Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1120/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235(1),  art. 235(2)
journal: Dz.U. 2016 poz 1666
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 7,  art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.), art. 235¹ ustawy z 29 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (tj. Dz. U. z 2016 r., poz.1666 ze zm., dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367, dalej: rozporządzenie wykonawcze), po ponownym rozpatrzeniu odwołania J.B., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeks pracy.

Rozstrzygniecie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z [...] r. o nr [...] odmówił stwierdzenia u J. B. choroby zawodowej: przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych. Decyzję wydano w oparciu o przeprowadzone postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe na pyły i gazy drażniące oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia [...] r. nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący wnosząc o uchylenie tej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z istniejącą dokumentacją i obiektywnym stanem faktycznym; akcentując, że w całym okresie zatrudnienia, pracując w charakterze spawacza i innych zawodach był narażony na działanie czynników szkodliwych takich jak pyły i gazy na jego organizm; uważa, że niedopuszczalne jest aby brak dokumentacji lekarskiej z okresu narażenia zawodowego lub do roku od jego ustania skutkował brakiem podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Po rozpatrzeniu odwołania, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z [...]r. r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] r.

Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem wydanym przez organ odwoławczy i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który prawomocnym wyrokiem z 21 kwietnia 2017 r. o sygn. akt IV SA/Gl 109/17 uchylił powyższą decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W motywach uzasadnienia Sąd stwierdził, że za brak tej dokumentacji nie może ponosić odpowiedzialności pracownik lub były pracownik. Przepisy prawa pracy nakładały i nakładają na pracodawcę obowiązek przeprowadzania okresowych badań i pomiarów. Skoro w okresie zatrudnienia, jak i w ciągu roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym pracodawca nie prowadził pomiarów w zakresie danych o narażeniu, to nie sposób przerzucać ujemnych skutków z tego tytułu na byłego pracownika (skarżącego). Nadto odnosząc się do warunku stwierdzenia choroby zawodowej w trakcie pracy lub do roku od jego ustania Sąd podkreślił, że ustawodawca użył sformułowania "wystąpienie udokumentowanych objawów", nie jest zatem wymagane, aby u pracownika zdiagnozowano dane schorzenie ani też, aby był on na tę dolegliwość leczony. Wystarczy bowiem samo potwierdzenie przez lekarza faktu występowania symptomów charakterystycznych dla danej choroby. Z dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego wynika, że już w roku 2010 r. po raz pierwszy, a więc na dwa lata przed ustaniem zatrudnienia, rozpoznano u niego przewlekłą obturacyjną chorobę płuc o określonych parametrach (hospitalizacja w [...] Szpitalu Chorób Płuc w J.).

Sąd zaakcentował, że o ile stwierdzona u pracownika choroba została wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Wystarczające jest samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Zatem organ odwoławczy winien był wykazać, że upośledzenie w funkcjonowaniu układu oddechowego skarżącego, nie jest związane z warunkami wykonywanej przez niego pracy. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść skarżącego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jedynie z powodu braku dokumentacji, którą obowiązany był prowadzić pracodawca i za który to brak nie ponosi odpowiedzialności pracownik, pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wyrażoną w art. 66 ust. 1 Konstytucji RP. Organy inspekcji sanitarnej nie mają co prawda obowiązku dokonywać ustaleń w zakresie pozazawodowych przyczyn choroby, niemniej jednak w realiach niniejszej sprawy wykluczenie etiologii zawodowej schorzenia nastąpić może jedynie wówczas, gdy rozpoznana zostanie pozazawodowa przyczyna choroby, bądź wykazane zostanie w sposób niebudzący wątpliwości, że wykonywana praca nie mogła wywołać stwierdzonej u skarżącego choroby (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007r. o sygn. akt II OSK 740/07, CBOSA). Zatem wyjaśnienie sprawy w tym zakresie musi nastąpić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, gdyż materiał dotychczasowego postępowania administracyjnego nie pozwala na potwierdzenie prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w kwestionowanej decyzji.

Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 235¹ k.p. oraz § 8 rozporządzenia, utrzymał w mocy pierwszo-instancyjne rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia spornej choroby zawodowej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego oraz orzeczeń lekarskich PCHZ WOMP w Sosnowcu i IMPiZŚ w Sosnowcu wydał ponownie decyzję utrzymującą w mocy decyzję PPIS w K. odmawiającą stwierdzenia u J. B. choroby zawodowej. Podkreślił, że w postępowaniu po kasacyjnym wyroku WSA uzyskał uzupełniające orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ z [...] r., w którym lekarze specjaliści wyjaśniają, że zgodnie z definicją choroby zawodowej zaczerpniętą z Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wskazanie Sądu, że należy uwzględnić na wstępie domniemanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami narażającymi na jej powstanie i domniemanie to miało być dowodem istnienia choroby zawodowej – zdaniem tych lekarzy - stoi w sprzeczności z przytoczoną powyżej definicją kodeksową choroby zawodowej, która zakłada szacowanie prawdopodobieństwa tego związku (bezspornie, a więc w 100% lub z wysokim prawdopodobieństwem, czyli przeważającym prawdopodobieństwem, tj. przekraczającym 50%). Domniemanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy może być początkiem procesu diagnostyczno-orzeczniczego, ale nie jego zakończeniem. Zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych, jednoznacznie określonymi w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. rozpoznanie przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej wymaga: 1) stwierdzenia w okresie narażenia zawodowego lub do roku od jego ustania trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 60% wartości należytej, 2) potwierdzenia w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków przekroczenia na stanowisku pracy najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów i gazów drażniących. Analiza narażenia zawodowego J. B. dokonana przez jednostkę uprawnioną na etapie wydawania orzeczenia lekarskiego, nie potwierdza, aby w ostatnich 10 latach pracy ww. stwierdzano na jego stanowisku pracy przekroczenia normatywów higienicznych dla pyłów i gazów drażniących. Wprawdzie PPIS w K. w piśmie z [...] r. kierowanym do WOMP stwierdził, że badany "pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej" (tj. mógł być narażony na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę i gazy drażniące w nieokreślonych stężeniach), jednak nadal formalnie nie jest spełniony określony w wykazie chorób zawodowych wymóg udokumentowanego przekroczenia normatywów higienicznych dla pyłów i gazów drażniących w ostatnich 10 latach pracy w odniesieniu do co najmniej 30% przypadków. Dysponując jedynie taką wiedzą na temat warunków pracy J. B.można wnioskować, co najwyżej, że ww. pracował w warunkach, które mogły - ale nie musiały spowodować występowanie negatywnych skutków zdrowotnych.

W opinii specjalistów IMP i ZS w Sosnowcu wystąpienie udokumentowanych objawów choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych dotyczy również udokumentowanych zaburzeń spirometrycznych, których stopnień nasilenia jednoznacznie definiuje wykaz chorób zawodowych (trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 60% wartości należnej).

Nadto podkreślono, że J. B. [...] r. w więc ok. 2 lata przed ustaniem narażenia zawodowego, był hospitalizowany w [...] Szpitalu Chorób Płuc w J. z rozpoznaniem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. W wykonanych wówczas badaniach spirometrycznych natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa stanowiła 71,3% i 72,5% wartości należnej, a więc bez wątpienia nie spełniała kryterium ujętego w wykazie chorób zawodowych. W dostępnej dokumentacji medycznej brak jest wyników spirometrii z ostatnich dwóch lat narażenia zawodowego lub z okresu do 1 roku od jego ustania (tj. do końca 2013 r.), które spełniałyby ujęte w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest schorzeniem często występującym w populacji ogólnej, również bez związku z pracą zawodową, o złożonej etiologii. Na pierwszym miejscu w literaturze fachowej jako przyczynę wymienia się palenie tytoniu. J. B. był wieloletnim palaczem tytoniu, w trakcie hospitalizacji w Instytucie deklarował, że nie pali papierosów od ok. 10 lat (podczas diagnostyki w WOMP podał, że od 8 lat), papierosy palił przez 30 lat. Istotne znaczenie mają także czynniki infekcyjne (zakażenia bakteryjne, wirusowe - obecność u ww. ognisk zakażenia w obrębie górnych dróg oddechowych (przewlekły stan zapalny zatok szczękowych, nosa i gardła; przewlekły przerostowy stan zapalny krtani) pośrednio wskazują również na udział tego rodzaju czynników pozazawodowych w patogenezie schorzenia.

W podsumowaniu lekarze specjaliści IMP i ZŚ w Sosnowcu nie znaleźli podstaw do przyjęcia co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem (a tym bardziej bezspornie) zawodowej etiologii choroby i do rozpoznania u ww. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.

Organ zaznaczył, że Strony zostały poinformowane w trybie art.10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji; J. B. w piśmie z [...] r. podtrzymał zarzuty zawarte dotychczas w pismach, odwołaniu i skardze do WSA w Gliwicach.

Organ wyjaśniając wątpliwości zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2017 r. powielił stanowisko lekarzy specjalistów co do hospitalizowania Strony, wyników spirometrycznych, złożonej etiologii spornej choroby, wieloletniego palenia tytoniu i czynniki infekcyjne. Zauważył, że zgodnie z definicją choroby zawodowej podaną w Kodeksie pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Nie wystarcza więc samo domniemanie takiego związku (lub niemożność jego wykluczenia), zwłaszcza w odniesieniu do chorób występujących z dużą częstością w populacji ogólnej, również bez związku z pracą zawodową i posiadających złożoną wieloczynnikową etiologię. Domniemanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy zawodowej a chorobą jest początkiem każdego procesu diagnostyczno-orzeczniczego, natomiast jego zakończenie wiąże się z koniecznością oszacowania prawdopodobieństwa tego związku. Ani przytoczona powyżej definicja choroby zawodowej, ani obowiązujące w Polsce przepisy prawne dotyczące orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, nie nakładają na jednostki uprawnione do orzekania w tej dziedzinie konieczności wykluczenia etiologii zawodowej choroby.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. Zatem nie znalazł podstaw by orzeczenia - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno- orzeczniczymi - kwestionować. Zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został zachowany.

Na zakończenie wskazał, iż organ nie kwestionuje istnienia narażenia Strony na działanie pyłów i gazów drażniących w środowisku pracy, jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych wobec orzeczeń lekarskich PCHZ WOMP w Sosnowcu nr [...] z dnia [...] r. oraz IMPiZŚ w Sosnowcu nr [...] z dnia [...] r. ponownie podtrzymał odmowę stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEYl) poniżej 60% wartości należnej wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych rozp. RM z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o uchylenie decyzji ostatecznej skarżący wskazał, że nie zgadza się z zawartymi w zaskarżonej decyzji stwierdzeniami; powielił dotychczasowe zarzuty akcentując, że brak dokumentacji nie może powodować dla niego ujemnych skutków; przedstawił przebieg zatrudnienia i hospitalizację oraz warunki pracy, które potwierdzają etiologię zawodową schorzenia. Podkreślił niezaskarżenie wyroku WSA przez organ, a więc akceptację uzasadnienia.

Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Konsekwentnie pozostał przy swoim stanowisku i jego argumentacji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).

Przedmiotem niniejszej sprawy jest spór o stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy istniejącą u skarżącego chorobą a warunkami w jakich pracował, a zatem wystąpienia u niego choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEYl) poniżej 60% wartości należnej wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych rozp. RM z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Poza sporem jest, że sporne schorzenie jest wymieniony w poz. 5 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ponadto poza sporem pozostaje, że organy nie kwestionują, że skarżący niewątpliwie pracował w warunkach narażenia zawodowego i rozpoznano u niego, był hospitalizowany w zw. z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.

Istotnym w sprawie jest, że organ II instancji zgodził się z wyrokiem tut. Sądu z [...] r. i mimo uchylenia jego decyzji, nie zaskarżył wniesieniem skargi kasacyjnej. Przyjął zatem, bez zarzutów do wiadomości ustalenia Sądu i do wykonania wskazania co do dalszego postępowania jak również zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną. Tym samym doszło do związania organów, a także i sądów tymi wyrokami, a to zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Organ odwoławczy, wprawdzie zwrócił się do jednostki orzeczniczej o uzupełnienie wcześniejszych opinii, jednak umknęło jego uwadze jednoznaczne, wyraźne i nie pozostawiające wątpliwości wskazania i wytyczne Sądu, według których obowiązkiem organu odwoławczego nie było ustalenie, czy istnieją czynniki pozazawodowe, które mogły przyczynić się do powstania u skarżącego choroby zawodowej, ale jednoznaczne stwierdzenie, że czynniki te wywołały schorzenie, bo jeśli nie - to w przypadku pozytywnych ustaleń co do narażenia zawodowego - istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy, w warunkach narażenia na jej powstanie, nawet wówczas, gdy miało miejsce współistnienie czynników pozazawodowych. Organ odwoławczy kolejny raz nie sprostał temu zadaniu i nie wykazał, że choroba występująca u skarżącego nie była wynikiem pracy w narażeniu i nie wykluczył zawodowej genezy jej powstania.

Zgodnie z art. 235¹ k.p., dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. nr 99, poz. 825), która weszła w życie z dniem 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Według art. 235² k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.

Z kolei, stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 80 k.p.a. organ ma obowiązek w sposób wszechstronny ocenić całokształt materiału dowodowego kierując się prze przede wszystkim zasadami logiki i doświadczenia życiowego, tak aby swobodna ocena nie nosiła cech dowolności. Dlatego też zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji musi wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których organ się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ponownie ograniczył się wyłącznie do przedstawienia treści kolejno wydawanych i uzupełnianych orzeczeń lekarskich uznając, że są one dla niego bezwzględnie wiążące. Tymczasem związanie organu orzeczeniem lekarskim odnieść można jedynie do kwestii medycznych, a nie do istnienia związku przyczynowego pomiędzy istniejącymi warunkami pracy a rozpoznanym u skarżącego schorzeniem. Tej oceny prawnej Sądu, organ odwoławczy nie kwestionował i jest nią związany z mocy art. 153 p.p.s.a.

Również sprzeczne z powyższą normą jest przyjęcie przez organ za zasadną opinię lekarzy IMPiZ, zawartą w piśmie z [...] r. uzupełniającym dotychczasowe opinie, zawierającą polemikę z twierdzeniami tut. Sądu uzasadniającymi wyrok z 21 kwietnia 2017 r. Ocena wskazań Sądu jako sprzecznych z prawem nie leży bowiem w kompetencjach personelu medycznego, a Sąd jednoznacznie wskazał kierunek ponownego wyjaśniania przedmiotowej sprawy i zakres do którego należało się odnieść i uzupełnić.

Podsumowując należy wskazać, że organ odwoławczy nie zastosował się do wskazań zawartych we wcześniejszym wyroku tut. Sądu. Przede wszystkim nie zastosował się do oceny prawnej, którą całkowicie pominął, chociaż jak już wskazano nie kwestionował go i tym samym zgodził się z zaprezentowaną w uzasadnieniu argumentacją.

W tej sytuacji, skoro w orzeczeniach lekarskich nie stwierdzono jednoznacznie, że choroba zawodowa jest następstwem czynników pozazawodowych, to wobec pozytywnych ustaleń co do narażenia zawodowego – należało jak wyraźnie wskazał Sąd w swoim wyroku z 21 kwietnia 2017 r. przyjąć domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie, nawet wówczas, gdy miało miejsce współistnienie czynników pozazawodowych. Organ odwoławczy przyjął do wiadomości takie stanowisko Sądu w tej sprawie i jego obowiązkiem było wydanie rozstrzygnięcia z jego poszanowaniem, a to wobec braku zaskarżenia tego wyroku.

Należy bowiem wskazać, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Wobec tego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z oczywistym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. i jednocześnie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że dotyczyło kwestii należących do podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia istnienia spornej choroby zawodowej.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy mając na uwadze ocenę prawną i wskazania zawarte w obu już wyrokach tut. Sądu uwzględni je w ponownym rozstrzyganiu sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.