Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 315/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2022 roku sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 listopada 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 1017 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 08 listopada 2021 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 z późn. zm., dalej jako u.t.d.) nałożył karę pieniężną w wysokości 2 000 zł na C. S.A. siedzibą we W. ( dalej także jako spółka, skarżąca).

Uzasadniając decyzję napisał, że w dniu 08 września 2021 r. w K. na ul. [...] został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą ciężarową marki W. nr rej. [...], którym kierował R. K.. Kierowca jechał z ładunkiem złomu o łącznej wadze 17010 kg.

Podczas kontroli między innymi sporządzono dokumentację filmową i fotograficzną z uwagi na stwierdzenie wycieków płynów eksploatacyjnych oraz sporządzono protokół oględzin. W wyniku kontroli organoleptycznej i sprawdzenia komputera pojazdu stwierdzono, iż spod silnika pojazdu wypływają płyny eksploatacyjne. Stwierdzono również wycieki z przewodów odpowiadających za prawidłowe działanie dźwigu, znajdującego się za kabiną kierowcy. Ponadto stwierdzono nieszczelność korka do wlewu paliwa i jego uszkodzenie, które spowodowało wycieki paliwa ze zbiornika paliwa, a także inne usterki, m.in. brak korka do wlewu płynu ad blue oraz niesprawność układu SCR.

Organ stwierdził, że powyższe stanowi naruszenie z art. 66 ust. I pkt. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2021 poz. 450 z późn. zm., dalej jako P.r.d.), zgodnie z którym pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego: 1) nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę.

Następnie organ zacytował § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2018r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141, dalej jako rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego) dotyczący wstępnej kontroli drogowej (organ wskazał, wadliwie, że cytuje przepis poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego - uwaga Sądu). Oceny usterek dokonano na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego.

Usterkę polegającą na wyciekach płynów eksploatacyjnych pojazdu oraz z przewodów odpowiadających za prawidłowe działanie dźwigu zakwalifikowano jako niebezpieczną, zgodnie z punktem 8.4.1.: stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa. Usterkę w postaci nieszczelności wlewu paliwa zakwalifikowano jako poważną, zgodnie z punktem 6.1.3 lit. b zdanie 1: wyciek paliwa, brak korka wlewu paliwa lub korek nieszczelny. Usterkę w postaci niesprawności układu SCR zakwalifikowano jako poważną, zgodnie z punktem 8.2.2.1 lit. c: wskaźnik awarii układu niezgodny z prawidłową sekcją.

Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie natomiast z treścią art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Konsekwencją wyżej przedstawionego naruszenia jest treść lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., w którym karą 2 000 zł sankcjonowano stwierdzoną w sprawie nieprawidłowość, polegającą na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna - za każdy pojazd.

Następnie organ napisał, że zgodnie z art. 92c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,

Organ podkreślił, że w celu zbadania ewentualnego zaistnienia ww. przesłanek pismem z 14 września 2021 r. poinformował spółkę o brzmieniu art. 92c u.t.d. i wezwał w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, do ewentualnego wskazania faktów oraz dowodów na poparcie zaistnienia przesłanek zawartych w ww. artykułach. Wezwanie zostało doręczone 17 września 2021 r. Spółka wniosła o przedłużenie terminu na ustosunkowanie się do otrzymanego zawiadomienia, ale pomimo dłuższego terminu nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zgłaszała żądań. W szczególności spółka nie przedstawiła żadnych faktów i okoliczności oraz przede wszystkim materialnych dowodów, pozwalających na wyłączenie jej odpowiedzialności za powstanie stwierdzonego w trakcie kontroli drogowej naruszenia przepisów prawa.

W odwołaniu od opisanej decyzji spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, przedłożonych wraz z odwołaniem: dokumentów dotyczących przedmiotowego samochodu ciężarowego w postaci: kopii dowodu rejestracyjnego, faktury z 07 września 2021 r. na wykonanie okresowych badań technicznych samochodu w dniu 07 września 2021 r., sześciu faktur z okresu luty-październik 2021 r. dokumentujących naprawy samochodu, zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu w dniu 4 października 2021 r. Nadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących kierowcy kierującego przedmiotowym pojazdem w dniu kontroli, w postaci: oświadczenia kierowcy o jego przeszkoleniu i zapoznaniu m. in. z przepisami dotyczącymi transportu drogowego, o czasie pracy kierowców oraz oświadczenie z tego samego dnia o zapoznaniu z karami z tym związanymi, oświadczenia kierowcy o zobowiązaniu się do każdorazowego przeglądu stanu pojazdu i zobowiązaniu poinformowania pracodawcy o wszelkich nieprawidłowościach, zakresu obowiązków na stanowisku pracy: kierowca.

W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.

1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, w tym m.in. czy spółka zachowała należytą staranność w swoich działaniach, czy miała jakikolwiek wpływ na powstanie potencjalnego naruszenia oraz czy naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie w sytuacji stwierdzenia wystąpienia niebezpiecznej usterki w kontrolowanym pojeździe;

3. art. 77 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji znanych mu z treści zatrzymanych dokumentów pojazdu informacji dotyczących przeprowadzonego dzień wcześniej okresowego przeglądu technicznego pojazdu, dopuszczającego do eksploatacji przez uprawnioną do tego stację kontroli pojazdów,

4. art. 77 § 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przesłanych przez spółkę dokumentów, przy jednoczesnym uznaniu reprezentacji przez pełnomocnika, na podstawie pełnomocnictwa przesłanego wraz z przedmiotowymi dokumentami,

5. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego,

6. art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.

Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez:

1. niezastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d., kiedy w okolicznościach niniejszej sprawy w dniu poprzedzającym kontrolę ruchu drogowego był wykonany coroczny przegląd pojazdu dopuszczający go do eksploatacji, w stacji kontroli pojazdów;

2. niezastosowanie art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym kara może zostać nałożona na każdą inną osobę wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki łub warunki przewozu drogowego, a w przedmiotowym wypadku do naruszenia takiego doszło przez kierowcę, który nie wykonał ciążącego na nim obowiązku kontroli stanu pojazdu, który prowadził i w konsekwencji nie powiadomił o jego stanie spółki.

Uzasadniając spółka podkreśliła, że w dniu 7 września 2021 r. zostało przeprowadzone w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...], wymagane przepisami prawa badanie techniczne, dopuszczające do przewozu drogowego przedmiotowy pojazd. Nie stwierdzono w nim żadnych usterek, co więcej zbadano go bezpośrednio po wymianie i montażu nowego zbiornika paliwa. Zarówno remont pojazdu w tym zakresie, jak i jego badanie techniczne było prowadzone przez profesjonalistów, którzy swoją wiedzą i doświadczeniem poświadczają gotowość pojazdu do eksploatacji. Dlatego w pełni uzasadnionym ze strony spółki było dopuszczenie do jego użytkowania, na drugi dzień po przeprowadzeniu kontroli, która zaświadczyła o jego dobrym stanie technicznym oraz braku usterek.

Spółka oceniła, że zaniechaniem wykazali się: stacja kontroli pojazdów oraz kierowca i wbrew zasadom współżycia społecznego byłoby ukaranie spółki za działania podmiotów, na które nie miała wpływu.

Decyzją z 21 lutego 2022 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając napisał, że jest niemożliwe, aby stałe powstawanie plam, udokumentowane na zdjęciach, było wynikiem awarii powstałej w trakcie przewozu. Wszystkie usterki stwierdzono w trakcie kontroli nie mogły powstać podczas przewozu. Organ odwoławczy stwierdził, że nie może zastosować art. 92c u.t.d., gdy strona nie przedstawia żadnych dowodów, iż do naruszenia doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. "Informacja z warsztatu", która nie została potwierdzona specjalistyczną analizą nie stanowi potwierdzenia twierdzenia strony. Tak samo jak oświadczenie kierowcy. W sprawie stwierdzono usterkę, która mogła zostać zauważona przez przedsiębiorcę i przez kierowcę przed rozpoczęciem przewozu. To przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła C. S.A. z siedzibą we W. , zastępowana przez zawodową pełnomocnik. Pełnomocnik wniosła o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie oraz umorzenie postępowania. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik powtórzyła zawarte w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 92c ust. I art. 92a ust. 2 u.t.d. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że spółka miała wpływ na powstałe naruszenie i nie zachowała należytej staranności w swoim działaniu, a stan pojazdu nie został potwierdzony specjalistyczną analizą w sytuacji gdy w dniu poprzedzającym kontrolę ruchu drogowego był wykonany coroczny przegląd pojazdu dopuszczający go do eksploatacji na stacji kontroli pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Obie decyzje wydane w sprawie nie mogą się ostać w obrocie prawnym.

Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, którą na spółkę jako podmiot wykonujący przewóz drogowy nałożono karę pieniężną w wysokości 2.000 zł – za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczna. Chodziło zatem o naruszenie określone w lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d.

Sąd zaznacza, że skarżąca nie kwestionuje, że wszystkie usterki ujawnione w trakcie kontroli – faktycznie istniały. Organy obu instancji uznały za bezsporne, że doszło do popełnienia naruszenia określonego w lp. 9.2. załącznika nr 3 u.t.d., dlatego należało nałożyć na skarżącą karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Jednocześnie organy uznały, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony na podstawie art. 92c u.t.d.

Według wskazanego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Powołany przepis wskazuje okoliczności egzoneracyjne, a zatem takie, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów prawa unijnego. Omawiany przepis dotyczy sytuacji rzeczywiście wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie, nawet przy dołożeniu należytej staranności przewidzieć. Przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie odnoszą się więc do zachowania samego przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy przedsiębiorcy, lecz konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął on wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.

Mając powyższe okoliczności na względzie, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organów skarżąca Spółka przekonująco w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania odwoływała się do okoliczności, które – co do zasady – mogą wpisać się w przesłanki egzoneracyjne, określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Należy wszakże zauważyć, że organy obu instancji, a w szczególności organ wyższego stopnia nie przeprowadził jakichkolwiek ustaleń, które pozwalałyby na wyeliminowanie istniejących w tym zakresie wątpliwości.

Sąd wskazuje, że zgodnie z protokołem kontroli, miała ona miejsce 08 września 2021 r. w K., miejsce rozpoczęcia przewozu to S.. Spółka wywodzi, że dzień przed kontrolą, tj. 07 września 2021 r. zostało przeprowadzone w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów [...], wymagane przepisami prawa badanie techniczne, dopuszczające do przewozu drogowego przedmiotowy pojazd. Nie stwierdzono w nim żadnych usterek, co więcej pojazd zbadano bezpośrednio po wymianie i montażu nowego zbiornika paliwa. Powyższą okoliczność należycie udokumentowano (kserokopia dowodu rejestracyjnego sporządzona podczas kontroli jak i załączona do odwołania, kserokopia faktury za okresowe badanie techniczne samochodu, z wpisaną marką i numerem rejestracyjnym pojazdu, k. 9v, 145, 138). Nie była to jedynie "informacja warsztatowa".

Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm., dalej jako P.r.d.) właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. W myśl art. 82 ust. 2 pkt 1-2 P.r.d. uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.

Jak wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z późn. zm.) badania techniczne polegają na: 1) sprawdzeniu, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym określonym w aktach prawnych wskazanych w tym przepisie, 2) ocenie prawidłowości działania pojazdu. Co istotne, zgodnie z § 6 tego rozporządzenia, w przypadku gdy w pojeździe nie stwierdzono żadnych usterek lub stwierdzono usterki drobne, uprawniony diagnosta określa wynik badania technicznego pojazdu jako pozytywny i: 1) zgodnie z art. 82 ust. 2 ustawy zamieszcza odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu; 2) wystawia zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; informuje posiadacza pojazdu o rodzaju stwierdzonych usterek drobnych i konieczności ich usunięcia, zamieszczając stosowne adnotacje w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu.

Sąd stwierdza, że organ wyższego stopnia nie podważył wywodów spółki o przeprowadzonym badaniu technicznym, zatem uznał jego prawdziwość, że zostało przeprowadzone. Poprzestał jednak na stwierdzeniach, niczym nie popartych, że jest to tylko informacja warsztatowa i niemożliwe jest aby stałe powstawanie plam, udokumentowane na zdjęciach było wynikiem awarii powstałej w trakcie przewozu, że usterki nie mogły powstać podczas przewozu, że w sprawie stwierdzono usterkę (organ nawet jej nie wskazał) która mogła zostać zauważona przez przedsiębiorcę i przez kierowcę przed rozpoczęciem przewozu (s. 5 decyzji). W szczególności organ nie skonfrontował zakresu badania technicznego, przeprowadzonego dzień przed kontrolą, z ustaleniami kontroli. Organ nie rozważył, czy w sytuacji gdy uprawniona stacja diagnostyczne stwierdza dobry stan pojazdu ( po naprawie) i dopuszcza go do ruchu, kierowca jest prawidłowo przeszkolony a na następny dzień pojazd zawiera bardzo poważne usterki wskazujące wg organu iż powstały dużo wcześniej, przedsiębiorca mógł taki zły stan dopuszczonego do ruchu auta przewidzieć, czy miał wpływ na powstanie naruszenia, a tym samym, czy w niniejszej sprawie faktycznie brak przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organy nie rozważyły dokładnie tek kwestii.

Skoro organ nie zakwestionował, że badanie techniczne zostało przeprowadzone, oraz dysponował materiałem dowodowym sporządzonym następnego dnia po przeprowadzonym badaniu technicznym, gdzie udokumentowano przedmiotowe usterki zakwalifikowane jako niebezpieczna (wyciek płynów) i jako poważne (nieszczelność wlewu paliwa, niesprawność układu SCR) to powinien zbadać okoliczności przedstawione przez stronę, na jakiej podstawie dokonano wpisu w dowodzie rejestracyjnym, jaki był zakres badania technicznego, skoro było wykonane po wymianie zbiornika paliwa. W tym celu organ mógł przesłuchać diagnostę i mechanika. Ww. okoliczności, wskazanych w odwołaniu organ wyższego stopnia w ogóle nie badał. Nie może być tak, że zakres badania technicznego pojazdu, przeprowadzonego przez uprawnionego diagnostę w przeddzień kontroli pojazdu, podczas której stwierdzono przedmiotowe usterki, został przez organ zlekceważony.

Z tej przyczyny – w ocenie Sądu – podjęte przez organy orzekające w tej sprawie rozstrzygnięcie (nałożenie administracyjnej kary pieniężnej) przypisujące skarżącej bezsporne dopuszczenie się omawianego naruszenia, z jednoznacznym wykluczeniem ewentualnych okoliczności egzoneracyjnych, było co najmniej przedwczesne. Oparte zostało bowiem na niedokładnie wyjaśnionym w sprawie stanie faktycznym, choć ustalenia wynikające z kontroli pojazdu są poza sporem. W sprawie i istotne jest jednak należyte i bezsporne wykazanie, że na skutek stwierdzonych usterek, bo każda z nich to materialnoprawny element wymierzenia kary, zachodziły uzasadnione i przewidziane prawem podstawy do nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, jaka określona jest w lp. 9.2. załącznika nr 3 do u.t.d., przy jednoczesnym wykluczeniu ewentualnych podstaw zwalniających od odpowiedzialności (egzoneracyjnych). Tymczasem organy temu nie sprostały w okolicznościach omawianego przypadku.

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest przewidziana w art. 7 K.p.a. zasada, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Zatem wydanie prawidłowej decyzji, wiążące się z właściwym zastosowaniem określonej normy prawa administracyjnego, w każdym przypadku poprzedzać winno dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie takie wyczerpujące ustalenia nie zostały jednak dokonane. Wprawdzie, jak zaznaczono w zaskarżonej decyzji, co do zasady, to na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dowodów i okoliczności wyłączających jej ewentualną odpowiedzialność, jednak w sytuacji odwoływania się przez stronę do okoliczności egzoneracyjnych, popartych dokumentami, organ powinien podjąć działania w celu zweryfikowania, czy w tym konkretnym przypadku takie okoliczności wyłączające odpowiedzialność rzeczywiście zaistniały, czy też nie. Tego zaś w sprawie nie sposób obecnie wiążąco przesądzić, ze względu na wskazane wyżej wady postępowania dowodowego.

W konsekwencji, zaniechanie przez organ wyższego stopnia podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania wyczerpującego materiału dowodowego sprawy oraz wiążącej się z tym niewadliwej oceny ewentualnych podstaw zwalniających z odpowiedzialności pomimo stwierdzonych usterek – jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, co skutkowało uznaniem wadliwości zaskarżonej decyzji (skarżąca przedstawiła dowody i okoliczności dotyczące wyłączenia jej odpowiedzialności dopiero w odwołaniu). Z uwagi jednak na obszerny zakres postępowania dowodowego które powinno być przeprowadzone w sprawie, Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią opisane uwagi, należycie przeprowadzając postępowanie dowodowe.

Z opisanych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – orzekł, jak w pkt 1. sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2. sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę złożyły się: wpis (100 zł) opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kwota 900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.), razem 1 017 zł.