Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1383/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1a, art. 40c
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 13g ust. 1, 1a, ust. 1b pkt 1 oraz ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - udp - (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.). art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) i art. 104 § 1 Kpa oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2007 r., nałożył na skarżącego T. D. karę pieniężną w wysokości [...] złotych (za przekroczenie nacisku dla pojedynczej osi - 300 złotych; za przekroczenie nacisku dla podwójnej osi – 14 700 złotych (1740 + 9 x 1440); za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej 1 440 złotych).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, jakich dokonano podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej przez inspektora transportu drogowego w dniu [...] października 2007 r. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Zespołem pojazdów wykonywany był transport drogowy ładunku, a pojazdem kierował Pan M. M. W trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnego nacisku osi dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, zarzucił organowi podjecie rozstrzygnięcia w błędnie ustalonym stanie faktycznym, jak również z naruszeniem przepisów dotyczących właściwości organów do nakładania kar pieniężnych. Podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego przedłożył do akt sprawy dowód rejestracyjny samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], z treści którego wynika, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosi 33 000 kg (poz. F.1. dowodu rejestracyjnego). W ocenie skarżącego, organ rozpoznając przedmiotową sprawę bezpodstawnie, przyjął, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosi 26 000 kg. Ustalenie organu doprowadziło do wadliwego określenia wysokości kar, jak również rzekomej wielkości przekroczenia dopuszczalnych norm. Przyjęto bowiem, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej wynosiło 7,77 tony, gdy w rzeczywistości można mówić ewentualnie o przekroczeniu 0,77 tony.

Kolejny zarzut skarżącego dotyczył naruszenia art. 40c ust. 1 udp. Skarżący podniósł, iż z treści ww. przepisu wynika, iż prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej przysługuje Inspektorowi Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariuszowi Policji. Powyższe w ocenie skarżącego dowodzi, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie ma upoważnienia do nakładania kary pieniężnej, bowiem zgodnie z ustawą prawo takie przysługuje tylko Inspektorowi Transportu Drogowego. Skarżący zaznaczył, iż przedmiotowa decyzja podpisana została z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przez młodszego inspektora transportu drogowego W. Z., a zatem osoba podpisująca decyzję nie miała upoważnienia do jej wydania. Skarżący zaznaczył, iż kompetencje organu administracji, jakim jest [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie mogą być delegowane i przenoszone w trybie upoważnień na inne osoby. Dodatkowo skarżący nadmienił, iż w trakcie postępowania do decyzji nie dołączono upoważnienia, na które powołuje się osoba decyzję te sygnująca. Ponadto, w ocenie skarżącego, że inspektor transportu drogowego nie jest osobą uprawnioną do wymierzenia i pobierania kar, gdyż uprawnienie takie przysługuje tylko i wyłącznie Inspektorowi Inspekcji Transportu Drogowego. Odnosząc się do wysokości kary skarżący podniósł, iż w jego ocenie organ bezzasadnie, kilkakrotnie nałożył karę pieniężną za w istocie niewielkie przekroczenie dopuszczalnych norm. W odczuciu skarżącego wysokość wymierzonych kar nie jest adekwatna do stopnia przekroczenia, który jest niewielki. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż nie ma on możliwości zastosowania zasady uznania administracyjnego i miarkowania kar pieniężnych.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40c udp oraz lp. 6 pkt 7 lit b), 9 lit. d) i e) oraz lp. 9 pkt 13 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż stosownie do treści art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 udp, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40c udp w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...). Wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Organ nadmienił, iż droga wojewódzka nr [...] nie jest w tych rozporządzeniach wymieniona zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje przepis art. 41 ust. 6 udp, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W przypadku podwójnych osi pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t, w myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13g ust. 1 udp), za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Analizują zarzut naruszenia właściwości organów do wydania decyzji nakładającej kary pieniężne organ wskazał, iż art. 40c udp uprawnienie to wyraźnie przyznaje Inspektorowi Inspekcji Transportu Drogowego, co oznacza każdego Inspektora Inspekcji Transportu Drogowego a nie wyłącznie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak postuluje skarżący. Potwierdzają to również przepisy ustawy o transporcie drogowym a w szczególności art. 93 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 i art. 87. Powyższe, zdaniem organu, wskazuje, iż wydając zaskarżoną decyzję inspektor w stopniu młodszego inspektora transportu drogowego był w pełni do tego uprawniony. Odnosząc się do zarzutu błędnie poczynionych przez organ ustaleń faktycznych a w szczególności błędnego określenia masy całkowitej kontrolowanego pojazdu organ podniósł, iż wartość 33 000 kg wpisana w polu F.1. oznacza największą możliwą konstrukcyjnie dopuszczalną masę całkowitą (DMC), tymczasem z punktu widzenia przepisów prawa decydujące znaczenie ma zapis w polu F.2. - DMC pojazdu, określona w tej rubryce oznacza bowiem taką masę całkowitą pojazdu, która jest dopuszczona przepisami a nie warunkami konstrukcyjnymi pojazdu. Wartość określona w polu F.2. – 26 000 kg oznacza, że jej przekroczenie spowoduje naruszenie przepisów w zakresie szeroko pojętego ruchu drogowego, choć konstrukcja pojazdu z tego powodu nie ucierpi. Organ zaznaczył, że to właśnie masa 26 t jest przewidziana w przepisach prawa jako DMC dla typu pojazdów, jaki był poddany kontroli drogowej w niniejsze sprawie.

Organ podniósł, iż nie nałożył kar kilkakrotnie za niewielkie przekroczenie dopuszczalnych norm, jak sugeruje skarżący, bowiem kary zostały nałożone za 3 odrębnie przewidziane prawem naruszenia - przekroczenie DMC, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej i przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osi podwójnej. Ponadto, stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia nie były niewielkie - przekroczono DMC aż o 7,771 a dopuszczalny nacisk na podwójnej osi aż o 11,06 t, czym poważnie naruszono obowiązujące przepisy, jak również zagrożona została konstrukcja pojazdu.

Organ nadmienił, iż kary pieniężne określone w ustawie o drogach publicznych mają jak najbardziej charakter sztywny a nie uznaniowy, zaś "miarkowanie kar" miało miejsce w niniejszej sprawie. Kary pieniężne zastosowano w oparciu o zapisy załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych, gdzie ich wysokość została uzależniona od wielkości naruszeń. Kara nałożona skarżoną decyzją może w subiektywnym odczuciu strony wydawać się wysoka i nieadekwatna do rodzaju naruszeń, jednakże w zestawieniu z kosztami renowacji dróg, niszczonych przez przewoźników przekraczających o wiele ton dopuszczalne naciski osi, ich wysokość nie jest szokująca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi:

1. naruszenie art. 40c ust. 1 udp, poprzez wydanie decyzji o wymiarze kary przez osobę nieuprawnioną;

2. naruszenie art. 64 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, przez błędne przyjęcie, że pojazd poruszający się po drogach był pojazdem nienormatywnym i jego przejazd wymagał zezwolenia;

3. naruszenie art. 13g ust. 1a udp, poprzez bezpodstawne naliczenie kary, gdy niedoszło do przekroczenia wielkości maksymalnej masy całkowitej określonej w dowodzie rejestracyjnym. Uzasadniając powyższe skarżący w całości powtórzył argumentację zawartą w treści odwołania i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł zarzut wydania zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną, gdyż podpisana pod decyzją R. S. nie jest Głównym Inspektorem Transportu Drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Wszystkie dowody na których oparto rozstrzygnięcie, znajdujące się w nadesłanych aktach administracyjnych, nie budzą wątpliwości Sądu co do ich rzetelności. W szczególności znajduje się w aktach protokół kontroli podpisany przez kontrolowanego bez zastrzeżeń, protokoły z pomiarów pochyłości terenu oraz świadectwo legalizacji wagi. Zdaniem Sądu, pomiary zostały przeprowadzone zgodnie z procedurami, strona nie kwestionuje zresztą ich wyników.

W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że wystąpiły naruszenia w postaci przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej skontrolowanego pojazdu oraz przekroczenie nacisku na osi pojedynczej i podwójnej. Zgodnie art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Droga po której poruszał się pojazd w chwili kontroli (droga wojewódzka nr [...]) nie jest wymieniona w rozporządzeniach Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861) a więc rację ma organ, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 41 ust. 6 udp. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie ustalono wspomniane wyżej naruszenia natomiast skarżący w chwili kontroli stosownego zezwolenia nie posiadał, organ miał zatem podstawę do wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40c ust. 1 udp, poprzez wydanie decyzji o wymiarze kary przez osobę nieuprawnioną należy stwierdzić, że powyższy zarzut nie jest uzasadniony. W myśl powołanego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego lub funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 udp.

W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na miejsce kontroli, organem pierwszej instancji był [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Tenże organ wydał w dniu [...] listopada 2007 r. decyzję Nr [...] a zatem zarzut naruszenia art. 40c ust. 1 udp jest niezasadny. Podobnie jak niezasadny jest zarzut zgłoszony podczas rozprawy przez tutejszym Sądem a mianowicie, że decyzja organu odwoławczego została wydana przez osobę nieuprawnioną, gdyż podpisana pod decyzją R. S. nie jest Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Okazane pełnomocnikowi skarżącego w trakcie rozprawy upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a) Kpa w dniu [...] grudnia 2007 r. Nr [...] przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego Pani R. S. do załatwiania w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego spraw z zakresu m.in. ustawy o drogach publicznych w tym wydawania decyzji było w niniejszej sprawie aktualne w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Stąd Pani R. S. w dniu 21 kwietnia 2008 r. była umocowana do wydania przedmiotowej decyzji w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 13g ust. 1a udp, poprzez bezpodstawne naliczenie kary, gdy nie doszło do przekroczenia wielkości maksymalnej masy całkowitej określonej w dowodzie rejestracyjnym również nie jest usprawiedliwiony.

W niniejszej sprawie zapis w dowodzie rejestracyjnym skontrolowanego pojazdu w rubryce F.2. oznacza masę całkowitą pojazdu, która jest dopuszczona przepisami a nie warunkami konstrukcyjnymi pojazdu. Innymi słowy zapis w rubryce F.2. oznacza dopuszczalną masę całkowitą pojazdu (w kg) co wynika z zapisów załącznika Nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 186 poz. 1322).

Z zapisu w spornym dowodzie rejestracyjnym w tej rubryce wynika, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 26 000 kg. Masa 26 ton (26 000 kg) jest przewidziana w przepisach jako DMC dla trzyosiowego pojazdu samochodowego tj. typu pojazdu jaki został poddany kontroli. Powyższe wynika z § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262 ze zm.). Skoro zatem w niniejszej sprawie stwierdzona wartość masy wynosiła 33,77 tony, wobec tego organ prawidłowo wymierzył za to naruszenie karę w wysokości 1440 złotych, gdyż kara ta zgodnie z lp.9 pkt 13 załącznika do udp jest przewidziana dla pojazdów o masie pomiędzy 30 a 35 ton.

W tej sytuacji, z powodów wyżej podanych, nie można uznać za zasadny zarzut skargi naruszenia art. 64 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, przez błędne przyjęcie, że pojazd poruszający się po drogach był pojazdem nienormatywnym i jego przejazd wymagał zezwolenia.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.