Wyrok NSA, sygn. akt II SA 754/81
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1981-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 1975 nr 1 poz. 4
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie ograniczenia pobytu stałego osób zamierzających zamieszkać na terenie m.st. Warszawy.
article: art. 25
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz. 84
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.
Teza: 1. Zamiar zamieszkiwania we własnym lokalu mieszkalnym należy do kategorii "względów życiowych", wymienionych w par. 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie ograniczenia pobytu stałego osób zamierzających zamieszkać na terenie m.st. Warszawy /Dz.U. 1975 nr 1 poz. 4 ze zm./, jako przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie.

2. Rozpatrując wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie w związku z nabyciem w tym mieście na własność lokalu mieszkalnego, organ administracji powinien uwzględnić również treść art. 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, zgodnie z którym właściciel m.in. lokalu mieszkalnego ma prawo do zamieszkania w swym lokalu.

TEZY

1. Zamiar zamieszkiwania we własnym lokalu mieszkalnym należy do kategorii "względów życiowych", wymienionych w par. 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie ograniczenia pobytu stałego osób zamierzających zamieszkać na terenie m.st. Warszawy /Dz.U. 1975 nr 1 poz. 4 ze zm./, jako przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie.

2. Rozpatrując wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie w związku z nabyciem w tym mieście na własność lokalu mieszkalnego, organ administracji powinien uwzględnić również treść art. 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, zgodnie z którym właściciel m.in. lokalu mieszkalnego ma prawo do zamieszkania w swym lokalu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Heleny S. na decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 17 lipca 1981 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzją oraz zgodnie z art. 208 Kpa zasądził od Prezydenta kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Helena S. złożyła w dniu 28 maja 1981 r. w Urzędzie Dzielnicowym Warszawa-Ochota wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt stały w lokalu nr 96 przy ul. G. nr 68 w Warszawie. Wniosek swój uzasadniła tym, że lokal ten nabyła na własność. Z notatki służbowej zawartej w aktach wynika, że notarialny akt kupna-sprzedaży został sporządzony w Państwowym Biurze Notarialnym w Warszawie dnia 10 maja 1981 r. rep. A. nr B.3011/81.

Naczelnik Dzielnicy Warszawa-Ochota, decyzją z dnia 10 czerwca 1981 r., nr SA-IV.6314/476/81, odmówił Helenie S. zezwolenia na pobyt stały na terenie m.st. Warszawy. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Helena S. przed wyjazdem do USA w 1971 r. zamieszkiwała w P. we własnym domu, który sprzedała, natomiast w świetle obowiązujących przepisów fakt kupna lokalu mieszkalnego nie uzasadnia zezwolenia na pobyt stały na terenie m.st. Warszawy.

W odwołaniu od tej decyzji Helena S. wskazała, że decyzja organu I instancji jest oparta na mylnych danych, gdyż nigdy nie była właścicielką domu w P., natomiast była właścicielką działki budowlanej, którą sprzedała, gdyż nie była wstanie jej zabudować. Podniosła także okoliczność, że od trzech pokoleń jest związana z Warszawą, w której mieszkała przez kilkadziesiąt lat.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania i decyzją z dnia 17 lipca 1981 r., nr WSSA.V.6314/382/81 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ten uznał, że odwołująca się przed opuszczeniem kraju była stałą mieszkanką P. i tam miała ześrodkowane stosunki rodzinne i zawodowe. Ani przed wyjazdem z kraju, ani obecnie nie zachodzą żadne związki - szczególnie zawodowe, które uzasadniałyby pobyt stały na terenie miasta Warszawy, zaś argument kupna lokalu mieszkalnego aktorem notarialnym pobytu stałego nie uzasadnia. Organ odwoławczy stwierdził w konkluzji uzasadnienia, że brak jest przesłanek do uznania na podstawie par. 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, że sytuacja osobista Heleny S. ze względów życiowych lub społecznych zasługuje na uwzględnienie przez wydanie zezwolenia na stały pobyt na obszarze m.st. Warszawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Helena S. powtórzyła dotychczasowe argumenty, a nadto stwierdziła, że przez cały czas swej aktywności zawodowej pracowała w Warszawie, dowolny jest więc pogląd organu odwoławczego, że w P. ma ześrodkowane stosunki rodzinne i majątkowe, skoro nie ma tam członków swojej rodziny, a działkę gruntu sprzedała przed 10 laty.

Prezydent m.st. Warszawy w odpowiedzi na skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami ani uchybieniami, które uzasadniałyby jej uchylenie lub zmianę w myśl art. 200 par. 2 Kpa. Podniósł również, że nie istnieją przesłanki do uznania, że względy życiowe lub społeczne uzasadniają pobyt stały skarżącej w Warszawie, a ocena okoliczności faktycznych sprawy dokonana został na podstawie par. 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie ograniczenia pobytu stałego osób zamierzających zamieszkać na terenie m.st. Warszawy /Dz.U. 1975 nr 1 poz. 4 ze zm./, a więc tego przepisu, który jedynie mógłby mieć zastosowanie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za uzasadnioną. Przepisy prawa dotyczące obrotu nieruchomościami nierolniczymi w miastach nie zawierają żadnych ograniczeń związanych ze szczególnymi przepisami meldunkowymi. Przewidują one jedynie w rozdziale 6 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /t.j. Dz.U. 1969 nr 22 poz. 159 ze zm./ warunki, w jakich organom administracji państwowej przysługuje prawo pierwokupu w wypadku sprzedaży nieruchomości nie stanowiących własności Państwa, a położonych na terenach określonych w art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Skoro więc skarżąca nabyła na własność lokal mieszkalny na terenie m.st. Warszawy, przysługują jej wynikające z przepisów kodeksu cywilnego uprawnienia właściciela oraz ciążą na niej obowiązki wynikające z przepisów tego kodeksu i innych przepisów prawnych. Ze względu na obowiązujący na terenie m.st. Warszawy szczególny tryb najmu lokali i budynków, uprawnienia do zamieszkiwania w zakupionym lokalu powinny być ocenione także w świetle art. 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/, stwierdzającego, że właściciel lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości objętej przepisami o szczególnym trybie najmu lokali i budynków, ma prawo do zamieszkania w swym lokalu. Jest przy tym bezsporne, że własność lokalu mieszkalnego należy do kategorii "ważnych względów życiowych", uzasadniających zamieszkanie w miejscowości, w której znajduje się lokal. Odmienny pogląd Prezydenta m.st. Warszawy w tej kwestii nie znajduje uzasadnienia.

Nie są również obojętne dla oceny, czy istnieją ważne względy życiowe uzasadniające stały pobyt w m.st. Warszawie, podane przez skarżącą okoliczności, że od trzech pokoleń jest związana z Warszawą i większość swego życia spędziła w Warszawie, pracując w niej zarówno w okresie odbudowy, jak i w okresie późniejszym. Nie może być także uznany za obojętny dla sprawy fakt czynnego udziału skarżącej w ruchu oporu w Warszawie. Są to bowiem ważne czynniki emocjonalne, wiążące człowieka z określonym miejscem. Okoliczność, że skarżąca jest obecnie emerytką, nie tylko nie zmniejsza, lecz raczej zwiększa wagę tych czynników dla jej samopoczucia, a więc jest również ważnym względem życiowym.

Sąd - w świetle dowodów zebranych w sprawie - podziela także pogląd skarżącej, że organy orzekające oceniły w sposób dowolny jest stosunki rodzinne i majątkowe. Wskazuje na to w szczególności zawarty w uzasadnieniu decyzji argument o sprzedaniu przez skarżącą przed 10 laty nieruchomości posiadanej w P., jako jedna z przyczyn odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały w m.st. Warszawie.

Z podanych wyżej względów decyzję należało uchylić stosownie do art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 208 Kpa.