Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 464/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 2 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2008 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew poprzez przesadzenie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...] w pkt 8 i 9; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Prezydent Miasta Ł.:

1. zezwolił Spółce z o.o. A. z siedzibą w Ł. na wycięcie dziesięciu sztuk drzew: 4 sztuk klonów pospolitych (nr inw. z maja 2006 r. – 7, nr inw. z maja 2007 r.- 7 i 8), 6 sztuk klonów jaworów (nr inw. z maja 2006 r.- 20, nr inw. z 2007 r. -13, 19, 24, 25, 27), kolidujących z budową wielorodzinnego zespołu mieszkalnego na terenie posesji przy ul. A. 21/23 i ul. B. 9 (dz. nr 173/4 oraz dz. nr 170);

2. ustalił opłatę za wycięcie wskazanych wyżej drzew w wysokości 197.512,50 zł;

3. zezwolił na wycięcie dwóch sztuk topól mieszańców euroamerykańskich (nr inw. z

maja 2007 r. -5, 6), bez pobrania opłaty z tego tytułu, uzależniając wydanie zezwolenia od dokonania na terenie nieruchomości przy ul. A. 21/23 nowych nasadzeń drzew ozdobnych w ilości 2 sztuk t.j. drzew liściastych o obwodzie nie mniejszym niż 15 cm lub drzew iglastych o wysokości nie mniejszej niż 1,5 m (z uprawy kontenerowej), w terminie do 30 października 2008 r.

4. zobowiązał Spółkę do powiadomienia organu o wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 3;

5. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie: skupiny klonów jaworów i klonów pospolitych (nr inw. z maja 2006 r. -22), jednej sztuki dwupniowej karagany syberyjskiej (nr inw. z maja 2007 r. -31), trzech sztuk bzów czarnych (nr inw. z maja 2006 r. - 9, nr inw. z maja 2007 r.- 17 i 28), dziesięciu sztuk klonów pospolitych (nr inw. z maja 2006 r.-10, 27, 29, nr inw. z maja 2007 r. – 9, 10, 11, 12, 16, 18, 30), jednej sztuki jesionu (nr inw. z maja 2006 r. - 21), ośmiu sztuk klonów jaworów (nr inw. z maja 2006 r. - 22,28, nr inw. z maja 2007 r.- 14, 15, 20, 21, 23, 29), rosnących na terenie posesji przy ul. A. 21/23 i ul. B. 9 (dz. nr 173/4 i dz. nr 170).

Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. strona zwróciła się o zmianę powyższej decyzji i udzielenie zezwolenia na przesadzenie klonów.

W trakcie oględzin nieruchomości przy ul. B. 9 (działka nr 170), przeprowadzonych w dniu 13 lutego 2008 r. stwierdzono, że nie wszystkie wyszczególnione we wniosku drzewa kwalifikują się do przesadzenia. Ustalono bowiem występujące rany w pniach, pochylenie pni lub zbyt małą odległość pomiędzy drzewami i w rezultacie brak możliwości uformowania prawidłowej bryły korzeniowej i tym samym niewielkie rokowania na przeżycie po przesadzeniu.

Pismem z dnia 14 lutego 2008 r. Spółka A. zwróciła się o uchylenie decyzji [...] z dnia [...] r. i udzielenie zezwolenia na przesadzenie pięciu klonów o nr inw. 7(06), 20(06), 8(07), 19(07), 26(07) oraz o udzielenie zezwolenia na wycięcie siedmiu drzew - pięciu klonów i dwóch topoli - o nr inw. 5, 6, 7, 9, 24, 25, 27 ze zobowiązaniem się do dokonania nowych nasadzeń w zamian za odroczenie terminu uiszczenia naliczonej opłaty.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji na podstawie art. 155 K.p.a. w całości uchylił własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...].

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1 - 4, art. 85 ust. 1 - 4, art. 86 ust. 1 pkt 10, art. 87 ust. 3 - 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), § 1 - 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 (M. P. Nr 77, poz. 828) oraz art. 104 i 105 § 1 K.p.a.:

1. zezwolił A. Sp. z o.o. na usunięcie poprzez przesadzenie, pięciu sztuk klonów o nr inw. z maja 2006 r. - 7 i 20, nr inw. z maja 2007 r.: 8, 19, 26 (wyszczególnionych w załączniku nr 1), kolidujących z budową wielorodzinnego zespołu mieszkalnego na terenie posesji przy ul. A. 21/23 i ul. B. 9 (dz. nr 173/4 oraz dz. nr 170);

2. zezwolił na przesadzenie drzew, wskazując iż wykonanie powyższej czynności winno nastąpić przez specjalistyczną firmę ogrodniczą, zgodnie ze sztuką ogrodniczą, na terenie nieruchomości przy ul. A. 21/23 (w części południowo-wschodniej, w istniejącym skupisku drzew - lip, klonu i grabów);

3. zobowiązał stronę do powiadomienia organu o przesadzeniu drzew w terminie 14 dni od daty jego wykonania;

4. ustalił opłatę za przesadzenie drzew w wysokości 83.472,09 zł, wynikającą z wyliczenia zawartego w załączniku nr 1, będącym integralną częścią niniejszej decyzji;

5. termin uiszczenia opłaty odroczył się na okres trzech lat, tj. do 21 lutego 2011 r.;

6. zezwolił na wycięcie dwóch sztuk topól mieszańców euroamerykańskich - nr inw. z maja 2007 r.: 5, 6, bez pobrania opłaty z tego tytułu;

7. wydanie zezwolenia uzależnił od dokonania na terenie nieruchomości przy ul. A. 21/23, nowych nasadzeń drzew ozdobnych w ilości 2 szt., tj. drzew liściastych o obwodzie nie mniejszym niż 15 cm lub drzew iglastych o wysokości nie mniejszej niż 2 m (z uprawy kontenerowej), w terminie do 30 października 2008 r.; zobowiązał przy tym do powiadomienia organu o dokonaniu nasadzeń;

8. zezwolił na wycięcie pięciu sztuk klonów o numerach inwentaryzacyjnych 7, 9, 24, 25 i 27, rosnących na terenie działki nr 170, obręb B-48 przy ul. B. 9, a kolidujących z budową wielorodzinnego zespołu mieszkalnego na terenie posesji przy ul. A. 21/23 i B. 9, wyszczególnionych w załączniku nr 2, będącym integralną częścią niniejszej decyzji;

9. zezwolenia udzielił z równoczesnym naliczeniem opłaty w wysokości: 122.544,53 zł, wynikającej z wyliczenia zawartego w załączniku nr 2, będącym integralną częścią decyzji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie w zakresie jego punktu 6 i 7, organ stwierdził, iż zezwolenie na wycięcie 2 sztuk topól zostało uzależnione od spełnienia wymagań określonych w pkt 7 sentencji decyzji, w celu zrekompensowania ubytku w ekosystemie miasta. Niespełnienie pkt 7 sentencji decyzji pociągnie za sobą stwierdzenie wygaśnięcia punktu 6 decyzji - zgodnie z art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a.

W kwestii przesadzenia 5 szt. klonów o nr inw. 7(06), 20(06), 8(07), 19(07), 26(07), z uwagi na kolizję z inwestycją Prezydent wskazał, iż inwestor zobowiązany jest do posadzenia tych drzew w istniejącym skupisku lip grabów i klonu, w miejscach nie narażonych na bezpośrednie oddziaływanie koron (zacienianie) lub konkurencję systemów korzeniowych drzew rosnących dotychczas, z zastrzeżeniem obowiązku pozostawienia niezbędnej przestrzeni do wzrostu. Uzasadniając następnie rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 8 wyjaśnił, iż po zapoznaniu się z planem zabudowy i zagospodarowania nieruchomości w obszarze której inwestor przewiduje budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z garażami podziemnymi, infrastruktury wewnętrznej typu drogi dojazdowe, wewnętrzny układ komunikacyjny, posadzenie drzew zamiennych, które mogłyby stanowić kompensację przyrodniczą za wycięcie klonów (w tym dwóch okazów o obwodach 134cm i 158cm) wymagałoby w ocenie organu I instancji użycia podobnych w pokroju gatunków. Budowa garaży podziemnych w centralnej części nieruchomości oraz projektowane posadowienie budynków na obrzeżach nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym wyklucza bezkolizyjne współistnienie drzew i budowli. Bezpośrednie sąsiedztwo ulicy A. i B. z chodnikiem dla pieszych od strony nieruchomości i drzewami przyulicznymi, sąsiedztwo skrzyżowania dróg oraz zewnętrzne ogrodzenie terenu osiedla sprawiają, że uzależnienie wydania decyzji na usunięcie drzew od zastąpienia ich innymi drzewami na terenie objętym inwestycją jest niemożliwe. Z tego też powodu zakwalifikowano do usunięcia klony o nr inw. 7, 9, 24, 25, 27, rosnące na terenie działki nr 170, obręb B-48, z równoczesnym naliczeniem opłaty.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła się Spółka A., wskazując iż decyzję organu I instancji zaskarża w części i wnosi o jej zmianę w tym zakresie przez zezwolenie na wycięcie 5 sztuk klonów o numerach inwentaryzacji: 7, 9, 24, 25, 27, rosnących na terenie działki nr 170, obręb B-48 przy ulicy B. 9 z ustaleniem nasadzeń zamiennych zgodnie z art. 84 ustawy o ochronie przyrody i odroczenie naliczonej w związku z tym opłaty na okres 3 lat zgodnie z art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody.

W uzasadnieniu odwołania strona odnosząc się do punktu 8 i 9 zaskarżonej decyzji wskazała, iż usytuowanie drzew, które miałyby być posadzone jest zgodne z planem zabudowy i zagospodarowania nieruchomości. Teren inwestycji jest bowiem wystarczająco duży, aby mógł pomieścić drzewa posadzone w ramach kompensacji przyrodniczej za wycięcie klonów. Zdaniem odwołującej się Spółki, organ odmówił ustalenia nasadzeń zamiennych za usunięcie klonu o nr 9, mimo iż z protokołu przeprowadzonych w dniu 13 lutego 2008 r. oględzin, na których oparta jest zaskarżona decyzja mowa jest tylko o tym, iż do przesadzenia nie zakwalifikowano drzew nr 7, 24, 25, 27. Oznacza to, że organ administracji bezzasadnie stwierdził o braku możliwości przesadzenia drzewa nr 9 jak i nasadzenia nowych drzew w jego miejsce, naruszając tym samym art. 7, 77 i 80 K.p.a. Uzasadniając odmowę nasadzenia nowych drzew przy równoczesnym wycięciu

przedmiotowych klonów Prezydent stwierdził, iż posadzenie drzew zamiennych, które mogłyby stanowić kompensację przyrodniczą za wycięcie klonów (w tym dwóch okazów obwodach 134 i 158 cm) wymagałoby użycia podobnych w pokroju gatunków. Zapomniał jednak, iż klony stosunkowo szybko się starzeją i należy je wcześnie wycinać, gdyż mają niezwykle kruche drewno, a osłabione konary zagrażają ludziom. Z tego też powodu najbardziej racjonalne, zdaniem strony,

byłoby wycięcie klonów, skoro i tak za jakiś czas drzewa te będą musiały zostać usunięte i wówczas ich usunięcie nastąpi nieodpłatnie. Ponadto w tej sytuacji organ mógł w trybie art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody rozważyć możliwość odroczenia opłaty za wycięcie drzew przy jednoczesnym nasadzeniu nowych drzew na okres 3 lat. W przekonaniu Spółki organ odmawiając dokonania nasadzeń zamiennych usiłuje uzyskać opłatę za wycięcie klonów, która gdyby postanowił inaczej, w myśl art. 84 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody mogłaby zostać umorzona. Takie postępowanie jest sprzeczne z art. 8 K.p.a. Dodatkowo strona podniosła, iż w ostatnim czasie istotnie przyczyniła się do rewitalizacji łódzkich terenów zieleni. Na koniec roku 2007, w ramach prowadzonych na należącym do niej terenie prac rozbiórkowych kamienic dokonała na własny koszt rozbiórki starych betonowych garaży z działek Urzędu Miasta, które szpeciły krajobraz Parku H. Poniosła w związku z tym wydatki w wysokości 33.672 zł i posprzątała śmieci zakopane na terenie owego parku (koszt: 6.820 zł). Powyższe okoliczności, świadczą jej zdaniem o tym, że Spółka zamierza stworzyć budynki, których architektura wyeksponuje związek z otaczającą zielenią oraz z tradycjami łódzkich kamienic z okresu przedwojennego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 83 ust. 1 i 3, art. 84 ust. 1 - 4, art. 85 ust. 1 - 4, art. 86 ust. 1 pkt 10, art. 87 ust. - 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), § 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 (M.P. Nr 77, poz. 828) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo treść decyzji organu I instancji, odwołania oraz pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia 14 marca 2008 r. Następnie Kolegium przytoczyło treść art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody, art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 74 i 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627), wywodząc iż wydając zezwolenie na usunięcie drzew właściwy organ powinien rozważyć, czy bez tych konkretnych obiektów przyrodniczych możliwa jest ochrona przyrody, oraz czy istnieje możliwość zachowania tych obiektów poprzez ich przesadzenie w inne miejsce. Rozstrzygnięcie w sprawie określonej w odwołaniu, winno być więc podejmowane w granicach uznania administracyjnego, co oznacza, że musi być oparte o przeprowadzone postępowanie administracyjne i wynikające z niego ustalenia. Podnieść przy tym należy, że w art. 83 ust. 3 ustawodawca określił minimalną liczbę nasadzeń drzew (w zamian za usunięte), a ustalenie maksymalnej liczby pozostawił uznaniu organu administracji publicznej. W piśmie z dnia 14 marca 2008 r. organ I instancji stwierdził, że w celu kompensacji przyrodniczej należałoby posadzić drzewa o podobnym pokroju co drzewa usuwane. Zdaniem Kolegium, zrealizowanie przez inwestora planu zagospodarowania nieruchomości (budowa garaży podziemnych w centralnej części nieruchomości oraz projektowane posadowienie budynków mieszkalnych na obrzeżach nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym) wyklucza bezkolizyjne współistnienie drzew i budowli. Przy wydawaniu decyzji warunkowych przyjęto, że za każde 2000 zł naliczonej opłaty za usunięcie drzewa, inwestor zobowiązany jest do posadzenia jednego nowego drzewa zastępczego. Za usunięcie pięciu klonów nałożona na inwestora opłata wynosi 122.544,53 zł. W ramach kompensacji przyrodniczej należałoby więc posadzić co najmniej 62 sztuki nowych drzew. Jak wynika z planu zagospodarowania nieruchomości praktycznie cała powierzchnia działki zajęta będzie pod inwestycję. "Wolne przestrzenie" znajdują się jedynie na obrzeżach nieruchomości. Posadzenie drzew na dachach garaży podziemnych, jest w przekonaniu Kolegium niemożliwe z uwagi na brak możliwości zapewnienia prawidłowego rozwoju drzew, przede wszystkim ich systemów korzeniowych zapewniających umocowanie drzew w gruncie (brak właściwej bryły korzeniowej osłabia statykę drzew, spowalnia ich wzrost), natomiast lokalizacja nowych nasadzeń w formie szpaleru na obrzeżach nieruchomości - wzdłuż ulicy B. i A., w pasie o szerokości o ok. 6 m pomiędzy ulicami a elewacjami budynków stworzy szereg uciążliwości. Z upływem czasu drzewa rosnące w szpalerze, w odległości ok. 3-4 metrów od budynków (odległość od pnia), staną się uciążliwe dla mieszkańców z uwagi na zacienianie lokali mieszkalnych, zawilgocenie ścian budynków, zagrożenie bezpieczeństwa mienia i osób oraz będą stanowiły konkurencję dla drzew rosnących w pasie drogowym. Pociągnie to za sobą konieczność częstego wykonywania cięć technicznych ograniczających niekorzystny wpływ lub kolizje. Nie jest to korzystne dla drzew, gdyż każda redukcja koron zmusza drzewo do zwiększonego wysiłku w celu odtworzenia korony, zabliźnienia ran i walkę z patogenami wnikającymi przez miejsca cięcia. Zdecydowanie skraca to żywotność drzewa oraz niekorzystnie wpływa na jego wygląd estetyczny (zniekształcony pokrój naturalny). Odmowa nasadzeń zamiennych jest więc podyktowana troską o dobro mieszkańców oraz drzew, a nie chęcią ściągnięcia opłat od inwestora. Z tego też powodu stanowisko organu I instancji zajęte w punkcie 8 i 9 zaskarżonej decyzji, jest zdaniem organu odwoławczego w pełni uzasadnione i zgodne z przepisami.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w ramach uznania administracyjnego i uwzględnienie przez organ orzekający konieczności ochrony interesu publicznego w postaci bezpieczeństwa mienia, osób oraz drzew i pominięcie słusznego interesu wnioskodawcy; naruszenie art. 83 ust. 3 poprzez błędne przyjęcie, że nasadzenia zamienne nie mogą polegać na posadzeniu w miejsce usuniętego drzewa nowych drzew i krzewów a także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że plan zagospodarowania nieruchomości wyklucza bezkolizyjne współistnienie drzew i budowli. Ponadto strona powtórzyła zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji i wskazała, iż wbrew temu, co sądzi organ posadzenie 62 sztuk nowych drzew jest możliwe. Dowodem na to jest chociażby załączony do skargi projekt urządzenia zieleni na terenie zespołu mieszkalnego przy ul. B. i A. w Ł., co do którego strona w trybie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego. Wskazany projekt, jest w przekonaniu strony skarżącej nową okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i jego uwzględnienie winno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu spornego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 2 września 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i sprecyzował ją wskazując, iż wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w zakresie punktu 8 i 9.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W rozumieniu powyższych przepisów, zadaniem sądu administracyjnego jest ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, regulującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność punktu 8 i 9 decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., Sąd doszedł do przekonania, iż wspomniane rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, iż Spółka A. zwróciła się do organu I instancji o zezwolenie na przesadzenie 10 sztuk drzew, w tym klonów, będących przedmiotem sporu w tym postępowaniu, o następujących numerach, wynikających z inwentaryzacji zadrzewienia sporządzonej w maju 2007 r. i załączonej do akt sprawy: 7, 24, 25, 27. Wniosek ten został następnie zmodyfikowany w ten sposób, że wspomniane drzewa oraz dodatkowo klon o nr 9 miałyby zostać wycięte w zamian za nasadzenia zamienne, a stosowna opłata za wycięcie odroczona na okres trzech lat.

Rozpatrując wniosek w tym zakresie organ zezwolił na wycięcie przedmiotowych drzew i naliczył za to opłatę w wysokości 122.544,53 zł, uznając na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 13 lutego 2008 r., iż wskazane wyżej drzewa nie kwalifikują się do przesadzenia, a nasadzenie w zamian innych drzew w liczbie co najmniej 62 sztuk nowych drzew, z uwagi na brak "wolnych przestrzeni" na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym polegającym na budowie garaży podziemnych w centralnej części nieruchomości oraz budynków mieszkalnych na obrzeżach nieruchomości jest niemożliwe. Według organu, wykluczone jest bowiem bezkolizyjne współistnienie drzew i budowli.

Zdaniem Sądu, z tym stanowiskiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób się zgodzić.

W pierwszej kolejności godzi się zauważyć, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu konkretnej nieruchomości w świetle art. 83 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm) wiąże się z koniecznością uzyskania od właściwego organu stosownego zezwolenia udzielanego na wniosek posiadacza nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja zezwalająca bądź też odmawiająca wyrażenia zgody na wycięcie drzew, jak zresztą słusznie zauważył sam organ orzekający, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że jej wydanie winno być oparte o przeprowadzone postępowanie administracyjne i wynikające z niego ustalenia. Innymi słowy, wniosek określonego podmiotu o zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego. Wydanie zezwolenia może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów. Oznacza to, że wydając zezwolenie, o jakim mowa w art. 83 ust. 1 i 3, właściwy organ powinien rozważyć, czy istnieje możliwość zachowania tych obiektów przyrodniczych poprzez ich przesadzenie w inne miejsce, czy też może istnieje możliwość zastąpienia ich innymi drzewami, a ustalenia w tym zakresie powinny być poparte rzetelnie zgromadzonym materiałem dowodowym.

Stosownie bowiem do treści art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej zobowiązane są stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie organ winien zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na uwadze to, iż dana okoliczność może zostać uznana za udowodnioną tylko i wyłącznie w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie poczynione przez organ ustalenia nie znajdują jednoznacznego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzone zostały oględziny drzew, w następstwie których organ I instancji stwierdził, iż klony o numerach 7, 24, 25 i 27 nie nadają się do przesadzenia, argumentując, że klon: nr 7 o obwodzie 134cm ma na pniu widoczne ślady uszkodzeń korowiny, rany próchniczne zabliźniające się i rośnie zbyt blisko sąsiedniego klonu nr 8; klony nr 24 i 25 posiadają zrastające się ze sobą pnie i nie ma możliwości uformowania prawidłowej bryły korzeniowej i przesadzenia drzew jako pojedyncze okazy; zaś klon nr 27 o obwodzie 158cm jest dość duży, o pochylonym pniu i dlatego też istnieje małe prawdopodobieństwo, że drzewo zachowa żywotność po przesadzeniu.

Poczynione wyżej ustalenia stanowiły zasadniczą przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na przesadzenie przedmiotowych drzew. Faktem jednak jest, że odmawiając wyrażenia zgody na przesadzenie drzew organ ani jednym słowem nie ustosunkował się do okoliczności podniesionych w załączonym do wniosku o przesadzenie drzew z dnia 25 stycznia 2008 r. piśmie, stwierdzającym między innymi, iż drzewa objęte przedmiotem skargi o nr 7, 24, 25 i 25 można przesadzić i po odpowiedniej korekcie koron, stabilizacji oraz prawidłowej pielęgnacji przez okres gwarancyjny powinny one zachować żywotność bez uszczerbku na dalszy wieloletni rozwój. Pominięcie powyższego dokumentu, jest ocenie Sądu poważnym błędem, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę, iż owo pismo zostało podpisane przez rzeczoznawcę z zakresie upraw i ochrony drzew i zieleni, inspektora nadzoru w zakresie pielęgnacji drzew ozdobnych i zieleni, co pozwala tym samym nadać mu walor opinii w rozumieniu art. 84 K.p.a., do której organ winien się w toku rozpoznawanej sprawy odpowiednio ustosunkować, tym bardziej, że na podstawie protokołu oględzin nie sposób stwierdzić, czy osoby przeprowadzające wizję w terenie posiadały chociażby minimalną wiedzę w zakresie dendrologii.

Dlatego też, by wyjaśnić zachodzące na tym tle wątpliwości, celowym wydaje się, w przekonaniu Sądu, rozważenie przez organ możliwości zwrócenia się do biegłego z zakresu dendrologii o wydanie stosownej opinii, z której wynikałoby jednoznacznie czy klony, o których tutaj mowa nadają się do przesadzenia i jakie są ewentualne szanse na ich dalszy prawidłowy rozwój po przesadzeniu.

Brak ustaleń w tym zakresie, świadczy o naruszeniu przez organy orzekające dyspozycji art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i w rezultacie o naruszeniu art. 83 ust. 3 w/w ustawy o ochronie przyrody.

Pozostając jeszcze przy tematyce oględzin, trzeba zdaniem Sądu odnieść się do słusznego zresztą zarzutu strony skarżącej, iż drzewo, oznaczone numerem 9 nie było przedmiotem oględzin, a mimo to organ, bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie przesądził, iż nie nadaje się ono do przesadzenia. Gołosłowne ustalenia co do omawianego drzewa są w przekonaniu składu orzekającego o tyle wątpliwe, że w punkcie 5 decyzji z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie klonu oznaczonego według inwentaryzacji z maja 2007 r. nr 9, wskazując w jej uzasadnieniu, iż drzewa tego nie ma już w terenie i w związku z tym toczy się odrębne postępowanie wyjaśniające, którego przedmiotem jest usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.

Wobec tego, konieczne jest, według Sądu, bezsporne ustalenie, czy klon o nr 9 faktycznie został usunięty bez zezwolenia, czy też może nadal rośnie, ponieważ wydawanie zezwolenia na usunięcie drzewa, którego faktycznie nie ma, jest pozbawione jakiejkolwiek logiki i racjonalności.

Odnosząc się następnie do stanowiska organu, iż niemożliwe jest wykonanie nasadzeń zamiennych za usunięcie klonów z uwagi na brak "wolnych przestrzeni" na terenie nieruchomości objętej zamierzeniem inwestycyjnym, podnieść w ocenie Sądu trzeba, że pogląd ten nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Przede wszystkim, godzi się zauważyć, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się projekt urządzenia zieleni na terenie zespołu mieszkalnego w Ł. przy ul. B 7, 9 i ul. A. 21/23, z którego wynika, że skarżąca Spółka zamierza posadzić 11 sztuk drzew liściastych, 3 sztuki drzew iglastych, około 600 sztuk krzewów liściastych i ponad 200 sztuk krzewów iglastych. Wspomniany projekt oprócz części opisowej zawiera także część graficzną, gdzie w czytelny i zrozumiały sposób zobrazowano planowane usytuowanie drzew i krzewów, uwzględniając przy tym drzewa, które należałoby przesadzić i określając ich nową lokalizację.

W świetle powyższej dokumentacji trudno zgodzić się z argumentacją organów administracji publicznej orzekających w sprawie, iż na terenie objętym planowaną przez Spółkę A. inwestycją brak jest tak zwanych wolnych przestrzeni na dokonanie nasadzeń zamiennych, w zamian za wycięcie spornych klonów. W przekonaniu Sądu, jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii mogłoby nastąpić po uzyskaniu stanowiska osoby posiadającej stosowne wiadomości z zakresu dendrologii i po szczegółowym przeanalizowaniu projektu urządzenia zieleni. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż co najmniej kontrowersyjne i nie znajdujące żadnego oparcia w obowiązujących przepisach prawa jest również stanowisko organu, że za każde 2.000 zł naliczonej opłaty za usunięcie drzewa, inwestor zobowiązany jest do posadzenia jednego nowego drzewa zastępczego, co oznacza, iż przy wyliczonej opłacie za usunięcie pięciu klonów wynoszącej 122.544,53 zł, strona skarżąca zobowiązana byłaby posadzić co najmniej 62 sztuki nowych drzew.

W myśl art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, może być uzależnione od przesadzenia drzew w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami, w l i c z b i e

n i e m n i e j s z e j n i ż l i c z b a u s u w a n y c h d r z e w l u b k r z e w ó w.

Cytowany wyżej przepis zezwala zatem na przyjęcie, iż minimalna liczba drzew, jakie musiałaby nasadzić strona powinna odpowiadać liczbie drzew usuwanych, czyli innymi słowy za pięć usuniętych klonów, strona miałaby posadzić pięć nowych drzew. Tymczasem organ bezpodstawnie przyjął, iż za usunięcie 5 sztuk klonów strona miałaby posadzić 62 sztuki nowych drzew. Takie stanowisko, niczym nieuzasadnione, nie mogło zostać zaaprobowane przez skład orzekający w tej sprawie. Określenie przez ustawodawcę minimalnej liczby nasadzeń zamiennych nie oznacza przecież, że organ ma pełną swobodę w określeniu liczby nasadzeń zamiennych, co jak się wydaje miało miejsce w tym postępowaniu. Działając w taki sposób organ orzekający naruszył tym samym przepis prawa materialnego, jakim jest art. 83 ust. 3 i naruszenie to miało, według Sądu, wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonych wyżej uchybień dotyczących naruszenia dyspozycji art. 83 ust. 3 ustawy Prawo o ochronie przyrody oraz art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., mających wpływ na wynik sprawy oraz zasadności argumentów podniesionych w skardze, Sąd zobligowany był wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w punkcie 8 i 9.

Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające, organ zobligowany będzie uwzględnić powyższe rozważania i podjąć stosowne czynności wyjaśniające tak by rzetelnie ustalić stan faktyczny sprawy i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procedury administracyjnej. Organ winien przy tym pamiętać, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym. Organ orzekający wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny chodzi i udowodnić, że jest on tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela. Jeżeli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto w trybie art. 152 ustawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

B.C.