrania i przybory szkolne dla dzieci oraz, że teściowa wpłaca do Spółdzielni Mieszkaniowej ratę w wysokości [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, ale nie została ona wyrejestrowana. Z działalności tej nie ma żadnego dochodu. Skarżąca nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, bowiem formalnie działalność gospodarcza nie została wyrejestrowana. Tym samym wnioskodawczyni nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...].

Oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postanowieniu z dnia [...]. zostało uzasadnione tym, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżaca wskazała bowiem, że ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują kwotą w wysokości około [...], gdy tymczasem koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...] (około [...] + [...] czynsz najmu opłacany przez teściową). Ponadto skarżąca wskazała, że w zależności od potrzeb ponosi dodatkowe koszty np. wizyty u dentysty, ubrania i przybory szkolne dla dzieci. Zatem koszty miesięcznego utrzymania są faktycznie wyższe od środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Oznacza to, że skarżąca posiada jakieś dodatkowe źródła dochodów, których nie chce ujawnić, ewentualnie posiada jakieś oszczędności, z których pokrywa koszty miesięcznego utrzymania. Ponadto wnioskodawczyni pomimo wezwania nie podała, czy jej małżonek posiada samochód osobowy, jeżeli tak to jakiej marki, jaki jest rok produkcji tego samochodu i jaka jest jego wartość rynkowa. Skarżąca nie wyjaśniła również czy razem z małżonkiem posiada wspólny majątek oraz oszczędności. Wnioskodawczyni wskazuje jedynie na fakt, iż nie pozostaje z małżonkiem we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż są w separacji faktycznej. Zgodnie natomiast z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że małżonkowie pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może pomóc swojej żonie w opłaceniu kosztów sądowych (por. orz. NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt I FZ 674/06).

W postanowieniu podkreślono również fakt, że skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – adwokata JR, domagając się finansowania ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe, w tym wpis od skargi kasacyjnej. Tymczasem do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata, któremu pismem z dnia [...] JP udzieliła pełnomocnictwa.

Sprzeciw od powyższego postanowienia z dnia [...] złożył pełnomocnik skarżącej. Zaskarżonemu postanowieniu postawiono zarzut naruszenia art. 246 ust.1 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.).

W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że chybiony jest wniosek, iż skarżąca musi posiadać dodatkowe źródło przychodów. Poza alimentami mąż skarżącej może bowiem przekazywać środki finansowe w przypadku gdyby jego dzieci nie miały zabezpieczonych podstawowych potrzeb życiowych.

Za nieuzasadnione uznano natomiast wymaganie podania informacji dotyczących męża np. w zakresie posiadanego przez męża pojazdu, skoro skarżąca takich danych nie posiada, bo jak podała jej kontakty z mężem są ograniczone. Skarżąca wskazała ponadto, że jej małżonek z uwagi na pozostawanie w separacji nie udostępnił jej rozliczeń podatkowych oraz nie podał jaki uzyskuje dochód.

Odnosząc się do wynagrodzenia adwokata wskazano, że obecny pełnomocnik prowadzi niniejszą sprawę i inne dotyczące kwestii podatkowych skarżącej od [...] i wówczas wystawiona została faktura za prowadzenie spraw. Niedopuszczalne jest natomiast argumentowanie odmowy przyznania prawa pomocy sytuacją finansową skarżącej sprzed ponad [...] lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 p.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Niewiarygodna i niespójna jest bowiem argumentacja skarżącej o braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca zobowiązana była podać wszystkie przychody i koszty. Tymczasem podane koszty miesięcznego utrzymania są faktycznie wyższe od środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.

Skarżąca nie pracuje, zajmuje się dziećmi. Skarżąca nie pobiera również zasiłku dla bezrobotnych, ani nie korzysta z pomocy, otrzymuje natomiast od męża alimenty w wysokości [...]. Teściowa, z którą wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, otrzymuje emeryturę w kwocie [...]. Zatem skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują kwotą w wysokości około [...] na miesięczne utrzymanie. Tymczasem skarżąca wskazała, że stałe koszty miesięcznego utrzymania wynoszą zaś około [...] + [...] czynsz najmu opłacany przez teściową, a zatem łącznie [...]. Ponadto skarżąca wskazała, że w zależności od potrzeb ponosi dodatkowe koszty np. wizyty u dentysty, ubrania i przybory szkolne dla dzieci.

Podnoszona przez stronę skarżącą, w sprzeciwie, okoliczność, że poza alimentami mąż skarżącej może dobrowolnie przekazywać środki finansowe nie wyjaśnia, czy rzeczywiście mąż skarżącej takie środki przekazuje. Już we wniosku o udzielenie prawa pomocy skarżąca powinna powołać się na dodatkowe środki, które dzieci otrzymują od ojca. Zaniechanie w tym względzie podważa natomiast wiarygodność składanych przez stronę oświadczeń. Ponadto nie sposób zweryfikować twierdzeń skarżącej o otrzymywaniu środków finansowych od męża skoro skarżąca nie podała informacji dotyczących dochodów przez niego otrzymywanych, ani też jaki posiada on majątek.

Skarżąca nie wyjaśniła również czy razem z małżonkiem posiada wspólny majątek oraz oszczędności. Wnioskodawczyni wskazuje jedynie na fakt, iż nie pozostaje z małżonkiem we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż są w separacji faktycznej. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że małżonkowie pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może pomóc swojej żonie w opłaceniu kosztów sądowych (por. orz. NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt I FZ 674/06).

Ze względu na powyższe przyjęto, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 4, art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 260, art. 160 oraz art. 16 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

/-/ R. Wiatrowski