Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 540/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 88 ust. 1 pkt 2,  art. 89
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA - Halina Kremis /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wycięcie bez wymaganego zezwolenia stu siedemdziesięciu drzew w wieku powyżej 10 lat oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] wydana po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej A., od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] r. nr [...] wymierzającej tej spółce administracyjną karę pieniężną za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu 3 marca 2011 r., stu siedemdziesięciu pięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, w tym: 165 olch czarnych, 3 dębów szypułkowych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesionu wyniosłego, 1 brzozy brodawkowatej, 1 lipy drobnolistnej, 1 wierzby kruchej, 2 topól euroamerykańskich, z terenu działki rolnej nr 1/4, AM-1, w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości 615 217,95 zł, wyliczonej zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji oraz nakazującej wpłacenie wyliczonej kwoty na rachunek wskazany w decyzji i w terminie 14 od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w swojej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), uchyliło decyzję I instancji w całości i orzekając, co do istoty sprawy: 1) wymierzyło Spółce Akcyjnej A. administracyjną karę pieniężną, za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu 3 marca 2011 r., stu siedemdziesięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, w tym: 165 olch czarnych, 3 dębów szypułkowych, 1 czeremchy zwyczajnej, 1 jesionu wyniosłego, z terenu działki rolnej nr 1/4, AM-1, w obrębie wsi K., w gminie C., w wysokości 714 282,00 zł (słownie: siedemset czternaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt dwa złote); 2) umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie wymierzenia Spółce Akcyjnej A. administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie bez wymaganego zezwolenia, w dniu 3 marca 2011 r., pięciu drzew: 1 brzozy brodawkowatej, 1 lipy drobnolistnej, 1 wierzby kruchej i 2 topól euroamerykańskich, z terenu działki rolnej nr 1/4, AM-1, w obrębie wsi K., w gminie C..

W uzasadnieniu decyzji kolegium podało, że decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] r. nr [...]: 1) zezwolono Spółce Akcyjnej A. (dalej jako: spółka) na usunięcie 17 "zmurszałych, uschniętych, podeschniętych nierokujących dalszej żywotności drzew z samosiewu", w ramach przedsięwzięcia EURO 2012, rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV + 2 x 110 kV [...], w zadrzewieniu na terenie działki nr 1/4, AM-1, w obrębie wsi K., w gminie C., uniemożliwiających budowę ww. linii elektroenergetycznej, bez naliczenia i pobrania opłaty "za zmiany wprowadzane w środowisku", 2) zezwolono spółce na usunięcie 447 drzew "z samosiewu" oraz krzewów, wyszczególnionych w specyfikacji - załączniku do decyzji, w ramach przedsięwzięcia EURO 2012, rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV + 2 x 110 kV [...], w zadrzewieniu na terenie działki nr 1/4, AM-1, w obrębie wsi K., w gminie C., uniemożliwiających budowę ww. linii elektroenergetycznej, za naliczeniem opłaty ustalonej w wysokości 277 937,15 zł, 3) nakazano uiszczenie opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i poinformowano, że w razie nieterminowego uiszczenia opłaty pobiera się odsetki za zwłokę w wysokości odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych, 4) zobowiązano spółkę do "uporządkowania terenu z gałęzi drzew i krzewów oraz do przekazania grubizny drewna pochodzącego z usunięcia drzew, określonych w punkcie 1 decyzji, do dyspozycji właścicielki działki nr 1/4, AM-1, w obrębie K.".

W dniu 24 stycznia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wpłynęło odwołanie od tej decyzji, wniesione przez M. W. -właścicielkę nieruchomości, z której miały zostać usunięte drzewa i krzewy. Odwołująca się wniosła jednocześnie o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wstrzymało natychmiastową wykonalność decyzji z dnia [...] r., wynikającą wprost z ustawy (tj. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012) i doręczyło je spółce.

Pomimo tego, w dniu 3 marca 2011 r., doszło do usunięcia drzew i krzewów objętych ww. zezwoleniem. Z tego powodu kolegium, decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło pierwszoinstacyjne zezwolenie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (skargę spółki na decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., II SA/Wr 398/11). Sprawa udzielenia spółce zezwolenia została następnie ostatecznie umorzona, wydaną przez Wójta Gminy C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją kolegium z dnia [...] r. nr [...].

W związku jednak z usunięciem drzew, pismem z dnia 4 marca 2011 r. organ pierwszej instancji zawiadomił spółkę o wszczęciu, z urzędu, nowego postępowania- w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia oraz o zamiarze przeprowadzenia w dniu 17 marca 2011 r. na terenie działki dowodu w sprawie wyrębu drzew. W dniu 17 marca 2011 r. pracownik organu pierwszej instancji przeprowadził oględziny, z których sporządził protokół, po czym decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożono na spółkę, z administracyjną karę pieniężną za usunięcie, bez zezwolenia, określonych w decyzji drzew i krzewów, w wysokości 1 031 414,17 zł. Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka oraz M. W.. Sprawę z odwołania M. W. kolegium załatwiło negatywnie odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...], a jej skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., II SA/Wr 713/11. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r., nakładająca karę pieniężną, została przez kolegium uchylona, decyzją z dnia [...] r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ pierwszej wydał opisaną na wstępie decyzję, wymierzając spółce administracyjną karę pieniężną za usunięcie, bez zezwolenia, określonych w decyzji drzew, tym razem w wysokości 615 217,95 zł. Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka i podniosła m. in., że w dniu wykonania wycinki spółka dysponowała zezwoleniem na wycinkę drzew i krzewów z terenu działki oznaczonej ewidencyjnie nr 1/4, obręb K., udzielonym jej decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] r. Kwestią sporną pozostawała jego wykonalność.

Rozpatrując sprawę jako organ II instancji kolegium stwierdziło, że w pierwszej kolejności organ administracji powinien dokonać ustaleń, czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Po pierwsze należało więc ustalić, czy i na jakiej działce ewidencyjnej rosło usunięte bez zezwolenia drzewo, a tym samym osobę jej posiadacza.

Jak wynika z akt sprawy, miejscem, z którego usunięto drzewa była nieruchomość oznaczona ewidencyjnie jako działka nr 1/4, AM-1, obręb wsi K., gmina C.. Odwołująca się spółka jest zaś jej posiadaczem na podstawie, znanej kolegium z urzędu, decyzji administracyjnej. Starosty Powiatu W. z dnia [...] r. nr [...], którą ograniczono sposób korzystania z nieruchomości (m. in. działki nr 1/4) poprzez zezwolenie spółce na przeprowadzenie przez te nieruchomości odcinka linii elektroenergetycznej.

Kolejną istotną okolicznością, wymagającą wyjaśnienia jest to, czy usunięcia dokonała spółka. W związku z realizacją inwestycji liniowej, decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] r., zezwolono spółce na usunięcie drzew w ramach przedsięwzięcia EURO 2012, rosnących w pasie technologicznym budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej. Zgodnie z zasadą art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 ze zm.) decyzja ta podlegała natychmiastowemu wykonaniu. Od decyzji tej wniesiono odwołanie i w dniu 14 lutego 2011 r. pełnomocnikowi skarżącej spółki doręczono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] wstrzymujące natychmiastową wykonalność decyzji z dnia [...] r., wynikającą wprost z ustawy.

Zdaniem kolegium, po dniu 14 lutego 2011 r. spółka nie mogła zatem zrealizować wynikających z decyzji uprawnień, bowiem rozstrzygnięcie to (zezwolenie) nie podlegało już natychmiastowemu wykonaniu. Pomimo tego spółka usunęła drzewa w dniu 3 marca 2011 r. (datę usunięcia potwierdzają protokoły z oględzin przeprowadzonych z udziałem pełnomocnika spółki).

Kolegium stwierdziło, że spółka usunęła drzewa błędnie sądząc, że uprawniało ją do tego zezwolenie z dnia [...] r. Tymczasem zezwolenie to w dniu wycinki drzew było nieostateczne i nie podlegało natychmiastowemu wykonaniu ex lege. Zezwolenie to zostało następnie uchylone, a postępowanie w sprawie wydania zezwolenia prawomocnie umorzone. W dniu 3 marca 2011 r. spółka nie dysponowała zatem zezwoleniem uprawniającym ją do wycięcia opisanych w decyzji drzew. Kolegium zauważyło, że nie budzi wątpliwości, iż wskazane w decyzji organu pierwszej instancji drzewa zostały usunięte przez spółkę, to jednak niezbędne jest ustalenie i wskazanie, na jakiej podstawie ustalono, że przekroczyły one wiek 10 lat.

Kolegium podało, że pracownik organu pierwszej instancji w trakcie oględzin, przeprowadzonych z udziałem pełnomocnika spółki, ustalił i odnotował w protokole, które drzewa mają wiek do 10 lat. W załącznikach do protokołów z oględzin z dni: 18 sierpnia, 8 i 29 września, 27 października, 17 listopada i 8 grudnia 2011 r., w ostatniej kolumnie stwierdzano bowiem, czy zwymiarowane "drzewo/krzew (jest) w wieku do 10 lat na podstawie pomiarów pierśnicy i ilości słojów ściętych drzew/krzewów oraz Tablic zasobności i przyrostu drzewostanów -Bolesława Szymkiewicza PWRiL Warszawa 1966". Wszystkie pozostałe mają zatem powyżej 10 lat.

Kolegium weryfikując prawidłowość tych ustaleń, podobnie jak organ pierwszej instancji, zastosowało nieinwazyjną metodę ustalenia wieku drzew, porównując ich obwody z obwodami z tablic wiekowych. Kolegium wzięło pod uwagę drzewa o najmniejszej średnicy, z poszczególnych gatunków, porównując je z danymi z tablic wiekowych. W dalszej części decyzji kolegium opisano ustalenia dotyczące wieku drzew z gatunku olsza czarna, dąb szypułkowy, jesion wyniosły i czeremcha zwyczajna wskazujące, że drzewa tych gatunków miały powyżej 10 lat. Natomiast opisane drzewa z gatunków wierzba, lipa drobnolistna, brzoza brodawkowata, wierzba krucha i topola euroamerykańska uznano za mające mniej niż 10 lat i z tego powodu kolegium nie naliczyło kary za usunięcie tych drzew i w tej części umorzyło postępowanie.

Jeśli chodzi o wymiar administracyjnej kary pieniężnej kolegium stwierdziło, że karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 ustawy. Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %. W protokołach z oględzin stwierdzono, że dokonywano "pomiarów pni, kłód ściętych drzew z użyciem klupy, taśmy mierniczej, farby do znakowania pni i kłód', a w załącznikach do poszczególnych protokołów w pierwszej kolejności odnotowywano średnicę pnia kłody na wysokości 130 cm, a w drugiej kolejności średnicę pnia, zmierzoną w odziomku, w miejscu ścinki drzewa (dowód: protokoły z oględzin z dni: 18 sierpnia, 8 i 29 września, 27 października, 17 listopada i 8 grudnia 2011 r., wraz z załącznikami). W tym drugim przypadku ustalenie obwodu drzewa było bowiem niemożliwe z przyczyn wskazanych w art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (tj. braku kłody). Na podstawie protokołów ustalono zatem dane do wyliczeń, tj. obwód pnia w pierśnicy i gatunek drzewa.

Z tego powodu, że w części przypadków ustalenie obwodu drzewa było niemożliwe z przyczyn wskazanych w art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (tj. braku kłody), dla potrzeb wyliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej należało, zatem zastosować dwa sposoby ustalenia obwodu poszczególnych drzew. Podstawowy (por. art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) oraz subsydiarny (por. art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Jeśli średnicę drzewa, wziętą do wyliczeń obwodu, zmierzoną w jego pierśnicy, to w tabeli wyliczającej karę, w kolumnie 2, przypadek ten został oznaczony literą P. W takim przypadku obwody drzew wyliczono w kolumnie 4, według wzoru: 3,14 x średnica. Jeśli średnicę drzewa, wziętą do wyliczeń obwodu, w związku z brakiem kłody, zmierzono w odziomku usuniętego drzewa w miejscu ścięcia, to w tabeli wyliczającej karę, w kolumnie 2, przypadek ten został oznaczony lit. N. W takim przypadku obwody drzew wyliczono w kolumnie 5, według wzoru: 3,14 x średnica - 10 %. Wyliczone w ten sposób odwody będą miały zawsze postać liczby całkowitej z ułamkiem dziesiętnym, z przyjętą przez Kolegium dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Z kolei zwaloryzowaną stawkę opłaty obowiązującą w 2011 r. określono w załączniku nr 2 do obwieszczenia z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M. P. Nr 76, poz. 954). Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji zastosował wadliwie nowe, wyższe stawki, obowiązujące w roku 2012 r. Kolegium zastosowało zaś stawki niższe, obowiązujące w roku 2011, tj. w dacie popełnienia deliktu. Wynosiły one, za każdy 1 cm obwodu pnia drzewa, mierzonego na wysokości 130 cm: dla drzew z rodzaju olsza -12,51 zł; czeremcha zwyczajna - 34,03 zł; dąb i jesion wyniosły - 82,77 zł. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), stawka jest dodatkowo różnicowa przez współczynniki różnicujące stawki, w zależności od obwodu pnia. Organ pierwszej instancji zastosował, w niektórych przypadkach, z rażącym naruszeniem prawa, wadliwe współczynniki różnicujące. Kolegium wskazało, że zastosowało prawidłowe współczynniki różnicujące, obowiązujące w dacie popełnienia deliktu. I tak wynoszą one: -1, przy obwodzie pnia mieszczącym się w przedziale 1 - 25 cm, -1,51, przy obwodzie pnia mieszczącym się w przedziale 26 - 50 cm, - 2,37, przy obwodzie pnia mieszczącym się w przedziale 51 - 100 cm, - 3,7, przy obwodzie pnia mieszczącym się w przedziale 101 - 200 cm.

W związku z brakiem wyraźnej regulacji prawnej, co do stosowania odpowiedniego współczynnika do przypadków obwodów drzew, o wartościach mieszczących się pomiędzy normatywnymi przedziałami (np. 25,5 cm, 50,6 cm), Kolegium przyjęło stosowanie korzystniejszych dla strony, niższych współczynników różnicujących. Zatem w przypadku olszy czarnej, o obwodzie pnia 50,24, zastosowało współczynnik 1,51, a nie 2,37.

Sposób wyliczenia kar za poszczególne drzewa kolegium zaprezentowało w tabeli, w której kara za każde drzewo jest iloczynem: każdego cm obwodu pnia drzewa na wysokości 130 cm, stawki jednostkowej za 1 cm, współczynnika różnicującego oraz mnożnika (3). Przy czym przy obliczaniu kary za każde drzewo Kolegium zastosowało zasady zaokrąglenia liczb zgodnie z Polską normą PN-70/N-02120 zaokrąglenia liczb do dwóch miejsc po przecinku. Jeśli więc wynikiem dokonanych wyliczeń była kara, będąca liczbą całkowitą z ułamkiem dziesiętnym, to Kolegium zaokrąglało ją do dwóch miejsc po przecinku zgodnie z zasadą: jeżeli trzecia cyfra po przecinku jest równa 5 lub więcej to zaokrąglenie "w górę", jeżeli trzecia cyfra po przecinku jest mniejsza niż 5 to kara była zaokrąglona "w dół".

W tabeli, pod pozycjami 1 - 20 ujęto drzewa z protokołu z oględzin z dnia 18 sierpnia 2011 r.; pod pozycjami 21 - 41 ujęto drzewa z protokołu z oględzin z dnia 8 września 2011 r.; pod pozycjami 42 - 44 ujęto drzewa z protokołu z oględzin z dnia 29 września 2011 r.; pod pozycjami 45 - 84 ujęto drzewa z protokołu oględzin z dnia 27 października 2011 r.; pod pozycjami 85 - 133 ujęto drzewa z protokołu z oględzin z dnia 17 listopada 2011 r.; pod pozycjami 134-170 ujęto drzewa z protokołu oględzin z dnia 8 grudnia 2011 r.

Następnie kolegium podało, że wyliczona kara wynosi 714 281,68 zł i podlega zaokrągleniu. Należności z tytułu kar pieniężnych za usunięcie drzew są bowiem środkami publicznymi, stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym i są one dochodami pobieranymi przez samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (por. art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), stanowiącymi w całości dochód budżetu gminy, z której terenu usunięto drzewa lub krzewy (por. art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 67 ustawy o finansach publicznych: "Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poi. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.).". W konsekwencji ma do nich zastosowanie przepis art. 63 Ordynacji podatkowej. Ustalona kara pieniężna wynosi zatem łącznie, po zaokrągleniu, 714 282,00 zł.

Kolegium zauważyło, że różnica pomiędzy wyliczeniami kolegium, a wyliczeniami organu pierwszej instancji jest znacząca. Wynika to przede wszystkim z zastosowania przez organ pierwszej instancji wadliwych, za niskich, współczynników różnicujących. Decyzja pierwszoinstacyjna narusza więc rażąco prawo i interes społeczny. Z tego powodu nie obowiązywał Kolegium zakaz reformacji decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (por. art. 139 K.p.a.) i kolegium mogło wymierzyć wyższą karę pieniężną. Z tego powodu kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło, co do istoty sprawy, naliczając karę za usunięcie ww. drzew w prawidłowej, wyższej wysokości.

Wyjaśniając z kolei motywy umorzenia postępowania w części obejmującej następujące drzewa: lipy drobnolistnej o średnicy pnia w pierśnicy 11 cm; wierzby kruchej o średnicy pnia w pierśnicy 13,5 cm; brzozy brodawkowatej o średnicy pnia w pierśnicy 12 cm, dwóch topól euroamerykańskich o średnicy pnia w pierśnicy 13 cm, kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie, pomimo trwającego 1,5 roku postępowania administracyjnego, nie ustalono przesłanek warunkujących nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia wskazanej części drzew. Kolegium w decyzji z dnia [...] r. nr [...] wyraźnie wskazało na konieczność wyjaśnienia i udowodnienia, że wiek drzew przekracza 10 lat. Organ jest, co prawda, zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 K.p.a.), jednak obowiązek ten nie może służyć jako wytłumaczenie prowadzenia sprawy przez 1,5 roku i utrzymywania strony w stanie niepewności co do jej sytuacji prawnej. Byłoby to działanie wbrew zasadzie szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.). Jeśli zatem w toku trwającego 1,5 roku postępowania nie udowodniono, że usunięcie ww. drzew, było zdarzeniem polegającym na usunięciu drzew w wieku powyżej 10 lat, wymagającego uzyskania zezwolenia, uzasadniającego, według normy prawnej, nałożenie kary pieniężnej, to w tej części uchylonej decyzji Kolegium musiało umorzyć postępowanie pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 Kpa.). Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie kolegium w części umarzającej postępowanie nie jest orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej. Jeśli zatem organ pierwszej instancji będzie w stanie wyjaśnić kwestie wieku ww. drzew, to będzie mógł wszcząć nowe postępowanie w sprawie nałożenia kary za ich usunięcie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na przytoczoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. wniosła spółka A. SA z siedzibą w K.. W skardze wskazano, że obejmuje ona wyłącznie zaskarżenie pkt 1 decyzji i w tym zakresie zarzucono organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części obejmującej jej pkt 1 oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W skardze podniesiono, że w uzasadnieniu swojej decyzji kolegium stwierdziło, iż zezwolenie w dniu wycinki drzew było nieostateczne i nie podlegało natychmiastowemu wykonaniu ex lege, w związku z czym spółka usunęła drzewa błędnie sądząc, że uprawniało ją zezwolenie Wójta Gminy C. z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło ponadto, iż niezbędne jest ustalenie i wskazanie, na jakiej podstawie ustalono, że wiek drzew przekroczył 10 lat. Zbadanie zaś wieku drzewa może wymagać wiadomości specjalnych choć zależy to od okoliczności danej sprawy. W dalszej części uzasadnienia stwierdzono zaś odmiennie, iż w przypadku drzew rodzimych można ustalić wiek drzewa w oparciu o tabele wiekowe, bez konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Z takim rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., zdaniem spółki, zgodzić się nie można.

Zdaniem skarżącej, bezsporny w sprawie jest fakt, niekwestionowany przez organ I i II instancji, iż przedmiotowa inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć Euro 2012 uregulowanych ustawą z dnia 7 września 2007r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Zwrócić przy tym należy uwagę, iż wymieniona ustawa stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przewidują one pewne odrębności w trybie postępowań administracyjnych przewidzianych dla przedsięwzięć Euro 2012. Ustawa Euro 2012 jest aktem normatywnym, który miał stworzyć warunki umożliwiające organizację finałowego turnieju mistrzostw Europy w piłce nożnej. Szeroki zakres przygotowań oraz krótki okres, w którym mały być zrealizowane sprawiły, że niezbędne stało się wprowadzenie do polskiego systemu prawnego specjalnego aktu normatywnego, który umożliwi realizację przedsięwzięcia Euro 2012. Istotnym elementem ustawy jest katalog przepisów zawierających konkretne ułatwienie i uproszczenie obowiązujących procedur w szczególności administracyjnych. Celem ustawy było wprowadzenie szczególnych narzędzi prawnych mających na celu przyśpieszenie realizacji inwestycji niezbędnych dla zrealizowania Euro 2012. Realizacja turnieju w obowiązującym systemie prawnym przed dniem wejścia w życie ustawy byłaby niemożliwa. Orzekając w jakiejkolwiek sprawie dot. przedsięwzięć Euro 2012 pamiętać należało, że ma ona charakter -specjalny, a jej "działanie ze względu na cel, jest ograniczony w czasie, najdalej do 31.12.2012, przewidywany termin i w tej chwili wiemy, iż dotrzymany przeprowadzenia turnieju to okres od 8.06.2012r. do 1.07.2012r.". Ustawa ta ma więc charakter epizodyczny. Miała na celu zlikwidowanie istniejących wcześniej wszelkich barier prawnych spowalniających cykl inwestycyjny. Był to bowiem warunek konieczny do przyspieszenia procesu przygotowania i zrealizowania turnieju.

Zdaniem skarżącej spółki postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew jest aktem bezprawnym. Wstrzymanie wykonania decyzji wykonalnej z mocy prawa może nastąpić tylko i wyłącznie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Przytoczona wyżej argumentacja oraz przyjęcie przez organ II instancji, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją Euro 2012, potwierdza jednoznacznie stanowisko komentatorów, iż akt administracyjny, niższej rangi, jakim jest postanowienie (niezaskarżalne), nie może uchylić przepisów wyższej rangi, jakim jest ustawa Euro 2012, a tym samym jak w przedmiotowej sprawie wstrzymać wykonanie przepisów ustawy. Z uwagi na to, iż rozstrzygnięcie dot. wstrzymania decyzji wójta, a tym samym wstrzymanie wykonania ustawy jest rozstrzygnięciem bezprawnym, nie może ono rodzić żadnych skutków prawnych - zasada owoców zatrutego drzewa. Dlatego też z natury przytoczonej zasady wymierzenie kary pieniężnej z tytułu wycinki drzew bez zezwolenia mija się z celem jaki zakreślony jest w ustawie Euro 2012. Zdaniem skarżącego inwestor posiadał ustawowe zezwolenie na wycinkę drzew, zgodnie z ustawą i decyzją Wójta Gminy C..

Dalej wskazano, że została naruszona zasada zaufania do organów wynikająca z art. 8 jak również naruszony art. 7, 77, 80, 84 kpa, albowiem organy w oparciu o ten sam materiał dowodowy wymierzyły trzy różne wysokości kar pieniężnych, co jednoznacznie wskazuje, iż powinien być dopuszczony dowód z opinii biegłego z uwagi na brak wiadomości specjalnych. Sam organ II instancji stwierdził, iż wymierzenie kary wymaga wiedzy specjalnej. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, organ naruszył przepisy art. 10 § 1 kpa, 40 § 2 kpa, art. 77 kpa, 136 kpa, 138 § 2 kpa i art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium zauważyło, że podstawowy zarzut skarżącej, a mianowicie, że posiadała zezwolenie za wycięcie stu siedemdziesięciu drzew, nie jest nowy. Identyczny skarżąca przedstawiała w toku postępowania odwoławczego, a zatem kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo się do niego odniosło Dodano przy tym, że art. 135 kodeksu postępowania administracyjnego nie czyni żadnego rozróżnienia pomiędzy rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji wynikającym z ustawy a nadanym decyzji na zasadach określonych w art. 108 k.p.a.

Odnosząc się do ogólnego zarzutu naruszenia zasady zaufania (art. 8 k.p.a.) stwierdzić należy, że zasada ta nie mogła zwolnić kolegium z obowiązku wymierzenia kary pieniężnej w prawidłowej wysokości. Nadto, obliczenie wysokości kary w tej konkretnej sprawie, jako wynik działań niemal wyłącznie arytmetycznych, nie wymagało wiadomości specjalnych czy powołania biegłego. W konsekwencji, nietrafne są, postawione "przy okazji" zarzuty naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. Natomiast argument skargi: "sam organ II instancji stwierdził, iż wymierzenie kary wymaga wiedzy specjalistycznej", wynika zapewne – zdaniem kolegium – z nieuważnej lektury zaskarżonej decyzji, a ściślej jej str. 7. Godzi się przy tym spostrzec, że wyliczenia kary skarżąca nie kwestionuje.

Dalej zauważono, że to, na czym miałoby polegać naruszenie przez kolegium przepisów: art. 136 i art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami trudno dociec, skoro przepisów tych Kolegium nie stosowało, ani stosować nie mogło lub nie musiało w warunkach rozpatrywanej sprawy. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu przez kolegium zrealizowana: zawiadomiony o takiej możliwości ówczesny pełnomocnik Spółki przed wydaniem decyzji zapoznał się z aktami sprawy (nie wnosząc uwag). Temu też pełnomocnikowi doręczono decyzję, co czyni równie chybionym zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 78/13) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że sądowi rozpatrującemu skargę wiadome jest, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie zainicjowane skargą konstytucyjną kilku osób fizycznych o zbadanie zgodności przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje obligatoryjne wymierzenie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w zakresie, w jakim przepis ten ustala administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 ustawy bez możliwości zmniejszenia wysokości tej kary lub odstąpienia od jej wymierzenia - z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP. Nadto skarga konstytucyjna zawiera wniosek o zbadanie zgodności art. 88 w związku z art. 85 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 3-5 oraz art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew i pkt 2 załącznika do tego rozporządzenia i w związku z przepisami obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 86 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Osoby wnoszące skargę konstytucyjną zawnioskowały również o zbadanie zgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 Konstytucji RP.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Zarządzono prowadzenie postępowania pod nową sygnaturą akt (II SA/Wr 540/14).

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 8 października 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wyjaśniając motywy wyroku trzeba przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sprawowanej z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Jak wynika z treści skargi i akt administracyjnych niesporne między stronami jest, że spółka dysponowała decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] r. o zezwoleniu na usunięcie określonych w niej drzew. Decyzja ta miała rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz.U. z 2010 r. Nr 26, poz. 133 ze zm.; dalej: ustawa z 2007 r.). Na skutek wniesienia odwołania od decyzji wójta, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymało natychmiastową wykonalność decyzji organu I instancji. W dniu 3 marca 2011 r. doszło jednak do wycinki drzew objętych zezwoleniem.

Na kanwie tych niespornych okoliczności wyłonił się problem prawny, który stał się podstawą rozpoznawanej obecnie skargi. Mianowicie, czy należy wymierzyć karę pieniężną za usunięcie drzew objętych zezwoleniem wójta, jeśli zezwolenie to miało rygor natychmiastowej wykonalności wynikający z art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r., a rygor ten został wstrzymany postanowieniem samorządowego kolegium odwoławczego. Innymi słowy, ocenić należy, czy usunięcie drzew w realiach niniejszej sprawy nastąpiło bez wymaganego zezwolenia.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że na mocy art. 170 p.p.s.a. sąd w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie jest związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 398/11) w sprawie ze skargi spółki na wspomnianą już decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...]. Wyrok ten zapadł w postępowaniu, którego przedmiotem była ocena legalności decyzji kolegium w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, ale również kwestionowanego przez spółkę postanowienia o wstrzymaniu wykonania zezwolenia. W uzasadnieniu cytowanego wyroku sąd wprawdzie nie odniósł się bezpośrednio do oceny postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia na usunięcie drzew, jednak przyjął, że "wyjaśnienie nowych okoliczności, które zaistniały po wydaniu decyzji przez organ I instancji i po wstrzymaniu wykonania wydanej przez ten organ decyzji – w brzmieniu przepisu art. 138 § 2 k.p.a. obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r. - skutkować musiały przekazaniem sprawy organowi I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a.".

Uwzględniając treść uzasadnienia cytowanego wyroku pamiętać należy, że ocena legalności postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia na usunięcie drzew nie mieści się w granicach niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Niemniej istnienie w obrocie prawnym tego postanowienia w chwili dokonywania przez spółkę usunięcia drzew (tj. 3 marca 2011 r.) stanowi niewątpliwy i niesporny między stronami element stanu faktycznego ustalonego niewadliwie przez kolegium w zaskarżonej decyzji. Rolą sądu administracyjnego w składzie rozpoznającym skargę w niniejszej sprawie jest zatem wyłącznie kontrola legalności zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było wymierzenie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Rozważania należałoby więc wyprowadzić od stwierdzenia, że w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.; dalej: u.o.p.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) wymierza administracyjną karę pieniężna za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50% (ust. 2). Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10% (ust. 3). Jeżeli ustalenie wielkości powierzchni zniszczonych lub usuniętych bez zezwolenia krzewów nie jest możliwe, z powodu usunięcia gałęzi i korzeni, wielkość tę przyjmuje się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego (ust. 4).

W tym kontekście normatywnym, nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne mające na celu wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej odbywać się winno z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.).

Zezwolenie wójta, którym dysponowała skarżąca spółka w rozpoznawanej sprawie zostało wydane w związku z realizacją przedsięwzięć Euro 2012, a zatem podlegało natychmiastowemu wykonaniu (art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r.). Pamiętać należy, że natychmiastowe wykonanie decyzji nieostatecznej (pierwszoinstancyjnej) stanowi swoisty wyłom od niekwestionowanej zasady, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 1 i § 2 k.p.a.). Zasada ta jednak nie obowiązuje w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 k.p.a.) albo 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 k.p.a.).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. o zezwoleniu na wycinkę drzew w niniejszej sprawie nie było równoznaczne ze wstrzymaniem wykonalności tej decyzji. Zastosowanie w tym przypadku znalazł bowiem art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r. Zgodnie jednak z art. 135 k.p.a. organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Ten właśnie przepis był podstawą wydania przez SKO we W. postanowienia z dnia [...] r.

Nie dokonując oceny legalności omawianego postanowienia – albowiem nie jest to przedmiotem niniejszego postępowania – sąd wziął jednak pod uwagę, że jak wskazuje się w literaturze prawniczej, możliwość wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji dotyczy zarówno przypadku, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), jak i sytuacji, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Dopuszczając możliwość wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji, przepis art. 135 nie różnicuje podstaw takiego jej wykonania (akt administracyjny, ustawa). Przesłanką wstrzymania jest natomiast wyłącznie uzasadniony przypadek, nie zaś stwierdzenie braku podstaw prawnych natychmiastowego wykonania decyzji (tak: G. Łaszczyca, Postanowienie organu odwoławczego w kwestii wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji (art. 135 k.p.a.), [w:] tegoż, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, LEX/el. 2012). Podobne stanowisko sformułowano w komentarzu R. Kędziory do k.p.a.: "Źródłem obowiązku natychmiastowego wykonania decyzji może być albo rygor natychmiastowej wykonalności, nadany decyzji na podstawie przesłanek art. 108 KPA, albo też szczególny przepis ustawy (zob. art. 130 § 3 KPA). Wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji na podstawie art. 135 KPA może odnosić się do obydwu tych sytuacji" (zob. R. Kędziora, komentarz do art. 135 k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, teza 1). Za tym stanowiskiem opowiedzieli się także autorzy komentarza do k.p.a. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego (wyd. CH Beck, Warszawa 2014). Odnotować wypada stanowiska odmienne wyrażane w literaturze, głównie przez W. Dawidowicza i A. Wróbla. Głosy te nie negują jednak samej dopuszczalności zastosowania art. 135 k.p.a. do decyzji wykonalnej z mocy ustawy, ale nieco inaczej formułują podstawę zastosowania tego przepisu. Wobec tego – zdaniem sądu – należało ocenić jako prawidłowo i należycie ustalone przez kolegium, że w dniu usunięcia drzew pozostawało w obrocie prawnym postanowienie kolegium wstrzymujące natychmiastowe wykonanie zezwolenia na usunięcie drzew. Tym bardziej, że stosownie do art. 110 w związku z art. 126 k.p.a. kolegium było związane wydanym przez siebie postanowieniem, co w realiach niniejszej sprawy oznacza, że zobligowane było wziąć je pod uwagę przy ocenie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy.

Uwzględniając poczynione rozważania sąd w składzie rozpoznającym skargę doszedł do przekonania, że "usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia", o którym mowa art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p., oznacza również usunięcie drzew po doręczeniu stronie postanowienia o wstrzymaniu natychmiastowego wykonania zezwolenia (art. 135 k.p.a.). Jest tak również, gdy organ odwoławczy wstrzymał natychmiastowe wykonanie decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew, które podlegało natychmiastowemu wykonaniu z mocy art. 34 ust. 1 ustawy z 2007 r. Za takim kierunkiem wykładni przemawiają – zdaniem sądu – względy celowościowe i systemowe. Należy bowiem powiedzieć, że poprzestanie na wykładni językowej zwrotu "bez wymaganego zezwolenia" oznaczałoby, że ustawodawca jest nieracjonalny i zakresem art. 88 u.o.p. chciał objąć tylko sytuacje, w których dochodzi do usunięcia drzew w ogóle bez zezwolenia. Tymczasem względy ochrony przyrody (cel ustawy o ochronie przyrody) i systematyka przepisów ustawy (objęcie opłatami korzystania z przyrody polegającego na usuwaniu drzew) nakazują przyjąć, że zwrot "bez wymaganego zezwolenia" obejmuje też przypadek zaistniały w rozpoznawanej sprawie.

W konsekwencji dokonanych rozważań sąd w składzie rozpoznającym skargę doszedł do przekonania, że w omawianej sprawie zachodziły przesłanki do wymierzenia skarżącej spółce administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Zdaniem sądu rozpoznającego skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w sposób właściwy ustaliło i oceniło okoliczności faktyczne sprawy, czym zadośćuczyniono zasadzie wyrażonej w art. 7 i art. 12 w związku z art. 77 k.p.a. Rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a. Wbrew opinii skarżącej spółki, organ nie naruszył art. 80 i art. 84 k.p.a. W ocenie sądu zasadnie kolegium przyjęło bowiem, że w sprawie doszło do usunięcia drzew należących do rodzimych gatunków, a więc ustalenie ich wieku i określenie obwodów pni nie wymagało wiadomości specjalnych, czyli de facto powołania biegłego. Przeprowadzone przez kolegium wyliczenia należy ocenić jako wiarygodne i mogące stanowić podstawę do wymierzenia kary w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowo też w pkt 2 decyzji kolegium zastosowano art. 105 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy sąd doszedł do przekonania, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego stanowiącego postawę zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Z analizy zgromadzonych przez organy akt sprawy nie wynika również, aby w postępowaniu doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Nadto sąd stwierdził, że nie zachodzą przesłanki, które dawałyby sądowi możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Odnosząc się jeszcze do przebiegu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wyjaśnić należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12, opubl. ZU OTK 2014/7A/68) w pkt I orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W pkt II orzeczono, że przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Sentencja wyroku została ogłoszona w Dz.U. z dnia 14 lipca 2014 r. (poz. 926).

Zdaniem sądu z powyższego wynika, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. w chwili rozpoznawania skargi w niniejszej sprawie nadal obowiązują. Jak wynika z uzasadnienia wyroku TK, Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o ochronie przyrody o 18 miesięcy, ponieważ usunięcie z systemu prawa wskazanych w sentencji wyroku przepisów z chwilą ogłoszenia orzeczenia Trybunału skutkowałoby powstaniem luki prawnej. Taki stan rzeczy byłby wysoce niepożądany z uwagi na konieczność zapewniania ochrony przyrody. Wyznaczając termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał wziął również pod uwagę, że aktualnie toczą się prace legislacyjne zmierzające do zmian zasad wymierzania kar administracyjnych za usunięcie, bez wymaganego zezwolenia, drzew lub krzewów, a odpowiedni projekt znajduje się obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych.

W ocenie sądu rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie, treść cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na to, że dopóki art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 u.o.p. nie utracą mocy, winny być nadal stosowane. Dlatego też sąd dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji w kontekście tych właśnie przepisów.

Reasumując należy powiedzieć, że w świetle poczynionych przez sąd rozpoznający skargę rozważań i zgodnie z dokonaną przez sąd wykładnią przepisów prawa, zarzuty skarżącej wobec decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania okazały się niezasadne. W ocenie sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. została wydana w zgodzie z przepisami prawa tak procesowego, jak i materialnego. Dokonana przez kolegium wykładnia przepisów prawa była prawidłowa i jako taka nie narusza prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezbicie również wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wymierzając karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.