Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 201/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 89 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
article: art. 151, 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 2 ust.3, § 18 ust.1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r., Nr 189, poz. 1472) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), po rozpoznaniu odwołania M. M. (dalej: "skarżący") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

M. M., obywatel [...] deklarujący narodowość [...], w dniu 18 kwietnia 2012 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając wniosek podał, że wyjechał z [...] ze względu na obawę o swoje bezpieczeństwo. Podniósł, że był karany, od 1980 r. rozpoczął współpracę z policją. Wpółpraca ta trwała do 2000 r. Sakrżący wskazał na zagrożenie ze stony mafii. Ponadto w ankiecie aplikacyjnej skarżący zadeklarował, że był prześladowany w kraju pochodzenia. Nie brał natomiast udziału w działaniach wojennych. Aplikant stwierdził, że był dwuktrotnie aresztowany (w 1980 r. i 1982 r.).

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił umorzyć postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek z 18 kwietnia 2012 r. jest już kolejnym (drugim) wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy. Złożony został po otrzymaniu przez skarżącego decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców o nr. [...]] z dnia [...] marca 2013 r., utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupeniającej i stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organ zwrócił uwagę, że motywując swój pierwszy wniosek skarżący podał, że pracował dla policji jako tajny agent zarówno podczas pobytu w więzieniu jak i na wolności. Walczył ze zorganizowaną przestępczością. Po rozpadzie [...] dane tajnych agentów przeszły w ręce mafii, która chce ich zlikwidować.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że obecnie rozptrywana sprawa jest tożsama (zarówno przedmiotowo jak i podmiotowo) ze sprawą rozpatrywaną wcześniej,a zakończoną decyzją ostateczną. Oba wnioski oparte są na tej samej podstawie prawnej i taka sama jest ich podstawa faktyczna. We wniosku złożonym w niniejszej sprawie - tak jak i w poprzednim skarżący zeznał, że nie chce wracać na [...] ze względu na grożące mu niebezpieczeństwo ze strony mafii, która chce zemścić się za jego współpracę z policją. Ponadto organ stwierdził, że od czasu wydania w sprawie cudzoziemca decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy sytuacja na [...] nie zmieniła się na tyle, aby powrót do kraju pochodzenia mógł być przyczyną doznania przez skarżącego prześladowań lub poważnej krzywdy.

Organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczlności wniosku zgodnie z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochorny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawę zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady do Spraw Uchodźców Nr [...] z dnia [...] marca 2012 roku utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. o rozpatrzeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadnego, o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta rozstrzygała ostatecznie sprawę wniosku M. M. o nadanie statusu uchodźcy.

Rada do Spraw Uchodźców przeanalizowała aktualny oraz poprzednio złożony przez skarżącego wniosek o nadanie statusu uchodźcy i uznała, że stwierdzenie przez organ pierwszej instancji tożsamości tych wniosków było prawidłowe. Organ podniósł, że jako podstawę tych wniosków wskazano dokładnie takie same elementy, czyli problemy z powodu współpracy z organami ścigania [...] i [...], którą prowadził wiele lat temu.

Organ nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaszły okoliczności z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, tj. aby wnioskodawca przedstawił nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez niego warunków statusu uchodźcy. Organ przyznał, że co prawda M. M. wskazuje we wniosku nowe informacje związane z problemami wynikającymi z prowadzonej przez niego współpracy z policją, jednakże dotyczą one tej samej podstawy wniosku, która była już rozpatrywana i nie stanowią one nowej podstawy wniosku. Analiza przedstawionych informacji w tym postępowaniu prowadziłaby, zdaniem organu odwoławczego, do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Odnosząc się z kolei do wniosku o wystąpienie przez Radę do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych [...] o potwierdzenie byłej agenturalnej współpracy w policją, Rada pozostawiła ten wniosek bez rozpatrzenia uznając, że po pierwsze nie ma on żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, a po drugie organy statusowe nie zwracają się o pomoc i wyjaśnienia do organów państw, które mają prześladować wnioskodawców.

Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2012 r. wniósł M. M. W uzasadnieniu decyzji ponownie podniósł, że jego bezpieczeństwo jest zagrożone, ze względu na współpracę z policją [...] i fakt, że mafia [...] wydała na niego wyrok śmierci.

Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi organ podniósł, że nie zawiera ona żadnych nowych argumentów i stanowi w istocie polemikę z decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy, tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy jest umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wniosku.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że w kolejnym wniosku o nadanie status uchodźcy skarżący wskazał na nowe okoliczności, które nie były przedmiotem wcześniejszego rozstrzygania tj. związane z pobytem w więzieniu, rozpoznawaniem go przez taksówkarzy, utratą ręki i biciem.

Wojewódzki Sąd Adminsitracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2012 r. nie narusza prawa.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach.

Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać wniosek M. M. za niedopuszczalny z tego względu, że skarżący wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, podczas gdy organy orzekające odmownie rozpatrzyły już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić na czym polega złożenie wniosku opartego na tych samych podstawach. Warto w tym miejscu posłużyć się wytycznymi zawartymi w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 powyższej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemca czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia.

Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącą faktów, nie zaś forma ich przedstawienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że ocena organów orzekających w niniejszej sprawie, że kolejny (drugi) wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy jest tożsamy z wnioskiem złożonym uprzednio, jest prawidłowa. Zatem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, którym a contrario zakreślono możliwość rozpoznawania ponownego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jedynie w szczególnym przypadku – gdy wnioskodawca złoży nowy wniosek oparty na innych podstawach niż uprzedni.

Zestawiając wnioski skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, w tym wyjaśnienia składane w toku postępowania wszczętego pierwszym wnioskiem należy stwierdzić, że skarżący odwołuje się do tych samych okoliczności. Zarówno we wniosku z dnia 17 października 2011 r., jak i we wniosku 18 kwietnia 2012 r. skarżący wskazywał, że powodem wyjazdu z [...] była obawa o własne bezpieczeństwo. Skarżący podał, że był karany (w 1980 r. i 1985 r.) i współpracował z policją. Był poddany przemocy, stracił rękę i jest rozpoznawany przez taksówkarzy. Obecnie obawia się mafii, która likwiduje tajnych współpracowników policji.

W ocenie Sądu analiza obydwu wniosków wskazuje jednoznacznie, że skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności. Ustalenia organów, że sprawy są tożsame podmiotowo i przedmiotowo, dotyczą tego samego żądania (nadania statusu uchodźcy) i są oparte na tej samej podstawie faktycznej (skarżący przytoczył w obydwu sprawach takie same okoliczności), nie budzą zastrzeżeń Sądu. Ponadto organy zasadnie stwierdziły, że od czasu rozpatrzenia pierwszego wniosku skarżącego sytuacja na Ukrainie nie zmieniła się w taki sposób, aby uzasadniała obawę wnioskodawcy przed prześladowaniem, zresztą takiej okoliczności nie podnosił sam skarżący.

Całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że w kolejnym wniosku nowe okoliczności, niebędące przedmiotem wcześniejszego rozstrzygania stanowią: okoliczności związane z pobytem w więzieniu, rozpoznawaniem go przez taksówkarzy, utratą ręki, biciem. Z treści decyzji Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2012 r., utrzymującej ją w mocy decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2012 r. oraz z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r. (sygn. akt V SA/Wa 875/12) oddalającego skargę M. M. na decyzję Rady z [...] marca 2012 r. wynika jasno, że wymienione okoliczności były przedmiotem oceny zarówno organów jak i Sądu w toku postępowania w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy. Zarówno organy jak i Sąd wskazują w powołanych orzeczeniach, że skarżący dwukrotnie odbywał karę pozbawienia wolności - w 1980 r. oraz w 1982 r., przez współwięźniów był poddamy przemocy, stracił rękę oraz przytoczono oświadczenie skarżącego, że nie może reemigrować do kraju pochodzenia, ponieważ jest rozpoznawany jako współpracownik milicji – np. przez taksówkarzy we [...]. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że okoliczności tych nie można w niniejszym postępowaniu uznać za nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.

Należy także wyraźnie podkreślić, że Sąd w obecnie rozpatrywanej sprawie nie może odnieść się do argumentów skargi uzasadniających, zdaniem skarżącego, przyznanie mu statusu uchodźcy, bowiem kwestia ta wykracza poza granice przedmiotowej sprawy. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, nie jest ocena czy strona spełnia przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany, ponieważ te okoliczności były już oceniane w postępowaniu wszczętym wcześniejszym wnioskiem, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej. Co więcej, w przedmiocie ustalenia statusu uchodźcy został wydany wyrok – powołany wyżej (z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 875/12), którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i jest on prawomocny od dnia 19 marca 2013 r. Zatem kwestia ustalenia statusu uchodźcy została już prawomocnie osądzona. Natomiast w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania w związku ze stwierdzeniem niedopuszczalności wniosku o nadanie statusu uchodźcy bada się tylko czy nowy wniosek oparty jest na tych samych czy też innych podstawach, co wniosek wcześniejszy.

Reasumując należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organy zasadnie uznały, że wniosek z dnia 18 kwietnia 2012 r. jest niedopuszczalny, bowiem deklarowane przez skarżącego obawy są tożsame z tymi, które cudzoziemiec powoływał już wcześniej i które zostały już ocenione. Tym samym zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco i przekonywująco uzasadniona. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (pkt. 1).

O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 150 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 3, i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).