Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 958/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 36a ust. 5 pkt 1, art. 36a ust. 5a, art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi R. G. – B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi Ł. Ś., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.bł.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 18 maja 2018r. R. G-B zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z prośbą o przeprowadzenie kontroli budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 76, przy Pl. A 7 w D., który został wybudowany bez pozwolenia na budowę i bez odbioru.

W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 16 czerwca 2018 r. stwierdzono istnienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwukondygnacyjnego z nieużytkowym poddaszem. Obiekt murowany, otynkowany, dach konstrukcji drewnianej na bryle głównej budynku, dwuspadowy, pokryty blachą powlekaną w kolorze brąz. Dach na ganku jednospadowy skierowany na działkę właściciela, również o konstrukcji drewnianej i pokryty blachą stalową powlekaną. Dobudowano pomieszczenie gospodarcze, dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy, pokryty blachą stalową powlekaną zwrócony w kierunku dz. 73. Zarówno ganek i dobudowane pomieszczenie gospodarcze posiadają konstrukcję murowaną pokrytą tynkiem. Obiekt posiada następujące wymiary: 1. Bryła główna budynku 10,22 x 9,75m, 2. Ganek 3,72 x 2,52m, 3. Pomieszczenie gospodarcze 7,13 x 2,75m. Obiekt usytuowany jest w odległości 16,70m od ogrodzenia usytuowanego od Pl. A oraz w odległości 2,42m od ogrodzenia usytuowanego między dz. o nr ew. 77 a 73. Wysokość obiektu od poziomu gruntu do kalenicy budynku wynosi ok. 8,71m. Poziom zerowy obiektu wyniesiony ponad grunt na wysokość 0,4m. W dobudowanym pomieszczeniu gosp. w ścianie zewnętrznej od strony dz. 73 znajduje się otwór okienny o wymiarach 0,59 x 0,9m usytuowany w odległości 2,42m od ogrodzenia. Właścicielami są A. G. i L. G., którzy oświadczyli, że obiekt został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. według projektu typowego NB-0143/B o kubaturze 468m3, pow. zabudowy 55m2, pow. użytkowej 110m. Obiekt wybudowany został w roku [...] - bryła zasadnicza, natomiast rozbudowa obiektu o budynek gospodarczy trwała do roku [...].

Zastępca Burmistrza Gminy i Miasta w D. przekazał następnie uwierzytelnioną kopię decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r. wraz z posiadanym planem zagospodarowania działki, wskazując równocześnie, że urząd nie posiada w archiwum projektu budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy Pl. A 7 w D., nadto nie posiada informacji na temat zawiadomienia przez inwestora o zakończeniu budowy ww. budynku, a także że Gmina D. nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości D., Pl. A 7, działka nr ewid. 76 i 77.

W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wydał postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 75, 76, 77 w miejscowości D. przy pl. A 7, realizowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r., której inwestorem jest A. G.

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]r. organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A.G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego na budowę budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 75, 76, 77, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r. projektu typowego MB-0143/B w terminie do 31 grudnia 2018r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., sprostowaną postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stopnia wojewódzkiego wskazał, że co prawda organ stopnia powiatowego właściwie nałożył na A.G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, ale winien to uczynić wyłącznie w stosunku do robót budowlanych związanych z budową podstawowej bryły budynku mieszkalnego bez pomieszczenia ganku i pomieszczenia gospodarczego, zlokalizowanej przy pl. A 7 w miejscowości D. na działkach o nr ewid. 76 i 77. Organ I instancji winien wszcząć osobne postępowania w stosunku do pomieszczenia ganku oraz pomieszczenia gospodarczego, ustalić datę budowy każdego z nich, co z kolei pozwoli na zastosowanie odpowiedniego trybu i przepisów ustawy Prawo budowlane.

Następnie, w wyniku rozpoznania sprzeciwu A.G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019r., sygn. akt II SA/Łd 144/19, uchylił decyzję organu stopnia wojewódzkiego Nr [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu wyroku Sąd Administracyjny wskazał, że uznanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przedmiotem postępowania winna być wyłącznie podstawowa bryła budynku mieszkalnego bez pomieszczenia ganku i pomieszczenia gospodarczego, zlokalizowanej przy pl. A 7 w miejscowości D. na działkach o nr ewid. 76 i 77, nie jest prawidłowe. W ocenie składu orzekającego, okoliczność iż wszystkie te elementy stanowią integralną całość, a ponadto cała budowa budynku nie została jeszcze formalnie zakończona (inwestor nie dokonał zgłoszenia obiektu, co uprawniałoby go do legalnego użytkowania obiektu) skutkuje tym, że postępowanie powinno być prowadzone w odniesieniu do całego budynku, a nie poszczególnych jego elementów. Przyjęcie stanowiska przeciwnego, zatem poglądu organu odwoławczego, mogłoby skutkować problemami związanymi z wykonaniem decyzji. Ponadto, zgodnie z § 3 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do kubatury brutto budynku wlicza się kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz - co w sprawie najważniejsze - przekrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. Skoro zatem sporny ganek, jak wynika z akt sprawy, jest przykryty, połączony integralnie z główną bryłą budynku i z tego względu stanowi część zewnętrzną budynku powiększającą jego łączną kubaturę, to jego wykonanie, modyfikujące jeden z charakterystycznych parametrów budynku, prowadziło do rozbudowy tegoż budynku. Podobnie dobudowane do budynku pomieszczenie gospodarcze zwiększa kubaturę budynku.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył na A.G.- na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane – obowiązek sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego - sporządzonego przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane – dla budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 75, 76, 77 w miejscowości D. przy pl. A 7, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r. projektu typowego MB-0143/B oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 stycznia 2020r.

Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dokonanie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego jest dopuszczone jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1). Istotne odstępstwa dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 51 powołanej ustawy. Jak wskazano w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, analiza całości materiału dowodowego w sprawie bezsprzecznie wykazała, iż inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Urzędu Gminy D. Nr [...] z dnia [...]r. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, polegających na zmianie usytuowania przedmiotowego budynku, zmianie charakterystycznych parametrów obiektu tj. długość i szerokość, co spowodowało zwiększenie kubatury obiektu i jego powierzchni użytkowej, dobudowaniu do budynku mieszkalnego pomieszczenia ganku i pomieszczenia gospodarczego, a także wykonaniu w ścianie pomieszczenia gospodarczego otworu okiennego, co jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422). Organ stwierdził, że A.G. po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r. mógł wybudować na działce o nr ewid. 112 (oznaczonej obecnie nr ewid. 77) budynek mieszkalny o wymiarach 6,76m x 8,18m bez pomieszczenia ganku i pomieszczenia gospodarczego. Natomiast w rzeczywistości inwestor wykonał budynek mieszkalny o wymiarach 10,22m x 9,75m oraz dodatkowe pomieszczenia, tj. pomieszczenie ganku o wymiarach 3,72 x 2,52m i pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 7,13 x 2,75m, które są zlokalizowane na działkach o nr ewid. 75 oraz 76 i 77, poprzednio oznaczonych nr ewid. 210, 211 i 212. Wyjaśniono, że odstępstwo polegające na zmianie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz zmianie podstawowych parametrów technicznych budynku, mianowicie, jego wysokości, powierzchni zabudowy i kubatury, w myśl art 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, które jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, czego inwestor w niniejszej sprawie nie dopełnił. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ stopnia powiatowego właściwie dokonał oceny stanu fatycznego przedmiotowej, a następnie zasadnie nałożył na A.G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego. Analiza całości materiału dowodowego w sprawie bezsprzecznie wykazała, iż inwestor, jak stwierdził organ I instancji, dokonał istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Innymi słowy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z odstępstwami o charakterze istotnym, albowiem obejmowały one zmianę charakterystycznych parametrów obiektu, w tym kubaturę, jak i wielkość zabudowy, jej ulokowanie, jak i postać. W sprawie przekroczono wprowadzoną przepisami tolerancję 2%, jeżeli chodzi o szerokość bryły pierwotnej budynku mieszkalnego, która została zwiększona o 3,46m, co stanowi 33,85%, jak i długość tego budynku zwiększoną o 1,57m, co stanowi 16,1%. Ponadto, do ww. budynku mieszkalnego został dobudowany ganek o wymiarach 3,72 x 2,52 m (powierzchnia równa 9,4m) i pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 7,13 x 2,75m (powierzchnia równia 18,32m), pozostające w istocie w bryle budynku. Z załączonej do akt organu dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie przeprowadzonych w dniu 15 czerwca 2018r. na nieruchomości oględzin wynika, iż elementy te (ganek i pomieszczenie gospodarcze) są integralnie połączone z główną bryłą budynku i stanowią całość. Wobec czego inwestor zwiększył powierzchnię spornego budynku, która wynosi 99,65m (aktualna bryła budynku mieszkalnego) o dodatkowe 27,72 m, jak również, poprzez dobudowę ww. pomieszczeń, dokonał samowolnej zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, która stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Organ stopnia powiatowego właściwie nałożył na A.G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, jednakże nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu, że w projekcie budowlanym zamiennym spornego budynku winien zostać określony zakres robót budowlanych, które ewentualnie będą musiały zostać wykonane w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do treści odwołania R.G.-B. organ wyjaśnił, że bez znaczenia pozostaje data rozbudowy budynku mieszkalnego o budynek gospodarczy, bowiem organy nadzoru budowlanego mając na uwadze, że A.G. nie zgłosił zakończenia budowy ww. budynku, biorą pod uwagę całą inwestycje, co też wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019r. Inwestor uzyskał zgodę organów administracji architektoniczno-budowlanej na budowę budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. 212 (obecnie działka o nr ewid. 77), która stanowiła jego własność. Jednakże ww. budynek został wybudowany również na działce o nr ewid. 211 (obecnie działka o nr ewid. 76), która co prawda w chwili wydania przez Urząd Gminy D. decyzji Nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, nie stanowiła jego własności, ale obecnie wyżej wymieniony jest jej współwłaścicielem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła R.G.-B. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca nie zgodziła się z oceną, według której dobudowane pomieszczenie gospodarcze stanowi integralną całość z bryłą główną budynku. Lokalizacja pomieszczenia gospodarczego bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym od strony zachodniej nie powoduje, że jest ono związane konstrukcyjnie z resztą budynku. Posiada ono osobne wejście z zewnątrz, zostało wybudowane znacznie później niż obiekt mieszkalny - po roku 2001, kiedy to A.G. stał się właścicielem działki 75 (dawny nr 210 - poprzedni właściciel M.C.). Zgodnie z jej wiedzą pomieszczenie gospodarcze w dokumentacji Starostwa Powiatowego istnieje od 2019 roku, natomiast ganek ujęty w operacie technicznym z 1991 roku, w miejscu pomieszczenia gospodarczego widoczny jest inny budynek - kuźnia, nieco oddalona od domu. W żadnym z wypisów nie ma adnotacji o rozbiórce domu drewnianego, którego dotyczyła wizja lokalna przeprowadzona przez Nadzór Budowlany z O. w dniu [...] r. Rozbiórki dokonał inwestor A.G. W opinii skarżącej, ustalenie daty budowy dla pomieszczenia gospodarczego i ganku jest istotne dla sprawy, ponieważ pozwoli na zastosowanie odpowiedniego trybu i przepisów ustawy Prawa budowlanego. Pomieszczenie gospodarcze jak i ganek są samowolą budowlaną, budowy ich nie obejmowało pozwolenie na budowę [...] z dnia [...] r. Zdaniem skarżącej A. i L. G. poświadczyli nieprawdę podczas wizji lokalnej przeprowadzonej przez Powiatowy Nadzór Budowlany w O. Podpisali się oświadczając, że budynek mieszkalny został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę, o kubaturze 468 m3, pow. zabudowy 55 m2 i pow. użytkowej 110 m2, co nie jest prawdą. Podana data budowy budynku mieszkalnego według inwestorów to 1983 r., z dokumentów znajdujących się w Starostwie Powiatowym w O. to 1991 r. (budynek od tej daty widnieje na planie sytuacyjnym). Natomiast data budowy pomieszczenia gospodarczego to na pewno nie 1993 r. jak podają inwestorzy (w dokumentacji od 2019 r.).

`W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nakazanie sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy powinna być podjęta decyzja nakazująca rozbiórkę inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach. Z unormowań tych wynika, że sąd administracyjny pozbawiony jest prawa do dokonywania ustaleń faktycznych stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego, a przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu stosowania norm prawa w określonej sytuacji faktycznej. Przy uwzględnieniu przepisu art. 134 p.p.s.a. zakreślającego granice orzekania (brak związania granicami skargi), sąd administracyjny winien poddać więc ocenie czy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, czy został zebrany i oceniony prawidłowo, a także czy do ustalonego w taki sposób stanu faktycznego organy dokonały poprawnej subsumcji przepisów prawa materialnego. W przypadku ustalenia, że naruszenia w tym zakresie nie wystąpiły, sąd jest uprawniony do oddalenia skargi (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]r. nr [...] uchylająca w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i nakładająca na A.G. - na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane – obowiązek sporządzenia i przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 75, 76, 77 w miejscowości D. przy pl. A 7, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...]r. projektu typowego MB-0143/B oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 31 stycznia 2020r.

Zgodnie z powołanym art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W myśl z kolei art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstępstwo w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz obiektów małej architektury;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany uzgodnień lub pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.

Według art. 36a ust. 5a ustawy Prawo budowlane nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:

1) nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym;

2) nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;

3) nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;

4) nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.

Na gruncie niniejszej sprawy z uwagi na prawidłowo poczynione przez organy ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych sprawy i prawidłowo dokonaną ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego podzielić należy stanowisko organów, iż w sprawie zachodzą istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem w tym względzie, że przedmiotowy budynek posiada wymiary inne niż projektowane. Zmiana charakterystycznych parametrów technicznych budynku, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość i liczba kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem art.36a ust. 5a ustawy Prawo budowlane, stanowi bowiem istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, w myśl art. 36a ust. 5 pkt 2 tej ustawy.

Opierając się na powyższych przesłankach słusznie organ II instancji wskazał, że dokonane w sprawie istotne odstępstwa przekroczyły wprowadzoną powyższym przepisem tolerancję. Wszakże szerokość obiektu została zwiększona o 3,46 m, natomiast długość budynku zwiększono o 1,57 m. Nie budzi zatem wątpliwości, iż dokonane zmiany nie mieszczą się w wartościach wskazanych jako dopuszczalne w art. 36a ust. 5a pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co więcej, do budynku został dobudowany ganek (wym. 3,72 x 2,52 m) oraz pomieszczenie gospodarcze (wym. 7,13 x 2,75m), pozostające w bryle budynku. Podkreślić przy tym należy, że dokonanie powyższych zmian, bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, stanowi samowolne odstąpienie w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wskazane powyższej istotne odstępstwa, chociaż stwierdzone w odniesieniu tylko do planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do decyzji z dnia 14 lutego 1983 r., mimo nieodnalezienia projektu budowlanego, bezspornie dają podstawę do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i tym samym nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia stosownego projektu budowlanego zamiennego. Podkreślić przy tym należy, że organ podjął próbę pozyskania projektu budowlanego, jednak nie przyniosła ona oczekiwanego rezultatu. Niewątpliwie sytuacja ta, a także poczynione ustalenia w oparciu o zachowane dokumenty, uprawniała organy do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu zgromadzony materiał dowodowy.

Organ II instancji prawidłowo także zredagował nałożony na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, dostosowując go do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W odniesieniu do zarzutów skargi przytoczyć należy natomiast treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

Wobec powyższego za przesądzony w sprawie, w świetle art. 153 p.p.s.a., uznać należało zakres prowadzonego postępowania. Tutejszy Sąd w wyroku z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 144/19, uznał bowiem za prawidłowe uczynienie przez organ I instancji przedmiotem prowadzonego postępowania całego obiektu, czyli bryły głównej budynku wraz z dobudowanym gankiem i pomieszczeniem gospodarczym. Okoliczność, iż wszystkie te elementy stanowią integralną całość, a ponadto cała budowa budynku nie została jeszcze formalnie zakończona (inwestor nie dokonał zgłoszenia obiektu, co uprawniałoby go do legalnego użytkowania obiektu) skutkuje bowiem tym, że postępowanie powinno być prowadzone w odniesieniu do całego budynku, a nie poszczególnych jego elementów. Podobnie za przesądzoną uznać należało w sprawie także ocenę rodzaju dokonanych odstępstw od pozwolenia na budowę. Jak podkreślił Sąd w powołanym orzeczeniu – inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy prawidłowo zatem uznały, że w sprawie mamy do czynienia z odstępstwami o charakterze istotnym, albowiem obejmowały one zmianę charakterystycznych parametrów obiektu, w tym kubaturę, wielkość zabudowy, jej ulokowanie, jak i postać.

Warto też zaznaczyć, w odniesieniu do stanowiska pełnomocnika skarżącej zaprezentowanego na rozprawie, że istotą trybu z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. jest nałożenie na inwestora obowiązku dokonania ewentualnych zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę (zgłoszeniu) lub w przepisach Prawa budowlanego. Dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku dochodzi do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części.

Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie w kontrolowanej sprawie prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, odwołując się także do art. 36a ust. 5a tej ustawy, co skutkuje brakiem podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że kwestionowana w sprawie decyzja odpowiada prawu i wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Ak.