Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 886/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Miasta [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. [...] Starosta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 grudnia 2014 r. udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "M." pozwolenia na rozbiórkę wiaty zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], przy ul. J. [...] w W.

Miasto [...] złożyło odwołanie od ww. decyzji Starosty [...]. W odwołaniu wskazano, że działka nr [...] stanowi własność Miasta [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., działka nr [...] podlega komunalizacji z mocy prawa na rzecz Miasta [...], lecz nabycie tego prawa nie zostało jeszcze potwierdzone decyzją Wojewody, w operacie ewidencji gruntów i w księdze wieczystej jako właściciel działki wpisany jest Skarb Państwa. Miasto [...] podkreśliło, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." nie posiada tytułu prawnego do tych działek. Podniosło, że wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę Spółdzielnia złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym wskazała, że właścicielem jest m.st. Warszawa, Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." - władającym gruntem, wskazała także na "sprawy uwłaszczeniowe w toku". Spółdzielnia przedłożyła też "zgodę właściciela obiektu na jego rozbiórkę" podpisaną przez E. S., prezesa zarządu "A." Spółka z o.o.

Miasto [...] podniosło ponadto, że zgodnie z informacją z rejestru gruntów i budynków na działce nr [...] znajdują się 4 obiekty budowlane: budynek biurowy (nr [...]), ul. J. [...], 2-kondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 461 m2, budynek handlowo-usługowy (nr [...]), ul. J. [...], 1-kondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 343 m2, inny budynek niemieszkalny (nr [...]), ul. J., 1-kondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 15 m2, budynek handlowo-usługowy (nr [...]), ul. J. [...], 1-kondygnacyjny, o powierzchni zabudowy 105 m2, z czego obiekt nr [...] niewielkim fragmentem znajduje się na działce nr [...], co odpowiada usytuowaniu wiaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

W odwołaniu wskazano także, że pismem z dnia 1 marca 2014 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] poinformował Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...], że w archiwum Wydziału nie odnaleziono pozwoleń na budowę obiektów o powierzchni zabudowy 15 m2 i 105 m2 oraz pozwoleń na użytkowanie żadnego z czterech obiektów posadowionych na przedmiotowym terenie. Ponadto, mimo wezwania przez Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r., do uzupełnienia dokumentów w toku postępowania uwłaszczeniowego, obejmującego między innymi działkę nr [...] wraz z naniesieniami, SM "M." nie przedstawiła dokumentów świadczących o legalności budowy obiektów nr [...] i [...] oraz dokumentów świadczących o źródłach pochodzenia środków finansowych poniesionych na realizację inwestycji na działkach nr [...] i nr [...], zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będących dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz.120, ze zm.).

Miasto [...] zwróciło uwagę, że zgodnie z art. 48 kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Podkreśliło, że obiekt budowlany wybudowany na cudzym gruncie stanowi więc własność właściciela gruntu, a jedyny wyjątek stanowi przypadek, kiedy na oddanym w użytkowanie wieczyste gruncie użytkownik wieczysty wzniósł budynki zgodnie z umową.

Miasto [...] podkreśliło, że toczące się w Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na wniosek SM "M." postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z przeniesieniem prawa własności zabudowy znajdującej się na tym gruncie znajduje sie na etapie gromadzenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku. W przypadku spełnienia przesłanek do uwłaszczenia Spółdzielni na przedmiotowym gruncie postępowanie zakończy się zawarciem, w formie aktu notarialnego, ze Spółdzielnią Mieszkaniową "M." umowy oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń, stosownie do art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W przypadku udokumentowania przez Spółdzielnię poniesienia nakładów na budowę obiektów budowlanych znajdujących się na gruncie, przeniesienie własności zabudowy nastąpi nieodpłatnie.

Miasto [...] podkreśliło, że ze stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej sprawy wynika, że jest właścicielem działki nr [...] wraz z naniesieniami znajdującymi się na tym gruncie. Wskazało, że dotychczas nie zostały przedstawione dokumenty, z których w sposób jednoznaczny wynikałoby, z czyich środków finansowych została zrealizowana zabudowa znajdująca się na działce nr [...], w tym budowa wiaty, której dotyczy decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Zarzuciło, że wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., udzielającej pozwolenia na rozbiórkę wiaty zlokalizowanej przy ul. J. [...] w W. na części działek nr [...] i nr [...] nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż brak było podstaw do legitymowania się przez Spółdzielnię Mieszkaniową "M." prawem do nieruchomości i poniesionych na niej nakładów.

Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Zdaniem organu odwoławczego inwestor spełnił warunki wymagane w procedurze ubiegania się o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego, stosownie do treści art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, bowiem do wniosku załączył: zgodę właściciela "A. " Sp. z o.o. na rozbiórkę wiaty, projekt rozbiórki wiaty (szkic usytuowania obiektu budowlanego, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia).

Wojewoda [...] stwierdził, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa. Podkreślił, że inwestor nie musiał dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jedynie zgodę właściciela obiektu na jego rozbiórkę. Wskazał, że okoliczność, iż na wniosek SM "M." prowadzone jest postępowanie o ustanowienie użytkowania wieczystego działki nr ewid. [...] wraz z przeniesieniem prawa własności zabudowy znajdującej się na tym gruncie, nie może stanowić podstawy do odmowy pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowej wiaty. Wyjaśnił, że z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę może wystąpić każdy podmiot, pod warunkiem uzyskania zgody właściciela obiektu.

Z tych przyczyn Wojewoda [...] uznał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Miasto [...] złożyło skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r., powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Podkreśliło, że zgodnie z zasadą superficies solo cedit jest właścicielem działki nr [...] w obrębie [...] wraz z naniesieniami znajdującymi się na tym gruncie. Zdaniem strony skarżącej Wojewoda [...] błędnie zatem stwierdził, że inwestor spełnił warunki wymagane w procedurze ubiegania się o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego, stosownie do art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), poprzez załączenie do wniosku zgody właściciela "A." Spółka z o.o. na rozbiórkę wiaty, usytuowanej na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest zasadna, a zarzuty w niej podniesione trafne.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., którą udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej "M." pozwolenia na rozbiórkę wiaty zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...] w W., przy ul. J. [...]. Orzekające w sprawie organy uznały, że złożony przez Spółdzielnię wniosek o pozwolenie na rozbiórkę był kompletny i spełniał wszystkie wymogi przewidziane w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.).

Zgodnie z powołanym przepisem do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.

Zasadniczy spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył kwestii spełnienia przez podmiot występujący z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę przewidzianego w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego wymogu przedłożenia zgody właściciela obiektu. Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." ubiegająca się o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę wiaty przedłożyła zgodę udzieloną przez "A." Sp. z o.o., wskazując, że Spółka ta jest właścicielem wiaty. Okolicznością istotną w niniejszej sprawie jest fakt, że obiekt, którego dotyczył wniosek Spółdzielni, usytuowany jest na działce nr [...], która stanowi własność Miasta [...] oraz w niewielkim fragmencie na działce nr [...] należącej do Skarbu Państwa.

Zauważyć trzeba, że w świetle przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), własność nieruchomości gruntowej rozciąga się na posadowione na niej obiekty, niezależnie od tego, przez kogo zostały zrealizowane. Jak bowiem stanowi art. 47 Kodeksu, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych, stosownie zaś do art. 48, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. W świetle wyrażonej w powołanych przepisach zasady superficies solo cedit obiekt budowlany wzniesiony na danym gruncie, trwale z nim związany, dzieli zatem los prawny tego gruntu.

Art. 48 Kodeksu cywilnego dopuszcza jednak wyjątki od wyrażonej w nim zasady i jeden z takich wyjątków przewidziany jest w art. 235 Kodeksu. Przepis ten stanowi, że budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.

W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi jednakże żaden wyjątek od zasady, że budynki są częściami składowymi gruntu i nie stanowią przedmiotu odrębnych praw rzeczowych. Jak już wskazano, działka nr [...] z obrębu [...] w W. stanowi własność Miasta [...], działka nr [...] należy natomiast do Skarbu Państwa. Wprawdzie, jak wynika z treści skargi, odnośnie działki nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." ubiega się o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego, ale dotychczas umowa w tym przedmiocie nie została zawarta. Sporny obiekt, którego dotyczyło postępowanie o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę, nie stanowi więc przedmiotu odrębnej własności od własności gruntu, na którym został wzniesiony. W takiej sytuacji dla uzyskania pozwolenia na rozbiórkę wiaty wymagana była zgoda właściciela gruntu, a takiej zgody Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." nie przedłożyła.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożony przez Spółdzielnię Mieszkaniową "M." wniosek o pozwolenie na rozbiórkę przedmiotowej wiaty nie spełniał wszystkich wymogów określonych w art. 33 Prawa budowlanego, a brak zgody właściciela gruntu na rozbiórkę uniemożliwiał w świetle art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy udzielenie pozwolenia na rozbiórkę spornego obiektu. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. wydane zostały zatem z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.