Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2387/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 154 § 6, art. 133 § 1, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Gl 13/19 w sprawie ze skargi G. P. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną – w zakresie przyznania sumy pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od G. P. na rzecz Prezydenta Miasta C. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 8 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Gl 13/19, po rozpoznaniu skargi G. P. na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie wypłaty zaliczki na poczet odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, przyznał skarżącemu od Prezydenta Miasta C. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych (pkt 1) i oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1474), powoływanej dalej jako "specustawa drogowa", decyzją z [...] listopada 2015 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej – budowy przedłużenia Al. [...] do ul. [...] oraz rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...], obejmującej m.in. działkę nr [...] o pow. 0,0042 ha, powstałą z podziału działki nr [...], położoną w C., stanowiącą własność G. P. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności i stała się ona ostateczna.

Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2017 r. ustalił na rzecz skarżącego odszkodowanie w wysokości 5 334 zł, zobowiązując do jego wypłaty Prezydenta Miasta C. jako zarządcę drogi wojewódzkiej.

G. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, a jednocześnie w piśmie z [...] października 2017 r. wystąpił do Prezydenta Miasta C. o wypłatę odszkodowania w bezspornej wysokości. W kolejnych pismach z [...] października i [...] listopada 2017 r. skarżący sprecyzował żądanie, domagając się wypłaty zaliczki w wysokości 70% ustalonej kwoty odszkodowania na podstawie art. 12 ust. 5a specustawy drogowej. Organ w piśmie z [...] i [...] listopada 2017 r. poinformował skarżącego o braku podstaw do wypłaty odszkodowania do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji o ustaleniu odszkodowania.

G. P. w piśmie z [...] stycznia 2018 r. wniósł za pośrednictwem organu I instancji ponaglenie na niezałatwienie jego wniosku, a następnie w dniu[...] marca 2018 r. złożył za pośrednictwem tego organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Prezydenta Miasta C., polegającą na zaniechaniu wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania. Zarzucił w niej naruszenie organowi art. 12 ust. 5a specustawy drogowej domagając się jednocześnie:

- zobowiązania organu do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie;

- stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania;

- przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty, określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt II SAB/Gl 16/18 stwierdził bezczynność organu, która miała charakter rażącego naruszenia prawa (pkt 1), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do podjęcia czynności (pkt 2), oddalił skargę w pozostałej części (pkt 3) i zasądził zwrot kosztów postepowania (pkt 4). W ocenie Sądu skarżący trafnie podniósł, że w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki z art. 12 ust. 5a specustawy drogowej. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że organ zobowiązany jest na wniosek uprawnionego do wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania ustalonego przez organ I instancji w decyzji o odszkodowaniu, wydanej w trybie art. 12 ust. 4g specustawy drogowej. Zgodnie z tymi przepisami odszkodowanie w pełnej wysokości, ustalonej w decyzji, jest płatne w terminie 14 dni od ostateczności tej decyzji. Jednakże decyzja ustalająca wymiar odszkodowania nie stała się ostateczna (choć nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności). Zatem skarżącemu przysługiwała zaliczka w wysokości 70% ustalonego nieostateczną decyzją odszkodowania w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Sąd przyjął, że wniosek w tym przedmiocie skarżący złożył skutecznie [...] października 2017 r. Wówczas jednoznacznie sprecyzował roszczenie jako żądanie wypłaty zaliczki w wysokości 70% odszkodowania. Zatem 30-dniowy termin do wypłaty zaliczki upłynął z dniem [...] listopada 2017 r. Żądana zaliczka została wypłacona w formie przelewu bankowego dopiero w dniu [...] kwietnia 2018 r., czyli po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Sąd uznał, że skoro bezczynność organu ustała po wniesieniu skargi, zatem bezprzedmiotowe było zobowiązanie organu do podjęcia takiej czynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Sąd uznał zaś, że organ dopuścił się bezczynności nie wypłacając mimo ustawowego obowiązku żądanej zaliczki w terminie 30 dni od złożenia wniosku i miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. Jednak z uwagi na fakt, że organ wypłacił żądaną zaliczkę po wniesieniu skargi, Sąd nie dopatrzył się podstaw do dyscyplinowania poprzez wymierzenie mu grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Wysokość zaliczki (kwota 3 733, 80 zł), nie pozostaje bowiem w żadnej proporcji do pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w tym przepisie w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3558/18 uchylił punkt 3 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Naczelny Sąd administracyjny uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnienie wyroku sądu I instancji nie poddaje się kontroli instancyjnej, ponieważ brak jest w nim odniesienia się do podstaw odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Nie jest wiadome czym w rzeczywistości kierował się Sąd I instancji oddalając wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Nie spełnia wymogu dokładnego wyjaśnienia jakimi motywami kierował się Sąd podejmując rozstrzygnięcie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że wysokość zaliczki wynosząca 3 733,80 zł nie pozostaje w żadnej proporcji do pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Tym samym Sąd Wojewódzki naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, że przedmiotem postępowania w sprawie była skarga na bezczynność dotycząca decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 709 292 zł powiększone następnie o 35 164,60 zł, łącznie 738 164,62 zł oraz decyzji z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 5 334 zł, z których to decyzji łączna wysokość zaliczki wynosiła 520 449,03 zł. Sąd I instancji w części wstępnej uzasadnienia dotyczącego tejże skargi wskazał jedynie na decyzję z [...] listopada 2015 r. orzekającą o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – budowy przedłużenia Al. [...] do ul. [...] oraz rozbudowy drogi wojewódzkiej nr [...], obejmującej m.in. działkę nr [...] o pow. 0,0042 ha, powstałą z podziału działki nr [...], położoną w C., stanowiącą własność skarżącego oraz decyzję Wojewody [...] z [...] września 2017 r. ustalającą odszkodowanie w wysokości 5 334 zł, natomiast nie przestawił w ogóle kwoty zaliczki, o którą w sprawie chodzi. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał natomiast, że wysokość zaliczki wynosząca 3 733, 80 zł nie pozostaje w żadnej proporcji do pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w tym przepisie w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną organ stwierdził, że jest to jedynie omyłka Sądu, a kwota zaliczki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie sumy pieniężnej. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie jest możliwe jednak stwierdzenie, czy Sąd Wojewódzki rozstrzygnął w przedmiocie całości skargi wniesionej przez skarżącego, która z całą pewnością dotyczyła dwóch zaliczek wynikających z dwóch decyzji, czy też faktycznie przedmiotem sprawy uczynił tylko jedną z nich. Czyni to również niezrozumiałym zaskarżone skargą kasacyjną rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej zawarte w punkcie 3 wyroku. W tej sytuacji zasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w zakresie orzeczenia o sumie pieniężnej przez błędne ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpatrując sprawę powołanym na wstępie wyrokiem przyznał skarżącemu od Prezydenta Miasta C. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych i oddalił skargę w pozostałej części. Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że rozstrzygana sprawa dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta C. w zakresie realizacji decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., którą to decyzją zostało ustalone na rzecz skarżącego odszkodowanie w wysokości 5 334 zł. Skarżący w piśmie z [...] października 2017 r. (które wpłynęło do organu [...] października 2017 r.) wystąpił o wypłatę zaliczki w wysokości 70 % ustalonego odszkodowania. W odpowiedzi, w piśmie z [...] listopada 2017 r., poinformowano skarżącego o braku podstaw do wypłaty odszkodowania do czasu rozpatrzenia odwołania od decyzji o ustaleniu odszkodowania. Ostatecznie zaliczka ta została wypłacona [...] kwietnia 2018 r., po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Sąd dalej wskazał, że kwestie bezczynności organu administracji zostały prawomocnie rozstrzygnięte wyrokami tutejszego Sądu o sygnaturze II SAB/Gl 16/18 oraz NSA o sygnaturze sygn. I OSK 3558/18. W świetle tego ostatniego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jest zobowiązany do wydania orzeczenia w zakresie żądania skarżącego dotyczącego przyznania mu sumy pieniężnej.

Sąd uznał, że przyznanie takiej sumy jest zasadne. Bezczynność Prezydenta Miasta C. trwała od [...] października 2017 r. (kiedy wpłynęło sprecyzowane żądanie wypłaty zaliczki) aż do dnia, kiedy ta zaliczka faktycznie została wypłacona, czyli [...] kwietnia 2018 r. Suma pieniężna powinna z jednej strony dyscyplinować organ, aby przeciwdziałać jego bezczynności w przyszłości, a jednocześnie stanowić swego rodzaju odszkodowanie, które zrekompensuje skarżącemu brak możliwości korzystania w tym okresie z przysługujących mu środków. Przepisy prawa nie określają jakiej wysokości sumę pieniężną winien przyznać sąd w takim przypadku. Określono jedynie maksymalną jej wysokość. Konieczne jest zatem przyjęcie przez skład orzekający własnych, a jednocześnie uzasadnionych prawnie kryteriów.

Sąd wskazał zatem, że z akt sprawy wynika, że skarżący mógł się domagać wypłacenia zaliczki kwoty odszkodowania w wysokości 3 733,80 zł. W ocenie Sądu I instancji zasadne było przyznanie mu sumy 500 zł. Zwłoka w wypłacie powyższej zaliczki wyniosła 168 dni. Odsetki ustawowe za opóźnienie należne są w przypadku nieterminowego uiszczania należności ustalone na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego wyniosłyby 120,27 zł. Odsetki za zwłokę w uregulowaniu zaległości "podatkowych" (ustalane na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa) wyniosłyby 137,47 zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz uwzględniając funkcję "dyscyplinującą" Sąd I instancji uznał, że przyznana skarżącemu suma jest adekwatna do uchybień Prezydenta Miasta C., a jednocześnie kompensuje powstały w jej wyniku uszczerbek majątkowy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. P. zaskarżając wyrok w części, tj. co do punktu 2 i zarzucił mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w związku z art. "145 § 1 pkt c" w związku z art. 154 § 6 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a., polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wynikającym z akt sprawy i przyjęciu, że przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. w kwocie 500,00 zł pozostaje w proporcji do pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w tym przepisie w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., podczas gdy skarżący objął skargą na bezczynność łącznie dwie decyzje Wojewody [...] ustalające odszkodowanie, tj.:

- decyzję z [...] września 2017 r. sygn. akt: [...] ustalającą odszkodowanie w wysokości 709 292,00 zł, które następnie zostało powiększone o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 35 164,60 zł (łącznie 738 164,62) oraz

- decyzję z [...] września 2017 r. sygn. akt: [...] ustalającą odszkodowanie w wysokości 5 334,00 zł,

których suma dawała łączną wysokość zaliczki w kwocie 520 449,035 zł, a kwota ta pozostawała w odpowiedniej proporcji do żądania przyznania kwoty równej pięciokrotnemu przeciętnemu wynagrodzeniu, o którym mowa w ww. przepisie;

2) prawa materialnego, tj. art. 149 § 2 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że żądanie przyznania kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. wynoszącej 21 358,00 zł nie pozostaje w odpowiedniej proporcji do kwoty 520 449,03 zł, stanowiącej wysokość faktycznej zaliczki, której terminowej wypłaty zaniechał organ.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył również, że zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta C. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie z [...] grudnia 2019 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezydent Miasta C. poinformował, że decyzja Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] została uchylona decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Do pisma została załączona kopia wspomnianej decyzji uchylającej, a także kopia decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz G. P. za nieruchomość położoną w gminie miasto C., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,5079 ha, która powstała z podziału działki nr [...] oraz kopia wniosku G. P. z [...] grudnia 2019 r. o wypłatę zaliczkowej części odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustalonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 154 § 6 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że sprawa bezczynności Prezydenta Miasta C. w przedmiocie wypłaty skarżącemu zaliczki na poczet odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - w zakresie przyznania sumy pieniężnej dotyczy wyłącznie realizacji decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 5 334,00 zł, pomimo tego, że skarga na bezczynność Prezydenta Miasta C. dotyczyła także realizacji decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 709 292,00 zł, które następnie zostało powiększone o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 35 164,60 zł (łącznie 738 164,62), wskazać trzeba, że zarzut ten jest zasadny, jednakże uchybienie Sądu I instancji nie ma wpływu na wynik sprawy.

Bezspornie z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w przedmiocie zaniechania wypłaty dwóch zaliczek wynikających z realizacji ww. dwóch decyzji Wojewody [...], których łączna wysokość wynosiła 520 449,03 zł. Oczywiste jest, że taka kwota zaliczki powinna pozostawać w stosownej proporcji do pięciokrotnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpatrując sprawę nie wyjaśnił w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego rozstrzygana sprawa dotyczy wyłącznie bezczynności Prezydenta Miasta C. w zakresie realizacji decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., którą to decyzją zostało ustalone na rzecz skarżącego odszkodowanie w wysokości 5 334 zł. Nie wyjaśnił, czy sprawa ze skargi na bezczynność organu w zakresie wypłaty zaliczki wynikającej z decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 709 292,00 zł została wyłączona z akt niniejszej sprawy i zarejestrowana jako sprawa odrębna, czy też została zakończona w inny sposób. Takie informacje nie wynikają również z akt sprawy. Skarżący kasacyjnie natomiast twierdzi, że nie toczy się inne postępowanie, które dotyczyłoby tej drugiej decyzji. Powyższy brak wyjaśnienia tych kwestii przez Sąd I instancji stanowi niewątpliwie o uchybieniu określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. Stanowi także o niewypełnieniu wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 3558/18, które Sąd I instancji powinien uwzględnić na mocy art. 190 w związku z art. 153 P.p.s.a.

Jednakże dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 5 maja 2004 r., FSK 6/04, 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). W rozpoznawanej sprawie powyższe naruszenie przepisów postępowania nie może mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę obowiązany był uwzględnić stan sprawy z chwili orzekania. W sprawach ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie obowiązuje bowiem zasada orzekania według stanu z daty wydania zaskarżonego aktu. W tym zakresie art. 149 § 1 P.p.s.a. zawiera unormowanie oryginalne i odmienne od zasady wynikającej z art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 133 § 1 P.p.s.a. W sprawach ze skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (patrz: wyrok NSA z 15 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2400/19, postanowienie NSA z 23 września 1986 r., sygn. akt IV SAB 8/86, uzasadnienie uchwały NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Jan P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2012, s. 344). Nadto, po noweli przepisów art. 149 § 1 i 2 P.p.s.a., dokonanej na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), w odniesieniu do dyspozycji zawartych w art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a oraz części dyspozycji art. 149 § 2 P.p.s.a., istotny jest stan z daty wniesienia skargi. Stan ten podlega więc ustaleniu nie tylko na podstawie akt sprawy, jak stanowi art. 133 P.p.s.a., ale także na postawie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez sąd. Zasady te odnoszą się również do Naczelnego Sądu Administracyjnego z mocy art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a.

Oznacza to w niniejszej sprawie, że Naczelny Sąd Administracyjny musi wziąć pod uwagę stan faktyczny sprawy na dzień orzekania, który uległ zmianie na skutek uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. sygn. akt: [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 709 292,00 zł za przejęcie nieruchomości położonej w gminie miasto C., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5079 ha, która powstała z podziału działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] i następnie wydania przez Wojewodę [...] nowej decyzji z [...] listopada 2019 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz G. P. za przejęcie tej nieruchomości (położonej w gminie miasto C., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5079 ha, która powstała z podziału działki nr [...]). Wobec wydania decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r. skarżący kasacyjnie wystąpił już z wnioskiem z [...] grudnia 2019 r. o wypłatę zaliczkowej części odszkodowania ustalonego za wywłaszczoną nieruchomość. W konsekwencji w obrocie prawnym nie ma już decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. sygn. akt: [...] i dlatego uchybienia Sądu I instancji w odniesieniu do braku wyjaśnienia zakresu rozstrzygnięcia w przedmiocie bezczynności organu w wypłacie zaliczki wynikającej z tej decyzji, nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy.

Ustalenia powyższe są bezpośrednio powiązane z kolejnym zarzutem, tj. naruszenia prawa materialnego art. 149 § 2 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że żądanie przyznania kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. wynoszącej 21 358,00 zł, nie pozostaje w odpowiedniej proporcji do kwoty 520 449,03 zł, stanowiącej wysokość faktycznej zaliczki, której wypłaty w terminie zaniechał organ. Uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] powoduje, że bezczynność Prezydenta Miasta C. objęta skargą wniesioną w niniejszej sprawie może dotyczyć wyłącznie zaliczki w kwocie 3 733,80 zł wynikającej z decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie w wysokości 5 334 zł. W tym zakresie zaś wyrok Sądu I instancji nie został objęty wnioskiem skargi kasacyjnej, która obejmuje zaskarżeniem wyrok wyłącznie w części dotyczącej pkt 2. Jak wskazuje jej autor naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. przez błędne zastosowanie polegało na oddaleniu wniosku skarżącego ponad kwotę 500,00 zł, pomimo że żądanie było adekwatne i pozostawało w odpowiedniej proporcji do kwoty wynikającej z art. 154 § 6 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., bowiem w istocie skarga kasacyjna nie została uwzględniona wyłącznie z tego powodu tego, że nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy uchybienia Sądu I instancji będące przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego. W takiej sytuacji należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę skarżącą kasacyjnie kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.