Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SAB/Lu 20/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 § 1, art. 125 § 1 i art. 139 § 1 w zw. z art. 140 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 41 poz 214
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. -oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SAB/Lu 20/15

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. pełnomocnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. złożył w trybie art. 140 O.p. ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przewlekłość postępowania w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2012 r.

Nie dopatrując się zarzucanej przewlekłości Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uznał ponaglenie za niezasadne.

W związku z powyższym, pismem z dnia 26 maja 2015 r. pełnomocnik spółki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekle prowadzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowania w zakresie wywiązywania się przez spółkę z obowiązujących przepisów w podatku od towarów i usług za okres II kwartału 2012 r., a w efekcie przewlekłe postępowanie w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2012 r.

Organowi zarzucił naruszenie:

- art. 120, 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej - O.p.) poprzez niezasadne przedłużanie postępowania podatkowego w zakresie wywiązywania się z obowiązujących przepisów w podatku od towarów i usług za okres II kwartału 2012 r. prowadzonej w spółce wobec niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie,

- art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1 w zw. z art. 140 § 1 o.p. poprzez brak wydania rozstrzygnięcia w sprawie wywiązywania się przez spółkę z obowiązujących przepisów w podatku od towarów i usług za okres II kwartału 2012 r. w określonych przepisami prawa terminach oraz braku dokładnego wyjaśnienia przyczyny przedłużania prowadzonego postępowania podatkowego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik spółki wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie, wyznaczenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dodatkowego terminu do zakończenia prowadzonego postępowania podatkowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony wskazał, że w lipcu 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o zwrot naliczonego podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r.

W związku z koniecznością dokonania sprawdzenia zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2012 r. organ podatkowy wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe. Dnia 25 września 2012 r. na podstawie upoważnienia z dnia 19 września 2012 r. została wszczęta kontrola podatkowa.

W toku kontroli spółka w pełni współpracowała z organem dostarczając mu na każde żądanie określone dokumenty. Pomimo to, postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowym przedłużono termin zakończenia postępowania do dnia 20 grudnia 2012 r.

W dniu 26 listopada 2012 r. spółka otrzymała protokół zakończenia kontroli, od którego w przepisanym terminie wniosła zastrzeżenia. Z protokołu kontroli wynikało, że z uwagi na braki w zgromadzonym materiale dowodowym, nie można stwierdzić, czy prowadzone przez nią księgi, tj. ewidencja zakupu i sprzedaży VAT są rzetelne, a w związku z tym kwota nadpłaty nie może zostać zwrócona.

W związku z kolejnymi czynnościami podejmowanymi w toku prowadzonego postępowania podatkowego, postępowanie to było jeszcze kilkakrotnie przedłużane. W ten sposób upłynęły prawie trzy lata.

W związku z wydłużaniem się czasu postępowania, strona w dniu 22 stycznia 2014 r. wniosła do organu wezwanie do usunięcia naruszeń prawa poprzez zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2012 r., bezzasadnie zatrzymanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 6 lutego 2014 r. organ wskazał, że z uwagi na niezakończenie postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za II kwartał 2012 r. oraz niezakończenie prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego, brak jest możliwości zweryfikowania zasadności wykazanego przez spółkę zwrotu podatku. Będzie to możliwe dopiero po zakończeniu obu postępowań. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Lu 7/14, oddalił wniesioną przez spółkę skargę na bezczynność organu podatkowego w przedmiotowym postępowaniu, uznając, że w niniejszej sprawie bezczynność nie zachodzi.

Wobec braku podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w prowadzonym wobec spółki postępowaniu podatkowym, pismem z dnia 23 grudnia 2014 r. strona wniosła do organu wyższej instancji ponaglenie na niezałatwienie w terminie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego sprawy dotyczącej zwrotu podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał przedmiotowe ponaglenie za nieuzasadnione, wskazując, iż niezakończenie prowadzonego postępowania podatkowego wynika z konieczności przeprowadzenia dalszego postępowania oraz zebrania całości materiału dowodowego pozwalającego na obiektywne ustalenie stanu faktycznego.

Jednak, zdaniem strony, postępowanie w przedmiotowej sprawie jest prowadzone w sposób przewlekły. W art. 125 § 1 O.p. zawarta została ogólna zasada szybkości postępowania podatkowego. Jej realizacja gwarantowana jest przepisem traktującym o terminie załatwienia sprawy tj. normą zawartą w art. 139 O.p., zgodnie z którą, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Tymczasem postępowanie w przedmiotowej sprawie trwa już trzy lata. Stosownie do art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. I rzeczywiście, organ w wydawanych postanowieniach o przedłużeniu postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty, zawierał jedynie stwierdzenie, że termin postępowania w sprawie zostaje przedłużony ze względu na posiadane wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia podatku VAT przez spółkę lub też z uwagi na konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, bądź konieczność przesłuchania bliżej nieskonkretyzowanego świadka. Tego rodzaju powody żadną miarą nie mogą stanowić o zasadności niezałatwienia sprawy w terminie. Ich wskazywanie w tak ogólnie przyjętej formule powoduje, że organ pozostaje poza jakąkolwiek kontrolą w zakresie konieczności i zasadności podejmowanych czynności procesowych. Ponadto postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy powinno wskazywać rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę zwłoki, gdyż załatwienie sprawy musi być oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji we wskazanym nowym terminie. Tylko i wyłącznie takie zawiadomienie i wskazanie nowego terminu może być uznane za prawidłową realizację obowiązku wynikającego z art. 140 O.p. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ podatkowy powołuje się jedynie na szeroki zakres prowadzonego postępowania i konieczność przeprowadzenia wielu stosownych czynności.

Nie można również stwierdzić, iż strona poprzez swoje działania utrudniała w jakikolwiek sposób prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Za takie działania nie można uznać odraczania terminów przesłuchań z powodów losowych, bądź też z powodów niezależnych od strony, zmian dokonywanych na przestrzeni trzech lat w zarządzie spółki będącej stroną postępowania, czy też składanych wniosków o zawieszenie postępowania, jeżeli sam organ podatkowy uzależnia prowadzone postępowanie podatkowe od wyniku prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości i rzetelności prowadzonej dokumentacji podatkowej, deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2012 r.

Pełnomocnik strony podniósł też, że postępowanie sprawdzające w kwestii zasadności zwrotu nadwyżki powinno być prowadzone tylko w przypadku istnienia "istotnych wątpliwości" co do zasadności zwrotu, natomiast w przeprowadzonym w przedmiotowej sprawie postępowaniu dotychczas nie stwierdzono błędów w zakresie prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r.

W związku z powyższym nie jest zasadnym brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i niniejszy podatek powinien podlegać zwrotowi na rzecz spółki zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie, nie podzielając stanowiska strony co do przewlekłości postępowania. Wskazując na przeprowadzone czynności wyjaśnił, że stopień skomplikowania oraz trudności w szybkim przeprowadzeniu części dowodów nie pozwoliły do czasu wniesienia skargi na zakończenie sprawy w sposób żądany przez skarżącą spółkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do przepisów, które mają w tej sprawie istotne znaczenie, to jest do art. 139 § 1 i art. 140 § 1 i 2 O.p., które są rozwinięciem zasady, o której mowa w art. 125 O.p. oraz art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które są uszczegółowieniem reguły z art. 122 O.p. Podkreślenia przy tym wymaga, że O.p. nie przewiduje hierarchii ważności jeśli chodzi o wymienione w niej ogólne zasady dotyczące postępowania podatkowego.

I tak, wynika z nich, że z jednej strony, zgodnie z zasadą o której mowa w art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z drugiej strony - w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Zgodnie z art. 139 § 1 O.p., załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

W myśl art. 140 §1 i 2 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie do art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W myśl art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Stosownie do art. 141 § 1 i 2 O.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do właściwego organu, który uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie natomiast z art. 233 § 2 O.p., organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych przepisów jasno wynika, że to iż organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe, muszą działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, nie oznacza, że okoliczności faktyczne mają być badane w sposób pobieżny. Szybkość postępowania w żadnym wypadku nie może być realizowana kosztem wnikliwości.

W niniejszej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie, w którym należy wyjaśnić wiele niejasności, czy wątpliwości. Być może postępowanie to byłoby zakończone odpowiednio wcześniej, gdyby nie fakt notorycznego uchylania się od współpracy z organem osób, które mogłyby (i powinny) takie wątpliwości wyjaśnić (J. W., M. J. i G. W., czy J. S.). Niestety osoby te w toku postępowania nie tylko nie wyjaśniły tych niejasności, ale sprzecznie zeznając doprowadziły do konieczności przeprowadzenia kolejnych dowodów, które mogłyby pozwolić na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Pełnomocnik skarżącej wskazał, że na początku postępowania J. W. przekazał organowi niezbędne dokumenty, nie wziął natomiast pod uwagę, że nie były to wszystkie dokumenty pozwalające organowi na ocenę rzetelności danych podanych w deklaracji złożonej przez spółkę. Pełnomocnik pominął milczeniem okoliczność, że w toku postępowania "pojawiały się kolejne dokumenty", niezłożone wcześniej przez stronę (np. umowy dotyczące dzierżawy, aneksy do tych umów, itp.), czy informacje (np. na temat własności gruntów) Niestety ich przedstawienie nie tylko nie spowodowało wyjaśnienia istniejących wątpliwości, ale wywołało kolejne wymagające wyjaśnienia.

Niezależnie od tego zaistniała konieczność sprawdzenia poszczególnych transakcji u kontrahentów spółki, co też wpłynęło na długość trwania postępowania. I zasadnicza sprawa - w świetle zebranych dowodów okazało się, że należy zbadać prawidłowość rozliczeń spółki za cały 2012 rok. Wszystkie te rozliczenia wiążą się bowiem ze sobą.

Jeśli chodzi o stan faktyczny sprawy, nie można nie zgodzić się z organem, że podejmował na bieżąco czynności konieczne dla wyjaśnienia sprawy. Nie mógł tych czynności przeprowadzić równocześnie ze względu na brak współdziałania strony i pojawianie się z upływem czasu coraz to nowych informacji.

I tak - jak wynika z akt sprawy i odpowiedzi na skargę - organ ustalił, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w zakresie uprawy i sprzedaży ogórków szklarniowych z dniem 2 stycznia 2012 r. W złożonej w dniu 25 lipca 2012 r. deklaracji VAT za II kwartał 2012 r. wykazała sprzedaż ogórków netto (wg stawki 5% VAT) w wysokości 2.675.221 zł, koszty związane z ich uprawą w wysokości 1.613.759 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie - 217.873 zł w terminie do 24 września 2012 r.

Z uwagi na wykazany zwrot na rachunek bankowy spółki, w dniu 10 września 2012 r. zostały podjęte czynności sprawdzające, których przeprowadzenie spowodowało powstanie uzasadnionych wątpliwości odnośnie rzetelności przeprowadzonych transakcji, w szczególności co do ilości i celowości nabycia oleju opałowego (w dwóch pierwszych kwartałach 2012 r. wykazane przez spółkę koszty związane były przede wszystkim z odliczeniem podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych na sprzedaż oleju grzewczego przez jednego dostawcę B). W związku z powyższym został skierowany wniosek o przeprowadzenie kontroli podatkowej tego podmiotu.

W dniu 19 września 2012 r. w siedzibie spółki w L. pozostawiono prokurentowi spółki J. W. (i głównemu jej udziałowcowi) wezwanie do stawienia się w Urzędzie Skarbowym w dniu 20 września 2012 r., w celu podpisania upoważnienia do kontroli oraz przedłożenia dokumentacji podatkowej spółki za II kwartał 2012 r. Wezwanie doręczono osobiście za potwierdzeniem odbioru.

J. W. nie zgłosił się w wyznaczonym terminie. W dniu 20 września 2012 r. w siedzibie spółki pozostawiono kolejne wezwanie. Tego dnia kontrolującym okazano zwolnienie lekarskie wystawione dla J.W. z terminem niezdolności do pracy od 6 do 26 września 2012 r. Z uwagi na brak możliwości podjęcia czynności kontrolnych, w dniu 20 września 2012 r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku VAT za II kwartał 2012 r. W tym samym dniu, pracownik urzędu doręczył skarżącej postanowienie w tym przedmiocie i w ramach wszczętego postępowania podatkowego wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli podatkowej u kontrahenta skarżącej spółki, tj. w firmie B.

W dniu 25 września 2012 r. organ rozpoczął czynności kontrolne.

W dniu 16 października 2012 r. J.W. dostarczył brakujące dokumenty związane z prowadzoną kontrolą m.in. akt notarialny ustanawiający go pełnomocnikiem T. W. (syna), umowę sprzedaży paliw, umowę dzierżawy szklarni, umowę - zlecenie na usługi ogrodnicze i inne.

W dniu 18 października 2012 r. w siedzibie spółki pozostawiono zawiadomienie o terminie dokonania oględzin szklarni w miejscowości [...]. Oględziny wyznaczono (za zgodą J.W.) na dzień 22 października 2012 r. W dniu [...]października 2012 r. wydano postanowienie o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania podatkowego do 20 grudnia 2012 r. Powodem przedłużenia postępowania było prowadzenie czynności kontrolnych w spółce.

W dniu 22 października 2012 r. kontrolujący dokonali oględzin szklarni i sporządzili z przeprowadzonych czynności protokół.

W dniu 25 października 2012 r. w siedzibie spółki pozostawiono wezwania do zgłoszenia się do urzędu w celu przesłuchania w charakterze świadka J. W. oraz w charakterze strony prezesa spółki J. S..

W dniu 26 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadesłał kserokopie faktur VAT wystawionych przez A. za okres od stycznia do czerwca 2012 r.

W dniach 29 i 31 października 2012 r. przesłuchano w charakterze świadka J. W., który przedłożył zaświadczenia i karty konsultacyjne stwierdzające chorobę J. S., a także nieokazane wcześniej kopie paragonów fiskalnych dotyczących sprzedaży ogórków dla odbiorców indywidualnych. Świadek nie potrafił podać szczegółów (ani odnieść się do podstawowych kwestii) prowadzonej przez spółkę działalności. Wyjaśnił tylko, że spółka zleciła obsługę szklarni w pełnym zakresie firmie C, zam. K. T. [...], ale nie dokonywała płatności za te usługi. Płatność prawdopodobnie nastąpi pod koniec roku 2012 r. Odnosząc się do kwestii sprzedaży detalicznej oświadczył, że odbiorcami ogórków, których sprzedaż dokumentują paragony fiskalne były osoby prywatne. Z dokumentów wynika, że spółka dokonywała dziennie na rzecz tych osób sprzedaży ogórków w ilościach od 150 do 4.500 kg jednorazowo, na łączne kwoty od 6.000 zł do 60.000 zł.

W dniu 8 listopada 2012 r., skierowano do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wniosek o przeprowadzenie pozaplanowej kontroli skarbowej i objęcie kontrolą spółki za okres, w którym wykazała zwroty podatku, tj. styczeń - wrzesień 2012 r. W dniu 14 listopada 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej poinformował o przyjęciu wniosku do realizacji.

W dniu 26 listopada 2012 r., po uzyskaniu informacji o akceptacji wniosku do kontroli przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odstąpiono od dalszych czynności kontrolnych. Po sporządzeniu i przekazaniu protokołu z kontroli, spółka złożyła zastrzeżenia do niniejszego protokołu, do których kontrolujący odnieśli się pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. W tym samym dniu, z powodu oczekiwania na wyniki ustaleń pokontrolnych dotyczących dostawcy oleju grzewczego przedłużono postępowanie podatkowe do 20 lutego 2013 r.

W dniu 18 lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał protokół z kontroli z załącznikami.

Następnie, w dniu 20 lutego 2013 r. wezwano na przesłuchanie prezesa spółki - J. S. i z uwagi na powyższe przedłużono postępowanie do 20 kwietnia 2013 r. Wezwanie nie zostało odebrane.

W dniu 14 marca 2013 r. ponownie wezwano na przesłuchanie stronę postępowania.

W dniu 8 kwietnia 2013 r. do urzędu zgłosił się J. W. i oświadczył, że z powodu choroby prezes spółki nie może się stawić na przesłuchanie. Poinformował, że będzie w stanie złożyć wszelkie wyjaśnienia odnośnie działalności prowadzonej przez spółkę, w której jest prokurentem.

W związku z tym, w dniu 12 kwietnia 2013 r. wezwano go na przesłuchanie wyznaczając termin przesłuchania na dzień 10 maja 2013 r. W dniu 18 kwietnia 2013 r. postępowanie podatkowe przedłużono do dnia 20 czerwca 2013 r. Jednak prokurent spółki, który odebrał powyższe wezwanie w dniu 19 kwietnia 2013 r. znowu nie zgłosił się na przesłuchanie.

W dniu 23 maja 2013 r. J. W. zgłosił się do urzędu i poprosił o wyznaczenie nowego terminu przesłuchania, uzasadniając nieobecność swoją niedyspozycją. Wobec powyższego wyznaczono mu kolejny termin przesłuchania na dzień 18 czerwca 2013 r.

W tym dniu poinformował, że w dniu 23 maja 2013 r. odbyło się zebranie zarządu spółki i zmienił się jej prezes. Na miejsce J. S. powołano S. W. (ojca prokurenta spółki). W związku ze zmianą prezesa spółki organ zmuszony był wyznaczyć nowy termin przesłuchania J. W. - z uwagi na konieczność powtórzenia zawiadomienia strony o przesłuchaniu świadka. Było to powodem kolejnego przedłużenia postępowania podatkowego do dnia 20 września 2013 r.

Ponownie na przesłuchanie w charakterze świadka wezwano J. W. w dniu 1 lipca 2013 r. wyznaczając termin przesłuchania na dzień 31 lipca 2013 r. J. W. ponownie nie zgłosił się w wyznaczonym terminie.

Po raz kolejny wezwano na przesłuchanie w charakterze świadka J. W. w dniu 12 września 2013 r., wyznaczając mu termin przesłuchania na dzień 10 października 2013 r. Z tego też powodu w dniu 19 września 2013 r. przedłużono termin postępowania do 20 listopada 2013 r.

Tym razem J. W. został przesłuchany w wyznaczonym terminie. Nie wyjaśnił jednak wątpliwości co do autentyczności poszczególnych operacji gospodarczych. Nie wykazał się żadną inicjatywą dowodową, powtórzył jedynie, że w trakcie nieobecności prezesa sprawuje czynności zarządu. Mimo tego, nie posiada żadnej wiedzy odnośnie produkcji ogrodniczej, gdyż została powierzona firmie zewnętrznej M. W..

Jako, że umowa zawarta pomiędzy spółką a M. W. nie zawierała żadnych szczegółów w zakresie usług świadczonych przez ten podmiot, zaś wynagrodzenie za te usługi opiewało jednoznacznie i bezwarunkowo na kwotę 100.000 zł, przy czym kwota ta M. W. nie została w terminie wypłacona (pomimo poniesienia przez niego szeregu wydatków), organ powziął wątpliwości co do świadczenia rzekomych usług na podstawie tej umowy. Wątpliwości wzbudziły także wydatki poniesione na ogrzewanie szklarni. Wątpliwości, w tym zakresie, nie zostały przez J. W. wyjaśnione.

W dniu 18 listopada 2013 r. włączono do akt wydane w trakcie czynności kontrolnych za II kwartał 2013 r. postanowienie o powołaniu biegłego w celu sporządzenia opinii dotyczącej instalacji ogrzewania szklarni w gospodarstwie ogrodniczym, należącej do spółki. W związku z powyższym przedłużono też postępowanie do dnia 20 lutego 2014 r.

W dniu 30 stycznia 2014 r. zwrócono się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. o przeprowadzenie kontroli krzyżowej u kontrahenta spółki, tj. w firmie D. oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie kontroli krzyżowej u innego kontrahenta Spółki, tj. w firmie E.

W dniu 10 lutego 2014 r. wezwano na przesłuchanie w charakterze świadka M. W. wyznaczając termin przesłuchania na dzień 20 marca 2014 r. Wezwania powyższego M. W. nie odebrał. Z uwagi na powyższe, w dniu 20 lutego 2014 r. przedłużono postępowanie podatkowe do dnia 20 kwietnia 2014 r.

Ponownie na przesłuchanie w charakterze świadka wezwano M. W. w dniu 2 kwietnia 2014 r. wyznaczając mu kolejny termin przesłuchania na dzień 9 maja 2014 r.

W tym też dniu świadka przesłuchano, jednakże przesłuchanie nie wyjaśniło wielu istniejących wątpliwości w zakresie chociażby identyfikacji pracowników uczestniczących przy wykonywaniu prac ogrodniczych, ilości szklarni będących w dyspozycji spółki w przedmiotowym okresie, czy płatności za świadczone usługi. Z wyjaśnień złożonych przez M. W. wynikało natomiast, że J. W. zataił przed organami szereg ważnych informacji dotyczących ilości szklarni wykorzystywanych w prowadzeniu działalności ogrodniczej przez spółkę.

Dlatego wobec dalej istniejących wątpliwości co do rozmiarów produkcji (w szczególności tej udokumentowanej paragonami) i szklarni w niej wykorzystywanych, pismem z dnia 15 maja 2014 r. wystąpiono do Wojewódzkiej Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych o informacje dotyczące sposobu prowadzenia produkcji rolnej i przeprowadzenia ewentualnej kontroli w spółce oraz w dniu 16 maja 2014 r. wezwano w charakterze świadka J. W. oraz jego żonę G. W. - właścicieli szklarni znajdujących się pod tym samym adresem. W dniu 19 maja 2014 r. przedłużono termin postępowania do 20 sierpnia 2014 r.

W dniu 19 maja 2014 r. zgłosił się pełnomocnik strony oraz świadkowie, którzy odmówili składania zeznań, powołując się na okoliczność, że zeznania składali podczas kontroli w Urzędzie Kontroli Skarbowej. Organ dysponujący protokołami tych zeznań uznając, że zawierają sprzeczności ponowił jeszcze dwukrotnie próbę przesłuchania tych świadków (pisma z dnia 12 sierpnia 2014 r. oraz 9 października 2014 r.). Jednakże przesłuchania nie odbyły się.

Z uwagi na to, że w dniu 14 listopada 2014 r. pełnomocnik wystąpił o zawieszenie postępowania i zobowiązał się w odrębnym piśmie do wskazania podstawy prawnej wniosku, organ przedłużając postępowanie zobowiązał go do dopełnienia powyższej czynności.

W dniu [...] stycznia 2015 r., organ wydał postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego i jednocześnie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o przekazanie protokołu z kontroli przeprowadzonej w firmie B. wraz z dokumentami potwierdzającymi zapłaty za faktury dotyczące zakupu paliwa przez spółkę.

W dniu 3 lutego 2015 r. ponownie wezwano na przesłuchanie świadków J. i G. W. Mimo odebrania wezwań świadkowie nie zgłosili się na przesłuchania w wyznaczonym terminie.

W dniu 19 lutego 2015 r. wysłano pismo do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przesłuchanie w charakterze J. S.. Przesłuchanie to miało wyjaśnić kluczowe zagadnienia związane z działalnością prowadzoną przez spółkę. W dniu [...] lutego 2015 r. przedłużono postępowanie podatkowe do 20 kwietnia 2015 r.

W dniu 2 marca 2015 r. wystosowano pismo do Urzędu Skarbowego o przesłanie informacji o stanie majątkowym za lata 2005-2015 J. S. Informacja ta miała wyjaśnić, skąd w/w dysponował kwotą udzielonych spółce w I kwartale 2012 r. pożyczek (11 stycznia 2012 r. - 200 tys zł., 29 lutego 2012 r. - 1 min zł.).

Z uwagi na brak odpowiedzi organ ponownie wysłał pismo ponaglające do Urzędu Skarbowego z prośbą o przesłuchanie J. S..

W dniu 9 kwietnia 2015 r. organ zwrócił się do Działu Kontroli www. O przesłuchanie w ramach swoich czynności kontrolnych K. S. na okoliczność świadczonych przez nią usług na rzecz spółki w II kwartale 2012 r. W dniu 20 kwietnia 2015 r. przedłużono postępowanie podatkowe do 20 lipca 2015 r.

W dniu 27 kwietnia 2015 r. wpłynęła odpowiedź z Urzędu Skarbowego informująca, że nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J. S. z uwagi na niezgłoszenie się w/w na przesłuchanie oraz nie odbieranie wezwań wysyłanych przez Urząd. Natomiast z uwagi na to, że w trakcie przesłuchania K. S. nie udzieliła wyczerpujących odpowiedzi na większość pytań w dniu 9 czerwca 2015 r. organ wezwał na przesłuchanie w charakterze świadka jej męża A. S.

Mając na uwadze powyższe zestawienie dokonanych przez organ czynności, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Czas jego trwania zapewne byłby dużo krótszy, gdyby przedstawiciele spółki i świadkowie z nią współpracujący - stawiali się na przesłuchania i rzetelnie wyjaśniali organowi kwestie, co do których powziął wątpliwości (celowość zakupów przez spółkę oleju opałowego w bardzo dużych ilościach i wykazywania nieadekwatnie wysokich kosztów ogrzewania szklarni w stosunku do uzyskiwanego przychodu ze dokonywanych sprzedaży oraz rzetelność poszczególnych transakcji z odbiorcami indywidualnymi z uwagi na ich rozmiary).

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodzić się należy z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, że w związku z brakiem współpracy przez stronę i koniecznością sprawdzenia rozliczeń na przestrzeni całego 2012 r. nie można żądać od organu szybszego zakończenia postępowania, skoro pewne jest, że bez gruntownego zbadania sprawy - niemożliwe będzie podjęcie w niej prawidłowej decyzji.

Innymi słowy, nakazując organowi zakończenie postępowania bez uwzględnienia powyższych argumentów, najprawdopodobniej spowodowałoby to następnie konieczność uchylenia decyzji wydanej w rozstrzyganej przez organ sprawie, ponieważ byłaby ona oparta na niepełnym materiale dowodowym.

Wracając do okoliczności sprawy niniejszej, zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, że przewlekłość związana jest z obowiązkiem załatwiania spraw przez organy bez zbędnej zwłoki, a najpóźniej w terminie określonym w art. 139 § 1 O.p. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe i rozwlekłe i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia sprawy, pozostających w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością organu.

Jeśli chodzi o postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, również zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżącego, że powinno ono wskazywać rzeczywistą i uzasadnioną przyczynę zwłoki, gdyż załatwienie sprawy musi być oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji we wskazanym nowym terminie. To wszystko nie oznacza jednak, że na organ został nałożony obowiązek dokładnego informowania strony o tym, jakie czynności zamierza on jeszcze podjąć. O podjętych już czynnościach strona jest zawiadamiana lub może się o nich dowiedzieć z akt prowadzonego postępowania. Dlatego zarzut skierowany do organu, że wydając postanowienia dotyczące przedłużenia postępowania dokładnie nie wymienia, jakie czynności zamierza podjęć jest niezasadny.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w postanowieniach o przedłużeniu postępowania i wyznaczeniu nowego terminu zakończenia sprawy organ wskazywał na powody jego wydania, a powody te racjonalnie uzasadniały konieczność podjęcia przez organ dalszych działań.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 121 § 1, art. 125 § 1 i art. 139 § 1 w zw. z art. 140 § 1 O.p. oraz w zw. z art. 31 ust. 1 u.k.s. oraz art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z podanych wyżej powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)