Wyrok NSA, sygn. akt II SA 3563/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Ochrona zdrowia
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 76 poz. 804
law: Ustawa z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006.
article: art. 21 ust. 2a
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz. 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Teza: Jednorazowe odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804 ze zm./, stanowi uposażenie żołnierza przysługujące mu w okresie wypowiedzenia, a jedynie wypłacane jednorazowo w formie odszkodowania za cały okres skróconego okresu wypowiedzenia.

TEZY

Jednorazowe odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804 ze zm./, stanowi uposażenie żołnierza przysługujące mu w okresie wypowiedzenia, a jedynie wypłacane jednorazowo w formie odszkodowania za cały okres skróconego okresu wypowiedzenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2003 r. sprawy ze skargi Leona O. na decyzję Dowódcy Garnizonu W. z dnia 30 września 2002 r. w przedmiocie wysokości jednorazowego odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dowódca Garnizonu W. decyzją z dnia 30 września 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej w W. z dnia 22 sierpnia 2002 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006  /Dz.U. nr 76 poz. 804 ze zm./ w związku z art. 24 ust. 6a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - ustalono, iż płk. rez. Leonowi O. przysługuje odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia w kwocie 35.882 zł oraz, że od wymienionej kwoty potrąca się zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż płk. rez. Leon O., odchodząc ze służby wojskowej otrzymał z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za każdy miesiąc skrócenia tego wypowiedzenia. Powyższe odszkodowanie wypłacił Dowódca Jednostki Wojskowej w ostatnim dniu skróconego okresu wypowiedzenia, potrącając z niego między innymi składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Analizując zasadność dokonania potrącenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od pobranego odszkodowania należy zauważyć, że w myśl postanowień art. 21 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ przewidziane w prawie pracy odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę nie korzystają ze zwolnień podatkowych, mimo ogólnego zwolnienia przedmiotowego od takiego podatku odszkodowań otrzymanych na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw. Otrzymane przez odwołującego się oficera odszkodowanie ma również taki sam charakter, jak wskazane wyżej odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, a więc należy do szeroko rozumianego prawa pracy i podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Niewątpliwie wypłacone płk. rez. Leonowi O. odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest świadczeniem pieniężnym o takim samym charakterze, jak uposażenie wypłacone po zwolnieniu żołnierza ze służby.

W związku z powyższym na podstawie art. 24 ust. 6a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym Dowódca Jednostki Wojskowej był zobowiązany do pobrania z wypłaconego odszkodowania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leon O. domagał się uchylenia powyższej decyzji, zarzucając m.in., iż decyzja ta narusza art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 38 poz. 153 ze zm./ oraz art. 77 par. 1 Kpa.

Zdaniem skarżącego przepisy art. 24 ust. 6, art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz art. 8 pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym nie dotyczą żołnierzy zawodowych oraz należności otrzymywanych przez nich w czasie trwania stosunku służbowego. Wynika to z art. 8 tej ustawy, który jako osobną kategorię osób podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu wymienia w pkt 2 żołnierzy zawodowych.

Skarżący w dniu wypłaty odszkodowania, tj. w dniu 15 maja 2002 r. pozostawał w stosunku służbowym, będąc żołnierzem zawodowym w służbie stałej, nieobjętym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym.

Zgodnie z art. 21 ust. 2a ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym - podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne żołnierzy zawodowych nieobjętych ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym stanowi kwota odpowiadająca uposażeniu tych osób. W art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, zawierającym definicję uposażenia żołnierza, nie wymienia się wśród składników uposażenia - odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Stąd też odszkodowanie to nie może stanowić podstawy naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Dowódca Garnizonu W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew zarzutom skargi, jednorazowe odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, o którym mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804 ze zm./, stanowi uposażenie żołnierza przysługujące mu w okresie wypowiedzenia, a jedynie wypłacane jednorazowo w formie odszkodowania za cały okres skróconego okresu wypowiedzenia. Takie rozumienie tego pojęcia wynika z art. 14 ust. 3 omawianej ustawy, w którym jest mowa o wypłacie tego odszkodowania na zasadach określonych w odrębnych przepisach dla celów wypłaty uposażenia oraz z art. 14 ust. 6 tej ustawy, w którym stwierdzono, iż okres, za który wypłacone zostało jednorazowe odszkodowanie traktowany jest za równorzędny ze służbą wojskową.

Za takim rozumieniem pojęcia odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia przemawia też ratio legis tej regulacji, skoro żołnierzowi zawodowemu zamiast wypłaty uposażenia za każdy miesiąc wypowiedzenia stosunku służbowego wypłaca się jednorazowo odszkodowanie z tytułu skrócenia tego ustawowego okresu wypowiedzenia.

W konsekwencji też podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne stanowiła kwota wypłaconego skarżącemu odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia, gdyż ta właśnie kwota odpowiada uposażeniu skarżącego, o którym mowa w art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz.U. nr 28 poz. 153 ze zm./.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.