Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1568/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 144, 138 par 1 pkt 2, 127 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: ar 3a
journal: Dz.U. 2013 poz 686
law: Ustwa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - tekst jednolity
article: art 25 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) znak: [...] z [...] lutego 2014 r. wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) i w związku z art. 3a ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 686), wydane po rozpatrzeniu zażalenia pana B. M. (dalej: strona, skarżący), na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] stycznia 2014 r., w którym odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] przez pana B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski.

W postanowieniu z [...] lutego 2014 r. GIOŚ, utrzymał w mocy postanowienie znak: [...], z [...] stycznia 2014 r.

Stan sprawy przestawiał się następująco.

W dniu [...] listopada 2013 r. pan B. M., złożył w Urzędzie Celnym w G., Oddziale Celnym [...] deklarację wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu marki [...]. W wyniku czynności kontrolnych i analizy załączonych do deklaracji dokumentów zaistniało podejrzenie, iż przedmiotowy pojazd może stanowić odpad, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej: u.o.).

Naczelnik Urzędu Celnego w G. w piśmie z [...] listopada 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124, poz. 859 ze zm., dalej: u.m.p.o.), zawiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu. Do ww. pisma dołączono następujące dokumenty: kopię umowy kupna-sprzedaży nr [...] z [...] lutego 2013 r., kopię dokumentu "PERMIT" nr [...], kopię wydruku z portalu aukcyjnego www.ridesafly.com z ofertą sprzedaży uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], kopię opinii rzeczoznawcy samochodowego nr [...] z [...] listopada 2013 r. oraz kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z [...] listopada 2013 r. nr [...].

Po dokonaniu analizy ww. materiału dowodowego, GIOŚ [...] grudnia 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, znak: [...], w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci przedmiotowego, uszkodzonego pojazdu, przez pana B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczanie z terytorium [...] na terytorium Polski.

W dniu [...] grudnia 2013 r. pan B. M., reprezentowany przez adw. K. M., wystąpił do GIOŚ z wnioskiem o zawieszenie ww. postępowania administracyjnego. Jako podstawę wniosku powołano art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając wniosek o zawieszenie ww. postępowania pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, iż kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia, czy w przedmiotowej sprawie spełniona jest przesłanka "pozbycia się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., warunkującą możliwość uznania przedmiotowego pojazdu za opad, jest rozstrzygnięcie przez Starostę W. zagadnienia wstępnego - poprzez zarejestrowanie lub odmowę zarejestrowania ww. pojazdu w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze. zm.). Według pełnomocnika strony, przedmiotowe rozstrzygnięcie pozwoli ustalić, czy jest możliwe użytkowanie wskazanego pojazdu zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem, w konsekwencji zaś, czy w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka "pozbycia się" pojazdu przez jego posiadacza. W postanowieniu z [...] stycznia 2014 r., znak: [...], GIOŚ odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.

W dniu [...] stycznia 2014 r. pan B. M. wniósł do GIOŚ zażalenie na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] stycznia 2013 r., w którym odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez pana B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski.

W zażaleniu na ww. postanowienie strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia GIOŚ znak: [...], z [...] stycznia 2013 r. i zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez pana B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony wyjaśnił, że przed wydaniem przez GIOŚ rozstrzygnięcia, czy ww. pojazd jest lub nie jest odpadem sprowadzonym nielegalnie w rozumieniu przepisów u.m.p.o., należy uprzednio dokonać rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w zakresie tego, czy pojazd pana B. M. może być używany zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co stanowi przesłankę do dokonywania ustaleń, czy pojazd został wycofany z eksploatacji. Zdaniem skarżącego, w obecnym stanie prawnym, dokonanie ustalenia, czy pojazd został wycofany z eksploatacji jest możliwe tylko w drodze uprzedniego potwierdzenia dopuszczalności lub niedopuszczalności korzystania z tegoż pojazdu zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, do czego faktycznie uprawniony jest Starosta Powiatowy, decydujący w przedmiocie dopuszczenia pojazdu do ruchu. Pełnomocnik strony w przedmiotowym zażaleniu podtrzymuje, że pan B. M. posiada wszystkie dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], w tym opinie rzeczoznawcy techniki samochodowej oraz zaświadczenie o braku zastrzeżeń do dopuszczenia pojazdu do ruchu, wystawione przez Główny Urząd Celny w B.

W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik strony wskazuje, że rozstrzygnięcie przez Starostę W. w przedmiocie rejestracji pojazdu, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1701/99.

W związku z powyższym, pełnomocnik strony podnosi, że dopiero rozstrzygnięcie dokonane przez Starostę W., decydujące o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia pojazdu do ruchu będzie rozstrzygać zagadnienie, czy przedmiotowy pojazd zmienił swoje dotychczasowe przeznaczenie i czy faktycznie można uznać go za wycofany z eksploatacji. Jak zaznacza pełnomocnik strony, dopiero w dalszej kolejności będzie możliwe wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie rzekomego międzynarodowego przemieszczania odpadu. W zażaleniu pełnomocnik strony wskazał także, że istotne w warunkach niniejszej sprawy jest dokonanie ustaleń, czy omawiany pojazd został wycofany z eksploatacji.

GIOŚ w postanowieniu znak: [...] z [...] lutego 2014 r., wdanym po rozpatrzeniu zażalenia pana B. M. na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] stycznia 2014 r., utrzymał w mocy zażalone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia z [...] lutego 2014 r., znak: [...], GIOŚ podniósł, że nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony, że rozstrzygnięcie przez Starostę W. w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i w konsekwencji rodzi obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego, bowiem wobec decydującego znaczenia stanu pojazdu i woli jego poprzedniego właściciela w chwili sprowadzenia na teren Polski, rozstrzygnięcie Starosty W. w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z prowadzonym przez GIOŚ postępowaniem.

W ocenie GIOŚ, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów pełnomocnika skarżącego, co do zasadności zawieszenia postępowania, prowadzonego przez ww. organ w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez pana B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski. Tym samym organ nie znalazł podstaw do uchylenia postanowienia GIOŚ znak: [...], z [...] stycznia 2014 r.

W skardze skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na utożsamieniu przesłanki "pozbycia się", o której mowa w tym przepisie z każdą sytuacją, w której dotychczasowy posiadacz pojazdu sprzedaje pojazd za granicę, nawet wówczas, gdy sprzedający prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży pojazdów, a pojazd sprzedawany przez niego kontrahentowi z zagranicy, w kraju nabycia może być wykorzystywany zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., polegające na nieuzasadnionym domniemywaniu przez organ, że poprzedniemu posiadaczowi pojazdu [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] towarzyszyła wola "pozbycia się" tegoż pojazdu, mimo iż skarżący dokonał [...] lutego 2013 r. transakcji nabycia przedmiotowego samochodu z dotychczasowym posiadaczem, który prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży pojazdów, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika wola dotychczasowego posiadacza, zmiany sposobu użytkowania samochodu zaś skarżący nieodmiennie podnosił, iż zawarł z poprzednim posiadaczem pojazdu umowę z [...] lutego 2013 r. w celu naprawienia samochodu i dalszego korzystania z niego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedkładając organowi kserokopie dokumentów pozwalające w jego ocenie, na rejestrację pojazdu przez Starostę W.;

3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji GIOŚ z [...] stycznia 2014 r., znak [...] odmawiającej zawieszenia postępowania, mimo że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, o której mowa w art. 26 pkt 3 u.m.p.o. zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Starostę W. zagadnienia wstępnego, czy pojazd [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] może być dopuszczony do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., wniósł o: zasądzenie od GIOŚ na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi odwołuje się do aspektów merytorycznych, stanowiących w jego ocenie, podstawy do uznania lub nie uznania pojazdu za odpad. W pkt 3 skargi mylnie oznaczono postanowienie GIOŚ z [...] stycznia 2014 r., znak [...], jako decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] lutego 2014 r. wydane po rozpatrzeniu zażalenia pana B. M., na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] stycznia 2014 r., w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]. W postanowieniu z [...] lutego 2014 r. GIOŚ, utrzymał w mocy postanowienie z [...] stycznia 2014 r.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w uzasadnieniu skargi odwołano się do zagadnień merytorycznych, stanowiących w ocenie skarżącego podstawy do uznania lub nie uznania pojazdu za odpad. Zaskarżone postanowienie rozstrzyga kwestię dotyczącą istnienia podstaw lub ich braku do zawieszenia postępowania, a nie dotyczy spraw merytorycznych rozwiniętych w uzasadnieniu skargi.

W zaskarżonym postanowieniu GIOŚ prawidłowo orzekł o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez skarżącego, w trybie art. 25 i 26 u.m.p.o. Wbrew zarzutom skargi GIOŚ nie rozstrzygał natomiast, czy w okolicznościach sprawy, w której wszczęte zostało postępowanie, ww. pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. GIOŚ postanowieniu z [...] stycznia 2014 r. odmówił zawieszenia ww. postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., wobec braku przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumieć należy sytuację, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd kwestii prawnej, a więc stwierdzenia w drodze decyzji lub orzeczenia sądu, określonego stanu prawnego lub od stworzenia takim orzeczeniem lub decyzją określonej sytuacji prawnej, bez której nie jest możliwe w ogóle rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w innym postępowaniu, które z tej przyczyny musi ulec zawieszeniu. Podkreślić trzeba, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenia postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne (tak również NSA w wyroku z 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07 Lex nr 489631). Zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło.

Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej, organy administracji prawidłowo uznały, że nie zachodziły przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do zawieszenia postępowania w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez B. M., będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski. Zależność, o której mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. wyrażać się musi w istnieniu bezpośredniego związku przyczynowego polegającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.

W niniejszej sprawie organ prawidłowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. GIOŚ prowadził postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie zawiadomienia o nielegalnym przemieszczaniu odpadów, otrzymanego w trybie art. 27 ust. 2 u.m.p.o.

W sprawach dotyczących międzynarodowego przemieszczania odpadów, GIOŚ wszczyna postępowanie administracyjne i wydaje decyzję, o której mowa w art. 26 u.m.p.o., na podstawie dokumentów przekazanych wraz

z ww. zawiadomieniem (art. 27 ust. 3 u.m.p.o.). Po wszczęciu postępowania administracyjnego, GIOŚ, po konsultacji z organem, który dokonał ujawnienia transportu nielegalnie przemieszczanych odpadów, w drodze postanowienia, zobowiązuje odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie do określonego sposobu postępowania z tymi odpadami, do czasu zakończenia procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., s. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006) lub do czasu wydania decyzji, o której mowa w art. 26 u.m.p.o. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o., w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów, albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczaniu otrzymanego na podstawie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów, jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006. Jak wynika z art. 26 pkt 3 u.m.p.o., po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 u.m.p.o., GIOŚ, w drodze decyzji: określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren kraju.

W drugiej kolejności należy stwierdzić, że z przepisów u.m.p.o., nie wynika, aby określenie sposobu gospodarowania odpadami nielegalnie sprowadzonymi do Polski miało zostać poprzedzone rozstrzygnięciem innego organu lub sądu o kwestii, czy przedmiot międzynarodowego przemieszczania w istocie stanowił odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Na podstawie powołanych wyżej przepisów u.m.p.o., GIOŚ posiada kompetencje w zakresie orzekania o sposobie gospodarowania odpadami nielegalnie sprowadzonymi do kraju.

Ponadto organy Inspekcji Ochrony Środowiska, według art. 1 ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, powołane są do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska organy Inspekcji Ochrony Środowiska realizują zadania określone w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ma rację organ twierdząc, że GIOŚ jest organem właściwym, uprawnionym oraz wyspecjalizowanym w sprawach dotyczących oceny czy pojazd będący przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 25 i art. 26 u.m.p.o., stanowi odpad w rozumieniu przepisów o odpadach.

Odnosząc się do poglądu wyrażonego w skardze, że starosta jest organem właściwym do stwierdzenia czy pojazd sprowadzony z zagranicy jest pojazdem wycofanym z eksploatacji, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1162 ze zm.) przez pojazd wycofany z eksploatacji rozumie się pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Oznacza to, że ustawodawca przesądził, że pojazd wycofany z eksploatacji jest odpadem w rozumieniu przepisów u.o.

Powyższe bezpośrednio skutkuje brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu wycofanego z eksploatacji na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Okoliczność związana z możliwością użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem ma, bowiem wpływ na uznanie, bądź nie uznanie, pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że organem właściwym do stwierdzenia, że pojazd sprowadzony z zagranicy jest pojazdem wycofanym z eksploatacji, a rozstrzygnięciem tej kwestii jest wydanie stosownej decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Starosta wydaje decyzję w sprawie rejestracji wówczas, gdy zostaną spełnione wymagania formalne wynikające z treści art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd objęty kontrolowanym postępowaniem w chwili nabycia go przez stronę skarżącą nie był zarejestrowany, ani homologowany. Przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), przewidują, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 5), a w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie (art. 72 ust. 2a).

Odnosząc się do zarzutu przedstawionego w pkt 2 skargi, należy wyraźnie podkreślić, że starosta w toku postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie jest również organem uprawnionym do badania, czy pojazd sprowadzony z zagranicy, który jest przedmiotem postępowania w sprawie rejestracji, jest przedmiotem, którego poprzedni właściciel w państwie pochodzenia pozbył się go wypełniając przesłankę ustawową definicji pojęcia "odpady".

W literaturze na temat tej przesłanki wyrażono pogląd, według którego kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41.).

Z orzecznictwa TS Unii Europejskiej wynika, że ważną przesłanką, która przesądza o tym, że przedmiot staje się odpadem, jest zachowanie się posiadacza (K. Karpus, Gospodarowanie odpadami w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na gruncie dyrektyw ramowych w sprawie odpadów, Włocławek 2011, s. 12 i n.). M. Górski zwraca uwagę na duże znaczenie wykładni określenia "pozbycie się". Jego zdaniem, powinna ona być indywidualizowana, w szczególności gdy pojawiają się wątpliwości, czy wskutek pozbycia się dany przedmiot jest odpadem (J. Jerzmański, M. Górski, Pojęcia "odpady", "odpady komunalne", [w:] M. Górski, K. Nowacki, Prawne i organizacyjne obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi, Wrocław 2012, s. 55.). Z definicji ustawowej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem jest substancja lub przedmiot. Ta szczególna cecha jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów.

Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu należy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla jego posiadacza. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga stosowania kryteriów, które zawiera definicja ustawowa pojęcia "odpady". W przypadku pojazdu, który staje się odpadem możemy mówić np. o wartości początkowej oraz wartości bieżącej, uzasadniającej podstawę pozbycia się odpadu przez dotychczasowego posiadacza.

TS Unii Europejskiej podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (zob. wyrok ETS z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.). W orzecznictwie NSA ukształtowanym na gruncie ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. wyrażony został pogląd, według którego "Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (zob. Wyrok NSA w Warszawie z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, LEX, nr 1276193.).

Elementem istotnym, który należy brać pod uwagę w interpretacji pojęcia "odpady", jest określenie "użyteczność", które oznacza zdolność do zaspokajania ludzkich potrzeb. Celem działalności gospodarczej jest wytworzenie rzeczy i usług, które mają określoną użyteczność. Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Oznacza to, że przedmiot, który traci swoją użyteczność, i którego posiadacz pozbywa się staje się odpadem. Pojazd wycofany z eksploatacji nie jest dla dotychczasowego posiadacza użyteczny i tym samym wypełnia przesłanki definicji ustawowej "odpady".

TS Unii Europejskiej podkreśla jednocześnie, że pozbyciem się jest poddanie przedmiotu procesom odzysku, jeżeli posiadacz przedmiotu w opinii powszechnej uznawanego za odpada poddaje go procesowi określonemu przez normę prawną za sposób odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, to znaczy, że właśnie pozbywa się go, czyli przekształca w odpad (zob. wyrok z 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418 oraz C-419.). Z uwagi na to, że starosta nie jest organem uprawnionym do orzekania w sprawach międzynarodowego przemieszczania odpadów, rozstrzygnięcie Starosty W. w przedmiocie rejestracji pojazdu pozostałoby bez wpływu na rozstrzygnięcie GIOŚ w sprawie prowadzonej w trybie art. 25 u.m.p.o.

Sąd w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 22 października 2013 r. (II OSK 1188/12), zgodnie z którym "Aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania")". W literaturze przedstawiono stanowisko, według którego "Zażalenie przysługuje na wszystkie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, a zatem na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania, na postanowienie w sprawie podjęcia lub odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Wprowadzone nowe brzmienie art. 101 § 3 k.p.a. przez dodanie albo odmowie podjęcia zawieszonego postępowania przy pozostawieniu bez zmiany określenia granic zaskarżenia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania nie daje podstaw do ograniczenia prawa zażalenia" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2014, s. 412-413).

Starosta W. nie jest także organem ustawowo umocowanym do rozstrzygania zagadnienia czy pojazd będący przedmiotem międzynarodowego przemieszczenia stanowi odpad czy też nie jest odpadem. GIOŚ w przypadku nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów ma kompetencje do oceny pojazd będący przedmiotem postępowania wypełnia przesłanki ustawowe odpadu określone w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Zdaniem Sądu, nie było zatem podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz uwzględnienia zarzutów podniesionych przez skarżącego. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. Ponadto prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.

GIOŚ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył także art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 7 k.p.a. w zakresie opisanym w pkt 2 skargi. Należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie swoim zakresem nie obejmuje kwestii merytorycznych, dotyczących istnienia lub braku podstaw do uznania, że pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] był przedmiotem pozbycia się w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

| |