Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 69/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246  par.  1  pkt  1 i 2,  art.  258  par. 1 i  par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą z dnia 2 stycznia 2017 r. A. P.i złożył do Sądu pismo procesowe, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną.

Następnie, w dniu 27 lutego 2017 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych lecz nadto także ustanowienia radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczył, że gospodaruje samotnie (jest rozwiedziony i płaci alimenty na córkę), posiada dom o powierzchni 80 m2 oraz samochód marki [...], rok prod. 2009, wartość szacunkowa 10 tysięcy zł. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł ani zasobów pieniężnych. Wnioskodawca dodał, iż uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, którego średnia miesięczna wartość brutto, z roku 2016 wyniosła 17.942 zł. Nadto wywiódł, że spłaca kredyt związany z prowadzoną działalnością (miesięczna rata około 11 tysięcy zł), kredyt niezwiązany z tą działalnością (miesięczna rata 450 zł), uiszcza alimenty na dziecko (1.000 zł miesięcznie) i pokrywa koszty opłat za media niezwiązane z działalnością (około 600 zł miesięcznie).

Wraz z formularzem skarżący nadesłał dokumenty obrazujące okoliczności związane z jego sytuacją materialną. W tym zakresie przedłożył miedzy innymi aneks do umowy zaciągniętego kredytu wraz z harmonogramem spłat, wydruk z księgi przychodów i rozchodów swojej działalności za miesiące: listopad i grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r., wyciągi bankowe obrazujące operacje na jego rachunku bankowym z okresu grudzień 2016 - styczeń 2017 r. oraz plik dokumentów potwierdzających obciążające go koszty utrzymania.

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Odnosząc się do wniosku skarżącego należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.).

W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania.

Trzeba podkreślić, że treść przywołanego art. 246 §1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego zastosowanie tej instytucji prawnej może mieć miejsce wyłącznie w przypadku osób ubogich czyli takich, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej CBOSA). Prawo pomocy może zatem zostać przyznane tylko takiej osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 - orzeczenia dostępne w CBOSA).

Tymczasem nie sposób zgodzić się, aby skarżący należał do takich osób. Należy zaakcentować, iż w roku ubiegłym osiągał on dochód brutto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, w przeciętnej miesięcznej kwocie rzędu 18 tysięcy zł. Nawet więc uwzględniwszy, że spłaca związany z tą działalności kredyt, którego miesięczna rata to około 11.500 zł (vide: harmonogram spłat), uiszcza alimenty na córkę, w wysokości 1.000 zł miesięcznie oraz ponosi inne deklarowane we wniosku koszty utrzymania, nie można przyjąć, aby był osobą ubogą czy też znajdującą się w - jak to określił - trudnej sytuacji materialnej zwłaszcza, że w treści wniosku nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o problemach natury finansowej czy życiowej (jak np. niepełnosprawność, poważna choroba, straty doznane w wyniku klęski żywiołowej czy zdarzenia losowego itp.). W tym miejscu - tylko marginalnie - warto odnotować, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, fakt spłaty kredytów, czyli zobowiązań cywilnoprawnych nie może przesądzać o przyznaniu prawa pomocy, gdyż tego rodzaju zobowiązania nie mogą wyprzedzać należności publicznoprawnych jakimi są koszty sądowe.

Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że w ostatnim miesiącu (styczeń 2017 r.) wnioskodawca osiągnął jeszcze wyższy dochód brutto wynoszący 73.085,86 zł, co jest już kwotą bardzo znaczną (vide: nadesłane podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za ten miesiąc).

Nie budzi wątpliwości, że osiągając dochody w kwotach, które powołano wyżej skarżący jest w stanie sfinansować koszty sądowe w niniejszej sprawie, jak również opłacić radcę prawnego - o ile udział takiego pełnomocnika w postępowaniu uważa za potrzebny, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 tej ustawy.