Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 430/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski ( spr.) WSA Renata Detka Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2005 r. sprawy ze skarg A. A. i G. P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody M. na rzecz A. A. kwotę 10 (dziesięć) złotych, a na rzecz G. P. kwotę 400 (czterysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2002r. znak:[...] Starosta Powiatowy w T. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 z późn. zm. - zwanej dalej Prawem budowlanym), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Zarządowi Gminy S. pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą "zaopatrzenie w wodę wsi L. obejmującej wykonanie trzykomorowego ujęcia wody, wodociągu grawitacyjnego łączącego komory z pompownią oraz wodociągu tłocznego, budynku pompowni oraz modernizacji rowu A - na nieruchomościach położonych w L. a oznaczonych w ewidencji gruntów jako dz. ewid. "1", "2", "3", "4", "5", "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12" i "13".

Odwołanie A.A. i G.P. nie zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...].08.2002r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem bowiem wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę złożony został w terminie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, inwestor przedłożył wszystkie wymagana dla uzyskania pozwolenia na budowę dokumenty, w tym dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Lokalizacja inwestycji jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak również z decyzjami o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].03.2001r., znak:[...] oraz z dnia [...].02.2002r. znak:[...]. Odnosząc się do zarzutów odwołań podniesiono, że z wyjaśnienia Starosty Powiatowego w T. z dnia 13.05.2002r. wynika, iż "linia przebiegu cieku stanowi granicę własności pomiędzy poszczególnymi nieruchomościami w tym konkretnym przypadku pomiędzy działką nr "14" a dz. nr "5" i nie stanowi odrębnej działki". Modernizacja rowu nie obejmuje terenu stanowiącego własność skarżących. Fakt zaskarżenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania a "złożenie wniosku (nie udokumentowane) o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego dla miasta T. i Powiatu T. z dnia [...] marca 2002r. nie może stanowić podstawy prawnej do zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na realizacje powyższej inwestycji".

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję złożył A.A. i nie precyzując żądania skargi, zarzucił, że w pkt. 5 decyzji o warunkach zagospodarowania i zabudowy terenu z dnia [...]-03-2001r., w którym zostały określone wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, stwierdzono między innymi, że projektowana budowa nie może pozbawić tych osób możliwości korzystania z istniejących mediów oraz ograniczać korzystania z wody właścicieli działek sąsiednich, w tym posiadających własne ujęcia wodne. Podniósł, że w chwili obecnej posiada własne ujęcie wody ze studni zlokalizowanej bezpośrednio przy północnej granicy jego działki nr "14" z działką nr "5" o samoczynnym wypływie powierzchniowym wód podziemnych z poziomu IV-rzędowego, a więc występująca w studni woda nie posiada żadnych skażeń bakteriologicznych. Zatwierdzony projekt budowlany mającego powstać ujęcia wody przewiduje wybudowanie w bezpośrednim sąsiedztwie jego studni jednej z trzech komór o projektowanej głębokości około 5 metrów. Wybudowanie przedmiotowej komory w przewidywanym miejscu o takiej głębokości i pobór z niej wody w ilości 792 m3 /dobę określonej w pozwoleniu wodno prawnym wydanym dla Gminy w S. spowoduje z całą pewnością znaczne obniżenie poziomu występujących w tym miejscu wód podziemnych na poziomie IV-rzędowym - co z kolei przyczyni się do zaniku licznych miejsc wypływu tych wód położonych w bezpośrednim sąsiedztwie jego studni. Zanik naturalnego naporu i miejsc wypływu wód podziemnych spowoduje z kolei odwrócenie procesu - a więc miejsca naturalnego wypływu wód podziemnych staną się miejscami chłonnymi wód powierzchniowych do wód podziemnych - a więc wody te ulegną z całą pewnością znacznym skażeniom bakteriologicznym. Stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Urzędu Gminy w S. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].03.2001r., że określone w pozwoleniach wodno-prawnych granice terenu ujęć wodnych i ich strefy nie nakładają się, a więc nie zabrania się ich lokalizacji w bezpośrednim sąsiedztwie dotyczą jedynie stref ochronnych tych ujęć a nie stref wzajemnego oddziaływania na siebie. Nietrafne jest więc stwierdzenie w uzasadnieniu Wojewody [...] z dnia [...].08.2002r., że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z wymaganiami określonymi w decyzji Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 12.03.2001r. Ponadto zarzucił, że inwestor nie przedstawił pełnego prawa do dysponowania terenem przeznaczonym na cele budowlane ponieważ istniejący rów. oznaczony w decyzji organu I instancji nr[...]. symbolem "A" stanowi odrębną działkę ewidencyjną nr "15" o nieuregulowanym stanie prawnym i zmiennej szerokości od 0.7 do l ,0 metra. Z wyjaśnień Starosty nadesłanych do Wojewody zawartych w piśmie z dnia 13.02.2002r. wynika, że przedmiotowy rów nie stanowi odrębnej działki ewidencyjnej, a linia jego przebiegu jest granicą pomiędzy poszczególnymi przylegającymi do niego działkami. Starosta Powiatowy, bez żadnego powiadomienia oraz odpowiedniej decyzji administracyjnej przewidzianej przepisami ustawy z dnia 17.05.1989r. "Prawo geodezyjne i kartograficzne" poszerzył w roku 20(12 granicę własności jego działki nr "14" i działek sąsiednich o połowę szerokości istniejącego rowu - wykreślając jednocześnie tę działkę z dokumentów stanowiących ewidencje gruntów i budynków. Na dowód tego załączył do skargi potwierdzoną notarialnie kopie mapy ewidencji gruntów w skali 1:2000 z roku 1998, oraz kopie tej samej mapy ewidencji gruntów z dnia 27.08.2002r. Jest rzeczą zupełnie niezrozumiałą, w jaki sposób wniesione przeze niego odwołanie stanowiło podstawę do całkowitego wykreślenia przez Starostwo Powiatowe w T. z dokumentacji geodezyjnej (ewidencji gruntów i budynków) w roku 2002 działki nr "15" w wyniku czego zniknął bezpowrotnie grunt o powierzchni około 0,08 ha.

Na tę samą decyzję skargę do tut. Sądu sygn. akt II SA/Kr 2543/02 złożyła G.P. Zarządzeniem z dnia 10.07.2003r., Sąd połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Skarżąca G.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 7, 77§ 1 80, 106 i 107§ 3 kpa. W uzasadnieniu podniosła, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wskazywała na naruszenie powyższych przepisów, ale organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu, lekceważąc obowiązujące go zasady postępowania. Podniosła, że przedłożyła opinię mgr inż. J.P. - specjalisty d/s hydrogeologii, z lutego 2001r., w której zostało stwierdzone, że na •skutek wykonania przedmiotowego ujęcia nastąpi:

- istotne naruszenie warstwy ilasto-pylastej oraz zdepresjonowanie poziomu wód podziemnych, w wyniku czego zanieczyszczone wody powierzchniowe zasilać będą wody podziemne,

- naruszenie stanu hydrodynamicznego, co doprowadzi do zaniku całego szeregu źródeł, które staną się punktami chłonnymi zanieczyszczonych wód powierzchniowych do poziomu wód podziemnych, przy czym szczególnie narażone jest źródło P-1 (należące do skarżącej) obok którego ma być zlokalizowana jedna z komór,

- skażenie bakteriologiczne źródła P-1 oraz znaczny spadek jego wydajności; w efekcie doprowadzi to do uniemożliwienia produkcji żuru.

Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stanowi zagrożenie uzasadnionego interesu skarżącej o czym mowa w art. 5 ust. l pkt 6 i ust.2 pkt 4 Prawa budowlanego, bowiem skażenie bakteriologiczne źródła P-1 w efekcie narusza jej prawo do ochrony przed zanieczyszczeniem wody wykorzystywanej do produkcji żuru stanowiącej główne źródło utrzymania rodziny. Organy orzekające nie ustosunkowały się do opinii mgr inż. J.P. wobec czego sprawa nie została wyjaśniona pod kątem zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z art. 5 prawa budowlanego, stawiającego wymóg ochrony interesów osób trzecich przy projektowaniu, budowaniu i użytkowaniu obiektów budowlanych. Gdy w sprawie występuje sprzeczność pomiędzy interesem społecznym a interesem indywidualnym, organ obowiązany jest wyważyć słuszny interes w sprawie, nie dając przewagi interesowi społecznemu. Dalej podniosła, że z naruszeniem art. 106 Kpa zostało wydane w niniejszej sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...].03.2002r. znak: [...] pozytywnie opiniujące projekt budowlany. Tryb określony w tym przepisie zapewnić ma udział strony a tym samym ochronę jej interesów w postępowaniu przed organami współdziałającymi z organem prowadzącym sprawę administracyjną. W sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę ujęcia wody takim organem współdziałającym jest Powiatowy Inspektor Sanitarny, do którego zakresu działania należy kontrola przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w dokumentacji projektowej (art. 3 pkt 4 lit. "b" ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej, jt. Dz.U. Nr 90 z 1989 r, poz.575 ze zm.). Obowiązek kontroli wymagań zdrowotnych w szczególny sposób dotyczy projektu inwestycji polegającej na budowie ujęcia wody przeznaczonej do zaopatrzenia ludności.

Zajęcie stanowiska przez Inspekcję Sanitarną co do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w dokumentacji projektowej budowy ujęcia wody powinno nastąpić w drodze postanowienia wydanego w toku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę. Pozbawienie skarżącej udziału w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie mogła ona przedstawić argumentów i wnioskować dowodów na okoliczności związane z ochroną jej interesów przed wydaniem opinii organu współdziałającego. Brak udziału skarżącej w omawianym postępowaniu spowodował też niemożność przedstawienia zarzutu nieudokumentowanej zmiany stanowiska Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w poprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę ujęcia wody w L. - w postanowieniu z dnia [...].07.2001r., nie uzgodnił projektu budowlanego zajmując negatywne stanowisko w odniesieniu do projektowanej inwestycji. Powodem tego negatywnego stanowiska było stwierdzenie, że dokumentacja projektu nie pozwala na pozytywną ocenę, jako że nie gwarantuje w efekcie prawidłowej jakości wody dostarczanej odbiorcom z planowanego ujęcia.

Na rozprawie w dniu 8.06.2005r. pełnomocnik skarżącej G.P., o tyle zmienił żądanie skargi, że domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem będący współwłaścicielem dz. ewid. "4" nie wyraził zgody na zadysponowanie nieruchomością na cele przedmiotowej decyzji.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi A.A. dodatkowo podniesiono, że dokumentacja techniczna uwzględniła chronione prawem interesy skarżącego, gdyż sporządzona została przy uwzględnieniu istniejących ujęć wody na sąsiednich działkach. Pobór wody został ustalony zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Starostę Powiatowego w dniu 25.05.2000r. znak:[...], który "to pobór nie powinien oddziaływać ujemnie na poziom poboru wody z ujęcia strony skarżącej". Podawana w skardze wydajność 702 m3/doba dotyczy całego ujęcia a nie zlokalizowanej w pobliżu działki skarżącego jednej z komór. Zarzut braku dysponowania działki oznaczonej "dawniej" "15" -jest również nietrafny bowiem zgodnie z wypisem z rejestru gruntów jest ona we władaniu Gminy S. Ustosunkowując się do skargi G.P. podniesiono, że przedłożona opinia, o której mowa w skardze, sporządzona na zlecenie skarżącej - jedynie hipotetycznie stwierdza, że realizacja inwestycji może spowodować ujemne skutki w sferze wydajności okolicznych źródeł a w szczególności źródła P-l. Kwestie poboru wody ze źródła Z-1 stanowiącego własność Gminy S. i ze źródła P-l stanowiącego własność skarżącej uregulowane zostały decyzją Starosty Powiatu T. z dnia [...].02.2000r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia [...].06.2000r. znak:[...] i zabezpieczają interes skarżącej w postaci nałożenia na inwestora obowiązku bezpłatnego uzupełnienia źródła P-1 w przypadku ewentualnego niedoboru wody. Co do trybu wydania postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego wywiedziono, że wydane ono zostało w trybie art. 32 ust. 2 Prawa budowlanego, według którego inwestor obowiązany jest uzyskać uzgodnienie projektu budowlanego i obowiązany jest dołączyć je do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Do tego rodzaju uzgodnień nie mają zastosowania przepisy art. 106 kpa. Poza tym przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, i organy nie miały obowiązku w trakcie postępowania występować o jej uzgodnienie przez inspektora sanitarnego.

W piśmie z dnia 17.02.2003r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy S. podniósł, że przedmiotowa inwestycja, praktycznie została zakończona przed otrzymaniem postanowienia Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji.

Odnosząc się do opinii mgr inż. J.P. przedłożonej przez skarżącą, podniósł, że ten sam biegły w 1993r., wydał, na zlecenie Gminy, opinię w której wówczas nie przedstawił zastrzeżeń co do negatywnego wpływu ujęcia wody na prawa osób trzecich. W tej sytuacji przedłożona przez skarżącą opinia musi budzić wątpliwości co do jej rzetelności. Na dowód czego przedłożono opinię dr F.P. wnioskując o przeprowadzenie z niej dowodu i wezwanie na rozprawę tegoż biegłego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi w sprawie niniejszej zostały złożone przed dniem 1.01.2004r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).

Skargi są uzasadnione bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.

Zgodnie z art. 35 ust.4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy stwierdzi zgodność: projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, a nadto kompletność projektu budowlanego (w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń ), wykonanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Nadto organ nie może odmówić wydania przedmiotowej decyzji, gdy ustali zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w zakresie określonym w art. 5 i 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji nakładał na organ obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W razie stwierdzenia naruszenia m.in. w tym zakresie, obowiązkiem organu było nałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, pod rygorem wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

W sprawie niniejszej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej decyzji określiły dwie decyzje Wójta Gminy S., pierwsza z dnia z dnia [...].03.2001r. znak:[...] oraz druga, z dnia [...].02.2002r. znak: [...].

W pierwszej z wspomnianych decyzji, jako wymaganie dotyczące ochrony osób trzecich postanowiono m.in., że budowa ujęcia "nie może ograniczać korzystania z wody właścicieli sąsiednich działek, w tym posiadających własne ujęcie korzystania z wody, na warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wody ze źródła P-1 (Znak:[...] z dnia 21 sierpnia 1995r.". Obowiązkiem więc orzekających w sprawie organów było odniesienie się do tego wymagania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem i decyzja organu II instancji i organu odwoławczego nad tą kwestią przechodzi do porządku dziennego. Już ten sam fakt musi decydować o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Po drugie, z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że w dniu 4.04.2002 do organu I instancji, udział w sprawie zgłosił pełnomocnik G.P. - adw. A.S. Decyzja organu I instancji zapadła w dniu [...].04.2002 r. Z załączonych do akt sprawy, dowodów doręczenia nie wynika, aby decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony, w każdym razie Sąd takiego dowodu nie odnalazł. Dalej w dniu 15.04.2002r., a więc po wydaniu przez organ I instancji decyzji, do tego organu wpłynęło pismo pełnomocnika G.P. zawierające opinię specjalisty d.s. hydrogeologii z której wynika, że zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stanowi zagrożenie uzasadnionego interesu skarżącej bowiem skażenie bakteriologiczne źródła P-1 w efekcie "narusza jej prawo do ochrony przed zanieczyszczeniem wody wykorzystywanej do produkcji żuru, stanowiącej główne źródło utrzymania rodziny".

Organ odwoławczy w ogóle tej opinii nie dostrzegł bowiem w uzasadnieniu swej decyzji nie wspomniał o niej ani słowem. Art. 77 § l kpa nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego i ustosunkowania się do niego w uzasadnieniu ( art. 107 § 3 kpa). Pomijając ten dowód organ naruszył wyżej cytowany przepis kpa. Od razu w tym miejscu należy zwrócić uwagę, że odniesienie się do tej opinii w odpowiedzi na skargę, nie może sanować tego uchybienia bowiem odpowiedź na skargę nie może być traktowana jak ciąg dalszy uzasadnienia decyzji. Zgodnie z art. 106 § 3 p.o.p.s.a. sąd administracyjny może prowadzić dowody tylko z dokumentów. Przedłożone więc Sądowi kontropinie, nie mogły być brane pod uwagę bo dowód z opinii nie jest dowodem z dokumentu. Przedłożone opinie w każdym przypadku wykazują, że sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z ogólną zasadą postępowania wyrażoną w art. 7 kpa. Rzeczą organów będzie ocena wiarygodności przedłożonych opinii, wyrażona w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu.

Sprawa następna. Pozwolenie na budowę zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) pozwolenie na budowę mogło być wydane temu kto wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to może mieć charakter rzeczowy jak i obligacyjny. Jeżeli jednak ma charakter obligacyjny, to musi pochodzić od osoby uprawnionej do złożenia stosownego oświadczenia woli. W obowiązującym ówcześnie stanie prawnym obowiązkiem inwestora było wykazanie tego prawa. W sprawie niniejszej tytuł prawny do wyrażenia zgody na przebieg inwestycji ustalano na podstawie odpisu z rejestru gruntów, aktów notarialnych. Przyjmując, że odpisy z rejestrów były aktualne, nie można pominąć tego, że ze znajdujących się w aktach odpisów wynikało, że straciły one aktualność. Dotyczy to dz. ewid. "4". Według rejestru stanowiła ona współwłasność lub objęta była współwładaniem J.L. i S.L. Na załączonym odpisie umieszczono odręczną adnotację, że S.L. zmarł. Nie wyjaśniono kwestii następstwa prawnego zmarłego, zadowalając się oświadczeniem, bez daty, J.L., że wyraża ona zgodę na lokalizację sieci wodociągowej. Z tej zgody wynika, że S.L. zmarł w dniu 7.10.1998r. W toku postępowania sądowego R.L. postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia 2.12.1998r., wykazał, że jest jedynym spadkobiercą S.L. (k. 44 akt sądowych). A więc J.L. nie była jedyną osobą uprawnioną do wyrażenia zgody na obciążenie nieruchomości siecią wodociągową, wszak taka zgoda przekracza zwykły zarząd współwłasnej nieruchomości ( k. 47 akt sądowych - odpis z KW [...] - potwierdzający współwłasność J.L. i R.L. m.in. dz. ewid. "4"). Ponownie rozpoznając sprawę kwestie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane muszą zostać wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości.

W końcu ostania sprawa, wynikająca z zarzutu G.P., że z naruszeniem art. 106 Kpa zostało wydane w niniejszej sprawie postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...].03.2002r. znak:[...] pozytywnie opiniujące projekt budowlany. W tym zakresie miał Sąd na uwadze, że przepis art. 32 ust. 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) określał tryb uzyskiwania przez inwestora wymaganych uzgodnień lub opinii oraz wyrażenia zgody. Występuje o nie inwestor, a uzgodnienie, wyrażenie opinii lub zgody powinno nastąpić w terminie 14 dni od przedstawienia proponowanych rozwiązań. Niezajęcie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych rozwiązań. Uregulowanie to nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno być wyrażone w formie decyzji (art. 32 ust. 3 Prawa budowlanego), wówczas obowiązują tryb i zasady określone w przepisach procedury administracyjnej. Niezależnie od tego, jeżeli wyraźny przepis prawa materialnego warunkuje wydanie decyzji w określonej sprawie zajęciem stanowiska przez inny organ, decyzję można wydać dopiero po zajęciu stanowiska przez ten organ w formie zaskarżalnego postanowienia (art. 106 § l i 5 kpa). Dodać trzeba, że w tym ostatnim przypadku o zajęcie stanowiska przez organ współdziałający występuje nie strona postępowania, a organ załatwiający sprawę (art. 106 § 2 kpa). Niezbyt precyzyjne przepisy ustawy nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, kiedy i jaki tryb powinien być zastosowany w przypadku uzgodnienia projektu budowlanego z organem Inspekcji Sanitarnej. W wyroku z dnia 21.09.1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II SA/Ka 1913/97 (Wokanda 2000/6/36) zajął stanowisko, że w zakresie uzgodnienia przez inwestora projektu budowlanego pod względem wymagań sanitarnych nie stosuje się trybu przewidzianego w art. 106 § 1-6 kpa. Podobnej treści orzeczenie NSA z dnia 27.09.2000r., II SA/Ka 2357/98 (niepublikowane) zostało przytoczone i zaaprobowane w literaturze (por. J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2003, s. 475).

Sąd w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Należy bowiem odróżnić dwie zasygnalizowane wyżej sytuacje występujące w obowiązującym prawie. Pierwsza sytuacja ma miejsce wtedy, gdy organ prowadzący postępowanie administracyjne występuje w trakcie tego postępowania, do innego organu o zajęcie stanowiska. Wówczas, w razie braku przepisów szczególnych, znajduje zastosowanie art. 106 k.p.a. 'z wszelkimi tego konsekwencjami proceduralnymi. Druga sytuacja ma miejsce wtedy, gdy ciężar uzyskania stanowiska organów administracji publicznej spoczywa na stronie, a stanowiska te powinny zostać uzyskane przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Taką sytuację przewiduje właśnie art. 32 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że obowiązek uzyskania pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów spoczywa na inwestorze. Co więcej, z art. 33 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wynikało, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Wynika z tego. że stanowisko właściwych organów powinno zostać wyrażone jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Potwierdza to również art. 35 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu na dzień zaskarżonej decyzji, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Sankcję niedopełnienia obowiązków przez inwestora wprowadza art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.

W literaturze panuje zgodny pogląd, że pozwolenia, uzgodnienia lub opinie, o których mowa w art. 32 Prawa budowlanego, nie są zajęciem stanowiska przez inny organ, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Por. np. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska. A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Zakamycze 2000, s. 589; W. Chróścielewski, Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2003, s. 220; E. Radziszewski, Prawo budowlane. Przepisy i komentarz, Warszawa 2004, s. 93-95; Z. Klatka, Prawo budowlane, Komentarz, Gdańsk 2005, s. 85-86.

Sąd reprezentuje w niniejszej sprawie pogląd, że uzgadnianie projektu budowlanego z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, następuje w trybie art. 32 Prawa budowlanego, nie zaś art. 106 k.p.a., jak twierdzi skarżąca G.P.

Stosownie do art. 3 pkt 2 lit. a/ ustawy z 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U., z 1998 r., Nr 90, poz. 575), do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, statków morskich, żeglugi śródlądowej i powietrznych. Sam art. 3 pkt 2 lit. a/ ustawy z 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przepis nie przesądza jednak jeszcze, w jakim trybie, na czyj wniosek i w jakiej formie ma nastąpić uzgodnienie projektu budowlanego a organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dopiero powołany wyżej przepis w związku z art. 32 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego wskazuje, że uzgodnienie następuje na wniosek inwestora, przed wszczęciem postępowania o pozwolenie na budowę, a uzgodnienie nie następuje w formie postanowienia, o którym mowa w art. 106 § 5 k.p.a. Takie stanowisko jest, jak już była o tym mowa, reprezentowane w orzecznictwie i literaturze. Nie ma natomiast w obowiązującym prawie przepisu, który nakładałby na organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę obowiązek dokonania uzgodnień z organem Inspekcji Sanitarnej, analogicznie np. do obowiązku nałożonego na ten organ w art. 39 Prawa budowlanego jeśli chodzi o współdziałanie z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W tym ostatnim przypadku znajduje niewątpliwie zastosowanie art. 106 k.p.a.

Stanowisko organu Inspekcji Sanitarnej wyrażone w trybie art. 32 Prawa budowlanego może podlegać weryfikacji w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Organ prowadząc) to postępowanie powinien traktować o stanowisko jako dowód w sprawie, który może być obalony przez inny dowód. Organ powinien dopuścić jako ewentualne dalsze dowody także opinie, kwestionujące prawidłowość stanowiska organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Brak dopuszczenia innych dowodów i brak odniesienia się do nich w uzasadnieniu decyzji jest naruszeniem art. 7, 77 § l, 78, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit."a" i "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.