Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1964/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5, art. 148, art. 149 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2850/14 w sprawie ze skargi R. H. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. H. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 2850/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej także: Sąd lub Sąd I instancji) oddalił skargę R. H. (zwanego dalej także: Skarżącym) na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania.

Powyższy wyrok Sądu I instancji zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...], ustalił, że R. H.: 1) jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pod nazwą [...] w okresie od 1 kwietnia 1999r. do 11 października 2011r., 2) jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki cywilnej: [...] s.c. w okresie od 15 kwietnia 2005r. do 13 lipca 2011r.

Od powyższej decyzji R. H. wniósł w dniu 23 lipca 2012 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012r. nr [...].

R. H. pismem z dnia 27 września 2012r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym M. w dniu 28 września 2012r.), zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją ostateczną z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267, zwanej dalej k.p.a.). Ponadto, w przypadku nieuwzględnienia podania o wznowienie postępowania, wniósł o podjęcie z urzędu czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, w oparciu o przesłankę wskazaną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012r. nr [...].

Na powyższe postanowienie R. H. wniósł w dniu 25 marca 2013r. zażalenie.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, utrzymał to postanowienie w mocy, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, a także art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 148 § 1, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. Organ II instancji uznał, iż wniosek R. H. został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a., gdyż wniosek o wznowienie postępowania został nadany w placówce pocztowej w dniu 28 września 2012r., natomiast analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż R. H. wiedział o wydaniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w O. z dnia [...] maja 2012r. nr [...] już w dniu 9 lipca 2012r. (tj. w dniu zapoznania się z decyzją ZUS nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r.), natomiast zapoznał się z jej treścią w dniu 15 lipca 2012r., o czym poinformował we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 22 lipca 2012r. skierowanym do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W ocenie organu, R. H. przekroczył także termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż o wynikającej z tego przepisu przesłance do wznowienia postępowania R. H. dowiedział się co najmniej w dniu 22 lipca 2012r., tj. z datą sporządzenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012r., (nadanego w Urzędzie Pocztowym M. w dniu 23 lipca 2013r.), w którym sam te okoliczności podnosił.

Dodatkowo organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. została doręczona R. H. w dniu 30 maja 2012r.

Prezes NFZ uznał za słuszne stanowisko organu I instancji, który nie znalazł także podstaw, by postępowanie wznowić z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tym bardziej, iż R. H. nie przedstawił żadnego dokumentu na uprawdopodobnienie wskazanych okoliczności. Przedstawione przez R. H. pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. z dnia [...] lipca 2012r., potwierdza jedynie opłacenie należnych składek za okres od 04/2005 do 09/2007 oraz za 10/2007 (dot. [...]s.c.) i było znane R. H. co najmniej w dniu 22 lipca 2012r., tj. w dniu sporządzenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2012r. Natomiast zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. nr OB – 1, 2, 3/491 – 6087/12 z dnia 16 lipca 2012r. również było znane R. H. co najmniej w dacie jego wydania. Zdaniem organu, trudno również uznać pismo Poczty Polskiej S.A. Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Dział Operacyjny w O. z dnia 22 listopada 2012r., skierowane do R. H. za dowód, że kierowana korespondencja nie docierała z winy Poczty Polskiej, bowiem z treści pisma wynika jedynie, że do skrzynki R. H. została błędnie doręczona przesyłka, która winna zostać doręczona do sąsiadów R. H. i dotyczyła jedynie przesyłki nierejestrowanej w dniu 25 października 2012r. Organ nie zgodził się też z twierdzeniami Skarżącego, iż to organ prowadzący postępowanie z urzędu zobowiązany jest do pozyskania dodatkowego materiału dowodowego poprzez zwrócenie się do Urzędu Skarbowego w E.

R. H. wniósł skargę na opisane wyżej postanowienie Prezesa NFZ. W uzasadnieniu skargi wskazał, że o wydaniu decyzji w przedmiocie objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym dowiedział się z decyzji skierowanej do niego przez ZUS. Wywodził, że nigdy nie został poinformowany o wszczęciu przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ postępowania w przedmiocie objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem. Zdaniem skarżącego, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu otrzymania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, które tak naprawdę otwierało mu dopiero drogę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kierując się treścią uzasadnienia tego postanowienia, wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, licząc na ewentualne czynności podjęte z urzędu przez organ, z uwagi na nowe, wskazane przez niego okoliczności.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Oddalając skargę Sąd I instancji stwierdził, że Skarżący składając w dniu 28 września 2012r. podanie o wznowienie postępowania, uchybił miesięcznemu terminowi do jego złożenia i to zarówno liczonemu od dnia, w którym powziął informację o decyzji z dnia [...] maja 2012r., jak i liczonemu od dnia, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący nie kwestionuje ustaleń organów, iż o decyzji z dnia [...] maja 2012r. dowiedział się w dniu 9 lipca 2012r. (tj. w dniu zapoznania się z treścią decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2012r.), natomiast zapoznał się z jej treścią w dniu 15 lipca 2012r., o czym sam informował we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 22 lipca 2012r. Również najpóźniej w dniu 22 lipca 2012r. dowiedział się o okolicznościach, które wskazuje jako nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, bowiem podnosił je w sporządzonym w tym dniu odwołaniu wniesionym razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji uznał zatem, że prawidłowo organy odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., skoro na etapie postępowania wstępnego stwierdziły brak przesłanek pozytywnych umożliwiających wznowienie postępowania, w postaci zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. H. wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi Sądu I instancji skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1. błędną wykładnię art. 145 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 148 § 1-2 k.p.a., art. 149 § 2-3 k.p.a. i art. 7 k.p.a., poprzez uznanie, iż w przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę, organ wszczyna postępowanie wstępne, w którym bada wyłącznie, czy we wniosku o wznowienie powołano ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów, a brak pozytywnych ustaleń w tym zakresie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów winna doprowadzić do wniosku, iż regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie, a organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji;

2. niewłaściwe zastosowanie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. i art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a w konsekwencji niezasadne uznanie, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez stronę zachowany, podczas gdy strona o okolicznościach stanowiących podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedziała się dopiero dnia 27 sierpnia 2012r., a tym samym ustawowy termin został zachowany.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W skardze kasacyjnej powołano się jedynie na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a zatem podniesiono jedynie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia przytoczonych powyżej wymogów formalnych. Powołując się bowiem na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzuca naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z których większość ma charakter przepisów procesowych (np. art. 147, art. 148 §1 i 2 i art. 149 § 2 i 3 k.p.a.). Ponadto zaś brak w skardze kasacyjnej powiązania zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również brak ich odniesienia do postępowania przed Sądem I instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że powołanie przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., II FSK 925/10, LEX nr 1100417; wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OSK 2088/12, LEX nr 1291377; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., I OSK 970/11, LEX nr 1112113; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II OSK 2535/12, LEX nr 1358516). Analiza zarzutów skargi kasacyjnej oraz treści jej uzasadnienia wykazuje, że naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego Skarżący kasacyjnie nie powiązał z jakimkolwiek przepisem postępowania sądowoadministracyjnego. Mając jednak na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09), a sprowadzający się do stanowiska, że w przypadku braku powiązania przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa przez organ administracji z zarzutem naruszenia prawa przez sąd wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny może, po przeanalizowaniu uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd I instancji, skład orzekający w niniejszej sprawie potraktował wymienione wyżej zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jako zarzuty polegające na niestwierdzeniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ administracji powyższych przepisów, które to naruszenie miało uzasadniać – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Tak zidentyfikowane zarzuty naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie są uzasadnione.

Za niezasadny uznać należy podniesiony w punkcie 1 skargi kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 145 § 1 k.p.a., art. 147 k.p.a., art. 148 § 1-2 k.p.a., art. 149 § 2-3 k.p.a. i art. 7 k.p.a.

Wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 145 a § 1 i art. 145 b § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle bowiem art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania może być wniesione ze skutkiem prawnym w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W związku z tym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych. W przypadku, gdy podstawa wznowienia wskazana przez stronę w podaniu jest uzasadniona, organ administracji publicznej powinien rozważyć jednak, czy w sytuacji takiej nie jest zasadne wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu (por. m.in. wyrok NSA z dnia z 25 sierpnia 2010r., sygn. akt II OSK 1324/09).

Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, prawidłowo na podstawie przytoczonych powyżej przepisów przyjęto w rozpoznawanej sprawie, że w przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę, organ wszczyna postępowanie wstępne, w którym bada wyłącznie, czy we wniosku o wznowienie powołano ustawowe przesłanki wznowienia oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów, a brak pozytywnych ustaleń w tym zakresie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.

Dokonana zatem w tej sprawie wykładnia przytoczonych przepisów była prawidłowa. Nie jest bowiem trafny zarzut skargi kasacyjnej, że regulacja art. 148 k.p.a. przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu. Należy bowiem uznać, że miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie, przewidziany w art. 148 k.p.a., wiąże wnioskodawcę we wszystkich przypadkach, a więc w odniesieniu do wniosków o wznowienie opartych na wszystkich dopuszczalnych przesłankach wznowienia. Potwierdza to wyraźnie treść art. 148 § 1 k.p.a., w którym sposób obliczania tego terminu odniesiono zarówno do tych sytuacji, w których wznowienie może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jak też i do tych, w których może to nastąpić zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu (pozostałe przesłanki z art. 145 §1 k.p.a.). Przepis ten przewiduje bowiem wyraźnie, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, z tym że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Nie jest zatem zasadne stanowisko, że tylko w przypadku, gdy wznowienie może nastąpić na wniosek strony, niezachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie może być przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. Nietrafnie wskazuje Skarżący, że "w pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie". Miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie, przewidziany w art. 148 k.p.a., wiąże wnioskodawcę we wszystkich przypadkach, a więc w odniesieniu do wniosków o wznowienie opartych na wszystkich przesłankach wznowienia, a nie tylko wtedy, gdy wznowienie może nastąpić na jej wniosek. W każdym zatem wypadku organ w fazie wstępnej ma obowiązek badania, czy ten termin został zachowany. Trafnie natomiast zauważa Skarżący, że w tych przypadkach, gdy wznowienie może nastąpić z urzędu, organ powinien równocześnie rozważyć, czy nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Nietrafnie jednak Skarżący kasacyjnie uważa, że wymogowi temu uchybiono w rozpoznawanej sprawie. Tymczasem z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji wyraźnie wynika, że organy rozważały, czy w tej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania z urzędu, na którą powoływał się Skarżący w podaniu o wznowienie, tj. przesłanka z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Analizowano bowiem, czy w sprawie wyszły na jaw nowe, istniejące w dniu wydawania decyzji a nieznane organowi okoliczności uzasadniające wznowienie. Wbrew zatem zarzutowi skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do uchybienia wymienionym w punkcie 1 skargi kasacyjnej przepisom k.p.a. Organ ma obowiązek wznowienia postępowania z urzędu nie w każdym przypadku złożenia takiego wniosku przez stronę, jak twierdzi Skarżący kasacyjnie, lecz jedynie wówczas, gdy organ uzna, że zachodzi któraś z przesłanek wznowieniowych.

Nie jest też uzasadniony drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów - niewłaściwego zastosowania art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. i art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Nie zostały naruszone wskazane w art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a. zasady ogólne postępowania administracyjnego: praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, uwzględnienia słusznego interesu strony i informowania. Prawidłowo w tej sprawie przyjęto, na podstawie przytoczonych przez Skarżącego przepisów tj. art. 147 k.p.a. i art. 148 § 1 i 2 k.p.a., że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie został przez Skarżącego zachowany. Niezasadnie bowiem Skarżący uważa, że wynikający z art. 148 §1 k.p.a. termin miesięczny rozpoczął bieg dopiero w dniu 27 sierpnia 2012r., tj. w dniu, kiedy doręczono mu postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji. Niezasadnie Skarżący uważa, że dopiero doręczenie tego postanowienie uruchomiło mu możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Prawidłowo natomiast, zgodnie z zasadami wynikającymi z przytoczonego powyżej art. 148 § 1 i 2 k.p.a., przyjęto w tej sprawie, że ten miesięczny termin w przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. winien być liczony od dnia, w którym powziął informację o decyzji z dnia [...] maja 2012r., w przypadku zaś wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. od dnia, kiedy dowiedział się o tych okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zasadnie zatem przyjęto, czego Skarżący zresztą nie kwestionował ani wcześniej, ani teraz w skardze kasacyjnej, że o decyzji z dnia [...] maja 2012r. dowiedział się w dniu 9 lipca 2012r. (tj. w dniu zapoznania się z treścią decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2012r.), natomiast zapoznał się z jej treścią w dniu 15 lipca 2012r., o czym sam informował we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 22 lipca 2012r. oraz że również najpóźniej w dniu 22 lipca 2012r. dowiedział się o okolicznościach, które wskazuje jako nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, bowiem podnosił je w sporządzonym w tym dniu odwołaniu wniesionym razem z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał za prawidłową odmowę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., skoro na etapie postępowania wstępnego stwierdzono brak przesłanek pozytywnych umożliwiających wznowienie postępowania.

Mając powyższe na uwadze należy więc uznać, że wobec zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji miał podstawy do oddalenia skargi. Wobec zaś niezasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.