Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 871/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19a, art. 61, art. 13, art. 13c, art. 13g,
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 41, art. 64
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi M. Sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: K.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 7 grudnia 2009 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę – M., Spółka jawna, G., kary pieniężnej w wysokości 21.400,00 zł, zaskarżoną decyzję utrzymano w całości w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku osi:

- dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych;

- dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, oraz

- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy.

Kontrola drogowa została przeprowadzona w dniu [...] października 2009 r. na drodze gminnej - ul. P. w W. Inspektor transportu drogowego dokonał kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był p. G. D., wykonujący krajowy transport drogowy ładunku kruszywa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli nr [...].

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący wskazał na naruszenie art. 68 § 1 w zw. z art. 67 § 1 K.p.a., art. 7 i art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a., § 5, § 7 ust. 2, § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 188, poz. 1345), § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.), art. 13g ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z załącznikiem nr 2 do tej ustawy, art. 92 i 93 ust. 1 i 7 ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy, po odwołaniu się do treści art. 64 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1, art. 40c oraz art. 41 ust. 4, 5, i 6 (w odniesieniu do dopuszczalnego nacisku osi na przedmiotowej drodze) ustawy o drogach publicznych, a także po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2009 r. kontroli drogowej i po dokonaniu ważenia pojazdu na punkcie ważenia pojazdów stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 11,42 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczono dopuszczalny nacisk o 3,42 t;

- nacisk 26,86 t na potrójnej osi naczepy - przekroczono dopuszczalny nacisk o 5,06 t,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 45,09 t - przekroczono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 5,09 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

pkt 7) dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t 1200 zł

lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,51 powyżej 9,5 t dodatkowo 900 zł

pkt 6) dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 mi nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

lit. d) powyżej 24,81 do 26,3 t 9000 zł

lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo -7000 zł

Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

pkt 5) pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy:

lit. b) powyżej 40,01 do 50,0 t 600 zł

W rozpatrywanej sprawie kara zatem wynosi 21400 zł. (1200 + 4 x 900 + 9000 + 7000 + 600).

Ważenie odbyło się na miejscu zatwierdzonym przez zarządcę drogi po pomiarach dokonanych przez uprawnionego geodetę, co potwierdza protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] czerwca 2009 r. Ważenie odbyło się za pomocą zalegalizowanych nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] i [...]. Dokumenty te zostały okazane kierowcy podczas kontroli.

Organ odwoławczy rozważywszy argumenty skarżącego nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.

W niniejszej sprawie miejsce, gdzie dokonano ważenia, nie musi podlegać ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdu w ruchu, oraz zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Na miejscu tym są bowiem używane wyłącznie wagi przenośne do pomiarów statycznych. Muszą one spełniać wyłącznie przepisy dotyczące wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (obecnie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152). W tym stanie rzeczy wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii w dniu [...] maja 2008 r. z przewidzianym terminem ważności do [...] stycznia 2012 r.

Z żadnego przepisu prawa nie wynika konieczność okazywania przez organ kontrolujący dokumentów legalizacyjnych, czego oczekiwałby skarżący. Mimo to kontrolowanemu kierowcy okazano zarówno świadectwa legalizacji wag, jak i dokument zatwierdzający punkt kontrolny przy ul. D. w W. jako miejsce do ważenia pojazdów. Został on również poinformowany o trybie przeprowadzania ważenia. Kierowca nie zgłaszał też żadnych uwag ani zastrzeżeń do czynności dokonanych w trakcie kontroli i podpisał bez żadnych uwag protokołu kontroli.

Organ nie podzielił zarzutu rzekomego niepoinformowania skarżącego o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów. Protokół kontroli wraz z wynikami ważenia został wręczony kontrolowanemu kierowcy, zaś jego kopia przesłana skarżącemu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dniu [...] października 2009 r., które skarżący otrzymał w dniu [...] października 2009 r. Protokół kontroli, jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń, jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym protokół kontroli sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy oraz przewoźnika, jak również wyniki ważenia pojazdu. Warto także zwrócić uwagę, iż przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany kierowca nie skorzystał, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli, wobec czego nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony, iż miały miejsca błędy i uchybienia podczas przedmiotowej kontroli.

Organ odwoławczy wskazał, że w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie instytucje. Tak też i było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego na rzecz Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta przez uprawnionego geodetę w dniu [...] czerwca 2009 r. Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) - od 0,22% do 0,37% spadku podłużnego i od 1,63% do 1,95% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne.

Ponadto organ wskazał, iż instrukcja obsługi i opisu technicznego wagi typu [...], których użyto w trakcie ważenia określa warunki dla miejsca ważenia przy użyciu nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. Tym samym należy stwierdzić, iż waga do pomiaru nacisku koła może być ustawiona na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg. W przypadku nierównych nawierzchni drogowych pod wagą powinna pozostać wolna przestrzeń 5 mm, a w przypadku użycia aluminiowych listew spodnich 11 mm. Różnica wysokości położenia kół pojazdu musi zostać skompensowana przez zastosowanie podkładek poziomujących. Są one stosowane w celu wypoziomowania terenu pod wszystkimi kołami pojazdu, gdyż instrukcja dopuszcza ważenie na nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5 %. W przypadku korzystania z wypoziomowanego miejsca ważenia, wyposażonego w doły fundamentowe do osadzania wagi takie podkładki są niepotrzebne, gdyż waga znajduje się w jednym poziomie z resztą nawierzchni. Zastosowanie podkładek w takim przypadku spowodowałoby zawyżenie wyników pomiaru. Niemniej należy dodać, iż pochylenia poprzeczne spotyka się praktycznie na każdym miejscu ważenia (od 1,63% do 1,95% spadku poprzecznego przy normie do 2% w punkcie ważenia przy ul. Długiej we Wrocławiu). Pochylenia poprzeczne w zależności od wysokości punktu ciężkości pojazdu prowadzą do większego lub mniejszego przemieszczenia nacisków na koła jednej osi, tzn. jedno z kół osi będzie bardziej obciążone, a drugie mniej. Sumując oba obciążenia wartość pomiaru przy danym pochyleniu będzie jednak zawsze niższa. Natomiast w protokole kontroli wskazano, że pod koła podkłada się wagi lub wagi i podkładki. W zaskarżonej decyzji organu I instancji szczegółowo opisano i uzasadniono, że użyto tylko wag znajdujących się we wnękach.

Skoro kompetentny organ, tj. Prezes Głównego Urzędu Miar dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych jest bezprawne. Powyższe dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 K.p.a., stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W opinii organu odwoławczego nie można obalić domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych w oparciu o argumenty, na podstawie których nie sposób stwierdzić jakichkolwiek przesłanek do zakwestionowania prawidłowości miejsca ważenia pojazdów przy ul. D. w W. Właściwy organ, zatwierdzając to miejsce do kontroli pojazdów uznał również, że materiał, z którego wykonano stanowisko kontrolne spełnia wymogi określone w ww. rozporządzeniu. Trzeba bowiem wyjaśnić, iż pojęcie "betonu", obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt". W nomenklaturze technicznej asfalt jest potocznym terminem określającym "asfaltobeton", który w postaci betonu asfaltowego jest używany jako materiał podstawowy w konstrukcji nawierzchni drogowych i utwardzonych nawierzchni lotniczych.

Podobnym pojęciem posłużono się w decyzji Komisji Europejskiej z dnia 13 października 1998 r. w sprawie procedury zaświadczania zgodności wyrobów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 2 dyrektywy Rady 89/106/EWG w odniesieniu do wyrobów związanych z budową dróg (Dz. Urz. L 287, z 24.10.1998), gdzie w załączniku II czytamy:

Mieszanki bitumiczne (np. beton asfaltowy łącznie z asfaltem miękkim i asfaltem stosowanym do bardzo cienkich warstw, mieszanka mineralna bitumiczna porowata, asfalt odlewany [asfalt Gussu], asfalt odlewany grysowy, asfalt walcowany na gorąco) do stosowania przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych.

Lektura powyższego zapisu potwierdza zatem w pełni, iż jeden z rodzajów betonu - beton asfaltowy (czyli "asfalt" w rozumieniu potocznym) ma zastosowanie przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych. Z powyższego należy zatem wysnuć wniosek, iż "beton" w rozumieniu ww. rozporządzenia obejmuje także beton asfaltowy - czyli "asfalt". Sugestia, jakoby beton asfaltowy ("asfalt") mógł nie być właściwym materiałem do wykonania miejsca do ważenia pojazdów jest więc całkowicie chybiona, zarówno z punktu widzenia technicznego, jak i prawnego.

W świetle materiału dowodowego, organ II instancji uważa, że procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości.

Organ odwoławczy wyjaśnia, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Stwierdzić należy, iż rzeczywiście w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przy naruszeniu z lp. 6 pkt 6 lit. e) błędnie wskazano oś pojazdu, dopuszczalny nacisk na tej osi oraz przekroczenie dopuszczalnej normy. Organ I instancji przy opisywaniu tego naruszenia wskazał bowiem, że stwierdzony nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosi 11,42 t, a przekroczenie wynosi 3,42 t. Nie sposób nie zauważyć, iż błąd ten stanowi oczywistą omyłkę, bowiem wartości te zostały określone w naruszeniu wynikającym z lp. 6 pkt 7 lit. d) i e). Natomiast naruszenie z lp. 6 pkt 6 lit. e) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo, na podstawie którego nałożono karę pieniężną w wysokości 7000 zł odnosi się do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy, tak jak zostało to wskazane w naruszeniu z lp. 6 pkt 6 lit. d) gdzie nałożono karę pieniężną w wysokości 9000 zł.

Zupełnie niezrozumiałe i niezasadne są argumenty skarżącego w zakresie nałożenia tejże kary pieniężnej w wysokości 9000 zł. Skarżący twierdzi, iż brak jest podstaw prawnych do nałożenia tej kary pieniężnej, bowiem "pomierzony nacisk ustalono na 23,87 tony". Trudno polemizować z tą argumentacją, bowiem dotyczy ona najprawdopodobniej innego stanu faktycznego, ponieważ w przedmiotowej sprawie, ustalono jednoznacznie, że nacisk na potrójnej osi naczepy wyniósł 26,86 t, a zatem przekroczono dopuszczalny nacisk o 5,06 t, dlatego też nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 16000 zł z tytułu naruszenia z lp. 6 pkt 6 lit. d) i e) jest jak najbardziej uzasadniona.

Organ odwoławczy nie znajduje żadnych przesłanek ani okoliczności, które mogłyby obalić ustalenia poczynione w trakcie kontroli drogowej czy wpłynąć na zmianę kwalifikacji prawnej naruszenia

Organ II instancji uznał też, iż organ I instancji nie naruszył zasad postępowania wynikających z K.p.a. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach w piśmie z dnia [...] października 2009 r. oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym organ I instancji jako organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym bardziej nie naruszając fundamentalnej zasady działania organu administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, o którym mowa w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji ocenił zaistniały stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona czym nie naruszył art. 80 K.p.a.

Organ odwoławczy podkreślił, iż poruszanie się pojazdów o tak drastycznie przekroczonych parametrach pojazdu, jak to miało w rozpatrywanej sprawie, stanowi niezwykle poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego, jak i przyczynia się do gwałtownego pogorszenia stanu technicznego dróg. Ma to również swój ekonomiczny wymiar w postaci konieczności naprawienia uszkodzeń powstałych w skutek przejazdu takim pojazdem. Nałożona kara pieniężna, choć może w subiektywnym odczuciu strony wydawać się wysoka i zbyt dotkliwa, to w zestawieniu z kosztami renowacji dróg, niszczonych przez przewoźników przekraczających dopuszczalne naciski osi, ich wysokość z pewnością nie wyda się szokująca.

Organ przypomniał, że stosownie do treści art. 15 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), licencja na wykonywanie transportu drogowego może być cofnięta, jeżeli jej posiadacz rażąco lub wielokrotnie narusza przepisy w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na tą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów postępowania, a to :

- art. 68 § 1 K.p.a. w zw. z art. 67 § 1 K.p.a., polegające na uznaniu za prawidłowo sporządzony protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu,

- art. 7 i art. 77 K.p.a. polegające na braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- art. 80 K.p.a. polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy,

- art. 107 § 3 K.p.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

2) naruszenie prawa materialnego, a to § 5, § 7 ust. 2, § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. nr 188, poz. 1345).

3) naruszenie prawa materialnego, a to:

- § 5 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w wyniku przyjęcia, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osie na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 8 ton.

- art. 13g ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z zał. nr 2 do tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego nieprawidłowo określonej kary pieniężnej,

- art. 92 i art. 93 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów prawa wskutek uznania, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania , a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, co czyni ją wadliwą i uzasadnia jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz biorąc pod uwagę treść skargi, organ odwoławczy zauważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 2a ustawy Prawo o miarach przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu w członkowskich Unii Europejskiej, zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej, dopuszcza się do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wagi, którymi dokonano przedmiotowego ważenia posiadały świadectwo legalizacji wystawione zgodnie z wymaganiami Dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (90/384/EWG). Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 5, poz. 29), dokonanie prawnej kontroli metrologicznej wykonanej przez właściwe instytucje metrologiczne w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Republice Turcji oraz państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), będących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Prezes uznaje za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej, o których mowa w rozporządzeniu, pod warunkiem że prawna kontrola metrologiczna wykonywana przez właściwe instytucje metrologiczne gwarantuje jednolitość miar i dokładność pomiarów w stopniu co najmniej odpowiadającym przepisom szczegółowym określającym wymagania dla poszczególnych przyrządów pomiarowych.

Organ odwoławczy zaznaczył, że przepisy prawa nie wprowadzają szczególnych warunków dla miejsca, na którym przeprowadzane jest ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych.

Odnosząc się do wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego mając na uwadze treść art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 21.400,00 zł.

Przedsiębiorca zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 68 § 1 w zw. z art. 67 § 1 K.p.a.(nieprawidłowo sporządzony protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu); art. 7 i art. 77 K.p.a. (brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego); art. 80 K.p.a. (dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy); art. 107 § 3 K.p.a. (wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji), a także przepisów prawa materialnego, a to § 5, § 7 ust. 2, § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych oraz § 5 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (w wyniku niewłaściwego zastosowania w stanie faktycznym sprawy i przyjęcia, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osie na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 8 t), jak również art. 13g ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z zał. nr 2 do tej ustawy ( nałożenie na skarżącego nieprawidłowo określonej kary pieniężnej) oraz art. 13g ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy w zw. z zał. nr 2 do tej ustawy (nałożenie na skarżącego nieprawidłowo określonej kary pieniężnej).

Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich przedstawionych zarzutów przede wszystkim w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, rozwijając podniesioną argumentację w odpowiedzi na skargę.

I tak, odnosząc się do zarzutów dotyczących protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu organ odwoławczy wskazał, iż ustawa o transporcie drogowym reguluje postępowanie kontrolne w przepisach art. 68-74, które mają charakter szczególny (specyficzny) wobec odpowiednich przepisów K.p.a., do których zresztą ustawa w sposób generalny nie odsyła. W ocenie organu, czynności kontrolne i cała procedura postępowania ma bowiem charakter uproszczony, gdyż zasadnicza część postępowania z założenia odbywa się na drodze, czy w jej okolicach, co już ogranicza udział w postępowaniu strony, której pojazd został poddany kontroli, czy udział ewentualnego pełnomocnika. Również większość czynności kontrolnych wykonywanych na drodze, zwłaszcza polegających na ważeniu pojazdu w celu sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone dopuszczalne parametry pojazdu przewożącego ładunek, mają charakter czynności jednorazowej, niepowtarzalnej.

Wyniki przeprowadzonych czynności kontrolnych znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli. Jak zauważył organ odwoławczy, protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny, ale przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym protokół kontroli sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany kierowca nie skorzystał, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli. Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego, nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony, iż miały miejsca błędy i uchybienia podczas przedmiotowej kontroli.

Protokół z kontroli drogowej wręcza się osobie kontrolowanej (z reguły kierowcy), jego kopia jest zaś przesyłana stronie wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania (tak jak w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją).

Jak wynika z akt sprawy – i co potwierdza organ odwoławczy - w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy oraz przewoźnika, jak również wyniki ważenia pojazdu. Protokół kontroli wraz z wynikami ważenia został wręczony kontrolowanemu kierowcy, zaś jego kopia przesłana skarżącemu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego (z dnia [...] października 2009 r.), które skarżący otrzymał w dniu [...] października 2009 r. Na tym etapie strona ma pełną możliwość uczestniczenia w postępowaniu, składania wyjaśnień, przedstawiania dowodów. W przedmiotowej sprawie strona skorzystała z takiej możliwości i pismem z dnia 3 listopada 2009 r. ustosunkowała się do ustaleń kontroli.

Sąd podziela powyższe ustalenia organu odwoławczego dotyczące szczególnego charakteru postępowania kontrolnego na gruncie ustawy o transporcie drogowym, jak i odnoszące się do charakteru i znaczenia ustaleń zapisanych w protokóle kontroli drogowej – tak co do zasady, jak i w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy.

Na tle przedstawionego stanu prawnego i sytuacji faktycznej w rozpatrywanej sprawie Sąd nie podziela zgłoszonego w skardze zastrzeżenia skarżącego, iż wobec tego, że nie udzielał on kierowcy żadnego upoważnienia do dokonywania wiążących czynności w toku postępowania kontrolnego, czy też składania za skarżącego wiążących oświadczeń, to podpisanie przez kierowcę protokołu kontroli oraz składanie przez niego jakichkolwiek oświadczeń nie może być w żaden sposób dlań wiążące. Dla Sądu jest w rozpatrywanej sprawie oczywiste, że protokół kontroli został sporządzony przy współudziale kontrolującego, który nie tylko wykonywał konieczne czynności umożliwiające kontrolę, lecz również podpisał protokół kontroli. Jak też wyjaśnił to organ odwoławczy, szczególne przepisy ustawy o transporcie drogowym nie wymagają, by skarżący jako kontrolowany brał udział w czynnościach kontrolnych; jak wyżej wskazano, z zasady jest to praktycznie niemożliwe.

W ocenie Sądu, dodatkowo należy zauważyć, że kary stosowane w przypadku naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego są szczególnie dotkliwe. Dotkliwość tę pogłębia też charakter wydawanych w tych sprawach decyzji, mających z założenia charakter decyzji związanych, nie pozostawiających organowi administracji żadnych "luzów interpretacyjnych", żadnej możliwości uznania. Wiąże się z tym ustalona w jednolity sposób, sztywna wysokość kar, które są nakładane w zasadzie niezależnie od winy przedsiębiorcy i nie podlegają miarkowaniu. Stąd w tym postępowaniu tak istotne znaczenie ma ścisłe ustalenie stanu faktycznego, który ma stanowić przesłankę do nałożenia kary; w istocie przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie) na tym, wstępnym etapie postępowania przedsiębiorca ma wpływ na ewentualne nałożenie kary. Stąd precyzyjne uregulowanie w przedmiotowej ustawie zasad postępowania kontrolnego, posługiwanie się ustalonymi wzorami protokołów kontroli, itp.

Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941) znaczenia dowodowego protokołu kontroli nie sposób przecenić, gdyż obrazuje on stan faktyczny, który później nie sposób jest już odtworzyć.

Odnosząc się do drugiego zarzutu skarżącego, a mianowicie naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., należy zauważyć, że skarżący łączy ten zarzut również z treścią protokółu kontroli. W jego ocenie dokument ten nie zawiera istotnych informacji odnośnie miejsca przeprowadzenia kontroli, a mianowicie nawierzchni, nachylenia, braku bardziej szczegółowego opisu, na podstawie którego byłaby możliwa ocena, czy miejsce to odpowiadało stosownym wymaganiom, a także nieprzedstawienia przez kontrolujących kierowcy świadectwa legalizacji miejsca ważenia, dokumentu stwierdzającego legalizację miejsca ważenia, czy też określającego pomiary geodezyjne tego miejsca, co pozwoliłoby na weryfikację prawidłowości urządzenia miejsca ważenia. Zarzut obejmuje również niewłaściwości użycia do pomiaru wag, które zostały poddane legalizacji ponownej przez zagraniczną instytucję metrologiczną (brak jest informacji na temat wykonania legalizacji pierwotnej tych wag, jak również nie ma decyzji Prezesa GUM, która dotyczyłaby legalizacji pierwotnej). Reasumując, w ocenie skarżącego, wagi użyte podczas ważenia pojazdu skarżącego nie stanowiły legalnie używanego na terytorium RP urządzenia mierniczego.

Z akt sprawy wynika, iż w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. stwierdzono, że: 1) dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu na danej drodze w [t] wnosił 8,0; 2) pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, określonego typu, o podanych numerach fabrycznych, posiadającymi legalizację Urzędu Miar; 3) pojazd skierowano na zalegalizowany punkt ważenia – ul. D., W. (protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia pojazdów); 4) kierujący pojazdem został pouczony o zasadach ważenia, co potwierdził własnoręcznym podpisem; 5) kierowcę poinformowano o możliwości dokonania drugiego ważenia oraz okazano dokumenty dotyczące legalizacji wag i miejsca do ważenia.

Powyższe informacje zostały również zamieszczone w decyzji organu I instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...], z dnia [...] listopada 2009 r.

Nadto w aktach sprawy znajduje się:

1.- protokół pomiaru stanowiska ważenia pojazdów wydany przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta w [...], zawierający graficzne (na mapie miasta) oznaczenie stanowiska ważenia, określenie spadków dopuszczalnych i pomierzonych (te drugie mieszczą się w granicach spadków dopuszczalnych podłużnych i poprzecznych), datę przeprowadzenia pomiarów ([...] czerwca 2009 r.) i dane osoby przeprowadzającej pomiary (st. specjalisty ds. geodezji oraz klauzulę zatwierdzającą protokół pomiaru przez Dyrektora Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w [...];

2.- wystawione przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii deklaracje zgodności użytych do ważenia wag o określonej serii i numerze z wymaganiami Dyrektywy WE 90/384 EWG w aktualnie obowiązującej wersji;

3.- pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r. C.Sp. z o.o., z siedzibą w P., adresowane do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w [...], informujące, że:

- ważność świadectwa zgodności (deklaracje zostały wystawione [...] maja 2008 r.) wag przenośnych o numerach [...],[...],[...] i [...], zgodnie z Dz.U. z 2008 Nr 5, poz. 9, upływa 01.01.2012 roku;

- termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności wynosi 3 lata (Dz.U. z 2008 r. Nr 5, poz. 29, załącznik nr 6, taela nr 2, lp. 7), przy czym okresy wyrażone w latach liczy się od dnia 1-ego stycznia roku następującego po roku, w którym legalizacja została dokonana (§ 27 pkt 2).

Zgodnie z art. 19a ustawy o drogach publicznych, budowa, przebudowa, remont i utrzymanie miejsc wykonywania kontroli ruchu i transportu drogowego, przeznaczonych w szczególności do ważenia pojazdów, należy do zarządców odpowiednich dróg, którzy mogą wykonywać swoje obowiązki w tym zakresie przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (w rozpatrywanej sprawie - Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta w [...]). Jak wskazał organ odwoławczy, instrukcja obsługi i opisu technicznego wagi typu SAW 10C II, których użyto w trakcie ważenia, określa warunki dla miejsca ważenia przy użyciu nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że miejsce przeprowadzenia ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego na rzecz Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta przez uprawnionego geodetę w dniu [...] czerwca 2009 r. Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) - od 0,22% do 0,37% spadku podłużnego i od 1,63% do 1,95% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne. Tym samym, ten typ wag może być użyty (ustawiony) do pomiaru nacisku koła na wszystkich normalnych nawierzchniach dróg.

W konsekwencji należy uznać, że skoro właściwy organ, zatwierdzając wybrane miejsce do kontroli pojazdów uznał, że materiał, z którego wykonano stanowisko kontrolne spełnia wymogi określone w odpowiednich przepisach, a samo stanowisko było wyposażone w doły fundamentowe do osadzania wag i nie zachodziła potrzeba zastosowania podkładek pod koła, to wyjaśnienie odnoszące się do rodzaju nawierzchni na miejscu ważenia - czy w rozpatrywanym przypadku pojęcie "betonu" obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt" - nie miało dla wyjaśnienia sprawy istotnego znaczenia.

Trzeba przy tym przypomnieć, że zgodnie ze stanowiskiem WSA w Warszawie, zawartym w wyroku z dnia 31 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1484/07, LEX nr 501317, "Zatwierdzenie przez właściwe służby stanowiska do kontroli pojazdów zawarte w protokole z pomiaru pochylenia terenu na tym stanowisku, nie może zostać podważone przez nie poparte żadną fachową opinią twierdzenia. Również kopie fotografii miejsca ważenia nie mogą być dowodem na okoliczność, że miejsce ważenia było nieodpowiednie i tym samym skutecznie podważyć ustaleń protokołu pomiaru. Widoczne na załączonych zdjęciach zagłębienia zostały bowiem specjalnie przewidziane dla umiejscowienia w nich wag i tylko opinia osoby posiadającej stosowną wiedzę w zakresie prawidłowości urządzania stanowisk ważenia mogłaby skutecznie przeciwstawić się aktualnym na dzień ważenia dokumentom dopuszczającym dane miejsce do przeprowadzania na nim kontroli wagowych pojazdów."

Jak wskazał również organ odwoławczy, na wybranym miejscu ważenia są używane wyłącznie wagi przenośne do pomiarów statycznych. Muszą one spełniać wyłącznie przepisy dotyczące wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (obecnie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152). W tym stanie rzeczy wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791). Jak bowiem stwierdza się w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 431/05, LEX nr 194360, "Jeżeli przyrządy pomiarowe mogły być nadal legalizowane (art. 27 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach; tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.), mogły być zatem stosowane do celów wskazanych w świadectwie legalizacji, użyta zaś do pomiaru nacisku osi pojazdu waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, które nie podlega kontroli sądu w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i jest dowodem, że waga spełnia wymagania metrologiczne." Podobnie stwierdzenie zawarto w wyroku NSA z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1370/05, LEX nr 281359.

Rację ma zatem organ odwoławczy stwierdzając, że skoro kompetentny organ, tj. Prezes Głównego Urzędu Miar, dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, to brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych jest bezprawne.

Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii w dniu [...] maja 2008 r. z przewidzianym terminem ważności do [...] stycznia 2012 r.

Za trafne Sąd również uznał stwierdzenia organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę, a dotyczące umiejscowienia polskich przepisów metrologicznych w ramach przedmiotowego ustawodawstwa europejskiego.

Co do samego procesu ustalania wagi ładunku należy przede wszystkim wskazać, iż przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Art. 61 ust. 1-5 ustawy-Prawo o ruchu drogowym stwierdza, że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, a w szczególności umieszcza się go na pojeździe w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia (...), zaś ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

Jak już wskazano, powyższe zasady odnoszą się do każdego rodzaju ładunku. Potwierdza to w całej rozciągłości wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 825/07, LEX nr 496330, w którym stwierdzono, co następuje:

"1. W art. 61 Prawa o ruchu drogowym, ustawodawca używa wyrażenia "ładunek", w żadnej jednostce redakcyjnej nie różnicując rodzaju ładunku.

2. Art. 61 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym nakłada na przewoźnika obowiązek takiego umieszczenia ładunku, aby był zabezpieczony przed zmianą położenia. Jeśli skarżący powołuje się na przemieszczanie się żywego ładunku na pojeździe, to oznacza, iż nie dopełnił obowiązku określonego w omawianym przepisie.

3. Pojazd z każdym ładunkiem można ważyć na każdej wadze przeznaczonej do ważenia pojazdów, pod warunkiem, że będzie ona posiadała świadectwo legalizacji. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu nie stawia żadnych warunków odnośnie do rodzaju wagi w zależności od rodzaju ładunku przewożonego na ważonym pojeździe.

4. Prawodawca dopuszcza ważenie (statyczne lub dynamiczne) wszelkiego rodzaju ładunków na wagach stacjonarnych i przenośnych.

5. Jeżeli użyta do ważenia waga posiada ważne świadectwo legalizacji, używana jest w sposób zgodny z instrukcją obsługi i brak jest ograniczeń co do rodzajów ważonych ładunków, to nie ma podstaw do kwestionowania wyników tego ważenia."

Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić normatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji. Przepisy nie przewidują innego, niż z użyciem zalegalizowanych urządzeń, trybu ważenia pojazdów poruszających się po drogach publicznych.

W konsekwencji należy – w ocenie Sądu – zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego trzeba uznać, iż procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości.

W tym stanie rzeczy należy uznać za niezasadny zarzut naruszenia art. 80 K.p.a., polegający na dokonaniu ustaleń faktycznych w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy. Postępowanie kontrolne w odniesieniu do pojazdu ponadnormatywnego, polegające głównie na ważeniu pojazdu, zostało w ocenie Sądu przeprowadzone przez organ I instancji z należytą starannością, a ponadto skarżący nie wskazał, jakie jeszcze okoliczności organ powinien wziąć pod uwagę w toku przeprowadzonego postępowania. W konsekwencji należy uznać, że dokonana przez organy obu instancji ocena dowodów nie miała charakteru dowolnego i była podporządkowana zasadom ustawowym.

Sąd nie podzielił również kolejnego zarzutu skarżącego, odnoszącego się do wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.). W szczególności skarżący zarzucił, że organ I instancji nie podał i nie wyjaśnił w należyty sposób podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie określił z jakiego przepisu wynika przyjęta jako graniczna wartość nacisku na oś oraz dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów.

W związku z powyższym trzeba przypomnieć, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano – obok art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.– także art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy o drogach publicznych oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, jak również art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono – praktycznie dosłownie – art. 64 ust. 1 ustawy-Prawo o ruchu drogowym oraz art. 13g ust. 1, 40c, 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych, a do treści poszczególnych lp. załącznika nr 2 do ustawy odwołano się bezpośrednio przy określeniu wysokości kar za poszczególne naruszenia.

Ustawa o drogach publicznych rozróżnia opłaty i kary za przejazd pojazdów nienormatywnych po tych drogach.

Przywołany w podstawie prawnej decyzji art. 13 ust. 1 pkt 2 stwierdza, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Zgodnie z art. 13c ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2, pobiera się za jednorazowy przejazd w wyznaczonym czasie, po ustalonej trasie, pojazdu nienormatywnego. Opłatę tę, (o której mowa w ust. 1 pkt 1), ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu pojazdu nienormatywnego i stawki opłaty za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru tego pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru opłatę ustala się jako sumę opłat z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, opłatę ustala się jako sumę opłat z tytułu każdego przekroczenia.

Stawki opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 1, określa załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3).

Natomiast zgodnie z art. 13g ust. 1 powołanej ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia (ust. 1a). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, i które wyrażone są w określonych kwotach bezwzględnych, określa załącznik nr 2 do ustawy.

Załącznik Nr 2 określa wielkości parametrów oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Ma o formę tabeli, w której odpowiedniej liczbie porządkowej przyporządkowano poszczególne naruszenia wraz z odpowiadającą im wysokością kary w złotych.

W przypadku naruszeń polegających na przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t (lp. 6 pkt 6 i 7), jak również lp. 9, określającej kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wielkość naruszeń została ujęta pod poszczególnymi literami, przy czym naruszenia określone pod lit. a) określają dopuszczalne naciski, za które nie pobierana jest kara (wysokość kary wynosi 0 zł). Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do naruszeń dotyczących masy całkowitej pojazdu; w tym przypadku za (lp. 9) przekroczenie masy całkowitej (pkt 5) pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy, wysokość kary przy stwierdzeniu masy do 40 t włącznie (lit a) stawka kary wynosi 0; oznacza to, że normatywna dopuszczalna masa całkowita takiego pojazdu nie powinna przekraczać 40 t. Za większe przekroczenia, określone pod poszczególnymi, dalszymi literami, pobierane są odpowiednio wyższe kary.

Jak już wspomniano, na skarżącego nałożono karę pieniężną z tytułu naruszeń określonych w lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Wynoszą one kolejno:

- lp. 6: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 6: dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:

- lit d) powyżej 24,8 t do 26,3 t wysokość kary – 9.000 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,5 t powyżej 26,3 t dodatkowo - 7000 zł.

- pkt 7: dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- lit d) powyżej 9,0 t do 9,5 t wysokość kary – 1200 zł,

- lit e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – 900 zł,

- lp. 9: za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:

- pkt 5: pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy:

- lit b) powyżej 40,0 t do 50,0 t – 600 zł.

Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego można wymagać znajomości powołanych przepisów, które powołano w podstawie prawnej decyzji i przytoczono praktycznie dosłownie w jej uzasadnieniu. Z przepisów tych, opatrzonych stosownym komentarzem organu odwoławczego, jednoznacznie wynika – co Sąd skontrolował - przyjęta jako graniczna wartość nacisku na oś oraz dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że organ odwoławczy stwierdził wprost, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, nie miało w rozpatrywanej sprawie zastosowania. Trudno więc twierdzić, że naruszeniu uległy § 5, § 7 ust. 2, § 8 tegoż rozporządzenia.

Sąd podziela to stanowisko z przyczyn. które zostały już wyżej przedstawione.

Nie sposób też zgodzić się z zarzutem naruszenia § 5 ust. 1 pkt. 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w wyniku przyjęcia, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 8 ton. Otóż stwierdzić należy, że poza zreferowaniem zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, zaskarżona decyzja w żadnym miejscu nie odwołuje się do powołanego rozporządzenia, nakładając kary na podstawie załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W tej sytuacji nie sposób stwierdzić zarzucanego naruszenia – tym bardziej, że lp.6 pkt 7 mówi, inaczej niż powołany przepis rozporządzenia, o sumie nacisków osi, dopuszczając dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi do 21,8 t włącznie (nacisk dopuszczalny, nie powodujący wymierzenia kary).

Sąd uważa również, że przedstawione przez organ odwoławczy stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło przekroczenie nacisków na osie na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach do 8 t, zostało zajęte na podstawie właściwych przepisów prawnych, które organ prawidłowo zinterpretował (odpowiednie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w zw. z art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy o drogach publicznych).

Sąd – jak to już wyżej wskazano – nie zgodził się też z zarzutem skarżącego, że nałożona nań kara pieniężna została nieprawidłowo nałożona, co miało powodować naruszenie art. 13g ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z załącznikiem Nr 2 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia skarżoną decyzją art. 92 i art. 93 ust. 1 i ust. 7 ustawy r. o transporcie drogowym polegające na niewłaściwym zastosowaniu powołanych przepisów prawa wskutek uznania, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, Sąd ocenił, że:

- choć skarżący niewątpliwie naruszył obowiązki lub warunki wynikające z przepisów wymienionych w powołanym przepisie, to kara pieniężna został nań nałożona na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, do której nie ma zastosowania ograniczenie wysokości kary przewidzianej w ustawie o transporcie drogowym;

- art. 93 jest przede wszystkim przepisem kompetencyjnym, regulującym przede wszystkim prawo uprawnionych do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, do nakładania na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem kar pieniężnych, w drodze decyzji administracyjnej; wśród uprawnionych do kontroli, wymienionych w powołanym wyżej przepisie, są niewątpliwie inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W końcu Sąd uznał, że pomyłka zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, polegająca na błędnym wskazaniu osi pojazdu, dopuszczalnego nacisku na tej osi oraz przekroczenia dopuszczalnej normy stanowi – wobec treści protokołu kontroli i charakteru przepisów załącznika Nr 2 do ustawy, oczywistą omyłkę, która mogła podlegać sprostowaniu przez organ odwoławczy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.