Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1620/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 2 i art. 47 pkt 1a, pkt 2 i 3 p.o.ś oraz pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 8 poz 70
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody.
article: art 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant: st. asystent sędziego Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Prokuratora Okręgowego w Poznaniu oraz Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 818/11 w sprawie ze skarg Prokuratora Rejonowego we Wrześni oraz Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 818/11 oddalił skargi Prokuratora Rejonowego we Wrześni i Stowarzyszenia [...] w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. inwestor R. G. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy Września (dalej również jako Burmistrz) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie fermy norek o maksymalnej obsadzie [...] DJP na działkach nr ewid. [...],[...],[...],[...] w obrębie wsi R.

W związku z informacją o bezpośrednim sąsiedztwie projektowanego obszaru NATURA 2000 – G. C. e z planowaną inwestycją, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia raportu o ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na planowany obszar NATURA 2000. Uzupełniony raport został przesłany Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej jako RDOŚ) celem uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia pod względem oddziaływania na projektowany obszar Natura 2000. W odpowiedzi RDOŚ w Poznaniu uznał, że ze względu na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 – G. C., nie przewiduje się negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na gatunki oraz siedliska, dla ochrony których wyznaczony został wskazany obszar Natura 2000.

Do postępowania w charakterze strony przystąpiło Stowarzyszenie [...j z siedzibą w Ś. (dalej również jako Stowarzyszenie) i wniosło o wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań dla spornej inwestycji. Stowarzyszenie przedstawiło sporządzoną pod kierunkiem mgr M. B. ekspertyzę środowiskową dotyczącą wpływu na środowisko obiektów hodowli norek w rejonie wsi R. Przedstawiona ekspertyza uwzględnia oddziaływanie na środowisko trzech obiektów hodowli norek w rejonie wsi R.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] organ I instancji odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia.

Po rozpatrzeniu odwołania R. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało, iż błędy proceduralne takie jak brak oceny wniosku mieszkańców o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, czy brak postanowienia o dopuszczeniu organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu skutkować muszą uchyleniem decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż postanowienia uzgadniające mają większą doniosłość niż opinie, a organy wydając uzgodnienie przesądzają jednocześnie o tym czy i w jaki sposób dana inwestycja ma wpływ na środowisko.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 144/10 skarga została oddalona.

W dniu 5 stycznia 2010 r. swój udział w postępowaniu zgłosił na podstawie art. 183 § 1 k.p.a. Prokurator Prokuratury Rejonowej we Wrześni.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zlecił sporządzenie opinii naukowej przez zespół specjalistów Politechniki [...] w zakresie merytorycznej analizy i oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz ekspertyzy środowiskowej pod względem rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Autorzy tej opinii stwierdzili, że jakość raportu oddziaływania na środowisko mieści się w standardzie podobnych opracowań powstających w Polsce.

Burmistrz wystąpił również do odpowiednich organów o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we Wrześni w dniu 20 września 2010 r. pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia, w tym w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, wskazując iż przy proponowanych rozwiązaniach oraz zachowaniu dbałości o higienę na fermie przedsięwzięcie nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia ludzi.

RDOŚ w Poznaniu po otrzymaniu wniosku o uzgodnienie wezwał inwestora do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym do odniesienia się do uwag zawartych w opinii naukowej i ekspertyzie środowiskowej. W odpowiedzi na to wezwanie, inwestor zweryfikował raport i odniósł się do uwag zawartych w opinii naukowej prof. dr hab. A. K. W związku z tym RDOŚ postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. Uznał, iż przyjęte rozwiązania zapewnią minimalizację wpływu na środowisko, a realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska.

W celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, uzgodnienia stanowiska stron postępowania oraz zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902 ze zm. - dalej jako p.o.ś.) w związku z art. 89 k.p.a. przeprowadzono w dniu [...] stycznia 2011 r. otwartą dla społeczeństwa rozprawę administracyjną. W trakcie rozprawy Prokurator wskazał, iż oprócz stanowiska organów uzgadniających należy wziąć pod uwagę również opinie społeczeństwa. Osoby biorące udział w rozprawie wskazywały na ucieczki norek z fermy, szkodliwość inwestycji oraz spadek popytu na nieruchomości. Stowarzyszenie zwróciło uwagę na zaniżenie przez inwestora zapotrzebowania na wodę, co - jak wskazano - przekłada się na ilość wytwarzanych ścieków.

W związku z powyższymi zastrzeżeniami Burmistrz Wrześni wezwał inwestora do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących zużycia wody, wytwarzanych odchodów, monitoringu ilości norek oraz ewentualnej obudowy pomieszczeń hodowlanych, a także o podanie ilości hodowanych norek w należącej do niego fermie w C. W odpowiedzi inwestor wskazał, iż pobór wody odbywać się będzie z własnej studni a na potwierdzenie prawidłowości wykazanego zużycia wody przedstawił opinię dr hab. M.S. z Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S. Ponadto inwestor wyjaśnił, iż nie przewiduje znakowania ani specjalnego monitoringu zwierząt, a rozwiązanie technologiczne polegające na obudowie pomieszczeń hodowlanych nie jest rozwiązaniem nakazanym. Inwestor podkreślił, że planowana technologia inwestycji jest powszechnie stosowana w Polsce. Nadto podniósł, iż ilość hodowanych norek na fermie w C. stanowi tajemnicę handlową przedsiębiorstwa i nie ma znaczenia dla rozpatrywania wniosku w niniejszej sprawie. Dlatego w dniu [...] lutego 2011 r. organ zwrócił się do prof. dr hab. A. K. - autora opinii naukowej o udzielenie bardziej szczegółowych informacji odnośnie zastosowania obudowy hal do hodowli norek.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy Września określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu, że po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko oraz na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego należało nałożyć na inwestora szereg warunków realizacji przedsięwzięcia biorąc pod uwagę minimalizację oddziaływania na środowisko. Stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie zaopatrywane będzie w wodę z własnych studni. Woda dla potrzeb eksploatacji przedsięwzięcia zużywana będzie w szczególności do celów technologicznych (do pojenia zwierząt) oraz potrzeb socjalno-bytowych pracowników. Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość wód nałożono na inwestora obowiązek m.in. zastosowania opomiarowania poboru wody ze studni, wykorzystywanej do funkcjonowania fermy. Wyjaśnił, że w wyniku działania przedmiotowej instalacji powstawały będą ścieki bytowe oraz przemysłowe z mycia pojemników na pokarm. Wskazano też, że powstające w czasie funkcjonowania obiektu ścieki socjalnobytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a następnie zostaną przekazane na podstawie umowy uprawnionemu zewnętrznemu odbiorcy i przez niego dostarczone do oczyszczani, celem unieszkodliwienia. Ścieki powstające z mycia pojemników na pokarm odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego a następnie 80% tych ścieków zwracana będzie z powrotem do przygotowywanego na zewnątrz fermy pokarmu a pozostałe ok. 20% "rozdeszczowywane" będzie na obornik na płycie obornikowej. W dalszej kolejności wskazano, że wody opadowe z terenu planowanej inwestycji będą odprowadzane powierzchniowo do ziemi w granicach własności inwestora.

Odnosząc się do wskazywanego przez uczestników zaniżenia wskaźnika zużycia wody dla celów hodowlanych w stosunku do normy określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8 poz. 70) Burmistrz wyjaśnił, że inwestor przedstawił opinię z której wynika, iż dobowe zużycie wody z poideł przez samicę wynosi 0,06 dm³. W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dobowe zapotrzebowanie na wodę przyjęto na poziomie 0,1 dm³/szt. Następnie podano, że wytwarzane w wyniku funkcjonowania przedsięwzięcia odpady, magazynowane będą w sposób uniemożliwiający zmieszanie różnych rodzajów odpadów w pojemnikach lub kontenerach ustawionych w wyznaczonym do tego celu miejscu, o utwardzonym podłożu, zabezpieczonym przed wpływem warunków atmosferycznych oraz przed dostępem osób trzecich. Wskazano, że po realizacji i uruchomieniu planowanego przedsięwzięcia, na przedmiotowej fermie, powstawać będą odchody zwierzęce, które będą magazynowane na płycie obornikowej wyposażonej w bezodpływowy zbiornik na odcieki. Jak wyjaśniono, powstające odcieki będą wykorzystywane do zraszania obornika. Odpad odchodów zwierzęcych poddawany będzie odzyskowi poprzez kompostowanie. Po przekompostowaniu na pryzmie kompostowej odchody będą wykorzystywane rolniczo wyłącznie na polach należących do inwestora. Wskazano, że ilość wytwarzanych odchodów przez norki została przez inwestora wyliczona na podstawie opinii prof. dr hab. A.K. z Zakładu Higieny Weterynaryjnej z G. oraz opinii wspomnianej już dr hab. M. S.

Podkreślono także, że przeprowadzona w Raporcie analiza rozprzestrzeniania się hałasu emitowanego podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu określonych warunków nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Dodano, iż inwestor w celu ochrony przed hałasem m.in. będzie wykonywał prace uciążliwe akustyczne wyłącznie w porze dnia (w godz. 6-22). Zatem przedsięwzięcie spełni wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.).

Organ pierwszej instancji wskazał również, iż w fazie eksploatacji ferma będzie źródłem emisji niezorganizowanej. Emisja ta według danych przedstawionych w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko nie spowoduje przekroczenia wartości odniesienia w powietrzu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r., Nr 1, poz. 12). W celu ograniczenia emisji amoniaku, na inwestora został nałożony obowiązek stosowania dodatków paszowych w okresie letnim (np. zawierających saponiny), które redukują emisję amoniaku z odchodów zwierząt, ograniczając tym samym emisję odorów. Wyjaśniono, że preparaty saponinowe mają pochodzenie naturalne, szybko ulegają biodegradacji i dzięki specyficznym właściwościom biorą udział w ograniczaniu emisji amoniaku pochodzącego z produkcji zwierzęcej. Zobligowano nadto inwestora do stosowania bezpośrednio do ściółki dodatków mikrobiologicznych lub mineralnych, które mają właściwości wodo i gazochłonne.

W celu uniknięcia potencjalnych ucieczek norek, inwestor został zobowiązany do otoczenia całej części hodowlanej płotem z materiału uniemożliwiającego wdrapywanie się zwierząt o wysokości co najmniej 2 metrów, dodatkowo wkopanym w ziemię na głębokość 0,5 - 0,8 m. Płot nakazano zwieńczyć tzw. elektrycznym pastuchem. Inwestor został także zobowiązany do wykonania dodatkowego zewnętrznego ogrodzenia oddalonego o ok. 2 m od ogrodzenia wewnętrznego. Na terenie fermy winny być również rozstawione klatki żywołowne. W celu prowadzenia monitoringu liczebności zwierząt w fermie oraz kontroli ucieczek norek z fermy organ nałożył na inwestora obowiązek wprowadzenia skutecznej metody oznakowania norek, np. tatuowania.

Burmistrz podkreślił, że niewątpliwie główną uciążliwością związaną z funkcjonowaniem fermy będzie oddziaływanie odorowe, na które wielokrotnie uwagę zwracały strony niniejszego postępowania, powołując się przy tym na już istniejące fermy norek w miejscowości C. i N. Organ podkreślił jednak, że obecnie w Polsce brak jest norm określających maksymalny dopuszczalny poziom odorantów w powietrzu, a brak odniesień normatywnych uniemożliwia organowi nałożenie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń.

Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z art. 56 ust. 1b p.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględniając oprócz uzgodnień organów i ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko także wyniki postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa. Dlatego nakładając na inwestora obowiązki związane z realizacją inwestycji w szczególności uwzględniono uwagi związane z emisją odorów oraz ucieczkami norek z fermy. Podkreślono jednak, iż odmowa wydania decyzji nie może być oparta wyłącznie na wystąpieniu protestów społeczności lokalnej co do realizacji danego przedsięwzięcia.

Odwołując się do stanowiska SKO zawartego w decyzji uchylającej pierwsze rozstrzygnięcie organu wskazano, iż uzgodnienia mają większą doniosłość niż opinie a organy wydając uzgodnienie przesądzają jednocześnie o tym czy i w jaki stopniu dana inwestycja ma wpływ na środowisko, Burmistrz uznał, iż organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem organu uzgadniającego. Podkreślił, że z przedłożonych dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak również uzgodnień dokonanych z organami wymienionymi w art. 48 ust. 2 p.o.ś. wynika, iż projektowana inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania na środowisko w miejscu funkcjonowania przedsięwzięcia oraz poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. W takim przypadku rola organu wydającego decyzję sprowadza się wyłącznie do kontroli spełnienia wymagań określonych przepisami prawa. Rolą oceny oddziaływania na środowisko jest zgromadzenie obiektywnych informacji o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ostateczne ukształtowanie decyzji w taki sposób aby jej warunki pozwoliły na maksymalne zmniejszenie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] została w całości zakwestionowana odwołaniami wniesionymi przez R. G., Stowarzyszenie [...] oraz Prokuratora Rejonowego we Wrześni.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu uchyliło pkt 2 ppkt r), z) i al) decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Września z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a także pkt 2 ppkt g), który otrzymał brzmienie "posadzkę w budynkach inwentarskich, w tym pod klatkami dla zwierząt, wykonać z betonu". Uchylono również pkt 2 ppkt t) zaskarżonej decyzji Burmistrza i nadano mu brzmienie "prowadzić monitoring gospodarki odpadami zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, o ile będą tego wymagały przepisy tej ustawy". W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymano w mocy.

W uzasadnieniu SKO wskazało, iż w decyzji organu I instancji bezpodstawnie dwa razy powtórzono te same wymagania względem inwestora. Organ wskazał, że pkt 2 ppkt b), c) i d) są tożsame z ppkt z), r) i al) sentencji zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to konieczne było wyeliminowanie powtórzonych zapisów, co znalazło wyraz w pkt 1 sentencji decyzji wydanej na skutek odwołania. Wyjaśniono, że najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia miał fakt lokalizacji przedmiotowej działki na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz dokonanie przez organ I instancji własnej analizy planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 144/10. SKO podało, że zgoda na realizację inwestycji została oparta na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art. 46 ust. 3, art. 47 oraz art. 48 ust. 1, art. 55 p.o.ś. Organ II instancji zwrócił uwagę, że analiza sporządzona zgodnie z art. 47 p.o.ś. jest częścią uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podkreślono przy tym, że w niniejszym postępowaniu organ I instancji dokonał własnej analizy planowanego przedsięwzięcia, natomiast wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia szkodliwego zostało oparte na konstrukcji uznania administracyjnego.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji składa się - zdaniem SKO - nie tylko z opisu przebiegu postępowania, ale także zawiera ocenę planowanej inwestycji, wpływ na stosunki społeczne oraz środowisko. Ocena ta oparta jest na analizach własnych, opiniach organów uzgadniających, a także na raporcie oddziaływania na środowisko. Prowadzone przez Burmistrza postępowanie wprawdzie zawierało pewne wady, które można było usunąć poprzez rozstrzygniecie co do istoty.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uwzględnienia postanowień uzgadniających planowaną inwestycję, SKO uznało, że mają one większą doniosłość niż opinie a organy wydając uzgodnienie przesądzają jednocześnie o tym czy i w jakim stopniu dana inwestycja ma wpływ na środowisko. Organ nie mógł pominąć tych uzgodnień, bowiem prowadziłoby to do sytuacji całkowitej zbędności w postępowaniu środowiskowym stanowiska RDOŚ i PPIS. Organy te dysponują natomiast nie tylko wiedzą ale także kompetencjami, których nie posiada organ wydający decyzję środowiskową.

Wskazując na zarzuty dotyczące pkt 2 ppkt i), aa), af) sentencji zaskarżonej decyzji wskazano, iż są one bezpodstawne. Punkty te są identycznej treści, jak punkty 1, 11 i 16 postanowienia RDOŚ w Poznaniu z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] oraz punkt 2 opinii PPIS we Wrześni z dnia [...] wrześni 2011 r., nr [...]. Przyczyną zmiany pkt 2 ppkt g) i t) sentencji zaskarżonej decyzji był fakt, iż w tym zakresie organ musiał kierować się uzgodnieniami organów, natomiast w żaden sposób z uzasadnienia decyzji, ani ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika potrzeba stosowania surowszych ograniczeń dla inwestora. Wskazano, że monitoring gospodarki odpadami musi być zawsze prowadzony o ile wymagają tego przepisy ustawy o odpadach, dlatego też, ponieważ taki monitoring nie został dostatecznie sprecyzowany, SKO zmieniło w tym zakresie orzeczenie organu I instancji.

Rozpatrując zarzut dotyczący pkt 2 ppkt ab), ai) sentencji decyzji, SKO wskazało, iż organ I instancji prawidłowo uzasadnił rozstrzygnięcie w tym zakresie. Prowadzenie monitoringu poboru wody ze studni ma na celu ustalenie, czy zużycie wody będzie zbieżne z danymi zawartymi w raporcie oddziaływania na środowisko i ekspertyzach, czy też konieczne będzie wprowadzenie dodatkowych obostrzeń.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. SKO wskazało, iż są one bezzasadne. Wyjaśniono, że organ I instancji słusznie oparł decyzję o przepis art. 56 ust. 1b u.o.ś. Podkreślono, że nie ma wątpliwości, iż przedmiotem inwestycji jest hodowla norki [...]. Natomiast zarzut naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. - dalej jako OOŚ) jest wadliwy, bowiem wniosek o wydanie decyzji wpłynął przed dniem [...] listopada 2008 r. Przepis art. 85 ust. 2 pkt 1 OOŚ nie miał zatem zastosowania na podstawie art. 153 ust. 1 tej ustawy.

Skargę na decyzję SKO w Poznaniu wniósł Prokurator Rejonowy we Wrześni podnosząc zarzuty naruszenia art. 47 p.o.ś. - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 listopada 2008 r.. Zarzucił błędne przyjęcie, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi, w tym okolicznych mieszkańców oraz na środowisko naturalne, a przede wszystkim na okoliczne tereny leśne i znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji projektowany obszar NATURA 2000 – G. C. Wskazał również na naruszenie art. 48 ust. 2 p.o.ś (sprzed nowelizacji) polegające na błędnej interpretacji, sprowadzającej się do niezasadnego przyjęcia, iż organ wydający decyzję w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla określonego przedsięwzięcia jest bezwzględnie związany uzgodnieniami. Zarzucono także naruszenie art. 56 ust. 1b p.o.ś (sprzed nowelizacji), polegające na nieuwzględnieniu przy wydaniu decyzji organu I instancji wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, a w szczególności sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji.

Skargę na decyzję SKO w Poznaniu wniosło również Stowarzyszenie. Podniosło w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 140 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności, jaka jest faktyczna ilość wody zużywanej na fermie norek o wielkości [...] DPJ oraz jaka jest ilość odchodów wytwarzanych przez zwierzęta, a także czy istnieje potrzeba oraz możliwość hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji powietrza z pomieszczeń hodowlanych poprzez jego biofiltrację. W ocenie autora skargi naruszono również art. 3 pkt 50 p.o.ś., poprzez uznanie, że oddziaływanie przedsięwzięcia nie zakłóci zrównoważonego rozwoju okolic R. Ponadto wskazano na naruszenie art. 47 oraz art. 56 ust. 1b pkt 3 p.o.ś.

W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie.

Wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargi. Sąd ten wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2008 r. W dacie jego wszczęcia obowiązywały przepisy działu V i VI p.o.ś., regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania w życie weszły także przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W przepisach przejściowych tego aktu zastrzeżono, iż do spraw wszczętych na podstawie p.o.ś. a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1 OOŚ). Jako, że OOŚ weszła w życie w trakcie postępowania administracyjnego prawidłowo przyjęto, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy dotychczasowe (p.o.ś.).

Zważywszy na zmianę przepisów WSA wskazał, że planowana inwestycja zaliczona została do inwestycji wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z dnia 9 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (rozporządzenie to utraciło moc 15 listopada 2010 r.). Planowana inwestycja zalicza się jednak również do wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 Nr 213, poz. 1397), które weszło w życie z dniem 15 listopada 2010 r. W obu aktach wykonawczych - jak wskazał WSA - przelicznik DJP dla norek jest ten sam, co oznacza, że [...] DJP = [...] sztuk x 0,0025 DJP.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 47 p.o.ś. w związku z art. 153 ust. 1 OOŚ w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko i wymagany zakres monitoringu. Zdaniem WSA zarówno treść rozstrzygnięcia organów, jak i wymagania postawione inwestorowi znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia organów nie noszą cechy dowolności, a stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony. Organy w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy.

W sprawie nie naruszono art. 47 p.o.ś. Analiza akt, zdaniem WSA wskazuje, że poczynione ustalenia organów (w tym, również dotyczące negatywnego wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi) znajdują oparcie w ustaleniach udokumentowanych postanowieniem RDOŚ z dnia [...] listopada 2010 r., Opinii sanitarnej z dnia [...] września 2010 r., opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki [...] (lipiec 2010 r.), uzupełnieniu raportu (sporządzonego [...] października 2010 r. na wezwanie RDOŚ), który został przedłożony w celu dostosowania do wymogów i zastrzeżeń zawartych w ekspertyzie środowiskowej (sporządzonej na zlecenie Stowarzyszenia).

W postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ precyzyjnie odniesiono się do problemu wpływu inwestycji na warunki wodno-gruntowe (wskazano na stosowne zabezpieczenia przed ewentualnymi zanieczyszczeniami). Omówiono sposób postępowania z odpadami (również niebezpiecznymi) tak, aby inwestycja nie naruszała prawa w zakresie gospodarki nimi. Po to aby ograniczyć emisję amoniaku do powietrza, inwestora zobowiązano m.in. do rozmieszczenia klatek z norkami w określony sposób, a także do stosowania dodatków paszowych. Przeprowadzono analizę oddziaływania akustycznego - za jedyne źródło hałasu uznając ruch pojazdów związanych z obsługą fermy (natężenie ruchu określono jako małe). W celu ochrony terenów leśnych oraz z uwagi na sąsiedztwo jedynie potencjalnego, a więc w okresie prowadzenia postępowania nieistniejącego jeszcze obszaru Natura 2000 "G. C." zalecono wykonanie dodatkowego zabezpieczenia przed ucieczkami norek, tzw. elektrycznego pastucha. Wskazano gwarancje minimalizacji wpływu na środowisko omawianego przedsięwzięcia.

Uwzględniono także Opinię Sanitarną wskazującą, że funkcjonowanie fermy może powodować uciążliwości odorowe, które jednak nie są normowane w przepisach prawa polskiego. Stąd też wydając zaskarżoną decyzję szczególną uwagę zwrócono na nałożenie reżimu czystości i sposobu postępowania przy obsłudze zwierząt w celu wyeliminowania zagrożenia dla ludzi. Przyjęcie rozwiązań proponowanych w raporcie oddziaływania na środowisko, a także uwag przedstawionych w Opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki [...], spowoduje że przedsięwzięcie nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w treści opinii naukowej, w której wskazano, jakie zagrożenie może stanowić dla środowiska realizacja przedsięwzięcia. Autor tego opracowania zakwestionował ustalenia raportu co do ograniczenia oddziaływania inwestycji jedynie do granic terenu jej realizacji, a także wskazał na brak wyjaśnień, co do tego jak wpływa na środowisko wodno-gruntowe proces czyszczenia i mycia klatek. Zwrócono uwagę na brak informacji na temat kompostowania obornika i rodzaju stosowanych preparatów mikrobiologicznych. Braki te zostały usunięte w toku postępowania w uzupełnieniu raportu. Wyjaśniono w nim, że klatki norek będą czyszczone na sucho i opalane palnikiem gazowym. Wskazano, że odpad odchodów zwierzęcych będzie poddawany odzyskowi metodą recyklingu i regeneracji substancji organicznych, a obornik będzie kompostowany przez okres 6 miesięcy i wywożony 2 razy w roku na pola inwestora. Wykluczono przy tym jakikolwiek wpływ inwestycji na ujęcia wód podziemnych. Wskazano także, że zaproponowany sposób zagospodarowania nie spowoduje ograniczeń w wykorzystaniu terenów sąsiednich, a planowana inwestycja nie jest związana z ryzykiem powstania poważnej awarii przemysłowej.

Odnosząc się do argumentu Prokuratora, iż immisje zapachowe będą miały wpływ na zdrowie ludzi Sąd Wojewódzki zauważył, że wnioski końcowe opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki [...] wskazują przede wszystkim na "brak odniesień normatywnych dotyczących emisji odorów". Wskazuje się na potrzebę ochrony przed nieprzyjemnymi zapachami. W ocenie autora opinii oddziaływanie zapachowe planowanego przedsięwzięcia pośrednio wpływa na zdrowie ludzi. Stwierdzenie to stanowi konkluzję rozważań niepopartych żadnymi konkretnymi badaniami. Autor opinii wskazał bowiem, że z informacji uzyskanych w Zespole [...] Katedry [...] Akademii Rolniczej w K. wynika, że w Polsce nie przeprowadzono jeszcze systematycznych badań w zakresie oddziaływania ferm norczych. Niezależnie od tego stwierdzenia wskazano, że najbardziej uciążliwe są substancje odorowe pochodzące z budynków inwentarskich, odchodów i zbiorników na odcieki. Wskazując na negatywne dla zdrowia ludzi skutki emisji odorów fermowych autor opinii stwierdził, że negatywny wpływ odorów na zdrowie uzależniony jest od częstotliwości i czasu ekspozycji na działanie odorów, stopnia uciążliwości odorantów, warunków przestrzennych eksploatacji oraz uwarunkowań osobniczych. Twierdzeniom Prokuratora przeczy Opinia Sanitarna PPIS we Wrześni, w której wskazano, że przyjęcie rozwiązań proponowanych w raporcie oddziaływania na środowisko oraz uwag przedstawionych w opinii naukowej Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej spowoduje, że przedsięwzięcie nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia ludzi. Stanowisko PPIS uwzględnia uwarunkowania, w jakich planowane zamierzenie inwestycyjne ma funkcjonować, a także odnosi się uwag zawartych w powołanej przez Prokuratora w skardze opinii naukowej Politechniki [...].

Odnosząc się do zarzutu związania stanowiskiem organów uzgadniających decyzję środowiskową Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organy orzekające w sprawie posłużyły się wskazaniami RDOŚ i PPIS co do rodzaju nałożonych na inwestora obowiązków. Nie jest więc tak, iż o treści decyzji środowiskowej przesądziły wyłącznie postanowienie RDOŚ czy Opinia Sanitarna. Organy obu instancji, na poparcie swojego stanowiska przywoływały kolejne dokumenty dostarczane zarówno przez inwestora, jak i przez innych uczestników postępowania, a także sporządzoną na tej podstawie niezależną opinię naukową.

Powołując się na ugruntowany pogląd piśmiennictwa Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję jest wiążące dla organu wiodącego (decydującego). Oznacza to, że organ wydający decyzję jest związany stanowiskiem organu współdziałającego i nie może we własnym zakresie dowolnie ocenić jego zasadności. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w uzgodnieniu" wskazuje, że z mocy art. 48 ust. 2 p.o.ś. stanowisko wyrażone przez organ współdziałający ma charakter wiążący. Choć od postanowienia RDOŚ nie służy zażalenie (art. 153 ust. 2 pkt 2 OOŚ), to jednak przyjmuje się, że ustalenia te mogą być kwestionowane w odwołaniu od decyzji środowiskowej. Wiążący charakter uzgodnienia wydanego na podstawie art. 106 k.p.a. nie wyklucza obowiązku dokonania przez organ wydający decyzję innych ustaleń. Orzekające w niniejszej sprawie organy nie wydały rozstrzygnięć opierając się wyłącznie na treści postanowienia uzgodnieniowego, ale dokonywały samodzielnych ustaleń (i to w znacznym zakresie) na okoliczność zasadności złożonego przez inwestora wniosku.

Za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia art. 56 ust. 1b p.o.ś. (przed nowelizacją). Bowiem w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono dowód z przedstawionej przez Stowarzyszenie ekspertyzy środowiskowej. Nadto, uwzględniono stanowisko społeczności lokalnej co potwierdza fakt wystąpienia Burmistrza o sporządzenie niezależnej ekspertyzy do specjalistów z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki [...]. Uwzględniono także uwagi z opinii naukowej, które następnie zostały uwzględnione przez RDOŚ, a następnie inwestora, który przedłożył uzupełnienie raportu środowiskowego. W uzupełnieniu raportu przeanalizowana została m.in. kwesta sprzeciwu społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji. Wyniki tej analizy doprowadziły do konstatacji, iż sprzeciw społeczności lokalnej powodowany jest niewiedzą. Celem rozwiązania tej sytuacji inwestor zaproponował delegatom społeczności lokalnej, zapoznanie się z funkcjonowaniem fermy norek w C.

Również postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem rygorów proceduralnych (prawidłowo zawiadomienia o rozprawie administracyjnej, prawidłowo ją przeprowadzono, i udokumentowano). Reasumując WSA wskazał, iż zarzuty sformułowane w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa zostały uwzględnione w treści decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 oraz art. 140 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż ustalenia co do ilości wytwarzanych przez norki odchodów oraz ich zapotrzebowania na wodę zostały poczynione precyzyjnie. Dokonano również ustaleń co do potrzeby oraz możliwości hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji powietrza z pomieszczeń hodowlanych poprzez jego biofiltrację.

Za niezasadny uznano także zarzut naruszenia art. 3 pkt 50 p.o.ś. W świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu społeczności lokalnej, nie sposób wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju.

Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargami kasacyjnymi wywiedzionymi przez Stowarzyszenie [...] w Ś. oraz Prokuratora Okręgowego w Poznaniu.

W skardze kasacyjnej Stowarzyszenia wyrokowi WSA zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 6 ust. 2 i art. 47 pkt 1a, pkt 2 i 3 p.o.ś., oraz pkt 7 Tabeli nr 4 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70),

Stowarzyszenie zarzuciło również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 p.p.s.a.

Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

Uzasadniając zarzuty kasacyjne wskazano na sprzeczność wyroku z dyspozycją wskazanych przepisów prawa. Zaskarżony wyrok nie uwzględnia dyspozycji art. 47 pkt 1a p.o.ś. w szczególności w zakresie możliwego oddziaływania inwestycji na zdrowie i warunki życia ludzi. Przez te warunki rozumieć należy w głównej mierze uciążliwości spowodowane emisją odorów. WSA w tym zakresie poprzestał w zasadzie na stwierdzeniu, że skoro przepisy polskiego prawa nie zawierają w tym zakresie wiążących norm, to nie jest możliwe, ani celowe dokonywanie wiążących ustaleń w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Przepis art. 6 ust. 2 p.o.ś. wyraźnie przewiduje konieczność podjęcia wszelkich możliwych środków zapobiegawczych, nie zaś jedynie wybiórczo i w gruncie rzeczy dowolnie wybranych. Wyrok a wcześniej decyzje powinny więc rozstrzygać kwestie uciążliwości odrowych pomimo braku norm w tym zakresie.

Naruszenie art. 47 pkt 2 p.o.ś. polega na niedokonaniu w stopniu wystarczającym oceny możliwości zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko. A naruszenie art. 47 pkt 3 p.o.ś. polega na praktycznym pominięciu zagadnienia monitoringu przedsięwzięcia inwestycyjnego. W odniesieniu do naruszenia pkt 7 Tabeli nr 4 załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. skarżące Stowarzyszenie wskazało, że WSA zaakceptował złożoną przez inwestora opinię dotyczącą zużycia wody na fermie, która w sposób oczywisty jest sprzeczna ze wskazanym przepisem.

W ocenie Stowarzyszenia WSA wydał rozstrzygnięcie, nie uwzględniając treści wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego. Ich nieuwzględnienie w istocie czyni zapisy decyzji Burmistrza niewykonalnymi w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Stowarzyszenie podniosło również zarzuty względem postanowienia RDOŚ w Poznaniu oraz opinii PPIS we Wrześni. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. podniesiono wadliwe ustalenia poczynione co do wielkości zużycia wody na fermie. Podkreślono ogromną różnicę pomiędzy zużyciem wskazanym w raporcie oddziaływania na środowisko, a danymi wskazanymi w przepisie prawa - pkt 7 Tabeli nr 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. Również wadliwie przewidziano dla inwestycji ([...] sztuk norek) konieczność budowy jednego zbiornika bezodpływowego o pojemności 5 m3. Tego rodzaju zbiornik pozwala na odbiór ścieków z jednoosobowego gospodarstwa domowego przez okres maksymalnie miesiąca i nie sprawdzi się w ramach planowanej inwestycji.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. podniesiono, że przepis ten wyznacza dość szerokie granice kompetencyjne sądu administracyjnego przy rozpatrywaniu sprawy. W ocenie Stowarzyszenia dyspozycja tego przepisu nie tyle pozwala co w pewnym sensie obliguje sąd administracyjny do kontroli legalności działania organów administracji, których skarga dotyczy. Kontrola ta winna zmierzać również do oceny trafności ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. WSA wbrew tym wymogom dokonując kontroli zaskarżonych orzeczeń nie znalazł podstaw do ich uchylenia, czym naruszył przepis art. 134 §1p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Poznaniu wyrokowi WSA zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie wskutek przyjęcia, że okoliczności faktyczne sprawy administracyjnej zostały ustalone na pełnym i zupełnym materiale dowodowym mimo, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 i 2 k.p.a., wskutek ich zastosowania, mimo że postępowanie dowodowe poprzedzające wydanie decyzji nie doprowadziło do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i mających wpływ na wynik sprawy, m.in.: do ustalenia czy inwestor będzie mógł zgodnie ze wskazanym przez siebie w raporcie sposobem zagospodarowania odpadów, je zagospodarować na użytkach rolnych będących jego własnością, wobec nieprzedstawienia przez niego danych umożliwiających przeprowadzenie obliczeń jaka ilość odpadów - odchodów obciąża już tę nieruchomość w związku z prowadzonymi przez niego dwoma fermami norek oraz wobec faktu, że mimo zobowiązania inwestora do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów "opinii naukowej" Politechniki [...] z [...] lipca 2010 r. nie doszło do przedstawienia w uzupełnionym raporcie wszystkich wyjaśnień między innymi: wyliczeń oraz rozkładu stężeń substancji szkodliwych emitowanych do powietrza, z istniejących już w C. i N. ferm norek oddalonych od miejsc planowanej inwestycji w odległości 1.500 metrów, merytorycznej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że szkodliwe emisje nie stwarzają zagrożenia dla lasu - drzewostanu, graniczącego z planowaną inwestycją od strony zachodniej, w konsekwencji do naruszenia zasad postępowania dowodowego z art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a., dążenia przez organ administracji do zebrania zupełnego materiału dowodowego w celu wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, co wobec utrzymania w mocy decyzji przez organ II instancji doprowadziło do naruszenia przez ten organ przepisów postępowania art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przez ich zastosowanie, a przez sąd administracyjny przepisu art. 151 p.p.s.a., wskutek oddalenia skarg.

W oparciu o te zarzuty Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne SKO w Poznaniu wniosło o ich oddalenie podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Również inwestor R. G. wniósł o oddalenie obu skarg kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Stosownie do treści art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia się bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi ( pkt. 1a) a także możliwości oraz sposoby zapobiegania oraz ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko ( pkt 2) i wymagany zakres monitoringu ( pkt 3). Zaś przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia właściwy organ winien uwzględnić między innymi ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 56 ust. 1b pkt 2 ustawy p.o.ś.). Konieczność tych ustaleń wpływa w decydujący sposób na rodzaj i zakres wymagań dotyczących ochrony środowiska które organ może nałożyć na wnioskodawcę. W przepisie art. 56 ust 2 ustawy p.o.ś. ustawodawca określił jakie elementy winna zawierać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. I tak z mocy art. 56 ust. 2 pkt 3 tej ustawy organ określa wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Decyzją tą można też nałożyć na wnioskodawcę obowiązki dotyczące zapobiegania, ograniczania i monitorowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( art. 56 ust. 2 pkt 3 p.o.ś.). Pamiętać też należy, o czym zdaje się zapominają skarżący kasacyjnie, że celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie. Zakazywanie prowadzenia działalności inwestycyjnej negatywnie oddziaływującej na środowisko może odbywać się w drodze uchwalenia stosownych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając na względzie powyższe uregulowania Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego który uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wbrew zarzutom kasacyjnym Prokuratora w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na treść wydanych decyzji administracyjnych, w zakresie zasad i reguł postępowania dowodowego wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Sprawę wyjaśniono w stopniu wystarczającym do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. To skutkowało prawidłowym zastosowaniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i koniecznością oddalenia skarg przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Prokurator w swojej skardze kasacyjnej upatruje niewyjaśnienie stanu faktycznego zasadniczo w dwóch aspektach tj. czy inwestor będzie mógł zagospodarować odpady (odchody norek) które powstaną na fermie na własnych gruntach rolnych, oraz braku ustaleń dotyczących przewidywanego skumulowanego oddziaływania stężeń substancji szkodliwych emitowanych do powietrza z planowanego przedsięwzięcia i z ferm już istniejących w C. i N. w szczególności na drzewostan graniczącego z planowaną inwestycją lasu. Zarzuty te nie zostały przekonywująco uzasadnione i dlatego nie mogły zostać uwzględnione z niżej wskazanych względów.

W decyzji organu pierwszej instancji w odniesieniu do zagospodarowania odpadów (odchodów) ustalono następujące warunki dla planowanego przedsięwzięcia. W pkt. 2p), 2t) i 2u) - nakazano wykonać szczelną o odpowiednim spadku płytę umożliwiającą sześciomiesięczne magazynowanie i kompostowanie odchodów zwierzęcych, nakazano prowadzić monitoring gospodarki odpadami zgodnie z przepisami ustawy o odpadach o ile będą wymagać tego przepisy tej ustawy, wykorzystywane przekompostowane odchody norek jako nawóz powinny spełniać wymagania o których mowa w art. 3 i 4 ustawy o nawozach i nawożeniu a w przypadku niemożliwości spełnienia tych wymagań nakazano postępować zgodnie z ustawą o odpadach. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że odpady zwierzęce będą wykorzystywane wyłącznie na polach należących do inwestora. Ilość wytwarzanych odchodów przez norki została wyliczona na podstawie opinii prof. dr hab. A. K. z Zakładu Higieny Weterynaryjnej z G. i dr hab. M. S. z Pracowni [...] Uniwersytetu [...] w S.. Inwestor posiada łącznie [...] hektarów pól uprawnych. Prokurator twierdzi, że nie ustalono jaka część tej powierzchni jest już wykorzystywana nawozem wytwarzanym z odchodów z dwóch pozostałych ferm norek. Przede wszystkim należy wskazać że bezspornym jest, iż inwestor posiada tylko jedną fermę w C. Natomiast ferma w N. do niego nie należy. Z przepisów ustawy p.o.ś. w tym z będącego podstawą ustalenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia art. 56 ust. 2 nie wynika obowiązek zagospodarowania odpadów na własnych polach. Dlatego też organy administracji, jak przytoczono już wyżej, ustaliły sposób zagospodarowania odchodów zwierzęcych określając też, że w wypadku niemożliwości wykorzystania wszystkich odchodów jako nawozu, inwestor zobowiązany będzie do postępowania zgodnie z ustawą o odpadach. W tym kontekście zbędnym byłoby ustalanie przewidywanej łącznej ilości odchodów z fermy planowanej i już posiadanej przez inwestora w C. W okolicznościach niniejszej sprawy wystarczająca jest, co wynika z niekwestionowanego w tym zakresie raportu oddziaływania na środowisko, możliwość wykorzystania odchodów na własnych polach inwestora. Na tym etapie procesu inwestycyjnego jest to wystarczające do zabezpieczenia środowiska przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia. Nie należy też zapominać, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa się jedynie warunki prowadzenia inwestycji, natomiast szczegóły inwestycji rozstrzygane są w oddzielnych postępowaniach. Takim przykładem jest gospodarka odpadami regulowana przepisami ustawy o odpadach, gdzie inwestor będzie musiał uzyskać odpowiednią decyzję administracyjną i w tym postępowaniu badaniu podlegać będzie to czy koncepcja inwestora jest możliwa do zrealizowania, jeżeli nie to inwestor będzie zmuszony dążyć do zmiany decyzji środowiskowej.

Także zarzut Prokuratora o braku ustaleń dotyczących przewidywanego skumulowanego oddziaływania stężeń substancji szkodliwych emitowanych do powietrza z planowanego przedsięwzięcia i z ferm już istniejących w C. i N. i ich wpływu na środowisko w tym na okoliczny drzewostan nie jest zasadny. Unormowanie zawarte w art. 85 ustawy p.o.ś. nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Należy podkreślić, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie, przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenie amoniaku i siarkowodoru. W polskim systemie prawnym rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza i ich dopuszczalne poziomy zostały określone w rozporządzeniu ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz. U. NR 87, poz. 796), oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 1 poz. 12). Oczywistym jest, że planowane przedsięwzięcie będzie źródłem emisji niezorganizowanej. Jak to już wskazało SKO emisja ta według danych przedstawionych w niekwestionowanym w tym zakresie uzupełnionym raporcie o oddziaływaniu na środowisko, nie spowoduje przekroczenia wartości odniesienia w powietrzu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. W celu ograniczenia emisji odorantów w tym amoniaku na inwestora nałożono szereg obowiązków miedzy innymi: stosowania dodatków paszowych w okresie letnim, które redukują emisję amoniaku z odchodów zwierząt, ograniczając tym samym emisję odorów, nakazano stosować w tym celu preparaty biodegradowalne o niskiej zawartości azotu i chloru, zobligowano inwestora do stosowania bezpośrednio do ściółki dodatków mikrobiologicznych lub mineralnych które mają właściwości wodo- i gazochłonne, pokarm dla zwierząt ma być przygotowywany poza terenem fermy, klatki mają być czyszczone na sucho i opalane palnikiem a odchody nakazano usuwać systematycznie, po czym dezynfekować przestrzeń pod klatkami (warunki zawarte w punktach 2 ppkt. f, h, i, j, k, l, m, q decyzji organu pierwszej instancji). Należy też mieć na uwadze, to że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska Poznaniu uzgadniając warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia uznał, że przyjęte rozwiązania zapewnią minimalizację wpływu na środowisko a jego realizacja nie narusza wymagań ochrony środowiska. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku skumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z już istniejącymi fermami, należy wskazać, że zasady kumulacji oddziaływań przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w § 4 rozporządzenia z dnia 9 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Z przepisu tego wynika, że przy ocenie przedsięwzięcia sumuje się jedynie parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych. Zatem brak jest podstaw do ustalania kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z oddziaływaniem ferm znajdujących się w C. i N.

Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej Stowarzyszenia w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 133.§ 1 i 134 §1 p.p.s.a. Z treści art. 133 § 1 p.p.s.a wynika, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem podstawą orzekania sądu administracyjnego jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Orzekanie na podstawie akt sprawy o jakim mowa w tym przepisie oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. W rezultacie zadaniem sądu jest ustalenie czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny i czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego. Stowarzyszenie nie podaje w petitum skargi kasacyjnej na czym polega naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Jedynie z jej uzasadnienia wywieść można, że Stowarzyszenie naruszenia tego upatruje w niewyjaśnieniu przez sąd sprzeczności pomiędzy przyjętym przez organy administracji zużyciem wody na fermie a zużyciem wody określonym dla fermy norczej w pkt 7 Tabeli nr 4 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Zauważyć tu też trzeba, że uzasadnienie naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie do końca związane jest z treścią tego przepisu. Odnosząc się jednak do tego zarzutu przede wszystkim należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy szczególnie o uzupełniony w związku zastrzeżeniami Stowarzyszenia raport i opinię naukową dr hab. M. S. obszernie odniósł się do tego problemu, bowiem ma on znaczenie dla ilości ścieków powstających na planowanej fermie. Sąd ten słusznie przyjął, że należy oprzeć się na opinii M. S. w której przedstawiono obliczenia zużycia wody przez norkę hodowlaną. Z opinii tej wynika, że dobowe zużycie wody z poideł przez samicę wynosi 0,06 dm³ a w raporcie przyjęto mniej korzystną dla inwestora ilość zapotrzebowania na wodę na poziomie 0,1 dm³ na sztukę. W opinii tej wyjaśniono, że przyjęcie postulowanych przez Stowarzyszenie norm zużycia wody przez norkę byłby równoznaczne z przyjęciem założenia, że norka ważąca od 1,3 - 2,5 kg zużywa na dobę nawet sześciokrotnie więcej wody niż sama waży, co jak wyjaśniono we wskazanej opinii, nie tylko z punktu widzenia metabolizmu tego zwierzęcia jest niemożliwe ale również z punktu widzenia osoby nieobeznanej w tym temacie jest nonsensem. Różną ilość zużywanej wody przez norkę przyjętą w oparciu o doświadczenia hodowców i badania naukowe a normą zużycia wody wynikającą z tabeli nr 4 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia, należy wytłumaczyć tym, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków dla potrzeb ustalania wysokości poboru wody i związanych z tym opłat przez podmioty zużywające wodę w razie braku wodomierza. Zwierzę (tu norka) jest w przedmiotowym rozporządzeniu jedynie jednostką odniesienia dla ustalonej normy zużycia wody przez fermę. W ramach tej normy zawarta jest nie tylko woda wypijana przez zwierzę ale również woda dla celów technologicznych, sanitarnych, socjalnobytowych itp. W niniejszej sprawie, jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko w którym wskazano technologię produkcji norek i z opinii M. S. wynika, że dla środowiska zagrożenie może stanowić jedynie niewielki odciek z odchodów norczych. Ponieważ ścieki socjalnobytowe będą gromadzone w tzw. szambie o pojemności 5m³, które będzie sukcesywnie opróżniane, na podstawie umowy, przez podmiot zewnętrzny zajmujący się oczyszczaniem ścieków komunalnych w oczyszczalni. Natomiast ścieki powstające z mycia pojemników na pokarm odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego a następnie 80% tych ścieków zwracana będzie z powrotem do przygotowywanego na zewnątrz fermy pokarmu a pozostałe 20% będzie rozdeszczowywane na obornik na płycie obornikowej. W tych okolicznościach nie mogły mieć zastosowania w sprawie przewidywane normy zużycia wody z pkt 7 Tabeli nr 4 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody.

Wobec niewskazania przez Stowarzyszenie w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu na czym polegało naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. zarzut ten nie mógł być skuteczny. Z treści tego przepisu wynika, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazane w tym przepisie działanie sądu pierwszej instancji z urzędu nie oznacza jednak obowiązku badania wszelkich aspektów sprawy a jedynie tych które mają znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Obowiązek ten aktualizuje się jedynie w stosunku do aspektów istotnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki oddalił skargi po zbadaniu wszelkich aspektów mających znaczenie dla oceny legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej fermy norczej.

Istota następnych zarzutów kasacyjnych Stowarzyszenia tj. naruszenia art. 6 ust. 2 i art. 47 pkt. 1 a i pkt 2 i 3 ustawy p.o.ś. sprowadza się do tego, że niektóre postanowienia (warunki) zawarte w kwestionowanych decyzjach są niewystarczające z punktu widzenia ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Uzasadnienie tych zarzutów nie do końca koreluje się ze wskazanymi przepisami i zasadniczo ogranicza się do kwestii niezastosowania się do zasady przezorności, problemu emisji odorów, zużycia wody i pominięcia zagadnienia monitoringu przedsięwzięcia. Z art. 6 ust. 2 ustawy wynika obowiązek stosowania zasady przezorności przez inwestora i organy administracji poprzez podjęcie wszelkich możliwych środków zapobiegających negatywnemu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast art. 47 tej ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie oceny na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, możliwość oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko i wydały prawidłowe rozstrzygniecie kierując się zasadą przezorności mając na uwadze wszystkie wymogi określone w art. 47 ust 2 p.o.ś. Wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia kilkuletnie postępowanie doprowadziło do bardzo szczegółowego wieloaspektowego określenia warunków realizacji przedsięwzięcia pod kątem ochrony środowiska i zdrowia i warunków życia ludzi i zbędnym jest, ich w tym miejscu powtarzanie. Warunki te w zasadniczo uwzględniają realne do spełnienia postulaty stron i społeczeństwa co do ograniczenia wpływu planowanej fermy na środowisko. Jednym z tych postulatów, które jak twierdzi Stowarzyszenie nie zostały spełnione jest, zmniejszenie uciążliwości spowodowanej emisją odorów. Pomijając już wskazany wyżej brak przepisów dotyczących ochrony powietrza przed zapachami, należy stwierdzić, że wbrew tym twierdzeniom, jak już wskazano wyżej, na inwestora nałożono szereg obowiązków (zawartych w punktach 2 ppkt. f, h, i, j, k, l, m, q decyzji organu pierwszej instancji). Mają one na celu ograniczenie emisji odorów do minimum, co pozwala stwierdzić, że nie wpłyną one (emisje) na zdrowie ludzi i nie pogorszą znacząco jakości życia mieszkańców okolicznych wsi. W zasadzie jedynym postulatem w zakresie ograniczenia odorów, który nie został spełniony w zaskarżonej decyzji jest brak obowiązku hermetyzacji pawilonów hodowlanych oraz dezodoryzacji pomieszczeń hodowlanych poprzez ich biofiltrację. Organy wskazały jednak, że nawet w ekspertyzie złożonej przez Stowarzyszenie, stwierdza się, że tego typu rozwiązania stosowane są w Skandynawii i nie znalazły zastosowania w Polsce. Trudno zatem wymagać aby obowiązek tego typu kosztownego rozwiązania nałożyć w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu wadliwego ustalenia przewidywanej ilości zużycia wody i związaną z tym ilością ścieków, należy jedynie dodać do przedstawionej wyżej argumentacji odpierającej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zastosowana technologia produkcji zredukuje do minimum ilość wytwarzanych ścieków, które zostaną zagospodarowane przez inwestora a ich odprowadzanie na zewnątrz ograniczy się do ścieków socjalnobytowych gromadzonych w szambie. Zatem podjęte środki zapobiegawcze spowodują, że w tym zakresie ferma nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko oraz zdrowie i warunki życia okolicznych mieszkańców.

Nie sposób również podzielić zarzutu pominięcia zagadnienia monitoringu przedsięwzięcia. Wobec braku rozwinięcia tego zarzutu należy wskazać jedynie, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż nakazano monitoring gospodarki odpadami, monitoring poboru wody, monitoring liczebności i kontroli ucieczek zwierząt a więc w kwestiach najbardziej wrażliwych społecznie, wskazano też na monitoring sanitarny związany również z emisją hałasu i emisją amoniaku, prowadzony przez organy inspekcji sanitarnej.

Stowarzyszenie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosło także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. twierdząc, że zarówno w uzgodnieniu RDOŚ i PPIS jak i w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zawarto szereg warunków które są niewykonalne. Z treści art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest jej niewykonalność w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Zatem niewykonalność może być faktyczna i prawna. W pierwszym przypadku nie ma możliwości technicznych a w drugim istnieją prawne nakazy lub zakazy które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw i lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Mając to na uwadze i nie zapominając, że w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa się jedynie warunki prowadzenia inwestycji, natomiast szczegóły inwestycji rozstrzygane są w oddzielnych postępowaniach, nie można zgodzić się z zarzutem niewykonalności niektórych warunków nałożonych na inwestora, sprowadzającym się do polemiki Stowarzyszenia z ich szczegółowością. Stanowisko Stowarzyszenia jest nieuprawnione. Nie wchodząc w szczegóły poszczególnych warunków które nałożono na inwestora, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowe warunki są sformułowane w sposób umożliwiający zastosowanie ich w toku dalszych etapów procesu inwestycyjnego i nie wkraczający w uprawnienia organów administracji które wydawać będą orzeczenia na następnych etapach tego procesu. Zbędnym jest tu prowadzenie rzeczowej polemiki z twierdzeniami Stowarzyszenia jakoby w postępowaniu środowiskowym organ miał ustalać wysokość napięcia w pastuchu na ogrodzeniu, zawartość azotu lub chloru w preparacie biodegradowalnym czy też ustalać co oznacza okres letni, itd. Podsumowując, wskazane przez Stowarzyszenie zastrzeżenia nie wskazują na niewykonalność nałożonych na inwestora warunków realizacji inwestycji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi, nie naruszając tym samym przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.

Z tych względów skargi kasacyjne, jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił.