Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SAB/Bd 3/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a i b
journal: Dz.U. 2020 poz 833
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi F. B. na [...] Inne w przedmiocie zaprzestania finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych znajdujących się w zasobach Spółdzielni oddala skargę


UZASADNIENIE

P. z dnia [...] lutego 2021 r. F. B. (dalej także: Skarżąca, Spółdzielnia) na podstawie art. 101a ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713) – dalej: "u.s.g." – i art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia [...] kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2020 r., poz. 833) – dalej: "pr.energ." – wniosła skargę na [...] Gminy B. – Inne polegającą na zaprzestaniu finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach Fordońskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, a znajdujących się na terenie Gminy B. (dalej także Gmina) wbrew ustawowemu obowiązkowi i wniosła o nakazanie Gminie B. – Inne: finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach Fordońskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, a znajdujących się na terenie Gminy, nakazanie zaniechania naruszania praw mieszkańców Gminy B., poprzez niedokonywanie dalszych wyłączeń oświetlenia miejsc publicznych, ewentualnie na podstawie art. 101a ust. 2 u.s.g. nakazanie organowi nadzoru wykonanie w/wym. obowiązkowych zadań własnych gminy, na koszt i ryzyko gminy.

W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podała, że Gmina B. – Inne zaniechał, z dniem [...] lutego 2021 r. finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach Fordońskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, a znajdujących się na terenie Gminy B.. W związku z powyższym Zarząd Spółdzielni pismem z dnia [...] lutego 2021 r. wezwał Gminę B. - Inne do przywrócenia oświetlenia terenów zewnętrznych (miejsc publicznych) położonych w zasobach Fordońskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, a znajdujących się na terenie Gminy B. oraz zaniechania naruszania praw mieszkańców Gminy B., w szczególności w zakresie ich bezpieczeństwa poprzez niedokonywanie dalszych wyłączeń oświetlenia miejsc publicznych. Zdaniem Skarżącej zgodnie z art. 7 ust. 2 u.s.g., ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy. Prawo energetyczne w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 stanowi, że do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną należy m.in. planowanie oświetlenia znajdujących się na terenie gminy miejsc publicznych oraz dróg gminnych, jak również finansowanie oświetlenia znajdujących się na terenie gminy ulic, placów, dróg gminnych. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 22 pr.energ. finansowanie oświetlenia, to finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania. Niewątpliwie tereny spółdzielni mieszkaniowych znajdują się na terenie Gminy B., jak również są one w rozumieniu Prawa energetycznego miejscami publicznymi tzn., że są one dostępne dla nieograniczonej i nieoznaczonej liczby osób. Skarżąca podkreśliła, że wszyscy mieszkańcy Gminy B., bez względu na to w jakich zasobach mieszkają, płacą podatki, z których pokrywany jest m.in. koszt oświetlenia miejsc publicznych, a więc również terenów zewnętrznych spółdzielni mieszkaniowych. Ponadto zgodnie z ustawą z dnia [...] listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 23) wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych i osób fizycznych są w części przekazywane gminom wyłącznie na finansowanie utrzymania oświetlenia ulicznego wszystkich dróg znajdujących się na terenie gminy, z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych w rozumieniu przepisów o autostradach płatnych.

Skarżąca wykazała, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a [...] organu, polegający na tym, że [...] ta narusza jego interes prawny i uprawnienia. Do naruszenia prawem chronionego interesu i uprawnienia Skarżącej doszło w wyniku zaniechania działań wymaganych bezwzględnie obowiązującymi przepisami. Oświetlenie miejsc publicznych nie jest wyrazem dobrej woli włodarzy gminy, troski o mieszkańców, lecz ustawowym obowiązkiem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że spór w sprawie sprowadza się do interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 3 pr.energ. Organ dokonał analizy zmiany tego przepisu i wskazał, że obecnie ustawa nakazuje gminie finansowanie oświetlenia określonych miejsc, m.in. ulic i placów "znajdujących się na terenie gminy". Organ stwierdził, że intencją ustawodawcy nigdy nie było nałożenie na gminy obowiązku finansowania oświetlenia terenów w postaci placów czy ulic (np. dróg wewnętrznych) należących do spółdzielni czy osób tworzących wspólnoty mieszkaniowe, lecz rozgraniczenie obowiązków ponoszenia kosztów oświetlenia dróg pomiędzy środki pochodzące z budżetów jednostek samorządu terytorialnego a pochodzące z budżetu państwa. Powołał się również na stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w G. wyrażone w opinii z dnia [...] listopada 2020 r., z którego wynika, że normę art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) pr.energ. należy interpretować w ten sposób, iż wspomniany obowiązek w zakresie ulic i placów jest ograniczony tylko do tych z nich, do których prawo dysponowania posiada gmina. Koncepcja ta ma potwierdzenie m.in. w tym, że w kolejnych jednostkach redakcyjnych ww. pkt 3 ustawodawca wymienia różną infrastrukturę drogową w tym drogi powiatowe, wojewódzkie, którymi gmina nie dysponuje (prawo do ich dysponowania przysługuje bądź samorządom wyższego szczebla bądź innym podmiotom publicznym), a w stosunku do których ma obowiązek finansowania oświetlenia. W tym kontekście brak dookreślenia przynależności ulic i placów wymienionych w art. 18 ust. 1 pkt 3 pr.energ. do któregokolwiek z podmiotów, nie oznacza, że gmina powinna finansować na wszystkich możliwych albo dowolnie wybranych ulicach czy placach. Jest wręcz przeciwnie, z uwagi na powiązania systemowe z ww. art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g. ów obowiązek dotyczy wyłącznie tych ulic i placów, do których prawo dysponowania posiada gmina. Skoro zaś gmina nie posiada takiego prawa do terenów wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni mieszkaniowych to tym samym nie może ponosić także wydatków w podanym zakresie przedmiotowym.

Organ dodał, że nakazanie gminie finansowania oświetlenia terenów należących do spółdzielni mieszkaniowych czy wspólnot mieszkaniowych byłoby także przejawem nierównego traktowania obywateli, bowiem mieszkańcy budynków mieszkalnych jednorodzinnych sami ponoszą koszty finansowania oświetlenia swoich nieruchomości. Nie dość zatem, iż koszty utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego i terenów przyległych, a także koszty ewentualnych remontów rozkładają się na członków spółdzielni czy wspólnot mieszkaniowych, zatem nie są aż tak uciążliwe jak w przypadku właścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych, to jeszcze dodatkowo mieszkańcy ci byliby dodatkowo uprzywilejowani otrzymując pomoc gminy w zakresie ponoszenia kosztów oświetlenia ich nieruchomości.

Pismem z [...] kwietnia 2021 r. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko i powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt K 27/04 (publ.: OTK-A ZU nr 5/2005, poz. 54), wskazując, że zgodnie z nim w zakresie finansowania oświetlenia dróg przez gminy, odstąpiono od wcześniejszej zasady "właścicielskiej" na rzecz zasady położenia danej drogi. W związku z tym place, ulice, które położone są na terenie gminy powinny być oświetlane ze środków danej gminy, bez względu na to kto jest ich właścicielem.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że tereny objęte dotychczasowym oświetleniem, a których zaniechał oświetlenia Prezydent M. są miejscami ogólnodostępnymi i publicznym, w związku z tym powinny być oświetlany przez gminę. Na poparcie swojej argumentacji załączyła kopię umowy, którą zawarła z E. O. Sp. z o.o. w S. w dniu [...] lutego 2021 r. z załącznikami w postaci zestawienia sieci objętej umową oraz mapki.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z [...] kwietnia 2021 r. organ podkreślił, że ww. wyrok nakładał na gminę obowiązek oświetlania, jeśli teren ten znajdował się w obrębie gminy i to gmina była jego zarządcą. Drogi niebędące w zarządzie gminy finansowane były z budżetu państwa. Sprzeczne z zasadami logiki byłoby zatem przeniesienie obowiązku finansowania oświetlenia placu spółdzielni z gminy na Skarb Państwa, wobec czego nie można stosować tego wyroku do rozpatrywanego stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 5 maja 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. (por. k. 40 akt sądowych).

Przed wydaniem wyroku umożliwiono Skarżącej wypowiedzenie się w sprawie i strona z tej możliwości skorzystała.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 101a u.s.g. przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (ust. 1). W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy (ust. 2). Z kolei w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Z powyższej regulacji wynika, że znajduje ona zastosowanie w dwóch różnych sytuacjach. Pierwsza z nich to [...] organu gminy polegająca na niewykonywaniu czynności nakazanych przez prawo. Druga zaś dotyczy podejmowania przez organ gminy czynności prawnych lub faktycznych naruszających prawa osób trzecich. [...] organu gminy może przybrać postać niepodjęcia określonej czynności w ogóle albo zaniechania jej wykonywania. Powinna to być czynność z zakresu administracji publicznej, nakazana prawem powszechnie obowiązującym, w tym aktem prawa miejscowego określającym obowiązki organu gminy. W zakres czynności, o jakich mowa w art. 101a u.s.g., wchodzić będą czynności prawne podejmowane w różnych formach, jak również czynności faktyczne. Podmiotem legitymowanym jest każdy, kto może wykazać, że w wyniku [...] organu gminy albo w wyniku podjęcia przez organ gminy czynności prawnej lub faktycznej został naruszony (a nie tylko zagrożony) jego interes prawny lub uprawnienie. Przepis art. 101a u.s.g. poszerza w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. zakres sądowej kontroli działań organów gminy o czynności faktyczne i prawne podejmowane w sprawach ze sfery administracji publicznej oraz bezczynność związaną z niewykonywaniem czynności nakazanych prawem (por. Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, B. Dolnicki (red.), wyd. III, Lex 2021, Komentarz do art. 101a).

W rozpatrywanej sprawie Skarżąca zarzuca Prezydentowi Miasta B. jako organowi Gminy B., [...] polegającą na zaprzestaniu finansowania i oświetlania terenów zewnętrznych położonych w zasobach Spółdzielni, znajdujących się na terenie Gminy. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz pism procesowych chodzi tutaj o finansowanie oświetlenia ulic, placów i miejsc publicznych. Wyłączenia oświetlenia tych terenów rozpoczęło się od [...] lutego 2021 r. Obowiązek finasowania oświetlania tych terenów przez Gminę, Skarżąca wywodzi z art. 7 ust. 1 pkt 3, ewentualnie z art. 7 ust. 2 u.s.g. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 pr.energ.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Art. 7 ust. 2 u.s.g. stanowi, że ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy.

Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 pr.energ. do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy finansowanie oświetlenia znajdujących się na terenie gminy: a) ulic, b) placów, c) dróg gminnych, dróg powiatowych i dróg wojewódzkich, d) dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych, przebiegających w granicach terenu zabudowy, e) części dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia [...] października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, wymagających odrębnego oświetlenia: przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerów, stanowiących dodatkowe jezdnie obsługujące ruch z terenów przyległych do pasa drogowego drogi krajowej. Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 pr.energ. do zadań własnych gminy należy też planowanie oświetlenia znajdujących się na terenie gminy: a) miejsc publicznych, b) dróg gminnych, dróg powiatowych i dróg wojewódzkich, c) dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych, przebiegających w granicach terenu zabudowy, d) części dróg krajowych, innych niż autostrady i drogi ekspresowe w rozumieniu ustawy z dnia [...] października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, wymagających odrębnego oświetlenia: przeznaczonych do ruchu pieszych lub rowerów, stanowiących dodatkowe jezdnie obsługujące ruch z terenów przyległych do pasa drogowego drogi krajowej.

Z treści skargi, jak i z pisma procesowego Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2021 r. wynika, że Spółdzielnia zarzucając Inne [...], skupia się w zasadzie na wykładni językowej art. 18 ust. 1 pkt 3 pr.energ. Twierdzi bowiem, że skoro przepis ten stanowi, że do zadań własnych gminy należy finansowanie oświetlenia znajdującego się na jej terenie, to Gmina B. ma także obowiązek finansowania oświetlenia ulic i placów należących do jej zasobów (Spółdzielni). Rozumowanie to oparte jest na założeniu, że na podstawie tego przepisu gmina jest zobowiązana do finansowania oświetlenia każdej ulicy i każdego placu położonego na jej obszarze. Oznaczałoby to jednak, że gmina miałaby obowiązek finansowania oświetlenia nie tylko terenów należących do spółdzielni mieszkaniowych, lecz także do np. wspólnot mieszkaniowych, czy właścicieli prywatnych. Także podmioty gospodarcze na terenach, na których znajdują się np. place, mogłyby żądać od gminy finansowania oświetlenia.

Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 pkt 22 pr.energ. przez finansowanie oświetlenia rozumie się finansowanie kosztów energii elektrycznej pobranej przez punkty świetlne oraz koszty ich budowy i utrzymania, a więc też koszty ich obsługi, konserwacji, a także modernizacji urządzeń i wymiany wyeksploatowanych opraw (por. J. Glumińska-Pawlic, Finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy, [...]).

Zatem przyjmując stanowisko Skarżącej, Gmina M. B. miałaby obowiązek finansować wskazanym podmiotom nie tylko koszty pobranej energii elektrycznej przez punkty świetlne, ale również koszty ich budowy i utrzymania. Taka wykładnia budzi zastrzeżenia. Aczkolwiek wykładnia językowa stanowi punkt wyjścia interpretacji tekstu prawnego, to jednak interpretatorowi nie wolno całkowicie pomijać wykładni systemowej i funkcjonalnej w szczególności, gdy wyniki wykładni językowej prowadzą do niejednoznacznych, wątpliwych rezultatów (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2006, s. 70 i 87). Podkreślenia wymaga, że żaden przepis prawa nie jest oderwaną jednostką, lecz występuje w pewnym kontekście systemowym. Wykładając więc dany przepis prawa, należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (stosując wykładnię systemową wewnętrzną) oraz do przepisów zawartych w innych ustawach (posługując się wykładnią systemową zewnętrzną). Interpretując tekst prawny należy też brać pod uwagę sens regulacji prawnej, tzn. cel, który dana regulacja ma realizować. W doktrynie podkreśla się, że w prawie administracyjnym wykładnia językowa nie powinna prowadzić do rezultatów, które byłyby sprzeczne zarówno z efektami wykładni systemowej, jak i z efektami wykładni celowościowej (por. W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Zakamycze 2006, s. 433-439).

Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 pr.energ. została wprowadzona do tej ustawy na mocy ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2015 r., poz. 942). Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 27 maja 2015 r. (por. druk sejmowy nr 3232/VII kad.) wynika, że "zasadniczym celem projektowanej zmiany ustawy jest nie tylko ograniczenie obowiązku finansowania oświetlenia dróg przez gminy, ale przede wszystkim dokonanie racjonalnego podziału tego finansowania pomiędzy gminy a zarządcę dróg krajowych, którym jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Projekt przewiduje taki podział finansowania, który uwzględnia kryterium, jakim są potrzeby mieszkańców gminy. Projekt precyzyjnie identyfikuje miejsca, dla których powinno być zapewnione oświetlenie. Tymi miejscami właściwymi są: ulice, place, miejsca publiczne i wszystkie kategorie dróg publicznych. W przypadku dróg publicznych projekt wyodrębnia autostrady, drogi ekspresowe (wszystkie) oraz drogi krajowe (odcinki poza terenem zabudowy), które ze względu na ich przeznaczenie i warunki techniczne służą zaspokajaniu potrzeb ponadlokalnych. Planowanie i finansowanie oświetlenia na autostradach, drogach ekspresowych (wszystkich) oraz innych drogach krajowych (odcinki poza terenem zabudowy) zostaje wyodrębnione i pozostawione jako zadanie zarządcy tych dróg, czyli Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Projekt w tym zakresie stanowi odzwierciedlenie postulatów gmin podnoszących tranzytowy charakter dróg ekspresowych i obwodnic w ciągu dróg krajowych oraz brak odpowiednich środków finansowych na pokrycie finansowania oświetlenia dróg, które w niewielkiej części służą potrzebom lokalnej społeczności."

Zatem celem regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 pr.energ. było dokonanie racjonalnego podziału finansowania oświetlenia dróg krajowych pomiędzy gminy a zarządcę dróg - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast z uzasadnienia tego nie wynika, aby intencją ustawodawcy było nałożenie na gminy obowiązku finansowania oświetlenia terenów (placów, ulic) należących np. do spółdzielni mieszkaniowych czy innych podmiotów.

Dokonując interpretacji art. 18 ust. 1 pkt 3 pr.energ. trzeba też mieć na uwadze treść art. 7 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Użycie sformułowania "zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty" wskazuje, że chodzi o potrzeby całej społeczności lokalnej. W literaturze przedmiotu przez zaspokajanie zbiorowych potrzeb rozumie się potrzeby o charakterze powszechnym lub dominującym, służące realizacji ogólnych, wspólnych kategorii interesów prawnych społeczności. W takim sensie są one potrzebami o charakterze publicznym (por. Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, P. Chmielnicki (red.), Warszawa 2004, s. 78). W tym kontekście należy zauważyć, że art. 166 ust. 1 Konstytucji określa zadania własne jako zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej. Przyjmuje się, że cechą charakterystyczną zadań publicznych jest to, że są one realizowane w interesie publicznym, nie zaś prywatnym. Ich wykonaniem zainteresowany jest ogół ludności. Nie powinny zatem obciążać samorządu zadania nie mające takiego charakteru, np. wykraczające poza interes społeczności lokalnej (por. S. Czarnow, Komunalna działalność gospodarcza a zadania publiczne samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2002, nr 10, s. 39).

Skoro do obowiązków gminy należy zaspakajanie potrzeb wspólnoty (jako całej wspólnoty samorządowej), to nie można przyjąć, że obowiązek ten wypełnia wydatkowanie środków publicznych na potrzeby pojedynczych osób (np. właścicieli nieruchomości), czy określonej grupy mieszkańców (np. wspólnoty mieszkaniowej, czy spółdzielni mieszkaniowej). Nie można powiedzieć, że w takich sytuacjach mamy do czynienia z realizacją zadań publicznych.

W świetle powyższego z art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) pr.energ. nie można wywodzić – tak jak to czyni Skarżąca - że na Gminie B. spoczywa obowiązek finansowania oświetlenia wszystkich ulic i placów znajdujących się na jej terenie. Obowiązek finansowania przez gminę oświetlenia dotyczy wyłącznie ulic i placów, które wchodzą w skład mienia komunalnego. Taki też pogląd jest prezentowany w literaturze przedmiotu (por. P. Orzech, M. Stefaniuk [w:] Prawo energetyczne. Komentarz do art. 12-72, Z. Muras, M. Swora (red.), t. II, WKP 2016, Komentarz do art. 18, teza 21). Za taką interpretacją przemawia także treść art. 7 ust. 1 pkt 2 u.s.g., zgodnie z którym zadania własne gminy obejmują sprawy gminnych ulic i placów. Brak jest więc podstaw prawnych do obciążania Gminy B. obowiązkiem finansowania oświetlenia placów i ulic będących w zasobach Skarżącej.

Zatem żądania zawarte w skardze, popierane argumentacją w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., tj.: zobowiązania Gminy B. do finansowania oświetlenia terenów zewnętrznych należących do Spółdzielni, nakazania zaniechania naruszania praw mieszkańców poprzez niedokonywanie dalszych wyłączeń oświetlenia i nakazanie organowi nadzoru wykonywania zadań na koszt i ryzyko Gminy, są nieuzasadnione. W konsekwencji nie można też Prezydentowi Miasta B. zarzucić [...] polegającej na niewykonywaniu czynności nakazanych prawem.

Wskazać też należy, że obowiązek finansowania oświetlenia znajdujących się na terenie gminy ulic i placów wynika z art. 18 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) pr.energ., nie mogło zatem odnieść skutku powoływanie się w tym zakresie przez Skarżącą na regulację zawartą w art. 18 ust. 1 pkt 2 pr.energ. dotyczącą zupełnie innego zagadnienia, tj. planowania oświetlenia.

Przesądzającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma też przywołany w skardze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II CSK 183/13, ponieważ dotyczy on sporu między gminą a Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie finansowania oświetlenia dróg krajowych.

Ponadto należy zauważyć, że w skardze oraz w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r., Spółdzielnia nie wykazała, aby finansowanie oświetlenia dotyczyło miejsc (placów i ulic), których koszty oświetlenia obciążają Gminę. Załączone – na poparcie argumentacji - do tego pisma umowa oraz mapka nie wskazują, aby żądanie dotyczyło oświetlenia na terenach należących mienia komunalnego. Zawarta przez Spółdzielnię umowa z E. O. Sp. z o.o. nie może stanowić podstawy do nałożenia na Inne obowiązku oświetlenia terenów, skoro wchodzą one w skład zasobów Spółdzielni, a nie mienia komunalnego. W związku z tym, że dane tereny należą do Spółdzielni, to niezasadne jest domaganie się, aby oświetlenie było zapewnione przez Prezydenta B.. Nie znajduje żadnego uzasadnienia przerzucanie tych obowiązków na samorząd gminny.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

T. Wójcik U. Wiśniewska L. Kleczkowski