Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 665/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 9 ust. 1 - 5, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski,, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania L.R., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2008 rok w wysokości 850 zł.

Z przedstawionych Sądowi akt podatkowych sprawy wynikało, że L.R. w 2008 r. był właścicielem samochodu ciężarowego marki STAR 200 o nr rej. "[...]" i dopuszczalnej masie całkowitej 10.750 kg. Organ I instancji w wydanej w dniu "[...]" decyzji stwierdził, że podatnik stosownie do art. 8, 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) miał obowiązek złożyć deklarację DT – 1 na 2008 r. oraz uiścić I ratę podatku od środków transportowych do dnia 15 lutego 2008 r. oraz II ratę podatku do dnia 15 września 2008 r.. Niewypełnienie powyższych wymogów stanowiło zaś podstawę wydania przez ten organ decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2008 rok.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy w związku ze złożonym odwołaniem, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazało, że w myśl art. 9 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy podatek jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Ponadto organ powołał również treść art. 9 ust. 6 pkt 1 i 3 ustawy, zgodnie z którym podatnicy są zobowiązani składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru (...) oraz uiszczać podatek od środków transportowych, bez wezwania, na rachunek właściwego organu podatkowego.

Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynikało, że w dniu 21 stycznia 2008 r. L.R. nabył pojazd marki Star 200 o nr rej. "[...]", rok prod. 1977, o dopuszczalnej masie całkowitej 10.750 kg. Z informacji otrzymanej ze Starostwa Powiatowego z dnia 23 marca 2009 r. wynikało zaś, iż podatnik nie dokonał rejestracji tego pojazdu. Uwzględniając powyższe ustalenia, organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ I instancji określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2008 r..

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że strona nie powinna być obciążona podatkiem ze względu na fakt, że nie używa danego środka transportu, gdyż został on rozebrany na podzespoły, organ II instancji podkreślił, że fakt nieużytkowania pojazdu nie ma znaczenia dla obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Dopóki samochód ciężarowy jest zarejestrowany, dopóty istnieje względem niego obowiązek podatkowy Ponadto, w ocenie organu, nie ma przy tym znaczenia, że podatnik rozebrał pojazd na części i jako całość go nie użytkuje, jak też fakt, że go nie przerejestrował na siebie.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nieformalnej skardze na powyższą decyzję strona ponowiła argumentację odwołania. Podniosła, że nie korzysta z przedmiotowego środka transportu, ponieważ został on rozebrany na podzespoły. Wyjaśniła, że rama pojazdu znajduje się na Jej posesji. W Jej ocenie podatek od środków transportowych powinien być uzależniony od świadczenia usług związanych z korzystaniem z dróg. Jednocześnie wniosła o powołanie biegłego z zakresu motoryzacji w celu stwierdzenia, że samochód nie istnieje i nie korzysta z dróg.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec treści zarzutów i motywów skargi należy zwrócić na wstępie uwagę na funkcję i zakres kognicji sądów administracyjnych wynikające z przepisów ustrojowych. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153 poz.1269), zwanej dalej p.u.s., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu określa podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej, stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny, orzekając w danej sprawie, pełni wyłącznie funkcje kasacyjne.

W myśl art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna podlega uchyleniu, wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do tego, czy nabyty przez L.R. środek transportowy wyszczególniony w sentencji zaskarżonej decyzji, podlega podatkowi od środków transportowych na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l).

Jak wynika z treści tego przepisu obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych; jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Obowiązek podatkowy wynika zatem z tego, że dany środek transportowy stanowi własność podatnika, bądź też z zarejestrowania tego środka. Powyższe potwierdza, iż podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym, związanym z posiadaniem prawa własności.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., w sprawie III SA 875/99) podnosi się, iż obowiązek podatkowy z tego tytułu ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie. Obowiązek ten wygasa zaś dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu.

Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2008 r. w sprawie II FSK 520/2007, zgodnie z którym w myśl art. 9 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy wynika z okoliczności, że dany środek transportowy jest zarejestrowany i stanowi własność podatnika. Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, zaś obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu.

Na uwzględnienie nie zasługuje tym samym stanowisko strony skarżącej, iż podatek od środków transportowych wynika z faktu dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych i wiąże się z faktycznym poruszaniem się ich po ciągach komunikacyjnych.

Zgodnie z art. 8 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton, samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton, ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton, ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów równej lub wyższej niż 12 ton, przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego, przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego oraz autobusy.

Jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 9 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Co istotne - w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności, co ustawodawca podkreśla w dyspozycji art. 9 ust. 3 u.p.o.l. Nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, iż pod pojęciem zmiany właściciela należy również rozumieć przeniesienie własności środka, wynikiem czego jest zmiana właściciela, zgłoszona do właściwego organu prowadzącego rejestr pojazdów. Nie budzi również wątpliwości treść powołanego przepisu, w myśl którego wygaśnięcie obowiązku podatkowego jest następstwem wyłącznie stałego lub czasowego wycofania z ruchu, rozumianego jako następstwo wyrejestrowania środka transportowego.

Z akt sprawy wynika, iż na mocy umowy kupna – sprzedaży z dnia 21 stycznia 2008r. L.R. stał się właścicielem będącego przedmiotem opodatkowania w sprawie samochodu ciężarowego marki Star 200, zarejestrowanego pod nr "[...]".

Istnienie prawa własności oznacza zaś w myśl cyt. wyżej przepisów, że właściciel pojazdu jest obciążony obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych.

Na poprawność takiej wykładni wskazuje kolejny przepis ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, a mianowicie ust. 4 i 4a art. 9 u.p.o.l., na podstawie którego przedmiotowy obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty; przedmiotowy obowiązek podatkowy, powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu.

Z woli ustawodawcy przedmiotowy obowiązek podatkowy wygasa więc dopiero z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).

Jedynie w przypadku właścicieli środków transportowych nie zarejestrowanych lub na stałe wyrejestrowanych nie występuje obowiązek podatkowy (por. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - Dz. U. Nr 133, poz. 1123).

Porzucenie pojazdu bądź jego fizyczna likwidacja, brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego, np. wskutek jego remontu lub zajęcia przez komornika, czasowego wycofania pojazdu z ruchu udokumentowane zaświadczeniem wydawanym przez kierownika urzędu rejonowego - nie zwalnia z obowiązku podatkowego (p. wyroki NSA z 26 stycznia 1993 r., sygn. akt SA/Wr/1468/92 i z 14 września 1994 r., sygn. akt SA/Gd 1580/93 - w którym stwierdzono, iż zajęcie przez komornika samochodu osobowego nie stanowi samo przez się o wygaśnięciu obowiązku podatkowego, chyba że na skutek takiego zajęcia właściciel środka transportowego wyrejestruje go z uwagi na stałe wycofanie z ruchu).

Nie wystarczy zatem faktyczne wycofanie z ruchu środka transportowego, jako wynik jego uszkodzenia powodującego niemożność poruszania się po ciągach komunikacyjnych. Nie jest też wystarczające faktyczne wycofanie pojazdu z uwagi na jego zużycie czy złomowanie, bowiem koniecznym jest dokonanie wyrejestrowania na stałe, w trybie przewidzianym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (p. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2009r. o sygn. akt: I SA/Gd 396/09).

Reasumując należy podkreślić, iż obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje z mocy prawa, co wynika wprost z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W myśl jej art. 9 ust. 1 obowiązek ten wynika m. in. z tego, że dany pojazd stanowi własność podatnika. Fizyczna likwidacja pojazdu, czy brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego nie zwalnia z obowiązku podatkowego wynikającego z powyższej ustawy. Tym samym obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu czy też nie, a obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu.

W świetle powyższych uwag, bez wpływu na ocenę prawną okoliczności faktycznych sprawy pozostaje uzupełnienie materiału dowodowego o wnioskowaną w skardze opinię biegłego z zakresu motoryzacji, w celu potwierdzenia, że sporny samochód w rzeczywistości nie istnieje.

Zauważyć należy, iż organ nie kwestionował stanu faktycznego w tym zakresie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może zaś, z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednak uzupełniające postępowanie dowodowe przed tym sądem ograniczone jest do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych, w tym z opinii biegłego jest niedopuszczalne.

Podjęcie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnioskowanej czynności dowodowej Sąd uznał tym samym za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie narusza prawa materialnego, ani procesowego. Dlatego też, stosownie do art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.