Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1361/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant st. insp. sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B, B+E, C+E, T prawa jazdy oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania G. G. (dalej skarżący) od decyzji Starosty S. z dnia [...].06.2015r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B,B+E,C+E,T prawa jazdy, działając na podstawie art. 114ust. 1 pkt1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.-Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2015.155 ze zmian.), art. 99 ust.1pkt1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2015.155 ze zmian.), art.138§1pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...].05.2015r. Komendant Wojewódzki Policji we W. skierował do Starosty S. wniosek o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień przez skarżącego z powodu otrzymania w okresie od [...].04.2014r. do [...].04.2015r. 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z dnia [...].05.2015r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...].06.2015r. organ I instancji skierował skarżącego na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B,B+E,C+E,T prawa jazdy.

Wnioskiem z dnia [...].07.2015r. skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Starosty o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, motywując go zagranicznym wyjazdem mocodawcy do Norwegii, co uniemożliwiło zapoznanie się z treścią decyzji, która została doręczona w trybie art. 43 kpa małżonce skarżącego. Z decyzją zapoznał się [...].07.2015r. Postanowieniem z dnia [...].08.2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność postanowienia z dnia z [...].07. 2015r. Starosty o przywróceniu terminu do złożenia odwołania i postanowieniem z dnia [...].10.2015r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...].05.2016r. sygn. akt III SA/Wr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w uzasadnieniu wskazując, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki brak było adnotacji o zobowiązaniu się osoby przyjmującej przesyłkę do dodania jej skarżącemu, co uniemożliwia przyjęcie, że przesyłka została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie art.43 kpa i że uchybiony został termin do wniesienia odwołania, i że wystąpiła konieczność jego przywrócenia.

W odwołaniu skarżący zakwestionował decyzję Starosty w części skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, a nie tylko w zakresie kategorii prawa jazdy, w związku z którą doszło do naruszeń przepisów ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego Starosta w przypadku złożenia wniosku przez komendanta policji, ma wybór co do możliwości skierowania kierującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub odstąpienie od takiego skierowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji Kolegium stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 pkt. otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy, tzn. po popełnieniu wykroczenia polegającego na naruszeniu przepisów ruchu drogowego, którym to naruszeniom przypisane są odpowiednie liczby punktów w skali od 0 do 10, a ewidencję tych punktów prowadzi Policja. W ocenie Kolegium okoliczność popełnienia wykroczeń drogowych przez skarżącego nie budzi wątpliwości, jak też tych wątpliwości nie budzi liczba przypisanych tym wykroczeniom punktów. Kolegium zważyło, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 ww. ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia: 1. sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz trybu występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3. Programu szkolenia i jednostek upoważnionych do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4.liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5.podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa

w ust. 1. W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej, w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U.2012,poz.488) wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporz.). Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo - w miarę możliwości technicznych - w innej jednostce Policji (§ 9 rozporz.). Poza tym, informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w § 10 rozporządzenia.

Z kolei, zgodnie z § 7 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W ocenie organu odwoławczego analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. On tylko również ma kompetencję do usuwania punktów karnych, przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu (w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Dalej organ uzasadniał, że - zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) - wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Zdaniem Kolegium uzasadnionym jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, art. 99 ust.1pkt1,ust.2 pkt2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 12 ust.2 ustawy z dnia 26.06.2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U.2014.970 ze zmian.) - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie są one uzasadnione. Organ I instancji jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mają kompetencji do badania i oceny zasadności przypisanych punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, do czego upoważniony jest jedynie Komendant Wojewódzki Policji, w oparciu o nałożone mandaty karne i prawomocne wyroki sądów. Z treści art. 114ust.1pkt1 lit b ustawy-Prawo o ruchu drogowym wynika także, że organy te są związane treścią wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., co oznacza, że nie mają możliwości orzeczenia niezgodnie z wnioskiem.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji następuje w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, podczas gdy z przepisu tego nie wynika obowiązek kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy,

2) art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji następuje w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, podczas gdy Starosta wydając decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego może skierować na badanie kontrolne tylko w zakresie kategorii prawa jazdy, co do których istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji - przez co należy rozumieć kategorie prawa jazdy w związku z którymi nastąpiło naruszenie skutkujące naliczeniem punktów karnych, a także posiada uprawnienie do odstąpienia od skierowania na badania kontrolne

3) naruszenie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez zaniechanie wyjaśnienia rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego w sprawie, a to w jakim zakresie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierującego pojazdem.

Nadto zarzucił niewskazanie przez organ w sposób precyzyjny podstawy prawnej wydanej decyzji poprzez odwołanie się do błędnego numeru i pozycji dziennika ustaw - Dz. U. 2015. 155 ze zm. - w sytuacji, gdy taki dziennik ustaw zarówno względem ustawy - Prawo o ruchu drogowym jak i ustawy o kierujących pojazdami nie istnieje, co utrudnia skarżącemu kontrolę prawidłowości wydanej decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnienie skargi skarżący zarzucił, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Starosty zgodnie z którą skarżący skierowany został na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kat. prawa jazdy A, B, B+E, C+E, T. Na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżący skierowany został przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. We wniosku tym wskazano jakimi pojazdami kierowała strona dokonując naruszeń, co istotne w każdym przypadku był to samochód osobowy, do którego kierowania uprawnia posiadanie prawa jazdy kategorii B.

W ocenie skarżącego organ wydając decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami powinien za każdym razem dokonać ustaleń czy i w jakim zakresie kierujący pojazdami powinien zostać skierowany na takie badania, co ma miejsce zazwyczaj w przypadku posiadania uprawnień w szerszym zakresie. Skarżący podniósł, że przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami wskazuje, że Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Podobne regulacje wynikają z art. 129 ust. 2 pkt 13a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym policjant, w związku z wykonywaniem czynności takich jak czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie jest uprawniony do występowania do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby. Zgodnie zaś z art. 49 ustawy o kierujących pojazdami sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.

Według skarżącego z przepisów tych wynika obowiązek Starosty do zbadania za każdym razem czy i w jakim zakresie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy. Tymczasem, organ w swojej decyzji dochodzi do wniosku, że ze względu na ustalenia poczynione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji jest związany wnioskiem Komendanta o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Organ de facto, powtarzając stanowisko wyrażone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji pomija ustalenia w zakresie tego czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy w związku z czym nie rozpoznał merytorycznie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tym samym przesądziło, że we wszystkich sprawach, gdzie Komendant Policji złożył wniosek, powinny być obligatoryjnie zakończone decyzją kierującą na sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący odwołał się do

do stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. (II SA/Bk 137/14), gdzie wskazano, że "zdaniem Sądu decyzja o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami nie ma charakteru związanego. Oznacza to, że właściwy starosta w przypadku złożenia wniosku przez

komendanta policji ma wybór, co do możliwości skierowania kierującego na kontrolne

sprawdzenie kwalifikacji lub odstąpienie od takiego skierowania..." W ocenie skarżącego w obliczu podniesionej argumentacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez organy, jakoby wobec skarżącego istniały uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kat. prawa jazdy A, B, B+E, C+E, T - zwłaszcza, że skarżący dokonując naruszeń, w każdym przypadku poruszał się samochodem osobowym, do którego kierowana uprawnia posiadanie prawa jazdy kategorii B. W opisanym stanie faktycznym mimo iż skarżący posiadał prawo jazdy kat. B, B+E, C, C+E, D, D+E, to organ wydał decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacjami do kierowania pojazdami silnikowymi tylko w zakresie kat. B, C, C+E i D. W ramach niniejszego postępowania zaniechano odpowiednich ustaleń przez organ I i II instancji w zakresie tego, czy rzeczywiście występują uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy opierając się wyłącznie na wniosku Komendanta, który stwierdzał jedynie przekroczenie limitu punktów karnych. Naruszenie przepisów ruchu drogowego określoną kategorią pojazdów poprzez uzyskanie przez kierowcę ponad 24 punktów karnych nie podważa w każdym przypadku jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdów we wszystkich kategoriach prawa jazdy posiadanych przez kierowcę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu ponownie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art.114ust.1pkt1litb ustawy-Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art.130ust.1 tej ustawy. Przepis ten nie daje możliwości dowolnego traktowania wniosku, zaś samo skierowanie obowiązku sprawdzenia kwalifikacji do osoby posiadającej uprawnienia wskazuje, że nie ma w nim mowy o wyłączeniu spod egzaminu jakichkolwiek posiadanych przez tę osobę uprawnień. Z kolei przepis art. 12 ustawy z dnia 26.06.2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U.2014.970 ze zmian.)stanowi, że do końca 31.12.2016r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art.114ust.1pkt1lit.b ustawy-Prawo o ruchu drogowym, a skierowany kierowca przystępuje do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust.1pkt1 ustawy o kierujących pojazdami. W przepisie tym nie ma także mowy o jakiejkolwiek ocenie istnienia bądź nie zastrzeżeń do kierowania pojazdami przez organy administracji publicznej. Przywołane w skardze przez pełnomocnika orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w ocenie Kolegium nie dotyczy postępowania administracyjnego oraz wydanej w jego wyniku decyzji na podstawie art. 114ust. 1 pkt 1 lit b ustawy-Prawo o ruchu drogowym, lecz decyzji wydanej na podstawie art. 99 ust.1pkt1 i art.49 ust.1pkt2 ustawy o kierujących pojazdami. Przytoczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja prawna dotyczyła wyłącznie przedmiotu sprawy, a więc skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego z powodu przekroczenia w ciągu roku 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co samo w sobie jest podstawą faktyczną do wydania takiej decyzji. Wyraźnie wynika takie stanowisko z przytoczonej podstawy prawnej decyzji organu I instancji oraz decyzji Kolegium. W związku z powyższym zarzuty zawarte w skardze, wraz z argumentacją w niej zawartą nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanych aktów może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej, zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, iż skarga jest nieuzasadniona.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, dalej określanej również jako: "P.r.d." Przepis ten w dacie wydania kwestionowanych przez skarżącego decyzji organów administracji stanowi, że: "Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy." Przepis ten należy odczytywać i interpretować w powiązaniu z art. 130 ust. 1 P.r.d., który wskazuje, że ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, oraz że określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Z zestawienia powyższych norm prawnych wynika jednoznacznie, że odróżnić należy dwa tryby postępowania. Czym innym jest prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywanie w niej odpowiednich wpisów, a czym innym jest postępowanie w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Są to dwa różne postępowania administracyjne, należące do dwóch różnych organów administracji publicznej. Ewidencję kierowców, o której mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d. prowadzi komendant wojewódzki Policji i tylko ten organ zobowiązany jest do czuwania nad prawidłowością dokonywanych w niej wpisów oraz władny jest do ewentualnej ich zmiany. Starosta natomiast wydając decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami na sprawdzenie kwalifikacji, związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w tym sensie, że nie posiada kompetencji do zmiany liczby punktów przypisanych temu kierowcy i wskazanych we wniosku tego komenda. Taki sposób rozumienia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 130 ust. 1 ustawy P.r.d. oraz ich wzajemnej relacji przedstawiono w sposób klarowny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kwestia ta była już wielokrotnie wyjaśniana w judykaturze. Zagadnienie to jednoznacznie i precyzyjnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 855/12 (LEX 1363638), który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. NSA stwierdził między innymi, że: "Ani Starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania liczby punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznej ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości tych wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność" (podobnie: wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r. sygn. I OSK 2187/11, LEX nr 1339609).

Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do kwestionowania ustaleń organów obu instancji orzekających w sprawie, wskazujących na fakt przekroczenia przez skarżącego 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d.

Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że skoro we wniosku Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2015r. określono, iż naruszenie przepisów ruchu drogowego skutkujące przekroczeniem ustawowego limitu punktów nastąpiło w rezultacie poruszania się przez skarżącego samochodem osobowym, organ miał możliwość skierowania go na sprawdzenie kwalifikacji jedynie w zakresie tej kategorii prawa jazdy, która dotyczy poruszania się samochodem osobowym. Takie stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w analizowanych wyżej przepisach prawa materialnego. Należy stwierdzić, że tak jak starosta orzekający na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. nie posiada kompetencji do władczej ingerencji w uprawnienia komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 tej ustawy, tak komendant wojewódzki Policji, jako organ zobligowany do prowadzenia tej ewidencji i do występowania z wnioskiem o skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji, nie posiada kompetencji do władczej ingerencji w uprawnienia starosty decydującego w indywidualnej sprawie w przedmiocie skierowania osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami na sprawdzenie kwalifikacji. To do starosty należy określenie warunków tego skierowania. Wbrew przy tym poglądom skarżącego, na których opiera się całkowicie błędny zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji, ma nie tylko na celu sprawdzenie umiejętności kierującego do prowadzenia pojazdu określonej kategorii, a zatem umiejętności posługiwania się różnymi typami pojazdów, ale także, a raczej przede wszystkim, ma na celu sprawdzenie znajomości przepisów prawa o ruchu drogowym i ich praktycznego zastosowania w ruchu drogowym podczas kierowania pojazdami różnej kategorii. Kierowca musi mieć wyrobione nawyki stosowania przepisów o ruchu drogowym w pojeździe każdej kategorii na jaką posiada uprawnienia. Nie do zaakceptowania z punktu widzenia ratio legis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy P.r.d. byłoby przyjęcie, że na przykład kierujący samochodem osobowym naruszający notorycznie przepisy ruchu drogowego nie powinien być skierowany na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kierowania również samochodem ciężarowym i.t.p. Należy zwrócić uwagę, że to prawo karne, daje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznego określonej kategorii. Odpowiedzialność karna kształtuje się bowiem na zasadzie winy, a wymierzona kara musi zawierać element współmierności do stopnia winy i szkodliwości społecznej czynu. Natomiast odpowiedzialność administracyjna prowadząca do zastosowania przez właściwy organ art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym ma charakter zobiektywizowany. Ustalenie, że wystąpił fakt mający znaczenie prawne uzasadnia zastosowanie konsekwencji administracyjnoprawnych wynikających z przepisu prawa materialnego w granicach tego przepisu. Art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b mówi o osobie posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami, a nie wprowadza żadnego ograniczenia w zakresie kategorii posiadanych przez sprawcę naruszeń przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że skierowanie to odnosi się do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami posiadanych przez daną osobę.

Z kolei przepis art. 12 ustawy z dnia 26.06.2014r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U.2014.970 ze zmian.)stanowi, że do końca 31.12.2016r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art.114ust.1pkt1lit.bustawy-Prawo o ruchu drogowym, a skierowany kierowca przystępuje do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust.1pkt1 ustawy o kierujących pojazdami (Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej uprawnienia do kierowania tramwajem na;1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji). W przepisie tym nie ma także mowy o jakiejkolwiek ocenie istnienia bądź nie zastrzeżeń do kierowania pojazdami przez organy administracji publicznej.

Na marginesie, zdaniem Sądu, należy odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wyroku z dnia 18.11.2016r.,sygn.akt I OSK 138/15"...Skarżący bezzasadnie próbuje ponadto wyprowadzić ograniczenia w zakresie stosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. z regulacji zawartej w § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającym przepisy ruchu drogowego. Chyba nie zauważa, że po pierwsze, odmienny jest krąg adresatów tych unormowań. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d skierowany jest bowiem do organu prowadzącego postępowanie w sprawach wydawania prawa jazdy, natomiast adresatem § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia jest do właściwy komendant wojewódzki Policji, czyli inny organ posiadający własne, odrębne kompetencje. Po drugie, wniosek komendanta wojewódzkiego Policji jest jedynie sygnałem do uruchomienia stosownej procedury weryfikacyjnej, jednak o wszczęciu postępowania i skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji samodzielnie decyduje właściwy organ administracji. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w § 7 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia jest mowa o tym, że komendant wojewódzki Policji występuje do organu z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy "w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy". Zawarte tam sformułowanie "w zakresie wszystkich posiadanych" przez kierowcę kategorii praw jazdy nie może budzić wątpliwości, że w razie przekroczenia przez kierowcę określonego limitu punktów organ Policji zobowiązany jest zainicjować uruchomienie przez organ administracji pełnej kontroli posiadanych przez tego kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie ma znaczenia, jaki typ pojazdu kierowca prowadził, łamiąc przepisy o ruchu drogowym i uzyskując z tego tytułu punkty wpisane do ewidencji kierowców. Zatem bez względu na to, czy kierowca naraził się na takie sankcje, prowadząc jeden czy kilka różnych rodzajów pojazdów mechanicznych, komendant wojewódzki Policji powinien wnioskować o wszczęcie przeciwko takiemu kierowcy postępowania zmierzającego do sprawdzenia jego uprawnień w zakresie wszystkich posiadanych kategorii praw jazdy. Gdyby prawodawca zamierzałby wyposażyć komendanta wojewódzkiego Policji w uprawnienie do inicjowania procedury kontrolnej tylko w określonej części, to z pewnością przewidziałby takie możliwości. Skoro tego jednak nie uczynił, to nie można przyjąć – jak tego oczekuje skarżący kasacyjnie – by wniosek właściwego organu Policji w ogóle mógł mieć inny zakres niż ten, który jednoznacznie wnika z treści § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Z podobnych względów nie może budzić wątpliwości, że decyzja starosty, podjęta w trybie przewidzianym w art.114 ust.1 pkt 1 lit. b) P.r.d. dotyczy zobowiązania kierowcy do sprawdzenia posiadanych przez niego kwalifikacji do kierowania wszystkimi pojazdami a nie do weryfikacji tylko umiejętności posługiwania się określonym typem pojazdu. Za takim stanowiskiem przemawia wykładnia gramatyczna i celowościowa powołanego przepisu. W art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) P.r.d. jest bowiem mowa o kontrolnym sprawdzeniu kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, czyli kierowcy. W przypadku uzyskania ponad 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, za niezbędne uznano zatem sprawdzenie ogólnych kwalifikacji kierowcy a nie samo weryfikowanie jego technicznych umiejętności do kierowania pojazdem określonej kategorii. Oznacza to, że ustawodawca z góry założył, że wielokrotne naruszanie przepisów o ruchu drogowym świadczy o utracie kwalifikacji niezbędnych każdemu kierowcy i w związku z tym taka osoba powinna być poddana obowiązkowemu ich sprawdzeniu. Uzasadnieniem wprowadzenia takiej instytucji do polskiego porządku prawnego oraz opracowania znanego w wielu krajach punktowego systemu represjonowania kierowców dopuszczających się naruszeń przepisów drogowych było zwiększenie bezpieczeństwa ruchu na drogach, co bezspornie powinno być nadrzędnym celem wszystkich działań w sferze ruchu drogowego..."

Z tych wszystkich względów Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.