Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1277/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13, 15,97
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania K. B. (K. B. – dalej "skarżąca") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącej ochrony uzupełniającej, oraz 3) wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

II. Zaskarżona decyzja Rady została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu [...] października 2011 r. skarżąca, obywatelka [...], deklarująca narodowość [...], złożyła do Szefa Urzędu wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Motywując swój wniosek skarżąca oświadczyła: "Wyjechałam z [...], gdyż męczyli mnie z powodu mojego syna. Wypytywali mnie gdzie on jest, nie dawali spokoju. Miałam tego dosyć i postanowiłam wyjechać do syna".

2. W dniu 3 listopada 2011 r. zostało przeprowadzone szczegółowe przesłuchanie skarżącej na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań, których może doświadczyć ze strony władz państwowych.

W toku wskazanego wyżej przesłuchania skarżąca udzieliła m.in. następujących informacji: (-) skarżąca jest mężatką, posiada czwórkę dorosłych dzieci, (-) na terytorium Polski przebywa jej syn A. B. ([...] – ochrona uzupełniająca), dalej "syn skarżącej", oraz córka R. B. ([...]), dalej "córka skarżącej", (-) w kraju pochodzenia przebywa małżonek skarżącej S. B., dalej "mąż skarżącej", (-) w [...] przebywają ich dwie córki wraz z rodzinami. Skarżąca oświadczyła: "Chciałabym być razem z synem. Mam dość takiego życia, nie dają spokoju. Jestem stara, chora i zmęczona takim życiem. Przychodzili [...] nie dawali spokoju. Pytali o syna, a kiedy syn był zabierali go (...)." Skarżąca zeznała, że po wyjeździe syna do Polski powtarzały się najścia pracowników struktur siłowych. Do ostatniego takiego zdarzenia doszło około 2-3 tygodnie przed opuszczeniem [...]. Skarżąca była wypytywana na temat aktualnego miejsca zamieszkania jej syna. Skarżącą straszono, podobnie jak i pozostałych członków rodziny. Pod adresem skarżącej wysuwano groźby.

4. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Szef Urzędu orzekł o: 1) odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącej ochrony uzupełniającej, oraz 3) wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

5. Skarżąca wniosła do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu.

III. Rozpatrzywszy wniesione odwołanie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. W świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw do przyznania skarżącej statusu uchodźcy na podstawie art.13 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.), dalej "ustawy".

Powyższe wynika z następujących przyczyn:

Wprawdzie w porównaniu z okresem [...] sytuacja w [...] poprawiła się, to jednak przestrzeganie praw człowieka oraz zapewnienie bezpieczeństwa pozostają nadal na niezadawalającym poziomie. Sama zła sytuacja kraju pochodzenia nie stanowi jednakże samoistnej przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi ochrony, koniecznym jest bowiem wykazanie zindywidualizowanego zagrożenia prześladowaniem.

Skarżąca powołuje się na zagrożenie ze strony Rosjan, mające być formą represji za wyjazd syna skarżącej do Polski. Skarżąca nie zadeklarowała natomiast członkostwa w żadnej partii politycznej, ewentualnie organizacji o innym charakterze. Skarżąca nie brała udziału w działaniach wojennych. Nie była nigdy zatrzymana, aresztowana, czy skazana wyrokiem sądowym.

Skarżąca zeznała, że była wypytywana przez funkcjonariuszy służb działających w [...] na temat aktualnego miejsca zamieszkania jej syna, straszono ją oraz pozostałych członków rodziny, wysuwano pod jej adresem groźby. Skarżąca potwierdziła, że ani ona, ani nikt z jej najbliższej rodziny nie był w istotny sposób zaangażowany w życie społeczno – polityczne kraju. Skarżąca nie zajmowała się również działalnością pomocową bojownikom [...]. Z mężem nie rozmawiała po wyjeździe, ale miał on te same problemy, bo mieszkali razem. Mąż nie wyjechał z powodu niemożności sfinansowania podróży.

W myśl art.13 ust.1 ustawy cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Skarżąca nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby jej obawę przed prześladowaniem.

Powyższej oceny nie zmienia fakt udzielenia ochrony uzupełniającej synowi skarżącej, przybyłemu do Polski w 2007 r. Udzielenie tej ochrony synowi skarżącej było uzasadnione w świetle ówcześnie obowiązującej sytuacji w [...] oraz w świetle indywidualnych okoliczności jego sprawy.

Pomimo niedostatków w sferze przestrzegania praw człowieka i zapewnienia bezpieczeństwa w [...] sytuacja w tym regionie poprawiła się na tyle, że objęcie skarżącej ochroną nie jest zasadne. Nie ma wystarczających przesłanek do uznania, że skarżąca może być przedmiotem represji w związku z przynależnością do grupy społecznej, obejmującej krewnych tych osób, które zostały objęte ochroną międzynarodową w innych państwach. Skarżąca opuściła [...] pięć lat po wyjeździe syna, a w okresie tym nie doznała żadnych istotnych dolegliwości ze strony władz [...].

2. Nie ma również podstaw do przyznania skarżącej ochrony uzupełniającej, o której mowa w art.15 ustawy.

W szczególności skarżąca nie jest narażona na orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. W [...] nie występuje również wewnętrzny konflikt zbrojny. Nie ma również wystarczających podstaw do przyjęcia, że skarżąca byłaby narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie.

3. Powyższe ustalenia mają zastosowanie również w kontekście oceny przesłanek udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art.97 ust.1 ustawy.

Wydalenie skarżącej nie narusza jej prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art.97 ust.1 pkt 1a ustawy w związku z art.8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 1950 r. (dalej "Konwencja").

Przesłanką pozwalającą na uznanie, że zachodzi konieczność poszanowania życia rodzinnego, istniejącego pomiędzy skarżącą a którymś z jej pełnoletnich dzieci przebywających w Polsce (synem lub córką), byłoby stwierdzenie, że pomiędzy tymi osobami występuje relacja zależności (w szczególności chodziłoby o sytuację, w której jedna ze stron wymagałaby, z racji własnej niesamodzielności, opieki innego członka rodziny). W tym kontekście stwierdzić należy, że skarżąca nie jest osobą niedołężną, poważnie chorą, czy też wymagającą stałej opieki. Tym samym nie można uznać, że relacje łączące skarżącą z pełnoletnim synem, przebywającym w Polsce od 2007 r., mającym własną rodzinę, w tym pięcioro dzieci, kwalifikują się jako życie rodzinne w rozumieniu art.8 Konwencji.

W taki sam sposób należy ocenić relację łączącą skarżącą oraz jej córkę, której w Polsce udzielono zgody na pobyt tolerowany. Córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną i wymagającą zaawansowanego leczenia, a jej wydalenie do kraju pochodzenia groziłoby drastycznym pogorszeniem stanu zdrowia. Córka przebywa w Polsce w gospodarstwie domowym swojego brata, syna skarżącej, który sprawuje nad nią opiekę. Chęć dołączenia do brata i korzystania z jego opieki była jednym z powodów opuszczenia [...] przez córkę skarżącej. Córka skarżącej przyjechała do Polski pod opieką dalszych krewnych i bez matki, która opuściła [...] dopiero 7 miesięcy później.

IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Rady.

Skarga zarzuca decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art.13 ust.1, 3 i 4 pkt 1 i 2 ustawy poprzez odmowę uznania obawy skarżącej przed poddaniem prześladowaniu na terytorium [...] za uzasadnioną, a stosowanych wobec skarżącej przed przybyciem do Polski form represji za prześladowanie w rozumieniu art.1A pkt 2 Konwencji,

- art.15 pkt 2 ustawy poprzez odmowę uznania, że w przypadku wydalenia do [...] skarżącej groziłoby tam rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej krzywdy, przybierającej postać nieludzkiego albo poniżającego traktowania lub karania,

- art.97 ust.1 pkt 1 i 1a ustawy poprzez odmowę uznania, że wydalenie skarżącej z Polski mogłoby sprowadzić na skarżącą niebezpieczeństwo poddania nieludzkiemu albo poniżającemu traktowaniu, doprowadzić do pozbawienia skarżących podstawowych wolności i praw potwierdzonych i zagwarantowanych przepisami Konwencji, a w szczególności jej art.8, gwarantującym ochronę życia rodzinnego,

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art.7 w związku z art.77 § 1, w związku z art.107 § 3 oraz art.80 k.p.a., tzn. zasady prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym, obligującej organ rozpoznający sprawę do wyczerpującej analizy jej stanu faktycznego, następnie dokonania subsumcji tak ustalonych okoliczności z materiałem normatywnym, wreszcie podjęcia adekwatnego rozstrzygnięcia administracyjnego i jego należytego uzasadnienia,

- art.15 w związku z art.107 § 3 k.p.a., tzn. aspektu materialnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

- art.8 w związku z art.11 k.p.a., tzn. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu, rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek, ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

1. W postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w wyczerpujący sposób stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania, kwestionujących ustalenia faktyczne, dokonane przez organ I instancji.

Organ odwoławczy nie rozpatrzył zatem następujących, podnoszonych przez skarżącą kwestii:

a) Wielokrotnych i powtarzających się najść funkcjonariuszy [...] struktur siłowych na dom skarżącej (mających miejsce dwa, trzy razy w tygodniu, po raz ostatni na dwa, trzy tygodnie przed opuszczeniem przez skarżącą kraju pochodzenia). Podczas tych najść stosowano wobec skarżącej agresję werbalną, groźby, przemoc psychiczną, w sposób uporczywy i nękający, ubliżający godności człowieka wypytywano skarżącą o jej syna, który był podejrzewany o wspieranie zbrojnego podziemia.

Organ I instancji, pomimo jednoznaczności zeznań skarżącej co do charakteru oraz częstotliwości opisanych wyżej najść, co znajduje potwierdzenie w oświadczeniach syna i córki skarżącej, zakwalifikował te formy represji wyłącznie jako "kilkukrotne najścia pracowników struktur siłowych". Pomimo zakwestionowania przez skarżącą, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, prawidłowości takiej kwalifikacji doświadczanych przez skarżącą represji, Rada uznała je za nieznaczące dolegliwości.

b) Utrudniania skarżącej przez władze [...] uzyskania paszportu zagranicznego.

Szef Urzędu nie odniósł się w żaden sposób do tej kwestii, pomimo tego, że w sposób wyraźny została ona podniesiona w trakcie przesłuchania statusowego. Fakt ten znajduje potwierdzenie w protokole przesłuchania. Również Rada nie dokonała oceny twierdzeń skarżącej, pomimo powtórzenia ich w odwołaniu.

c) Obiektywnego braku możliwości czynienia przez władze [...] przeszkód w przekroczeniu przez skarżącej granicy [...], która to niemożność wynika z wiążącego [...] i [...] Traktatu [...].

Wadliwie zinterpretował Szef Urzędu fakt przekroczenia przez skarżącą wskazanej wyżej jako potwierdzenie, iż na terytorium [...] skarżącej nie grożą represje. Pomimo zakwestionowania powyższej oceny Szefa Urzędu w odwołaniu do Rady, organ odwoławczy nie wypowiedział się w tym zakresie.

2. Rada dokonała wadliwej oceny materiału dowodowego pod kątem tego, czy w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające obawę skarżącej przed prześladowaniem.

Rada dopuściła się niekonsekwencji w ocenie aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej. Z jednej strony bowiem stwierdziła "stopień naruszania praw człowieka oraz sytuacja w zakresie bezpieczeństwa pozostają generalnie nadal wysoce złe", by następnie, powołując się na tę właśnie sytuację stwierdzić brak niebezpieczeństwa grożącego skarżącej. O ile trafnie wskazał Szef Urzędu, że samo zamieszkiwanie na terenie [...] nie powoduje narażenia na doznanie krzywdy, o tyle powoduje takie narażenie przynależność osoby ubiegającej się o status uchodźcy do wspomnianej dalej przez organ grupy ryzyka. Do grupy takiej, obejmującej rodziny wychodźców przymusowych z [...], podejrzewanych o działalność antypaństwową, należy skarżąca.

3. Wadliwie zinterpretowała Rada art.97 ust.1 pkt 1 ustawy, dostrzegając zależność pomiędzy powstaniem niebezpieczeństwa poddania cudzoziemca nieludzkiemu albo poniżającemu traktowaniu w jego kraju pochodzenia, a podjęciem przez cudzoziemca działań, które tego rodzaju konsekwencje mogłyby spowodować. Powyższe stanowisko nie uwzględnia zasady, która została wprost wyrażona w regulacjach dotyczących przyznania statusu uchodźcy, a która winna być, zgodnie z regułą a maiori ad minus, stosowana w odniesieniu do wszystkich form ochrony udzielanej cudzoziemcom, że powodem represji w kraju pochodzenia mogą być nie tylko faktyczne działania cudzoziemca, ale również przypisywanie mu cech, których obiektywnie cudzoziemiec nie posiada.

4. Pomimo zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rady obszernych rozważań odnośnie tego, czy wydalanie skarżącej prowadziłoby do naruszenia zasady poszanowania życia rodzinnego skarżącej, konkluzje organu w tej kwestii są wadliwe.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, ze Rada nie dysponowała materiałem dowodowym, dającym podstawę do formułowania kategorycznych wniosków odnośnie życia rodzinnego skarżącej, w tym w szczególności do uznania, że skarżącą nie łączy życie rodzinne z synem lub z córką, przebywającymi w Polsce. W szczególności żadne z dzieci skarżącej nie zostało w postępowaniu administracyjnym przesłuchane. Kwestia życia rodzinnego skarżącej nie została w wyczerpujący sposób poruszona w przesłuchaniu statusowym skarżącej.

Przed wyjazdem skarżącej z [...] syn i córka, przebywający obecnie w Polsce, pozostawali we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą. Po przyjeździe skarżącej do Polski skarżąca, jej syn i córka, pozostają razem w gospodarstwie domowym syna skarżącej.

Nietrafnym jest wywodzenie braku istnienia życia rodzinnego skarżącej oraz jej dzieci przebywających w Polsce z faktu pozostawienia przez skarżącą w [...] męża i drugiego, niepełnosprawnego syna. Fakt pozostania w [...] bliskich członków rodziny skarżącej nie oznacza, że skarżąca nie pozostaje w pożyciu rodzinnym z innymi, równie bliskimi członkami jej rodziny, pozostającymi w Polsce. Właściwym i wyłącznym przedmiotem badania Rady winno być to, czy wydalenie skarżącej z Polski naruszy prawo skarżącej do życia rodzinnego prowadzonego w Polsce, nie zaś to (tak bowiem należy interpretować konkluzje zawarte w uzasadnieniu decyzji Rady), czy pozostanie skarżącej w Polsce naruszyłoby jej prawo do życia rodzinnego, prowadzonego w [...].

Trafnie skonstatowała Rada, że życie rodzinne obejmuje również relacje pomiędzy starzejącym się rodzicem a jego pełnoletnimi dziećmi, jak i relacje pomiędzy rodzicem a pełnoletnim dzieckiem, wymagającym opieki. Obie tego typu relacje występują w niniejszej sprawie. Skarżąca jest osobą ponadsześćdziesięcioletnią, która już obecnie potrzebuje pomocy w niektórych sprawach życiowych. Pomocy tej udzielaj jej syn mieszkający w Polsce wraz z rodziną. Konieczny zakres tej pomocy będzie się w naturalny sposób zwiększał wraz z upływem czasu. Jednocześnie "z drugiej strony, wciąż pozostaje wiele czynności, które jestem w stanie wykonać wciąż bardzo sprawnie, w każdym zaś razie – lepiej zarówno o swojej niepełnosprawnej córki, jak i od swoich dorastających wnuków. Nie ma w tym sprzeczności, którą zdaje się dostrzegać organ odwoławczy - w chwili obecnej relacja między mną, a moją córką, synem i jego rodziną oparta jest na zasadzie obopólnej zależności, choć jestem świadoma, że za kilka opieki w sposób zasadniczy przesunie się na stronę mojego syna i jego rodziny.".

W świetle powyższych okoliczności ponownie podkreślić należy, że ocena przez Radę zagadnienia życia rodzinnego skarżącej została dokonana na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w toku którego w szczególności zaniechano przesłuchania syna i córki skarżącej.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. Nr 270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z przepisem art.134§1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do wniosku, że zasadnie: 1) odmówiono skarżącej nadania statusu uchodźcy, 2) odmówiono skarżącej udzielenia ochrony uzupełniającej, 3) orzeczono o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospoiltej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

1. Brak przesłanek do nadania skarżącej statusu uchodźcy wynika z następujących przyczyn:

W myśl art.13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Prześladowanie o którym mowa w art.13 ust.1 ustawy musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art.15 ust.2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy).

Trafnie uznały organy, że wymienione wyżej przesłanki, konieczne do uznania cudzoziemca za uchodźcę, nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Skarżąca nie wykazała, aby była prześladowana z powodów określonych w ustawie lub aby mogła obawiać się takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszona była opuścić kraj pochodzenia. W świetle powołanych wyżej przepisów nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie są prawidłowe.

Organy działające w sprawie należycie przeanalizowały materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem.

Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas przeprowadzonego wywiadu skarżąca nie przytoczyła faktów lub okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu jej, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżąca nie była prześladowana z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej, a okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia wskazane przez nią w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej.

Z zeznań skarżącej nie wynika, aby mogła ona być narażona na prześladowania ze strony władz lub innych podmiotów. Cudzoziemka nie brała udziału w działaniach zbrojnych, nie była członkiem organizacji politycznych, religijnych, czy społecznych, nie została nigdy zatrzymana, aresztowana lub osądzona w kraju pochodzenia.

Źródła zagrożenia dla siebie skarżąca upatruje w tym, że jest członkiem rodziny (matką) osoby podejrzewanej w [...] o działalność antypaństwową, która wyjechała z kraju. W ocenie skarżącej rodziny wychodźców przymusowych z [...], podejrzewanych o działalność antypaństwową, stanowią szczególną grupę społeczną, zagrożoną w [...] represjami. Formą takich represji, doświadczanych przez skarżącą były wielokrotne i powtarzające się najścia funkcjonariuszy [...] struktur siłowych na dom skarżącej (mających miejsce dwa, trzy razy w tygodniu, po raz ostatni na dwa, trzy tygodnie przed opuszczeniem przez skarżącą kraju pochodzenia). Podczas tych najść stosowano wobec skarżącej agresję werbalną, groźby, przemoc psychiczną, w sposób uporczywy i nękający, ubliżający godności człowieka wypytywano skarżącą o jej syna, podejrzewanego o wspieranie zbrojnego podziemia.

W ocenie Sądu jednakże wystąpienie zdarzeń, o których mowa powyżej, nie stanowi dostatecznej podstawy do uznania, że skarżąca jest lub może być ofiarą prześladowań, o których mowa w art.13 ust.1 ustawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy trafność stanowiska organu, że przez określoną grupę społeczną, o której mowa w art.13 ust.1 ustawy, należy rozumieć osoby o podobnym pochodzeniu, zwyczajach lub statusie społecznym. Obawa przed prześladowaniem z tego tytułu często łączy się z obawą przed prześladowaniem z innych powodów, np. rasy, religii lub narodowości. Przynależność do takiej określonej grupy społecznej może leżeć u źródeł prześladowania ze względu na brak ufności w lojalność grupy wobec rządu lub z tego powodu, że poglądy polityczne, przeszłość lub działalność ekonomiczna jej członków, a nawet jej samo istnienie, traktowane są jako przeszkoda w polityce rządu.

Z kolei w myśl Dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 804 r. (nr 2004/83/WE) w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony (...) grupa jest identyfikowana jako szczególna grupa społeczna, jeśli w szczególności: 1) członkowie takiej grupy mają wspólne cechy wrodzone lub wspólne pochodzenie, których nie można zmienić, albo mają wspólne cechy lub wierzenia tak ważne dla tożsamości lub świadomości, że nie można zmuszać danej osoby do odstąpienia od nich, i 2) posiada odrębną, tożsamość w odpowiednim państwie, to znaczy jest postrzegana jako odrębna od otaczającego społeczeństwa.

Okoliczności, na które powołała się skarżąca, nie dają podstaw do uznania, że skarżąca należy do grupy społecznej, spełniającej wskazane wyżej kryteria. Przesłanką do powyższego nie jest posiadanie w rodzinie bojowników o wolność [...], której to okoliczności nie należy utożsamiać z przynależnością krewnych takiej osoby do określonej grupy społecznej. Trafnie podkreśliła w odpowiedzi na skargę Rada, odwołując się w tym zakresie do w wyroku WSA z dnia 2 października 2006 r. (V SA/Wa 684/06), że: " (...) posiadanie w rodzinie bojowników za niepodległość [...] i śmierć osób bliskich poległych w wojnie, w niewielkiej [...] jest zjawiskiem powszechnym i dotyczy większości mieszkańców tej republiki. Nie oznacza to, iż wszystkim krewnym poległych bądź walczących bojowników należy się status uchodźców ".

Ponadto, za zbyt daleko idące uznać należałoby traktowanie samego faktu podjęcia przez funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa kraju pochodzenia działań, mających na celu uzyskanie od obywatela informacji o innych osobach (tj. wypytywania o te osoby), jako aktu prześladowania indagowanej osoby. Zauważyć należy, że oprócz najść funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa skarżąca nie wspomniała o tym, że kiedykolwiek doszło do zatrzymania skarżącej, jej aresztowania, osądzenia, uwięzienia, zastosowania wobec skarżącej sankcji administracyjnych (kar, grzywien), pozbawienia majątku, odebrania uprawnień do usług publicznych, czy też świadczeń społecznych.

Istotną okolicznością w sprawie jest fakt, że w [...] pozostał mąż i drugi syn skarżącej, a zatem osoby pozostające w takiej samej jak skarżąca sytuacji (tj. również będący członkami rodziny osoby przebywającej poza [...], podejrzewanej o działalność antypaństwową, czyli syna skarżącej przebywającego w Polsce). Okoliczność ta skłania do uznania, że wspomniane przez skarżącą najścia funkcjonariuszy, aczkolwiek przez skarżącą nieakceptowane, czy też powodujące u skarżącej dyskomfort, nie stanowiły na tyle istotnej dolegliwości, aby można było traktować je jako represje, uniemożliwiające skarżącej i jej rodzinie normalne funkcjonowanie w kraju pochodzenia.

Podkreślenia wymaga, że instrumenty przewidziane w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Chodzi zatem o zapewnienie ochrony wartości, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawa najcenniejszych, w szczególności ochrony życia, zdrowia ludzi, itd. Przesłanką do objęcia tego rodzaju ochroną nie jest natomiast sam zamiar cudzoziemca poprawienia własnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub ekonomicznej, który to zamiar cudzoziemiec chciałby realizować w Polsce. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi odnośnie niedostatecznego w ocenie skarżącej wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym kwestii utrudniania skarżącej przez władze [...] uzyskania paszportu zagranicznego oraz braku możliwości utrudniania przez władze [...] przekroczenia granicy [...].

Trafnie bowiem podniósł organ, że materiał dowodowy nie daje wystarczających podstaw do przyjęcia, że długie oczekiwanie na paszport (choć twierdzenie to nie jest w dostateczny sposób potwierdzone) było celowym działaniem władz, wymierzonym przeciwko skarżącej. Podniesiona przez skarżącą okoliczność, że z przyczyn prawnych, tj. z racji obowiązywania stosownych umów międzynarodowych, zawartych pomiędzy [...] a [...], władze [...] nie miały możliwości udaremnienia skarżącej przekroczenia granicy pomiędzy tymi dwoma krajami, ma jedynie takie znaczenie, że organy polskie orzekające w przedmiocie objęcia skarżącej ochroną przewidzianą w ustawie nie powinny traktować samego faktu zaniechania przez władze [...] utrudniania skarżącej przekroczenia granicy [...], jako dowodu na generalne niestosowanie przez władze [...] represji wobec skarżącej. Nie negując trafności tego rozumowania wskazać należy, że z punktu widzenia oceny, czy w kraju pochodzenia skarżąca jest poddawana represjom, okoliczności powyższe nie mają zasadniczego znaczenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

2. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.

Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie.

3. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy wskazały, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, iż skarżąca nie uwiarygodniła, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do kraju pochodzenia narażona na ww. naruszenia praw.

Trafnie podnosi skarga, że w ramach oceny wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielania skarżącej zgody na pobyt tolerowany należało zbadać, czy wydalenie skarżącej naruszałoby prawo do życia rodzinnego skarżącej, prowadzonego w Polsce.

W ocenie Sądu ten aspekt sprawy został prawidłowo zbadany w postępowaniu administracyjnym. Wbrew stanowisku skargi sformułowanie w tym zakresie ocen nie wymagało przeprowadzenia dowodu z zeznań dzieci skarżącej, przebywających w Polsce. Trafnie wskazał organ, że przy ocenie relacji rodzinnych w kontekście analizowanego przepisu należy w pierwszej kolejności brać pod uwagę stosunki rodzinne zachodzące pomiędzy rodzicami i małoletnimi dziećmi.

Z oczywistych względów art.97 ust.1 pkt 1a służy zachowaniu integralności rodziny, w sytuacji w której rodzice sprawują nad dziećmi władzę rodzicielską, gdzie zależności finansowe, opiekuńcze, wychowawcze, emocjonalne są oczywiste. W znacznie węższym zakresie przepis ten znajdzie zastosowanie w odniesieniu do relacji rodzinnych zachodzących pomiędzy osobami pełnoletnimi, tak jak w niniejszej sprawie pomiędzy skarżącą oraz jej pełnoletnimi dziećmi.

Trafnie podniósł organ, że ochrona tych relacji, uzasadniająca zastosowanie art.97 ust.1 pkt 1a ustawy, występowałaby wtedy gdyby dało się stwierdzić istnienie usprawiedliwionej zależności pomiędzy tymi osobami, tj. stanu, w którym w związku z występowaniem obiektywnie istniejących okoliczności życiowych (choroba, niepełnosprawność, zniedołężnienie) funkcjonowanie tych osób osobno, tj. zaspakajanie przez nie swoich podstawowych potrzeb życiowych, byłoby w znacznym stopniu utrudnione, o ile nie niemożliwe. Sam fakt, że skarżąca wraz z dziećmi pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest wystarczający do stwierdzenia takiej zależności. Trafnie uznała Rada, że skarżąca nie wykazała, że w chwili obecnej wymaga opieki ze strony swoich dzieci z uwagi na stan zdrowia, czy też podeszły wiek. Wyjaśnienia skarżącej w tym zakresie są nieprzekonujące, a sama skarżąca odwołuje się w tym zakresie głównie do potencjalnej, przyszłej utraty sił, mającej wynikać z faktu, że w naturalny sposób skarżąca będzie osobą coraz starszą.

Skarżąca nie wykazała również w wiarygodny sposób, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką, że stopień tej niepełnoprawności uniemożliwia córce samodzielne funkcjonowanie i że opieki tej nie zapewnia lub nie może zapewnić syn skarżącej lub jego rodzina (dzieci, żona). Nie można uznać, że funkcjonowanie córki skarżącej jest uzależnione od pomocy skarżącej, skoro córka skarżącej przybyła do Polski na kilka miesięcy przed samą skarżącą. W skardze, w której pomimo sugestii, że w sytuacji skarżącej zachodzi dwojakiego rodzaju zależność w relacji z dziećmi (opieka syna i jego rodziny nad skarżącą oraz opieka skarżącej nad niepełnoprawną córką), skarżąca skupiła się wyłącznie na wątku przyszłej potrzeby korzystania z opieki syna i jego rodziny, odnosząc się do sytuacji córki wyłącznie w następującym kontekście : "Po pierwsze, należy pamiętać, że jestem osobą ponad 60-Ietnią i już w chwili obecnej krotnie potrzebuję pomocy w pewnych czynnościach, wymagających całkowitej sprawności, tej udzielają mi mój syn A., jego żona oraz dzieci - moje wnuki. Należy zdawać sobie sprawę, że z biegiem czasu pomoc ta będzie musiała się intensyfikować. Niemniej z drugiej strony, wciąż jest wiele czynności, które jestem w stanie wykonać wciąż bardzo sprawnie, w każdym zaś razie lepiej zarówno od swojej niepełnosprawnej córki, jak i od swoich dorastających wnuków. Nie ma w tym sprzeczności, którą zdaje się dostrzegać organ odwoławczy - w chwili obecnej relacja między mną, a moją synem i jego rodziną oparta jest na zasadzie obopólnej zależności, choć jestem świadoma, że za kilka opieki w sposób zasadniczy przesunie się na stronę mojego syna i jego rodziny.".

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy brak przekonujących podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ochrony życia rodzinnego skarżącej, wiążącego się ze sprawowaniem przez skarżącą koniecznej opieki nad pełnoletnia córką, niezdolną do samodzielnej egzystencji.

4. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. uznając, że sprawa została rozpatrzona z należytą wnikliwością, materiał został prawidłowo zebrany i przeanalizowany. Skarżąca została w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchana w języku [...]. Przedstawione w trakcie wywiadów okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej.

Analizując prowadzone, w wyniku złożenia w sprawie odwołanie, przez Radę do Spraw Uchodźców postępowanie odwoławcze stwierdzić również należy, iż dokonana na jego podstawie ponowna ocena zgromadzonego materiału dowodowego dowodzi prawidłowym jego przebiegiem.

Z tych względów i na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.