Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 81/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 120, art 149 §1 i §1a, art 151, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Przemysław Żmich WSA Elżbieta Lenart (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. S., T. S., M. S.(1), A. S., D. F., M. S.(2), H. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] 33, nr hip. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. S., T. S., M. S.(1), A. S., D. F., M. S.(2), H. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 18 lutego 2020 r. (data prezentaty) L.S., T. S., M. S.(1), A. S., D. F., M. S.(2) i H. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...]: "mając na uwadze złożony do Prezydenta [...] wniosek z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w [...] przy ulicy [...] 33 w [...], oznaczonej nr hip. [...], przejętej w trybie Dekretu z 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]."

Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret. Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem [...] listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa.

W dniu [...] czerwca 1948 roku K. S., przeddekretowy właściciel ww. nieruchomości, złożył wniosek o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej.

Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] września 1953 r. nr [...], odmówiło K. S. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] 33 nr hip. [...].

Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] lutego 1954 r.

Następnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] stwierdził, że ww. decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lutego 1954 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1953 r. w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali mieszkalnych nr: 5, 6, 14, 19, 21, 23 w budynku posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] grudnia 2016 r. wydał decyzję nr [...], mocą której uchylił w całości decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. z uwagi na to, że była skierowana do osób zmarłych, i jednocześnie stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z [...] lutego1954 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] września 1953 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] 33 nr hip. [...] w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali nr 5, 6, 14, 19, 21, 23 w budynku posadowionym na działce ew. nr [...] z obrębu [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Zatem do rozpoznania pozostał wniosek K. S. z [...] czerwca 1948 r. złożony w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości - w części, co do której została stwierdzona nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] września 1953 r. oraz decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lutego 1954 r.

W dniu [...] marca 2017 r. L. S., T. S., J. M., M. S.(1), A. S., D. F., M. S.(2) i H. B., złożyli wniosek do Prezydenta [...] o: "zaspokojenie ich praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] 33 nr hip. [...] wynikających z prawomocnej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2016 r. nr [...]."

W związku z powyższym organ musiał zbadać przesłankę pozytywną określoną w art. 7 ust. 2 dekretu, jak również przesłanki negatywne określone w art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) - dalej jako u.g.n.

W ramach toczącego się postępowania w sprawie rozpatrzenia powyższego wniosku, organ gromadził materiał dowodowy w sprawie, podejmując liczne czynności niezbędne do zakończenia postępowania wydaniem decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy.

W tym celu zwracał się pismami do odpowiednich organów o nadesłanie żądanych dokumentów np.:

- [...].05.2017 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] z prośbą o przesłanie kopii aktu z dnia [...].02.1936 r. oraz aktu z dnia [...].11.1936 r., dotyczących przedmiotowej nieruchomości,

- [...].06.2017 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z prośbą o przekazanie odbitki z mapy ewidencyjnej z rozliczeniem dawnej nieruchomości hipotecznej w obecnych działkach ewidencyjnych oraz wypisów z rejestru gruntów dla tych działek,

- [...].10.2017 r. wystąpił do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu [...] z prośbą o wyrażenie opinii w przedmiocie ewentualnego podziału geodezyjnego,

- [...].04.2018 r. wystąpił do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w [...] w celu potwierdzenia, że wniosek dekretowy został złożony przez uprawnione osoby w dniu [...].06.1948 r. - przy czym pismo pozostało bez odpowiedzi do chwili obecnej,

- [...].05.2018 r. wystąpił do Ministerstwa Finansów w celu ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość została objęta układami indemnizacyjnymi.

Następnie Prezydent pismem z [...] maja 2018 r. zwrócił się do wnioskodawców o sprecyzowanie ich wniosku - czy jest to wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego czy też jest to wniosek o przyznanie odszkodowania. Zaś pismem z [...] czerwca 2018 r. zawiadomił pełnomocnika stron postępowania - w trybie art. 36 § 1 k.p.a. - o przyczynach zwłoki w zakończeniu sprawy.

Wnioskodawcy prowadzili liczną korespondencję z organem, żądając przyspieszenia załatwienia sprawy i informując go o tym, że są skłonni do zbycia praw i roszczeń do tej nieruchomości na rzecz [...], zaś pismem z [...] czerwca 2018 r. sprecyzowali swój wniosek jako żądanie zwrotu nieruchomości.

Na potrzeby postępowania została wykonana ekspertyza techniczna z [...].10.2019, mająca na celu ustalenie podmiotów, które poczyniły nakłady na odbudowę budynku znajdującego się na gruncie przedmiotowej nieruchomości, kiedy zostały poniesione oraz określenie procentowego udziału nakładów poniesionych ze środków publicznych - zgodnie z art. 214a pkt 4 u.g.n.

Pismem z [...] kwietnia 2019 r. Prezydent wystąpił do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z prośbą o udzielenie informacji w odniesieniu do lokali znajdujących się w budynku posadowionym na gruncie przedmiotowej nieruchomości.

Zaś pismem z [...] lipca 2019 r. ponownie zawiadomił pełnomocnika stron - w trybie art. 36 § 1 k.p.a. - o przyczynach zwłoki oraz o planowanym terminie zakończenia postępowania. Poinformował go, że w związku ze zmianami legislacyjnymi, mającymi wpływ na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania, zaszła potrzeba analizy możliwości oraz sposobu realizacji nowych rozwiązań prawnych na gruncie przedmiotowego postępowania. Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów ( Dz.U. z 2019 r. poz. 916) - w przypadku uwzględnienia po dniu [...] stycznia 2019 r. wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U. poz. 279 oraz z 1985 r. poz. 99), dotyczącego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2, przenosi się prawo własności gruntu. Przeniesienie prawa własności gruntu zamiast ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przy rozpatrywaniu wniosków dekretowych jest doniosłą zmianą, której wdrożenie wymaga szczegółowej analizy.

Ponadto wyjaśnił, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienia w postaci opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu przedmiotowej nieruchomości na mapę współczesną oraz rozliczeniu jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych. Bez tych czynności nie jest możliwe zakończenie postępowania, ponieważ, jak wskazało Biuro Geodezji i Katastru, dane dotyczące identyfikacji archiwalnych nieruchomości w obecnych działkach ewidencyjnych są poglądowe i ze względu na opracowanie graficzne nie mogą mieć charakteru dokumentu metrycznego. Mogą służyć tylko pomocniczo do dalszych analiz. Ponadto nie obejmują one pełnego rozliczenia przedmiotowej nieruchomości w obecnych działkach ewidencyjnych, ze względu na częściowe, wcześniejsze odłączenie do księgi wieczystej nr [...] (dz. ew. [...] obręb [...]). W związku z powyższym zlecił on wykonanie opracowania geodezyjnego uprawnionemu geodecie.

Wnioskodawcy pismem z [...] lipca 2019 r. - działając na podstawie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego - wnieśli ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] 33.

Po rozpoznaniu ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2019 r. nr [...] uznało wniesione w sprawie ponaglenie za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] 33 - do dnia [...] grudnia 2019 r. Jednocześnie stwierdziło, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Ponieważ przedmiotowy wniosek nie został rozpoznany w wyznaczonym terminie, dlatego też pismem z [...] lutego 2020 r. (data prezentaty) L.S., T. S., M.S.(1), A. S., D. F., M. S.(2) i H. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...]: "mając na uwadze złożony do Prezydenta [...] wniosek z [...] marca 2017 r. w sprawie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w [...] przy ulicy [...] 33 w [...], oznaczonej nr hip. [...], przejętej w trybie Dekretu z 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]."

Natomiast wnioskiem z [...] marca 2017 r. wnosili o: "zaspokojenie ich praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] 33 nr hip. [...] wynikających z prawomocnej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2016 r. nr [...]."

W skardze wnosili o:

a) stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania,.

b) stwierdzenie, że przewlekłość postępowania nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

c) zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie w ciągu jednego miesiąca od daty wydania orzeczenia przez Sąd,

d) na podstawie art. 149 § 2 w zw. z § 1 p.p.s.a. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

e) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazali, iż przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...] - jako sposób prowadzenia postępowania, na skutek którego zostało naruszone ich prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (w rozsądnym terminie), ponieważ to postępowanie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy co do istoty lub przed organem współdziałającym.

Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, że pismem z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik stron został zawiadomiony - w trybie art. 36 § 1 k.p.a. - że trwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego, jak również podejmowane są czynności zmierzające do zakończenia postępowania oraz że przed wydaniem decyzji strony zostaną zawiadomione odrębnym pismem o możliwości powiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do przepisu art. 10 k.p.a. Jednocześnie poinformował go, iż przedmiotowe postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 marca 2020 r.

Dodał, że został sporządzony projekt decyzji kończącej postępowanie, który obecnie przechodzi wewnętrzną procedurę weryfikacji. Zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...] z [...] grudnia 2016 r. została wprowadzona Procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych Urzędu [...] w zakresie rozpoznawania wniosków złożonych w trybie art. 7 dekretu. Zgodnie z załącznikiem do zarządzenia każda decyzja wydana w toku postępowania (zarówno pozytywna - pkt IV.3, jak i negatywna - pkt V.2) powinna być parafowana przez pracownika prowadzącego sprawę, naczelnika wydziału, radcę prawnego, zastępcę dyrektora Biura Spraw Dekretowych, a następnie przedłożona do podpisu dyrektorowi biura.

Do dnia [...] października 2020 r.(data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa

w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na

na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], złożyli ponaglenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia spraw.

Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia

- stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wynika z akt sprawy - wniosek skarżących z [...] marca 2017 r. o: "zaspokojenie ich praw i roszczeń do nieruchomości położonej przy ul. [...] 33 nr hip. [...] wynikających z prawomocnej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2016 r. nr [...]", nie został dotychczas rozpoznawany.

W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu tego wniosku Sąd uznał za całkowicie uzasadniony.

Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych,

a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania

w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.

Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa".

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Analizując akta sprawy Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość organu

- aczkolwiek naganna - nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie.

Z akt sprawy wynika bowiem, że organ w trakcie prowadzonego postępowania podejmował szereg czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego.

Nie można zatem uznać, iż organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny czy też podejmował czynności pozorne. Wręcz przeciwnie, analiza akt sprawy wskazuje, iż organ systematycznie gromadził materiał dowodowy i regularnie, w miarę pozyskiwania kolejnych dokumentów, występował o brakującą niezbędną dokumentację, czy dodatkowe wyjaśnienia.

Sąd, dokonując takiej oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości postępowania, miał również na względzie datę ostatecznego sprecyzowania wniosku oraz wziął pod uwagę skomplikowany charakter spraw z zakresu tzw. spraw dekretowych, gdzie należyte ustalenie stanu faktycznego związane jest z koniecznością pozyskania i analizą archiwalnych, często nieczytelnych lub niekompletnych dokumentów, jak również to, że organ realizował określony w art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.

Zaznaczenia wymaga, że Sąd dokonał oceny bezczynności organu - do marca 2020 r., a następnie od maja 2020 r. do dnia wyrokowania.

Zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6) ustawy z 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 i poz. 567) oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych

w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1) ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz

o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy

w terminie nie stosuje się. W myśl art. 15 zzs ust. 11 ustawy zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę,

w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Zaś zgodnie z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) terminy w postępowaniach, o których mowa

w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46 (tj. ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs (ww. ustawy z 2 marca 2020 r.), biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Oznacza, to, że postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania wniosku skarżących rozpoczęło dalszy swój bieg od 24 maja 2020 r., tj. 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej z dnia 14 maja 2020 r., tj. 16 maja 2020 r.

Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 kpa. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy.

Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpoznanie wniosku będzie adekwatny i realny.

Oceniając zaistniałą w sprawie przewlekłość jako nierażącą, Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny.

Oddalił też skargę w zakresie przyznania od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej - uznając to żądanie za nieuzasadnione.

Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści tego artykułu oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. Ma ono niejako zrekompensować stronie skarżącej stratę, jaką poniosła na skutek przewlekłości postępowania. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze nie są wymienione powody żądania przyznania skarżącym od organu sum pieniężnych. Zatem z treści tej skargi nie wynika, aby skarżący doznali w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania krzywdy, którą należałoby zrekompensować.

Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działań Prezydenta [...] jako przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego - nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia sumy pieniężnej, bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

Sąd zasądził też na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 §1 i §1a, art. 120

w zw. z art. 119 pkt 4, art. 151 oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.