Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1366/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.271, art.272, art.273 § 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. F. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 649/07 zakończonej wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi A. J. wynagrodzenie (obejmujące VAT) w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej określił państwu J. i H.F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r., zaległość podatkową i odsetki za zwłokę.

Wskutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] obniżyła należny podatek, wysokość zaległości podatkowej oraz wysokość odsetek.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1376/00 oddalił skargę.

Pismem z dnia 30 lipca 2003 r. państwo H. i J.F. wystąpili do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...].

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 z powodu niestwierdzenia przesłanek do jej wzruszenia na podstawie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania H. i J.F., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 2, 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie wykazali, aby w sprawie zaistniały jakiekolwiek przesłanki do wznowienia postępowania, w tym aby decyzja ostateczna wydana została w wyniku przestępstwa (art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).

Podatnicy zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r. oddalił skargę (sygn. akt I SA/Gd 331/04).

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wnieśli skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 1373/06, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2006 r. państwo H. i J.F. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...], [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Stwierdzono, iż z akt sprawy nie wynika, aby żądanie strony oparte zostało na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Gd 331/04 oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].

Decyzją z dnia [...], [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatników na powyższą decyzję podzielając stanowisko organów, iż wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] był niedopuszczalny w świetle art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Pismem z dnia 4 czerwca 2010 r. J.F., w oparciu o art. 271, 272, 273 i 274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 rok, Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego w tej sprawie.

Skarżący uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania podniósł, że przy wydawaniu wyroku z dnia 21 czerwca 2002 r. NSA pominął wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. nr [...] z dnia 30 grudnia 1998 r.

Kolejno skarżący wskazał, że nową okolicznością w sprawie jest treść orzeczenia Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że wydane decyzje w sprawach małżonków F. dokonane były w wyniku przestępstw urzędniczych, co pozostaje w sprzeczności z wyrokami wydawanymi w sprawach podatników, w tym w sprawie I SA/Gd 1376/00, I SA/Gd 331/04 i SA/Gd 649/07. Pismem z dnia 21 maja 2010 r., nr [...] Wydziału Nadzoru Prokuratury Okręgowej poinformowano, że wniosek skarżącego złożony w Prokuraturze Apelacyjnej w dniu 29 kwietnia 2010 r. rozdzielono w ten sposób, że sprawy dotyczące zarzutów na legalność działań z art. 231 kk funkcjonariuszy organów kontroli skarbowej i organów podatkowych pozostawiono w aktach bez dalszego biegu (dotyczyło spraw I SA/Gd 944, 946, 947/09) a do zakresu spraw WSA w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 198/06, 587, 588, 942, 943 945/09 zostały skierowane do Prokuratury Rejonowej w G. ([...]).

Strona powołała się także na fakt usunięcia przez organy podatkowe z akt administracyjnych odwołań skarżącego od decyzji z dnia 20 stycznia 2000 r., co miało wpływ na wydanie błędnego rozstrzygnięcia w sprawie I SA/Gd 1376/00.

Skarżący podniósł, że za wznowieniem postępowania na podstawie art. 273 § 2 P.p.s.a. przemawia również późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, aż do dnia 27 maja 2010 r. tj. uzyskanie z NSA informacji z dnia 19 maja 2010 (nr [...]).

Strona wskazała, że z powodu dziewięciodniowego przetrzymania przez Prezesa NSA O/Z w Gdańsku akt sądowych, Rzecznik Praw Obywatelskich nie mógł sporządzić w terminie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu, co skutkowało odmową merytorycznego badania sprawy.

Skarżący wniósł również o dopuszczenie całego materiału dowodowego z zastrzeżeniami strony do wyroku I SA/Gd 649/07 i rozpatrzenie sprawy od początku.

Skarżący powołał się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1679/09.

W toku postępowania sądowego skarżący przedłożył kolejne pisma procesowe z dnia 5 sierpnia 2010 r., 29 listopada 2010 r., 5 stycznia 2011 r. i 2 lutego 2011 r., powtarzając dotychczasową argumentację dotyczącą wadliwości działania organów administracyjnych oraz błędnej oceny dowodów dokonanej przez sądy administracyjne we wszelkich postępowaniach dotyczących skarżącego.

Na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. skarżący podniósł dodatkowo, że wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 649/07 został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ w jego treści nie uwzględniono zaleceń wynikających z postanowienia NSA o sygn. akt II FZ 1/08 z dnia 4 marca 2008 r. a także treści orzeczenia w sprawie I SA/Gd 524/04. Ponadto w sprawie tej skarżący nie był należycie reprezentowany, nie miał zdolności sądowej i procesowej, nie miał też właściwej reprezentacji do wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem Sąd odmówił prawa pomocy, co wyczerpuje dyspozycję art. 273 § 2 p.p.s.a., a także art. 258 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sąodowadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Przypadki te, stanowiące podstawy skargi o wznowienie postępowania zostały wyczerpująco wyliczone w art. 271-273 p.p.s.a. i stanowią one katalog zamknięty. W świetle tych przepisów skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie nieważności postępowania (art. 271 p.p.s.a.), zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia (art. 272 p.p.s.a.), a także w oparciu o tzw. przyczyny restytucyjne, do których ustawodawca zalicza między innymi uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), czy też późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.).

Skarga o wznowienie postępowania sądowego jako stanowiąca nadzwyczajny środek zmierzający do ponownego rozpoznania sprawy już prawomocnie zakończonej, stosownie do art. 279 p.p.s.a., który określa jej wymogi, winna wskazywać ustawową podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Dostrzec przy tym trzeba, iż w postępowaniu wznowieniowym nie są rozpoznawane zarzuty wykraczające poza zakres ustawowych podstaw, jak i nie dokonuje się oceny w zakresie zaistnienia podstaw wznowienia niepowołanych w skardze. Wniesienie tego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu w pierwszej kolejności zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego wyniku pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności.

Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (art. 280 § 2 p.p.s.a.).

W myśl natomiast art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zgodnie z art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

W niniejszej sprawie żądanie wznowienia postępowania sądowego dotyczyło postępowania sądowego prawomocnie zakończonego wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

W skardze o wznowienie tego postępowania skarżący powołał jako podstawę wznowienia przepisy art. 271, 272 i 273. Jednocześnie jednak wskazał okoliczności, które w ocenie Sądu nie stanowią przesłanek wznowienia określonych w tych przepisach.

Mając na względzie treść skargi i składanych przez skarżącego obszernych pism procesowych wraz z załączonymi kserokopiami dokumentów podkreślić należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 1986 r., SA/Wr 137/86, LexPolonica nr 297569, ONSA 1986, nr 1, poz. 29, z glosą J. Borkowskiego, OSP 1987, nr 4, poz. 82 oraz wyrok NSA z 9 maja 2006 r., II FSK 743/05, Lex nr 274879). Tymczasem zasadnicza argumentacja skarżącego sprowadza się właśnie do kwestionowania prawidłowości działań organów administracyjnych we wszelkich możliwych postępowania toczących się wobec niego, w tym w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r., a także w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oraz postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].

W tej kategorii zarzutów mieści się także argumentacja skarżącego odwołującego się do wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 28 czerwca 2010 r., III SA/Wa 1679/09. W wyroku tym Sąd uwzględnił skargę .F. i uchylił postanowienie Ministra Finansów z dnia 17 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia ostatecznego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania. Jak przy tym wynika z uzasadnienia tego wyroku, dostępnego w internecie, postępowanie w tej sprawie przed Ministrem Finansów zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 15 grudnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2008 r. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Minister Finansów postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia, którego dotyczył wniosek skarżącego, a następnie po rozpoznaniu zażalenia, rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy - zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r. Powodem natomiast uchylenia zaskarżonego postanowienia było naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, oba bowiem postanowienia, wydane w I jak i II instancji, zostały podpisane przez tego samego pracownika.

Z treści skargi nie sposób odczytać, w jaki sposób, zdaniem skarżącego, powyższy wyrok wydany przez WSA w Warszawie miałby wpłynąć na konieczność wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 maja 2008 r., I SA/Gd 649/07.

Podkreślić należy raz jeszcze, że w ramach przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, wymienionych w przepisach ustawy o postępowaniu sądowym w administracji, Sąd nie jest władny rozpatrywać merytorycznie zarzutów co do wadliwego działania organów administracji. Z tych względów okoliczności dotyczące postępowań podatkowych, na które powołuje się skarżący, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania sądowego.

Konsekwencją zarzutów co do wadliwego działania organów była zdaniem strony błędna ocena dowodów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który nie zauważył błędów i nieprawidłowości popełnionych w toku postępowań podatkowych. Przede wszystkim należy zauważyć, że postępowanie sądowe, którego wznowienia domaga się strona, dotyczyło odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Podstawą prawną tej odmowy było stwierdzenie zaistnienia przesłanki negatywnej przewidzianej w art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 331/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], co było wystarczającą podstawą do oddalenia skargi na decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd w sprawie I SA/Gd 649/07 nie badał zatem merytorycznej zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, uznając, że z przyczyn formalnych (art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) jest to niemożliwe.

Wyrok tutejszego Sądu z dnia 28 stycznia 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 524/04, dotyczył odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r., nie dotyczył zatem przedmiotu postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 649/07.

Ponadto zarzucanie prawomocnemu orzeczeniu sądowemu, iż jest ono niesłuszne, tzn. niezgodne ze stanem faktycznym, bez powiązania tych zarzutów z konkretnymi przesłankami wznowieniowymi, stanowi jedynie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym orzeczeniem. Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności świadczące o zaistnieniu przesłanek wznowienia postępowania, i w tym też kontekście obszerność argumentacji zawartej w pismach procesowych i zgłoszonych wniosków, nie przekłada się na merytoryczne poparcie żądania.

Przede wszystkim skarżący nie wskazał na żadne okoliczności świadczące o zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania z powodu nieważności, jakkolwiek jako podstawę prawną skargi wskazał przepis art. 271 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W skardze oprócz ogólnego powołania się na treść przepisu art. 271 p.p.s.a. skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które mieściłyby się w wymienionych w nim przesłankach. Natomiast przedstawiając swe stanowisko na rozprawie skarżący wskazał, że nie był należycie reprezentowany, nie miał zdolności sądowej i procesowej, nie miał też należytej reprezentacji, bowiem Sąd odmówił mu prawa pomocy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że są to podstawy wznowienia przewidziane w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a nie art. 273 § 2 p.p.s.a., jak to określił skarżący. Zarzuty braku zdolności sądowej i procesowej są oczywiście bezzasadne. Skarżący jako osoba fizyczna ma zdolność sądową z mocy art. 25 § 1 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał też, aby jego zdolność do czynności prawnych była w jakikolwiek sposób ograniczona, co oznacza, że miał i nadal ma zdolność procesową (art. 26 § 1 p.p.s.a.). Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że skarżący nie był należycie reprezentowany w toku postępowania sądowego, którego wznowienia się domaga. W odniesieniu do osób fizycznych powyższa podstawa wznowienia postępowania występuje wówczas, gdy nie mają one zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny muszą być w postępowaniu sądowym reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych. Nie oznacza natomiast braku należytej reprezentacji sytuacja, w której strona mająca – tak jak skarżący - pełną zdolność do czynności prawnych nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 1 października 2004 r., II SA/Gd 246/04, Lex nr 203313). Przy czym odmowa przyznania stronie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata nie może być traktowana jako brak należytej reprezentacji bądź pozbawienie strony możności obrony swych praw. W postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy Sąd badał stan majątkowy skarżącego i stwierdził, że nie uzasadnia on przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ocena ta została podzielona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 70/09, oddalił zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 3 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07.

Skarżący na rozprawie powołał się na postanowienie NSA z dnia 4 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 1/08. Postanowieniem tym NSA oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07 oddalające wniosek H. i J.F. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi H. i J.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. NSA uznał, że w okolicznościach tej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów, uznać należy, że nie wystąpiły przesłanki z art. 18 i 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem skarżący w swoim zażaleniu nie wykazali, by w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do wyłączenia od orzekania wskazanych sędziów. Brak jest więc podstaw do uznania na podstawie tego postanowienia, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a.

Skarżący oprócz powołania art. 272 p.p.s.a., w myśl którego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, w żaden sposób zgłoszonego zarzutu nie sprecyzował. Nie można więc uznać, że skarga o wznowienie opiera się na tej właśnie przesłance.

Brak jest też wskazania, na jakim to dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, oparte zostało orzeczenie Sądu z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 649/07 (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Brak też jest uzasadnienia dla przesłanki z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Wprawdzie skarżący próbuje wykazać, że wadliwość działania pracowników organów podatkowych nosiła znamiona przestępstwa, jednakże niniejsza skarga nie dotyczy wznowienia postępowania podatkowego, lecz postępowania sądowoadministracyjnego. Dla zaistnienia przesłanki z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżący musiałby wykazać, i to za pomocą prawomocnego wyroku skazującego (art. 274 p.p.s.a.), że wyrok Sądu, wydany w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie (czyli sprawy o sygn. akt I SA/Gd 649/07 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej) został uzyskany za pomocą przestępstwa. Taki wyrok może natomiast zapaść po przeprowadzeniu postępowania w sprawie karnej. Tylko wyjątkowo wznowienie postępowania z powodu przestępstwa może nastąpić bez konieczności ustalenia czynu przestępnego prawomocnym wyrokiem skazującym, a może to mieć miejsce wówczas, gdy postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 in fine p.p.s.a.). Między innymi, postępowanie karne nie może być wszczęte z powodu śmierci sprawcy, bądź innej niemożności pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, przy czym taką trwałą przeszkodą nie jest status sędziego. Postępowanie karne w stosunku do sędziego może być bowiem wszczęte po uprzednim wydaniu zezwolenia przez właściwy sąd dyscyplinarny. Z kolei przykładem innej, niż brak dowodów przyczyny umorzenia postępowania karnego może być ustawowy akt amnestii.

W tej sprawie wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie wykazał istnienia prawomocnego wyroku sądu karnego, który stwierdzałby uzyskania wspomnianego wyroku WSA w Gdańsku za pomocą przestępstwa. Nie wykazał też, że w podniesionej przez niego kwestii, niezależnie od słuszności jego twierdzeń, nie może być wszczęte postępowanie karne, bądź że takie postępowanie zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. W istocie cała argumentacja skargi o wznowienie postępowania sądowego jest polemiką ze wspomnianym wyrokiem WSA. Samo niezadowolenie skarżącego z treści tego wyroku nie może jednak uzasadniać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a..

Podobnie rzecz wygląda w przypadku kolejnej z przywołanych przez skarżącego podstaw wznowienia, tj. wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Z końcowego zwrotu zawartego w § 2 komentowanego przepisu wynika, że wykrycie odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie odnosi się ono zatem do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy - wyr. NSA z 19 maja 2004 r., GSK 5/2004, LexPolonica nr 367629 (M.Pr. 2004, nr 12, s. 535). Należy podzielić ten pogląd, ponieważ niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania strona tego nie uczyniła.

Z tego względu nie można uznać, że tak podkreślany przez skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt [...], jest nową okolicznością, czy też nowym środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Wyrok ten istniał w dacie rozstrzygania sprawy I SA/Gd 649/07 przez tutejszy Sąd (a także w dacie wydawania decyzji będącej w tym postępowaniu przedmiotem skargi) i nie było żadnych przeszkód, aby strona złożyła stosowny wniosek dowodowy. Nie był to więc dowód "nieujawnialny".

Taką nową okolicznością czy nowym dowodem nie jest także powołana w skardze informacja z NSA z dnia 19 maja 2010 r., [...], której zresztą skarżący nie przedłożył.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2008 r., I SA/Gd 649/07, nie ma uzasadnionych podstaw. Skargę zatem, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., należało oddalić.

Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).