Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 870/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Protokolant referent stażysta Kamila Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi "W" Sp. z o.o. we W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lipca 2020 r. nr 470000/71/180210/2020/RDZ w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz "W" Sp. z o.o. we W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, W. Sp. z o.o. we W.( dalej: strona, skarżąca) 20 kwietnia 2020 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( dalej: ZUS, Zakład, organ) wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek z marzec, kwiecień i maj 2020 r, jako płatnik składek, który ma zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych.

Decyzją z (...) czerwca 2020 r., nr (...) wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa COVID-19"), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, Zakład, organ) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych - za wskazane wyżej miesiące.

W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 31zo ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. ustawy COVID-19, a następnie wskazał, że zgodnie z art. 15 zzzh ustawy COVID-19, zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. U. UE C 911 z 20 marca 2020 roku) – dalej: Komunikat TR. Komunikat TR wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które w dniu 31 grudnia 2019 r. nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 roku uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. EU L 187 z 28 czerwca 2014 r.) – dalej rozporządzenie 651/2014. Podał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

• w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej - wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;

• w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej - wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;

• podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym.

Następnie ZUS wskazał, że w swoim wniosku ,w części II pkt 4.2.A (Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego?") "skarżąca zaznaczyła odpowiedź "TAK". W związku z powyższym Zakład odmówił zwolnienia, uznając że skarżąca jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 19 czerwca 2020 r. strona zakwestionowała stanowisko organu, wskazując, że organ mylnie potraktował jako jedyny wskaźnik do stwierdzenia trudnej sytuacji spółki. Spółka została założona w 2015 r. jako niepubliczny ZOZ i świadczy usługi medyczne i zwiększa przychody ze sprzedaży. Spółka straty pokryła pożyczkami od udziałowców i nie znajduje się w trudnej sytuacji.

Na wezwanie Zakładu z 7 lipca 2020 r. skarżąca przesłała dodatkowo żądane dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej (rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r., bilans na dzień 31 grudnia 2019 r. i informację dodatkową).

Skarżoną obecnie decyzją z (...) lipca 2020 r. nr (...) organ utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z 12 czerwca 2020 r., podtrzymując zawartą tam argumentację. Organ przywołał ponownie treść art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014/UE, a następnie stwierdził, że po analizie sprawozdania finansowego spółki ustalono, że wysokość niepokrytych strat przewyższa nawet 100% wysokości kapitału zarejestrowanego. Zatem nie przysługuje spółce prawo do zwolnienia.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z 12 czerwca 2020 r., z przyczyn określonych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – "k.p.a.") i nakazanie organowi wydanie decyzji uwzględniającej wniosek strony. Podniosła zarzuty naruszenia:

- przepisów postępowania w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 6, art. 7a § 1, art. 8 k.p.a. w związku art. 31zo ust. 1, art. 31zp, art. 31zq ust. 7 oraz art. 15zzzh ustawy COVID-19 polegające na działaniu organów wbrew przepisom dotyczącym udzielania wsparcia mającego na celu zaradzeniu poważnym zaburzeniom w gospodarce w ten sposób, że;

a)interpretacja przepisów przez organ uznająca, że zwolnienie to zostało uznane jako pomoc publiczna uwarunkowana definicją określoną w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 w przypadku gdy pkt 1.3.13 Komunikatu zezwala na opracowanie środków pomocy przez państwa posiłkując się jedynie przepisami ww. rozporządzenia;

b) organ bez podstawy prawnej oparł się na Komunikacie Komisji i wbrew przepisom ustawy covidowej, która nie wskazuje przesłanek negatywnych jak "trudna sytuacja ekonomiczna spółki";

c) organ bezpodstawnie uznał, że zalecenia Komisji w Komunikacie są dla niego wiążące i jedynie na tej podstawie odmówił przyznania pomocy:

d) bezpodstawne przez organ przyjęcie, że samo zaznaczenie we wniosku pola 4.2.A uniemożliwia przyznania pomocy

2) naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. przez:

a) stwierdzenie, że zaznaczenie we wniosku pola dotyczącego oświadczenia, iż spółka znajduje się w trudnej sytuacji determinuje odmowę przyznania zawnioskowanej pomocy, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego z dokumentacji księgowej spółki, opinii zespołu biegłych z zakresu rachunkowości, zeznań świadków (pracowników biura księgowego), przesłuchania w charakterze strony Wiceprezesa Zarządu Spółki, które to dowody jednoznacznie wskazują o odmiennym stanie faktycznym niż przyjął organ;

b) nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej dotyczących sposobu obliczania niepokrytych strat względem kapitału zakładowego, które nie przewyższają wymaganego progu 50% kapitału zakładowego albowiem spółka straty pokryła pożyczkami od udziałowców zatem, gdyby możliwa była uchwała o przeznaczeniu ww. pożyczek na kapitał rezerwowy, bądź wspólnicy podjęliby uchwałę o dopłatach, kapitał własny wyniósłby na koniec 2019 r. 163.249,73 zł;

3. naruszenie przepisów art. 9 w związku z art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji I instancji;

4. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6, art. 9, art. 11 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji opartej na dowolnej interpretacji przepisów, braku rzetelnego informowania strony oraz braku ustosunkowania się do twierdzeń skarżącej;

5. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 15 k.p.a. polegające na braku odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

6. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. polegające na wystąpieniu znacznej zwłoki w terminie załatwienia sprawy.

Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych.

Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Zwolnienie, o udzielenie którego zwracała się skarżąca zostało uregulowane w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Na wstępie wymaga podkreślenia, że w procedurze rozpatrywania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na podstawie powołanej wyżej ustawy COVID-19 organ jest zobowiązany działać na podstawie i z uwzględnieniem przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – "k.p.a.") Oznacza to, że w pełni zastosowanie w sprawie winny znaleźć przepisy naczelnych zasad procesowych, w tym art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, a także art. 64 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu organ wydający zaskarżoną decyzję nie sprostał obowiązkom wynikającym z powyższych przepisów i naruszył określone nimi zasady postępowania. W rażący sposób organ naruszył w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., obligujący organ do sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, spełniającego wskazane w tym przepisie warunki. Jak wynika z treści przywołanego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest bardzo istotnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok SN z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94).

Reasumując, organ wydający decyzję w wyniku rozpatrzenia wniosku strony o zastosowanie zwolnienia lub ulgi ma obowiązek w uzasadnieniu tej decyzji określić jasno zarówno stan prawny, na podstawie którego orzeka, wraz ze wskazaniem kształtujących go norm prawnych, jak również wykazać – w oparciu o dowody – że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne bezspornie wypełniają hipotezę powołanych norm prawnych. Objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, nie spełniają tych warunków.

Wsparcie będące pomocą publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce uregulowane zostało w art. 15zzzh ustawy COVID-19. Stosownie do art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 tej ustawy (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wsparcie, o którym mowa w art. 15m, art. 15p, art. 15q, art. 15za ust. 2, art. 15zzb-15zze, art. 15zze, art. 31zo oraz art. 31zy, zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.

Krajowy ustawodawca dążąc do tego, by wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (m.in. zwolnienie od obowiązku opłacania należności z tytułu składek), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu, zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.

Cel pomocy został przy tym wyraźnie wskazany w treści samego Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 określa, iż: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 stwierdzono, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."

Wydawane przez Komisję Europejską komunikaty są wyrazem jej stanowiska w określonych sprawach i nie stanowią bezpośredniego źródła praw dla krajów członkowskich. Wprowadzenie przez państwo członkowskie zawartych w Komunikacie TR rozwiązań w zakresie środków pomocowych stanowiących pomoc publiczną nadal wymaga notyfikowania Komisji zamiaru udzielenia takiego wsparcia, by można było taką pomoc uznać za zgodną z art. 107 ust. 2 lit b) TFUE, choć niewątpliwie upraszcza ocenę tej zgodności i zapewnia jej jednolitość. Polski program pomocowy, także w zakresie pomocy polegającej na okresowym zwolnieniu z opłacania składek ubezpieczeniowych, na podstawie ustawy COVID-19 został zatwierdzony decyzją Komisji z 23 kwietnia 2020 (SA.56922), a powołane wyżej zapisy samej ustawy wprost odwołują się do treści Komunikatu TR. W tym więc aspekcie nie można zarzucić organowi bezpodstawnego oparcia się na jego treści.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, Komunikat TR, w pierwotnym brzmieniu (z 20 marca 2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia nr 651/2014) w dniu 31 grudnia 2019 r. Pomoc, zgodnie z Komunikatem, może być przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji lub przedsiębiorstwom, które nie znajdowały się trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019r., ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Jak wynika z powołanego art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 do uznania przedsiębiorstwa za będące w trudnej sytuacji wystarczyło spełnić jedną z przesłanek określoną w tym przepisie. Podkreślić przy tym należy, że w sytuacji gdy ustalenia co do sytuacji finansowej spółki, istotne z punktu widzenia powołanej wyżej regulacji, mogą stanowić podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy, organ jest obwiązany przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające z zachowaniem zasad określonych w k.p.a., w tym w szczególności dochować obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 tj. w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na tej podstawie dokonać jego wszechstronnej oceny zgodnie z wymogami wynikającymi art. 80 k.p.a.

W realiach rozpoznawanej sprawy organ stanął na stanowisku, że skarżąca była przedsiębiorstwem znajdującym się a trudnej sytuacji, przy czym wniosek ten uzasadnił stwierdzeniem, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek w dalszym ciągu wysokość niepokrytych strat spółki przekraczała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Jednocześnie jednak organ wniosku tego nie poparł odwołaniem się do żadnych konkretnych dokumentów lub ustaleń, poza treścią formularza wypełnionego przez spółkę, mimo że - jak sam wcześniej stwierdza w decyzji i co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych – zwrócił się do spółki o informacje dotyczące jej sytuacji ekonomicznej, w tym bilans i rachunek zysków i strat za 2019 r. oraz wszelkie inne dokumenty pozwalające na rzetelna ocenę sytuacji ekonomicznej spółki. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje jednak na to, by organ faktycznie takiej rzetelnej oceny dokonał na podstawie przesłanych przez skarżącą dokumentów finansowych oraz by w ogóle poddał te dowody jakiejkolwiek analizie. Brak zatem podstaw do przyjęcia, by organ skonfrontował treść formularza z konkretnymi danymi, wynikającymi z dostarczonej przez stronę dokumentacji i przeprowadził postępowanie wyjaśniające w wymaganym zakresie, wbrew powołanym wyżej obowiązkom określonym w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Nie jest też jasne, jaką datę organ przyjął za istotną dla oceny sytuacji ekonomicznej skarżącej – czy 31 grudnia 2019 r., przywołaną wraz z treścią pkt 3.1. (2c) Komunikatu TR, czy dzień złożenia wniosku – na co wskazuje dalsza treść uzasadnienia decyzji. Na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można zatem uznać, że organ prawidłowo ustalił, czy strona na dzień 31 grudnia 2019 r. faktycznie znajdowała się w trudnej sytuacji w rozumieniu przytoczonej wyżej regulacji art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

Strona, co podkreślono na wstępie, ma bowiem prawo poznać argumentację organu zapoznając się z uzasadnieniem decyzji, aby mogła, procesowo ją kwestionując, odnieść się do tej argumentacji i przedstawić swoje racje, w czym wyraża się zasada prawa do obrony.

Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Organ powinien wskazać jakie regulacje i dlaczego przyjmuje za podstawę orzekania oraz odnieść do nich wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, w szczególności dotyczące sytuacji ekonomicznej spółki wraz ze wskazaniem dowodów i wniosków wynikających z ich przeanalizowania.

Sąd oddalił na rozprawie wniosek dowodowy zawarty w skardze o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - symulacji bilansu za 2019 r. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych, bowiem sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości istotnych dla rozstrzygnięcia Sądu.

Zawarty w art. 106 § 3 p.p.s.a. zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego.

Sąd I instancji nie może zatem przejąć roli organów administracji i ustalać okoliczności stanu faktycznego, w zakresie sytuacji finansowej spółki.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.