Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 562/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 13f ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1376
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Agnieszka Jakimowicz WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2021 r., znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutu na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadniony oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 8 marca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) z 23 listopada 2020 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego S. M. (dalej: Skarżący) w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 25 października 2018 r. w zakresie "nieistnienia obowiązku".

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego Prezydent, działający jako organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości z tytułu opłaty dodatkowej powstałej w związku z nieopłaconym postojem pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania w [...] 25 października 2017 r. Skarżący złożył pismo zakwalifikowane przez Prezydenta jako zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. - dalej: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku. Skarżący zarzucił, że w dniu zdarzenia w godzinach popołudniowych na ul. [...] niezwłocznie uiścił opłatę za postój poprzez wrzucenie do parkomatu nr [...] kwoty 9 zł, lecz urządzenie to było uszkodzone i nie wydało potwierdzenia przyjęcia wpłaty. Fakt ten został zgłoszony dyżurnemu strefy płatnego parkowania, który sporządził notatkę ze zdarzenia. Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.

Ponownie rozpoznając sprawę, po uchyleniu poprzednio wydanych postanowień przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 978/19) oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Prezydent postanowieniem z 23 listopada 2020 r. stwierdził, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020r. nie zasługuje na uwzględnienie, a twierdzenia Skarżącego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta podnosząc, że wykonane zostały wytyczne zaprezentowane w wyżej wskazanym wyroku. Dyżurny pracownik obsługujący strefę płatnego parkowania odebrał zgłoszenie Skarżącego w dniu zdarzenia o godzinie 15.07 o braku wydania biletu parkingowego po uiszczeniu kwoty 5 zł, czego dowodem jest odpowiedni zapis (arkusz zatytułowany Parkomaty, Lp. [...]) w zeszycie zgłoszeń, prowadzonym w programie Excel, którego wydruk odpowiedniego fragmentu znajduje się w aktach sprawy. Odnotowano, że kierujący pojazdem o określonym numerze rejestracyjnym, którym poruszał się zobowiązany (kolumna I), zgłosił, iż parkomat nr [...] (kolumna E), znajdujący się na ul. [...] (kolumna F), po opłaceniu kwoty 5 zł (kolumna G) nie wydał biletu parkingowego (kolumna K). W arkuszu zawarto także informację, że zgłoszenie przekazano do serwisu (kolumna M). Następne zgłoszenie zostało obsłużone przez pracownicę z którą rozmawiał Skarżący o godz. 15:32. Kolegium przyjęło zatem, że na rozmowę Skarżący mógł poświęcić maksymalnie 25 min.

Następnie Kolegium wskazało, że jak wynika z protokołu podpisanego przez Starszego Inspektora P. M., w dniu 26 października 2020 r. dokonano sprawdzenia prawidłowości działania m.in. parkomatu nr [...] i potwierdzono, że funkcjonuje on poprawnie. Przede wszystkim nie stwierdzono monet, które mogłyby zostać zablokowane wewnątrz (poza kasetą). Kolegium w kwestii ustalenia rzeczywistej kwoty, jaką miała uiścić Skarżący, powołały się na analizę transakcji z parkomatu nr [...] w dniu zdarzenia (lista transakcji obejmująca okres od godz. 14:27:03 do godz. 19:55:25 w dniu zdarzenia - dowód w aktach sprawy). Z analizy tej wynikało, że o godzinie 15:04 dokonano wpłaty za parkowanie za pomocą monety 5 zł, która uprawniała do postoju do godz. 16:37 (dowód: tabela w ww. liście transakcji). Fakt zapłacenia za pomocą monety o nominale 5 zł koresponduje z relacją Skarżącego. Z korespondencji mailowej z przedstawicielami Poczty Polskiej S.A. wynika, że przeliczenia gotówki m.in. z parkomatu nr [...] w dniu 7 listopada 2017 r. dokonał upoważniony pracownik (Z. P.). Po przeliczeniu gotówki w parkomacie nie stwierdzono różnic w stosunku do deklarowanej kwoty pobrania. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że Skarżący uiścił kwotę powyżej 5 zł.

W ocenie Kolegium nawet przyjęcie najbardziej korzystnej wersji, że rozmowa z osobą dyżurującą trwała pełne 25 minut i uznanie, iż Skarżący uiścił opłatę w wysokości 9 zł, która uprawniałaby do parkowania do godziny 17:40, a następnie doliczenie czasu rozmowy do ww. okresu, pozwoliłoby stwierdzić nieopłacony postój o godzinie 18:20.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący zarzucił naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 7a, 8, 10, 80, 81, 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej: k.p.a.), polegające na rozstrzygnięciu sprawy ze złamaniem zasady prawdy obiektywnej, zasady wysłuchania strony i zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, a także poczynienia istotnych ustaleń faktycznych na podstawie dowodów z dokumentów z którymi zobowiązany nie miał możliwości zapoznania się, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia spornych kwestii i wydania nieprawidłowych orzeczeń. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego postępowania.

W ocenie Skarżącego kluczową dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia braku sprawności parkomatu, który pobrał pieniądze, nie wydając pokwitowania i nie wyświetlając daty ani czasu opłaconego parkowania, i w tym kontekście zachowanie Skarżącego, tj. telefoniczne zgłoszenie niesprawności, rozmowa z osobą dyżurującą, stosowanie się do jej poleceń (wrzucanie kolejnych monet) w celu przywrócenia sprawności urządzenia, które mogło "zaskoczyć", jest wystarczającym dowodem na niesprawność parkomatu. Dla Skarżącego niezrozumiałe jest dlaczego, na podstawie jakich przesłanek, uznano za prawdziwe stanowisko organów, co do prawidłowego funkcjonowania parkomatu. Skarżący wskazał, że nie posiada kompetencji ani wiedzy na temat przyczyn niesprawności parkomatu, czy i kiedy wznowił prawidłowe funkcjonowanie, czy samoczynnie "zaskoczył", czy został naprawiony. Skoro jednak nie działał prawidłowo, co nie zostało w żaden sposób zakwestionowane, to wszelkie dalsze rozważania dotyczące wartości wrzuconych monet, dywagacje na temat opłaconego czasu parkowania są bezprzedmiotowe i nie mają żadnego znaczenia, albowiem nieprawidłowe funkcjonowanie urządzenia przesądzać musi o wadliwości jakichkolwiek dalszych wniosków organów, że Skarżący nie opłacił parkowania swojego pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i nie wypowiadając się merytorycznie do zgłoszonych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 29 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 978/19 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 czerwca 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta z 17 kwietnia 2019 r., w którym postawiony zarzut został uznany za nieuzasadniony. Sąd podkreślił w uzasadnieniu, że organy obu instancji nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący, pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, czy obciążenie Skarżącego opłatą dodatkową było zasadne. Z akt sprawy nie wynikało, czy parkomat nr [...] w dniu zdarzenia w godzinach popołudniowych był sprawny technicznie. Brak było dowodu potwierdzającego przeliczenie pieniędzy w wymienionym parkomacie, na które to przeliczenie powoływały się organy, wskazując, że nie stwierdzono nadwyżki w odniesieniu do zarejestrowanych transakcji. Brak było także jakiejkolwiek dokumentacji związanej ze zgłoszeniem przez Skarżącego awarii. Sąd uznał za nieudowodnioną podstawową okoliczność w sprawie, to jest jaką kwotę Skarżący uiścił za postój (Skarżący podawał, że uiścił około 9 zł, a organy twierdziły, że uiścił 5 zł, nie przedkładając na tę okoliczność żadnego dowodu), a ustalenie kwoty uiszczonej przez Skarżącego w sytuacji, gdy parkomat nie wydawał potwierdzeń uiszczenia opłaty, rzutowało na czas postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania, bez konieczności ponoszenia opłaty dodatkowej. Precyzyjne ustalenie kwoty i obliczenie czasu na jaki został opłacony postój pojazdu, pozwoliłoby na ocenę, czy czas ten został przekroczony. Ponadto Sąd wskazał, że w sytuacji gdyby organ ustalił, że czas postoju był przekroczony, to – podejmując decyzję o obciążeniu Skarżącego opłatą dodatkową – powinien wziąć pod uwagę czas, jaki Skarżący poświęcił na zgłoszenie awarii i stosowanie się do instrukcji osoby obsługującej zgłoszenia o awariach parkomatów.

Jako bezsporne zostało uznane przez WSA w Krakowie, że wystawiony 25 października 2018 r. względem Skarżącego tytuł wykonawczy obejmował obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w [...] Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, a jego podstawą prawną jest art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm. – dalej: u.d.p.), zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, którą ustala rada gminy (rada miasta), wydając na podstawie u.d.p. stosowny akt prawa miejscowego – uchwałę obowiązującą każdego na obszarze działania organu, który je ustanowił. Opłatę dodatkową pobiera się na podstawie art. 13f ust. 1. u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p.

Rozpatrując sprawę ponownie Sąd jest związany poglądem prawnym wyrażonym w poprzednio wydanym wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Wynika z niego, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Powinna ona dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie, jak również powinna pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy, mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przy czym zaznaczyć należy, że wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy, np. nie mogą wskazywać, że określone dowody są bardzie wiarygodne od innych (por. teza 1-6 komentarza do art. 153 w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2018).

W ocenie Sądu organy administracyjne w ponownie prowadzonym postępowaniu, zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z 29 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 978/19 i uzupełniły postępowanie dowodowe w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że w dacie dokonanej kontroli opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania w [...], Skarżący nie miał opłaconego postoju.

W ocenie Sądu prawidłowo organy podatkowe ustaliły, że w dniu 25 października 2017 r. kontroler strefy płatnego parkowania podczas pierwszej kontroli o godz. 18:10 stwierdził brak ważnego dowodu opłaty parkingowej pojazdu, którym poruszał się Skarżący, a następnie o godz. 18:20 wystawił zawiadomienie o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej (okoliczności tej Skarżący nie negował). Za udowodnione uznać również należy twierdzenia Skarżącego, że uiścił on w parkomacie nr [...] o godz. 15:04 opłatę za parkowanie w kwocie 5 zł, co uprawniało go do postoju w strefie do godz. 16:37. Świadczy o tym lista transakcji dokonanych w przedmiotowym parkomacie w dniu 25 października 2017 r. (k: 142 akt administracyjnych). Za udowodnione przyjąć należy, że zgodnie z twierdzeniami Skarżącego, nie otrzymał on biletu parkingowego. Z tego powodu skontaktował się telefonicznie z pracownicą biura obsługującego strefę płatnego parkowania, która sporządziła o godz. 15:07 notatkę, z której wynikało, że nie został wydany bilet. Następną rozmowę pracownica biura odbyła o godz. 15:25 (k: 141 akt administracyjnych). Poprawność działania parkomatu sprawdzono 26 października 2017 r. (choć 25 października 2017 r. w parkomacie tym dokonywane były kolejne transakcje – następna o godz. 16:03) i zostało stwierdzone, że działa on prawidłowo. Ponadto podczas tej kontroli zostało ustalone, że brak jest monet wewnątrz parkomatu (k: 143 akt administracyjnych), przez co należy rozumieć brak monet poza kasetą, która została opróżniona 7 listopada 2017 r. W tym dniu podczas przeliczania monet stwierdzono, że "kwota pobrania deklarowana", czyli znajdująca odzwierciedlenie w zapisanych transakcjach, odpowiada "kwocie przeliczonej", czyli faktycznie pobranej z kasety parkomatu (k: 139 akt administracyjnych). Oznacza to, że również w kasecie nie było żadnych dodatkowych monet, poza "odnotowanymi" w systemie parkomatu. Brak jakichkolwiek dodatkowych monet w parkomacie, wbrew twierdzeniu Skarżącego, mogą potwierdzać jego wyjaśnienia. Jak bowiem wskazał w piśmie z 26 października 2017 r. (k: 30 akt administracyjnych), był on instruowany, "żeby wrzucać 20 groszy lub 50 i "raptownie" naciskać anuluj". Skoro Skarżący anulował transakcje po wrzuceniu monet, trudno zakładać, aby monety te były "odnotowywane" w systemie parkomatu. Bardziej logiczne wydaje się, że były one zwracane, gdyż do tego służy przycisk "anuluj". W konsekwencji, jeżeli w parkomacie nie było dodatkowych monet (poza kasetą), zaś w systemie płatności parkomatu nie odnotowano żadnych wpłat, których mógłby dokonać Skarżący, oznacza to, że wpłacił jedynie 5 zł.

Słusznie wskazało Kolegium, że nawet gdyby uznać, iż Skarżący wpłacił 9 zł, to i tak w momencie kontroli opłacania postoju w strefie płatnego parkowania, uwzględniając tę kwotę oraz doliczając czas rozmowy (przy przyjęciu najkorzystniejszej wersji, czyli 25 minut) i tak przekroczony został opłacony czas parkowania. Wpłacona kwota uprawniała Skarżącego do parkowania do godz. 17:40. Doliczając do tego czas rozmowy (zgodnie ze stanowiskiem WSA w Krakowie w wyroku z 29 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 978/19) wynoszący przy przyjęciu najkorzystniejszej dla Skarżącego wersji – 25 min., daje godz. 18:05. Tymczasem pierwsza kontrola przeprowadzona została o godz. 18:10, zaś druga po której wystawiono wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej o godz. 18:20, czyli w czasie, kiedy Skarżący parkował już bez uiszczenia opłaty za postój pojazdu. Inna sytuacja miałaby miejsce, gdyby kontrola przeprowadzona została w czasie, w którym Skarżący opłacił parkowanie, choć nie otrzymał biletu parkingowego, który dla osoby kontrolującej stanowiłby dowód uiszczenia opłaty za parkowanie. W takim przypadku zarzut Skarżącego uznać należałoby za uzasadniony. Brak dowodu uiszczenia opłaty w przypadku gdy została ona faktycznie uiszczona, nie mógłby stanowić podstawy do nałożenia opłaty dodatkowej. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Skarżący forsuje w skardze stanowisko, że w sytuacji, gdy parkomat był uszkodzony, gdyż nie wydał mu biletu parkingowego, mógł on parkować w strefie bez ograniczeń czasowych. W takim jednak przypadku mógłby on parkować bez narażania się na uiszczenie opłaty dodatkowej, jedynie w czasie za który faktycznie uiścił opłatę. Ponieważ jednak w niniejszej sprawie Skarżący przekroczył ten czas, jego zarzut słusznie uznany zostać za nieuzasadniony. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dlatego nie można postawić im zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Nie można również zasadnie twierdzić, że ewentualne wątpliwości nie zostały rozstrzygnięte na korzyść Skarżącego. Pomimo braku jakichkolwiek dowodów na okoliczność uiszczenia przez niego kwoty 9 zł, Kolegium podało, że nawet przyjęcie tej wersji, w momencie kontroli uiszczenia opłaty za parkowanie, należy uznać, iż nie została ona uiszczona, gdyż czas parkowania został przekroczony. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Rację ma wprawdzie Skarżący, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi, że przed wydaniem decyzji (postanowienia) organ administracyjny powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czym koresponduje norma art. 81 k.p.a. Kolegium nie umożliwiło bowiem Skarżącemu skorzystania z jego praw. Niemniej jednak w ocenie Sądu uchybienie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, a jedynie wówczas możliwym byłoby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przeprowadzone zostały jedynie dowody z dokumentów, zaś Skarżący wielokrotnie wypowiadał się w toku postępowania, przedstawiając swoje stanowisko oraz własną wersję wydarzeń. Kolegium jedynie skonfrontowało tę wersję z dokumentacją odnoszącą się do spornej sprawy. Nawet zatem jeżeli Skarżący mógłby wypowiedzieć się co do treści tych dokumentów, nie sposób uznać, że mógłby podważyć zapisy z nich wynikające i przedstawić na stwierdzone tymi dokumentami okoliczności, jakiekolwiek inne dowody, które podważałyby dane z dokumentów wynikające. Postępowanie administracyjne trwało wiele lat i gdyby Skarżący dysponował takimi dowodami, zostałyby one z pewnością przez niego przedstawione. Również w samej skardze, wiedząc już o przeprowadzonych dowodach, Skarżący nie starał się ich podważać, lecz jedynie forsował swoje stanowisko, że jeżeli parkomat nie wydał mu pokwitowania uiszczenia opłaty, mógł parkować w strefie płatnego parkowania bez ograniczeń, do czego Sąd odniósł się we wcześniejszej części uzasadnienia.

Sąd działając w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., nie doszukał się innych, poza wyżej przedstawionym, uchybień w działalności organów administracyjnych. Z tych powodów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.