Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 30/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 1, art. 29 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 4, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 roku sprawy ze skargi K. E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 31 marca 2011 r. I.Z. zwróciła się do Burmistrza z wnioskiem o rozgraniczenie należącej do niej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], składającej się z działki o nr A, z sąsiednią działką o nr B.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Burmistrz orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości oznaczonej jako działka nr A będącej współwłasnością I.Z., K.C. i B.K. z nieruchomością oznaczoną jako działka nr B będącą własnością E.L., położonych w S. przy ul. [...]. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: kpa.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w zasobach Urzędu Miejskiego znajduje się decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z [...] zatwierdzająca ustalone w toku postępowania rozgraniczeniowego granice działek nr E i C mapy 14 miasta S. przy ul. [...]. Z decyzji tej wynika, że między wskazanymi działkami biegła droga nr D, z której wydzielono część północną nr G do wspólnego użytkowania. Niemożliwe było jednak wskazanie granic na podstawie przedmiotowej decyzji, ponieważ brak było danych technicznych, jak również decyzja znajdująca się w zasobach Urzędu Miejskiego nie miała żadnego załącznika graficznego. Po wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, E.L. przekazała kopię mapy z dnia 15 kwietnia 1970 r. z adnotacją, że kolorem czerwonym wkreślono granice działki na podstawie rozgraniczenia. Organ zauważył, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych zatwierdzonym 13 maja 1970 r. działka nr C o pow. 490 m2 zmieniła numer na F i powierzchnię na 566 m2, działka nr E o pow. 692 m2 zmieniła numer na H i powierzchnię na 773 m2, a działka nr D o pow. 176 m2 zmieniła numer na G i powierzchnię na 84 m2. Z informacji ze Starostwa Powiatowego z dnia 29 grudnia 2011 roku oraz dokumentów zgromadzonych w operacie technicznym sporządzonym przez geodetę w trakcie rozgraniczenia w wyniku nowych pomiarów i odnowienia ewidencji gruntów miasta S. w 1983 r. wynika, że działki nr F i H otrzymały odpowiednio numery A i B. Brak jest dokumentów świadczących o tym, że działka nr G weszła w skład działki nr A lub działki nr B. Z porównania map z 1978 roku i aktualnej wynika, że z działek nr F, G i H po odnowieniu gruntów powstały działki nr A i B. Zgodnie z aktualną treścią ksiąg wieczystych na chwilę obecną działka nr A ma powierzchnię 647 m2, a działka nr B ma powierzchnią 771 m2. W ocenie organu, postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte w 2011 r. jest tożsame z postępowaniem rozgraniczeniowym przeprowadzonym w 1970 r. i zatwierdzonym decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] z uwagi na fakt, że stronami postępowania są następcy prawni ówczesnych stron postępowania oraz dotyczy ono granicy pomiędzy działkami nr A i B, która jest częścią granic działek nr F, G i H ustalonych oraz zatwierdzonych decyzją z dnia [...]. W tej sytuacji postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości składającej się z działki nr A z nieruchomością składającą się z działki nr B stało się bezprzedmiotowe, bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

B.K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że nie zgadza się ze wskazaną przez geodetów wersją granicy, bowiem została zaniżona powierzchnia działki nr A.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] dotycząca rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Sprawa wszczęta z wniosku I.Z. złożonego w dniu 31 marca 2011 r. dotyczy tego samego przedmiotu orzekania. W tej sytuacji postępowanie rozgraniczeniowe musiało zostać zakończone decyzją organu I instancji o umorzeniu postępowania skoro sprawa była już przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego i została załatwiona decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...]. Rozstrzygniecie sprawy ostateczną decyzją administracyjną rodzi stan prawomocności. Obowiązywanie takiej decyzji jest przeszkodą uniemożliwiającą wszczęcie i kontynuowanie nowego postępowania w tej samej sprawie, a każda kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie dotknięta będzie wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ wyjaśnił również, że spory graniczne nie mogą mieć charakteru powtarzalnego w tym znaczeniu, że każde żądanie rozgraniczenia powoduje wszczęcie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. W przypadku kiedy sprawa taka zostanie ostatecznie rozstrzygnięta, wniosek o ponowne przeprowadzenie rozgraniczenia jest nieskuteczny.

Na tą decyzję K.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie istnieją żadne dokumenty świadczące o przeprowadzeniu w 1970 r. postępowania rozgraniczeniowego działek nr F, G, H, organ posiada jedynie kserokopie starych dokumentów. Zdaniem skarżącej, organ I instancji nie przeprowadził rzetelnego postępowania w sprawie. Również organ odwoławczy nie uwzględnił istotnych okoliczności sprawy, w tym m.in. odnowienia ewidencji gruntów w latach: 1973, 1978, 1983, 1984 i 2009, istnienia mapy zasadniczej z 1979 r., według której granica między działkami nr A i B przebiega w linii prostej i są na niej 3 znaki graniczne, a także faktu nieistnienia drogi między działkami nr A i B w dacie zakupu działki przez rodziców skarżącej. Tymczasem sąsiadka skarżącej żąda przywrócenia drogi, która w wyniku odnowienia ewidencji gruntów weszła w skład działki nr A. Skutkowałoby to odebraniem własności skarżącej. Zatem organ I instancji powinien był przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia granic między działkami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że działka nr G służąca do użytku wspólnego przestała istnieć w 1978 r. Rodzice skarżącej nabywając w 1985 r. działkę nr A nabyli ją wraz z działką nr G. Działka rodziców na całej długości przylega do nieruchomości nr B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania. Przy czym sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r. Dz.U. poz. 270, ze zm) zwana dalej: ustawą ppsa.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia z powołanymi wyżej zasadami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzją w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] zajęło stanowisko, że decyzja ta prawidłowo rozstrzyga o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę nr A będącą współwłasnością I.Z., K.C. i B.K. z nieruchomością oznaczoną jako działka nr B będącą własnością E.L., położonych w S. przy ul. [...], ponieważ poza sporem pozostaje istnienie w obrocie prawnym decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] zatwierdzającej ustalone w toku postępowania rozgraniczeniowego granice działek nr E i C mapy 14 miasta S. przy ul. [...]. Skoro sprawa wszczęta wnioskiem I.Z. z dnia 30 marca 2011 r. dotyczy tego samego przedmiotu orzekania postępowanie rozgraniczeniowe musiało zostać zakończone decyzją o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego z tej przyczyny, że sprawa była już przedmiotem takiego rozpoznania. Stwierdzono nadto, że postepowanie w tej sprawie nie powinno być w ogóle wszczęte z uwagi na stan res iudicata, bowiem od początku istniała nieusuwalna przeszkoda do prowadzenia rozgraniczenia.

Stanowisko to należałoby podzielić jedynie wówczas, gdyby faktycznie i prawnie przebieg granic pomiędzy działkami E i C mapy 15 m. S. nie uległ zmianie, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.

Z przepisu art. 29 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn.zm.) dalej: u.p.g.k. - wynika, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie i sporządzenie odpowiednich dokumentów, przy czym rozgraniczeniu, podlegają w miarę potrzeby wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.

Taka regulacja oznacza, że istotą sporu o rozgraniczenie jest przebieg granic sąsiednich nieruchomości , w celu ustalenia jaki jest zakres - zasięg prawa własności na gruncie właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości ( Por. Stanisław Rudnicki , Sąsiedztwo nieruchomości , Zakamycze 1998 r. , str.80 ).

W świetle powyższych okoliczności spór co do przebiegu granic konkretnych nieruchomości, może powstać tylko między właścicielami (współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami, samoistnymi posiadaczami chronionymi domniemaniem z art. 341 k.c ), co do przebiegu wspólnej dla nich granicy nieruchomości .

W myśl przepisu art. 30 ust. 1 u.p.g.k. wójtowie (burmistrz, prezydent miasta) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony, przy czym zgodnie z ust. 2 postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu przy scalaniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, gdy potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Postępowanie o rozgraniczenie wszczyna się postanowieniem, na które nie służy zażalenie (art.30 ust. 3 i 4). Oznacza, to iż to podmiot składający wniosek o rozgraniczenie określa, które granice swojej nieruchomości uważa za sporne z granicami sąsiednimi i decyduje tym samym o zakresie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości .

Co do zasady należy podzielić utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i niekwestionowany pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, co do których w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o rozgraniczeniu (por. wyroki NSA z 20 marca 2013 r. sygn. I OSK 1764/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 lipca 2010 r. sygn. II SA/Bd 425/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe wynika z istnienia stanu sprawy rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną o rozgraniczeniu. Ponowne postępowanie administracyjne o rozgraniczenie tych samych nieruchomości, co do których w obrocie prawnym pozostaje decyzja o rozgraniczeniu, organ winien zakończyć wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Ponowne bowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1 u.p.g.k. jest bezprzedmiotowe, a wydanie w takiej sprawie decyzji o rozgraniczeniu stwarza stan, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa. Warunkiem niezbędnym wszczęcia ponownego postępowania o rozgraniczenie jest zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego wcześniejszego rozstrzygnięcia, bądź tez zmiana stanu prawnego na gruncie. Dopiero wówczas możliwe jest ponowne prowadzenie postępowania i rozstrzyganie w tej samej sprawie. Wobec faktu, iż spór co do przebiegu granic konkretnych nieruchomości może powstać tylko między właścicielami (współwłaścicielami, wieczystymi użytkownikami, samoistnymi posiadaczami) co do przebiegu wspólnej dla nich granicy nieruchomości, wskazania i wyjaśnienia wymaga następnie, że ustawa u.p.g.k. nie definiuje pojęcia nieruchomości w rozumieniu przepisów tej ustawy.

Nadto podkreśla się w piśmiennictwie, że przepis art. 105 § 1 kpa stanowi podstawę do tzw. obligatoryjnego umorzenia postępowania, a więc ma zastosowanie w sytuacji gdy, z jakiejkolwiek przyczyny, którą organ uwzględniać musi z urzędu, stało się ono bezprzedmiotowe lub okaże się, że było już bezprzedmiotowe w chwili jego wszczęcia.

Przyjęcie przepisu art. 105 § 1 kpa jako podstawy umorzenia postępowania oznacza zarazem, iż nie następuje ono wskutek żądania strony, która zainicjowała jego wszczęcie, oraz, że ewentualny sprzeciw innych stron tego postępowania, nie miał doniosłości prawnej dla przesłanek jego umorzenia.

Poza tym przy ocenie tożsamości sprawy istotne jest nie tylko stwierdzenie, że poprzednia sprawa została rozstrzygnięta aktem mającym procesowe cechy decyzji, lecz ustalenie co było przedmiotem rozstrzygnięcia pierwszej decyzji na płaszczyźnie jej ujęcia materialnego. Wskazuje się w piśmiennictwie (Por. Janusz Borkowski w Komentarzu do kpa , B. Adamiak , J. Borkowski wyd. 3 , C.H. Beck 2008 r. , str. 482 ) na przyjęte w nauce i akceptowane w orzecznictwie materialne pojęcie decyzji, przez które rozumie się kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administracyjnych organów państwa, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne.

W świetle przepisów Rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, regulującego rozgraniczenie nieruchomości (art. 29 i in. ), ustalenie w postępowaniu rozgraniczeniowym, na etapie postępowania administracyjnego przed organami administracji granic sąsiednich nieruchomości może nastąpić tylko w dwóch sytuacjach. Pierwszą z nich reguluje treść art. 31 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 1 i 2 u.p.g.k. i jest nią zawarcie przed geodetą uprawnionym ugody określającej przebieg linii granicznych, której treść odzwierciedla akt ugody (art. 32 pkt 5). Ugoda taka ma moc ugody sądowej, a jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Drugą sytuację reguluje art. 33 ust. 1 ustawy, w myśl którego wójt (burmistrz , prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. W myśl przepisu art. 33 ust. 3 strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi powszechnemu.

Jak już wskazano wyżej ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiuje pojęcia nieruchomości w rozumieniu przepisów tej ustawy, a w szczególności rozdziału 6-tego. Pojęcie nieruchomości należy zatem definiować przepisem art. 46 kodeksu cywilnego jako część powierzchni ziemskiej stanowiącą odrębny przedmiot własności jak również trwale z gruntem związane budynki lub ich części, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Przepis art. 21 ust.1 tej ustawy stanowi m.in., że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych. Wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 38 , poz. 454), definiuje w § 9 ust. 1 działkę ewidencyjną - najmniejszą powierzchniową jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji (§ 5 ) - jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Równocześnie przepisy tego rozporządzenia (§ 9 ust.2 ), określają sytuacje, w których w ewidencji jako odrębne wykazuje się sąsiadujące działki ewidencyjne mimo, iż są przedmiotem tych samych praw i władania.

Z powyższych regulacji wynika, że nieruchomością w rozumieniu przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne może być także jedna działka, której granice stały się sporne z nieruchomością sąsiednią, choćby przedmiotem jednorodnego stanu prawnego były i inne działki. Nieruchomość musi się zaś składać z co najmniej jednej działki ewidencyjnej .

Na tle tych regulacji nie można podzielić stanowiska organów administracji wyrażonego w tej sprawie co do przedmiotowej tożsamości sprawy o rozgraniczenie rozstrzygniętej decyzją ostateczną z [...] z wszczętą na wniosek I.Z. postanowieniem Burmistrza Miasta z dnia [...] sprawą o rozgraniczenie nieruchomości wnioskodawczyni stanowiącej działkę A z nieruchomością E.L. stanowiącej działkę B.

Z ustaleń organów i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, że przedmiotem sprawy zakończonej ostateczną decyzją z [...] znak: [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa (k. 12 akt adm.), było ustalenie protokolarnie w toku postępowania rozgraniczeniowego granic działek E i C mapy 14 miasta S. przy ul. [...] - własności ob. M.S. i Ob. J.W. graniczące od strony zachodniej z terenami ob. T.W. i z pozostałych stron z gruntami PPRN - Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Z uzasadnienia tej decyzji wynikało również, że pomiędzy działkami nr E i C biegła droga nr D, z której wydzielono tylko część północną nr G do wspólnego użytkowania z uwagi na bardzo wąskie czołówki działek. Na opisie i mapie z dnia 25 kwietnia 1970 r. i z dnia 28 kwietnia 1970 r. wydanym przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Powiatowe Biuro Geodezji Urządzeń Rolnych (k. 82 i 83 akt adm. oraz k. 80 akt adm.), do których odnosi się decyzja z [...] wynika, że granice działki C względem E wyznaczały trzy punkty graniczne, jak również z opisu i mapy wynika, że działki te nie graniczyły ze sobą na całej długości, gdyż od punktu drugiego granicznego działka nr E graniczyła z działką nr G stanowiącą drogę do wspólnego użytkowania.

Zgodnie z wykazem zmian gruntowych sporządzonych przez geodetę J.P. zatwierdzonym 13 maja 1970 r. działka nr C o pow. 490 m² zmieniła nr na F i pow. 566 m², działka nr E o pow. 692 m² zmieniła nr na H i pow. 773 m², zaś działka nr D o pow. 176 m² zmieniła nr na G i pow. 84 m² stanowiąc własność PPRN Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Obecnie natomiast stosownie do aktualnej treści ksiąg wieczystych działka nr A ma powierzchnię 647 m², natomiast działka B powierzchnię 771 m², co oznacza, że żadna z nich nie odpowiada powierzchni działek odpowiednio: F, G, H. Zgodnie natomiast z informacjami zgromadzonymi w operacie technicznym sporządzonym przez geodetę w trakcie toczącego się obecnie postępowania rozgraniczeniowego, w wyniku nowych pomiarów i odnowienia ewidencji gruntów miasta S. z 1983 r. działki nr F i H otrzymały odpowiednio numery A i B, brak jest natomiast dokumentów świadczących o tym, że działka nr G weszła w skład działki o nr A lub B. Z porównania map z 1978 r. i aktualnej wynika jedynie, że z działek nr F, G i H po odnowieniu gruntów powstały działki nr A i B, brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji w jakim zakresie każda z tych działek zawiera w sobie dawną działkę nr G.

Nadto jak wynika z operatu odnowienia EGiB nr [...] oraz operatu uzupełniającego odnowienia EGiB nr [...] pojawił się nowy przebieg granicy pomiędzy działkami A i B bez uwzględnienia już działki nr G. W wyniku tych odnowień ulegały zmianie również powierzchnie wskazanych działek odpowiednio: 654 i 647 m ² dla działki nr A oraz 764 i 771 dla działki nr B. W wyniku tych odnowień zmianie uległa zatem granica pomiędzy działkami A i B dawniej F i H, ponieważ zniknęła przebiegająca na skutek decyzji rozgraniczeniowej z [...] pomiędzy nimi działka nr G, która po odnowieniu operatu z 1983 r. przestała istnieć. W dokumentach brak jest informacji na podstawie jakiej decyzji przeszła na rzecz właścicieli jednej lub drugiej nieruchomości tj. działki nr A czy B.

W tak istniejącym stanie sprawy, który uległ dalszej zmianie na skutek czynności wskazania granic działki nr B przez geodetę M. K. (operat techniczny [...]), a następnie w 2010 r. przez kolejnego geodetę W. O. (operat techniczny [...]), który wykonywał czynności wskazania znaków granicznych spornej granicy między działkami A i B, stwierdzono istnienie już pięciu punktów granicznych w przebiegu spornej granicy pomiędzy wskazanymi działkami, organ odwoławczy uznał, że w sprawie tej istnieje tożsamość sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym z rozgraniczeniem dokonanym decyzją z dnia [...], z którym to stanowiskiem nie zgadza się Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Wbrew stanowisku organów wyrażonym w tej sprawie uległa zmianie zarówno tożsamość przedmiotowa jak i podmiotowa. Skoro decyzją z [...] ustalono przebieg granicy pomiędzy działkami F i H tylko do punktu stycznego z wydzieloną działką nr G stanowiącą drogę dojazdową do tych nieruchomości, obecnie zaś sporny przebieg granicy dotyczy także przebiegu granicy pomiędzy działkami nr A i B na wysokości przebiegu ówczesnej działki nr G, która jak wcześniej wskazano na skutek odnowienia operatu ewidencyjnego z 1983 r. zniknęła bez wskazania do której z sąsiadujących działek została włączona, zaś działki F i H otrzymały nową numerację odpowiednio A i B, to nie do przyjęcia pozostaje teza, że obecnie w toku prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego doszło do tożsamości przedmiotowej rozgraniczanych nieruchomości, przy czym nie chodzi tutaj o samą zmianę numeracji działek lecz okoliczność, że obecnie sporna granica na całej długości obejmuje poprzednio istniejące działki bez wydzielenia działki stanowiącej drogę dojazdową. Zatem przedmiotem rozgraniczenia wynikającego z decyzji z [...] były działki nr F, G, H, natomiast obecnie wniosek I. Z. dotyczył spornej granicy pomiędzy działkami A i B, które we wcześniejszym rozgraniczeniu nieruchomości miały inny przebieg z uwagi na działkę nr G.

Także nie sposób uznać, że w sprawie zaistniała tożsamość podmiotowa, skoro

stronami postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego w 1970 roku w części

dotyczącej granicy pomiędzy działkami nr C i E byli PPRN Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, J.W. i M.S. Spadek po Pani W.J. postanowieniem Sądu Rejonowego w S. Sygn. akt [...] z dnia [...] nabyła Pani W.B., a następnie aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia [...] sprzedała Państwu I. i H.Z. działkę nr A o pow. 647 m2. Następcami prawnymi po Panu H.Z. na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] z dnia [...] są Pani I.Z. w 5/8 części, Pani K.C. w 1/8 części, Pani B.K. w 1/8 części i Pan H.Z. w 1/8 części. Następnie Pan H.Z. darował aktem notarialnym Rep A nr [...] z [...] swój udział w przedmiotowej nieruchomości siostrze Pani K.C. Odnośnie działki nr B aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia [...] Państwo S. i M.M. zbyli działkę nr H o pow. 773 m2 Pani E.L. Żadna ze wskazanych stron postepowania nie jest natomiast następcą prawnym PPRN Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, którego to organu stanowiła własność działka G. Działka nr G stanowiła odrębną nieruchomość położoną pomiędzy działkami C i E i nie stanowiła własności ani właścicieli działki F, czy H. Obecnie zaś wchodzi w skład nowych działek powstałych na skutek odnowienia operatu ewidencji z 1983 r. tj. A i B, bez wskazania w jakim zakresie oraz w której nieruchomości jest zawarta.

Jednoznacznie należy zatem uznać, że w obecnym postepowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości pomiędzy działkami A i B nie zachodzi zarówno tożsamość przedmiotowa jak i podmiotowa w stosunku do postepowania rozgraniczeniowego wynikającego z decyzji z [...].

Podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok z 29 kwietnia 1998 r. sygn.. IV SA 1061/96 , Lex Nr 45166 ), że tożsamość przedmiotowa obejmuje tożsamość interesu prawnego lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się nabytym prawem lub obowiązkiem. Jest oczywiste, że wnosząca o rozgraniczenie współwłaścicielka działki A mogła przejąć tylko sytuację prawną w jakiej znaleźli się właściciele działki F nie obejmującej w następstwie rozgraniczenia decyzją z [...]. działki nr G, która obecnie została wchłonięta przez działki A i B.

Nadto ocena sprawy o rozgraniczenie na płaszczyźnie stanu rei iudicatae w rozumieniu art. 33 ust. 1 u.p.g.k. wymaga także zdaniem Sądu, uwzględnienia swoistego charakteru spraw o rozgraniczenie na etapie ich rozpoznawania w postępowaniu administracyjnym, bowiem sprawa o rozgraniczenie ma charakter sprawy cywilnej.

Od dnia wejścia w życie przepisów kodeksu cywilnego tj. od dnia 1 stycznia 1965 r. stosownie do przepisu art. XXXVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94 z późn.zm.), materialnoprawną podstawę rozgraniczenia stanowi przepis art. 153 kodeksu cywilnego wyznaczający kryteria rozgraniczania gruntów, których granice stały się sporne, a także kolejność ich stosowania, przy czym art. 152 kc wskazuje na właścicieli gruntów sąsiadujących jako na podmioty obowiązane do współdziałania przy rozgraniczeniu oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

Cywilnoprawnego charakteru sprawie o rozgraniczenie nieruchomości (działek stanowiących odrębne nieruchomości lub ich części), nie odbiera okoliczność, iż przesłanki otwarcia drogi postępowania przed sądem powszechnym o rozgraniczenie, regulowane są obowiązującą od 1 lipca 1989 r. powołaną wyżej ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z regulacji rozdziału 6 ustawy wynika, że etap postępowania rozgraniczeniowego przed organami administracji jako przesłanka otwarcia drogi ewentualnego postępowania przed sądem powszechnym (w następstwie żądania przekazania sprawy sądowi - art. 33 ust. 3 lub umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi w sytuacji z art. 34 ust. 2) jest konieczny, poza sprawami określonymi w art. 36 ustawy. W myśl tego przepisu, sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym przypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości.

Decyzja z dnia [...] została wydana pod rządem ówcześnie obowiązujących przepisów tj. art. 8 ust. 1 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 53, poz. 298). Ponieważ celem rozgraniczenia jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości obejmuje zatem nie tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia przebiegu granic przez odesłanie do dokumentów określających położenie punktów i linii granicznych, ale także zawiera w sobie rozstrzygnięcie co do akceptacji położenia punktów granicznych i ich utrwalenia na gruncie odpowiednimi znakami.

Jednakże ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie na gruncie nie eliminuje na przyszłość sporów pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości co do przebiegu wspólnej granicy, zwłaszcza w związku z upływem czasu i zdarzeniami faktycznymi dotyczącymi władania gruntem przy granicy. Z tych względów orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje dopuszczalność drogi sądowej w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości, która była rozgraniczona wcześniejszym orzeczeniem sądu. Wskazuje się (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r. IV CKN 809/00 Lex Nr 55120, Wokanda 2002/10/10), że wcześniejsze postanowienie Sądu o rozgraniczeniu (a zatem wydane w postępowaniu, które było poprzedzone postępowaniem administracyjnym w przedmiocie rozgraniczenia) ustala stan prawny granicy na datę jego wydania. Istota rozgraniczenia polega na skonfrontowaniu aktualnego stanu faktycznego władania z tytułem prawnym do władania. W świetle zatem orzecznictwa sądów powszechnych poprzednie rozgraniczenie nieruchomości nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu sprawy prawomocnie osądzonej (rei iudicatae), co do niedopuszczalności prowadzenia postępowania o rozgraniczenie.

Ustalona natomiast poprzednim prawomocnym orzeczeniem Sądu, czy ostateczną decyzją granica, stanowi pierwszoplanowe kryterium rozgraniczenia według art. 153 kc, a więc pozwalające na ustalenie stanu prawnego granic sąsiednich nieruchomości, w nowym postępowaniu.

W związku z powyższym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przypadku gdy przedmiotem sprawy jest żądanie rozgraniczenia nieruchomości powstałych z nieruchomości, które zostały uprzednio rozgraniczone ostateczną decyzją, a z żądaniem występuje podmiot, który nie wstąpił w ogół praw i obowiązków majątkowych właścicieli poprzednio rozgraniczanych nieruchomości, nie zachodzi stan sprawy uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (stan rei iudicatae).

Z tych względów, przy braku tożsamości przedmiotowo-podmiotowej obecnej sprawy o rozgraniczenie ze sprawą rozstrzygniętą decyzją z [...], nie zachodziła przesłanka do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Wszczęte na wniosek I.Z. postępowanie rozgraniczeniowe winno być więc kontynuowane.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 200 zł oparto na przepisach art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy.