Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 603/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 października 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego oraz przeniesienia i mianowania na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

UZASADNENIE

Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w związku z § 1 ust. 1 oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 ze zm.), zwolnił z dniem [...] kwietnia 2019 r. st. asp. R. S. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz przeniósł i mianował na równorzędne stanowisko specjalisty Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] z dotychczasowym miesięcznym uposażeniem z dniem [...] kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż mianowanie funkcjonariuszki na wskazane stanowisko służbowe nastąpiło celem wzmocnienia stanu osobowego tej komórki organizacyjnej podyktowaną koniecznością zapewnienia ciągłości służby i terminowej realizacji zadań służbowych.

Od powyższego rozkazu personalnego st. asp. R. S. złożyła odwołanie do Komendanta Policji wnosząc o jego uchylenie oraz przeprowadzenie dowodów z przebiegu służby, dokumentów potwierdzających wykształcenie, umiejętności, doświadczenie zawodowe i kwalifikacje oraz przesłuchanie strony na podstawie art. 86 kpa na okoliczność ustalenia stanu faktycznego oraz możliwości i celowości mianowania skarżącej na nowe stanowisko służbowe.

Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej decyzji

1. obrazę przepisów prawa materialnego:

a) art. 32 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez błędne przyjęcie, że stanowiska w różnych jednostkach Policji, w różnych zespołach wypełniających odmienne zadania są stanowiskami równorzędnymi oraz jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, że podstawą do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji z urzędu jest dowolna i arbitralna decyzja komendanta w tym zakresie bez uwzględnienia szczegółowych okoliczności sprawy i ustalenia stanu faktycznego;

b) art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż mianowanie policjanta na inne stanowisko służbowe nastąpiło bez uwzględnienia posiadanego przez niego wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych (również kursów i szkoleń).

2. obrazę przepisów postępowania:

a) art. 7 kpa poprzez jego niezastosowanie, gdyż Komendant Miejski Policji w [...] nie podjął wszelkich (a nawet jakichkolwiek) czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i nie uwzględnił zasady uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony;

b) art. 8 kpa poprzez jego niezastosowanie, gdyż prowadzone postępowanie cechowało się nieproporcjonalnością i brakiem równego traktowania, a ponadto budziło wątpliwości co do bezstronności, w efekcie czego policjantka została przeniesiona na stanowisko nieadekwatne do jej umiejętności i kwalifikacji co ją dyskredytuje pośród innych funkcjonariuszy, a organ zobowiązany jest działać racjonalnie a nie arbitralnie;

c) art. 9 kpa poprzez jego niezastosowanie, gdyż organ w żaden sposób nie poinformował o okolicznościach faktycznych i prawnych przed wydaniem rozkazu o zwolnieniu i mianowaniu na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji;

d) art. 10 § 1 i 2 kpa poprzez niepowiadomienie strony o wszczęciu postępowania oraz o przysługujących prawach czym pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym do złożenia wniosków dowodowych;

e) art. 77 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie, gdyż organ administracji publicznej zobowiązany był do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności uwzględnienia wykształcenia, przebiegu dotychczasowej służby i kwalifikacji policjantki oraz uwzględnienia słusznego interesu skarżącej;

f) art. 80 kpa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż zwolnienie, przeniesienie i mianowanie funkcjonariusza Policji na stanowisko służbowe wynika z potrzeb służby, którym policjant powinien się podporządkować;

g) art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji oraz wskazanie dowodów na których organ oparł swoje uzasadnienie a także wskazanie przyczyn dla których organ nie przychylił się do dowodów wskazywanych przez skarżącą dotyczących jej kwalifikacji i dotychczasowego przebiegu służby, a także warunków osobistych i rodzinnych, które to naruszenia stanowiły przyczynę dokonania przez organ błędnych ustaleń prawnych i faktycznych, a mianowicie, że:

- skarżąca winna pełnić służbę w Referacie do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...], pomimo iż jej kwalifikacje, dotychczasowy przebieg służby i słuszny interes strony oraz ważny interes społeczny wskazują na to, iż zwolnienie oraz mianowanie na nowe stanowisko nie powinno mieć w tym przypadku miejsca,

- przeniesienie skarżącej wynika z potrzeb służby (wakatów), którym winna się podporządkować.

Komendant Policji Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. działając w trybie art. 78 § 2 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez st. asp. R. S., w tym także z jej zeznań oceniając, iż nie wnosiłyby niczego nowego do sprawy, a jedynie spowodowałoby przewlekłość prowadzonego postępowania administracyjnego.

Komendant Policji nie znalazł jednocześnie podstaw do uwzględnienia odwołania st. asp. R. S. od Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. i decyzją Nr [...] [...] z dnia [...] maja 2019 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska oraz daty mianowania na nowe stanowisko służbowe, ustalił datę zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska na dzień [...] maja 2019 roku oraz datę mianowania wymienionego na równorzędne stanowisko służbowe na dzień [...] czerwca 2019 roku, w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy począwszy od orzeczenia lekarskiego, którym uznano funkcjonariuszkę za zdolną do pełnienia służby z ograniczeniami (nie mogła dłużej niż 3 godziny przebywać w pozycji siedzącej) aż do jej pełnego powrotu do służby wskazując jednocześnie na potrzeby jednostki celem zapewnienia ciągłości służby i terminowości realizacji zadań oraz przesłanki przeniesienia do Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...].

Organ odwołując się do treści odpowiednich przepisów ustawy o Policji wskazał, że obowiązkiem policjanta jest podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służbowej oraz przełożonemu posiadającemu kompetencję do kształtowania sytuacji prawnej funkcjonariusza pełniącego służbę. Uzasadnione jest to bowiem zadaniami formacji, której celem i zadaniem jest służba społeczeństwu, jego ochrona, utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ przeanalizował także sytuację rodziną odwołującej się, jej doświadczenie i dotychczasową długoletnią służbę oraz potrzeby służby, jej interesy i konieczność sprawnego wykonywania ustawowych zadań Policji.

Następnie przedstawił okoliczności wskazujące na równorzędność dotychczasowego stanowiska służbowego funkcjonariuszki ze stanowiskiem, na które ją skierowano w Referacie do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu.

Ostatecznie organ odwoławczy podkreślał prawo funkcjonariuszki samotnie opiekującej się dzieckiem poniżej 8 roku życia do pracy w godzinach dziennych i w dni powszednie, wskazując że wyłączenia pełnienia służby nie obejmują sobót.

Od powyższej decyzji Komendanta Policji z [...] maja 2019 r. st. asp. R. S. - reprezentowana przez pełnomocnika - ad K. – złożyła skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy w całości do rozpoznania Komendantowi oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Zaskarżając powyższą decyzję w całości pełnomocnik zarzucił:

1. naruszenie art. 32 ust. 1 oraz art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie objawiające się brakiem wskazania, że stanowisko specjalisty Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...] oraz stanowisko specjalisty Referatu do Walki z do Walki z Przestępczością przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] KMP w [...] są stanowiskami równorzędnymi;

2. naruszenie art. 6, 7, 8, 15, 77 §1, 80 i 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez :

- niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy,

- brak ponownego rozpoznania przez organ sprawy w jej całokształcie, w tym brak ponownego wyczerpującego rozważenia zarzutów odwołania,

- bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych strony.

3. Naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podkreślała, że można przenieść funkcjonariusza bez jego zgodny tylko na stanowisko równorzędne, co wymaga porównania charakterystyki obu stanowisk, zakresu zadań i obowiązków, czy wymogów w zakresie dyspozycyjności i systemu zmian, co ma dla skarżącej istotne znaczenie z uwagi na okoliczność że jest matką samotnie wychowującą dziecko.

Komendant Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przywołał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] września 2019r. Komendant Wojewódzki Policji przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek st. asp. R. S. o powierzenie obowiązków służbowych w referacie do walki z Przestępczością Gospodarczą Wydziału Kryminalnego KP [...] powołując się na możliwość wykorzystania wiedzy zdobytej na kursie specjalistycznym z zakresu przestępczości gospodarczej oraz uwzględnienie sytuacji osobistej i rodzinnej w planowaniu grafików służb i pozwolenie na pełnie służby od poniedziałku do piątku w godzinach od 7:30 do 15:30. Komendant Miejski Policji w [...] Rozkazem Personalnym Nr [...] z [...] lipca 2019r. powierzył pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku specjalisty Referatu do Walki z Przestępczością Gospodarczą Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] KMP w [...] z dotychczasowych uposażeniem z dniem [...] sierpnia 2019r.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik skarżącej sprecyzował odnosząc się do treści rozkazu z [...] lipca 2019r., że ma on charakter czasowy. Funkcjonariuszka może być w każdej chwili odwołana z pełnienia funkcji specjalisty w Referacie do Walki z Przestępczością Gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych rozkazów personalnych stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2019r. poz. 161). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Powołany przepis jest przepisem kompetencyjnym, określającym organ właściwy m.in. do mianowania, przenoszenia i zwalniania policjanta ze stanowiska służbowego.

Natomiast, zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, policjant może zostać przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwi są: Komendant Główny Policji na obszarze całego państwa, Komendant CBŚP w odniesieniu do policjanta CBŚP w ramach tej jednostki organizacyjnej, Komendant BSWP w odniesieniu do policjanta BSWP w ramach tej jednostki organizacyjnej, komendant wojewódzki Policji na obszarze właściwego województwa, komendant powiatowy (miejski) Policji na obszarze właściwego powiatu (miasta) (ust. 2).

W rozpatrywaniu przypadku właściwym był Komendant Miejski Policji w [...].

W tym miejscu podkreślić należy, że niewątpliwie przepis art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policja mają charakter kompetencyjny, gdyż określono w nich wyłącznie organy uprawnione do podejmowania decyzji w sprawach w nich wymienionych. Nie wskazano natomiast kryteriów i merytorycznych przesłanek uzasadniających podejmowanie decyzji w tych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi przy tym wątpliwości, że na podstawie tych przepisów zwolnienie funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2002r., sygn. akt II SA 3768/01; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 322/09, dostępne www.orzeczenie.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wniosek powyższy płynie z treści art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w którym wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Przepis ten przewiduje, w ust. 1, obligatoryjne przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Natomiast w ust. 2 i 3 wskazuje na możliwość przeniesienia na niższe stanowisko służbowe w przypadkach wyraźnie w nich określonych. Policjanta można również przenieść na niższe stanowisko służbowe na jego prośbę (art. 38 ust. 3 ustawy o Policji), przy czym stosownie do ust. 4 powołanego powyżej przepisu policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2 (a więc z uwagi na zaistnienie jednej, z enumeratywnych przesłanek fakultatywnego przeniesienia na niższe stanowisko służbowe), może być zwolniony ze służby.

W kontekście powyższego Sąd zauważa, że ustawa nie określa żadnych warunków przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości. Ustawa nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi powinien się kierować organ dokonujący przeniesienia. Tak sformułowany przepis pozwala uznać, że przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Natomiast dokonywana przez sąd administracyjny kontrola legalności tego rodzaju aktów jest nader wąska i zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa wydanie decyzji było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic swojej dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 707/16, dostępne CBOSA).

Decyzje o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania mają charakter decyzji uznaniowych. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wówczas, gdy przepis prawa nie określa jednoznacznie skutku prawnego, a wybór pozostawia organowi administracji publicznej. Organ ten powinien kierować się kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia optymalnego wykonywania podstawowych zadań Policji. Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego. Jej hierarchiczność i dyspozycyjność, jako immanentne cechy tej służby, służą wykonaniu nałożonych na tę formację zadań i z tego też powodu obowiązujące w niej zasady zdyscyplinowania różnią się zasadniczo od innych grup zawodowych, z czego skarżący musiał sobie zdawać sprawę przystępując dobrowolnie do jej pełnienia. Zatem służba w Policji charakteryzuje się stosunkiem administracyjnoprawnym i w związku z powyższym to na przełożonym spoczywa obowiązek jednostronnego i władczego kształtowania tzw. polityki kadrowej.

Z treści art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 36 ust. 1 ustawy o Policji wynika, więc a contrario, że zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wyjaśnić przy tym należy, że równorzędność stanowiska służbowego nie oznacza tożsamości ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Równorzędne są zatem takie stanowiska, które mają takie same elementy składowe (stopień etatowy, parametry uposażenia). Równorzędność nie oznacza zatem takich samych obowiązków, czy też czasu służby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt. II SA/Po 984/18, dostępne CBOSA). Również fakt innego miejsca ich wykonywania nie ma wpływu na ocenę równorzędności. Charakter stosunku służbowego policjanta powoduje, że ma on obowiązek podporządkować się szczególnym wymaganiom związanym ze służbą, także w sytuacji, w której ze względu na potrzeby Policji, zmieniane są jego warunki służby (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 366/16, CBOSA).

Dokonując zatem kontroli legalności decyzji o mianowaniu policjantki na stanowisko służbowe po przeniesieniu do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji należy badać, czy na podstawie powyższych przepisów jej wydanie było dopuszczalne, tj. czy organ spełnił przesłanki ustawowe, w tym zwłaszcza dotyczące równorzędności stanowisk, czy nie przekroczył przy tym granic pozostawionej mu dyskrecjonalności oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Dodatkowo wskazać należy, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do badania, czy nie nosi ona cech dowolności, a nie zajmuje się celowością bądź też słusznością takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy mówiąc, decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w sytuacji stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów procesowych lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś tego rodzaju naruszenie będzie miało miejsce wówczas, gdy organ pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

W niniejszej sprawie Sąd nie dostrzegł uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżąca została zwolniona z dniem [...] kwietnia 2019 r. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego specjalisty Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz przeniesiona i mianowana na równorzędne stanowisko specjalisty Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] z dotychczasowym miesięcznym uposażeniem.

Wskazać należy, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie okoliczności przytoczone przez organ wskazują, iż nie przekroczył on granic uznania administracyjnego.

Decyzja organu I instancji poprzedzona została wnikliwą oceną sytuacji skarżącej, zarówno zawodowej, jak i osobistej oraz zdrowotnej. Już bowiem w lutym 2019 roku Naczelnik Wydziału Kadr i Szkolenia KMP w [...] wobec Orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] grudnia 2018r. przeprowadził z funkcjonariuszką rozmowę na temat jej sytuacji zawodowej. Zgodnie z przedmiotowym orzeczeniem komisji lekarskiej uznano policjantkę za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem. Komisja orzekła niezdolność do pełnienia służby administracyjno-biurowej (wymieniona nie mogła przebywać w pozycji siedzącej dłużej niż 3 godziny). Zapytana jak widzi swoją przyszłość zawodową, oświadczyła, że w związku z tym, iż jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci, chciałaby pracować na jedną zmianę w godzinach od 07:30 do 15:30. Kierownik komórki kadrowej poinformował, że po zakończeniu zwolnienia lekarskiego i ponownym orzeczeniu komisji lekarskiej funkcjonariuszka pracować będzie w pionie dochodzeniowo-śledczym w jednym z Komisariatów Policji Miasta [...], jednak nie jak dotychczas w Wydziale do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w [...].

Wyjaśniono także sytuację kadrową w jednostkach Komendy Miejskiej Policji w [...], a jednocześnie poinformowano, iż na wniosek Komendanta Komisariatu Policji [...] KMP w [...] zostanie ona przeniesiona do tej jednostki, celem zapewnienia ciągłości służby i terminowej realizacji zadań. Organ I instancji wskazał, że Komisariat Policji [...] KMP w [...] posiada 25 wakatów, zatem mianowanie na wskazane równorzędne stanowisko służbowe następuje celem wzmocnienia etatowego, zwłaszcza z uwagi na postawę funkcjonariuszki, którą przełożeni oceniali jaki osobę ambitną, dążącą do samodzielnego zdobywania wiedzy niezbędnej do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Organ zwrócił uwagę, że przeniesienie leżało także w interesie samej policjantki. Organ odpowiedział bowiem na sugestie o złej atmosferze w dotychczasowym miejscu pełnienia służby, wynikającej z nienajlepszych relacji pomiędzy policjantką a jej przełożonym - Naczelnikiem Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...]. Nie sposób, zatem odmówić zasadności wniosku organu, który w sytuacji gdy policjantka wyraźnie sygnalizuje trudne relacje z przełożonym, że przeniesienie do dalszego pełnienia służby w innej jednostce było działaniem nie tylko dopuszczalnym, lecz wręcz wskazanym. Słusznie wskazał organ I instancji, a za nim organ odwoławczy, że uregulowanie sytuacji kadrowej policjantki, której powierzano pełnienie obowiązków służbowych w ramach Komendy Miejskiej Policji w [...], miało na celu zminimalizowanie poczucia braku stabilności zawodowej oraz przynależności służbowej i dezorientacji, a nowe miejsce pełnienia służby, a co za tym idzie zmiana środowiska, pozytywnie wpłynąć na policjantkę i komfort jej pracy. W ocenie Sądu nie sposób zarzucić organom by rozstrzygnięcie o mianowaniu skarżącej w strukturze Wydziału Kryminalnego KP [...] KMP w [...] charakter represyjny. Nie kwestionowano, np. zasadności zwolnień lekarskich, na których pozostawała policjantka.

Nadto Sąd wskazuje, że z urzędu znana jest Sądowi sytuacja funkcjonariuszki w związku z rozpoznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 14 lutego 2018r. (sygn. akt IV SA/Po 1103/17, dostępne CBOSA) jej skargi na orzeczenie Komendanta Policji z [...] sierpnia 2017r. w przedmiocie kary dyscyplinarnej. Argumenty o złej atmosferze w poprzednim miejscu pełnienia służby nie były zatem w ocenie Sądu pozbawione podstaw.

Słusznie wskazały organy obu instancji powołując się na treść art. 28 ustawy o Policji, że stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, w którym strony mogą kształtować modyfikować określone elementy tego stosunku (np. stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania, dyspozycyjności) na zasadzie ich woli, a więc zasadzie równości podmiotów (pracownika i pracodawcy). Służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza oraz przewiduje prawo dla właściwego przełożonego do dobierania sobie personelu. Na zasadzie dobrowolności następuje zgłoszenie do służby, czyli konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, ale już nie ustalenie warunków jej pełnienia. Konstrukcja prawna stosunku służbowej oznacza, zatem dyspozycyjność i zdyscyplinowanie policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć, czy potrzeb rodzinnych policjantki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt. II SA/Ol 605/11, dostępne CBOSA). Sąd podziela w tym względzie pogląd organów, że nie ma także znaczenia prawnego to, w jaki sposób funkcjonariuszka będzie godziła swoje obowiązki służbowe z obowiązkami osobistymi czy rodzinnymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2011r., sygn. akt II SA/Wa 1010/11, dostępne CBOSA).

Zasadnie argumentują organy, że obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, gdzie wskazuje się, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski, który posiada w szczególności zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Także z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji określającego treść ślubowania policjanta wynika, że m.in. zobowiązuje się pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Przełożony zyskuje, zatem dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej policjanta pełniącego służbę. Z powyższych przepisów wynika, więc że osoba zgłaszająca się dobrowolnie do służby w Policji wyraża gotowość podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej obowiązującej w tej formacji. Kandydat na policjanta świadomie poddaje się służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na dowolnym określaniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza.

Konsekwentnie, przepisy art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji są przejawem tej szczególnej podległości służbowej uprawniającej właściwego przełożonego do mianowania policjanta na równorzędne stanowisko służbowe.

Z całościowej konstrukcji stosunku służbowego policjanta wynika zatem, że przełożony funkcjonariuszy odpowiadając za stan bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie bądź w ramach jednostki organizacyjnej, posiada uprawnienie do kształtowania polityki kadrowej, przy czym kreuje ją tak, by optymalnie wykorzystać posiadane zasoby ludzkie w celu realizacji ustawowych zadań Policji. Sformułowanie przepisu art. 36 ust. 1 ustawy o Policji pozwala stwierdzić, że uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji poddano przeniesienie policjanta bez jego zgody, ale na równorzędne stanowisko służbowe w innej (jednostce) komórce organizacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2630/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2305/14, dostępne CBOSA). Przełożony właściwy w sprawach osobowych uprawniony jest do jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego, w tym mianowania funkcjonariusza na równorzędne stanowisko służbowe bez jego zgody i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza proceduralna norma art. 7 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 919/09, dostępne CBOSA).

W tym miejscu wskazać należy, że temu kryterium równorzędności stanowiska służbowego w odniesieniu do skarżącej organ odwoławczy poświęcił w uzasadnieniu szczególne miejsce.

Decyzja o przeniesieniu skarżącej do dalszego pełnienia służby w Komisariacie Policji [...] KMP w [...] podjęta została na skutek porozumienia Komendanta Komisariatu Policji [...] KMP w [...] i Naczelnika Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą KMP w [...], mając na względzie przede wszystkim konieczność wzmocnienia struktur organizacyjnych Komisariatu Policji [...] KMP w [...]. Przy czym, jak wskazano powyżej organ I instancji miał także na względzie złe relacje skarżącej z jej przełożonym w dotychczasowym miejscu pełnienia służby.

W ocenie Sądu, organy w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy rozważyły, oceniły i uwzględniły dotychczasową długoletnią służbę skarżącej w pionie dochodzeniowo-śledczym, a w związku z tym doświadczenie policjantki w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych. Skarżąca na stanowisku specjalisty Referatu do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego, tak jak dotychczas prowadzić będzie postępowania przygotowawcze. Nie sposób zakwestionować, że dotyczyć będą one wprawdzie przestępstw przeciwko mieniu, a nie jak dotąd przestępstw gospodarczych, ale co wymaga podkreślenia, sposób prowadzenia postępowań przygotowawczych zarówno w jednym jak i drugim przypadku opiera się na przepisach Kodeksu postępowania karnego. Zatem zgodzić należy się z organami że charakter "nowych" zadań, nie spowoduje szczególnych dolegliwości związanych z objęciem nowego zakresu obowiązków wobec prowadzonych wcześniej postępowań przygotowawczych.

Nadto w ocenie Sadu, właśnie doświadczenie i wiedza skarżącej mogą służyć dodatkowemu wsparciu prawidłowego wykonywania zadań w nowym miejscu pełnienia służby.

Podkreślić także należy, że skarżąca została przeniesiona zgodnie z posiadanymi przez nią kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym do służby nadal w pionie dochodzeniowo-śledczym.

Zasadnie wskazał także organ odwoławczy, że art. 34 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, iż mianowanie lub powołanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji, określa wyłącznie kryteria jakie powinien spełniać policjant do mianowania na stanowisko na danym poziomie awansowym, natomiast w żaden sposób nie obliguje on przełożonego do mianowania policjanta na konkretne stanowisko, gdy jest ono uważane za równorzędne. Samo zatem posiadanie kwalifikacji zawodowych, wykształcenia cywilnego oraz staży służby nie stanowiło podstawy do mianowania policjanta na to konkretne stanowisko służbowe na które została przeniesiona. Decydujące były bowiem przesłanki kadrowe w Wydziale Przestępczości Przeciwko Mieniu, celem zapewnienia ciągłości wykonywania zadań.

Sąd podziela stanowisko organu, że argumentacja pełnomocnika skarżącej w tym względzie prowadziłaby do braku możliwości mianowania na nie policjanta, z uwagi na minimalną odmienność dotycząca np. czasu pełnienia służby, czy rodzaju wykonywanych zadań służbowych. Jak zauważył organ także sama skarżąca podczas rozmowy z Naczelnikiem Wydziału Kadr i Szkolenia KMP w [...] prosiła o zmianę miejsca pełnienia służby poprzez przeniesienie do kierowanej przez niego komórki lub Wydziału Wspomagającego KMP w [...], gdzie zakresy zadań są zupełnie odmienne od dotychczasowych obowiązków przypisanych skarżącej.

W ocenie Sądu, organ I instancji oraz zwłaszcza organ odwoławczy wyczerpująco ustosunkowały się do kluczowego zagadnienia równorzędności stanowisk.

Nadto organy podkreślały, że skarżąca w dalszym ciągu może korzystać z uprawnień wynikających z przepisu §16 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 września 2014 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1286). Policjantka, została także zapewniona, iż będzie mogła pełnić służbę w godzinach od 07:30 do 15:30 z uwagi, że jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci. Zgodnie z przepisem § 16 ust. 2 pkt 1 powyższego rozporządzenia służba w niedzielę lub święto oraz w godzinach zaliczanych do pory nocnej nie może być pełniona przez policjanta będącego jedynym opiekunem dziecka do 8 lat lub osoby wymagającej stałej opieki - bez ich zgody.

Błędnie wywodzi stąd pełnomocnik skarżącej, że wyłączenie pełnienia służby przez policjanta będącego opiekunem dziecka poniżej 8 roku życia dotyczy też sobót. Z przepisu powyższego wynika, że ustawodawca wyraźnie takim zwolnienieniem objął niedziela i święta. Nadto zgodnie z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015r., poz. 91) dniami ustawowo wolnymi są dni wyraźnie w ustawie wymienione oraz niedziele. Wśród nich ustawodawca nie wskazał sobót.

Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że nawet jeśli zmiana jednostki organizacyjnej Policji wiąże się z pewnymi niedogodnościami dla policjanta, to nie może to być równoznaczne z potrzebami służby. Wskazane przez skarżącą utrudnienia wynikające z konieczności dojazdu do innego miejsca pełnienia służby na terenie tego samego miasta nie mogą przeważyć nad interesem służby rozumianym jako obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na danym terenie. Niedogodności te nie mogą determinować decyzji strony służbowej w sprawie miejsca pełnienia służby przez policjantkę. Zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjantka nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służy w Policji będzie ją pełnić w tej samej jednostce organizacyjnej i na tym samym stanowisku, wykonując takie same obowiązki bądź też w najdogodniejszej dla niej jednostce organizacyjnej Policji. W tym względzie organ rozważył zatem kolejny podnoszony zarzut związany z sytuacją rodzinną skarżącej.

W ocenie Sądu, organy dochowały wymogów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

W świetle zgromadzonych akt sprawy niezasadny okazał się zarzut skargi dotyczącym braku zapewnienia stronie czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym wynikającym z art. 10 k.p.a. Zarzut ten byłby zasadny w sytuacji gdyby naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca poza podniesieniem tego zarzutu nie wskazała żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że niepoinformowanie jej o zebranych dowodach i materiałach w sprawie oraz możliwości zgłaszania żądań prowadzi w istocie do innego rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu w sprawie jej przeniesienia do innej jednostki w istocie od [...] lutego 2019r. kiedy Naczelnik Wydziału Kadr przeprowadził rozmowę w sprawie zawodowej przyszłości skarżącej. Brała czynny udział w postępowaniu składając wnioski dowodowe i w konsekwencji odwołanie od rozkazu personalnego z [...] marca 2019r. Mogła zatem na każdym etapie postępowania wskazywać na nowe okoliczności i dowody. Rozstrzygnięcia organów były jej doręczane wraz z prawidłowymi pouczeniami, z których skorzystała.

Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów, że złożone przez skarżącą wnioski dowodowe nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy. Zasadnie zostały oddalone. Z akt osobowych skarżącej organom znana jest jej ścieżka zawodowa, zatem niecelowe było przeprowadzenie dowodów z przebiegu służby, dokumentów potwierdzających wykształcenie, umiejętności, doświadczenie zawodowe i kwalifikacje. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do jej planów zawodowych – zgłosiła chęć kontynuowania służby w jednym z wydziałów w strukturze Komendy Miejskiej Policji w [...] np. w Wydziale Kadr i Szkolenia, czy w Wydziale Wspomagającym. Już podczas pierwszej rozmowy wiedziała, że przeniesienie do tych jednostek nie będzie możliwe. Wobec powyższego przesłuchanie strony w trybie art. 86 k.p.a. było niecelowe. Przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy organ może przesłuchać stronę, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a taka sytuacja w niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie mała miejsca. Przy czym, wskazać należy, że z art. 78 § 1 k.p.a. wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, zatem w zasadzie okoliczność nowa, nieznana organowi i mająca wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a nie w celu kolejnego potwierdzenia okoliczności znanych już organowi.

Słusznie wyjaśnił organ odwoławczy, że prawu strony do żądania przeprowadzenia dowodu odpowiada obowiązek organu administracji publicznej ustosunkowania się do tego żądania, a zatem dokonania oceny, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ takiej oceny w niniejszej sprawie dokonał i zdaniem Sądu prawidłowe było oddalenie wniosków dowodowych postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] maja 2019r.

Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy brak było przesłanek do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego, zwłaszcza, że jak wskazano powyżej przeniesienie skarżącej wywołane zostało potrzebami służby, determinowanej realizacją ustawowych zadań Policji. Skoro organ na taką właśnie potrzebę przeniesienia policjantki wskazał, to względy natury osobistej, leżące po stronie funkcjonariuszki, zwłaszcza chęć pełnienia służby jedynie w dni powszednie od poniedziałku do piątku z wyłączeniem sobót, w godzinach od 7:30 do 15: 30, nie mogą być traktowane jako okoliczności uniemożliwiające takie przeniesienie.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jak i rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2019r. zostały wydane przez organ właściwy, a ponadto decyzja nie nosi znamion dowolności, lecz została w sposób należyty i wyczerpujący uzasadniona. Zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje zostały prawidłowo uzasadnione zgodnie z dyspozycja art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich zindywidualizowanie do konkretnego stanu faktycznego związanego z przeniesieniem, odpowiadają one kryteriom uznania administracyjnego. Komendant Miejski Policji w [...] uznając za konieczność wzmocnienia struktur osobowych zobowiązany był do podjęcia działań zmierzających do zapewnienia właściwej realizacji zadań i czynności służbowych przez Referat do Walki z Przestępczością Przeciwko Mieniu Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] KMP w [...].

Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] – decyzje te odpowiadają prawu. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania majach wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego rezultatu, co musiało skutkować oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak Sąd orzekł w wyroku.