Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 410/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt. 23, art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 1 i 2 pkt. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Teza: Ustawodawca w art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z poźn. zm.) przyjął bardzo szerokie rozumienie pojęcia reklamy na potrzeby tejże ustawy. Reklamą w rozumieniu tego przepisu jest każdy nośnik informacji wizualnej - nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę - jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki, a mianowicie:

a) występuje w jakiejkolwiek materialnej formie, np. tablicy, billboardu, znaku etc.,

b) wraz z elementami konstrukcyjnymi oraz zamocowaniami i

c) został umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi.

Reklamą są zatem wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami drogowymi lub znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej ustawionymi przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej prze podmiot działalności, czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, promocję towarów lub usług, zwiększenie zbytu, czy rozszerzenie klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną i logo podmiotu.

TEZY

Ustawodawca w art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z poźn. zm.) przyjął bardzo szerokie rozumienie pojęcia reklamy na potrzeby tejże ustawy. Reklamą w rozumieniu tego przepisu jest każdy nośnik informacji wizualnej - nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę - jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki, a mianowicie:

a) występuje w jakiejkolwiek materialnej formie, np. tablicy, billboardu, znaku etc.,

b) wraz z elementami konstrukcyjnymi oraz zamocowaniami i

c) został umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi.

Reklamą są zatem wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami drogowymi lub znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej ustawionymi przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej prze podmiot działalności, czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, promocję towarów lub usług, zwiększenie zbytu, czy rozszerzenie klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną i logo podmiotu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P.-U.-H. D. Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 433/10 w sprawie ze skargi P. P.-U.-H. D.Spółki z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 433/10, oddalił skargę P. P. –U. – H. D. sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w K. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], na wniosek P. P. – U. –H. "D." Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca) wyraził zgodę na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w K. o łącznej powierzchni 12 m², w terminie od dnia 20 maja 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. (na słupach informacji lokalnej) w celu ustawienia reklamy o treści "Sanatorium Uzdrowiskowe B.". Zezwolenie obejmowało obręb skrzyżowań: ul. Fredry – ul. IV Dywizji Wojska Polskiego, ul. Fredry – ul. Kasprowicza, ul. Kasprowicza – ul. Krakusa i Wandy, ul. Kasprowicza - ul. Grottgera, ul. Zdrojowej – ul. Słowackiego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, winno nastąpić nie później niż do dnia 1 stycznia 2009 r. oraz poinformował o konsekwencjach przekroczenia terminu zajęcia pasa w postaci kary pieniężnej. W dniu 14 stycznia 2009 r. pracownik Zarządu Dróg Powiatowych w K. dokonał sprawdzenia stanu pasa drogowego, stwierdził jego zajęcie, co udokumentował notatką służbową. Sprawdzenia pasa drogowego dokonano również w dniach następnych, aż do dnia 28 stycznia 2009 r. Organ powiadomił – Dyrektora Sanatorium Uzdrowiskowego "B." w K. o fakcie bezprawnego zajęcia pasa drogowego i wyznaczył oględziny w miejscu umieszczenia jednej z reklam na dzień 29 stycznia 2009 r. Przedstawiciel Sanatorium uczestniczył w oględzinach, na tę okoliczność sporządzono protokół, z którego wynikało, że nastąpiło przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego. Przedstawiciel Sanatorium przyznał, że przekroczony został termin przewidziany na zajęcie pasa drogowego.

W dniu 2 lutego 2009 r. pracownik zarządcy drogi stwierdził usunięcie przedmiotowych tablic reklamowych z pasa drogowego dróg powiatowych. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w K. decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] naliczył Sanatorium Uzdrowiskowemu "B." w K. karę pieniężna zgodnie z art. 40 ust. 12, 14 b ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej: ustawa o drogach publicznych lub u.d.p.) w wysokości: 18.360,00 zł.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Wskazała, że decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu, albowiem kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych została nałożona na Sanatorium Uzdrowiskowe "B." w K., które było prowadzone przez Spółkę D. jako jedno z przedsiębiorstw. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że tabliczki umieszczone przy wymienionych ulicach nie są reklamami, a znakami drogowymi, niezbędnymi dla potrzeb informacji lokalnej. Zarzucono, że postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób właściwy. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], po rozpatrzenia odwołania Spółki D. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja została wydana w stosunku do podmiotu, który nie był faktycznie stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia.

Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w K. po ponownym rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...], wymierzył P. P. – U. – H. "D." Spółka z o. o. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia w wysokości 18.360,00 zł. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca otrzymała zezwolenie nr [...] od zarządcy dróg powiatowych w K. na zajęcie pasa drogowego dróg wyżej opisanych o łącznej powierzchni tablic 12 m², w okresie od dnia 20 maja - dnia 31 grudnia 2008 r. w celu ustawienia reklamy o treści: " Sanatorium B....". Organ uznał, iż Skarżąca wiedziała o konieczności posiadania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz o tym, że termin usytuowania reklam upływał z dniem 31 grudnia 2008 r.

Organ wskazał, że tabliczki nie były znakami drogowymi, ponieważ nie spełniały wymogów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 z późn. zm., dalej: rozporządzenie z 3.07.2003 r.). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, tablice umieszczone przez Skarżącą nie były drogowskazami kierunkowymi. Organ wyjaśnił, że drogowskazy typu od E-2a do E-5 występujące w wielu odmianach, stosuje się je w celu wskazania kierującym pojazdami kierunku dojazdu do miejscowości lub dzielnicy miasta, natomiast drogowskazy do obiektów użyteczności publicznej stosuje się w celu wskazania obiektów, w których świadczy się pomoc, albo odbywa się obsługa administracyjna, handlowa. Zdaniem organu tablica nie spełniała wymaganych parametrów m. in. wielkości, kształtu, jak i kolorów drogowskazów typu E-5 czy E-6. Ponadto w treści przedmiotowej tablicy znajduje się nazwa własna oraz logo obiektu - Sanatorium "B.", w związku z czym, w świetle art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, jest to reklama.

Organ wyjaśnił, że umieszczenie znaku drogowego w pasie drogowym wymaga zmian w stałym projekcie organizacji ruchu. Umieszczenie znaku drogowego wymagałoby opracowania zmiany do projektu organizacji ruchu. Skarżąca nie wystąpiła z projektem zmiany istniejącej organizacji ruchu mimo, że jak twierdzi, przedmiotowe tablice stanowiły znaki drogowe. Organ wskazał, że Skarżąca wnioskiem z dnia 5 maja 2008 r. wystąpiła o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przedmiotowych dróg powiatowych w celu ustawienia reklam Sanatorium "B." i w tym zakresie uzyskała zgodę, co wskazuje, że Skarżąca od początku traktowała wskazane tablice jako reklamę, a nie znak drogowy.

Organ wyliczył karę pieniężną zgodnie z art. 40 ust. 6, ust. 12 u.d.p., uwzględniając obowiązującą stawkę za zajęcie pasa drogowego zgodnie z § 4 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu w K. z dnia [...] października 2008 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, za ustawienie reklamy w pasie drogowym w dniach 14 – 30 stycznia 2009 r., tj. dziesięciokrotność stawki za zajęcie pasa drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] po rozpatrzenia odwołania Skarżącej stwierdziło, że odwołanie nie jest zasadne. Organ wskazał, że postępowanie było prowadzone z urzędu, wskutek dokonania kontroli pasa drogowego dróg. Kontrola potwierdziła zajmowanie pasa, pomimo upływu terminu określonego w zezwoleniu. Organ podkreślił, że upływ czasu, na jaki udzielono zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, np. pod nośnik reklamowy, stanowi dla właściciela tego nośnika obowiązek jego likwidacji, zaś w razie nie wykonania tego obowiązku, zobowiązany musi się liczyć z możliwością zapłaty określonej kary pieniężnej. Oględziny pasa drogowego zostały dokonane przez organ I instancji w obecności przedstawiciela Sanatorium, który przyznał, że tablice nie zostały usunięte. Informacja o konsekwencjach przekroczenia terminu, była zawarta w pouczeniu decyzji z dnia [...] maja 2008 r., zatem Skarżąca miała wiedzę w tym przedmiocie.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny, w którym nie było wątpliwości, co do zajmowania pasa drogowego przez Skarżącą. Organ prawidłowo uznał, że przedmiotowe tabliczki są reklamami, a nie jak twierdzi Skarżąca, wskazują kierunek dojazdu do Sanatorium, zatem należało je zaliczyć do znaków drogowych.

Organ podkreślił także, że składając wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, Skarżąca wskazała, że wniosek dotyczy umieszczenia reklamy, nie kwestionowała treści zezwolenia. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszeń procedury administracyjnej. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił liczbę dni, w których miało miejsce zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu. Wszechstronnie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, tak pod względem faktycznym jak i prawnym, zaś zgromadzone w sprawie dowody mogły stanowić podstawę do wydania przedmiotowej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w S. stwierdził, że skarga wniesiona przez Skarżącą, nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca w piśmie z dnia 5 maja 2008 r. ubiegała się o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w K. pod ustawienie na słupach informacji lokalnej reklamy o treści "Sanatorium Uzdrowiskowe B.". Spółka uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w terminie od dnia 20 maja 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. W wyniku kontroli przeprowadzonych w dniach 14, 15, 16, 19, 20, 21, 22, 23, 26, 27, 28, 30 stycznia 2009 r. ujawniono zajęcie pasa drogowego poprzez umiejscowienie tablic - bez wymaganego zezwolenia.

WSA wskazał, że pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane: droga, obiekty budowlane, urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Bez zgody właściwego zarządcy drogi - reprezentującego jej właściciela - nie można w pasie drogowym prowadzić działalności czy sytuować obiektów budowlanych i urządzeń niezwiązanych z gospodarką drogową i obsługą ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie dotyczy m.in. umieszczania w pasie drogowym reklam. Podkreślił, że wyrażenie powyższej zgody jest formą dopuszczalnego ustawą wyjątku od ogólnej reguły zakazu umiejscawiania obiektów, urządzeń, które nie są związane z funkcją pasa drogowego. Właściciel tablicy chcący umieścić ją na obiekcie znajdującym się w pasie drogowym (obiekcie urządzenia niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi), a wchodzącego w przestrzeń pasa drogowego, winien uzyskać dla tego celu stosowne odpłatne zezwolenie, w przeciwnym razie zarządca drogi może nakazać mu przywrócenie stanu poprzedniego, niezależnie od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej. Postępowanie o udzielenie przedmiotowego zezwolenia toczy się na wniosek zainteresowanego, który określa w nim miejsce, a także wielkość obszaru podlegającego zajęciu oraz treść i formę przekazywania użytkownikom drogi kierowanych do nich informacji niezwiązanych z organizacją ruchu, mających charakter reklamy.

O umieszczeniu reklamy w pasie ruchu drogowego decyduje jej zlokalizowanie w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu w taki sposób, że jest ona widoczna dla użytkowników danej drogi. Nie ma zatem znaczenia techniczna metoda ekspozycji reklamy, ani sposób wyrażania zawartej w niej treści. Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - skutkuje wymierzeniem przez zarządcę drogi kary pieniężnej, w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.

Bezsporne jest, że Skarżąca posiadała zezwolenie wydane na jej wniosek, uprawniające do umieszczenia reklamy od dnia 20 maja 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Zatem każdy kolejny dzień liczony po dacie 31 grudnia 2008 r. jest dniem bezprawnego zajęcia pasa drogowego.

Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej, że organ mógł akceptować zajęcie pasa drogowego mimo braku stosownego zezwolenia, ponieważ Skarżąca mogła w każdym czasie wystąpić o kolejne zezwolenie. Wskazał, że art. 39 u.d.p. nie przewiduje instytucji zmiany lub przedłużenia zezwolenia. Zezwolenie dotyczy określonego okresu czasu i jest wydawane na zasadzie wyjątku od generalnego zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego i w związku z tym nie może być interpretowane rozszerzająco. Raz uprawniony nie może przy występowaniu o kolejne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego powoływać się na jakiekolwiek prawa nabyte, dotyczące np. prawa do zajmowania określonego miejsca w pasie drogowym po okresie objętym zgodą.

WSA wskazał na definicję reklamy zawartą w art. 4 pkt 23 ustawy, zgodnie z którą pod pojęciem tym należy rozumieć nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi, zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę.

Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że umieszczone na obiektach budowlanych (słupach) tablice nie są reklamami, a stanowią jedynie informację o umiejscowieniu obiektu uzdrowiskowego. O tym, czy mamy do czynienia z określeniem przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, czy reklamą, znaczenie ma, czy umieszczone na zewnątrz firmy oznaczenia mają na celu informować o prowadzonej działalności, czy też zawierają sformułowania mające na celu wpływanie też na kształtowanie popytu, zwiększenie zbytu, rozszerzenie klienteli". WSA uznał że tablice umieszczone na słupach informacyjnych, niewątpliwie stanowiły reklamę, z całą pewnością miały na celu rozpowszechnianie określonej usługi określonego podmiotu z wyraźnym wskazaniem jego nazwy własnej.

Tablica umieszczona przez Skarżącą nie stanowiła znaku informacyjnego zarówno pod względem kształtu, wymiaru, jak i kolorystyki zastrzeżonej dla znaków konwencjonalnych ujętych w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (tekst jednolity Dz. U. z 2003. Nr 177, poz. 1729 z późn. zm., dalej: rozporządzenie z 2003 r.). Tablice te nie są drogowskazami kierunkowymi do miejscowości, do dzielnicy miasta, ani do obiektów użyteczności publicznej. Drogowskazy wymienione w załączniku typu od E-2a do E-5, służą wprawdzie do wskazania użytkownikom dróg kierunku dojazdu do miejscowości lub dzielnicy miasta, natomiast drogowskazy do obiektów użyteczności publicznej stosuje się w celu wskazania obiektów, przeznaczonych na ten cel i co do zasady nie powinny zawierać nazw własnych miejsc, o których informują. Tablice Skarżącej mają niebieskie tło a obwód i napisy w kolorze białym i w treści zawierają nazwę własną oraz logo obiektu - Sanatorium "B." (takie samo logo znajduje się również w nagłówkach pism kierowanych przez Sanatorium B. do organu I instancji), czym wykraczają w swej formie i treści poza kanon znaków o charakterze informacyjnych kategorii E.

Umieszczenie znaku drogowego wymagałoby opracowania zmiany do projektu organizacji ruchu i uzyskania zgody organów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Zmiana organizacji ruchu wymaga zatwierdzenia przez właściwego starostę. Skarżąca z projektem zmiany istniejącej organizacji ruchu nie wystąpiła, a tylko taka procedura może prowadzić do umiejscowienia znaków drogowych zgodnie z ich przeznaczeniem w pasie drogowym.

Sąd nie podzielił także zarzutów skargi o naruszeniu przepisów postępowania - art. 6, 7, 8, 9, 10, 75, 76, 77 i 79 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.). Zdaniem Sądu organ dokonał analizy sprawy w oparciu o całokształt zebranego i odpowiednio udokumentowanego materiału dowodowego i rozpoznał wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z treści zaskarżonej decyzji oraz okoliczności wynikających z akt sprawy wynika, że włączone do materiału dowodowego zostały raporty sporządzone przez pracownika organu w okresie 14 - 30 stycznia 2009 r. za dowód posłużyła również dokumentacja fotograficzna obrazująca miejsce oraz charakter tychże tablic. O oględzinach zawiadamiano Sanatorium Uzdrowiskowe "B." (k. 48 akt administracyjnych) w oględzinach wziął udział Dyrektor Działu Marketingu Sanatorium Uzdrowiskowego "B." w K., zatem nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia tych dowodów i uznanie, że nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy skoro Sanatorium Uzdrowiskowe "B." wchodzi w skład przedsiębiorstwa Skarżącej. Dodatkowo Sąd wskazał, że ze znajdującego się na karcie 58 akt administracyjnych wniosku Skarżącej o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego z dnia 5 maja 2008 r., wynika, że odpowiedzialne za wygląd estetyczny reklamy było Sanatorium Uzdrowiskowe "B.".

WSA stwierdzić, że wszelkie dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego zostały Skarżącej przedstawione, miała ona możliwość wypowiedzenia się na tę okoliczność, stawiania zarzutów. Z akt administracyjnych nie wynika aby przedmiotowe tablice umieszczone w pasie drogowym były inne, od tych na które w przeszłości Skarżąca uzyskała pozwolenie decyzją z dnia [...] maja 2008 r.

WSA wskazał dodatkowo, że Skarżąca nie kwestionowała ustalonej powierzchni reklam ani ilości dni zajęcia pasa drogowego, po terminie wskazanym w zezwoleniu, zatem uznał zarzut błędu w zakresie tego ustalenia za chybiony.

II

W skardze kasacyjnej Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) 39 ust.3, art. 40 ust.1,2, pkt.3 u.d.p., jak również ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), poprzez niewłaściwą interpretację sformułowań ustawodawcy w/w przepisów;

2. Naruszenie przepisów prawa procesowego:

a) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów art. 7, 77 § 1, 107 oraz 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich podniesionych okoliczności faktycznych i poprzez zaniechanie wyjaśnienia kwestii zawinienia.

b) art. 141 § 4 p.p.s.a przez zaniechanie rozważenia i pominięcie w uzasadnieniu kwestii wydania przez organy rozstrzygnięcia na podstawie fragmentarycznej oceny materiału dowodowego z wyłączeniem dowodów przedstawionych przez Skarżącą.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych, w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Niezasadny jest zarzut sformułowany przez autora skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów art. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich podniesionych okoliczności faktycznych i poprzez zaniechanie wyjaśnienia kwestii zawinienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca podniosła, że przeprowadzone przez organ I instancji kontrole nie były zrealizowane stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż zdaniem Skarżącej do kontroli można zaliczyć jedynie te stany faktyczne, w których biorą udział obie zainteresowane strony. W rozpoznawanej sprawie tak nie było, gdyż według Skarżącej kontrole prowadził sam organ, bez udziału spółki, zaś dopiero po ich przeprowadzeniu zawiadomił spółkę.

W ocenie NSA w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, iż organy nie naruszyły w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego generalnie dotyczą ustalania w postępowaniu administracyjnym tzw. prawdy obiektywnej. Art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Następnie, zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. całokształt tego materiału dowodowego organ winien ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zastosowanie tych przepisów prowadzi organ w konsekwencji do przestrzegania w toku postępowania administracyjnego zasad ogólnych k.p.a., w tym tych wynikających z art. 7 k.p.a., tj. zasady: 1) kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, 2) zasady prawdy obiektywnej i 3) zasady uwzględniania w toku postępowania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Należy dodać, iż ustalając prawdę obiektywną organ administracji może się posłużyć wszystkimi dopuszczalnymi w postępowaniu administracyjnym rodzajami dowodów.

Skarżąca w piśmie z dnia 5 maja 2008 r. ubiegała się o uzyskanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w [..] obręb skrzyżowań ulicy Fredry z ulicą IV Dywizji Wojska Polskiego, ulicy Fredry z uiicą Kasprowicza, ulicy Kasprowicza z ulicą Krakusa i Wandy, ulicy Kasprowicza z ulicą Grottgera, ulicy Zdrojowej z ulicą Słowackiego, pod ustawienie na słupach informacji lokalnej reklamy o treści "Sanatorium Uzdrowiskowe B. ...".

W wyniku kontroli przeprowadzonych w 2009 r. w dniach: 14 stycznia, 15 stycznia, 16 stycznia, 19 stycznia, 20 stycznia, 21 stycznia, 22 stycznia, 23 stycznia, 26 stycznia, 27 stycznia, 28 stycznia, 30 stycznia - ujawniono zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych w skrzyżowaniach ulic miasta K., które zostały wyżej wymienione, poprzez umiejscowienie tablic o powierzchni reklamy 12, 00 m2, bez wymaganego zezwolenia. Zezwolenie zostało udzielone P.P.U.H. D. Sp. z o.o. – Sanatorium Uzdrowiskowe "B." decyzją Zarządu Dróg Powiatowych w K. z dnia [...]maja 2008 r., nr [...] było wydane na okres od dnia 20 maja 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., a zatem bezsporne jest, że od dnia 1 stycznia 2009 r. spółka nie posiadała już zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Z treści zaskarżonej do WSA decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. oraz okoliczności wynikających z akt sprawy wynika, że do materiału dowodowego zostały włączone raporty sporządzone przez pracownika organu w okresie od dnia 14 stycznia do dnia 30 stycznia 2009 r., a ponadto za dowód posłużyła również dokumentacja fotograficzna obrazująca miejsce oraz charakter tychże tablic.

Wprawdzie postępowanie zostało początkowo wszczęte wobec Sanatorium "B.", które nie było prawidłowym oznaczeniem strony, gdyż stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi, jest właściciel danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem, to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. (por. m. in. wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08). Jednakże w decyzji SKO w K. z dnia 16 marca 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Dróg Powiatowych w K. z dnia [...] stycznia 2010 r. błąd ten został naprawiony i postępowanie toczyło się wobec Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego D. sp. z o.o., które jest właścicielem Sanatorium "B." i prowadzi w nim działalność gospodarczą.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził oględziny. Organ powiadomił M. Z. - Dyrektora Sanatorium Uzdrowiskowego "B." w K. o fakcie bezprawnego zajęcia pasa drogowego, a także o planowanych kolejno czynnościach zmierzających do sprawdzenia, czy zajęcie pasa drogowego nadal ma miejsce i wyznaczył oględziny w miejscu umieszczenia jednej z reklam na dzień 29 stycznia 2009 r. Z treści zarówno wniosku o otrzymanie zezwolenia oraz z samego zezwolenia wynika, że Marcin Zdunek jest wskazany jako osoba upoważniona do reprezentowania sanatorium, które wchodzi w skład przedsiębiorstwa Skarżącej. Przedstawiciel Sanatorium uczestniczył w oględzinach i na tę okoliczność sporządzony został protokół, z którego wynikało, że nastąpiło przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego. Przedstawiciel sanatorium przyznał, że przekroczony został termin przewidziany na zajęcie pasa drogowego i zadeklarował usunięcie tablic reklamowych w dniu 29 stycznia 2009 r. Podkreślenia wymaga, że informacja o konsekwencjach przekroczenia terminu była zawarta w pouczeniu decyzji z dnia [...] maja 2008 r. zezwalającej na zajęcie pasa drogowego.

Podkreślenia wymaga, że wszelkie dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego zostały Skarżącej przedstawione i miała ona możliwość stawiania zarzutów oraz wypowiedzenia się na tę okoliczność.

W rozpoznawanej sprawie nałożona została na Skarżącą kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego w związku z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Kara pieniężna została naliczona przez organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 40 ust. 6 oraz ust. 12 ustawy o drogach publicznych oraz według obowiązujących stawek za zajęcie pasa drogowego zgodnie z §4 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Powiatu w K. z dnia [...] października 2008 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, za ustawienie reklamy w pasie drogowym w dniach od 14 stycznia 2009 r. do dnia 30 stycznia 2009 r. w następujący sposób: (9,00 zł/m2 x 12,0 m2 x 17 dni) x 10 = 18.360,00 zł, tzn.:

- 9,00 zł/m2 - stawka opłat za zajęcie 1 m2 powierzchni pasa drogowego powierzchni reklamowej,

- 12,0 m2 - łączna powierzchnia reklamowa tablic umieszczonych w pasie drogowym (6 sztuk reklam dwustronnych o powierzchni 1,0 m2,

- 17 dni - łączna ilość dni, w których reklamy były umieszczone w pasie drogowym.

Nie ma racji Skarżąca podnosząc w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że nie zgadza się wyliczona przez organ ilość dni ani też powierzchnia zamieszczonych przez nią w pasie drogowym tablic. Ilość dni znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, zaś powierzchnia tablic jest taka sama jak w uzyskanym przez Skarżącą decyzją z dnia [...] maja 2008 r. zezwoleniu. Słusznie stwierdził Sąd I instancji, że Skarżąca spółka w toku całego postępowania administracyjnego nie kwestionowała ani ustalonej powierzchni reklam ani ilości dni zajęcia pasa drogowego, po terminie wskazanym w zezwoleniu uznać trzeba stawiany w skardze kasacyjnej zarzut błędu w zakresie tego ustalenia za chybiony. Skoro Skarżąca miała zapewniony udział w toku postępowania, została zapoznana z zebranymi dowodami i miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, to został spełniony warunek do uznania okresu zajęcia pasa drogowego za udowodniony.

Sąd I instancji słusznie uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski są logiczne i przekonywające. A zatem taka ocena obligowała Sąd I instancji do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia. Jak słusznie podkreślił NSA w tezie wyroku z dnia 15 września 2009 r. (sygn. akt I OSK 92/09 – LEX nr 595613): "Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi naruszenie tego przepisu tylko wówczas, gdy sąd stwierdza naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnia dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyla zaskarżonej decyzji." Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. (por. też: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 852/05 – LEX nr 267203).

Co do zarzutu kasacji naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny uważa go za niezasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Uzasadnienie wyroku zawiera spójne i jasne wywody Sądu na temat przyczyn nieuwzględnienia skargi.

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 366/08, z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 784/08, LEX nr 555594). Zgodnie natomiast z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09, art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (publ. ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122). Żadna z opisanych sytuacji nie wystąpiła w tej sprawie, a podnoszona w zarzucie okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, mogłaby stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 470/08 LEX 513058). Autor skargi kasacyjnej takiego wpływu nie wykazał.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że organy dokonały analizy sprawy w oparciu o całokształt zebranego i odpowiednio udokumentowanego materiału dowodowego oraz rozpoznały wszystkie okoliczności sprawy. Ponadto zaznaczył, że uzasadnienie decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 39 ust. 3, art. 40 ust.1 i 2, pkt 3 ustawy o drogach publicznych, jak również ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 z późn. zm)., poprzez niewłaściwą interpretację tych przepisów.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 40 ust.1 i 2, pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez jego błędną wykładnię. Autor skargi nie wyjaśnił, na czym polegała niewłaściwa interpretacja wymienionych przepisów.

Uchybienie polegające na wadliwej wykładni przepisu prawa polega w istocie na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, czyli innymi słowy na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa (por. postanowienie SN z 15 października 2001 r., I CKN 102/99, (w:) J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 367; wyrok NSA z 31 maja 2004 r., FSK 103/04, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 541).

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy m.in. reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ww. ustawy). Ustala się ją na podstawie algorytmu, określonego w stosownych przepisach ustawy. W przypadku reklam przepisem wskazującym na sposób ustalania opłaty jest art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Natomiast za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi wymierza się, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych).

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwą interpretację.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w składzie orzekającym nie podziela stanowiska Skarżącej, że organ mógł akceptować zajęcie pasa drogowego mimo braku stosownego zezwolenia, ponieważ strona mogła w każdym czasie wystąpić o kolejne zezwolenie. Skarżąca spółka dopuściła się zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonym w udzielonym jej zezwoleniu. Przez zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia rozumie się samowolne zajęcie pasa, przekroczenie terminu zajęcia lub zajęcie większej powierzchni niż określona w zezwoleniu.

Stanowisko strony nie znajduje oparcia w treści art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej, z zastrzeżeniem ust. 7 tego przepisu. Przepis ten w żadnym razie nie przewiduje instytucji zmiany lub przedłużenia zezwolenia. Zezwolenie jest udzielane przez zarządcę drogi na określony okres czasu. W sprawie bezsporne jest, że Skarżąca posiadała właściwe zezwolenie wydane na jej wniosek, uprawniające do umieszczenia reklamy od dnia 20 maja 2008r. do 31 grudnia 2008 r. Zatem każdy kolejny dzień liczony po dacie 31 grudnia 2008 r. jest dniem bezprawnego zajęcia pasa drogowego. Ustawodawca zaś na mocy art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych wyraźnie postanawia, że umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, wymaga wyłącznie zezwolenia zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej. Ponadto, Skarżąca przy występowaniu o kolejne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego nie może powoływać się na jakiekolwiek prawa nabyte, dotyczące np. prawa do zajmowania określonego miejsca w pasie drogowym po okresie objętym zgodą. Po wygaśnięciu zezwolenia podmiot występuje w istocie o nowe zezwolenie, na warunkach określanych każdorazowo - zgodnie z obowiązującymi w tym okresie przepisami - przez uprawniony organ.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że umieszczone na obiektach budowlanych (słupach) tablice są reklamami w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach, a nie stanowią jedynie znaków informacyjnych mówiących o lokalizacji obiektu uzdrowiskowego.

Skarżąca umieszczała na słupach informacji lokalnej tablice z napisem zawierającym nazwę własną: "Sanatorium B." wraz z logo oraz ze strzałką wskazującą kierunek dojazdu do sanatorium.

Ustawodawca w art. 4 pkt 23 u.d.p. przyjął bardzo szerokie rozumienie reklamy na potrzeby tejże ustawy. Reklamą w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 z poźn. zm.) jest każdy nośnik informacji wizualnej - nie będący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę - jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki:

a) występuje w jakiejkolwiek materialnej formie, np. tablicy, billboardu, znaku etc.,

b) wraz z elementami konstrukcyjnymi oraz zamocowaniami,

c) został umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi.

Reklamą są zatem wszystkie nośniki, które nie są znakami i sygnałami lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę, bez względu na ich treść, tzn. nie muszą zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej prze podmiot działalności czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, zwiększenia zbytu czy rozszerzenia klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną podmiotu i jego logo.

Nie ulega wątpliwości, że tablice Skarżącej nie były ani znakami drogowymi, ani znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej. Stosownie do art. 4 pkt 23 u.d.p. znaki informujące są to znaki ustawiane przez gminę.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sąd I instancji, że w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181 z późn. zm.), przedmiotowe tablice nie są znakami drogowymi. Zgodnie ze szczegółowymi warunkami technicznymi dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, stanowiącymi załącznik do cyt. rozporządzenia, tablice umieszczone przez Skarżącą spółkę na słupach informacji lokalnej, nie są drogowskazami kierunkowymi do miejscowości, do dzielnicy miasta, ani do obiektów użyteczności publicznej. Drogowskazy typu od E-2a do E-5 występujące w wielu odmianach, stosuje się w celu wskazania kierującym pojazdami kierunku dojazdu do miejscowości lub dzielnicy miasta, natomiast drogowskazy do obiektów użyteczności publicznej stosuje się w celu wskazania obiektów, w których świadczy się pomoc albo odbywa się obsługa administracyjna lub handlowa. Przedmiotowa tablica nie jest znakiem drogowym w rozumieniu powyższych przepisów, również dlatego, że nie spełnia wymaganych parametrów m. in. wielkości, kształtu, jak i kolorów drogowskazów typu E-5 czy E-6. Znaki te, według w/w załącznika powinny mieć kształt strzały w kolorze białym z obwódką i napisem w kolorze niebieskimi. Ponadto w treści przedmiotowej tablicy znajduje się nazwa własna oraz logo obiektu - Sanatorium "B.", w związku z czym, w świetle art. 4 pkt 23 u.d.p., jest to reklama.

Mając na uwadze powyższe przyczyny, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

-----------------------

9