Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1296/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant Ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi F. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z 23 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 207/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę F. R. (dalej jako skarżący) uchylił postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.

Uzasadniając sąd napisał, że odmowa wszczęcia postępowania dotyczyła sprawy istotnego odstępstwa od decyzji pozwolenia na budowę murowanej altany nr [...] z dnia [...] marca 1954 r. sygn. [...], na terenie nieruchomości położonej w [...] (działka [...]). Skarżący domagał się sprawdzenia legalności budynków znajdujących się na terenie ww. nieruchomości. Czynności kontrolne objęły budynek wybudowany w tylnej części (określany dalej jako budynek 65b) na tejże nieruchomości. Współwłaściciele nieruchomości, A. i S. Z. oświadczyli, że budynek 65b od początku swojego istnienia tj. od roku 1956 r. posiada funkcje mieszkalną. Po analizie archiwalnych akt sprawy przekazanych przez Wydział [...] ustalono, że budynek 65b realizowany został na podstawie pozwolenia na budowę murowanej altany nr [...] z dnia [...] marca 1954 r., sygn. [...] wraz z zezwoleniem wydanym przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] – Wydział Budownictwa z dnia [...] lipca 1953 r. jako organu II instancji na przystosowanie planowanego obiektu na cele mieszkalne na okres przejściowy. Funkcja mieszkalna budynku została dopuszczona, natomiast okresu "przejściowego" organ nie sprecyzował. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że inwestycja jest nielegalna. Jednocześnie w wyniku analizy akt archiwalnych, ustalono, ze ówczesny inwestor dopuścił się podczas budowy budynku 65b odstępstwa od zasadniczych parametrów obiektu, co ujawniono w trakcie kontroli dokonanej przez inspektora Miejskiego Zarządu Architektoniczno-Budowlanego w dniu [...] sierpnia 1955 r. Skutkiem tego było wstrzymanie robot budowlanych oraz opieczętowanie obiektu, który bez wymaganego pozwolenia został rozbudowany w trakcie robót. Dowodem tego jest pismo inwestora F. R. z dnia [...] sierpnia 1955 r., w którym po wstrzymaniu robót budowlanych zwrócił się do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej – Miejskiego Zarządu Architektoniczno - Budowlanego w [...] z prośbą o zezwolenia na dobudowanie ubikacji do istniejącej altany murowanej, załączając rysunek/projekt. Miejski Zarząd Architektoniczno – Budowlany powiadomił Prokuraturę dla [...], że inwestor dokonał rozbudowy altany na przedmiotowej nieruchomości, która była sprzeczna z planem zabudowy miasta. W związku z tym zarządzono opieczętowanie budowli. Pomimo opieczętowania dobudowy do istniejącej altany, inwestor budowlę ukończył, przez co dopuścił się przekroczenia przewidzianego w art. 139 kodeksu karnego. W odpowiedzi na zgłoszenie Prokuratura odmówiła ścigania w sprawie o rozbudowę altany bez pozwolenia.

Odnosząc się do powyższych ustaleń Inspektor Powiatowy stwierdził, iż właściwy organ architektoniczny i nadzoru budowlanego nie zajął się dalej sprawą nielegalnej dobudowy, uznając (prawdopodobnie) stanowisko Prokuratury za wiążące w sprawie legalności obiektu 65b. Podczas analizy dokumentacji porównano aktualny obrys budynku 65b z mapą sytuacyjną będącą planem, zagospodarowania tej działki, sporządzoną dla budowy budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej od strony frontowej. Z dokumentacji wynika, że aktualnie gabaryty budynku mieszkalnego (altany) 65b z garażem przy granicy działki są niewiele mniejsze od tych, które istniały w momencie wydawania pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej. Ponadto zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie wydawania decyzji pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej tj. [...] września 1967 r. organ wydający pozwolenie na budowę zgodnie z rozporządzeniem Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz. 197z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie) powinien zbadać sposób legalności zabudowy danej nieruchomości, co zapewne zrobił, akceptując zastany charakter zainwestowania badanej działki, zgodnie z § 13 i § 16 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia. W aktach sprawy nie odnaleziono informacji stanowiących o niewłaściwej zabudowie tylnej części nieruchomości, pomimo zakończenia i zasiedlenia budynku mieszkalnego 65b. Ponadto w wydanych pozwoleniach na budowę nr [...] z dnia [...] września 1967 r. dotyczącego budynku przy ul. [...] oraz nr [...] z dnia [...] września 1967 r. dotyczącego budynku przy ul. [...] nie nakazano inwestorowi opuszczenia, rozbiórki, zmiany sposobu użytkowania lub innych czynności związanych z obiektem mieszkalnym 65Bb. PINB ocenił, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie obiektu 65B.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej Inspektor Wojewódzki bądź WWINB) ww. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji oraz podkreślając, że akta sprawy są szczątkowe i brakuje w nich wielu dokumentów z lat 1955-1970.

Uchylając oba opisane postanowienia ww. prawomocnym wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 207/12 WSA w Poznaniu stwierdził, że organy nadzoru budowlanego, w sposób nieuprawniony odmówiły wszczęcia postępowanie administracyjnego nie podając nawet przesłanki, która stanowiła podstawę do odmowy jego wszczęcia. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania kwestie związane z legalnością przedmiotowe budynku nie mogły być przedmiotem oceny organu. Ustalenia faktyczne oraz ocena, czy przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej czy też legalnie, mogło nastąpić wyłącznie w toku postępowania wszczętego i prowadzonego zgodnie z przepisami prawa. Nadto WSA wskazał, że w postępowaniu została pominięta J. Ł., wymieniona w odpisie księgi wieczystej nr [...] jako współwłaścicielka przedmiotowej działki. Brak udziału strony w postępowaniu prowadzi do naruszenia przez organy wyrażonej w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Ponownie prowadząc postępowanie PINB, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (znak: [...]), wskazując na art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstępstwa od decyzji pozwolenia na budowę murowanej altany nr [...] z dnia [...] marca 1954 r., sygn. [...], na terenie nieruchomości położonej w Poznaniu przy ulicy [...]. Uzasadniając napisał, że w sprawie zebrano materiał dowodowy, między innymi dokumentację archiwalną przekazaną przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta i opisał zebrane we wcześniejszym postępowaniu archiwalne akta sprawy. Odnosząc się do zebranego materiału stwierdził, że właściwy organ architektoniczny i nadzoru budowlanego nie zajął się dalej sprawą nielegalnej dobudowy, uznając (prawdopodobnie) stanowisko Prokuratury za wiążące w sprawie legalności obiektu 65B. Podczas analizy dokumentacji porównano aktualny obrys budynku 65B z mapą sytuacyjną będącą planem zagospodarowania tej działki, sporządzoną dla budowy budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej od strony frontowej. Z dokumentacji wynika, że aktualne gabaryty budynku mieszkalnego (altany) 65B z garażem przy granicy działki są niewiele mniejsze od tych, które istniały w momencie wydawania pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej. Ponadto, zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie wydawania decyzji pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej, tj. [...] września 1967 r., organ wydający pozwolenie na budowę zgodnie z Rozporządzeniem powinien zbadać sposób oraz legalność zabudowy danej nieruchomości, co zapewne zrobił akceptując zastany charakter zainwestowania badanej działki. Zgodnie bowiem z § 13 Rozporządzenia przed wydaniem pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych, o których mowa w § 7, powiatowy organ państwowego nadzoru budowlanego obowiązany jest zbadać dane określone w § 8-11 pod względem, między innymi, prawidłowości usytuowania i rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych określonych obiektów budowlanych lub urządzeń oraz zgodności rozwiązań z warunkami miejscowymi i z istniejącym stanem faktycznym na miejscu budowy. Zgodnie zaś z § 16 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia przed wydaniem pozwolenia na budowę w zakresie robót budowlanych powiatowy organ państwowego nadzoru budowlanego obowiązany był zbadać dokumenty określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lub w § 15 pod względem formalnym oraz pod względem zgodności ich z warunkami miejscowymi i stanem istniejącym na terenie zamierzonej budowy, jeżeli czynności tych nie dokonał uprzednio w trakcie zatwierdzania projektu podstawowego, a także czy nie zachodzi potrzeba zastrzeżenia pewnych warunków w celu zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. PINB podkreślił, że w aktach postępowania nie odnaleziono informacji, stanowiących o niewłaściwej zabudowie tylnej części nieruchomości, pomimo zakończenia i zasiedlenia budynku mieszkalnego 65B. Ponadto w wydanych pozwoleniach na budowę nr [...] z dnia [...] września 1967 r. (dot. ul. [...]) oraz nr [...] z dnia [...] września 1967 r. (dot. [...]) nie nakazano inwestorowi opuszczenia, rozbiórki, zmiany sposobu użytkowania lub innych czynności związanych z obiektem mieszkalnym 65B.

Od opisanej decyzji odwołanie złożył Skarżący, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji celem dalszego prowadzenia. Zarzucił:

naruszenie art. 76 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu treści decyzji Prokuratury dla [...] z dnia [...] lipca 1956 r. za jednoznaczną ze stwierdzeniem legalności obiektu 56b podczas gdy rozstrzygnięcie to dotyczy wyłącznie prawnokarnej oceny zachowań ówczesnego inwestora, odnoszących się do usunięcia opieczętowania,

naruszenie art. 61 kpa poprzez nierozpoznanie wszystkich elementów złożonego wniosku;

naruszenie art. 8 kpa poprzez wydanie decyzji z pominięciem dbałości o pogłębianie zaufania obywateli do organów Państwa, świadomości i kultury prawnej obywateli;

naruszenie art. 12 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób opieszały i wyrywkowy,

naruszenie art. 6 kpa poprzez sprzeczność ustaleń dotyczących obowiązujących w danym czasie przepisów prawa ze stanem rzeczywistym,

naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 81 ust. 1 i art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej p.b.) poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego nieruchomości będącej przedmiotem wniosku polegające na:

a. dokonaniu wzajemnie sprzecznych ustaleń co do legalności zabudowy tylnej części przedmiotowej działki,

b. zaniechaniu ustalenia, czy w świetle przepisów budowlanych obowiązujących w dacie wydawania pozwolenia na budowę, istniała możliwość wydania pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z przejściowym zaadaptowaniem go na cele mieszkalne, jak i czy ówczesne przepisy dopuszczały dokonanie odstępstw w zakresie warunków zabudowach od istniejących planów zagospodarowania przestrzennego,

c. nie wyjaśnieniu stanu legalności zabudowy tylnej części przedmiotowej działki, w szczególności zaniechaniu porównania stanowiącego podstawę wydania pozwolenia na budowę projektu zagospodarowania działki zatwierdzonego w dniu [...] marca 1954 r. oraz maksymalnych warunków zabudowy oznaczonych w piśmie z dnia [...] sierpnia 1953 r. z aktualną zabudową budynkiem w tylnej części nieruchomości,

d. nie uwzględnieniu, w ocenie legalności zabudowy tylnej części przedmiotowej nieruchomości, nielegalnej dobudowy stwierdzonej urzędowym dokumentem - pismem z dnia [...] sierpnia 1955 r. inspektora Miejskiego Zarządu Architektoniczno-Budowlanego,

e. nie uwzględnieniu w ocenie legalności zabudowy tylnej części przedmiotowej nieruchomości pisma z dnia [...] października1955 r., w którym nie wyrażono zgody na rozbudowę murowanej altany, pomimo wniosku ówczesnego inwestora,

f. ustaleniu legalności zabudowy na podstawie wadliwych domniemań faktycznych, dla których podstawą było stwierdzenie przez organ następujących faktów - orzeczonej przez ówczesne organy administracyjne tymczasowości funkcji mieszkalnej, zaniechaniu przez prokuratora pociągnięcia ówczesnego inwestora do odpowiedzialności karnej, wydania dwóch pozwoleń na budowę w roku 1967 dotyczących budynków w zabudowie bliźniaczej z przodu przedmiotowej nieruchomości, zameldowania w budynku osób w nich zamieszkałych,

g. nie wyjaśnieniu stanu legalności zabudowy tylnej części przedmiotowej nieruchomości w szczególności zaniechaniu porównania aktualnego zagospodarowania tej nieruchomości z warunkami zagospodarowania tej części miasta ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

h. zaniechaniu zbadania stanu technicznego altany.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. (znak sprawy: [...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części określającej zakres postępowania i w tym miejscu orzekł o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie istotnego odstępstwa od decyzji pozwolenia na budowę murowanej altany nr [...] z dnia [...] marca 1954 r., sygn. [...] na terenie nieruchomości położonej w [...], zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając ocenił, że inwestycja nie jest nielegalna, a inwestor dopuścił się jedynie istotnych odstąpień od udzielonego pozwolenia na budowę. Podkreślił ustalenie PINB wynikające z porównania aktualnego obrysu przedmiotowego budynku z mapą sytuacyjną będącą planem zagospodarowania działki, że aktualne gabaryty budynku mieszkalnego z garażem, przy granicy działki, są niewiele mniejsze od tych, które istniały w momencie wydawania pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej. Ponadto zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej (1967r.), organ wydający pozwolenie na budowę, zgodnie z przepisami Rozporządzenia powinien był zbadać prawidłowość usytuowania i rozwiązań urbanistyczno-architektonicznych oraz zgodność rozwiązań z warunkami miejscowymi i z istniejącym stanem faktycznym na miejscu budowy danej nieruchomości. Skoro ówczesny organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał pozwolenie na budowę, to należy przyjąć, że nie miał wątpliwości, co do takiej zabudowy działki.

WWINB podkreślił, że organ I instancji słusznie ocenił postępowanie jako bezprzedmiotowe, w związku z czym winno ono zostać umorzone, ponieważ przedmiotowy budynek wykonany został legalnie i przez blisko 60 lat istnieje i jest użytkowany. Dalej napisał, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa postępowanie może zostać umorzone w całości albo w części i dlatego orzekł jak w sentencji decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu F. R., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżył w całości decyzję WWINB, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Nadto zarzucił naruszenie art. 105 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na uznaniu bezprzedmiotowości postępowania, podczas gdy organy obu instancji takie odstępstwo stwierdziły. Zarzucił również naruszenie art. 104 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu części decyzji organu I instancji określającej zakres postępowania - podczas gdy decyzja PINB nie określała w ogóle zakresu postępowania, a nadto poprzez wydanie decyzji o wewnętrznie sprzecznym brzmieniu, polegające na pozostawieniu w mocy części decyzji I instancji o umorzeniu postępowania przy jednoczesnym umorzeniu postępowania w całości.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, że orzekał w niej już sąd administracyjny – opisanym wyżej wyrokiem z 23 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 207/12 – i że wyrok ten stał się prawomocny. W związku z tym w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego powodującego, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, uw. 8 do art. 153).

Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego należy stwierdzić, że zarówno organy administracji orzekający ponownie po wskazanym wyroku WSA, jaki i sąd w obecnym składzie, pozostają związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tym wyroku.

W związku z tym należy podkreślić, że w ww. wyroku, WSA autorytatywnie przesądził, że organy administracji w sposób nieuprawniony odmówiły wszczęcia postępowanie administracyjnego, oraz uchybiły obowiązkowi dokładnego ustalenia kręgu stron postępowania, pomijając J. Ł., wymienioną w odpisie księgi wieczystej nr [...] jako współwłaścicielkę przedmiotowej działki (i wskazaną jako współwłaścicielkę przez Skarżącego, we wniosku z 2009 r. o wszczęcie postępowania). Sąd stwierdza, że po zwrocie akt administracyjnych organy administracji prowadziły postępowanie administracyjne, prawidłowo przy tym określając krąg stron postępowania. W efekcie udział w postępowaniu mogła wziąć, i wzięła, również współwłaścicielka przedmiotowej działki (np. k. 27 akt PINB). W związku z tym sąd ocenia, że organy administracji zastosowały się do oceny prawnej i zrealizowały wytyczne zawarte w ww. prawomocnym wyroku z 23 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 207/12.

Zaskarżona decyzja to tutejszego Sądu odpowiada prawu. Jest oczywiste, że w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej podstawowe znaczenie ma jednoznaczne ustalenie, czy do takiej samowoli w danych okolicznościach w ogóle doszło, a więc czy dany obiekt został rozbudowany bez pozwolenia lub niezgodnie z wydanym pozwoleniem. Nie budzi również wątpliwości, że kwestii tej nie sposób rozstrzygnąć nie dysponując egzemplarzem decyzji administracyjnej, bądź wiarygodną, jednoznaczną informacją o braku udzielenia takiego pozwolenia.

Sąd podziela pogląd zawarty w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1091/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), że w związku z powyższym kluczowego znaczenia w sprawie nabiera zagadnienie, kogo obciąża ciężar udowodnienia, czy odstępstwa od istotnych parametrów obiektu, zostały poczynione legalnie (zalegalizowane później) czy samowolnie. Innymi słowy, kto poniesie negatywne konsekwencje nie wykazania tego faktu przy jednoczesnym jego nie wykluczeniu. Sąd podkreśla przy tym, że w przeciwieństwie do obecnie obowiązującego art. 63 p.b., ani Prawo budowlane z 1974 r., ani wcześniejsze regulacje prawne nie nakazywały dysponentowi obiektu (jego właścicielowi, zarządcy itp.) przechowywania dokumentacji budowy ani dokumentacji powykonawczej. Skoro zatem w świetle ówczesnych regulacji prawnych inwestor (inny dysponent obiektu) mógł całkowicie legalnie np. zniszczyć dokumenty zaraz po zalegalizowaniu zmian, to obecnie nie sposób wymagać od właściciela okazania takich dokumentów, ani tym bardziej wyprowadzać z tego faktu negatywnych dlań konsekwencji.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela również stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 16 stycznia 2013 r. (CBOSA), że skoro Prawo budowlane z 1974 r. nie zawierało odpowiednika art. 63 p.b., to "obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących budowy obiektu budowlanego nie odnosi się do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r., jako do robót budowlanych wykonanych przed tą datą. Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że inaczej należy oceniać postępowanie organów nadzoru budowlanego zmierzające do ustalenia, czy do budowy obiektu budowlanego doszło na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r. aktualny właściciel tego obiektu nie musi bowiem przechowywać decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś brak możliwości okazania takiej decyzji sam w sobie nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną." Dalej w uzasadnieniu cytowanego wyroku NSA trafnie podkreślono, iż "w przypadku ustalenia, że na właścicielu obiektu budowlanego nie ciąży obowiązek przechowywania dokumentów dotyczących jego budowy, organ, stosownie do art. 7 k.p.a., musi podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym czy w organach architektoniczno-budowlanych nie znajduje się pozwolenie na budowę danego obiektu."

Sąd zaznacza, że PINB już wcześniej analizował dokumentację archiwalną przekazaną przez Wydział Urbanistyki [...], jeszcze przed wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Dokumentacja archiwalna została przeanalizowana ponownie przez PINB, po prawomocnym uchyleniu przez sąd obu postanowień organów nadzoru budowlanego i załączona do akt sprawy, załączonych do skargi. Sąd podkreśla, że pozwolenie na budowę "murowanej altany" na nieruchomości, "Podług przedłożonych rysunków" zostało wydane 60 lat temu. Zachowana dokumentacja, zwłaszcza z późniejszego okresu, jest niepełna. Sąd ocenia, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały zachowane dokumenty i z aprobatą ocenia konkluzję, że funkcja mieszkalna budynku została dopuszczona, natomiast okresu "przejściowego" Wydział Budownictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] - nie sprecyzował. Skarżący nie udowodnił samowolnej rozbudowy altany, a sąd stwierdza, że niedopuszczalne jest przerzucanie zadania poszukiwania dowodów na organy nadzoru budowlanego. Zważywszy na brak obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej, zadanie to może okazać się zresztą niewykonalne.

W świetle powyższych konkluzji drugorzędne znaczenie mają wnioski z porównania aktualnego obrysu budynku altany z mapą sytuacyjną będącą planem zagospodarowania działki, sporządzoną dla budowy budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej od strony frontowej – że, aktualne gabaryty budynku mieszkalnego (altany) są niewiele mniejsze od tych, które istniały w momencie wydawania pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej. Drugorzędne znaczenie mają również wnioski wynikające z obowiązków organu właściwego do załatwiania podań o pozwolenie na budowę, zawarte w § 13 i § 16 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, obowiązującego w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej, to jest w dniu [...] września 1967 r. Niewątpliwie oba wnioski "wzmacniają" pogląd, że inwestycja nie jest nielegalna, jednak nawet bez tych kalkulacji niedopuszczalne byłoby uznanie, na podstawie zgromadzonych dotąd dowodów, że rozbudowa altany nie została zalegalizowana. Sąd ocenia, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły kontrolowane postępowanie. Skoro postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do jednoznacznego ustalenia, że rozbudowa altany nie została zalegalizowana, to postępowanie w sprawie legalności odstępstw od pozwolenia na budowę altany należało uznać za bezprzedmiotowe, w całości.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd wskazuje, że pełnomocnik skarżącego skoncentrował się na negatywnej interpretacji luk w zachowanej dokumentacji dotyczącej altany. Tymczasem istotne w niniejszym postępowaniu było jednoznaczne wykazanie, że rozbudowa altany nie została zalegalizowana. Dopiero takie stwierdzenie, należycie udowodnione, pozwoliłoby organom nadzoru budowlanego na dalsze procedowanie. Organy nadzoru budowlanego takiego dowodu nie znalazły, pomimo przeprowadzonego postępowania, co zobowiązywało do umorzenia postępowania. Dowodu takiego nie przedłożył również skarżący. Sąd podkreśla, że nie istniał wówczas obowiązek przechowywania dokumentacji budowlanej.

Bezzasadny jest zarzut zaniechania zbadania stanu technicznego budynku, bowiem kontrolowane postępowanie dotyczyło legalności rozbudowy tegoż budynku. Zarzut zaniechania porównania aktualnego zagospodarowania nieruchomości z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sąd ocenia jako niezrozumiały. Nawet jeżeli przedmiotowa działka objęta jest ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nawet jeżeli w planie ustalono sposób tymczasowego zagospodarowania, odmienny od dotychczasowego sposobu użytkowania - art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.) to organy nadzoru budowlanego nie są kompetentne do egzekwowania takiego, hipotetycznego, obowiązku.

Wbrew zarzutowi skargi organ wyższego stopnia postąpił prawidłowo, uchylając decyzję PINB w części określającej zakres postępowania. Mimo że sentencja decyzji PINB oraz uzasadnienie wskazują wolę umorzenia postępowania w całości, to jednak w świetle art. 105 § 1 kpa doprecyzowanie zakresu umorzonego postępowania przez WWINB było działaniem słusznym, bowiem wyeliminowało uchybienie proceduralne.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.