Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 330/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1-2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4-6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej określany jako "organ II instancji") decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma H. U. T. R. M. (dalej określany jako "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł, utrzymał w całości zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w postępowaniu, w toku którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

W dniu [...] lipca 2012 r. we W. na Al.[...], droga krajowa nr 1 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] nr rej.[...]. Pojazdem kierował Pan D. O., który wykonywał przewóz drogowy dwóch sztuk bloków granitowych w imieniu przewoźnika M. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma H. U. T. R. M.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W wyniku ważenia przeprowadzonego w czasie kontroli stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 27,4 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy – przekroczenie o 3,4 t;

- łączna masa pojazdu 41,45 t – przekroczenie dmc o 1,45 t;

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormartywnym.

Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach na których dopuszczalny jest ruch pojazdów

o naciskach osi do 11,5 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W rezultacie dokonanych wyliczeń organ tj. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w powyżej wskazanej decyzji określił wysokość kary pieniężnej za powyższe naruszenia na kwotę [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa oraz przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy prawo o ruchu drogowym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącego uzyskane podczas kontroli wyniki ważenia nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, bowiem przenośne wagi do pomiarów statycznych nie są przystosowane do ustalenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. Powyższe w ocenie skarżącego potwierdzają świadectwa homologacji dopuszczające wagi typu SAW 10C na rynek europejski oraz " Informacja

o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy" NIK,

w której przytoczono wyjaśnienia Głównego Urzędu Miar. Przewoźnik podniósł także, że z instrukcji producenta wag typu SAW oraz z ww. raportu NIK wynika, że do ważenia wszystkich ciężarówek z maksymalnie 4 osiami, podczas jednej procedury ważenia powinny zostać użyte 4 pary wag.

Organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że w myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak stanowi art. 40c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia

i pobrania kary pieniężnej (...). Jego zdaniem, stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219. poz. 1860 i poz. 1861 ze zm.). Droga krajowa nr 1 została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 11,5 t. Podniósł, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] lutego 2012 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności do [...] sierpnia 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono stosowny protokół kontroli.

Organ II instancji wskazał, że procedura pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi jest zgodna z instrukcją obsługi wag. Z dokumentów w postaci świadectw legalizacji ponowionej dla wag nieautomatycznych typu SAW 10C wynika, że wartość obciążenia maksymalnego wagi wynosi 10 t. Inspektorzy realizując procedurę korzystania z ww. wag, korzystają z dwóch wag podkładanych pod każde koło kontrolowanego pojazdu,

a wynik nacisku z dwóch wag podstawionych pod jedną oś pojazdu jest sumowany.

W konsekwencji, jego zdaniem brak jest podstaw do uznania, iż ww. wagi nie powinny być wykorzystywane do niniejszej kontroli, gdyż nacisk na poszczególnych kół kontrolowanego pojazdu był niższy niż 10 t. Jego zdaniem to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd.

Wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał wyliczeń wysokości nałożonej kary pieniężnej mając na uwadze zastosowanie wysokości sankcji kar pieniężnych przypisanych do poszczególnych naruszeń zawartych w treści załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Z tych powodów orzekł jak w decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów. Zarzucił naruszenie: art. 40c w zw. z art. 13g ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U.

z 2007 r. nr 19 poz. 115 ze zm., dalej jako "ustawa o drogach") poprzez ich zastosowanie polegające na uznaniu, iż zachodzą przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w związku z ruchem pojazdu po drogach publicznych

z przekroczeniem przez pojazd skarżącego dopuszczalnej masy całkowitej mimo, iż Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego nie legitymował się wynikami pomiaru mogącymi stanowić dowód w sprawie; art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. 2000, Nr 98, poz. 171 z późn zm.) poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie,

w skutek czego bezzasadnie przyjęto, iż doszło do przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu nienormatywnego objętego przedmiotem niniejszego postępowania, w skutek czego nałożono na skarżącego karę administracją w kwocie [...] zł; art. 5 ust. 2 pkt 2) ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 222, poz.1321) poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie polegające na uznaniu, iż WITD dowiódł, iż rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego objętego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przekroczyła dopuszczalną wielkość i w związku

z tym nie zachodzą przewidziane w tym przepisie przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdu nienormatywnego, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego mimo, iż zachodziły przesłanki obligujące WITD do umorzenia postępowania wobec skarżącego.

Ponadto skarżący wskazał, że wagi przenośne nieautomatyczne do pomiarów statycznych typu SAW 10C, jak to wynika ze świadectwa ich homologacji są przeznaczone wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, nie posiadają zatem homologacji do pomiaru masy całkowitej pojazdu oraz nacisków osi wielokrotnych. Skarżący wyeksponował, że dopiero z decyzji organu I instancji dowiedział się, że podczas kontroli użyto wag typu SAW 10 A/C, czego nie potwierdza protokół kontroli z dnia [...]07.2012 r. Stwierdza, że jedynie w załączniku do protokołu jest mowa o wagach stacjonarnych typu SAW 10. W oparciu o powyższe zarzuca, że organ nie wskazał jednoznacznie, jakiego typu wag użyto do kontroli jego pojazdu. Taki sposób prowadzenia postępowania godzi w zasadę ustalania prawdy obiektywnej

i wskazuje na usilne dążenie do nałożenia kary pieniężnej.

Ponadto skarżący wskazuje, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy przytoczona przez organ instrukcja wag typu SAW 10 A/C dopuszcza ustalanie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu 5-osiowego przy użyciu dwóch lub więcej wag.

W jego ocenie takie pomiary powinny odbywać się tylko i wyłącznie na wadze stacjonarnej, całościowej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego

i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej także: "p.p.s.a.").

Oceniane, z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli decyzje

w rozpoznawanej sprawie, należy uznać za zgodne z prawem.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie

o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Na wstępie wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że na skarżącym jako przewoźniku ciążą obowiązki, których niezachowanie powoduje odpowiedzialność administracyjną na podstawie art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 19 z 2007 r. poz. 115 ze zm., dalej określana jako "udp") i w zależności od wyników ważenia pojazdu i stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych norm nacisku na osiach

i dopuszczalnej masy pojazdu ustalana jest wysokość kary pieniężnej określona stosownie w załączniku nr 2 do udp.

W myśl art. 13g ust. 1 udp za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Powyższą karę, w myśl art. 13g ust. 1b pkt 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Zgodnie z art. 40c w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej. Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 udp wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 138, poz. 932

i poz. 933 ze zm.). Droga, na której nastąpiło zatrzymanie pojazdu skarżącego do kontroli na podstawie ww. rozporządzenia została zaliczona do kategorii dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 ton. Poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego.

Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne

w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężne.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji, strona zarzucała, że proces ważenia zespołu pojazdów odbył się niezgodnie z możliwościami tych wag wskazanych

w protokole kontroli. Z powyższego wynika, że skarżący kwestionował wiarygodność dowodów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych przyjętych przez organ. Zdaniem Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu.

Skarżący zarzuca w skardze do tutejszego Sądu, że użyte do pomiarów w trakcie kontroli typu SAW 10 nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. W tym zakresie odwołał się do pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Wyjaśnienia organu odwoławczego udzielone w odpowiedzi na przedmiotową skargę są zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów DMC oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Ze świadectwa homologacji dołączonego do instrukcji wag typu SAW 10C użytych do kontroli pojazdu skarżącego wynika, że są one zgodne z wymogami dyrektywy WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. nr 4 poz. 23). Zatem wagami tego typu organ mógł się posłużyć do ustalania dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi kontrolowanego pojazdu wieloosiowego. Należy za organem wskazać, że pkt 2.5 instrukcji obsługi wag użytych do kontroli dopuszcza sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Ponadto organ dołączył i znajdują się w aktach sprawy potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji ponownej wag użytych w sprawie, z których wynika, iż są one wagami III klasy dokładności.

Najistotniejszym argumentem i okolicznością, która przekonała Sąd do wiarygodności uzyskanych wyników ważenia, było stwierdzenie, że wyniki uzyskane

w ważeniu są zbieżne do okazanej podczas kontroli dokumentacji. Jak bowiem wynika z dokumentacji okazanej przez kierowcę podczas kontroli, kontrolowanym pojazdem przewożono dwa bloki granitowe o łącznej masie [...] kg (zgodnie z okazanym

w trakcie kontroli dokumentem z dnia [...].07.2012 r., którego kopia znajduje się w aktach sprawy). Ładunek ten został umieszczony na kontrolowanym pojeździe członowym, którego dopuszczalna masa całkowita, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wynosi 40.000 kg. Natomiast suma mas własnych ciągnika samochodowego marki [...] oraz naczepy marki [...] wynosi 13.700 kg, zgodnie z wpisami w ich dowodach rejestracyjnych. Zatem już deklarowana ilość towaru, która została załadowana na kontrolowany pojazd członowy dawała podstawę do przyjęcia, że dojdzie do przekroczenia jego dopuszczalnej masy całkowitej, która wynosi 40.000 kg (bo [...]+[...]=[...]kg ). A podczas kontroli, przy użyciu zastosowanych wag typu SAW 10C wynik ważenia uzyskany przez inspektorów ITD wynosił [...]kg.

Reasumując, jak wskazał organ, już na podstawie dokumentów własnych pojazdu członowego i dokumentów przewozowych, skarżący powinien zdawać sobie sprawę, że przewożony ładunek spowoduje przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu i powinien rozważyć możliwość przewozu ww. bloków po jednej sztuce. Nie dochowując staranności podczas organizacji przedmiotowego przewozu, skarżący powinien liczyć się z konsekwencjami prawnymi tego rodzaju postępowania.

Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, bez zastosowania współczynnika korygującego wynikającego z zarządzenia nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W ustalonych w niniejszej sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych, pomiar uzyskany w rezultacie przeprowadzonej kontroli może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

W kontekście powyższych stwierdzeń powoływanie się w skardze na argumenty wynikające z przywoływanego raportu Najwyższej Izby Kontroli, czy pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar – nie może wywołać zamierzonego skutku zakwestionowania zgodności z prawem kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji organów ITD.

Sąd nie dopatrzył się także zarzuconych uchybień proceduralnych, w toku postępowania skarżący był właściwie informowany o okolicznościach faktycznych

i prawnych, miał zapewniony udział w każdej instancji w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów, zgłoszenia żądań. Kontrolowane decyzje spełniają wymogi określone art. 107 kpa.

Mając powyższe na względzie, skarga jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.