Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 195/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia WSA (del.) Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 585/19 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2019 r., nr 1001-IOA.4246.752.2017.15.AD w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 października 2019 r. oddalił skargę K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2019 r., w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w wyniku przeprowadzonej w dniu 4 grudnia 2014 r. kontroli w sklepie "D. K.", mieszczącym się w W. [...], ujawniono dwa włączone i udostępnione dla grających urządzenia o nazwach: Casino Games bez numeru i oznaczeń oraz Hot Spot 777 bez numeru i oznaczeń. W ramach czynności kontrolnych przeprowadzono eksperymenty polegające na przeprowadzeniu gier próbnych na tych urządzeniach.

Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z dnia 14 września 2017 r., którą wymierzono skarżącej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ stwierdził, że przeprowadzone w ramach czynności kontrolnych eksperymenty na ujawnionych urządzeniach wykazały, że urządzenia eksploatowane były w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. Ponadto ustalono, że gra na urządzeniach zawierała element losowości. Grający nie miał wpływu na wynik gry, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik, a o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Wynik gry był nieprzewidywalny dla grającego. Ustalono również, że urządzenie Casino Games wypłacało pieniądze.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżąca prawidłowo została uznana za urządzającą gry na automatach, gdyż czerpała korzyści finansowe z urządzania gier, zapewniła automatom do gier warunki lokalowe, dopuszczając do ich eksploatacji i prawidłowego funkcjonowania. W tym zakresie organ wskazał na treść umowy najmu lokalu nr [...] zawartą w dniu 9 maja 2014 r. przez skarżącą z firmą O. Sp. z o. o. w W., z której wynikał, iż przedmiotem umowy była część lokalu o powierzchni 2 m2. Wynajmujący miał obowiązek dbania o mienie najemcy, a zgodnie z § 3 pkt 2 wynajmujący zapewniał najemcy w ramach czynszu najmu dostęp i korzystanie z energii elektrycznej. Zdaniem organu odwoławczego nie było wątpliwości, iż urządzającym gry w rozumieniu przepisów ustawie z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.) była skarżąca, która poprzez zawarcie umowy najmu powierzchni użytkowej zapewniła dla spornych automatów warunki lokalowe, instalację i eksploatację (obsługę) tych urządzeń w kontrolowanej lokalizacji (zorganizowała tą działalność).

Organ podkreślił, że działalność prowadzona w zakresie urządzania gier miała miejsce poza kasynem gry, a strona nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani też zezwolenia na urządzanie gier w salonach gier.

Oddalając skargę na tą decyzję Sąd I instancji, w pierwszej kolejności stwierdził, że organ prawidłowo przyjął, że ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia naruszenia prawa przez stronę skarżącą - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

W ocenie Sądu I instancji, w okolicznościach sprawy, organ ustalając charakter gier urządzanych na zatrzymanych automatach słusznie uznał, że spełniały one przesłanki automatów do gier hazardowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h. Wynikało to z przeprowadzonego w toku kontroli eksperymentu oraz z oględzin automatów ujawnionych w lokalu. Gry przeprowadzane na badanych urządzeniach zawierały element losowości, bowiem gracz nie posiadał wpływu na wynik gry, a jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na ten wynik, gdyż o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Ponadto urządzenia eksploatowane były w celach komercyjnych, o czym świadczyła konieczność użycia środków finansowych do ich uruchomienia. Wobec tego, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że na ujawnionych urządzeniach prowadzone były gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

W ocenie Sądu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, eksperymentu procesowego i wyjaśnień skarżącej złożonych w toku kontroli, a także umowy z 9 maja 2014 r. z firmą O. w sposób jednoznaczny wskazywały, że skarżąca jako właściciel lokalu wynajmujący powierzchnię użytkową przeznaczoną na urządzanie gier hazardowych, uczestniczyła w urządzaniu gier na kontrolowanych w sprawie automatach.

Sąd stwierdził, że skarżąca w prowadzonym przez siebie sklepie spożywczym udostępniła spółce O. część powierzchni lokalu niezbędną do zainstalowania zatrzymanych w sprawie urządzeń. Jednocześnie posiadała ona świadomość, w jaki sposób wykorzystywany będzie przedmiot najmu. Była odpowiedzialna za zapewnienie stałego dopływu energii elektrycznej do wstawionych do lokalu automatów do gier oraz sprawowała pieczę nad prawidłowym funkcjonowaniem tych urządzeń. Skarżąca jako dysponent lokalu miała bezpośredni wpływ na jego otwarcie i zamknięcie, a tym samym miała bezpośredni wpływ na udostępnianie urządzeń szerokiemu gronu odbiorców będących klientami lokalu i umożliwienie im niezakłóconego korzystania z tych urządzeń. Obowiązki jakie skarżąca w związku z umową najmu przyjęła na siebie wskazywały, w ocenie Sądu, na jej systematyczną współpracę z właścicielem automatów do gier mającą na celu zapewnienie sprawnego funkcjonowania tych urządzeń i czerpanie korzyści z urządzania gier na automatach w wynajmowanym lokalu. Strony umowy odnosiły obopólne korzyści z tytułu prowadzenia nielegalnej działalności urządzania gier na automatach.

W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, skarżąca prawidłowo została uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy wobec braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej jej przepisy nie mogą być stosowane, Sąd I instancji wskazał na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ustawy z 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1201) poprzez jego niezastosowanie, Sąd wskazał, że skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. Wobec tego nie mogła skutecznie powoływać się na uprawnienie wynikające z art. 4 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a.

K. Z., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia:

1. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w sytuacja, gdy przepisy określające urządzanie gier na automatach są przepisami technicznymi co stanowiło naruszenie § 4, § 5, § 8 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji, norm i aktów prawnych, art. 2, art. 7 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej zawartych w Traktacie z dnia 16 kwietnia 2003 r. między Królestwem Belgii. Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską. Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską Republiką Estońską Republiką Cypryjską Republiką Łotewską Republiką Litewską Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską Republiką Słowenii i Republiką Słowacką dotyczącym przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (zwany dalej Aktem) oraz zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 135 u.g.h., poprzez zastosowanie ustawy, która nie została uprzednio notyfikowana, przez co narusza przepisy prawa europejskiego, Konstytucji RP (w tym art. 2 Konstytucji RP) i umów międzynarodowych, a tym samym nie powinny być stosowane;

2. naruszenie art. 91 ust. 3 oraz z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, przez co wydano przedmiotową decyzję wbrew zasadom pierwszeństwa prawa wspólnotowego względem krajowego;

3. naruszenie art. 2 ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 ppkt a) oraz art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną interpretację i niedostrzeżenie, iż są to przepisy, które nie były notyfikowane Komisji Europejskiej oraz nie były przedmiotem pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Fortuna i inni oraz C-303/15, wskutek czego zignorowano zasadę pełnej skuteczności prawa wspólnotowego w zakresie systemu zakazów i licencji, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny;

II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120, 121 § 1 oraz 122 o.p. w zw. z art. 91 u.g.h., poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu i ich wybiórczą ocenę, w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego co do:

a. uznania skarżącej kasacyjnie za urządzającą gry hazardowe, podczas gdy skarżąca kasacyjnie z tego tytułu, iż wynajmowała jedynie powierzchnię lokalu, nie dysponowała, nie ponosiła ciężarów związanych z eksploatacją i nie zarządzała urządzeniem, a więc nie urządzała gier na automatach w rozumieniu art. 89 u.g.h.

b. uznania, iż skarżąca kasacyjnie zorganizowała funkcjonowanie automatów w przedmiotowym lokalu poprzez wykonywanie pewnych obowiązków nałożonych na nią przez wynajmującego, podczas gdy jedynie wynajmowała powierzchnię lokalu, a obowiązki nałożone w umowie są typowymi zobowiązaniami wynajmujących lokale lub ich części i występują w przypadku każdej umowy najmu, czy to lokalu mieszkalnego czy usługowego, a ponadto nie sprecyzowano jakie obowiązki dokładnie wykonywano poza udostępnieniem energii elektrycznej, w szczególności brak jest wykazania, aby wynajmująca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, np. poprzez ich obsługę, serwis, wypłatę wygranych;

c. uznania, iż skarżąca kasacyjnie jest urządzającym gry na automacie z uwagi na wcześniejsze zatrzymanie automatów w lokalu i związaną z tym świadomość o nielegalnym procederze, podczas gdy wcześniejsze zatrzymania nie uzasadnia uznania, iż skarżąca była bezkrytycznie zaangażowana w nielegalną działalność, a ponadto toczące się postępowanie nie przesądza o tym, iż miała ona świadomość tego, że wynajęcie lokalu pod automaty jest samo w sobie nielegalne, przy czym świadomość nie jest przesłanką wymierzenia kary;

d. Uznania skarżącej kasacyjnie za urządzającą gry na automatach na podstawie treści umowy oraz faktu dysponowania automatem i świadomością jego nielegalności podczas gdy ustalenie podmiotu urządzającego gry jest zależne nie tylko od faktu zawarcia porozumienia - pomiędzy podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym a wynajmującym powierzchnię użytkową na tą działalność, ale również od tego czy wynajmujący aktywnie uczestniczył w poszczególnych czynnościach i działaniach, które mogą być uznane za równorzędne i niezbędne dla realizacji nielegalnego procederu, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie ustalono stopnia realizacji umowy najmu i jakie faktycznie skarżąca kasacyjnie podejmowała działania

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy i winno skutkować uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idących zarzutów pomieszczonych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej - naruszenia prawa materialnego, które z uwagi na swój komplementarny charakter rozpoznane zostaną łącznie albowiem w swojej istocie zmierzają one do zakwestionowania zastosowania w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych, jako przepisów bezskutecznych z uwagi na swój techniczny charakter i brak ich notyfikacji.

Kwestia technicznego charakteru przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jak i zależności, jaka zachodzi pomiędzy tym przepisem a nakazem określonym w art. 14 ust. 1 u.g.h. były przedmiotem rozważań w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Uchwałą tą Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. Powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).

Zgodnie z punktem 1 sentencji wspomnianej uchwały art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 wymienionej dyrektywy. Nie ustanawia on bowiem żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, a ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad nie sposób byłoby łączyć z "zakazem użytkowania". Powołany przepis, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej, nie skutkuje również tym, aby konsekwencje nałożenia kary wyrażały się w ingerowaniu, w sposób oczywisty, w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia produktu, pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać. Ponadto podkreślono, że skoro w art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, to za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Przyjęto także, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu.

Mając na uwadze, że przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie można kwalifikować do kategorii przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, nie sposób uznać, że nie może być on stosowany ze względu na brak notyfikacji. W konsekwencji nie można twierdzić, że zostały naruszone przepisy nakładające na Rzeczpospolitą Polską obowiązek notyfikacji przepisów technicznych oraz nakazujące odmowę zastosowania przepisów technicznych, które nie zostały notyfikowane. W tej sytuacji nie ma podstaw do twierdzenia, że brak notyfikacji art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowił przesłankę niedopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie.

Powyższe czyni niezasadnym zarzut z punktu I.1 petitum skargi kasacyjnej oraz pozostałych zarzutów pomieszczonych w ramach zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego.

Również niezasadne są stawiane w punkcie II petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w ramach których strona kwestionuje prawidłowość ceny materiału dowodowego w aspekcie uznania jej za "urządzającą gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Powołany art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem. Pojęcie to nie zostało zdefiniowane wprost w ustawie, jednakże opierając się o systematykę jego użycia w poszczególnych regulacjach, w zestawieniu z użyciem przez ustawodawcę pojęcia "prowadzącego działalności w przedmiocie urządzania gier hazardowych" przyjąć należy ukształtowaną orzecznictwem sądów administracyjnych definicję "urządzającego gry". W judykaturze, przyjęto bowiem, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. wyroki NSA z dnia: 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3111/17 i II GSK 3581/17). Dalej rozwijając zagadnienie, w orzecznictwie podnosi się również, że warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, a więc np. właściciela automatu i właściciela lokalu, którzy na podstawie zawartej umowy (porozumienia, niekoniecznie pisemnego) dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2018, sygn. akt II GSK 3745/17; z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 368/19 i inne).

"Urządzającym gry" będzie zatem podmiot wypełniający swoim faktycznym działaniem, którąkolwiek, część lub wszystkie z wymienionych powyżej przesłanek. Innymi słowy działaniami podmiotu urządzającego gry hazardowe będą działania mające na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych zgodnie z ich przeznaczeniem w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki.

Ponadto za urządzającego bądź współrządzącego, gry uznać również należy wynajmującego dany lokal lub jego część, także wówczas gdy faktycznie poza wynajęciem lokalu lub jego części nie uczestniczy on w żadnych innych czynnościach związanych z prowadzoną w ramach najmu działalnością – nie podejmował rzeczywistych działań związanych z prowadzeniem gier, obsługą automatów i klientów, itd. Status urządzającego gry należy w takiej, jak powołana sytuacji, przypisać wynajmującemu, który jest w pełni świadomy rodzaju działalności, jaką prowadzić będzie najemca. Wynajmując lokal na cele prowadzenia działalności hazardowej podejmuje on bowiem faktyczne działania w celu umożliwienia prowadzenia takiej działalności poprzez udostępnienie lokalu, w którym umiejscowiony będzie punkt gier, o których mowa w ustawie o grach hazardowych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy jaki i Sąd I instancji zasadnie uznały skarżącą za podmiot wypełniający dyspozycję z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - za podmiot urządzający gry.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zaś z protokołu kontroli, zeznań skarżącej oraz umowy łączącej ją ze spółką O., jednoznacznie wynika, że skarżąca była co najmniej współurządzającym gry na umieszczonych w jej lokalu automatach. Jakkolwiek, co wynika z zeznań strony złożonych w trakcie kontroli, nie zajmowała się ona bezpośrednią obsługą urządzenia do gier, to jednak zapisy umowy oraz faktyczne działania związane z umieszczeniem automatu w prowadzonym przez stronę sklepie wskazują, że wypełniła ona przywołane znamiona z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Skarżąca z tytułu umowy pobierała czynsz w kwocie 200 zł. Zobowiązała się ona również do udostępnienia i umożliwienia korzystania najemcy z energii elektrycznej (§ 3 umowy), jak również przyjęła na siebie obowiązek dbania o mienie najemcy (§ 4 umowy). W takim stanie sprawy organ słusznie stwierdził, że poprzez zawarcie umowy najmu powierzchni użytkowej strona zapewniła dla automatów warunki lokalowe, instalację i eksploatację (obsługę) tych urządzeń w kontrolowanej lokalizacji (zorganizowała tę działalność).

Już tylko powołane okoliczności faktyczne, w świetle wywodów odnośnie rozumienia pojęcia "urządzającego gry", czynią zasadnym uznanie, tak przez organy jak i Sąd I instancji, skarżącej za adresata art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – podmiotu, który swoimi działaniami wypełnia przesłanki z tego przepisu, na który to podmiot nakładana jest, zależna do ilości ujawnionych automatów do gier, stosowna kara.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach, jak w punkcie drugim sentencji wyroku postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).