Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 519/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 10 par. 1, art. 61 par. 1, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 531/10 w sprawie ze skargi S.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie obowiązków nałożonych w związku z katastrofą budowlaną oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 519/11

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 25 października 2010 r. (II SA/Łd 531/10), w wyniku rozpoznania skargi S.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] , znak:[...], w przedmiocie obowiązków nałożonych w związku z katastrofą budowlaną, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją nr [...] , z dnia [...] kwietnia 2010 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., nr [...] , z dnia [...] lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. Nr 89, poz. 414 ze zm.), - dalej "Prawo budowlane" - oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej - "k.p.a." - nakazującą współwłaścicielom: M.J., E.L., A.P., D.P., G.P., M.P. R. P. oraz S.P., uporządkowanie terenu katastrofy i wykonanie zabezpieczeń i wzmocnień konstrukcji stropu budynku obory na działce o numerze ewidencyjnym [...] , zlokalizowanej w W. - w terminie do 30 kwietnia 2010 r.

Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S.P., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego obowiązkiem uporządkowania terenu katastrofy i wykonania zabezpieczeń i wzmocnień konstrukcji stropu budynku obory powinny, zgodnie z prawem budowlanym, obciążyć tylko zarządców nieruchomości położonej w W., czyli osoby, które zostały zameldowane pod tym adresem bezprawnie, a które z obiektu korzystały i nie usunęły śniegu i lodu zalegającego z dachu. Zaskarżonej decyzji S.P. zarzucił ponadto, iż decyzje w przedmiotowej sprawie wydane zostały bez wszczęcia postępowania i powiadomienia stron. Według skarżącego w decyzjach organu I i II instancji nie wykazano, że katastrofa budowlana nastąpiła ze względu na zalegający na dachu śnieg i lód, który nie został uprzątnięty przez zarządcę nieruchomości korzystającego z budynków gospodarczych i inwentarskich. Skarżący nie otrzymał również protokołu kontroli organu nadzoru budowlanego, ani decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] .

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, oparte o następujący stan faktyczny.

W dniu [...] lutego 2010 r. decyzją nr [...] organ I instancji powołał komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej na nieruchomości położonej w W. oraz przeprowadził czynności kontrolne stwierdzając, iż na wskazanej nieruchomości znajduje się budynek inwentarsko-składowy o wymiarach 18,0 m x 12,0 m i wysokości 6,5m. Z protokołu komisyjnego ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy wynika, że w wyniku zalegającego śniegu na budynku inwentarsko-składowym całkowitemu zniszczeniu uległ dach budynku pokryty eternitem, murowane ściany stodoły oraz więźba dachowa drewniana zawaliły się do środka budynku, natomiast nad murowaną oborą zawalił się dach. Deski i krokwie więźby dachowej zalegają na stropie żelbetowym obory dodatkowo go obciążając. W czasie katastrofy budynku uszkodzone zostało przyłącze energii elektrycznej. Stwierdzono zagrożenie obsunięcia się stropu nad oborą z uwagi na niestabilność ścian zewnętrznych (pęknięcia i rysy), stąd uznano za konieczne wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i zwierząt hodowlanych wykonując podparcie stropu obory i utrzymując go do czasu usunięcia zwierząt hodowlanych. W dniu [...] lutego 2010 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] , którą w oparciu o przepis art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał współwłaścicielom nieruchomości uporządkowanie terenu katastrofy i wykonanie zabezpieczeń i wzmocnień konstrukcji stropu budynku obory na przedmiotowej nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w celu ustalenia okoliczności i przyczyn katastrofy budowlanej było przeprowadzone prawidłowo, a tym samym nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości i trafności zaskarżonej decyzji. Analizowane postępowanie dotyczyło bowiem katastrofy budowlanej, określonej przepisem art. 73 ust. 1 Prawa budowlanego. Ustawa określa również na kogo mają być nałożone obowiązki w wydawanych w postępowaniu dotyczącym katastrof budowlanych rozstrzygnięciach. Zgodnie z art. 76 ust. 4 Prawa budowlanego adresatem wydawanych w tego typu sprawach rozstrzygnięć są właściciele lub zarządcy obiektu. Organ stopnia powiatowego prawidłowo bowiem wskazał współwłaścicieli nieruchomości, jako osoby zobowiązane do wykonania obowiązków. Jeżeli zatem zdaniem skarżącego odpowiedzialność powinny ponosić inne osoby, może dochodzić zwrotu poniesionych nakładów w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Kwestie nielegalnego zameldowania, czy też kwestie odszkodowania za zniszczone mienie nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują obowiązku doręczenia rozstrzygnięcia w przedmiocie powołania komisji w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia jak również protokołu z ustaleń takiej komisji. W związku z tym podniesione zarzuty nie mają wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę, wskazał że pojęcie katastrofy budowlanej oraz tryb postępowania w wyniku jej wystąpienia określone są w rozdziale 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 73 ust. 1. Prawa budowlanego katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Natomiast zgodnie z art. 76 ust. 1 w zw. z art. 74 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie, po pierwsze powołuje komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, po drugie zawiadamia o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak wynika z powołanych przepisów, ich zastosowanie będzie miało wyłącznie do zdarzenia, które spowodowane jest w sposób niezamierzony, nagły i nieprzewidziany. Innymi słowy, to od okoliczności faktycznych zależy, czy w określonej sytuacji mamy do czynienia z katastrofą budowlaną. Jeżeli tak, to postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego ma charakter działania w stanie wyższej konieczności i przede wszystkim zmierza do wyjaśnienia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej oraz ma na celu likwidację zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, zdrowia i życia ludzkiego, a także możliwość wystąpienia ogromnych strat materialnych. Ten szczególny tryb postępowania, wynikający z okoliczności zaistnienia katastrofy budowlanej, ma pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym dotyczącymi obowiązku zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a.). Dlatego dopiero w dalszej kolejności po dokonaniu czynności, o których wyżej mowa, organ ustala krąg podmiotów obowiązanych do wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego, co w konsekwencji ma doprowadzić do usunięcia skutków katastrofy budowlanej (art. 78 ust. 1 i art. 79 Prawa budowlanego).

Mając powyższe na uwadze Sąd zarzuty naruszenia prawa procesowego, polegające na wydaniu w przedmiotowej sprawie decyzji bez wszczęcia postępowania i powiadomienia stron, za chybione. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie miała miejsce katastrofa budowlana. Wobec jej zgłoszenia organ I instancji niezwłocznie powołał komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej na nieruchomości położonej w W., a także powiadomił [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie przeprowadził czynności kontrolne stwierdzając, iż przyczyną katastrofy był zalegający śnieg na dachu budynku inwentarsko-składowego. Czynności kontrolne organ nadzoru przeprowadził przy udziale zgłaszającego katastrofę budowlaną G.P., będącego użytkownikiem dotkniętego katastrofą budynku oraz współwłaścicielem nieruchomości, na której ten budynek się znajduje (art. 76 ust. 3). Na podstawie powyższych ustaleń komisji organ I instancji w oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalił, że współwłaścicielami działki nr [...] położonej w W. są: M.J., E.L., A.P., D.P., G.P., M.P. R. P. oraz S.P., a następnie ww. osobom doręczył decyzję nakazującą uporządkowanie terenu katastrofy i wykonanie zabezpieczeń i wzmocnień konstrukcji stropu budynku obory.

W ocenie Sądu postępowanie organu stopnia podstawowego było wszczęte i prowadzone z uwzględnieniem szczególnego charakteru postępowania w sprawie katastrofy budowlanej oraz zgodnie z powołanymi przepisami Prawa budowlanego. Tak, jak wcześniej Sąd wyjaśnił, to faktyczna okoliczność zaistnienia katastrofy budowlanej determinuje działanie organu w oparciu wyjątkowy tryb postępowania określony przepisami rozdziału 7 Prawa budowlanego. Organ nie miał zatem obowiązku zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. Natomiast o postępowaniu skarżący dowiedział się z doręczonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nr [...] z [...] lutego 2010 r.

Sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe postępowanie organów nadzoru budowlanego w zakresie ograniczenia S.P. dostępu do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący w dniu 25 lutego 2010 r. zwrócił się do organu I instancji o wydanie mu kopii decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie powołania komisji w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy budowlanej oraz kopii protokołu kontroli. W odpowiedzi organ I instancji, powołując się na art. 73 K.p.a., poinformował skarżącego, że nie jest przewidziana po stronie organu możliwość sporządzania nieuwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy. Na działanie organu stopnia podstawowego skarżący wniósł skargę do organu II instancji, który w piśmie z dnia 23 marca 2010 r. podzielił stanowisko organu I instancji oraz wskazał, że wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy jest możliwe wtedy, gdy strona nie ma możliwości osobistego sporządzenia kopii, albo gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie powyższe okoliczności nie występują, więc brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Jednocześnie zwrócił uwagę organowi I instancji na naruszenie przepisu art. 74 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odmawiając stronie umożliwienia przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelniania takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W ocenie Sądu takiemu postępowaniu organów sprzeciwia się nie tylko art. 73 § 1, ale przede wszystkim jest ono niezgodne z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego tj. art. 8, 9, 10 § 1, czy 11 k.p.a. Jeżeli organy uznały, że w niniejszej sprawie uzasadniona jest odmowa wydania kopii z akt sprawy, to winny wydać w tym przedmiocie stosowne postanowienie w trybie art. 74 § 2 k.p.a. Niezależnie od tego organy powinny także, w odpowiedzi na pisma skarżącego, wskazać gdzie i w jakim czasie może on zapoznać się z aktami sprawy oraz poinformować go o tym, czy jest możliwość wykonania kserokopii w siedzibie organu i za jaką opłatą.

Sąd stwierdził, że odmowa wydania żądanych kserokopii nie miała wpływu na wynik postępowania. Zdaniem Sądu jedynie wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez odmowę zapoznania się z materiałem dowodowym uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (podobnie NSA w Uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 Lex 150133; NSA w wyroku z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt GSK 4/07 Lex 351055).

Sąd w pełni podzielił pogląd, iż podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych, polegających na odmowie wydania kopii dokumentów z akt sprawy, strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1320/08). Postępowanie w sprawie katastrofy budowlanej jest nastawione przede wszystkim na niezwłoczne działanie organów nadzoru budowlanego. Zapoznanie się strony z aktami sprawy nie wpłynęłoby w żaden sposób na wynik postępowania. Strona bowiem nie kwestionowała zaistnienia samej katastrofy budowlanej oraz jej rozmiarów zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do sądu.

Zdaniem Sądu za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia prawa materialnego. Przepis powołany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji (tj. art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego) stanowi, iż po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Obowiązek, o którym mowa w przepisie może być skierowany zarówno do inwestora, właściciela obiektu, jak i do jego zarządcy. Decyzja wydana w powyższym trybie ma charakter zobowiązujący (podobnie wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt. II SA/Łd 865/2008 Lex Polonica nr 2059320).

Skoro ustawodawca umożliwił alternatywne wskazanie podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonego przez organ nadzoru obowiązku, to nie można czynić organowi zarzutu błędnego skierowania nakazu do wszystkich współwłaścicieli, zamiast do współwłaścicieli będących jednocześnie użytkownikami obiektu. Ponieważ budynek dotknięty katastrofą położony jest na nieruchomości stanowiącej współwłasność, to organ nadzoru prawidłowo ustalił krąg współwłaścicieli tej nieruchomości, a następnie zgodnie z przepisem art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego skierował do tych osób nakaz wykonania określonych w powołanym przepisie obowiązków. Relacje między współwłaścicielami obiektu nie mogą przesądzać o kierunku działań organu administracji. Wszelkie spory odnośnie zarządu nad wspólną nieruchomością powinny być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego w oparciu o przepisy dotyczące współwłasności (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt. II OSK 1790/08).

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej "p.p.s.a." , S.P. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Sąd naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, których dopuściły się organy administracji, a które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny,

- art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu polegające na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz ograniczenie stronie dostępu do materiału dowodowego sprawy,

- art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 w zw. z art. 11 k.p.a poprzez bezpodstawne pozbawienie strony możliwości sporządzenia kopii z akt sprawy i brak wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia podmiotów, na które powinien zostać nałożony określony obowiązek związany z zaistnieniem katastrofy budowlanej,

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organy administracji w treści uzasadnień zaskarżonych decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparły i które mogły stanowić podstawę przyjętego przez organy rozumowania oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej, a w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie strony do organów Państwa,

2) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania sądowoadminstracyjnego w sprawie, w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie wyroku zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Łodzi; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania; przyznanie kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części, według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że zasadne było w sprawie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o dział spadku. Ponadto Sąd I instancji nie powinien był przechodzić do porządku dziennego nad naruszeniem elementarnych praw, jakie posiada strona w postępowaniu administracyjnym i dostrzegając je winien wydać wyrok uwzględniający wniesioną skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.

W myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono więc na wnoszącego skargę obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, ale również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają legalności zaskarżonego wyroku.

Niewątpliwie organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie a przed wydaniem decyzji nie zawiadomiono Skarżącego o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem uchybienie obowiązkowi umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań nie stanowi samo przez się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. m.in. wydaną na tle postępowania podatkowego uchwałę NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. FPS 6/04, ONSA i WSA 2005/4/66 oraz wyrok NSA z 16 października 2007 r., sygn. I OSK 1192/06, LEX nr 427561).

W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, że niezawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności.

Odnośnie w/w zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd I instancji stwierdził, że są one chybione. Rację ma Sąd twierdząc, że z uwagi na charakter sprawy priorytetem było ustalenie przyczyn katastrofy i osób zobowiązanych do zabezpieczenia obiektu. Tym niemniej jednak żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie wyłącza obowiązku zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania na podstawie 61 § 1 k.p.a. Z kolei o możliwości odstępstwa od reguły zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. stanowią § 2 i 3 tego artykułu. W świetle tych przepisów organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Ponadto organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. W rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych nie ma adnotacji wskazującej na przyczyny odstąpienia od tej zasady. Jak już jednak wskazano, Skarżący nie wykazał, że w/w uchybienia uniemożliwiły dokonanie konkretnych czynności.

Sąd I instancji nie kwestionuje naruszenia przez organy art. 73 § 1 i 2 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie sporządzenia kopii. Jednakże zasadnie zauważa, że w okolicznościach sprawy to naruszenie procesowe nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania, a skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uprawdopodobniających wpływ tych uchybień na wynik sprawy.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny działu spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość, na której jest obora - przedmiot katastrofy budowlanej. W myśl powołanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne jest sytuacją, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd kwestii prawnej, a więc stwierdzenia w drodze decyzji lub orzeczenia sądu określonego i pewnego stanu prawnego, bez którego nie jest możliwe w ogóle rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w innym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, organy posiadały wiedzę na temat właścicieli nieruchomości i adresatami obowiązku uczyniły osoby figurujące w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli nieruchomości – według stanu na dzień orzekania w sprawie. Chybiony jest również zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia działu spadku przez sąd powszechny. Jak już zostało wspomniane postępowanie w przedmiocie działu spadku nie miało znaczenia prawnego z punktu widzenia obowiązków nakładanych na współwłaścicieli w tym postępowaniu. Nie mogło też mieć wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego,

Nie są trafne także zarzuty naruszenia art. 107 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a poprzez brak wskazania faktów, które zostały udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej oraz naruszenia art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Sąd I instancji wskazał przesłanki kontroli procesu ustalania stanu faktycznego podnosząc wystarczalność materiału dowodowego, jaki został przyjęty przez organy administracji oraz właściwą jego ocenę na gruncie przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Kwestionowane decyzje, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania, zawierają niezbędne ustalenia. W sprawie istotne było ustalenie czy miała miejsce katastrofa budowlana i kogo należy obciążyć obowiązkiem uporządkowania terenu katastrofy i wykonania zabezpieczeń i wzmocnień konstrukcji stropu budynku obory. Decyzje te ustalenia zawierają ponadto w decyzji organu odwoławczego odniesiono się do wszystkich argumentów skarżącego podnoszonych w odwołaniu, wskazując miedzy innymi, że kwestia "nielegalnego zameldowania" czy odszkodowania za zniszczone mienie nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu z urzędu pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258–261 p.p.s.a.