Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2099/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1, art. 6, art. 8, art. 10
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 1963 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej jako działki [...], [...] i [...] o pow. [...] ha, z całości o powierzchni [...] ha, zapisanej

w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...], stanowiącej własność K. C.

Pismem z dnia 12 listopada 2010 r. D. C. (następca prawny K.C.) wystąpił do SKO w B. o stwierdzenie nieważności m.in. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca1963 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], SKO

w B. przekazało ww. wniosek Wojewodzie [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r.,

nr [...], Wojewoda [...] przekazał ww. wniosek Ministrowi Infrastruktury. Kolejnym wnioskiem z dnia 23 maja 2011 r. D. C. wystąpił do Prezydenta Miasta B. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r.,

nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta B. przekazał wniosek z dnia 23 maja 2011 r. do rozpatrzenia według właściwości Wojewodzie [...].

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Wojewoda [...] przekazał ww. wniosek z dnia 23 maja 2011 r.do rozpatrzenia według właściwości Ministrowi Infrastruktury. Pismem z dnia 20 czerwca 2011 r.,

nr [...], Minister Infrastruktury wystąpił do Prezesa Rady Ministrów

o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość między Ministrem Infrastruktury

a Wojewodą [...] w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia ww. wniosku. Pismem z dnia 20 lipca 2011 r., nr [...], Prezes Rady Ministrów poinformował Ministra Infrastruktury, iż Wojewoda [...] uznał swoją właściwość do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku

o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej

w [...] z dnia [...] lipca 1963 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej

w B. przy ul. [...], oznaczonej jako działki [...],[...] i [...] o pow. [...] ha, z całości o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...], stanowiącej własność K. C.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję Wojewody [...]

z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r., nr [...].

D. C. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że naruszony został art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r., ponadto zarzucił, że K. C. nie odebrał przyznanej kwoty odszkodowania. Pismem z dnia 14 października 2013r. adwokat J. K. działająca w imieniu D.C. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że wartość nieruchomości została ustalona na drastycznie zaniżonym w stosunku do cen wolnorynkowych poziomie. Pełnomocnik skarżącego wskazała, że zaskarżone decyzje naruszały prawo i na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinny zostać uchylone.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r.

W uzasadnieniu wskazał że wwłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy, wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Organ stwierdził, że przesłanka ta została spełniona. Podał,

że z archiwalnych akt wywłaszczeniowych wynika, iż celem wywłaszczenia było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości położonej w B., w części dotyczącej nieruchomości o powierzchni [...] m2 pod budowę Technikum [...] w B., natomiast nieruchomości o pow. [...] m2 pod poszerzenie ulicy, co mieściło się w pojęciu użyteczności publicznej. Niezbędność przedmiotowego wywłaszczenia potwierdzała decyzja o lokalizacji szczegółowej

nr [...], znak [...], wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] kwietnia 1962 r. Jak wynika z jej treści inwestycja obejmująca budowę Technikum [...]

w B. oraz dokonanie inwestycji budowlanych, była ujęta w ówcześnie obowiązującym wieloletnim planie gospodarczym. Z treści wniosku wywłaszczeniowego Miejskiej Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w B. z dnia 25 stycznia

1963 r., nr [...] wynika, że inwestycja ta ujęta była w planie inwestycyjnym instytucji.

Organ stwierdził, że spełniona została także przesłanka z art. 6 ustawy,

tj. wystapienia przez ubiegającego się o wywłaszczenie, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Minister podał, że pismem z dnia 3 listopada 1962 r., nr [...] Miejska Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w B. wystąpiła do K. C. z propozycją nabycia przedmiotowej nieruchomości obejmującej powierzchnię [...] m2. W aktach archiwalnych brak jest odpowiedzi na powyższą ofertę, jednakże z treści wniosku wywłaszczeniowego jak również protokołu rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej wynika, że K. C.

nie zgadzał się na wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, ani jej sprzedaż po zaproponowanej cenie. Brak w ocenie organu podstaw do twierdzenia, iż doszło do rażącego naruszenia prawa przy rokowaniach.

Wobec niepowodzenia rokowań, Miejska Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w B. pismem z dnia 25 stycznia 1963 r. nr [...] wystąpiła do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z wnioskiem o wywłaszczenie części nieruchomości należącej do K. C. pod budowę Technikum [...] oraz poszerzenia ulic.

Z akt archiwalnych sprawy wynika, iż złożony na podstawie art. 15 ustawy wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego odnośnie przedmiotowej nieruchomości, był uzasadniony. Wniosek spełniał wymogi formalne określone

w przepisach ustawy.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] pismem z dnia

13 lutego 1963 r., nr [...], poinformowało strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (art. 16 ustawy), natomiast pismem z dnia 9 marca 1963 r.

nr [...], wyznaczyło termin rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej na dzień 30 marca 1963 r. Organ stwierdził, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego spełnialo wymogi okreslone w art. 16 ustawy. Z tych względów w ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia niewazności orzeczenia

z dnia [...] lipca 1963 r. w części dotyczącej wywłaszczenia.

Badając kontrolowaną decyzję w zakresie orzeczenia ustalającego odszkodowanie za wywlaszczoną nieruchomość organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalano na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie.

Minister wskazał, że z treści protokołu z rozprawy wywłaszczeniowej - odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 30 marca 1963r. wynika, że wzięli w niej udział m. in. K. C. oraz B. Ł. biegły z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. K. C. wystąpił o przyznanie nieruchomości zamiennej motywując, iż prowadzi gospodarstwo rolne, które jest jego jedynym źródłem dochodu, zatem uszczuplenie powierzchni uprawianej ziemi znacznie uszczupli zyski, a ponadto zakwestionował kwotę odszkodowania za zasiewy.

Odnosząc się do kwestii przyznania jako odszkodowania nieruchomości zamiennej, Minister wskazał, na treść art. 10 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, hodowlane lub ogrodnicze ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był na żądanie właściciela dostarczyć mu zamiast odszkodowania pieniężnego w miarę możności nieruchomość zamienną odpowiednią ze względu na jej charakter, wyposażenie i położenie oraz ponieść koszty przeniesienia budynków z nieruchomości wywłaszczonej na nieruchomość zamienną lub na inną nieruchomość nie podlegającą wywłaszczeniu, jeżeli to przeniesienie było niezbędne i gospodarczo uzasadnione. Minister wskazał,

że ustawa z dnia 12 marca 1958 r. jako zasadę przyjmowała przyznawanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (art. 7), a dopiero w dalszej kolejności dostarczenie nieruchomości zamiennej (art. 10). Nieruchomość zamienna przyznawana była "w miarę możliwości", co oznacza, że od uznania organu zależało ewentualne przyznanie nieruchomości zamiennej. W tej sytuacji nie ma mowy o rażącym naruszeniu prawa.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 30 marca 1963 r. organ udzielił K.C. wyjaśnień, iż wywłaszczeniu podlega tylko część nieruchomości i po jego dokonaniu pozostanie mu grunt o obszarze [...] ha, zatem w świetłe przepisów

art. 10 ustawy z 1958 r. nieruchomość zamienna nie przysługuje.

W rozprawie wziął udział biegły z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] - rzeczoznawca rolny B. Ł., który w dniu 4 marca 1963 r. sporządził wycenę przedmiotowej nieruchomości w części przeznaczonej pod budowę szkoły, na podstawie przepisów art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy z 1958 r. oraz przepisów wykonawczych.

Minister podał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy, jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu w mieście lub osiedlu, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczało się jak za grunt rolny klasy [...] w strefie miejskiej okręgu [...]. Ponadto na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 72, poz. 335 ze zm.), cena za 1 hektar wynosiła [...] zł, czyli za m2 – [...] zł ([...] nr x [...] zł = [...] zł). Taka też kwota wynika z opinii biegłego. Opinia ta stanowiła faktyczną podstawę rozstrzygnięcia o wysokości odszkodowania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] w przedmiotowej sprawie. Przepisy szczegółowo regulowały zasady przyznawania odszkodowań - ceny gruntów o określonych klasach gleb i rodzaju użytku rolnego, położonych w określonych okręgach gospodarczych i strefach ekonomicznych, miały charakter cen sztywnych.

Odnosząc się do braku odszkodowania za działki wywłaszczone pod ulicę, Minister powołując art. 8 ust. 7 ustawy, wskazał, że jeżeli wywłaszczenie gruntu

w mieście lub osiedlu następowało na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej

nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywało się bez odszkodowania. Odszkodowanie należało się według zasad określonych w ust. 6 ustawy tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekraczała 25% obszaru nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie, pod ulicę wywłaszczono grunt o powierzchni [...] m2, z całości wynoszącej [...] m2, co stanowi [...] % całości. Wywłaszczenie nastąpiło pod budowę ulicy, a zatem na cel, o którym mowa w art. 8 ust. 7 ustawy.

Odszkodowanie za uprawy zostało ustalone przez biegłego mgr inż. K.J., który – wobec wcześniejszego zakwestiionowania przez K. C. na rozprawie wysokości odszkodowania za zasiewy – sporządził ponowną wycenę upraw znajdujących się na wywłaszczonym gruncie. Biegły ustalił wartość zasiewów na kwotę [...] zł. Zatem odszkodowanie zostało ustalone w prawidłowej wysokości, zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż odszkodowanie zostało ustalone na drastycznie zaniżonym poziomie w stosunku do cen wolnorynkowych organ wskazał,

że obowiązujące ówcześnie przepisy nie przewidywały ustalenia odszkodowania

za wywłaszczenie nieruchomości według cen wolnorynkowych. Twierdzenie strony organ uznał za nieuzasadnione.

Także zarzut, iż odszkodowanie nie zostało odebrane przez K.C. organ uzanał za niezasadny, gdyż kwestia odebrania odszkodowania

nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości jego przyznania.

W ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r. również w części dotyczącej odszkodowania.

Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi D. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uwzględnienie skargi w uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu wywłaszczeniowym nie wywiązano się z obowiązków nałożonych artykułem szóstym

z tejże ustawy o ugodowym załatwieniu sprawy kupna nieruchomości na warunkach korzystniejszych dla właściciela aniżeli w przypadku wywłaszczenia. Podniósł,

że poprzednik prawny nie mógł przystać na dobrowolne odstąpienie nieruchomości

za kilkunastokrotnie niższą cenę aniżeli ustalana w ówczesnym okresie.

Skarżący podniósł, że K. C. nie pokwitował odbioru pieniędzy

w kwocie [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość. O tym, że poprzednik prawny nie pobrał pieniędzy świadczy kopia uwierzytelnionego podstanowienia z dnia [...] maja 64 r. o sygnaturze [...] Sądu Powiatowego w [...]. Z dokumentu tego wynika, że Miejska Dyrekcja Osiedli Robotniczych w B. złożyła pieniądze

[...] zł do depozytu sądowego z uwagi, iż właściciel nieruchomości odmówił jej przyjęcia. W dokumentacji jaka istnieje w Archiwum Państwowym w B., jak również w Sądzie Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych, są między innymi potwierdzenia odbioru wezwań, a nie ma pokwitowania odbioru pieniędzy

za wywłaszczone nieruchomości. Niesłuszne było również wywłaszczenie gruntów pod ulicę bez odszkodowania, a także nieprzyznanie nieruchomości zamiennej. K. C. uważał, iż odszkodowanie jest stanowczo za niskie w stosunku do rzeczywistej wartości przedmiotów wywłaszczonych. Żądał, aby wywłaszczeniem objąć całą nieruchomość posiadaną i przydzielić nieruchomości zamienne.

Skarżący zarzucił, że biegli byli powołani z listy PWRN, a zatem nie zachowano bezstronności przy ustalaniu odszkodowania. Skarżacy zarzucił naruszenie przepisów dotyczących czasu trwania postępowania przed Ministrem Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej. W ocenie skarżacego orzeczenie wywłaszczeniowo-odszkodowawcze było krzywdzące.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Z tego względu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych

w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zaistnienie wad, o których mowa w tym przepisie ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (v. wyrok NSA z dnia 28 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1888/10, Lex nr 1069632; wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt I OSK 28/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat prezentowane jest również stanowisko, że nie chodzi

tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny

i niedwuznaczny.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju

z dnia [...] kwietnia 2014 r., jak również poprzedzająca ją decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. odpowiadają prawu. Prawidłowo organ stwierdził, iż w sprawie tej nie wystąpiły kwalifikowane wady uzasadniające wyeliminowanie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej

w [...] z dnia [...] lipca 1963 r. z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd

w całości podziela ocenę prawną dokonaną w tym zakresie przez organ, który w sposób wszechstronny i prawidłowy rozważył cały materiał dowodowy. Uzasadnienie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w pełni odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, w sprawie orzekał właściwy organ. Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi.

Poddane ocenie organu w postępowaniu nieważnościowym orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r.

o wywłaszczeniu i odszkodowaniu wydane zostało na podstawie przepisów art. 2, 3, 14, 20 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94).

W sprawie jest bezsporne, że nieruchomość została wywłaszczona na cele użyteczności publicznej (pod budowę Technikum [...] w B. i pod poszerzenie ulicy), a zatem spełniona była przesłanka z art. 3 powołanej ustawy.

O wywłaszczenie ubiegał się uprawniony podmiot. Niezbędność wywłaszczenia potwierdzała decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydana przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] kwietnia 1962 r. Inwestycja obejmująca budowę Technikum [...] w B. oraz dokonanie inwestycji budowlanych, była ujęta w ówcześnie obowiązującym wieloletnim planie gospodarczym. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego do K. C. wystąpiono z propozycja dobrowolnego odstąpienia nieruchomości (art. 6 ustawy). Pismem z dnia 3 listopada 1962 r. Miejska Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w B. wystąpiła do K. C.

z propozycją nabycia przedmiotowej nieruchomości obejmującej powierzchnię [...] m2. W aktach archiwalnych brak jest odpowiedzi na powyższą ofertę, jednakże, jak trafnie wskazał Minister, z treści wniosku wywłaszczeniowego jak również protokołu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wynika, że K. C. nie zgadzał się na wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, ani jej sprzedaż po zaproponowanej cenie, czego nie kwestionuje nadto skarżący. Zasadnie więc organ przyjął, że nie może być mowy o naruszeniu powołanego przepisu. Prawidłowo wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe. Miejska Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w B. pismem z dnia 25 stycznia 1963 r. wystąpiła do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z wnioskiem o wywłaszczenie części nieruchomości należącej do K. C. pod budowę Technikum [...] oraz poszerzenia ulic. Wniosek spełniał wymogi formalne określone w przepisach ustawy. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] pismem z dnia 13 lutego 1963 r. poinformowało K. C. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Zasadnie organ przyjął, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego spełniało wymogi określone w art. 16 ustawy. Pismem z dnia 9 marca 1963 r. K. C. został zawiadomiony o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 30 marca 1963 r., w której wziął udział. Udział w rozprawie wziął także biegły z listy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] B.Ł. K.C. wystąpił o przyznanie nieruchomości zamiennej motywując, iż prowadzi gospodarstwo rolne, które jest jego jedynym źródłem dochodu, zatem uszczuplenie powierzchni uprawianej ziemi znacznie uszczupli zyski, a ponadto zakwestionował kwotę odszkodowania za zasiewy. W toku rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej organ odniósł się do żądania przyznania nieruchomości zamiennej wskazując,

iż w świetle art. 10 ustawy, nieruchomość zamienna nie przysługuje. Ustalenie Ministra, iż ustawa z dnia 12 marca 1958 r. jako zasadę przyjmowała przyznawanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (art. 7), a dopiero w dalszej kolejności dostarczenie nieruchomości zamiennej (art. 10), Sąd uznał za prawidłowe. Zasadnie też organ nadzoru wskazał, że nieruchomość zamienna przyznawana była w miarę możności, co oznacza, że nieprzyznanie nieruchomości zamiennej a ustalenie

w to miejsce odszkodowania nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Wobec zakwestionowania przez K. C. na rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej odszkodowania za uprawy, sporzadzona została ponowna wycena upraw na wywłaszczanym gruncie.

Minister zasadnie wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 3 ustawy, jeżeli wywłaszczeniu podlegała część gruntu w mieście lub osiedlu, a pozostała część wynosiła nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie obliczało się jak za grunt rolny klasy [...] w strefie miejskiej okręgu [...]. Minister ustalił ponadto, że na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 24 września 1962 r. w sprawie ceny, warunków

i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 72, poz. 335 ze zm.), cena za 1 hektar wynosiła [...] zł, czyli za m2 – [...] zł ([...] nr x [...] zł = [...] zł). Przepisy szczegółowo regulowały zasady przyznawania odszkodowań - ceny gruntów o określonych klasach gleb i rodzaju użytku rolnego, położonych w określonych okręgach gospodarczych i strefach ekonomicznych, miały charakter cen sztywnych. Minister prawidłowo stwierdził też, iż przepis art. 8 ust. 7 ustawy z 12 marca 1958 r., stanowił, że jeżeli wywłaszczenie gruntu w mieście lub osiedlu następowało na cele budowy lub poszerzenia ulicy lub placu albo na wyrównanie granic zieleni publicznej, wywłaszczenie części działki budowlanej nie przekraczającej 25% jej obszaru odbywało się bez odszkodowania. Odszkodowanie należało się według zasad określonych w ust. 6 ustawy tylko za część wywłaszczanego gruntu, która przekraczała 25% obszaru nieruchomości. Pod ulicę wywłaszczono grunt o powierzchni [...] m2, z całości wynoszącej [...] m2, co stanowi [...] % całości. Wywłaszczenie nastąpiło pod budowę ulicy, a zatem na cel, o którym mowa w art. 8 ust. 7 ustawy.

Na gruncie tej sprawy wskazania wymaga, że tak kwestionowanie przez dawnego właściciela w toku postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego wysokości przyznanego odszkodowania, jak i obecnie podnoszenie przez następcę prawnego tej okoliczności w postępowaniu nadzwyczajnym nie stanowi o wydaniu orzeczenia z [...] lipca 1963 r. z naruszeniem prawa. Odszkodowanie ustalone zostało, jak prawidłowo wskazał organ, zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa. Nie było zatem możliwości ustalenia wartości wywłaszczanej nieruchomości

na podstawie cen wolnorynkowych. Także podnoszona w skardze okoliczność,

iż odszkodowanie nie zostało odebrane przez K. C. nie wpływa

na zgodność z prawem samego orzeczenia wywłaszczeniowo-odszkodowawczego,

co zasadnie stwierdził Minister.

W świetle powyższego, na podstawie akt, które zachowały się w tej sprawie, Sąd stwierdził, iż prawidłowe było ustalenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, co do braku podstaw stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1963 r.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.