Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1553/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Asesor sądowy WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 stycznia 2001 r. sygn. akt V SA 852/00 oddalił skargę H.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] marca 2000 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] sierpnia 1999 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Sąd wskazał, iż brak jest podstaw aby uznać działalność skarżącego w latach 1943-1945 za dającą podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący jako kilkunastoletnie dziecko mógł co najwyżej nieść pomoc uczestnikom ruchu oporu. Współpracę o jakiej mówi w życiorysie można jedynie rozpatrywać na płaszczyźnie wspomagania przez ludność cywilną organizacji niepodległościowych. Nie stanowi ona działalności kombatanckiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

Pismem z 17 marca 2004 r., uzupełnionym pismami z 12 września 2004 r. oraz 17 stycznia 2005 r. skarżący wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na nową okoliczność faktyczną dotyczącą prawdziwej daty jego urodzenia, ustalonej postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z [...] grudnia 2004 r. o sprostowaniu aktu urodzenia poprzez wpisanie daty [...] styczeń 1930 r. (sygn. akt [...]).

Postanowieniem z [...] lutego 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] marca 2000 r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...] sierpnia 1999 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, gdyż strona przedstawiła nowe dowody i okoliczności w sprawie, a następnie decyzją z [...] marca 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organ odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] marca 2000 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podtrzymał twierdzenia, iż pełnił służbę w AK i złożył przysięgę w tej organizacji.

Decyzją z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2005 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Powyższy przepis ustanawia trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy (muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych) są nowe, po drugie istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej, po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Organ stwierdził, że dowód w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w M. z [...] grudnia 2004 r. sygn. akt [...], prostujący akt urodzenia, jest nowy i nie był znany organowi, który wydał decyzję jednakże nie istniał w dniu wydania decyzji z [...] marca 2000 r. Natomiast okoliczności faktyczne dotyczące prawdziwej daty urodzenia strony, ustalonej tymże postanowieniem istniały w dniu wydania decyzji z [...] marca 2000 r. W ocenie Kierownika Urzędu, powyższe okoliczności nie są jednak istotne i nie mają wpływu na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych Decyzje w przedmiocie odmowy przyznania stronie uprawnień kombatanckich były bowiem oparte na ustaleniach, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza w sposób wiarygodny służby strony w Armii Krajowej w latach 1943-1945. Strona wystąpiła o przyznanie uprawnień z tytułu pomocy udzielanej dowódcy oddziału AK A. A.. Kierownik Urzędu wyjaśnił w tym kontekście, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2001 r. oddalającym skargę strony na decyzję z [...] marca 2000 r. stwierdził, że podziela pogląd organu, że brak jest podstaw aby uznać działalność strony w latach 1943-1945 za działalność dającą podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. W życiorysie strona podała, że w tym okresie podawano przez niego - ukrywającemu się dowódcy - żywność, bieliznę i inne materiały. Natomiast okoliczności podniesione przez stronę w skardze do NSA, że brała ona udział w rozbrajaniu żołnierzy, zdobywaniu broni i amunicji oraz rozkręcaniu szyn, Sąd uznał za niewiarygodne. Z powyższego wynika, że odmowa przyznania stronie uprawnień kombatanckich była umotywowana nie kwestią wieku lecz charakterem działalności strony, która nie miała charakteru służby lecz współpracy z AK. Tak więc ustalenie że strona urodziła się trzy lata wcześniej niż było to znane organowi w momencie podejmowania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania stronie uprawnień, nie jest istotne - nie implikuje bowiem okoliczności, że strona z racji trochę starszego wieku (w latach 1943-1945 miała 13-15 lat) pełniła służbę wojskową w AK.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił organowi nienależyte wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności. Wyjaśnił, iż oświadczenia świadków jednoznacznie potwierdzają jego przynależność i działalność w AK. Stwierdził, że w organizacji składał przysięgę oraz był wyposażony w broń krótką.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W rozpatrywanej sprawie kontroli podlega legalność decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Organy obu instancji uznały za zasadne odmówić uchylenia decyzji ostatecznej z [...] marca 2000 r. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...] sierpnia 1999 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, wobec niewystąpienia określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa przesłanek wznowienia postępowania. Stosownie do treści powołanego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną następuje wyłącznie na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania administracyjnego wynika z charakteru tego postępowania nadzwyczajnego, które zmierzając do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Podkreślenia wymaga, iż nowe okoliczności faktyczne, a do takich niewątpliwie zaliczyć należy ustalenia dotyczące prawdziwej daty urodzenia skarżącego, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji. W ocenie Sądu, organy orzekające prawidłowo przyjęły, iż powołane przez skarżącego okoliczności, takie jak fakt urodzenia się trzy lata wcześniej niż było to znane organowi w momencie podejmowania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień, nie są istotne dla sprawy, gdyż nie mają wpływu na prawidłowość oceny dokonanej przez organy orzekające w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich, w świetle której skarżący nie wykazał, iż jako kilkunastoletnie dziecko pełnił służbę wojskową w AK. Zaznaczyć należy, iż art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego akcentuje, że warunkiem uznania za działalność kombatancką było pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Pełnienie służby w ruchu oporu było bowiem tożsame z prowadzeniem w sposób zorganizowany i systematyczny działalności skierowanej przeciwko okupantowi. W zasadniczej postaci było zorganizowaną formą walki w ramach oddziałów partyzanckich utworzonych na wzór wojskowy i stosujących dyscyplinę wojskową. Pełnienie służby było zatem uzależnione od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności (v. wyrok NSA z 12 sierpnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 243/93). Na tę okoliczność skarżący nie ujawnił istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Powoływanie się natomiast na dowody przedstawione w sprawie zakończonej decyzją o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oraz zarzucanie nienależytego wyjaśnienia przez organy orzekające istotnych dla sprawy okoliczności, nie stanowi żadnej z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. H. D. w trakcie postępowania wznowieniowego ponownie zaznaczył, iż składał przysięgę wojskową, powołując się w tym zakresie m.in. na oświadczenia świadków załączone do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, w tym oświadczenie J. T., który oświadczył, iż mimo tego, że skarżący nie składał przysięgi, to wykonywał zadania żołnierskie; przenosił meldunki, żywność, zapakowana broń, amunicję i inne materiały konspiracyjne. Te dowody stanowiły już przedmiot oceny organów orzekających w przedmiotowej sprawie w postępowaniu zwykłym, nie są zatem "nowe" i "nie znane organowi, który wydał decyzję" dotychczasową, co powoduje, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. W tym stanie faktycznym i prawnym, po wznowieniu postępowania, mogła zapaść tylko decyzja przewidziana w art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.