Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 231/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 ust. 2a
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 w zw. z art. 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015r na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 574/13 w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 23 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 574/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (pkt 1) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 2).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.) i art. 10 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 7 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, ze zm.), odmówił B.G. wydania prawa jazdy kategorii A i wydał prawo jazdy kategorii B.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 31 stycznia 2013 r. do Urzędu Miasta [...] wpłynęła z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...] dokumentacja zawierająca:

- wnioski B.G. z dnia 30 października 2012 r. i z dnia 4 grudnia 2012 r. o wydanie prawa jazdy wraz z pozytywnym wynikiem egzaminu na kategorie A i B,

- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nr [...] (egzamin na kat. A strona zdała dnia [...] listopada 2012 r., egzamin na kat. B strona zdała [...] stycznia 2013 r.),

- zaświadczenia o ukończeniu kursu na prawo jazdy kategorii A nr [...] i B nr [...].

Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się również pismo strony z dnia 19 listopada 2012 r., kierowane do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...], z prośbą o nieprzesyłanie akt dotyczących kategorii A do Urzędu w związku z ubieganiem się o kategorię B.

Organ wyjaśnił, że w sprawach związanych z wydawaniem prawa jazdy od dnia 19 stycznia 2013 r. obowiązuje nowy stan prawny, określony przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151), która wprowadziła odmienną od poprzedniej (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – t.j.: Dz. U. z 2012 poz. 1137 ze zm.) regulację prawną odnośnie wydawania prawa jazdy kategorii A.

Z art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a cyt. ustawy o kierujących pojazdami wynika, że wymagany minimalny wiek do kierowania pojazdami kategorii A wynosi 24 lata. Osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy musi spełnić przesłanki określone w art. 11 tej ustawy, w tym osiągnąć minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii.

W ocenie organu, B.G. prawo jazdy kategorii A nie może zostać wydane, gdyż nie osiągnął minimalnego wieku wymaganego do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii. Ze złożonego wniosku oraz przedłożonej dokumentacji wynika, że urodził się w dniu [...] listopada 1994 r., w dniu orzekania ma ukończone 18 lat, a zgodnie z powołaną ustawą, minimalny wiek do ubiegania się o kategorię A wynosi 24 lata. W przedmiotowej sprawie istotna jest okoliczność, że wniosek wyżej wymienionego o wydanie prawa jazdy kategorii A jest rozpatrywany po dniu 19 stycznia 2013 r., tj. po dniu, w którym weszła w życie ustawa o kierujących pojazdami, w sytuacji gdy egzamin na kategorię A został przez niego złożony w dniu [...] listopada 2012 r.

Zawarte w ustawie o kierujących pojazdami przepisy przejściowe art. 134 nie przewidują możliwości wydania przez organ prawa jazdy kategorii A w przypadku, gdy szkolenie i egzamin zostały przeprowadzone pod rządem przepisów dotychczasowych, a wniosek został złożony po dniu 19 stycznia 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania B.G., decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 1, art. 8 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art.138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że skoro odwołujący nie spełnia określonego w art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o kierujących pojazdami wymogu ustawowego, nie ma wymaganego minimum wieku, który dla kategorii A dla osób nieposiadających przez okres co najmniej 2 lat kat. A2 wynosi 24 lata, to organ pierwszej instancji zasadnie uznał, iż prawo jazdy kategorii A nie mogło zostać mu wydane. Zastosowanie przez organ w niniejszej sprawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania było prawidłowe. Jednocześnie podkreśliło, że okres od uchwalenia ustawy o kierujących pojazdami (styczeń 2011 r.) do dnia wejścia jej w życie (styczeń 2013 r.) był na tyle długi, że pozwalał na odpowiednio wcześniejsze ubieganie się o wydanie stosownych uprawnień w sytuacji, gdy dotychczasowe przepisy były korzystniejsze.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniósł o jej uchylenie. Skarżący podał, że w dniu [...] listopada 2012 r., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, złożył egzamin na prawo jazdy kategorii A. Z uwagi na to, że rozpoczął kurs na prawo jazdy kategorii B, zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego [...] o przekazanie dokumentacji do Wydziału Komunikacji po zdaniu egzaminu na prawo jazdy kat. B. Dokumentacja ta została przekazana do Urzędu Miasta [...], po zdaniu obu egzaminów, w dniu [...] stycznia 2013 r.

W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja narusza wynikające z art. 2 Konstytucji RP zasady: państwa prawa, niedziałania prawa wstecz oraz zaufania obywateli do państwa i prawa oraz określoną w art. 8 K.p.a. zasadę zaufania do organów administracji publicznej. Odmowa wydania samego dokumentu, będącego jedynie poświadczeniem umiejętności które posiada, zweryfikowane pozytywnie zdanymi egzaminami, jest krzywdząca i przeczy zasadzie zaufania obywateli do państwa i prawa. Zdaniem skarżącego, odmowa wydania dokumentu jest pogwałceniem zasady demokratycznego państwa prawa sformułowanej w art. 2 Konstytucji RP i wywodzącej się z niej zasady lex retro non agit. Konstytucyjna zasada ochrony zaufania do państwa i prawa stanowi, że w demokratycznym państwie prawnym stanowienie i stosowanie prawa nie może być swoistą pułapką dla obywatela i obywatel powinien mieć możliwość układania swoich spraw w zaufaniu, że nie naraża się na negatywne skutki prawne swoich decyzji, niemożliwych do przewidzenia w chwili ich podejmowania (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 1996 r., sygn. akt. K 25/95, OTK z 1996 r., Nr 6. poz. 52). Skarżący wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt P 66/07 podał, że ustawodawca ma dużą swobodę wyboru sposobu rozwiązania kwestii intertemporalnych, jednak przy zachowaniu reguł wynikających z zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy – ogólniej rzecz biorąc – zasady państwa prawnego. Stwierdził, że istotę zasady niedziałania prawa wstecz można sprowadzić do twierdzenia, że prawo powinno co do zasady działać "na przyszłość", wobec tego nie należy stanowić norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń zaszłych i zakończonych przed wejściem w życie. Innymi słowy, następstwa prawne zdarzeń, mających miejsce pod rządami dawnych norm, należy oceniać według tych norm, nawet jeżeli w chwili dokonania tej oceny obowiązują już nowe przepisy. Ponadto judykatura i doktryna w przypadku nieuregulowania przepisami intertemporalnymi sytuacji osób, które są objęte normami zawartymi w dwóch ustawach, wcześniejszej i późniejszej regulujących tę samą materię, w większości wskazuje na słuszność stosowania przepisów względniejszych dla zainteresowanego. Pogląd ten jest oparty na wierności zasadzie zaufania obywateli do państwa i prawa.

W niniejszej sprawie, przepis względniejszy sformułowany w art. 90 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wiek wymagany do uzyskania dokumentu prawa jazdy kategorii A określał na 18 lat. W ocenie skarżącego, nie powinien on ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z braku współpracy pomiędzy Wojewódzkim Ośrodkiem Ruchu Drogowego [...] a Urzędem Miasta [...]. Gdyby WORD [...] nie zapewniał go, że skoro egzamin został złożony pod rządami starych przepisów to data przekazania wniosku nie ma w sprawie znaczenia, nie spotkałby się on z odmową wydania prawa jazdy kategorii A. Wskazał, że nawet Rzecznik Praw Obywatelskich w oficjalnym oświadczeniu z dnia 21 marca 2013 r. nr RPO-715580-V/12/GM wyraził wątpliwość, czy w/w uregulowanie jest zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazywane przez skarżącego. W uzasadnieniu wyroku podał, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy osoba, która zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, nabyła uprawnienia do kierowania motocyklem mimo nieosiągnięcia wymaganego minimalnego wieku do kierowania, który wynosi 24 lata – dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A – jeżeli nie posiadała co najmniej przez 2 lata prawa jazdy kategorii A2, natomiast osiągnęła wiek 18 lat zgodnie z art. 90 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stosownie do treści art. 4 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy.

W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący spełnił przesłankę wymienioną w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten stanowi, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że spełnienie tej przesłanki powinno zostać ustalone w oparciu o całość przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Przy ustaleniu przesłanki osiągnięcia minimalnego wieku wymaganego do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii w przypadku osoby, która złożyła egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami i nabyła wówczas uprawnienia do kierowania motocyklem, niezbędne jest zwrócenie uwagi na regulację wynikającą z art. 50 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do treści tego przepisu, osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem może przystąpić do egzaminu państwowego nie wcześniej niż miesiąc przed osiągnięciem minimalnego wieku, o którym mowa w art. 8 i 9, wymaganego od kierującego pojazdem objętym tym uprawnieniem. Ustawodawca dopuszczenie do egzaminu państwowego osoby ubiegającej się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdem uzależnił od osiągnięcia minimalnego wieku. Osoba starająca się o prawo jazdy najwcześniej na miesiąc przed osiągnięciem minimalnego wieku może przystąpić do egzaminu państwowego. Oznacza to, że osoba, która została dopuszczona do egzaminu państwowego i go zdała, spełnia przesłankę minimalnego wieku. Potwierdza, to brzmienie art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że nie może być egzaminowana osoba niespełniająca wymagań, o których mowa w ust. 1, a więc osoba, która nie spełnia kryterium minimalnego wieku.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, dopuszczenie osoby ubiegającej się o prawo jazdy do egzaminu państwowego oznacza spełnienie ustawowej przesłanki minimalnego wieku, o której stanowi art. 11. Zauważyć należy, iż ustawodawca, wprowadzając w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przesłankę minimalnego wieku, nie określił, że chodzi dokładnie o wymagany minimalny wiek do kierowania określony w art. 8 tej ustawy, tym samym dopuścił określenie minimalnego wieku w oparciu o przepisy ustawy. Przepis art. 8 ustawy określa wymagany minimalny wiek do kierowania, natomiast art. 11 ust. 1 pkt 1 nakazuje sprawdzić, czy osoba osiągnęła minimalny wiek. Ocena przesłanki osiągnięcia minimalnego wieku do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii musi być zatem powiązana z przepisami ustawy, które stanowią o nabyciu uprawnienia. Za takim rozumieniem wymogu wynikającego z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przemawia jej art. 134. Przepis ten, zawarty w Rozdziale 20 w/w ustawy, zatytułowanym "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe", stanowi, że:

1. Szkolenie osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy prowadzone w dniu wejścia w życie ustawy w formie kursu lub zajęć szkolnych jest kontynuowane na podstawie dotychczasowych przepisów.

2. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zachowuje ważność w zakresie, w jakim zostało wydane.

2a. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym uznaje się za zaświadczenie spełniające wymagania o których mowa w niniejszej ustawie, także w zakresie prawa jazdy kategorii A2.

3. Egzamin państwowy złożony z wynikiem pozytywnym przed dniem wejścia w życie ustawy uznaje się za spełniający wymagania określone w ustawie.

3a. Wynik pozytywny z części teoretycznej egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii A, uzyskany przed dniem wejścia w życie ustawy, przez osobę która nie spełnia warunku o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a, uznaje się za ważny, na zasadach określonych w art. 52 ust. 1, w przypadku kiedy osoba ta przystępuje do części praktycznej egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii A2.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż zamiarem ustawodawcy nie było pozbawienie uprawnień osób, które uzyskały je na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów. Szczególną uwagę należy zwrócić na art. 134 ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami, który świadomie został wprowadzony przez ustawodawcę poprzez dodanie przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 4 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 82) zmieniającej ustawę o kierujących pojazdami z dniem 18 stycznia 2013 r., a więc tuż przed wejściem w życie ustawy w obecnym brzmieniu. Skoro egzamin państwowy złożony z wynikiem pozytywnym przed dniem wejścia w życie ustawy według przepisu przejściowego zawartego w art. 134 ust. 2a uznaje się za spełniający wymagania określone w ustawie, to tym bardziej uznać należy, iż osoba, która została dopuszczona do tego egzaminu i go zdała, osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii. W takim przypadku do wymagań ustawowych należy zaliczyć to, że osoba bez uzyskania wymaganego wieku w świetle art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o kierowaniu pojazdami, po pierwsze, nie mogłaby przystąpić do egzaminu państwowego, po drugie, nie mogłaby być egzaminowana.

Wobec powyższego uzasadniona jest teza, że egzamin państwowy złożony z wynikiem pozytywnym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oznacza, że osoba, która została dopuszczona do tego egzaminu i go zdała, osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący ukończył wiek 18 lat, który w myśl art. 90 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia go do otrzymania prawa jazdy kategorii A.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], reprezentowane przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciło naruszenie:

- prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 134 ust. 2a w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), w zakresie w jakim "Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym uznaje się za zaświadczenie spełniające wymagania o których mowa w niniejszej ustawie także w zakresie prawa jazdy kategorii A2", bowiem zdaniem Sądu pierwszej instancji uzyskanie w/w zaświadczenia pozwala na uzyskanie prawa jazdy kategorii A zgodnie przepisami ustawy w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A ukończyła 18 lat, a nie ukończyła 24 roku życia;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a., poprzez wskazanie wiążącej oceny prawnej, że wskutek orzeczenia Sądu pierwszej instancji skarżącemu zostanie przyznane uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii A podczas, gdy przepis art. 134 ust. 2a cyt. ustawy literalnie stanowi o możliwości przyznania prawa jazdy kategorii A2.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w części obejmującej wpis od skargi kasacyjnej, a w pozostałym zakresie nieobciążanie strony przeciwnej kosztami postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podało, że dokonanie przez Sąd pierwszej instancji rozszerzającej wykładni przepisu art. 134 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, w której przyjęto, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym rozciąga się na wszystkie przesłanki materialne uprawniające do uzyskania kategorii A2, w tym spełnia wymogi uzyskania odpowiedniego wieku przez osobę ubiegającą się do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, jest niedopuszczalne.

Kolegium zauważyło, iż zarówno w świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i obowiązującej ustawy o kierujących pojazdami, warunkiem uzyskania uprawnień jest odbycie wymaganego dla danej kategorii uprawnień szkolenia. Zgodnie z art. 90 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek; 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane; 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie. Podobne uregulowanie zawiera przepis art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z następujących warunków: 1) posiada umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz odpowiedni dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem; 2) odbywa w ramach szkolenia naukę jazdy; 3) zdaje egzamin państwowy.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, zarówno w poprzednim, jak i aktualnym, stanie prawnym rozróżnia się wymagania dotyczące odbycia szkolenia, jak i stosownego wieku, które powinny zostać spełnione łącznie, dla uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii. Wobec powyższego niedopuszczalna jest wykładnia przepisu art. 134 ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami dokonana przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku w zakresie, w jakim wydane zaświadczenie o ukończeniu szkolenia rozciąga się na wszystkie przesłanki uzyskania uprawnień. Powyższy przepis dotyczy wyłącznie przesłanki "ukończenia szkolenia" i nie rozciąga się na inne wymagania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane skargą kasacyjną nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Podkreślić również należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej, nie jest, nie tylko zobowiązany, ale wręcz nie jest uprawniony, do precyzowania i uzupełniania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej, bądź też do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ocenę stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów, w kontekście przepisu 183 § 1 p.p.s.a. w związku art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz sposobu, w jaki zarzuty te zostały postawione i uzasadnione przez autora skargi kasacyjnej, poprzedzić należy następującym, koniecznym, wyjaśnieniem.

Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada/nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi również wykazać, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa materialnego ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany (por. np. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. II OSK 1554/2009). Dopełnienie wskazanych wymogów jest konieczne, albowiem wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Z kolei, odnośnie zarzutów stawianych na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej, nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z art. 176 p.p.s.a., jest zatem nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 134 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby art. 134 ust. 2a cyt. ustawy stanowił przedmiot wykładni Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w rezultacie którego to procesu interpretacyjnego, Sąd ten przyjąłby określone jego rozumienie, któremu strona skarżąca kasacyjnie mogłaby zarzucić wadliwość i jednocześnie przeciwstawić odmienną jego wykładnię, jej zdaniem prawidłową. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadzał żadnych zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 134 ust. 2a powołanej ustawy, ograniczył się bowiem tylko i wyłącznie do przywołania treści całego art. 134 omawianej ustawy, w tym ust. 2a. Przepis ten stanowi, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii A uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym uznaje się za zaświadczenie spełniające wymagania o których mowa w niniejszej ustawie, także w zakresie prawa jazdy kategorii A2. Jednocześnie stwierdzić należy, iż fakt powołania tego przepisu na str. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie ma w sprawie jakiegokolwiek znaczenia, gdyż przedstawiona przez Sąd argumentacja, oceniająca spełnienie przez B.G. wymagania określonego w art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, dotyczyła kwestii złożenia egzaminu państwowego z wynikiem pozytywnym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r., a więc art. 134 ust. 3 ustawy. W takim przypadku zarzut naruszenia art. 134 ust. 2a w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, przez jego błędną wykładnię, nie mógł być uznany za trafny i skuteczny. Stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 134 ust. 2a omawianej ustawy oraz jego uzasadnienie w istocie stanowią polemikę z nieistniejącym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Wskazywanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] – czy to bezpośrednio w zarzucie, czy to w jego uzasadnieniu – kwestii odnoszących się do wykładni tego przepisu i jej rezultatu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w ogóle nie podnosił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać merytorycznej oceny tak postawionego i skonstruowanego zarzutu naruszenia przywołanego przepisu.

W konsekwencji zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., nawiązujący do dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 134 ust. 2a ustawy o kierujących pojazdami.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.