Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 151/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1,  art. 147,  art. 148,  art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1 art. 147,148,145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Władysław Kulon (sprawozdawca) Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę 18 siłowni wiatrowych, linii kablowej i sieci światłowodowej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda D., przyjmując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), - (dalej - k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] r., nr [...] umarzającą postępowanie w zakresie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Z. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę osiemnastu siłowni wiatrowych w rejonie miejscowości O. Ł., K. i M. W. D. oraz[...] , linii kablowej 110kv i światłowodowej do GPZ "Z.", miasto Z., gm. Z., gm. S.. Stan faktyczny i prawny sprawy, w trakcie której zapadło wskazane na wstępie rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.

Wnioskiem z dnia 13 maja 2013 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą we W. wystąpiła do Starosty Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Z. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę osiemnastu siłowni wiatrowych. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., zaś przesłanki wyczerpania wskazanego normatywu wywiedziono z faktu, iż pozwolenie na budowę udzielone spółce "F. [...]" Sp. z o.o. z/s we W. (obecnie: [...] W. F. Sp. z o.o. z/s w W.), zostało wydane mimo braku dysponowania przez inwestora działką nr [...] (obręb M.W. D.) na cele budowlane w chwili wydania decyzji nr[...] , ani też kiedykolwiek później. Zdaniem wnioskodawcy oświadczenie inwestora o dysponowaniu nieruchomościami na cele budowlane oparte zostało na umowach dzierżawy zawartych z F. Sp. z o.o. we W. w dniach 26 listopada 2009 r. i 20 grudnia 2010 r. W ocenie inicjatora postępowania w trybie nadzwyczajnym, umowy dzierżawy i czynności prawne zdziałane przez spółkę F. oraz przez samego inwestora są bezwzględnie nieważne, z uwagi na to, że spółka F. oraz inwestor byli reprezentowani przez B.Ch., który będąc skazany na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego III Wydziału Karnego w O. z dnia [...] r. za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, z mocy prawa nie mógł pełnić funkcji w zarządzie spółek kapitałowych. Wnioskodawca poczynił wywód, iż zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h. nie może być członkiem zarządu spółki kapitałowej osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone m.in. w przepisach rozdziałów XXXIII - XXXVII Kodeksu karnego. Dalsze twierdzenia polegały na powołaniu się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2008 r. (sygn. akt: IV CSK 356/07), gdzie wskazano, iż utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., a w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo i skutek ten następuje z mocy samego prawa, a więc bez orzekania o tym zakazie w wyroku skazującym sprawcę, a czynność prawna dokonana przez osobę niewchodzącą w skład organu osoby prawnej (art. 38 k.c.) jako sprzeczna z ustawą - jest bezwzględnie nieważna zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.c., na co może się powołać każdy i w każdym czasie. Nadto w czasie zawierania umów dzierżawy spółka F. posiadała informację o prawomocnym skazaniu B.Ch. Zdaniem wnioskodawcy, w tych okolicznościach powinna zostać wydana decyzja odmawiająca inwestorowi pozwolenia budowlanego z uwagi na nieposiadanie przez niego prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.

Starosta Z. w dniu 22 maja 2013 r. wydał postanowienie nr[...] , którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku art. 147 i 149 § 1 i § 2 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie. Przystępując do rozpoznania sprawy organ decyzyjny I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które skoncentrował w szczególności na przesłuchiwaniu świadków, sporządzając w tym względzie stosowne protokoły. Uczestnik postępowania [...] W. F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. czynnie uczestniczyła w postępowania m.in. poprzez złożenie pisma z dnia 5 czerwca 2013 r., w którym zakwestionowała możliwość wznowienia postępowania w sprawie, wykazując przy tym brak ustawowych przesłanek do wdrożenia trybu nadzwyczajnego.

Po zawiadomieniu stron o zakończeniu postępowania dowodowego oraz poinformowaniu o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w dniu 22 lipca 2013 r., Starosta Z. wydał dwa rozstrzygnięcia, a mianowicie: postanowienie nr[...], którym odmówiono wznowienia postępowania, oraz decyzję nr [...] umarzającą postępowanie w zakresie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Z. z dnia [...]r., nr[...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania z uwagi na upływ terminu procesowego określonego w art. 148 k.p.a. Z kolei podstawę prawną decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a. Organ decyzyjny uzasadniając umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wskazał, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania przeprowadził dowód z przesłuchania B.Ch. - Prokurenta F. Sp. z o.o., J.Ch. - Prezesa F. Sp. z o.o. oraz T. N. pełnomocnika [...] W. F. Sp. z .o.o. w celu ustalenia przyczyn wznowieniowych oraz określenia terminu w jakim wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej powoływaną przez nich podstawę do wznowienia postępowania. W trakcie czynności dowodowych organ przyjął, że J. Ch. o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (skazaniu B. Ch.) dowiedziała się niezwłocznie - w miesiącu maju 2008 r., zaś o pozwoleniach na budowę dowiedziała się w krótkim czasie po ich wydaniu. W stosunku do B.Ch. przyjęto, że jako Prezes Zarządu F. [...] Sp. z .o.o. ubiegając się o pozwolenia na budowę nie miał on wiedzy, iż nie może pełnić funkcji członka zarządu w spółce, zaś o fakcie swojej karalności kilkukrotnie informował ówczesnych właścicieli spółki F. [...].

Podejmując się oceny prawnej poczynionych ustaleń organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że ,,Z ustaleń dokonanych przez organ bezspornie wynika, iż zarówno przedstawiciele F. Sp. z o.o. jak również F. [...] wiedzieli w maju 2008 r., o fakcie karania prawomocnym wyrokiem karnym osoby Pana B.Ch. - osoby uzyskującej pozwolenia na budowę rzeczonej farmy wiatrowej, jak również o wydaniu pozwolenia na budowę". Opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych dokonano wykładni pojęcia "strona dowiedziała się o decyzji" i uznano, że należy je rozumieć w ten sposób, że ,,strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Pamiętać przy tym należy, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczaniu". W ocenie Starosty Z. nie ulega wątpliwości, iż przesłanka pozytywna warunkująca wszczęcie postępowania wznowieniowego w postaci zachowania miesięcznego terminu, od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, nie została przez wnioskującego zachowana z uwagi na co postępowanie w sprawie musi ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

Organ decyzyjny odniósł się też do ustalenia okoliczności uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na etapie prowadzonego postępowania w trybie nadzwyczajnym i uznał, że ,,jeżeli organ dostrzeże, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., ale uczyni to dopiero po wydaniu ww. postanowienia, to nie oznacza to, że organ zobowiązany będzie do wydania jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do błędnego wszczęcia postępowania, to organ powinien takie postępowanie umorzyć".

F. Sp. z o.o. oprotestowała środkami odwoławczymi zarówno postanowienie nr [...] jak też decyzję nr [...] W odwołaniu od decyzji podniesiono zarzut naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to przepisu art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 , 148 § 1, 147 i 149 k.p.a. Uzasadniając powyższe zarzuty autor odwołania wskazał na zaniechanie przez organ wnikliwego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zarzucił wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, z pominięciem dowodów i okoliczności wskazywanych przez stronę i znanych organowi z urzędu. Co do okoliczności związanych z ustawowymi przesłankami wznowienia postępowania, zarzucono niewłaściwe zastosowanie przepisu i wadliwe przyjęcie, iż w zaskarżonej sprawie upłynął termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. W uzasadnieniu odwołania szeroko opisano podniesione zarzuty koncentrując je w szczególności na wykazywaniu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, nierozpatrzeniu i niewyjaśnieniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, mających znaczenie dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

[...] W. F. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 3 września 2013 r., kierowanym do organu II instancji wniosła o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy negując twierdzenia odwołania i wskazując jednocześnie na rażące przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który jej zdaniem upłynął w 2011 r. Z kolei F. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 23 września 2013 r. zakwestionowała wszelkie twierdzenia uczestnika postępowania podtrzymując jednocześnie stanowisko co do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie odwoławczym.

Wojewoda D. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr[...] , którym uchylił w całości postanowienie Starosty Z. z dnia [...] r., nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji jako niedopuszczalne uznano wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, w sytuacji gdy organ I instancji w przedmiotowej sprawie wszczął już postępowanie w trybie nadzwyczajnym. Również w dacie [...] r. Wojewoda D. wydał decyzję nr[...], którą utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] r., nr [...] umarzającą postępowanie w zakresie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Z. z dnia [...] r., nr[...] . W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy tok postępowania, by następnie przeprowadzić analizę przepisów procedury administracyjnej związanych ze wznowieniem postępowania, zwracając uwagę na zamknięty katalog przesłanek dających możliwość uruchomienia tego trybu. Przypominając o tym, że możliwość wznowienia postępowania na wniosek strony ograniczona została terminem miesięcznym, który biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania organ zaznaczył, że zachowanie terminu miesięcznego w razie żądania wznowienia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., powinno zostać przez stronę udowodnione. Analizując zaś stan faktyczny sprawy przypominano, że F. Sp. z o. o. we wniosku o wznowienie postępowania powołała się na okoliczność wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi wydającemu pozwolenie na budowę, które polegały na skazaniu B. Ch. za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w O. (III Wydział Karny) z dnia 16 maja 2008 r. (sygn. akt IV CSK 356/07), co w kontekście art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych, oznacza, że nie mógł on pełnić funkcji członka zarządu F. [...] sp. z o. o. Nadto inicjator postępowania wykazywał, że podpisane przez B. Ch. umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej oznaczonej numerem [...], z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., zawarte pomiędzy Spółka F. Sp. z o. o., reprezentowaną przez J Ch., a Spółką F. [...] sp. z o. o., reprezentowaną przez B.Ch., są bezwzględnie nieważne. Oceniając sprawę na tle materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji Wojewoda D. wskazał na zeznania B.Ch. z dnia [...] r., gdzie znajduje się jego oświadczenie, że na temat skutków wynikających z faktu skazania za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu powziął wiedzę najpóźniej w styczniu 2013 r., a także podał, że Prezesem Zarządu Spółki F. [...] Sp. z o. o. był od momentu założenia spółki tj. od 2008 r. do połowy 2011r., natomiast Prezesem F. Sp. z o. o. od momentu założenia spółki do listopada/grudnia 2012 r. Następnie organ wywiódł, że podstawą wznowienia postępowania mogą być określone zdarzenia faktyczne lub prawne, a także podkreślił, iż ,,Podstawą wznowienia nie jest jednak ocena prawna znaczenia tych zdarzeń dla rozstrzygnięcia. Wnioskodawczyni - Spółka F. sp. z o. o. mając wiedzę na temat skazania B.Ch., wynikającą z faktu, iż prezesem zarządu do grudnia 2012 r. był właśnie B.Ch., nie może w podaniu o wznowienie postępowania uzasadniać zachowania terminu brakiem wcześniejszej wiedzy o znaczeniu prawnym tego zdarzenia. Termin jednego miesiąca biegnie bowiem od dnia, w którym wnioskodawczyni dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym prawidłowo oceniono zostało znaczenie dowodu lub faktu". Odnosząc się do powyższej okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania został przekroczony, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został złożony kilka lat po powzięciu wiedzy o skarżonej decyzji i wskazywanej jako podstawa wznowienia okoliczności faktycznej. Opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych Wojewoda D. uznał, że świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie zgodził się także z twierdzeniami dotyczącymi konieczności wszczęcia przez organ postępowania dotyczącego wznowienia postępowania z urzędu.

Na powyższą decyzję F. Sp. z o.o. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuty skargi oparto na naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, a to:

- art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie będące skutkiem wadliwego przyjęcia, iż w zaskarżonej sprawie upłynął termin jednego miesiąca od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania,

- art. 147 i 149 k.p.a., poprzez niewznowienie i nieprowadzenie postępowania z urzędu w przypadku, gdy istniały ku temu jednoznaczne ustawowe przesłanki, określone w treści przepisu art. 145 § 1 pkt 5, a także pominięcie okoliczności powodujących wznowienie postępowania z urzędu w uzasadnieniu decyzji,

- art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a polegające na zaniechaniu wnikliwego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, i wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie I nieobiektywnie, z jednoznacznym pominięciem dowodów i okoliczności wskazywanych przez skarżącą, znanych organowi I instancji z urzędu, w tym ustawowych przyczyn wznowienia postępowania, co potwierdza dowolne uzasadnienie zaskarżonej decyzji - nie spełniające swojej podstawowej funkcji wynikającej z przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi odnosząc się do zdarzeń faktycznych lub prawnych, o których organ nie wiedział w momencie wydania decyzji oraz momentu, w którym strona dowiedziała się o istnieniu przesłanki do wdrożenia trybu nadzwyczajnego podano, że skarżąca nie opierała zarzutu naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a. jedynie na fakcie, iż osoby reprezentujące spółkę uzyskały wiedzę o wadliwości dokonanych przez nich czynności prawnych w 2013 r. Podano, że podstawą do uznania, iż termin został zachowany był fakt, iż skarżąca nie może być utożsamiana z osobą pełniącą funkcję w jej zarządzie. Zdaniem autora skargi podstawą uznania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest wynikający z orzecznictwa fakt, że "wiedza osoby fizycznej pełniącej funkcję organu spółki o jakimś fakcie nie ma dla tej spółki żadnego znaczenia, gdy wiedzę tę uzyskała jako osoba prywatna". Nie zgodzono się również z organem w kwestii braku wszczęcia postępowania w sprawie z urzędu podając nawet, że w przypadku wystąpienia przesłanki opisanej w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., organ ma obowiązek wznowienia postępowania z urzędu, jeśli przyczyny wznowienia podane przez stronę wskazują na uchybienia, przy których organ może działać z urzędu, co poparto przywołanymi w skardze orzeczeniami.

W ocenie skarżącej spółki organ II instancji nie ustosunkował się do wszystkich twierdzeń i zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania, a także lakonicznie odniósł się do zarzutu dotyczącego możliwości, czy nawet obowiązku wznowienia postępowania przez organ z urzędu, w przypadku wskazania przez stronę przesłanek wznowienia postępowania. Niezadowolenie skarżącej budzi też fakt oceny tej sytuacji w uzasadnieniu decyzji stwierdzeniem, iż zarzut w tym względzie nie ma wpływu na treść decyzji. Brak uzasadnienia przyczyn uznania zarzuty za nieuzasadnione, co uniemożliwia kontrolę zasadności wydanej decyzji oraz pominięcie milczeniem pozostałych zarzutów zgłaszanych przez stronę stanowi, zdaniem skarżącej spółki, poważne naruszenie prawa powodujące konieczność uchylenia decyzji.

Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie.

[...] W.F. Sp. z o.o. w piśmie z dnia 6 maja 2014 r. odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie. W szczegółowych motywach pisma procesowego wykazano aktywność B.Ch. w reprezentowaniu spółki zarówno jako członka zarządu jak też prokurenta, i związaną z tym faktem nieuprawniona ocenę zawartą w skardze, jakoby fakt jego skazania leżał poza obszarem zainteresowania skarżącej. Dalej zauważono, iż spółka nie wskazała w jakim terminie powzięła wiedzę o przesłance powodującej wznowienie postępowania, a także zanegowano prawidłowość twierdzenia skarżącej o konieczności wszczęcia przez organ postępowania w trybie nadzwyczajnym z urzędu.

Pismem kierowanym do tut. Sądu z dnia 28 kwietnia 2014 r. T[...] (T.) z siedzibą w Z. wniosło do włączenie do akt sprawy dokumentów związanych z budową siłowni wiatrowych, wskazując na przebieg prowadzonego postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. T. nie zajęło jednak stanowiska co do samej skargi na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] z dnia [...] r., nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga okazała się niezasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena taka jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ocena legalności decyzji Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] r., nr[...] , którą umarzono postępowanie w zakresie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Z. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę osiemnastu siłowni wiatrowych w rejonie miejscowości O.Ł., K. i M.W.D. oraz G.[...], linii kablowej 110kv i światłowodowej do G. "Z.", miasto Z., gm. Z., gm. S.

Szczegółowe rozważania w sprawie rozpocząć należy od wskazania, iż jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Z zasady tej dla organu administracyjnego wyłania się konieczność ścisłego przestrzegania i interpretowania w toku postępowania przepisów dotyczących możliwości weryfikacji decyzji ostatecznej. Zasada ta z kolei jest związana z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych, stanowiącą element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Oznacza to w dalszej kolejności obowiązek ścisłego przestrzegania przez organy administracji publicznej, a także przez sądy administracyjne kontrolujące legalność decyzji tych organów, przepisów określających reguły postępowań prowadzonych w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego.

Wskazać również należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji pozwalającej na nadzwyczajną weryfikację aktu administracyjnego istnieje wówczas, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna jednak postępowania wznowionego, o którego podjęciu bądź odmowie rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie uruchamia natomiast postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania np. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Ustalenia organu administracyjnego w tym zakresie determinują dalsze losy tego postępowania, które w zależności od wyniku dokonanych ustaleń, zostanie wznowione lub wydana zostanie odmowa jego wznowienia (art. 149 § 1 i 3 k.p.a.). Praktycznie jednak, nawet po wznowieniu postępowania, aby możliwe było przystąpienie do analizy merytorycznej decyzji objętej postępowaniem wznowionym konieczne jest uprzednie wyjaśnienie czy wniosek z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalny oraz czy żądanie wznowienia postępowania nastąpiło w terminie określonym w ustawie - (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1591/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 646/07). Zarówno judykatura jak też doktryna wypracowały jednoznaczne stanowisko prowadzące do konkluzji, że jeśli wskutek błędnych ustaleń organu, wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia bądź z uwagi na niezachowanie terminu do wniesienia podania, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 k.p.a. albowiem jego prowadzenie jest od początku bezprzedmiotowe – (por. B. Adamiak: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 896/07). Zatem dopiero po stwierdzeniu, że przeprowadzenie wnioskowanego postępowania jest prawnie dopuszczalne organ może przystąpić do przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest więc stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Przystępując do szczegółowych rozważań należy podkreślić, że działania organu I instancji prowadzone na skutek złożonego wniosku były co najmniej niekonsekwentne. Starosta Z. w jednym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem F. Sp. z o.o. w dniu [...] r. wydał zarówno postanowienie nr [...] odmawiające wznowienia postępowania, jak też decyzję nr [...] umarzającą postępowanie wznowieniowe, prowadzone w sprawie tej samej decyzji administracyjnej. Oczywiście swoistego rodzaju dualizm okazuje się nie do przyjęcia na gruncie zasad procesowych, nie może bowiem jedna sprawa zostać zakończona dwoma odmiennymi co do znaczenia prawnego aktami administracyjnymi. Nie wgłębiając się w dostrzeżoną nieprawidłowość uznać jednak należy, że pozostaje ona bez wpływu na legalność weryfikowanej w trybie sądowoadministracyjnym decyzji, z tej to przyczyny, że Wojewoda D. w toku postępowania drugoinstancyjnego uchylił postanowienie, zaś utrzymując w mocy decyzję wydaną w toku postępowania wznowieniowego, niejako wyeliminował uchybienie jakie zaistniało w trakcie postępowania pierwszoinstancyjnego. Co więcej formalna eliminacja z obrotu prawnego, wadliwego skąd inąd, postanowienia prowadzi w rezultacie do uznania, że rolą Sądu orzekającego w sprawie będzie ocena stanu prawnego sprawy ukształtowanego właśnie rozstrzygnięciami organu II instancji.

Przechodząc do formalnoprawnej oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć trzeba, że Starosta Z. na skutek wniosku F. Sp. z o.o. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Można było zatem oczekiwać, że kolejne rozstrzygnięcie przybierze formę uchylenia bądź odmowy uchylenia tej decyzji. Czynności procesowe przeprowadzone przez organ miały jednak brzemienne skutki dla finalnego zakończenia sprawy, gdyż skoncentrowały się one na ustaleniu czy wnioskodawca dochował ustawowego terminu umożliwiającego badanie decyzji w trybie nadzwyczajnym. Ustalenia poczynione przez organ pozwoliły mu na przyjęcie, że wniosek jest spóźniony, stąd też w świetle wyżej przeprowadzonych rozważań słusznie wydano decyzję o umorzeniu postępowania.

Charakter oprotestowanego skargą do tut. Sądu rozstrzygnięcia, jak też twierdzenia i zarzuty strony, obligują do analizy zasady zawartej w art. 148 § 1 k.p.a., gdzie wskazano, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednoznaczne sprecyzowanie przez ustawodawcę terminu nakazuje organowi równie konkretną ocenę stanu faktycznego przez pryzmat dochowania czy też niedochowania tego terminu. Pamiętać jednak należy, że jakkolwiek to organ czuwa nad poprawnością postępowania i podejmuje wszelkie kroki służące wyjaśnieniu sprawy, skoro mamy do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym inicjowanym wnioskiem strony, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygn. akt II SA/Ol 1163/12) - LEX nr 1286976. Oczywiście organ nie jest zwolniony z obowiązku dokonania własnych ustaleń względem dochowania terminu, niemniej jednak kluczowe znaczenie winna mieć inicjatywa strony, która żądając realizacji własnych uprawnień wynikających z możliwości uruchomienia trybu nadzwyczajnego wykaże, że uprawnienie takie faktycznie posiada, gdyż składa wniosek w przewidzianym do tego rodzaju czynności terminie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy nie sposób zauważyć, że Starosta Z. w sposób staranny i wnikliwy odniósł się do rozeznania wymogu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., przeprowadził nawet w tym zakresie wnikliwe postępowanie wyjaśniające, które następnie doprowadziło go do konkluzji o uchybieniu terminu. Próżno jednak w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych doszukiwać się twierdzeń czy dowodów strony, która w sposób oczywisty przemilcza to zagadnienie koncentrując się na materii związanej raczej z powzięciem wiedzy przez osobę fizyczną i następstwami tego faktu dla osoby prawnej, w skład zarządu której wchodzą właśnie te osoby fizyczne, niż wykazaniem zachowania przez spółkę miesięcznego terminu na złożenie wniosku liczonego od powzięcia wiedzy o okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Otóż protokoły z przesłuchania świadków wykazują niezbicie, że członkowie zarządu F. Sp. z o.o. wiedzę o prawomocnym skazaniu B.Ch. w 2008 r. posiadali już w okresie nieodległym od wydania wyroku przez sąd. Kwestionowana decyzja zapadła w 2011 r., o czym również spółka wiedziała otrzymując tą decyzję, a więc możliwość ewentualnego - skutecznego - wnioskowania o wznowienie postępowania warunkowana winna być miesięcznym terminem liczonym od daty wydania decyzji. W chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę zarówno B.Ch. jak też J. Ch., członkowie zarządu spółki w różnych okresach, posiadali wiedzę o prawomocnym skazaniu B. Ch. Dla pełnej oceny niezachowania miesięcznego terminu niezbędne jest odniesienie do dwóch zagadnień, a mianowicie wiedzy o następstwach prawnych wyroku skazującego oraz wiedzy członków zarządu spółki na tle uznania, że ich wiedza rodzi następstwa prawne dla samej spółki. Nie doszukując się szerszych komentarzy za wyjątkowo trafne należy uznać stanowisko wyrażone przez Wojewodę D. w uzasadnieniu decyzji, że ,,podstawą wznowienia postępowania mogą być określone zdarzenia faktyczne lub prawne. Podstawą wznowienia nie jest jednak ocena prawna znaczenia tych zdarzeń dla rozstrzygnięcia". Podobnie logiczny jest wywód organu II instancji wskazujący na wiedzę F. Sp. z o. o. o skazaniu B.Ch., która wynika z faktu, iż prezesem zarządu do grudnia 2012 r. był właśnie B.Ch. Co prawda w samej skardze negowane jest to stanowisko poprzez uznanie, że ,,wiedza osoby fizycznej pełniącej funkcję organu spółki o jakimś fakcie nie ma dla spółki znaczenia". Nie sposób jednak pominąć tezę wywiedzioną z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., (sygn. akt V CSK 301/06, LEX nr 380971), jaką w piśmie procesowym podnosi uczestnik postępowania, że "Jeżeli osoby wchodzące w skład organu osoby prawnej mają wiedzę o jakimś fakcie, pozostają wobec pewnych faktów w złej czy dobrej wierze, to ta wiedza i stan świadomości dotyczy samej osoby prawnej, (...), Istotne znaczenie ma bowiem to, o jaki fakt chodzi i czy ten fakt w ogóle pozostaje w związku z działalnością osoby prawnej". Zatem w świetle przytoczonego orzeczenia przyjąć trzeba, że faktem jest prawomocne skazanie B.Ch. uniemożliwiające mu w myśl art. 18 § 2 k.s.h. bycie członkiem zarządu spółki, a zatem niewątpliwie pozostające w związku z działalnością tej spółki. Rekapitulując zatem ten watek nieuprawnione jest wykazywanie braku wiedzy spółki o danej okoliczności, skoro wiedzę taką posiadają osoby pełniące funkcje organów spółki, a nawet samo postępowanie karne prowadzone było w stosunku do B.Ch., jej prezesa.

Analiza dalszych zarzutów skargi nie wpływa również na jej skuteczność. Twierdzenia skarżącej spółki o konieczności prowadzenia postępowania wznowieniowego z urzędu wykraczają poza ramy zapadłych rozstrzygnięć. Organy administracyjne w badanej sprawie związane były samym wnioskiem strony, zamieszczonymi w nim twierdzeniami i żądaniami. Weryfikując ów wniosek organy, mimo formalnego wszczęcia postępowania, doszły do przekonania, że istnieje przeszkoda umożliwiająca jego prowadzenie. Charakter zapadłych rozstrzygnięć sprowadza się tylko i wyłącznie do stwierdzenia, że zainicjowane wnioskiem postępowanie zostaje umorzone jako bezprzedmiotowe. Organ administracyjny nie wypowiadał się w sprawie ewentualnego wszczęcia postępowania z urzędu, nie objął zatem swoim rozstrzygnięciem tego zagadnienia poruszanego jako przesłanka wadliwości decyzji. Zauważyć należy, że skoro organ zajął stanowisko w sprawie zakreślonej wnioskiem, nie odnosząc się do zagadnień owym postępowaniem nie objętych, nie sposób przesądzając o słuszności czy wadliwości ewentualnego postępowania wszczętego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprzedzać działania organu, który nie zajął w sprawie stanowiska, zaś sama skarga nie dotyczy przecież bezczynności organu.

Sąd w składzie orzekającym nie dostrzegł aby uzasadnione były twierdzenia związane z uchybieniami procesowymi polegającymi na niewyjaśnieniu i nierozpoznaniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz z dowolnym, niespełniającym wymogów art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnieniem decyzji. Po raz kolejny podkreślić trzeba, że wydane rozstrzygnięcia są następstwem ustalenia przez organy administracyjne już w toku postępowania nadzwyczajnego, że nie spełniony został formalny warunek dający możliwość wznowienia postępowania. Z tej też przyczyny organy nie tylko nie mogły, ale wręcz nie miały prawa do kompleksowej oceny żądań zawartych w samym wniosku i podnoszonych w toku postępowania. Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie posiada procesowy charakter, gdyż wynikiem postępowania wyjaśniającego było ustalenie, że na gruncie procedury administracyjnej dalsze jego prowadzenie jest bezprzedmiotowe. Samo uzasadnienie decyzji winno zatem wyjaśniać sprawę i przekonywać do okoliczności jakie organ przyjął stwierdzając konieczność umorzenia postępowania. Co chodzi o taki aspekt zagadnienia, z całą pewnością organy sprostały regułom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Twierdzenia organu znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, uzasadnienie decyzji z kolei odnosi się właściwie do stanu faktycznego i prawnego. Pominięcie zaś zagadnień dotyczących merytorycznych okoliczności sprawy, których organ nie mógł weryfikować przed wydaniem decyzji w trybie art. 151 k.p.a. nie jest w żadnym razie uchybieniem organu. Postępowanie wznowieniowe, jak wskazuje konstrukcja przepisów procedury administracyjnej, jest przecież dwuetapowe i polega na wszczęciu postępowania, względnie odmowie wszczęcia i dopiero wówczas następuje etap związany z merytorycznym orzekaniem. Umorzenie już wszczętego postępowania dotyczącego wznowienia postępowania faktycznie można zrównać co do następstw prawnych z odmową jego wszczęcia, gdyż w istocie nie dochodzi do merytorycznej oceny funkcjonującego w obrocie prawnym ostatecznego aktu administracyjnego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o bezzasadności zarzutów skargi odnoszących się do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, zaś zapadłe rozstrzygnięcia należy uznać za zgodne z prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.