Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1734/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 14, art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na akt Zarządu Województwa z dnia [...] października 2021 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 I. uchyla zaskarżony akt II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego T. K. kwotę [...]- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

T. K. 16 października 2020 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację zatytułowaną "[...]" w ramach pododdziału 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020.

Uchwałą nr [...] z 8 grudnia 2020 r. Rada Stowarzyszenia [...] na podstawie art. 4 ust. 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.1167 ze zm., dalej: u.r.l.) uznała za zgodną ze Strategią Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność na l. 2016-2020, uznała, że ww. operacja T. K. spełnia lokalne kryteria wyboru i uznała, że uzasadnione jest udzielenie na nią kwoty 200.000 zł wsparcia, na poziomie do 70% intensywności pomocy. Wniosek T. K. został przekazany Zarządowi Województwa (ZWW lub organ).

W wyniku weryfikacji wniosku ZWW pismem z 28 maja 2021 r. wezwał wnioskodawcę m.in. do wyjaśnienia, czy zobowiązuje się do rozwoju swojej działalności gospodarczej na własną odpowiedzialność, a sprzęt i urządzenia zakupione ze środków unijnych w związku z realizacja operacji nie będą stanowić wyposażenia innych podmiotów. Wyjaśniono, że z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że pod adresem wskazanym we wniosku, gdzie ma być rozwijana przedmiotowa działalność funkcjonuje przedsiębiorstwo [...], które również prowadzi działalność w zakresie produkcji mebli kuchennych (kod PKD 31.02.Z). Organ wyraził wątpliwość, czy nie zachodzą przesłanki tworzenia przez wnioskodawcę "sztucznych" warunków poprzez zakup sprzętu z racji prowadzenia działalności o podobnym profilu, które mogą służyć firmie powiązanej z firmą wnioskodawcy rodzinnie lub kapitałowo. ZWW nakazał równocześnie, by wnioskodawca wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że rozwijana działalność gospodarcza nie będzie działalnością pozorną i nie służy wyłącznie spełnieniu formalnych przesłanek uzyskania korzyści. Przywołano przy tym przepis art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz. Urz. UE. L z 2013 r., poz. 347, s. 549z dnia 20.12.2013 r., dalej: rozporządzenie nr 1306/2013 i wyjaśniono, że przez stworzenie "sztucznych" warunków należy rozumieć takie ukształtowanie stosunków przez podmiot wnioskujący, które pod pozorem legalności kryje rzeczywistość gospodarczą odmienną od tej, jaka wynika z dokumentów dających podstawę do przyznania pomocy. Dodano, że zgodnie z art. 35 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającej rozporządzenie nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE. L. z 2014 r. poz. 181, s. 48, z dnia 20.06.2014 r.), dalej: rozporządzenie nr 640/2014, jeżeli ustalono, że beneficjent przedstawił fałszywe dowody w celu otrzymania wsparcia lub w wyniku zaniedbania nie dostarczył niezbędnych informacji, wsparcia odmawia się lub cofa się je w całości. Beneficjenta dodatkowo wyklucza się z takiego samego środka lub rodzaju operacji w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, oraz w kolejnym roku kalendarzowym.

Z uwagi na podjęcie przesyłki zawierającej powyższe wezwanie organ pismem z 28 maja 2021 r. ponowił wezwanie.

W odpowiedzi z 4 lipca 2021 r. T. K. oświadczył, że zobowiązuje się do rozwoju wyłącznie własnej działalności gospodarczej,. nabyte na podstawie przyznanej pomocy urządzenia oraz środki nie będą stanowić wyposażenia innych podmiotów. Ponadto poinformował, że prowadzi działalność od niespełna 10 lat i dlatego uznawanie jej za działalność pozorną jest niezasadne.

Kolejnym pismem z 30 lipca 2021 r. organ zwrócił się o dodatkowe wyjaśnienia, czy pomieszczenie, w którym wnioskodawca będzie prowadził działalność będzie pomieszczeniem wyodrębnionym, niezależnym. Czy zostanie zainstalowany osobny np. licznik zużycia wody, gazu, elektryczności, w który wyposażony jest budynek mieszczący się pod adresem ul. [...] [...]. Organ poprosił o załączenie mapy/szkicu budynku ze wskazaniem pomieszczenia, które będzie służyło wnioskodawcy do rozwijania działalności oraz wskazaniem pozostałych pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność M. K.. Dodał, że należy przedłożyć też dokumentację fotograficzną prezentującą pomieszczenie, w którym wykonywane są usługi M. K..

T. K. w piśmie z 17 sierpnia 2021 r. oświadczył, że w budynku znajdującym się pod ww. adresem, który jest tożsamy z adresem firmy prowadzonej przez jego ojca, znajduje się wyłącznie wnioskodawcy firma. Jego ojciec – jak wskazał wnioskodawca – z uwagi na swój wygasza już własną działalność oraz przenosi ją w inne miejsce. Obecnie w obiekcie pod ww. adresem znajduje się wyłącznie wyposażenie należące do firmy wnioskodawcy, pomieszczenia w obiekcie używane są wyłącznie przez wnioskodawcę, dlatego nie zachodzi konieczność wyodrębniania części wykorzystywanych przez firmę jego ojca, ponieważ ona nie funkcjonuje już pod tym adresem. W załączeniu wnioskodawca przedłożył umowę użyczenia oraz oświadczenie właścicieli nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizację operacji pod adresem ul. [...] w S..

ZWW w kolejnym wezwaniu z 8 września 2021 r. wskazał wnioskodawcy, że ten oświadczył, iż pod adresem ul. [...] w S. obecnie prowadzona jest wyłącznie jego działalność. Zgodnie zaś z danymi CEIDG pod adresem tym nadal funkcjonuje firma [...]. Organ zwrócił się więc o wyjaśnienie oraz dostarczenie dokumentów potwierdzających ten fakt. Nadto wskazano, że na wezwanie o dostarczenie tytułu prawnego do nieruchomości, na której realizowana będzie operacja wnioskodawca dostarczył umowę użyczenia lokalu pod ww. adresem, a we wniosku o przyznanie pomocy wskazał dwa nr ksiąg wieczystych (podano) i w pod jednym z nich znajduje się adres ul. [...] w S.. Organ poprosił o wyjaśnienie tych rozbieżności i uspójnienie danych. ZWW zwrócił się też o osobne wypełnienie przez właścicieli G. K. i M. K. oświadczenia o wyrażeniu zgody na realizację operacji.

Wnioskodawca w piśmie z 24 września 2021 r. podał, że adres znajdujący się dotychczas w księdze wieczystej był błędny i sprostował dane (w zał. dokumenty). We wniosku omyłkowo podano dwa nr działek, lecz dane wniosku sprostowano. Działalność prowadzona jest na działce nr [...]. Wnioskodawca oświadczył, że pod adresem ul. [...] w S. prowadzona jest wyłącznie jego działalność, wszystkie pomieszczenia wykorzystywane są przez jego firmę. Działalność ojca wnioskodawcy nie jest już prowadzona pod tym adresem. Podany w CEIDG dla firmy ojca wnioskodawcy adres ul. [...] w S. jest adresem siedziby jego firmy, która znajduje się aktualnie w domu posiadającym ten sam adres. Działalność produkcyjna i usługowa świadczona jest w odrębnym budynku znajdującym się na tej samej działce co dom. Adres ul. [...] w S. był błędnie wpisany w księdze wieczystej, co sprostowano. Wnioskodawca załączył oświadczenia podpisane przez każdego z właścicieli osobno. Dodał, że podana uprzednio we wniosku działka nr [...] została wprowadzona omyłkowo. Dane skorygowano.

Zarząd Województwa aktem z 28 października 2021 r., na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 182 ze zm., dalej: u.PROW) odmówił T. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Meble T. K. przyznania pomocy w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na l. 2014-2020 złożonym 11 grudnia 2020 r.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w wyniku weryfikacji przesłanek dokumentacji stwierdzono, iż planowana przez wnioskodawcę realizacja operacji nosi znamiona tworzenia sztucznych warunków poprzez powiązania kapitałowe, osobowe oraz funkcjonalne z przedsiębiorstwem [...]. Analiza wniosku z załącznikami oraz ogólnodostępnych informacji (CEIDG) wykazała zależności pomiędzy rozwijaną działalnością gospodarczą, a prowadzonym przez M. K. przedsiębiorstwem. Wątpliwości budził zakres świadczonych przez oba przedsiębiorstwa usług, sklasyfikowanych kodem PKD 31.02.Z – produkcja mebli kuchennych., a także miejsce wykonywania działalności gospodarczej tj. ul. [...] w S.. Wnioskodawca oświadczył, że zobowiązuje się do rozwoju wyłącznie własnej działalności gospodarczej, nabyte na podstawie przyznanej pomocy urządzenia oraz środki nie będą stanowić wyposażenia innych podmiotów, a na wezwanie organu oświadczył, że M. K. ze względu na wiek wygasza własną działalność oraz przenosi ją w inne miejsce, w związku z czym nie zachodzi konieczność wyodrębnienia części wykorzystywanych przez firmę M. K.. Organ stwierdził, że po weryfikacji informacji z CEIDG okazało się, że pod wskazanym adresem nadal widnieją dwie firmy prowadzące działalność gospodarczą. W kolejnych wyjaśnieniach wnioskodawca zadeklarował, że działalność jego ojca nie jest już prowadzona pod tym adresem, który traktowany jest jako siedziba firmy ojca, która obecnie znajduje się w domu posiadającym ten sam adres. Wnioskodawca wyjaśnił, że działalność produkcyjna i usługowa świadczona jest w odrębnym budynku znajdującym się na tej samej działce co dom. Do wyjaśnień tych dołączono również oświadczenie ojca wnioskodawcy mówiące o tym, że nie prowadzi już działalności gospodarczej w budynkach produkcyjno-warsztatowych znajdujących się przy ul. [...] w S.. Podany adres siedziby firmy odnosi się do budynku mieszkalnego, a opis lokalizacji działalności gospodarczej prowadzonej przez M. K. jest niejasny. Reasumując ZWW stwierdził, że wnioskodawca w każdym piśmie wyjaśniającym składa rozbieżne informacje, nie przedłożył wiarygodnych i przekonujących dowodów potwierdzających, że tylko on skorzysta ze wsparcia. Wygaszenie działalności ojca wnioskodawcy nie zostało potwierdzone. Trudno więc mówić o jakiejkolwiek rozdzielności obu działalności zwłaszcza, że pomimo wezwania wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji uwiarygadniającej, że M. K. wykonuje działalność w innym miejscu niż wnioskodawca(mapy, szkice budynku ze wskazaniem pomieszczeń, w których ojciec wnioskodawcy wykonuje usługi). Zgodnie zaś z art. 27 ust.2 u.PROW strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Warunki te nie zostały spełnione przez wnioskodawcę. Nie udokumentował on stanu faktycznego, a jego zawiłe wyjaśnienia wskazują na tworzenie przezeń sztucznych warunków przyznania pomocy poprzez możliwe korzystanie z zakresu rzeczowego operacji nie tylko przez niego, ale i przez zakład stolarski jego ojca. Tym samym wnioskodawca utworzył sztuczne warunki przyznania pomocy. Powiązania osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne pomiędzy ww. podmiotami potwierdzają, że wnioskodawca zamierzał uzyskać korzyści niezgodnie z celami wsparcia dla przedmiotowego działania. Organ powołał przepis art. 60 rozporządzenia 1306/2013 wskazując, że przez stworzenie sztucznych warunków należy rozumieć takie ukształtowanie stosunków przez podmiot wnioskujący, które pod pozorem legalności kryje rzeczywistość gospodarczą odmienną od tej, jaka wynika z dokumentów dających podstawę do przyznania pomocy. Dlatego ZWW odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższy akt T. K. zarzucił organowi naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego:

1) art. 35 ust. 1 u.PROW poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania pomocy w sytuacji, kiedy skarżący spełnił wszystkie formalno-prawne warunki jej przyznania,

2) art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego błędne zastosowanie pomimo istnienia okoliczności wskazujących na to, że działania skarżącego są zgodne z celami prawodawstwa unijnego w rozumieniu tego artykułu, a wnioskowana pomoc miała zasilić i pozwolić na rozwój wyłącznie jego indywidualnej działalności,

3) art.23 ust. 3 u.r.l. poprzez błędne zastosowanie, albowiem skarżący spełnił wszystkie warunki przyznania pomocy i zasadne było jej przyznanie na podstawie art. 23 ust.4 u.r.l.,

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 w zw. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.735 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez niewykazanie w sposób wszechstronny i przekonywujący, że miało miejsce tworzenie sztucznych warunków przyznania pomocy, zinterpretowanie wszelkich niejasności i niedopowiedzeń na niekorzyść skarżącego, nieustosunkowanie się do jego wyjaśnień, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności załączonych do złożonego wniosku oświadczeń, z których jednoznacznie wynika, że skarżący oraz jego ojciec prowadzą odrębne przedsiębiorstwa, ekonomicznie od siebie niezależne,

2) art. 8 i art. 11 k.p.a. przez oparcie się na zbyt ogólnych, powierzchownych ustaleniach, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasady przekonywania,

3) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, albowiem organ oceniając wyniki postępowania dowodowego, powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czego organ nie uczynił, ogólnikowo stwierdzając, że skarżący stworzył sztuczne warunki, które pod pozorem legalności kryją rzeczywistość gospodarczą odmienną od tej, jaka wynika z dokumentów dających podstawę do przyznania pomocy, w sytuacji kiedy skarżący w sposób wyczerpujący udokumentował stan faktyczny, złożył stosowne wyjaśnienia, przedłożył również wyjaśnienia M. K., które zaprzeczają twierdzeniu organu, że skarżący tworzył sztuczne warunki przyznania pomocy i zamierzał uzyskać korzyści niezgodne z celami wsparcia dla działania,

4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie szczegółowo, które dowody stanowiły o ustalonych faktach, brak ich oceny i bardzo ogólnikowe przedstawienie tych elementów stanu faktycznego, które zdaniem organu wpływały na kreowanie sztucznych warunków przez skarżącego, niewskazanie potencjalnych korzyści, które w ten sposób zamierzał uzyskać skarżący,

5) art. 27 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust.2 u.PROW poprzez rozstrzygnięcie o stworzeniu sztucznych warunków pomocy z rażącym naruszeniem przepisów i bez zebrania jakichkolwiek dowodów w przedmiocie rzekomego nadużycia, a także poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i niedostrzeżenie, że skarżący faktycznie wykonuje działalność w swoim imieniu i na swój rachunek, a jego działalność jest odrębną od działalności prowadzonej przez jego ojca, co w konsekwencji doprowadziło do dyskryminacji skarżącego ze względu na pochodzenie rodzinne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi poza przedstawieniem przebiegu postępowania skarżący podniósł, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy zamierzał on uzyskać korzyści niezgodne z celami wsparcia tworząc jak przyjął organ sztuczne warunki przyznania pomocy, albowiem istnieją powiązania osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne pomiędzy nim a innym przedsiębiorcą - ojcem skarżącego. Skarżący zaznaczył, że od 21.01.2013 r. prowadzi swoje przedsiębiorstwo meblarskie pod stałym miejscem przy ul. [...] w S.. Przeważającą działalnością firmy jest produkcja mebli kuchennych kod PKD 31.02.Z. Dodatkowo może wykonywać działalność gospodarczą oznaczoną następującymi kodami PKD: 31.02.Z,16.10.Z., 16.22.Z, 16.23.Z, 16.24.Z, 16.29.Z, 31.01.Z, 31.09.Z, 43.32.Z, 43.33.Z, 43.34.Z, 43.91.Z. Z kolei ojciec skarżącego M. K. prowadzi zakład stolarski od 4.02.1988 r., a jego stałym miejscem wykonywania działalności jest ten sam adres co skarżącego, przy czym dodatkowym miejscem wykonywania działalności jest adres ul. [...] w S.. Przeważającą działalnością jego firmy jest produkcja pozostałych wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa - kod PKD 16.23.Z. Dodatkowo może wykonywać działalność gospodarczą oznaczoną następującymi kodami PKD: 16.10.Z., 16.22.Z, 16.29.Z,31.01.Z, 31.02.Z, 31.09.Z, 43.32.Z, 43.33.Z, 43.34.Z, 43.91.Z. Zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez Skarżącego jego ojciec M. K. obecnie prowadzi swoją działalność gospodarczą wyłącznie pod innym adresem, który jest wykazany w CEIDG. Powyższy fakt został potwierdzony również w oświadczeniu złożonym przez M. K., który wyjaśnił, że pod adresem S. ul. [...] znajduję się obecnie wyłącznie siedziba jego firmy, a jego działalność prowadzona jest pod innym adresem. Skarżący wyjaśnił jednocześnie, iż jego ojciec stopniowo wygasza swoją działalność w związku z zamiarem przejścia na emeryturę. Niezrozumiałym jest więc twierdzenie organu, że pomiędzy firmą skarżącego a jego ojca istnieją powiązania ekonomiczne i funkcjonalne, skoro działalność gospodarcza przez jedną i drugą firmę prowadzone są nie tylko w odrębnych budynkach, ale również w innym miejscu. Inny jest też rodzaj przeważającej działalności firm określona kodem PKD, mimo iż kody PKD dodatkowej działalności w znacznej części się pokrywają. Nie świadczy to jednak o tym, że obie firmy produkują meble kuchenne.

Skarżący na tle art. 27 ust. 1 i 2 u.PROW wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) przyjmuje się, iż w sytuacji postawienia stronie zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, to organ okoliczność tę powinien udowodnić. Ustalenia w tym zakresie winny zaś w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Kwestia sztucznego stworzenia warunków dotyczy określonych ustaleń faktycznych., Obowiązkiem organu było więc dokonanie niezbędnych ustaleń. Tymczasem ZWW nie wykazał przesłanek świadczących o sztucznym stworzeniu przez skarżącego warunków uzyskania pomocy. W zaskarżonym akcie organ nierzetelnie i ogólnikowo przedstawił zgromadzone na tę okoliczność dowody. Zdaniem skarżącego nawet zaś gdyby organ wykazał istnienie powiązań pomiędzy działalnością skarżącego i jego ojca (czego nie dokonał) to same powiązania nie mogą stanowić wyłącznej podstawy odmowy przyznania pomocy. Aby można było mówić o zaistnieniu sztucznych warunków organ jest zobowiązany: 1) zweryfikować obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, 2) zweryfikować obiektywne dowody pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie organ może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Ponadto, w ramach weryfikowania, kontrolowania i analizowania zaistnienia obiektywnych okoliczności i dowodów popierających te okoliczności organ powinien udowodnić, że beneficjent ubiegając się o skonkretyzowaną płatność zamierzał tylko i wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu." W rezultacie odmowa przyznania pomocy ze środków UE powinna opierać się na stwierdzeniu przesłanek odmowy oraz ocenie ich wpływu na realizowany projekt. Dokonując odmowy organ ma obowiązek dokonania szczegółowego uzasadnienia podjętej decyzji.

Zdaniem skarżącego na tle orzecznictwa można uznać, że skoro nawet powiązani ekonomicznie i prawnie małżonkowie mogą być odrębnymi producentami rolnymi (i to niezależnie od tego, czy pozostają we wspólności majątkowej, czy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa), o ile posiadają odrębne gospodarstwa rolne, to tym bardziej odrębnymi przedsiębiorcami mogą być ojciec skarżącego prowadzący zakład stolarski oraz firma prowadzona przez skarżącego, które są niezależne od siebie funkcjonalnie i ekonomicznie, a poza tym prowadzą swoją działalność pod innymi adresami. Wyklucza się bowiem, by wniosek o płatność z systemu wsparcia EFRROW został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku. Istotne jest przy stosowaniu generalnej klauzuli obejścia prawa rozważenie elementów obiektywnych i subiektywnych. Element obiektywny sprowadza się do rozważenia, czy mimo formalnego przestrzegania wymogów stawianych przez regulacje europejskie, cel tych rozwiązań prawnych nie został osiągnięty, natomiast subiektywny element wymaga zbadania, czy wystąpił zamiar skorzystania z unormowań europejskich poprzez sztuczne wykreowanie przesłanek do skorzystania z nich. Konieczne jest więc badanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu".

Tymczasem organ nie wykazał, aby doszło do spełnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać przez niego osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, a dowody zebrane w sprawie nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania wsparcia, skarżący zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego wsparcia. Organ niedostatecznie wnikliwie ustalił i przeanalizował istotne okoliczności sprawy. Gdyby organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe ustaliłby, że pomiędzy firmą skarżącego a firmą jego ojca nie istnieją żadne powiązania ekonomiczne czy funkcjonalne. Ustaliłby również, że skarżący nie stworzył, nawet nieumyślnie, sztucznych warunków dla uzyskania wsparcia, a wnioskowana przez niego pomoc miała zasilić i pozwolić na rozwój wyłącznie jego indywidualnej działalności, a ponadto dzięki udzielonemu wsparciu skarżący osiągnie cel dla danego systemu wsparcia. W związku z powyższym organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego - przepisów u.PROW i u.r.l., następstwem czego było naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 k.p.a.

W odpowiedzi Zarząd Województwa wniósł o oddalenie skargi podzielając stanowisko dotychczas prezentowane.

Pismem z 2 lutego 2022 r. pełnomocnik organu oświadczył, że żąda przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Z uwagi na wniosek skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz brak żądania organu przeprowadzenia rozprawy Sąd na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Wyjaśnienia wymaga, że kwestie pomocy finansowej w ramach wdrażania operacji objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" uregulowane zostały w ustawie o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności oraz w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (publikatory aktów podano wyżej). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach tego programu normuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 664 ze zm., dalej: r.r.l.PROW). W myśl art. 23 ust. 3 u.r.l. jeżeli nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje podmiot ubiegający się o wsparcie o odmowie udzielenia tego wsparcia, zgodnie z przepisami regulującymi zasady wsparcia z udziałem poszczególnych EFSI. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.PROW w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W przypadku odmowy przyznania pomocy, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (art. 35 ust. 2 u.PROW).

Zgodnie z przepisem art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przy czym, jak stanowi § 2 tego artykułu, w sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Odpowiednie stosowanie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przy ocenie legalności aktu, o której mowa w art. 146 § 1 p.p.s.a., oznacza, że sąd powinien zbadać, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak trafnie wskazał skarżący istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy organ prawidłowo uznał, że skarżący zamierzał uzyskać korzyści niezgodnie z celami wsparcia tworząc - jak stwierdził Zarząd Województwa - sztuczne warunki przyznania pomocy, albowiem istnieją powiązania osobowe, ekonomiczne i funkcjonalne pomiędzy nim a innym przedsiębiorcą - ojcem skarżącego prowadzącym pod tym samym adresem działalność gospodarczą – zakład stolarski o podobnym profilu.

Na wstępie, odnosząc się do zarzutów skargi obejmujących naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8, art. 11, art. 80 i atr. 107 § 3 k.p.a., Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 34 ust. 2 u.PROW do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. b, pkt 4, 5, pkt 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1-2a stosuje się odpowiednio. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 14 u.PROW określa, że program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER: a) wsparcie przygotowawcze, b) wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, c) przygotowanie i realizacja działań w zakresie współpracy z lokalną grupą działania, d) wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji. Zgodnie z § 1 r.r.l.PROW rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w ramach działania "Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanej dalej "pomocą". Przepis § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) r.r.l.PROW stanowi zaś, że pomoc jest przyznawana na operacje w zakresie rozwoju przedsiębiorczości na obszarze wiejskim objętym strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w rozumieniu art. 2 pkt 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), zwaną dalej "LSR", przez rozwijanie działalności gospodarczej, w tym podnoszenie kompetencji osób realizujących operacje w tym zakresie.

Zważywszy, że wniosek T. K. obejmuje operację zatytułowaną "Nowatorska forma produkcja oraz dystrybucja w branży mebli kuchennych" i ma na celu rozwijanie działalności gospodarczej należało go – jak słusznie przyjął organ zakwalifikować go jako poddziałanie określone w art. 3 ust. 1 pkt 14 u.PROW. W konsekwencji, na mocy cytowanego wyżej art. 34 ust. 2 u.PROW, w zakończonym postępowaniu nie miały zastosowania powołane w skardze przepisy k.p.a., których naruszenie skarżący zarzucił. Zarzuty powyższe należało więc uznać za chybione.

Należy jednak mieć na uwadze, że w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie miał przepis art. 27 ust. 1 u.PROW, który określa, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Co istotne, zgodnie z art. 27 ust. 2 u.PROW strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Sąd podziela prezentowane w judykaturze sądów administracyjnych na gruncie powołanych wyżej przepisów stanowisko, zgodnie z którym obowiązek organu w postępowaniu o przyznanie pomocy został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności/pomocy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2021 r., sygn. I GSK 2074/18, wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, o ile organ nie jest zobligowany do podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, o tyle ma powinność odniesienia się, w sposób zgodny z rzeczywistością, do dowodów, które sam w toku postępowania wytworzył, a także odniesienia się do dowodów przedstawionych przez stronę oraz jej twierdzeń (por. wyrok NSA z 10 lutego 2020 r., sygn. I GSK 1428/19).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ odmawiając zaskarżonym aktem przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy nie sprostał powyższym wymogom. Organ dopuścił się naruszenia zasady wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego określonej w art. 27 ust. 1 pkt 2 u.PROW.

Jako przyczynę negatywnego rozpatrzenia wniosku organ wskazał na okoliczność stworzenia "sztucznych" warunków w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez powiązania kapitałowe, osobowe oraz funkcjonalne przedsiębiorstwa skarżącego z przedsiębiorstwem jego ojca M. K. prowadzącego pod tym samym adresem co skarżący zakład stolarski. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu ograniczono się jednak wyłącznie do przedstawienia okoliczności posiadania wspólnej siedziby firm skarżącego i jego ojca M. K. (pod adresem ul. [...] w S.) oraz podobieństwie rodzaju prowadzonych przez nich działalności (produkcja mebli kuchennych o kodzie PKD 31.02.Z) jako okoliczności świadczących o stworzeniu przez skarżącego sztucznych warunków przyznania pomocy. Organ w swych wyjaśnieniach poprzestał jedynie na zakwestionowaniu - na podstawie danych wynikających z CEIDG - oświadczeń skarżącego, że jego ojciec – M. K. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej (zakładu stolarskiego) pod adresem ul. [...] w S., co wskazuje, że pod jednym adresem funkcjonują dwa powiązane ze sobą przedsiębiorstwa. Prezentując zaś kolejno wyjaśnienia skarżącego złożone na wezwania, organ stwierdził, że skarżący składał rozbieżne informacje, a ponadto nie przedłożył wiarygodnych i przekonujących dowodów potwierdzających, że tylko on skorzysta ze wnioskowanego wsparcia. Organ uznał przy tym, że trudno w tym wypadku mówić o jakiejkolwiek rozdzielności obu działalności, zwłaszcza, że pomimo wezwania wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji uwiarygodniającej, że jego ojciec wykonuje działalność w innym miejscu (mapy/szkice budynku ze wskazaniem pomieszczeń, w którym wykonuje usługi M. K.).

Stwierdzić należy, że oceniając, że skarżący stworzył sztuczne warunki przyznania pomocy organ nie ustosunkował się do szeregu zgromadzonych w sprawie dowodów.

Po pierwsze organ nie wziął pod uwagę, że z akt sprawy tj. z załączonego do wniosku biznesplanu oraz oświadczeń skarżącego wynika, że działalność gospodarczą w zakresie projektowania i montażu m.in. kuchni prowadzi on samodzielnie lub jako podwykonawca od stycznia 2013 r. W dowód powyższego skarżący przedłożył dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik technologii drewna z 31 stycznia 2012 r., wypis z CEIDG, deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesięczne świadczące o opłacaniu składek ZUS z tytułu prowadzonej działalności. Nadto, jak wynika z biznesplanu (s. 3) skarżący w perspektywie l. 2007-2013 skorzystał z dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013, z którego zakupił zestaw używanych maszyn niezbędnych do działalności w branży wykonywania mebli pod wymiar. Z biznesplanu wynika również, że aktualnie T. K., po zdobyciu wykształcenia w zawodzie technik technologii drewna, kontynuuje naukę w trybie zaocznym na Wydziale Technologii Drewna na Uniwersytecie Przyrodniczym w P., a zatem zgodnie z profilem wykonywanej działalności gospodarczej.

Do powyższych dowodów organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, choć okoliczności te świadczą o samodzielnym prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie produkcji mebli kuchennych.

Ponadto organ pominął, że w odpowiedziach na wezwania T. K. wskazał, że:

- zobowiązuje się do rozwoju wyłącznie własnej działalności gospodarczej,

- nabyte na podstawie przyznanej pomocy urządzenia oraz środki nie będą stanowić wyposażenia innych podmiotów,

- prowadzoną przez niego od niespełna 10 lat działalność nie można uznać za pozorną,

- w budynku przy ul. [...] w S. znajduje się wyłącznie jego firma, a jego ojciec ze względu na wiek wygasza własną działalność i przenosi ją w inne miejsce,

- w obiekcie tym znajduje się wyłącznie wyposażenie należące do firmy skarżącego,

- pomieszczenia w obiekcie używane są wyłącznie przez skarżącego i brak jest konieczności wyodrębniania części wykorzystywanych przez firmę ojca skarżącego, która nie funkcjonuje pod tym samym adresem,

- adres przy ul. [...] w S. stanowi dla działalności gospodarczej M. K. już tylko charakter adresu siedziby firmy, lecz nie prowadzi on tam faktycznie działalności,

- działalność produkcyjna i usługowa pod tym adresem świadczona jest w odrębnym budynku znajdującym się na tej samej działce co dom – siedziba firmy M. K.,

- podane we wniosku dwa numery ksiąg wieczystych były błędne i doszło już do ich sprostowania (ul. Akacjowa 3 w S.)

Nadto wypełniając żądania wezwań organu skarżący przedłożył:

- umowę użyczenia nieruchomości wykorzystywanej celem prowadzenia działalności gospodarczej przy ul. [...] w S. o pow. 140 m2 zgodnie z treścią wniosku,

- oświadczenie właścicieli tejże nieruchomości G. K. i M. K., że wyrażają zgodę na realizację przedmiotowej operacji,

- oświadczenie M. K., że nie prowadzi działalności gospodarczej w budynkach produkcyjno-warsztatowych znajdujących się pod adresem ul. [...] w S. na działce nr [...], z zaznaczeniem, że podany w CEIDG adres siedziby jego firmy – ul. [...] w S. odnosi się do budynku mieszkalnego znajdującego się pod tym samym adresem co ww. budynki,

- zawiadomienie o zmianach ewidencyjnych z 16.09.2021 r.,

- wydruki z ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek ewidencyjnych zlokalizowanych pod adresami ul. [...] i [...] i ul. [...] w S..

- poprawiony wniosek o przyznanie pomocy również w zakresie adresu miejsca prowadzenia działalności gospodarczej ([...] w S.).

Na tle powyżej przedstawionych dowodów zgromadzonych w toku postępowania wyjaśnienia organu jawią się jako dalece niewystarczające. Jednocześnie nie sposób zarzucić T. K. pasywność w wyjaśnieniu kwestii, z którymi zwracał się do niego organ. Wystarczy wskazać, że skarżący trzykrotnie odpowiedział na wezwania organu, a brak przedłożenia żądanych szkiców/map pomieszczeń, zdaniem organu współdzielonych przez skarżącego z ojcem w związku z prowadzonymi przez nich obu pokrewnymi rodzajami działalności, wynikał z jednoznacznych oświadczeń tak T. K., jak i M. K., że ten drugi nie prowadzi już (faktycznie, a nie ewidencyjnie – jak należy przyjąć) działalności gospodarczej w budynkach produkcyjno-warsztatowych przy ul. [...] w S..

Zatem w kontekście całokształtu zgromadzonego, a przedstawionego pokrótce wyżej materiału dowodowego organ powinien był rozpatrzyć, czy skarżący zamierzał skorzystać ze wsparcia niezgodnie z jego celami tworząc sztuczne warunki przyznania pomocy polegające na istnieniu powiązania osobowego, ekonomicznego i funkcjonalnego pomiędzy działalnością w produkcji mebli kuchennych skarżącego a działalnością zakładu stolarskiego jego ojca jako drugiego przedsiębiorcy. Stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie oceny takiej nie zawiera. Sąd z uwagi na okoliczność, że kontroluje działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie może zaś zaakceptować sytuacji, w której to organ w odpowiedzi na skargę uzupełnia stanowisko nazbyt lakonicznie wyrażone w zaskarżonym akcie. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Jednocześnie zważyć należy, iż organ powinien był mieć na względzie, że rozważając odmówienie skarżącemu przyznania pomocy z powodu stworzenia przezeń sztucznych warunków przyznania pomocy, winien udowodnić, że zamiarem wnioskodawcy jest działanie sprzeczne z celami pomocy. W tym zakresie na tle art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym kwestia stworzenia sztucznych warunków dotyczy określonych ustaleń faktycznych. To organ powinien dokonać niezbędnych ustaleń w tym zakresie (por. wyrok NSA z 14 listopada 2014 r., sygn. II GSK 2576/14). To organ wywodzi skutki prawne (odmawiając pomocy) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organ materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku ustalenia organu należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 2623/18).

Ponadto, co równie istotne, ZWW powinien był wziąć pod uwagę, że w utrwalonym na gruncie poprzednio obowiązującego przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 orzecznictwie TSUE zachowującym aktualność kwestię stworzenia sztucznych warunków rozumie się w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów należy rozważyć obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu należy rozważyć obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami (por. wyrok TSUE z dnia 12 września 2013 r.,sygn. C-434/12, opubl. ZOTSiS 2013/9/I-546).

Odnosząc powyższe do treści uzasadnienia zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że organ nie dowiódł praktyki stanowiącej nadużycie ze strony wnioskodawcy wsparcia po pierwsze - zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie - wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania (por. wyrok TSUE o sygn. C-176/20, SC Avio Lucos SRL ..., opubl. na stronie internetowej: www.eur-lex.europa.eu). Organ zredukował zaś zakres swych dociekań do ustalenia, że nie doszło do formalnego (ewidencyjnego w CEIDG) wygaszenia (zakończenia) działalności gospodarczej przez ojca skarżącego, która to działalność ma zakres zbliżony do działalności skarżącego. W ocenie Sądu organ nie wykazał aby doszło do spełnienia obiektywnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że nie może zostać przez niego osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia. Ocenione zaś przez organ dowody nie pozwalały na stwierdzenie, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania wsparcia, skarżący zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego wsparcia. ZWW w rzeczywistości w uzasadnieniu zaskarżonego aktu nie przeanalizował powiązań ekonomicznych, czy funkcjonalnych pomiędzy działalnością skarżącego a działalnością jego ojca. Samo zaś ewentualne posiadanie jednej siedziby dwóch firm nie oznacza, że skarżący pod pozorem legalności ukrył działalność gospodarczą odmienna od tej, jaka wynika z przedstawionych dokumentów dających podstawę do przyznania pomocy.

W związku z powyższym, uznając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt.

Jednocześnie na obecnym etapie postępowania, wobec braku oceny przez organ całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego Sąd nie znalazł podstaw aby przesądzić, że działania skarżącego są zgodne z celami prawodawstwa unijnego w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, a wnioskowana przez niego pomoc miała zasilić i pozwolić wyłącznie na rozwój tylko jego działalności.

Ponownie rozpoznając sprawę organ – kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i rzetelnie, w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 27 ust. 1 i 2 u.PROW, na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokona oceny, czy działania skarżącego nie zmierzają do obejścia prawa, o którym mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jednocześnie organ będzie miał na uwadze wykładnię tego przepisu zaprezentowaną powyżej. Skarżący zaś zobowiązany będzie przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.

Sąd uwzględniając skargę, na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego od organu kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.