Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2103/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust.  1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 61 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 778
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi B. T. i T. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie legalności zabudowy działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...], nakazał B. T. oraz T. T. rozbiórkę budynku letniskowego parterowego z poddaszem użytkowym o konstrukcji i ścianach murowanych, stropie drewnianym belkowym, dachem wielospadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym blachodachówką, o wymiarach głównej bryły 6,50 x 10,95 m, wraz z zadaszonym tarasem, samowolnie zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...].

W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin działki nr ewid. [...] stwierdził, że na terenie w/w nieruchomości znajduje się budynek letniskowy parterowy z poddaszem użytkowym o konstrukcji i ścianach murowanych, stropie drewnianym belkowym, dachem wielospadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym blachodachówką. Budynek ma kształt nieregularny i składa się z głównej bryły o kształcie prostokąta o wymiarach 6,50 x 10,95 m. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną, wodną ze studni i kanalizacyjną do szamba szczelnego. Stan techniczny budynku zadowalający. Budynek został zrealizowany w latach 2010-2012 w miejscu istniejącego budynku "drewnianego od roku 1997. B. i T. T. nie przedłożyli pozwolenia na budowę ani zgłoszenia dla przedmiotowego budynku.

Teren działki nr ewid. [...] porośnięty jest drzewami w wieku kilkudziesięciu lat. Zgodnie z rejestrem gruntów teren działki oznaczony jest jako las, a budynek znajduje się na działce leśnej.

Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, gdyż inwestorzy B. i T.T. nie legitymują się pozwoleniem na budowę.

Ponadto organ zauważył, że przedmiotowa samowola budowlana powstała na działce nieprzeznaczonej pod zabudowę (teren leśny) i takie przeznaczenie działki pozostaje do chwili obecnej. Oznacza to, że przedmiotowy obiekt jest zrealizowany niezgodnie, z obowiązującymi przepisami oraz znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.

Organ powołał się na art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przeprowadzenie procedury legalizacyjnej jest możliwe jeżeli budowa m.in. nie narusza przepisów, w tym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W związku z powyższym organ stwierdził, że z uwagi na brak zgodności lokalizacji zrealizowanego przez B. i T. T. budynku letniskowego z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również brak zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tutejszy organ nie ma możliwości wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Jeśli samowola budowlana nie może być zalegalizowana wobec sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - to, zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, podlega rozbiórce.

Od powyższej decyzji B. T. i T. T. złożyli odwołanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...].

Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Ponieważ wymóg uzyskania stosownego zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji nie został spełniony prawidłowo stwierdzono, że w/w budynek letniskowy został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

[...]WINB wskazał, że budowa obiektu bez pozwolenia na budowę, w pierwszej kolejności oceniana jest pod kątem możliwości jej legalizacji. Zasadne było zatem zdaniem organu II instancji zastosowanie wobec tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Jakkolwiek obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę nie ma charakteru bezwzględnego, niemniej jednak organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku wskazując na nie dające się usunąć naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy przywołał treść § 209, § 271 ust. 8 oraz ust. 1 ww. rozporządzenia i wskazał, że w niniejszej sprawie minimalna odległość pomiędzy spornym budynkiem, a granicą lasu winna wynosić 12 metrów. Tymczasem jak ustalił organ powiatowy w oparciu o wypis z rejestru gruntów dla przedmiotowej nieruchomości sporny budynek zlokalizowany został na terenie działki leśnej, a zatem odległość od granicy lasu wynosi w przedmiotowej sprawie 0.

W konsekwencji organ uznał, iż skoro przedmiotowy budynek usytuowany jest w sposób naruszający przepisy § 271 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., to na gruncie przedstawionego stanu faktycznego nie ma możliwości jego legalizacji.

Organ odwoławczy zgodził się ponadto z oceną organu powiatowego o braku możliwości uzyskania przez inwestorów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wobec braku planu miejscowego dla spornej inwestycji. Wskazał, iż jednym z warunków koniecznych do uzyskania takiej decyzji jest uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, co wynika bezpośrednio z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ powiatowy, zgoda na zmianę przeznaczenia terenu na którym znajduje się przedmiotowy obiekt nie została wydana. Zasadnie zatem, w ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy odstąpił od wdrożenia procedury legalizacyjnej w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Ponadto, w ocenie organu, fakt przystąpienia przez właściwy organ do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

B. T. i T. T. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7 i 77 §1 kpa oraz art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób powierzchowny, bez wymaganej staranności oraz w sposób nie budzący zaufania stron i innych podmiotów, co w świetle sytuacji faktycznej i niejednoznacznej sytuacji prawnej odnośnie samej nieruchomości skarżących oraz innych nieruchomości sąsiednich było wskazane;

- art. 107 § 1 pkt. 6) kpa, poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający jego zrozumienie ze względu na brak wyjaśnienia terminów i zwrotów technicznych oraz wyjaśnienia samych podstaw do zastosowania określonych przepisów określających wymagania techniczne;

- art. 107 § 1 pkt. 6) kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez powierzchowne i ogólne wyjaśnienie podstaw utrzymania w mocy decyzji o nakazie rozbiórki, ogólne odniesienie się do wymagań technicznych budynku oraz brak wyjaśnień, jak odnoszą się one do przedmiotowego obiektu i stanu formalno-prawnego nieruchomości, jako gruntu leśnego, mimo wieloletniego jej wykorzystywania (oraz innych nieruchomości sąsiednich) do celów mieszkaniowych i rekreacyjnych;

- art. 7 i 77 §1 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez błędne uznanie, na podstawie ogólnie i powierzchownie przeprowadzonej kontroli, potwierdzonej protokołem [...] z dnia [...].10.2017r w jaki sposób i z jakich materiałów wykonany został budynek i jakie, w związku z tym mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- art. 138 § 2 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez nie uchylenie decyzji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpozna w sytuacji, gdy zachodziła potrzeba uzupełniania materiału dowodowego i dokonania ustaleń dających podstawy do uznania istotnych okoliczności sprawy za udowodnione.

W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku letniskowego parterowego z poddaszem użytkowym o konstrukcji i ścianach murowanych, stropie drewnianym belkowym, dachem wielospadowym o konstrukcji drewnianej pokrytym blachodachówką, o wymiarach głównej bryły 6,50 x 10,95 m.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zwanej dalej "Prawem budowlanym".

Zgodnie z powołanym przepisem, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Wbrew zarzutom skarżących, organy nadzoru budowlanego właściwie zastosowały w niniejszej sprawie tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego. Budowa budynku letniskowego o wymiarach jak w przedmiotowej sprawie wymaga bowiem uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Takim pozwoleniem na budowę inwestorzy się nie legitymują. Prawidłowo zatem stwierdziły organy, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.

Stwierdzenie jednak przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie musi prowadzić bezwzględnie do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem nakazu rozbiórki organ nadzoru budowlanego, stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W pierwszej kolejności organ powinien ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych, określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. zbadania, czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Analiza akt sprawy potwierdza, iż organ nadzoru budowlanego takie postępowanie przeprowadził i doszedł do prawidłowego wniosku, iż jedynym możliwym rozwiązaniem, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, będzie nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku letniskowego.

W sprawie jednoznacznie bowiem ustalono, iż działka inwestycyjna nr ewid. [...] położona jest na terenie, dla którego nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, w przypadku podjęcia procesu legalizacyjnego, konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Bezsporne w sprawie jest również to, że działka nr ewid. [...] jest działką leśną. W myśl art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 778), jednym z warunków wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy jest brak konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie może zmieniać przeznaczenia gruntu. Wskazuje ona jedynie, czy na danym terenie, uwzględniając jego aktualne przeznaczenie, dopuszczalna jest planowana inwestycja.

Skoro działka nr ewid. [...] jest działką leśną, to nie można było dla niej wydać decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu objętego postępowaniem legalizacyjnym. Stąd też, pomijając inne przesłanki, nie było możliwości legalizacji tego obiektu.

Dalej wskazać należy, że z przyczyn oczywistych legalizowany obiekt nie mógł spełnić warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Zgodnie z § 271 ust. 8 ww. rozporządzenia, najmniejszą odległość budynków od granicy lasu należy przyjmować, jak odległość ścian tych budynków od ściany budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień. Jak wynika natomiast z treści § 271 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli jedna ze ścian zewnętrznych usytuowana od strony sąsiedniego budynku lub przekrycie dachu jednego z budynków jest rozprzestrzeniającą ogień, wówczas odległość określoną w ust. 1 należy zwiększyć o 50%, a jeżeli dotyczy to obu ścian zewnętrznych lub przekrycia dachu obu budynków - o 100%. Zgodnie z § 271 ust. 1 powołanego rozporządzenia, minimalna odległość pomiędzy ścianami budynków wynosi 8 m. W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazały organy, minimalna odległość pomiędzy spornym budynkiem, a granicą lasu winna wynosić zatem 12 m (8 m x 150%). Z akt sprawy, w szczególności wypisu z rejestru gruntów, wynika zaś, że działka nr ewid. [...] stanowi las. Oznacza to, że zachowanie odległości wskazanej wyżej było niemożliwe do spełnienia.

Wobec wskazanych powyżej okoliczności, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, brak było podstaw do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, a jedynym właściwym rozstrzygnięciem był nakaz rozbiórki. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznał również za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na niewyjaśnieniu stanu faktycznego i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z akt sprawy wynika, iż organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy. Szczegółowo wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

[pic]