Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 349/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Otwartą kwestią pozostaje ocena czy w warunkach sprawy grill ogrodowy jest w ogóle obiektem małej architektury.

TEZY

Otwartą kwestią pozostaje ocena czy w warunkach sprawy grill ogrodowy jest w ogóle obiektem małej architektury.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Beaty i Mieczysława małżonków J. na decyzję W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 23 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 17 listopada 1999 r., z powołaniem się na przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ - nakazano Beacie i Mieczysławowi J. dokonanie rozbiórki grilla zlokalizowanego na działce nr 12/1, nr geodezyjny 104 w P. W uzasadnieniu decyzji powołano się na przeprowadzoną wizję w terenie w czasie której stwierdzono, że na części ww. działki, podzielonej umownie do korzystania przez mieszkańców czterorodzinnego budynku mieszkalnego, przebudowano grill ogrodowy /na fundamencie/, w miesiącu maju 1999 r., bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.

Decyzją W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 23 grudnia 1999 r. po rozpatrzeniu odwołania Beaty i Mieczysława małżonków J., utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, że grill ogrodowy należy zaliczyć do obiektów małej architektury zaś z uwagi na to, że nie dokonano zgłoszenia jego zamierzonej budowy, uzasadnione było wydanie nakazu rozbiórki, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący Beata i Mieczysław małżonkowie J. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili, iż zakupili grunt wraz z istniejącym tam od lat grillem, do którego w 1999 r dobudowali komin. Poza tym grill nie jest obiektem budowlanym. Wszystkie te względy, w ocenie skarżących wskazują, iż nakaz rozbiórki wydany został z naruszeniem prawa co uzasadnia zgłoszone żądanie uchylenia zaskarżonych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona przy czym sąd, nie będąc związany granicami skargi, stosownie do przepisu art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, z urzędu wziął pod uwagę, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Doszło zatem do naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 Kpa.

Przede wszystkim należy wskazać, że organy obydwu instancji nie wyjaśniły kiedy został wybudowany przedmiotowy grill ogrodowy. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji znalazło się następujące stwierdzenie: "grill w obecnym kształcie został przebudowany w miesiącu maju 1999 r. Wcześniej tzn. od 1994 w tym miejscu istniał grill również murowany, jedynie bez komina". W decyzji organu II instancji kwestia daty wybudowania grilla została w ogóle pominięta, przy czym okoliczność ta, co oczywiste, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli bowiem obiekt budowlany wybudowany został przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życia Prawa budowlanego z 1994 roku, wówczas w sprawie miałyby zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku.

Twierdzenia skarżących, iż nabyli w 1989 roku własność lokalu i prawo do gruntu wraz z istniejącym tam grillem znajdują oparcie w odpisie aktu notarialnego (...).

Jeżeli by natomiast przyjąć, jak to pośrednio wynika z ustaleń organu I instancji /jednakże odbiegających od precyzji, gdyż mowa tam m.in. o istnieniu "również" murowanych obiektów/, że grill wybudowany został w 1994 r zaś w 1999 roku dobudowano komin, to niezrozumiałe jest wydanie nakazu rozbiórki całego obiektu w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku. Na tą istotną kwestię nie zwrócił uwagi organ II instancji. Już tylko z tego względu zaskarżona decyzji oraz poprzedzająca ją decyzja organu Instancji podlegają uchyleniu, gdyż w świetle poczynionych ustaleń, sąd nie ma możliwości oceny legalności /zgodności z prawem/ podjętego rozstrzygnięcia.

Niezależnie od tego /a także odrywając się od podstawowej kwestii czy w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 względnie 1994 roku/ - otwartą kwestią pozostaje ocena czy w warunkach sprawy grill ogrodowy jest w ogóle obiektem małej architektury.

W treści protokołu oględzin (...) znajduje się następujące stwierdzenie: "Wew. altany wylana płyta betonowa oraz grill murowany /o wym. 2,5 x 1,5 m/ z kamienia polnego oraz cegły klinkierowej na fundamencie stałym. Altana ogrodowa została postawiona latem 1994 r /według oświadczenia właściciela". Z dalszych oświadczeń stron, złożonych również do protokołu oględzin (...) wynika, że altana istniała uprzednio od 1994 roku lecz bez komina, który dobudowany został w maju 1999 roku.

Gdyby tak było w istocie oraz gdyby takie ustalenie zostało poczynione w toku ponownego rozpoznania sprawy /dotychczas brak tych ustaleń/, rzeczą organów będzie zajęcie jednoznacznego stanowiska czy w ogóle można mówić o wybudowaniu obiektu małej architektury. Wszakże z przytoczonego stwierdzenia z protokołu oględzin wynikałoby, iż przedmiotowy grill znajduje się wewnątrz altany. Jeśli tak to trudno byłoby mówić o istnieniu obiektu małej architektury w innym obiekcie. W każdym bądź razie kwestie te wymagają jednoznacznego wyjaśnienia i zajęcia stanowiska przede wszystkim przez organ I instancji gdyż nie sposób wykluczyć /w przypadku gdyby grill zbudowany został wewnątrz innego obiektu budowlanego/, iż postępowanie może się okazać bezprzedmiotowe. Przykładowo trudno byłoby mówić o wybudowaniu obiektu małej architektury w innym już istniejącym obiekcie budowlanym /np. altanie/. Wobec braku bliższych ustaleń w omawianym zakresie trudno o bardziej szczegółowe wskazania/.

W tym stanie rzeczy skoro postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia /co do daty wybudowania obiektu oraz czy samowola dotyczy całości lub części obiektu/, poczynienia dodatkowych ustaleń co do charakteru przedmiotowego obiektu, a w tym czy stanowi obiekt budowlany, należało na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji.