Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 611/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji we W. rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz. 267 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania [...] M. C. od rozkazu personalnego [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...].05.2015 r. w przedmiocie odmowy wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu podał:

[...] M. C. w dniu 12 lutego 2015 r. zwrócił się raportem o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu od 1 września 1988 r. do 19 czerwca 1991 r., zatrudnienia jako pracownik młodociany w A. Do raportu w tej sprawie dołączył zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2013 r., Zaświadczenie z Zespołu Szkół Zawodowych w Z. z dnia 15 listopada 2013 r., zaświadczenie z L. Urzędu Wojewódzkiego z dnia 23 października 2014 r., kopię książeczki ubezpieczeniowej, oraz kopię Dziennika Lekcyjnego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Miejski Policji we W. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., odmówił [...] M. C. - specjaliście Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji we W. zaliczenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu zatrudnienia w charakterze pracownika młodocianego w A.

Komendant Wojewódzki Policji rozpoznając odwołanie wnioskodawcy rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 ze zm.). organ winien odmówić stronie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Jednocześnie Organ II instancji podzielił pogląd Komendanta Miejskiego Policji we W. co do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zakresie zatrudnienia jako pracownika młodocianego w A.

Organ I instancji uwzględniając uchybienia zawarte w rozkazie personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. na podstawie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o Policji art. 101 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, odmówił [...] M. C. wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres zatrudnienia od dnia 1 września 1988r. do 19 czerwca 1991 r. jako pracownika młodocianego w A. Przedmiotowy rozkaz personalny strona otrzymała w dniu 2 czerwca 2015 r.

Od powyższego rozkazu personalnego strona w terminie złożyła odwołanie. [...] M. C. w odwołaniu wskazał, że w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Komendanta Miejskiego Policji we W. brak jest merytorycznych przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie decyzji. Ponadto stwierdził, że osoby kształcące się w Zasadniczych Szkołach Zawodowych realizujące praktyczna naukę zawodu w Przedsiębiorstwach Państwowych traktowane były jako osoby zatrudnione, posiadające status pracownika młodocianego. Osoby takie otrzymywały potwierdzenie podjęcia i ustania zatrudnienia poprzez stosowne wpisy do legitymacji ubezpieczeniowych, i taki dokument dołączył do dokumentacji. Stwierdza, że zawarcie z nim umowy o pracę było niemożliwe, z uwagi na niepełnoletność. Powyższe uzasadnia treścią art. 6 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, iż za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15 listopada 1991 roku okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo na które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne - m. in. okresy zatrudnienia młodocianych.

Z tych powodów strona wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji uwzględniając sporny okres w wysłudze uposażeniowej i jubileuszowej.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentów strony, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu odwoławczym stwierdzono następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 12 listopada 2014 roku [...] M. C. zwrócił się raportem do Komendanta Miejskiego Policji we W. o zmianę wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie do wysługi lat okresu zatrudnienia od dnia 1 września 1988 roku do dnia 19 czerwca 1991 roku w charakterze pracownika młodocianego w A". Do raportu dołączył następujące dokumenty:

- kopię legitymacji ubezpieczeniowej wydanej przez Zespół Szkół [...] w Z., w której dokonano wpisu o początku zatrudnienia tj. 01 września 1988 roku w charakterze ucznia i ustaniu zatrudnienia w dniu 19 czerwca 1991 roku. z powodu ukończenia szkoły,

- kopię dziennika lekcyjnego województwo Z. Zasadniczej Szkoły [...] dla szkół zawodowych, w których praktyczna nauka zawodu odbywa się na terenie szkoły, za lata 1990/1991 z klasy III[...], gdzie w/w jest wpisany na listę uczniów pod numerem [...] ([...]). Przedstawiona kopia nie jest potwierdzona za zgodność z oryginałem,

- pismo z dnia 15 listopada 2013 roku z Zespołu Szkół Zawodowych [...] w Z. informujące, że w archiwum szkolnym jest dokumentacja dotycząca nauki w szkole, zaś dokumentacja związana z zatrudnieniem i wynagrodzeniem pracowników młodocianych powinna znajdować się w przedsiębiorstwach, które pracowników młodocianych zatrudniało na podstawie umów zawieranych pomiędzy uczniem a przedsiębiorstwem. W sprawie wydania świadectwa pracy zainteresowany winien się zwrócić do wskazanego przedsiębiorstwa. Ponadto w piśmie potwierdzono uczęszczanie wymienionego do zasadniczej szkoły zawodowej w okresie od dnia 1 września 1988 roku do dnia 19 czerwca 1991 roku i jej ukończenie. Potwierdzono również fakt. iż z zapisu w dzienniku lekcyjnym klasy [...] wynika, że odbywał praktykę w A,

- pismo z dnia 23 października 2014r. z L. Urzędu Wojewódzkiego w G. Delegatura Urzędu w Z., z którego wynika, iż urząd nie jest w posiadaniu akt osobowych M. C., wymieniony nie figuruje również w spisie pracowników A. urząd nie posiada również jakiejkolwiek dokumentacji płacowo-osobowej uczniów,

- pismo z dnia 6 listopada 2013 roku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z., w którym stwierdzono, iż nie można potwierdzić okresu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia M. C. w A w okresie od dnia 1 września 1988 roku do dnia 19 czerwca 1991 roku z uwagi na fakt. iż płatnik rozliczał się z oddziałem ZUS na deklaracjach bezimiennych, podając liczbę zatrudnionych pracowników ogółem bez imiennego wykazu ubezpieczonych i informacji o składnikach wynagrodzenia tych osób. Potwierdzono, że składki za wymieniony okres były opłacone przez płatnika oraz że brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających odbywanie przez M. C. praktyki zawodowej.

W postępowaniu wyjaśniającym przesłuchano [...] M. C. na okoliczność zatrudnienia w A. [...] M. C. stwierdza, iż od dnia 1 września 1988 r. do dnia 19 czerwca 1991 r. uczęszczał do Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy ul. [...] w Z., w okresie trwania nauki odbywał praktyki zawodowe, które stanowiły integralną część nauki, były niezbędne do ukończenia szkoły i uzyskania świadectwa. Do odbywania przedmiotowych praktyk został skierowany przez szkołę. Praktyki realizowane były naprzemiennie z okresami pobierania nauki, tj. dwa tygodnie praktyki (od poniedziałku do piątku), a następnie dwa tygodnie nauki cyklicznie przez cały okres trwania szkoły. Ponadto po zakończeniu pierwszego i drugiego roku nauki, w okresach wakacyjnych odbywał dwutygodniowe praktyki w tym samym przedsiębiorstwie (A). Z tego co pamięta nie zawierał indywidualnej umowy dotyczącej odbywania praktyk (zatrudnienia) w A. Nie posiada wiedzy czy szkoła, do której uczęszczał zawierała w jego imieniu bądź zbiorowo umowę z w/w przedsiębiorstwem o odbywanie przeze niego bądź uczniów z jego klasy takich praktyk. Nie posiada świadectwa pracy za okres odbywania praktyk (zatrudnienia) w A i nie przypomina sobie, aby takie świadectwo pracy było wystawiane. Wyjaśnił, że za okres zatrudnienia pobierał wynagrodzenie, które było wypłacane po każdym zakończonym miesiącu, w którym odbywała się praktyka za cały okres jej trwania, a wypłaty dokonywał pracownik -"mistrz" A . Nie posiada wiedzy czy za okres odbywania praktyk (zatrudnienia), przedsiębiorstwo odprowadzało za niego składki na ubezpieczenie społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu stanowił art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 201 5 r. poz. 355 ze zm.) oraz § 3. 4 ust 1 i § 5 ust 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat. od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Zgodnie z art. 101 § 1 cytowanej ustawy wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (§ 1). Stosownie zaś do § 3 cytowanego powyżej rozporządzenia uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o kolejne 2% za każdy następne 2 lata służby do wysokości 32% po 32 latach służby - łącznie do 35% po 35 latach służby. Miesięczną kwotę wzrostu uposażenia zasadniczego, o której mowa w ust. 1. zaokrągla się do pełnych 10 groszy w górę (ust 2). Wskazany zaś § 4 rozporządzania zawiera katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, są to:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej. Biurze Ochrony Rządu. Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu. Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Natomiast § 5 ust 1 cytowanego rozporządzenia wskazuje, iż dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr.

Z powyższych przepisów wynika, iż podstawą zaliczenia okresu wskazanego w § 4 ust 1 pkt 2-5 do ustalania wzrostu uposażenia zasadniczego jest przedstawienie stosownego dokumentu potwierdzającego ten fakt.

Niewątpliwie w sprawie zatrudnienia młodocianych odnieść się należy do kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Pracy. Płacy i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych w rzemieślniczych zakładach pracy (Dz. U. z 1974r. Nr 51, poz. 335 z późn. zm.) z których wynika, iż umowy o pracę z młodocianymi były zawierane w celu przygotowania zawodowego. Zgodnie z wymienionymi przepisami młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługiwało wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia publikowanego przez GUS w Dzienniku Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Po zakończeniu nauki zawodu młodociany otrzymywał świadectwo jej ukończenia oraz świadectwo pracy. Uregulowania dotyczące wymiaru czasu pracy młodocianego art. 202 kp odnoszą się natomiast do wymiaru dobowego, tj. czasu pracy młodocianego do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin, zaś w wieku powyżej 16 lat - 8 godzin na dobę. Do czasu pracy wlicza się czas nauki w szkole w pełnym wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych to niezależnie od tego, czy odbywa się ona w godzinach czy poza godzinami pracy. W okresie który obejmuje raport M. C. przepis art. 202 kp wskazywał jednak, że czas nauki wlicza się do czasu pracy w wymiarze nie wyższym niż 18 godzin tygodniowo (przy obowiązującym wówczas pełnym wymiarze czasu pracy czasu pracy dorosłych - 46 godzin tygodniowo).

Po przeprowadzeniu analizy dokumentów przedłożonych przez [...] M. C. oraz wyjaśnień złożonych przez stronę w dniu 1 grudnia 2014 r. nie można ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, iż wymieniony funkcjonariusz od dnia 1 września 1988 r. do dnia 19 czerwca 1991 r. był zatrudniony w charakterze pracownika młodocianego w A. Obowiązujące wówczas przepisy przewidywały bowiem, iż z pracownikiem młodocianym była zawierana umowa o pracę, a po ukończeniu nauki zawodu taki pracownik otrzymywał świadectwo pracy. Tymczasem jak wynika z przesłuchania samego zainteresowanego nie przypomina on sobie aby zawierał umowę o pracę lub otrzymał świadectwo pracy. W okresie trwania nauki odbywał praktyki zawodowe, które były niezbędne do ukończenia szkoły, uzyskania świadectwa i stanowiły integralną cześć nauki. Nie posiada również dokumentów, które potwierdzały by jednoznacznie fakt zawarcia przez osobę reprezentującą szkołę porozumienia z przedsiębiorstwem z A w sprawie pracy.

Należy wskazać, że Legitymacja Ubezpieczeniowa Seria [...] została wydana przez Zespół Szkół [...] w której strona była uczniem zasadniczej szkoły zawodowej od dnia 1 września 1988 r. do dnia 19 czerwca 1991 r. Na stronie 46 i 47 legitymacji "Poświadczenie o okresach zatrudnienia i wysokości zarobków ubezpieczenia", okres zatrudnienia jest potwierdzony przez szkołę a nie przez zakład pracy tj. A. Z pisma Dyrektora Szkół Zawodowych w Z. z dnia 15 listopada 2013 r. wynika, że w sprawie dokumentów potwierdzających zatrudnienie na podstawie umowy zawieranych pomiędzy uczniem a przedsiębiorstwem należny zwrócić się do pracodawcy, który zatrudniał pracownika młodocianego, w przypadku zlikwidowanego przedsiębiorstwa do archiwum. Natomiast z pisma z dnia 23 października 2014 r. L. Urzędu Wojewódzkiego wynika, że do archiwum nie przekazano akt osobowych M. C., ponadto w sprawie pracowników wymienionego przedsiębiorstwa nazwisko C. M. nie figuruje.

Należy stwierdzić, że przedstawione zaświadczenia stanowią potwierdzenie jedynie tego, iż w przedmiotowym okresie [...] M. C. był uczniem Zespół Szkół [...], w okresie nauki odbył zajęcia praktycznej nauki zawodu. Z dokumentów tych nie wynika jednoznacznie, iż kwestionowany okres jest wskazanym w myśl § 4 ust 1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia zakończonym okresem zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika natomiast, iż skarżący odbywał praktyczną naukę zawodu jako uczeń Zespołu Szkół [...].

W tym miejscu należy wskazać § 3 rozporządzenia z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu oraz z § 3 zastępującego go rozporządzania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113. poz. 988 ze zm.), wynika, iż praktyczna nauka zawodu w stosunku do uczniów organizowana jest przez szkołę, natomiast w stosunku do młodocianych organizowana jest przez pracodawcę, który zawarł z nimi umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. Stąd też w oparciu o powołane przepisy należy wskazać, iż tylko w odniesieniu do młodocianych zawierana była umowa o pracę z pracodawcą, w odniesieniu do uczniów taka umowa była zawierana miedzy szkołą, a zakładem pracy. Oznacza to. iż tylko osoba wykonująca praktyczną naukę zawodu w charakterze młodocianego miała możliwość uzyskania świadectwa pracy, a tym samym przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt posiadania zakończonego okresu zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Tymczasem skarżący w spornym okresie pobierał naukę w szkole i w jej ramach odbywał praktyczną naukę zawodu. Stąd też skarżący nie legitymuje się stosownym dokumentem, ponieważ w takim wypadku nie była zawierana umowa w celu nauki zawodu i z tego powodu brak jest podstaw do uznania czasu odbywania zajęć z praktycznej nauki zawodu za zakończony okres zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy.

Organ II instancji stwierdził, że Komendant Miejski Policji we W. prawidłowo ocenił materiały dostarczone przez stronę. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że jest ona niewystarczająca do uznania, że [...] M. C. był zatrudniony jako młodociany pracownik.

Skargę na powyższą decyzję złożył M. C. Przedmiotową decyzję zaskarżył w całości, zarzucając jej naruszenie niżej wskazanych przepisów:

• prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 101 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. w związku z § 4 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez błędną wykładnię w/w przepisów, a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie przejawiające się w uznaniu, iż zatrudnienie skarżącego w A nie stanowiło zatrudnienia w charakterze pracownika młodocianego, uzasadniając tym samym odmowę zaliczenia okresu przedmiotowego zatrudnienia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu zatrudnienia;

- § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego zatrudnienie jako młodocianego w A, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów wskazujących na jego zatrudnienie

• prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie wybiórczej analizy materiału dowodowego i pominięcie przedstawionych przez skarżącego dokumentów i zaświadczeń wśród przesłanek wpływających na zaliczenie okresu zatrudnienia skarżącego w A do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu zatrudnienia.

W związku z powyższym wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nr [...] z dnia [...] lipca 2015r. oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Uzasadniając zarzuty powołał treść zaskarżonej decyzji, treść art. 101 ust. 2, art. 102, art. 104 ust. 6 ustawy o Policji a także treść § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.

Podał, że w okresie od 1 września 1988r. do 19 czerwca 1991 r. był zatrudniony w A, w związku z czym zwrócił się o zaliczenie tego okresu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu. Skarżący bowiem, będąc uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy ul. [...] w Z. był zatrudniony A. Nie można zgodzić się z organem, który uznał ten okres jedynie za czas praktyk immanentnie związany z okresem nauki stanowiąc jedynie formę przyswajania wiedzy. Z treści pisma wystosowanego przez Zespół Szkół Zawodowych również jednoznacznie wynika, iż skarżący był zatrudniony jako młodociany. Należy także podkreślić, iż zgodnie z orzecznictwem dopuszcza się wykonywanie pracy w okresie uczęszczania do zasadniczej szkoły, gdyż uczniowie (młodociani pracownicy) byli w tym czasie przyjmowani do pracy i zatrudniani w celu przyuczenia do zawodu, a obowiązek pogłębiania wiedzy teoretycznej był realizowany równolegle (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2000 r., sygn. akt II UKN 294/99).

Zauważył, iż idąc tokiem rozumowania organu, gdyby to Szkoła kierowała skarżącego na praktyki - jak twierdzi organ, a zakład, w którym były one odbywane, umożliwiałby jedynie uczniom zdobywanie wiedzy praktycznej, wszelka dokumentacja byłaby przechowywana w Szkole. Tymczasem Zespół Szkół Zawodowych w Z. jasno wskazuje, iż nie posiada przedmiotowej dokumentacji, gdyż dotyczy ona zatrudniania ucznia (skarżącego) jako młodocianego, w związku z czym winna ona się znajdować w danym przedsiębiorstwie lub archiwum. Przedsiębiorstwo zostało jednak zlikwidowane, a do archiwum nie została przekazana jakakolwiek dokumentacja płacowo - osobowa uczniów. Świadczy to zatem jedynie o nieprzekazaniu dokumentacji przez zlikwidowane przedsiębiorstwo do archiwum, co nie powinno budzić zdziwienia organu ani tym bardziej obciążać skarżącego. Sytuacje takie często bowiem miały miejsce w związku z nagłymi przekształceniami ustrojowymi i własnościowymi, a co organ winien wziąć pod uwagę i uwzględnić zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego. Organ zupełnie pominął także fakt, iż skarżący otrzymywał za pracę świadczoną w w/w Zakładzie wynagrodzenie. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż była to praca świadczona przez młodocianego wówczas skarżącego na rzecz zatrudniającego go zakładu. Należy podkreślić, iż w legitymacji ubezpieczeniowej widnieją wpisy potwierdzające opłacanie składek na ubezpieczenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. potwierdził, iż [...] rozliczał się z tytułu uiszczania składek ZUS na deklaracjach bezimiennych, wskazując liczbę zatrudnionych pracowników. Należy jednak uznać, co zupełnie pominął organ, iż przedłożona przez skarżącego legitymacja ubezpieczeniowa stanowi zindywidualizowany dokument, potwierdzający uiszczone na jego rzecz składki. Gdyby bowiem skarżący nie należał do grupy zatrudnionych, nie otrzymałby w legitymacji wpisu potwierdzającego uiszczenie składek.

Nie można się także zgodzić z organem, który uznał iż skarżący nie wywiązał się z obowiązku złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat wynikającego z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów. Skarżący złożył bowiem szereg dokumentów potwierdzających zatrudnienie jako młodociany w A. Zgodnie z poglądem doktryny i orzecznictwem dla wykazania, że dany okres stanowi okres składkowy w kontekście zatrudniania młodocianych nie jest niezbędne świadectwo pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa 891/13).

W tym miejscu wskazać również należy organowi, że podejmując decyzję jest on związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak również ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy. W przedmiotowej zaś sprawie, organ nie dokonał wszechstronnej analizy dokumentów przedłożonych przez 1 skarżącego ani okoliczności jego sprawy.

Organ wniósł o oddalenie skargi a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznania organów był wniosek skarżącego z dnia 12 listopada 2014 r. o zmianę wysługi lat uwzględnionej przy ustaleniu wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie do wysługi lat okresu zatrudnienia od dnia 1 września 1988 r. do dnia 19 czerwca 1991 r. w charakterze pracownika młodocianego, w A.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że w omawianym zakresie mają zastosowanie przepisy szczególne – ustawa o Policji.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

Ust. 2 tego przepisu mówi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania (...), a także sposób ustalania wzrostu z tytułu wysługi lat.

Między innymi w oparciu o delegację ustawową zawartą w ust. 2 art. 101 § 2 ustawy o Policji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w dniu 6 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2001 r. Nr 152 poz. 1732) – dalej rozporządzenie.

§ 4 powyższego rozporządzenia stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, zalicza się:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.)

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Wniosek skarżącego z dnia 12 listopada 2014 r., w którym skarżący prosił "o doliczenie do wysługi lat okresu zatrudnienia od 1 września 1988 r. do 19 czerwca 1991 r. jako pracownika młodocianego w A wskazuje, że podstawą do rozważenia żądania skarżącego jest § 4 pkt 4 rozporządzenia.

Na dowód powyższego zatrudnienia przedstawił legitymację ubezpieczeniową wydaną przez Zespół Szkół Zawodowych [...] w Z.

Na str. 46 tej legitymacji w rubryce: Zakład Pracy lub oddziału ZUS – znajduje się pieczątka opisanego wyżej Zespołu Szkół, jako początek zatrudnienia wpisano "1.09.88". Rodzaj wykonywanej pracy, stanowisko, specjalność itp. "uczeń", ustanie zatrudnienia, dzień, miesiąc, rok, sposób rozwiązania stosunku pracy "91.06.19 ukończył szkołę". W rubryce zarobki – nie ma zapisu, w rubryce stempel, data i podpis osoby odpowiedzialnej za wpis widnieje również opisana wyżej pieczątka Zespołu Szkół [...]i nieczytelny podpis.

Ponadto podał, że Zespół Szkół Zawodowych [...] w Z. w piśmie z dnia 15 listopada 2015 r. stwierdził, że skarżący był uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej od 1 września 1988 r. do 19 czerwca 1991 r. Z zapisu w dzienniku lekcyjnym klasy [...] wynika, że odbywał on praktykę w A.

W piśmie tym poinformowano, że cała dokumentacja związana z zatrudnieniem i wynagrodzeniem pracowników młodocianych powinna znajdować się w przedsiębiorstwach, które pracowników młodocianych zatrudniało na podstawie umów zawieranych pomiędzy uczniem a przedsiębiorstwem.

W odpowiedzi na pismo, wnioskodawcy L. Urząd Wojewódzki w G. w piśmie z dnia 23 października 2014 r. poinformował, że do ich archiwum nie przekazano akt osobowych a także jakiejkolwiek dokumentacji płacowo-osobowej uczniów i jakichkolwiek dokumentów szkoły. Ponadto w spisie pracowników przedsiębiorstwa – A w Z. nazwisko skarżącego nie figuruje.

Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r. stwierdził, że na podstawie posiadanych akt, nie może potwierdzić zainteresowanemu okresu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w A w okresie od 1 września 1988 r. do 30 czerwca 1991 r. ponieważ płatnik rozliczał się z ZUS na deklaracjach bezimiennych. W aktach płatnika brak jest również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających odbywanie przez zainteresowanego praktyki zawodowej.

Wnioskodawca zaś słuchany w charakterze strony w dniu 1 grudnia 2014 r. podał, że uczęszczał do Zasadniczej Szkoły Zawodowej przy ul. [...] w Z. od dnia 1 września 1988 r. do dnia 19 czerwca 1991 r. W okresie trwania nauki odbywał praktyki zawodowe, które były niezbędne do ukończenia szkoły. Do odbywania praktyk został skierowany przez szkołę. Odbywał je w A w Z. Praktyki realizował naprzemiennie, dwa tygodnie nauki, dwa tygodnie praktyki. Po zakończeniu pierwszego i drugiego roku nauki w tzw. okresach wakacyjnych odbywał dwutygodniowe praktyki w tym samym przedsiębiorstwie. Z tego co pamięta nie zawierał indywidualnej umowy dotyczącej odbywania praktyk /zatrudnienia/ w A. Nie wie, czy szkoła, do której uczęszczał zawierała w jego imieniu bądź zbiorowo umowę z przedsiębiorstwem o odbywaniu przez niego praktyk. Nie posiada świadectwa pracy i nie przypomina sobie, aby takie świadectwo pracy było wystawiane.

Za okres zatrudnienia pobierał wynagrodzenie, które było wypłacane po każdym zakończonym miesiącu, za cały okres trwania praktyki. Wypłaty dokonywał pracownik przedsiębiorstwa. Nie wie, czy za okres jego odbywania praktyk były przez Przedsiębiorstwo odprowadzane za niego składki na ubezpieczenie społeczne ZUS.

Rozpatrując skargę zainteresowanego należy przede wszystkim stwierdzić, że zatrudnienie młodocianych regulowały przepisy ustawy kodeks pracy. W okresie odbywania przez skarżącego nauki w zasadniczej szkole zawodowej tj. od dnia 1 września 1988 r. do 19 czerwca 1991 r. art. 191 § 1 k.p. stanowił, że wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy 1) ukończyli co najmniej szkołę podstawową,

2) przedstawili świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu, § 2 art. 191 zaś, że młodociany nie posiadający kwalifikacji zawodowych może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. § 5 zaś postanawiał, że przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnienie młodocianych nie spełniających określonych wyżej warunków miało określić rozporządzenie. Art. 194 k.p. mówił, że do zawierania umów o pracę w celu przygotowania zawodowego mają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nie określony ze zmianami przewidzianymi w art. 195 i 196. Art. 195 k.p. określał jakie dane powinna zawierać umowa w celu przygotowania zawodowego.

Okolicznością niesporną w sprawie jest, że skarżący uczęszczał w okresie 1 września 1988 r. – 16 czerwca 1991 r. do zasadniczej szkoły zawodowej – zatem nie posiadał kwalifikacji zawodowych – tym samym mógł być zgodnie z art. 191 § 2 k.p. zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz.U. z 1974 r., Nr 37, poz. 219 ze zm.) a następnie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 października 1989 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych w uspołecznionych zakładach pracy i ich wynagradzania, które na mocy art. 15a stosuje się odpowiednio do młodocianych zatrudnionych w nie uspołecznionych zakładach pracy nie będących rzemieślniczymi zakładami pracy (Dz.U. z 1989 r., Nr 56, poz. 332) w § 2 stanowiły, że zakład pracy jest obowiązany zawrzeć z młodocianym umowę o pracę.

Podobne uregulowania dotyczące zawierania umów i zasad zatrudniania przewidywało rozporządzenie Ministra Pracy, Płacy i Spraw Socjalnych z dnia 30 grudnia 1974 r. w sprawie nauki zawodu i przyuczenia do wykonywania określonych prac przez młodocianych w rzemieślniczych zakładach pracy (Dz.U. z 1974 r., Nr 51, poz. 335 ze zm.). Kolejno też art. 13 i 12 wymienionych rozporządzeń określały zasady wynagrodzenia.

Art. 202 k.p. określał wymiar czasu pracy młodocianego – nie mógł on przekraczać 6 godzin na dobę w przypadku młodocianego do lat 16, powyżej tego wieku 8 godzin na dobę. Do czasu pracy wliczało się czas nauki w pełnym wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych i to niezależnie od tego, czy odbywała się ona w godzinach czy poza godzinami pracy.

Powołany przepis mówił także, że czas nauki wlicza się do czasu pracy w wymiarze nie wyższym niż 18 godzin tygodniowo (wymiar czasu pracy dla dorosłych wynosił 46 godzin tygodniowo).

Młodocianym w rozumieniu kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat (art. 190).

Zakład pracy jest obowiązany prowadzić wykaz pracowników młodocianych (art. 193).

Mając na uwadze dowody zebrane w sprawie oraz obowiązujące w okresie 1 września 1988 r. – 19 czerwca 1991 r. przepisy, jak również obowiązujące aktualnie przepisy – wymienione wyżej, należy stwierdzić, że osoba zatrudniona jako młodociany miała obowiązek zawarcia umowy. Jak stwierdził skarżący nie przypomina sobie aby taką umowę zawierał. Brak jest również innych dowodów, które potwierdziłyby fakt zawarcia umowy. Jak stwierdzono wyżej miałaby ona prawdopodobnie charakter umowy o przyuczenia do zawodu, gdyż skarżący takowego nie posiadał. Urząd Wojewódzki w G., do którego zostały przekazane dokumenty dotyczące zlikwidowanego A stwierdził, że na liście pracowników nie ma nazwiska skarżącego. Jak wcześniej wskazano przedsiębiorstwa miały obowiązek taką listę pracowników młodocianych prowadzić.

Również Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Z. ani też Zespół Szkół Zawodowych [...] nie posiada dokumentów potwierdzających fakt zatrudnienia zainteresowanego w charakterze pracownika młodocianego.

W skardze jako dowód na zatrudnienie wnioskodawca wskazuje książeczkę ubezpieczeniową. Jednakże należy zauważyć, że na 1 stronie tego dokumentu, jak również na 46 i 47, jako organ wystawiający ten dokument a także potwierdzający rozpoczęcie pracy i jej zakończenie jest Zespół Szkół [...] a nie Przedsiębiorstwo A. Wprawdzie w rubryce 1 stempel Zakładu Pracy lub ZUS (str. 46) - na opisanej pieczątce szkoły widnieje wpis A ale w rubryce 3 (rodzaj wykonywanej pracy, stanowisko, specjalność itp.) wpisano uczeń.

Gdyby skarżący był zatrudniony w charakterze młodocianego – taka informacja musiałaby się znajdować w legitymacji ubezpieczającej.

W ocenie Sądu fakt wpisania stanowiska pracy – uczeń wiąże się z odbywanymi praktykami zawodowymi. Gdyby skarżący był zatrudniony jako osoba młodociana legitymację ubezpieczeniową wydałoby Przedsiębiorstwo, i dokonało wpisu w rubryce 3 – pracownik młodociany (a nie uczeń).

Jak wynika z powołanych przepisów kodeksu pracy obowiązujących w latach 1988-1991 – osoby zatrudnione w tym charakterze miały obowiązek świadczenia pracy; w drugiej kolejności miały obowiązek nauki.

Z legitymacji ubezpieczeniowej wynika, że zainteresowany był ubezpieczony jako uczeń według Sądu odbywający praktykę w A. W pierwszej kolejności miał obowiązek nauki i praktyki jak wiązała się z uczęszczaniem do zasadniczej szkoły zawodowej.

Praktyka związana z nauką zawodu nie jest zatrudnieniem nawet w charakterze młodocianego.

Nie można zgodzić się z zainteresowanym, że z pisma Zespołu Szkół Zawodowych wynika, że był zatrudniony jako młodociany. Stwierdza jedynie, że odbywał praktyki zawodowe.

Poza tym dokumenty dotyczące wypłacenia wynagrodzenia nie świadczą o zatrudnieniu młodocianego, ponadto brak jest jakichkolwiek dowodów aby otrzymywał wynagrodzenie.

Reasumując przyznać należy, że skarżący nawet nie uprawdopodobnił, że był zatrudniony jako osoba młodociana.

Jak zauważył również organ gdyby nawet skarżący pracował jako młodociany w myśl § 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. i art. 202 kodeksu pracy (powołanych wyżej) nie spełniał by kryterium pełnego wymiaru czasu pracy (możliwe było zaliczenie tylko 18 godzin pracy tygodniowo).

Podnieść również należy, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2014 r. III A Ka 891/13 (skarżący wpisał mylne oznaczenie) dotyczył on bowiem osoby która uczęszczała do zasadniczej szkoły zawodowej dla pracujących. Z tego też faktu wyprowadzono wniosek co do zatrudnienia jako osoby młodocianej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

H.B.8.04.2016 r.