Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 35/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 260  par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. O. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2017 r. odmawiającego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za nielegalną eksploatację torfu postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

P.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, wymierzającą mu opłatę w kwocie [...] zł za wydobywanie torfu bez koncesji.

Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie ponieważ jego sytuacja majątkowa jest wyjątkowo trudna i skomplikowana, z uwagi na istniejące zadłużenie i toczące się postępowania sądowe i egzekucyjne generujące szczególnie wysokie koszty i powodujące okoliczności, które w przyszłości stanowić mogą powód ogłoszenia upadłości prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że swój majątek szacuje na kwotę [...] zł, zobowiązania zaś na kwotę [...] zł. Natomiast zobowiązania w wysokości [...] zł, których dotyczą wniesione do WSA skargi, są zobowiązaniami spornymi, natomiast zobowiązania w wysokości ok. [...] zł w części są objęte postępowaniami egzekucyjnymi, a w części są niesporne i wynikają z zaciągniętych umów kredytowych, umów leasingowych, należności z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Skarżący wskazał, że nie posiada wygenerowanych środków będących zapasami, na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, zatem wniosek o zwolnienie go z tego obowiązku jest uzasadniony.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema dorosłymi córkami, z których dwie są studentkami, a najstarsza jest osobą bezrobotną. Jedyną osobą uzyskującą dochody w rodzinie jest żona wnioskodawcy ([...] zł miesięcznie), którą skarżący określił, jako osobę współpracującą. Z wniosku wynika, że P.O. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, ale nie uzyskuje żadnych dochodów. Jako zobowiązania i wydatki stałe podał: obciążenia kredytowe łącznie [...] zł z kredytu obrotowego [...],[...] zł [...], debet na koncie obrotowym w wysokości [...] zł, raty leasingowe w wys. [...] zł kwartalnie, dzierżawa roczna do ANR S. w kwocie [...] zł, obciążenia podatkowe łącznie [...] zł. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. 300 m² (o wartości ok. [...] zł) położony na działce o pow. [...] ha w miejscowości W., w którym mieszka wraz z rodziną, [...] ha gruntów rolnych w tej miejscowości o wartości [...] zł, nieruchomość rolną w miejscowości K. o pow. [...] ha (o wartości [...] zł), grunty rolne w miejscowości R. i B. o pow. [...] ha (o wartości [...] zł), a od ANR Oddział w S. dzierżawi [...] ha gruntów rolnych, które wykorzystuje rolniczo. Wskazał, że posiada samochód [...] z 2007 r. o wartości 16.000 zł, trzy samochody ciężarowe z 2008 r. o łącznej wartości [...] zł, cztery naczepy o łącznej wartości [...] zł, dwa ciągniki rolnicze o łącznej wartości [...] zł, koparkę o wartości [...] zł, ładowarkę o wartości [...] zł, drobny sprzęt rolniczy o wartości [...] zł. Do wniosku dołączono m. in. dwa zawiadomienia komornika sądowego z dnia [...] o wszczęciu egzekucji kwoty [...] zł wraz z odsetkami i kwoty [...] zł wraz z odsetkami, z wniosku wierzyciela B.Z., kopię postanowienia Sądu Apelacyjnego w G. Wydział [...] z [...] sygn. akt [...] dotyczącego udzielenia zabezpieczenia roszczenia B.Z. o zapłatę kwoty [...] zł przez ustanowienie hipoteki przymusowej na udziale skarżącego wynoszącym ½ w nieruchomości położonej we W. o pow. [...] ha, kopię zawiadomienia komornika sądowego z [...] o zajęciu rachunku bankowego żony skarżącego w celu zaspokojenia należności B.Z. wynoszącej [...] zł, kopię upomnienia wystawionego przez Wójta Gminy Ś. dotyczącego należności w kwocie [...] zł, kopię wezwania z ANR Oddział Terenowy w S. z [...] do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu bezumownego użytkowania majątku i kwoty [...] zł, a także wezwanie z [...] do zapłaty kwoty [...] zł również z tytułu bezumownego użytkowania majątku, kopię deklaracji na podatek od środków transportowych DT-1 na rok 2017 z której wynika, że podatek ten wynosi [...] zł.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 r. referendarz sądowy odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że w sprawie skarżący jest reprezentowany przez adwokata z wyboru, który zastępował go także w postępowaniu administracyjnym. Z wniosku będącego przedmiotem oceny wynika, że P.O. zajmuje się wyłącznie prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jednak z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od maja 2004 r. prowadzi on również działalność gospodarczą ([...]) zajmującą się transportem drogowym towarów, o której nie wspomniał w oświadczeniu o sytuacji majątkowej i dochodach. Z Ewidencji wynika, że również żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], zajmujące się transportem drogowym towarów, a więc nie jest ona jedynie osobą współpracującą. Skarżący, mimo prowadzenia gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha i firmy transportowej, oświadczył, że nie ma jakichkolwiek dochodów. Podał, że dochód jego pięcioosobowej rodziny wynosi [...] zł rocznie, a jednocześnie, że tylko czynsz dzierżawy gruntów rolnych wynosi [...] zł rocznie. Oprócz tego spłaca inne zobowiązania, płaci raty leasingowe w wysokości [...] zł kwartalnie, spłaca zadłużenie na trzech rachunkach obrotowych, ponosi koszty utrzymania domu i rodziny oraz posiadanych samochodów.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia referendarz stwierdził, że deklarowane dochody rodziny wnioskodawcy są wielokrotnie mniejsze od ponoszonych wydatków. Treść oświadczeń wnioskodawcy i analiza przedłożonych dowodów źródłowych, nie daje podstaw do uznania, by P.O. rzeczywiście był osobą nie będącą w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. Należny od skargi wpis sądowy jest wysoki, ale skarżący posiada wiele nieruchomości oraz przedmioty ruchome znacznej wartości i jest w stanie pokryć koszty sądowe korzystając z posiadanego majątku. Wysokość kwot dochodzonych od wnioskodawcy w postępowaniach sądowych i egzekucyjnych, a także deklarowane kwoty ponoszonych wydatków stałych, świadczą o tym, że rozmiar prowadzonej działalności jest znaczny. Wprawdzie wobec skarżącego toczą się postępowania sądowe i egzekucyjne z wniosku wierzyciela B.Z., to nie oznacza jednak, że skarżący jest osobą żyjącą w niedostatku. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia [...] skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego, zarzucając mu oparcie się na informacjach, które nie zostały zweryfikowane innymi dowodami, a strona nie została zobowiązana do przedłożenia dodatkowych dowodów na poparcie jej stanowiska w przedmiocie zasadności wniosku, zaś przywołane w treści uzasadnienia okoliczności niezweryfikowanych dowodami czyni stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu przedwczesnym, a przez to niezasadnym. Skarżący wskazał, że referendarz nie wystąpił do strony o uzupełnienie jej wniosku, lecz sam podjął czynności ustalające, że skarżący i jego żona prowadzą odrębne działalności gospodarcze i na tej podstawie uznał, że sytuacja ekonomiczna wnioskodawcy nie pozwala na pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Referendarz nie zwrócił się z żądaniem wykazania, że jest to działalność dochodowa i w jakim zakresie, i czy skala dochodu – z uwzględnieniem wysokości licznych zobowiązań pieniężnych obciążających stronę – pozwala na ustalenie, że jej sytuacja ekonomiczna nie jest na tyle dramatyczna, by wniosku strony nie uwzględnić.

Zarządzeniem z dnia [...] sąd wezwał skarżącego - na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - do przedłożenia następujących dokumentów:

- wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym: rachunków osobistych, rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków walutowych, rachunków lokat, rachunków kart kredytowych, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, z informacją, iż wezwanie dotyczy pełnych wyciągów z rachunków bankowych obejmujących dane o zmianach stanu rachunku uwzględniającego wszystkie rozliczenia pieniężne dokonywane we wskazanym okresie wraz z ustaleniem salda,

- dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego miesięcznych dochodów z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tego tytułu dochodu (przychodu) i ponoszonych wydatków w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a także deklaracji podatkowych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego,

- zaświadczenia z urzędu gminy o rocznym dochodzie z gospodarstwa rolnego, za rok 2016 r.

- zaświadczenia z właściwej terenowej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czy skarżący lub jego żona jest producentem rolnym i czy pobiera dopłaty do działalności rolniczej za 2015 i 2016 rok, jeśli tak to w jakiej wysokości oraz kopie decyzji przyznających dopłaty,

- kopii rachunków potwierdzających wysokość wydatków na bieżące utrzymanie skarżącego i jego rodziny, w tym kopii rachunków potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu takich jak opłat za energię elektryczną, gaz, telefon, internet, wodę, ścieki, z ostatnich trzech miesięcy;

- dowodów potwierdzających wysokość aktualnego obciążenia kredytami skarżącego i jego żony,

- zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy, czy córka skarżącego P.O. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku,

- kserokopii zeznania podatkowego żony skarżącego za rok 2015 r. i jeśli zostały złożone, kserokopii zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za rok 2016,

- bilans z działalności gospodarczej firmy [...], za okres ostatnich 6 miesięcy, podpisanej przez osobę która go sporządziła, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.

W dniu [...] skarżący – w odpowiedzi na powyższe wezwanie – nadesłał następujące dokumenty:

a) trzy bilanse z działalności firmy [...] za okres [...] w których wykazany został dochód firmy, kolejno: [...] zł,

b) zeznanie P.O. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) z informacją o nadpłacie w wysokości [...] zł i urzędowym poświadczeniem odbioru,

c) trzy bilanse z działalności firmy [...] za okres [...], w których wykazany został dochód firmy, kolejno: [...] zł,

d) zeznanie R.O. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) z informacją o kwocie do zapłaty w wysokości [...] zł i załącznikiem PIT/B z informacją o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2015 w kwocie [...] zł,

e) obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2016 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2015 r., który wyniósł [...] zł,

f) dwie decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reprezentantowi R.O. P.O. na kwotę [...] zł za rok 2016 r. i kwotę [...] zł za rok 2015,

g) dwie decyzje w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami reprezentantowi R.O. P.O. na rok 2015 i 2016 w kwocie [...] zł,

h) faktury: za usługi [...] z dnia [...] na kwotę [...] zł, zużycie wody z dnia [...] na kwotę [...] zł, energii elektrycznej z [...] na kwotę [...] zł, raty dzierżawy za II pół. z dnia [...] na kwotę [...] zł,

i) pokwitowanie zapłaty należności za śmieci z dnia [...] w kwocie [...] zł, umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] zawarta z O.O. jako najemcą z informacją o wysokości miesięcznego czynszu w kwocie [...] zł, dwie decyzje w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości i leśnego za 2017 r. na kwotę [...] zł, trzy nakazy płatnicze z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 na kwoty: [...] zł, dwa wezwania do zapłaty z dnia [...] z tytułu dzierżawy majątku rolnego z informacją o pozostaniu do zapłaty kwoty [...] zł, potwierdzenie przekazania przelewu do realizacji z tytułu dzierżawy na kwotę [...] zł,

j) wiadomość (e-mail) z [...] z Banku [...] z informacją o spłatach na dzień [...], odsetki do kredytu obrotowego – [...] zł i odsetki od kredytu w rachunku – [...] zł; harmonogram spłaty kredytu w [...] na kwotę [...] zł; potwierdzenie salda rachunku należącego do [...] na kwotę [...] zł z informacją o środkach dostępnych na kwotę -[...] zł,

k) trzy umowy pożyczki z dnia [...],[...] na zakup przez P.O. kultywatora, opryskiwacza i koparki na łączną kwotę [...] zł, umowa leasingu kombajnu nr [...] na kwotę [...] zł, umowa pożyczki nr [...] na zakup ciągnika na kwotę [...] zł,

l) zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego należącego do P.O. w sprawie egzekucyjnej z wniosku B.Z. z dnia [...] oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i wezwanie do zapłaty z dnia [...] (należność główna – [...] zł i [...] zł oraz odsetki – [...] zł),

m) zaświadczenie z Banku [...] z dnia [...] z informacją, że obroty na rachunku należącym do P.O. za okres ostatnich 6 miesięcy wynoszą po stronie Winien: [...] zł i po stronie Ma: [...] zł, a ponadto rachunek jest obciążony tytułami egzekucyjnymi z odsetkami w kwotach [...] zł i [...] zł, a P.O. posiada również zobowiązania z tytułu kredytów obrotowych w kwocie [...] zł i [...] zł z terminem spłaty na 2017 i 2019 r.

n) zestawienie operacji na rachunku [...] w Banku [...] za okres [...] z saldem końcowym [...] zł oraz za okres [...] z saldem końcowym [...] zł; zestawienie operacji na rachunku nr [...] w [...] za okres [...]; zestawienie operacji na rachunku [...] w Banku [...] za okres [...]; zestawienie operacji na rachunku bieżącym P.O. w Banku [...] za okres [...] z informacją o zajęciu wierzytelności z rachunku w dniu [...]; zestawienie operacji na rachunku należącym do [...] w Banku [...] za okres [...] z saldem końcowym na dzień [...] w kwocie [...] zł; zestawienie operacji na rachunku należącym do P.O. w Banku [...] za okres [...] z saldem końcowym w kwocie [...] zł; zestawienie operacji na rachunku należącym do [...] w [...] za okres [...] z informacją o zajęciu egzekucyjnym rachunku [...] na kwotę [...] zł,

o) zestawienie operacji na rachunku [...] za okres [...]; informacja o dostępnych środkach na karcie kredytowej i rachunkach R.O. w [...], w tym o kredycie gotówkowym na kwotę [...] zł z ratą miesięczną w wysokości [...] zł i zajęciu egzekucyjnym na kwotę [...] zł; zaświadczenie z Banku [...], że stan rachunku bieżącego R.O. na dzień [...] wynosi [...] zł, zaś rachunku w walucie [...]; zestawienie operacji na rachunku [...] w Banku [...] za okres [...] z saldem końcowym w kwocie [...] zł; zestawienie operacji na rachunku [...] za okres [...] z saldem na dzień [...] w kwocie [...] zł i środkami dostępnymi w kwocie [...] zł,

p) zaświadczenie z [...] z Urzędu Pracy w S., że P.O. jest w nim zarejestrowana od dnia [...] z prawem do zasiłku od [...] do [...] – zasiłek 80%. W okresie [...] pobrany został zasiłek w kwocie netto [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu, stąd każda osoba wszczynająca postępowanie winna się liczyć z wydatkami na ten cel. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona winna znaleźć pokrycie w swych dochodach nawet przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/1980, Lex 8257). Przyznanie przez sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym winno mieć zatem charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie.

Stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, dostępne w Internecie).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 64/04, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Przyznanie prawa pomocy ma bowiem na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.

Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa oraz ich wykładnię przez orzecznictwo sądowe, a także analizując wniosek o przyznanie prawa pomocy, sprzeciw skarżącego oraz nadesłane przez niego dokumenty, należy podzielić stanowisko referendarza sądowego, że P.O. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w prowadzonym z jego skargi postępowaniu sądowym.

Wnioskodawca w oświadczeniu PPF wskazał, że jedynym dochodem jego rodziny jest dochód jego żony z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Tymczasem z nadesłanych sądowi dokumentów wynika, że miesięczny dochód rodziny znacznie przekracza zadeklarowaną w formularzu PPF kwotę. Na dochód rodziny składa się bowiem ponadto: dochód z firmy [...] należącej do P.O., dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego i dopłaty do działalności rolniczej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Bilans firmy [...] należącej do P.O. za okres [...] kształtował się jako wynik ujemny [...] zł, jednakże za okres [...] wyniósł [...] zł. Podkreślić trzeba, że strona prowadząca działalność gospodarczą i inicjująca postępowania sądowe w celu obrony swych praw, powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych z tym związanych i zapobiegliwie zgromadzić odpowiednie oszczędności na ten cel. Z przepływu środków na rachunkach bankowych skarżącego i jego żony, za okres [...], wynika, że kwoty wpływów i wydatków sięgały rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, a więc nie stanowiło rzeczy niemożliwej poczynienie oszczędności na uiszczenie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.

Z decyzji określających zobowiązania w podatku od nieruchomości rolnych, podatku rolnego i leśnego wynika, że skarżący i jego żona posiadają nieruchomości na terenie gminy R. (skarżący [...] ha przeliczeniowych, R.O. [...] ha przeliczeniowych) i na terenie gminy Ś. (skarżący wraz z żoną [...] ha przeliczeniowych, R.O. [...] ha przeliczeniowych, skarżący [...] ha przeliczeniowych). Przeliczając ilość posiadanych hektarów strony skarżącej i jego żony przez kwotę określoną w obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2016 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2015 r., który wyniósł 1975 zł otrzymamy kwotę [...] zł za rok 2015. Z nadesłanych kopii decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, iż skarżący otrzymał za rok 2015 - [...] zł + płatność [...] zł, za rok 2016 dopłaty w kwocie [...] zł + płatność [...] zł.

Skarżący nadesłał do akt sprawy wyciągi z kont jego i żony z Banku [...], z Banku Spółdzielczego [...], z [...], z [...], z [...]. Z wyciągów z rachunku bankowego Banku [...] za miesiąc [...] wynika, że skarżący zasilał konto wpłatami na kwoty [...] zł, w miesiącu [...] kwotą [...] zł. Rachunek bankowy [...] skarżący zasilał w miesiącu [...] na kwotę [...] zł, w [...] na kwotę [...] zł. W dniu [...] na konto [...] wpłynęła kwota [...] zł od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z tytułu dopłat. Rachunek z Banku [...] należący do R.O. wskazuje saldo na dzień [...] na kwotę [...] zł. Ponadto żona skarżącego posiada konto walutowe EURO, z którego w dniu [...] zostały przewalutowane środki pieniężne na rachunek bieżący Banku [...] w kwocie [...] zł.

Skarżący nadesłał dokumenty wskazujące na jego wydatki w postaci miesięcznych rachunków za prąd [...] zł, telefon+ Internet+ tv z Orange w kwocie [...] zł, ścieki [...] zł, śmieci [...]zł, opłata za wynajem mieszkania dla córki O.O. w kwocie [...] zł + opłaty, opłata za wynajem mieszkania dla córki A.O. [...] zł +opłaty. Dodatkowo skarżący spłaca raty zaciągniętego kredytu gotówkowego [...] w kwocie [...] zł miesięcznie, podatek rolny, leśny od wyszczególnionych nieruchomości skarżący wraz z żoną łącznie płacą [...] zł kwartalnie. Za dzierżawę nieruchomości rolnych skarżący przedłożył faktury i wezwania do zapłaty na łączną kwotę [...] zł.

Mimo prowadzonej egzekucji i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w dniu [...] z dwóch tytułów wykonawczych na kwoty [...] zł skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje transakcji handlowych, jest producentem rolnym na dużą skalę. Fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych wobec skarżącego nie ma wpływu na ocenę rozpatrywanego wniosku, gdyż świadczy jedynie o nieregulowaniu w dobrowolny sposób ciążących na skarżącym zobowiązań, a nie o jego niewypłacalności. Z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby skarżącemu groziła upadłość, czy utrata płynności finansowej. Istotna w sprawie jest także okoliczność, że skarżący jest aktualnie reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, tj. adwokata W.B. Z analizy rachunków bankowych wynika nadto, iż strona opłaciła w dniu [...] koszty obsługi prawnej w kwocie [...] zł na rzecz J.Z.

Kwota [...] zł wpisu sądowego, którą zobowiązany jest uiścić P.O. w niniejszej sprawie nie jest małą kwotą, jednakże rozmiary obrotów prowadzonych na rachunkach bankowych, zarówno skarżącego, jak i jego żony, wyłączają uznanie, że skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych.

Jak wskazano wcześniej udzielenie stronie prawa pomocy, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sytuacja finansowa skarżącego przedstawiona w nadesłanych dokumentach nie wskazuje, aby wygospodarowanie środków pieniężnych na ten cel było niemożliwe. Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem analiza rachunków bankowych strony skarżącej i jego żony wskazuje, iż rodzina ma również wydatki zwykle uważane za zbyteczne, luksusowe, niestanowiące o zaspokojeniu niezbędnych, koniecznych do przeżycia potrzeb np. zakupy w [...] -[...] zł, [...][...] zł, [...] - [...] zł, [...]-[...]zł, [...][...] zł, Restauracja [...][...] zł, pobyt w Hotel [...][...] zł w terminie [...]). Osoby ubogie, a takim osobom przysługuje prawo pomocy w postępowaniu sądowym, nie dokonują takich transakcji, nie dysponują kwotami jakimi obraca skarżący, a ich konieczne wydatki na utrzymanie, przeznaczane są wyłącznie na niezbędne koszty utrzymania rodziny.

Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu, sytuacja majątkowa strony skarżącej nie jest zła, a uiszczenie przez P.O. wpisu w niniejszej sprawie nie spowoduje dla niego i jego rodziny uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.

Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.