Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2136/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 92 ust. 1 pkt 7 i 8, art. 92a ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 134, art. 15 ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej nazywanej u.t.d.) i Ip. 11.1 ust. 2 lit. c) załącznika do u.t.d. oraz art. 15 ust. 2, 7 i 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "O.", od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...], nakładającej karę pieniężną w wysokości 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] maja 2009 r. na drodze [...] w miejscowości A. poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. W. wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy na rzecz przedsiębiorcy A. W.

W wyniku przeprowadzonej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził naruszenie w postaci samowolnej ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi.

Powyższe udokumentowano w protokole kontroli z dnia [...] maja 2009 r. nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. w związku ze stwierdzonymi naruszeniem nałożył na przedsiębiorcę A. W. (nazywaną dalej skarżącą) karę pieniężną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., złą kwalifikację naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 pkt 2 oraz

lp. 11.1 lit. c) załącznika do u.t.d.; niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 4 u.t.d. przez wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy istniały przesłanki do umorzenia postępowania.

Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji nie ustalił w trakcie wszczętego postępowania zakresu w jakim skarżąca miała wpływ (lub mogła przewidzieć) stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu [...] maja 2009 r. samowolne naruszenie przez kierowcę przepisów dotyczących norm czasu pracy. W ocenie skarżącej, instytucja współodpowiedzialności kierowcy i przedsiębiorcy ma charakter fakultatywny i nie musi wystąpić w każdym przypadku. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d., negatywna przesłanka, wykluczająca prowadzenie postępowania wobec przedsiębiorcy ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, a w razie jej zaistnienia, organ powinien postępowanie wobec przedsiębiorcy umorzyć.

Skarżąca podała, że w związku z nieobecnością kierowcy nie znała okoliczności związanych z kontrolą drogową, tym samym nie mogła zgłaszać w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego wniosków. W opinii skarżącej, w dostarczonym protokole kontroli oświadczenie kierowcy nie było dokładnie przytoczone, zaś kierowca, relacjonując przebieg kontroli i sposób przesłuchiwania wskazał, że w trakcie jego trwania był zmęczony i zestresowany kontrolą, a z obawy przed podwyższeniem mandatu karnego do kwoty 1.000 złotych, wynikającej z groźby kontrolującego, potwierdzał jedynie jego sugestie.

Skarżąca, powołując się na art. 19 Rozporządzenia Nr 561/2006 (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. wskazała, że "jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Samowolna zmiana wskazań urządzeń pomiarowo kontrolnych dotyczy przypadków świadomej ingerencji przez kierowcę w pracę tachografu, skutkiem czego następuje zmiana wskazań urządzenia pomiarowo-kontrolnego, czyli tachografu. Norma prawna zawarta w lp. 11.1 ust. 2 lit. c) załącznika do u.t.d. penalizuje tylko taką sytuację, w której kierowca ingeruje w pracę urządzenia rejestrującego, w wyniku czego nastąpiła zmiana wskazania, czyli końcowy efekt procesu pracy tachografu. Z tego też względu nie można nałożyć kary za jazdę bez włożonej wykresówki lub przy otwartym tachografie w oparciu o lp. 11.1 u.t.d. Dokonywane przez kierowcę różnego rodzaju zabiegi z wykresówkami, mające na celu zmianę rejestrowanych na nich wskazań tachografu (np. fałszowanie rzeczywistości poprzez symulowanie jazdy w załodze) nie jest tożsame z ingerencją w pracę tachografu, np. wkrętakiem w tachografie, by ten narysował postój zamiast jazdy. Powyższa sankcja może być stosowana łącznie z sankcjami pod lit. a) lub b) Ip. 11.1 załącznika do u.t.d. jeśli fałszowanie zapisów lub wskazań urządzenia nastąpiło poprzez odpowiednie podłączenie niedozwolonego urządzenia dodatkowego lub odłączenie tachografu. Zdaniem skarżącej, zasadność powyższej tezy potwierdzają wytyczne GITD nr 1/2009 z dnia 12 sierpnia 2009 r., w których znajduje się zalecenie stosowania podczas kontroli wskazówki dotyczącej omawianej sytuacji stanowiącej, iż brak jest podstaw do zastosowania zastępczo normy sankcjonującej określonej pod lp. 11.1 ust. 2 lit. c) załącznika do u.t.d. trudno bowiem przyjąć, że np. ręczne naniesienie przez kierowcę niedozwolonych zapisów na wykresówkę w jakikolwiek sposób związane było z ingerencją w samo urządzenie.

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego przyjął, że w dniu [...] maja 2009 r. pobrano wykresówki kierowcy za okres od dnia [...] maja 2009 r. do dnia [...] maja 2009 r., tj. do dnia kontroli. Po analizie ww. wykresówek organ I instancji stwierdził brak ciągłości aktywności kierowcy na wykresówce z dnia [...]/[...] maja 2009 r., pomimo pokonania rzeczywistej odległości około 40 km. W czasie kontroli drogowej przesłuchano kierowcę pojazdu w charakterze świadka, który zeznał, iż w dniu [...] maja 2009 r. po otworzeniu tachografu, jechał na otwartym tachografie celem szybszego dotarcia do miejsca docelowego z ładunkiem, przebywając w taki sposób drogę około 40 km. Kierowca prowadził pojazd z otwartym tachografem od godziny 18:50 do godziny 20:15 wskutek czego nie została zarejestrowana aktywność kierowcy. Kierowca zeznał także, iż po przebytej trasie na otwartym tachografie uzupełnił okresy aktywności wyrysowując w ww. okresie odpoczynek przy użyciu cyrkla i ekierki. Po uzupełnieniu zapisów kierowca ponownie zaczął rejestrować aktywność tj. jazdę.

Powyższą okoliczność udokumentowano zabezpieczoną wykresówką z dnia [...]/[...] maja 2009 r. oraz protokołem przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2009 r. nr [...]. W związku ze stwierdzonym naruszeniem, organ odwoławczy, mając na uwadze art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 w związku z art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Nr 3821/85 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 (pięć tysięcy) złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.1 ust. 2 lit. c) załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do stanowiska strony, która uznała za niedopuszczalne obciążanie jej karą pieniężną za naruszenia powstałe wskutek działań kontrolowanego kierowcy, organ II instancji powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. TK SK 75/06, uznał, że w rozstrzyganej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności administracyjnej za popełnione przez kierowcę naruszenia.

Ponadto, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92a ust. 4 i 5 i art. 93 ust. 7 u.t.d., uznając, że okoliczności sprawy i dowody zgromadzone w sprawie nie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz, że nie mógł ich przewidzieć powyższego, w tym zakresie organ powołał się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca

2009 r. (sygn. akt II GSK 989/08) gdzie stwierdzono, iż "okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i 93 ust. 7 u.t.d. powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć".

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie miał zastosowania także art. 92a ust. 5 u.t.d., zgodnie z którym art. 92a ust. 4 ww. ustawy nie stosuje się, jeżeli naruszenie, o którym mowa w ust. 1 ustawy, ma charakter rażący, a takim jest samowolna ingerencja w pracę tachografu.

Organ przyznał, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej - sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Powołując się na art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) 561/2006 organ podał, że przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia Nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.

W odniesieniu do argumentu strony dotyczącego treści Wytycznych Głównego Inspektora Transportu Drogowego Nr 1/2009 z dnia 12 sierpnia 2009 r. organ odwoławczy wyjaśnia, iż cytowany przez stronę fragment odnosi się do sytuacji, w której kierowca nie wkładał do tachografu wykresówki, a jednocześnie naniósł odręcznie aktywności. W przedmiotowej sprawie stwierdzono zaś naruszenie polegające na samowolnej ingerencji w pracę urządzenia rejestrującego tj. otwarcie tachografu, co automatycznie spowodowało zmianę zapisów aktywności kierowcy, a tym samym spełniło przesłanki kwalifikacji powyższego czynu jako naruszenia

Ip. 11.1. ust. 2 lit. c) załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał również, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) wytyczne organów centralnych co do stosowania prawa, w tym również powołane w odwołaniu Wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnośnie zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy zauważył, iż postępowanie administracyjne zakończone decyzją organu I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów art. 6-11 i art. 75 i 77 k.p.a. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W ocenie organu odwoławczego za niezasadne należało uznać zarzuty strony o niewłaściwym sposobie przesłuchania w charakterze świadka kierowcy. Zdaniem organu II instancji dowód z przesłuchania świadka został przeprowadzony prawidłowo, co odzwierciedla treść protokołu z przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2009 r. Ponadto, strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz miała możliwość składania wyjaśnień oraz wniosków dowodowych w toku sprawy. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji spełnia warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 92 ust. 1 pkt 2 i Ip. 11.1 lit. c) załącznika do ustawy o transporcie drogowym,

- naruszenie art. 15 k.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania w związku z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a w konsekwencji naruszenie art. 78 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

- naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w kontekście oceny ewentualnego wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy i brak postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. i możliwych przesłanek art. 92a ust. 4 u.t.d.,

- niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 u.t.d. poprzez wszczęcie postępowania w sytuacji, gdy istniały przesłanki określone w przepisie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podkreślając ponownie, iż nie mogła przewidzieć zdarzeń, które doprowadziły do naruszenia obowiązujących przepisów, tj. zachowania kierowcy, który spiesząc się do domu starał się ukryć zapis o 40 kilometrowym fragmencie podróży celem uniknięcia odpowiedzialności za naruszenia normy dotyczącej przekroczenia jazdy bez przerwy lub jazdy dziennej. Zdaniem skarżącej, argumentem przemawiającym za wyłączeniem winy skarżącej jako przedsiębiorcy jest fakt, że w trakcie codziennego nadzoru nie stwierdziła wcześniej podobnego rodzaju zachowania kierowcy. Skarżąca podniosła, że brak w protokole kontroli i decyzjach informacji, co dokładnie oświadczył kierowca (prócz tego, że spieszył się do domu), nie pozwalało na poznanie stanowiska organów i skuteczne odwołanie się poprzez wykazanie, iż w przedsiębiorstwie skarżącej stosowano niezbędne środki celem zapobieżenia powstałej sytuacji. Skarżąca podała, że plany przewozów są projektowane z uwzględnieniem miejsc postoju na wymagane przepisami przerwy oraz z zachowaniem wszystkich norm czasu pracy. Do wykonania zadań transportowych przekazywane są sprawne technicznie pojazdy, wyposażone w legalizowane tachografy i niezbędne dokumenty; wypisy z licencji, karty opłat drogowych i dokumenty przewozowe. Kierowca zaś został odpowiednio przeszkolony. Powyższe, zdaniem skarżącej, stanowi dowód należytego wywiązania się z funkcji nadzoru nad kierowcami, o którym mowa w art. 10 ust. 2 i 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Organy nie przedstawiły dowodów potwierdzających niewłaściwą organizację kontrolowanego przewozu oraz zaniedbań w zakresie wyznaczenia zadania transportowego w taki sposób, że kierowca będzie zmuszony do naruszania przepisów.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ art. 92 ust. 1 u.t.d. skarżąca podała, że ww. przepis ustanawia sankcje wobec jednostek za naruszenie przepisów prawa w nim wymienionych. Stanowi normę penalizującą określone zachowania. W odniesieniu do przepisów o takim charakterze istnieje zakaz stosowania wykładni rozszerzającej dopuszczającej możliwość karania także w sytuacjach, które wprost nie zostały wymienione w art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy. Nałożenie kary pieniężnej na podstawie analizowanego przepisu za naruszenie innych aktów prawnych, niż te, które zostały w przepisie wskazane, narusza zasadę nullum crimen sine lege i oznacza rażące naruszenie prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/2005).

W opinii skarżącej, okoliczności sprawy administracyjnej wskazują na zastosowanie wykładni rozszerzającej, dopuszczającej ukaranie za naruszenie określone w Ip. 11.1 ust. 2 lit. c), załącznika do ustawy o transporcie drogowym i złą kwalifikację naruszenia przepisu, gdyż samowolna zmiana wskazań urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, nie jest aktualnie wymieniona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie obowiązujące obecnie penalizuje tylko taką sytuację, w której kierowca ingeruje w pracę urządzenia, w wyniku czego nastąpiła zmiana wskazania, czyli końcowy efekt procesu pracy urządzenia tachografu. Dokonywane przez kierowcę różnego rodzaju zabiegi z wykresówką, mające na celu zmianę rejestrowanych na nich wskazań tachografu, nie stanowi ingerencji w pracę tachografu. Z tego też względu nie można nałożyć kary za jazdę z otwartym tachografem - tak jak to miało miejsce w przypadku kontroli drogowej.

Skarżąca przyznała, że wytyczne GITD nr 1/2009 z dnia 12 sierpnia 2009 r., nie są co prawda źródłem obowiązującego prawa, ale stanowią wskazówkę dla inspektorów transportu drogowego w zakresie kontroli przestrzegania przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących. Wytyczne mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów i zawierają interpretacje opracowane przez zespół funkcjonariuszy i prawników I.T.D. Nie można z jednej strony nakazać podległym organom kontrolnym stosowanie przepisu, wyznaczając stosowną kwalifikację prawną, wypierając się jej z drugiej strony, gdy przychodzi do jej zastosowania.

Zdaniem skarżącej, w myśl zapisów wynikających z wytycznej, organy kontroli inspekcji drogowej powinny zabezpieczyć wykresówki, na których dokonano niedozwolonych zapisów, celem skierowania zawiadomienia do właściwych organów ścigania (Prokuratury i Policji), w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, tj. przerobienia lub podrobienia w celu używania jako autentycznego dokumentu, którym niewątpliwie są wykresówki kierowcy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska skarżącej, iż w sytuacji, gdy organy kontroli ustalą winę kierowcy i wymierzą mu mandat karny za stwierdzone naruszenie przepisów, przedsiębiorca powinien być zwolniony z ponoszenia konsekwencji (odpowiedzialności administracyjnej) za niezgodne z prawem działanie kierowcy, który wykonując transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące - tachograf dokonał nieuprawnionej ingerencji w pracę ww. urządzenia.

Artykuł 13 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L z dnia 31 grudnia 1985 r.) stanowi, że pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. W myśl art. 15 ust. 2 cyt. Rozporządzenia, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z art. 15 ust. 8 podanego Rozporządzenia, zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach.

Stosownie do art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia.

Art. 92 ust. 1 pkt 7 i 8 u.t.d. stanowi, że ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych i wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 u.t.d. dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, tj. przedsiębiorców, a nie kierowców przedsiębiorcy - przewoźnika, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a u.t.d., zgodnie z którą wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 u.t.d. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92 u.t.d. wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Należy podkreślić, że na gruncie art. 92 ust. 1 u.t.d., za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 u.t.d., tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona w skardze kwestia braku winy przedsiębiorcy, bowiem przepisy ustawy o transporcie drogowym, nie przewidują możliwości relatywizacji stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania przedsiębiorcy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1508/07). Wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką powyższej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez ustalony podmiot, w tym przypadku skarżącą, nałożonych przez wskazane przepisy obowiązków. Należy w tym miejscu przypomnieć, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego (nie tylko krajowe, lecz również unijne) mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, niestwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz powołanych wyżej przepisach rozporządzeń unijnych, jest, co do zasady, oderwana od kwestii winy.

W świetle ostatniego zdania, w którym mowa jest o wykroczeniach drogowych określonych w ustawie o transporcie drogowym, za nietrafne należy uznać stanowisko skarżącej, iż w obowiązującym stanie prawnym samowolne dorysowywanie przez kierowcę ostrym narzędziem zapisów zmieniających na wykresówce nie jest ingerencją w pracę tachografu w rozumieniu lp. 11.1 ust. 2 lit. c) załącznika do u.t.d., co powoduje, że organy nie mogą nałożyć na stronę kary za jazdę z otwartym tachografem bez włożonej wykresówki. Należy podkreślić, że samowolna ingerencja w pracę urządzenia rejestrującego polega na świadomej ingerencji przez kierowcę w pracę tachografu, skutkiem czego następuje zmiana jego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi. Otwarcie tachografu należy interpretować jako ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego, gdyż jego skutkiem jest brak zapisu o aktywności kierowcy na umieszczonej w urządzeniu rejestrującym wykresówce. Tym samym następuje skutek, o którym mowa w Ip. 11.1. ust. 2 lit. c) załącznika do ustawy o transporcie drogowym w postaci zmiany wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie naruszenie zostało zakwalifikowane prawidłowo, gdyż kierowca, otwierając tachograf i jadąc na otwartym tachografie oraz nanosząc odręcznie zapisy aktywności ingerował w pracę urządzenia, wskutek czego nie została zarejestrowana aktywność kierowcy od godziny 18:50 do godziny 20:15 w dniu [...] maja 2009 r.

Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy, jak również stanu prawnego pozwalają uznać, że organy trafnie przyjęły, że przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącą z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w podstawie materialnoprawnej decyzji skutkującym nałożeniem na przedsiębiorcę kary w kwocie 5.000 zł.

W tej sytuacji odpowiedzi wymaga kwestia związana z zarzutem skargi o niezastosowaniu w sprawie art. 94a ust. 4 u.t.d., który stanowi, że postępowanie administracyjne wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz art. 93 ust. 7 u.t.d., zgodnie z którym organ nie nakłada na podmiot wykonujący przewozy drogowe kary pieniężnej, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. Wówczas właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca powołuje się na brak dowodów potwierdzających złą organizację kontrolowanego przewozu, jak również niewłaściwy sposób prowadzenia przedsiębiorstwa, w tym w zakresie sprawowanego nadzoru, które to okoliczności zmuszałyby i jednocześnie pozwalały kierowcom na naruszanie obowiązujących przepisów. Zaprzeczeniem takiego stanowiska są zeznania kierowcy utrwalone w protokole z przesłuchania świadka (kierowcy) z dnia [...] maja 2009 r., w którym na pytanie nr 3 w brzmieniu: Czy w Przedsiębiorstwie odbywał się nadzór nad przestrzeganiem norm czasu jazdy, wykorzystywaniem przerw i odpoczynków zarówno dziennych, jak również tygodniowych przez kierowców oraz prawidłowym użytkowaniem tachografu zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i międzynarodowym, kierowca odpowiedział - Nie wiem, oświadczając, że w Przedsiębiorstwie nie został przeszkolony w zakresie przestrzegania norm czasu jazdy, obowiązkowych odpoczynków dziennych i tygodniowych oraz wymaganych przerw, a także w zakresie prawidłowego użytkowania tachografu zgodnie z obowiązującym prawem krajowym i międzynarodowym. W świetle powyższych ustaleń podkreślana przez skarżącą dostateczna kontrola przedsiębiorstwa (nadzór) jak również właściwa organizacja pracy kierowców nie znalazły potwierdzenia.

Z uwagi na zarzut naruszenia art. 92a ust. 4 u.t.d. istotna jest treść odpowiedzi udzielonej na pytanie nr 12 - Jak często otwiera Pan tachograf, na które kierowca odpowiedział – "Bardzo rzadko". Przyznał tym samym, że sporadycznie zdarza mu się ingerować w pracę ww. urządzenia. Powyższa okoliczność wyłącza możliwość zastosowania w sprawie art. 92a ust. 4 u.t.d. z uwagi na treść art. 92 a ust. 5 u.t.d., zgodnie z którym art. 92a ust. 4 u.t.d. nie stosuje się, jeżeli naruszenie ma charakter rażący (a taki charakter ma samowolna ingerencja w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe), a w szczególności, gdy naruszenie zagraża bezpieczeństwu drogowemu lub zostało - jak w rozpatrywanej sprawie -popełnione wielokrotnie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.