Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 520/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1a,c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136 ust. 2, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 2 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 roku sprawy ze skargi E. S.-U., J. S., L.S. i Z.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak: [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących: E. S.-U., J.S., L. S. i Z. R. kwotę 234 (dwieście trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia [...]r. Starosta [...] na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił zwrotu ½ części nieruchomości położnej w P. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 540 m² nabytą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]r.

W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał na stan faktyczny w jakim wydano rozstrzygnięcie, wynika z niego, iż na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. Skarb Państwa stał się właścicielem ½ części nieruchomości, której współwłaścicielami byli I. O. w 2/16 częściach, Z. O. w 3/16, I. S. w 3/16 częściach. Nabycie nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Organ ustalił, iż na mocy postanowienia z dnia 30 czerwca 1972r. spadek po I. O. nabyły córka Z. R. i I. S. po połowie. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu Rejonowego odmówił zwrotu nieruchomości, po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. uznał nieruchomość za wykorzystana na cel nabycia, odwołania nie uwzględnił i zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Dalej, iż postanowieniem z dnia 2 września 1997r. Sądu Rejonowego w S. spadek po I. S. nabyli: mąż L. S. oraz córki J. S. oraz E. Sp. – U. po 1/3 części każde z nich. Organ zauważył, iż uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot 1/2 części w/w nieruchomości są: Z. R., J. S., E. S. – U. i L. S. W dniu 30 września 2008r. z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpił pełnomocnik współwłaścicieli, który w piśmie z dnia 20 stycznia 2009r. wniósł o zawieszenie postępowania a także o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej urządzenia skweru na terenie w/w nieruchomości z uwagi na to, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...]r. Nr [...] nie została doręczona stronom.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...]r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu w/w nieruchomości i przekazał Prezydentowi Miasta P. wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej urządzenia skweru na terenie w/w nieruchomości.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...]r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie. Po rozpoznaniu dowołania współwłaścicieli

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta P. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej podjął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości.

Decyzją z dnia [...]r. Starosta P. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości z uwagi na istnienie już ostatecznej decyzji w sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji Starosty złożył pełnomocnik współwłaścicieli i decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] uchylił w/w decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając dalej podjęcie decyzji z dnia [...]r. Starosta [...] podał, iż zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, żądanie zwrotu może zgłosić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przy czym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 2, jeśli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy). Organ zauważył, iż akt notarialny z dnia [...] r. nie określał celu nabycia przedmiotowej nieruchomości, natomiast decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury przeznaczyło teren położony przy ul. A [...] pod urządzenie skweru.

W dniu 15 stycznia 2009r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości, w toku ustalono, iż na działce nr [...] o pow. 540 m2 znajduje się urządzony skwer, na którym znajdują się 2 ławki, tablica reklamowa oraz kiosk Ruchu. Na granicy działki przy ul. B znajduje się utwardzony ciąg pieszy wchodzący częściowo w granicę działki od ulicy A. Na działce rosną dwa drzewa: akacja i głóg oraz około 15 krzewów zlokalizowanych przy ogrodzeniu z działką nr [...]. W ocenie organu przeprowadzone oględziny potwierdzają, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Reasumując organ wywiódł, iż ostateczna jest decyzja wydana przez Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. w dniu [...]r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej urządzenia skweru na terenie położonym w P. przy ul. A [...], a nieruchomość zagospodarowana jest zgodnie z celem wywłaszczenia, zatem stwierdzić należy, że nie zostały spełnione przesłanki określające zbędność wywłaszczonej nieruchomości określone w art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik współwłaścicieli wniósł o jej zmianę i dokonanie zwrotu nieruchomości objętej postępowaniem na rzecz wnioskodawców lub uchylenie zaskarżonej edycji i przekazanie jej do powtórnego rozpoznania. Zarzucił błędną interpretację i zastosowanie art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami; nie zastosowanie art.136 ust.2 w/w ustawy i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na treść decyzji.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż wbrew przyjętym przez Starostę w uzasadnieniu decyzji wywodom prawnym dotyczącym wykładni art.136 w związku z art. 137 ust. o gospodarce nieruchomościami przepis art.136 w/w ustawy zawiera różne tryby, w których może nastąpić zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela.

Pierwszy tryb dotyczy sytuacji, w której stroną inicjującą jest organ, który chcąc dokonać zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, zobowiązany jest powiadomić właściciela, któremu winien zaoferować jej zwrot. Obowiązek zwrotu, o ile właściciel wyrazi taką wolę, jest bezwzględny na zasadach opisanych w dalszych przepisach ustawy. Drugi tryb dotyczy sytuacji, w której były właściciel z własnej inicjatywy występuje z żądaniem zwrotu nieruchomości na tej wszakże podstawie, ze stała się ona zbędna na cel określony w decyzji w rozumieniu art. 137 przedmiotowej ustawy. W ocenie pełnomocnika poglądy, jakoby art.136 w/w ustawy mógł mieć zastosowanie jedynie łącznie z przesłankami art.137 w/w ustawy są chybione, na którą to okoliczność przytacza fragmenty komentarza do ustawy. Dalej wywodzi, iż organ może przeznaczyć wywłaszczoną nieruchomość na inny cel tylko wtedy kiedy jej poprzedni właściciel nie złożył wniosku o jej zwrot. Organ zaś ma obowiązek powiadomienia go o prawie żądania tego zwrotu zawsze gdy chce przeznaczyć nieruchomość na inny cel, dodatek "z uwzględnieniem art. 137" w art. 136 ust. 1 dowodzi, zdaniem strony, że ustawodawca przyjął, iż tryb przewidziany w art.136 ust. 1 ustawy, ma zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy nie zachodzą wskazane w art.137 ustawy okoliczności. Innymi słowy zwrot "z uwzględnieniem art. 137" należy interpretować jako wymóg dla organu administracji do każdorazowej weryfikacji, czy nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137, który aktualizuje bezwzględny obowiązek zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, który posiada w takim przypadku nieograniczone czasowo prawo do żądania jej zwrotu. Organ jednak, nie jest zobowiązany do powiadomienia byłego właściciela o takiej sytuacji a jedynie do oczekiwanie na żądanie zwrotu. Pełnomocnik wskazał również, iż art. 136 ust. 2 w/w ustawy stanowi samodzielną podstawą zwrotu nieruchomości w przypadku podjęcia decyzji o przeznaczeniu wywłaszczonej nieruchomości na inny cel. Po stwierdzeniu przez organ, iż nie zachodzą przesłanki z art. 137 ustawy organ powiadamia poprzedniego właściciela o przysługującym mu uprawnieniu i od tego momentu czeka trzy miesiące. Z kolei art. 136 ust. 3 ustawy reguluje obowiązek zwrotu nieruchomości w przypadku stwierdzenia zbędności nieruchomości w rozumieniu art.137 ustawy.

Pełnomocnik wyraził stanowisko, iż organ oparł swoją decyzję wskazując na art.136 ust.3 i 137 ust.1 ustawy, podczas gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z trybem pierwszym. Gmina P. dokonała zawiadomienia spadkobierców poprzednich właścicieli po stwierdzeniu, że nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy i po podjęciu decyzji o zmianie przeznaczenia nieruchomości na cele budowlane (dowód: zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego). Gmina na rozprawie przyznała, że skarżącym należy się zwrot nieruchomości. Natomiast Starosta nie przeprowadził żadnych dowodów świadczących o nie zaistnieniu przesłanek z art.137 ustawy ograniczając się do stwierdzenia stanu istniejącego, który nie przesądza braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Starosta nie przedstawił, żadnej argumentacji pozwalającej na wypowiedzenie się, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. To, iż wizja lokalna potwierdziła, że na terenie nieruchomości znajdują się kiosk oraz tablice reklamowe wręcz temu przeczy. Umieszczenie ławki oraz stwierdzenie, że na nieruchomości znajdują się określone rośliny nie potwierdza, że zostały one posadzone w celu realizacji celu wywłaszczenia, kiedy to nastąpiło i czy spełnia to definicję skweru czyli dobra użyteczności publicznej, dla powstania którego organy Państwa skorzystały z nadzwyczajnego środka pozbawiającego obywatela prawa własności.

Decyzją z dnia [...]r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania współwłaścicieli utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]r.

Wskazując na zasadność utrzymanego mocy stanowiska organu I instancji Wojewoda podał, iż ostateczną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P,, teren położony przy ul. A [...] przeznaczyło pod urządzenie skweru z włączeniem jego naroża do komunikacji w celu usprawnienia ruchu skrzyżowania ulic.

Wnioskiem z dnia 30 września 2008r. Z. R. działający w imieniu Z.R., J.S., E. S.- U. oraz L. S.o, wystąpił do Starosty [...] o zwrot nieruchomości ozn. jako dz. nr [...] o pow. 540 m2, przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r. na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Decyzją z dnia [...]r. Urzędu Rejonowego w P. (utrzymaną w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...]r.), orzeczono o odmowie zwrotu 1/2 części niezabudowanej nieruchomości, gdyż ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości urządzony jest skwer, co oznacza, że nieruchomość nie stała się zbędna.

W dniu 18 grudnia 2008r. w Starostwie Powiatowym odbyła się rozprawa administracyjna. W dniu 15 stycznia 2009r. odbyły się oględziny przedmiotowej nieruchomości. W protokole z oględzin zanotowano, iż "na działce nr [...] o pow. 540 m2 znajduje się urządzony skwer, na którym znajdują się 2 ławki, tablica reklamowa oraz kiosk Ruchu. Na granicy działki przy ul. B znajduje się utwardzony ciąg pieszy wchodzący częściowo w granice działki od ulicy A. Na działce rosną 2 drzewa: akacja i głóg oraz około 15 krzewów zlokalizowanych przy ogrodzeniu z działką [...]. (...)".

Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości z uwagi na istnienie już ostatecznej decyzji w tej sprawie. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż powyższy wniosek nie jest kolejnym podaniem w tej samej sprawie, gdyż "niniejsza sprawa nie jest tożsama ze sprawą administracyjną wszczętą w dniu 4 lutego 1992r. z uwagi na odmienny stan prawny. Podstawą wniosku z dnia 4 lutego 1992r. były uprawnienia do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określone w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 ze zm.), natomiast u podstaw wniosku o zwrot nieruchomości z dnia 30 września 2008r. znalazły się uprawnienia określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Powyższe oznacza, że organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie powinien ustalić, czy cel publiczny jakim było urządzenie skweru został zrealizowany zgodnie z warunkami określonymi w art. 137 ustawy, a następnie zbadać, czy przedmiotowa część nieruchomości będzie podlegać zwrotowi".

Rozpatrując całokształt zebranego materiału dowodowego organ II instancji stwierdził, iż przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79). W myśl art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Wnioskiem z dnia 30 września 2008r. współwłaściciele wystąpili o zwrot nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r.

Z kolei w myśl przepisu art. 137 ust. 1 ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W myśl ust. 2 art. 137 ustawy, w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone w dniu 30 sierpnia 2010r. oględziny nieruchomości (pomimo braku udziału stron) potwierdzają zapisy przedstawione w protokole oględzin z dnia 15 stycznia 2009r. oraz stan zagospodarowania opisany w protokole z dnia 5 czerwca 1992r., co wskazuje na brak istotnych zmian w sposobie użytkowania ww. nieruchomości. Już w piśmie z dnia [...]r. Prezydenta Miasta P. zapisano, iż "w myśl obowiązującego ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta (uchwała MRN w P-cach nr XXI/110/87 z dnia 23 listopada 1987 r.) teren narożnika ul.A [...] i B przeznaczony jest zgodnie z dotychczasowym użytkowaniem na skwer uliczny i znaczący węzeł komunikacyjny ulic miejskich. (...) Zmiana przeznaczenia omawianego terenu -zdaniem Wydziału Urbanistyki - jest nierealna i niemożliwa. Czasowe użytkowanie na ww. terenie kiosku handlowego nie zmienia jego charakteru ani przeznaczenia". Ponadto, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. Nie jest też do przyjęcia stanowisko, że nieruchomość staje się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został, co prawda, zrealizowany, ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy terminów. Wówczas w każdej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości - w szczególności, gdy wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot - organ orzekający o zwrocie musiałby ustalać dokładną datę realizacji celu wywłaszczenia. Konsekwencją ustalenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale po upływie omawianych terminów 7 albo 10 lat, byłaby konieczność wydania decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo iż nieruchomość była (lub jest) wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już kilkadziesiąt lat. Takiej interpretacji nie sposób pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego. Z kolei podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Zbędności nieruchomości w omawianym znaczeniu nie można natomiast wyprowadzać ze zdarzeń przyszłych, które nastąpiły po osiągnięciu celu wywłaszczenia. Nie można zatem mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta.

Podsumowując, zdaniem organu II instancji należy uznać, iż przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ jej sposób zagospodarowania, tj. ławki, ciąg pieszy oraz drzewa i krzewy wskazują na użytkowanie terenu zgodne z decyzją z dnia [...]r., w której Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P., teren położony przy ul. A[...] przeznaczyło pod urządzenie skweru z włączeniem jego naroża do komunikacji w celu usprawnienia ruchu skrzyżowania ulic. Powyższa decyzja precyzowała cel nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.

Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionej w odwołaniu, tj. czy obiekty znajdujące się na ww. nieruchomości mieszczą się w pojęciu "skwer" organ odwoławczy wskazał, iż encyklopedia definiuje go jako "niezabudowany obszar na terenie miejscowości spełniający funkcje rekreacyjne. Najczęściej skwer jest terenem zieleni z trawnikami, klombami, krzewami oraz drzewami, a niekiedy znajdują się tam fontanny, alejki, ławki i inny sprzęt rekreacyjny. Poprzez wyraz skwer w znaczeniu prawnym należy rozumieć "budowle rekreacyjne i pozostałe", które zostały enumeratywnie wymienione pod symbolem PKOB: sekcja-2, dział-24, grupa-241, klasa-2412 w załączniku "Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych". Posadowiona na przedmiotowym terenie tablica reklamowa oraz kiosk Ruchu nie niweczy zatem celu wywłaszczenia, nie zmienia charakteru ani przeznaczenia terenu. Nadto zgodnie z pismem Prezydenta Miasta P. z dnia [...]r. Wydział Inżynierii Miasta i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem czystości i porządku na działce nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego współwłaściciele Z. R., J. S., E. S. – U. oraz L. S. reprezentowani przez swego pełnomocnika radcę prawnego Z. R. wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i dokonanie zwrotu nieruchomości objętej wnioskiem na rzecz wnioskodawców lub o uchylenie zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w uzasadnieniu skargi powtórzyli zarzuty i argumentację sformułowane w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie, przywołują argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ).

Zaś na mocy art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W decyzji Prezydium z [...]r. sprecyzowane zostało, iż teren przy ul.A [...]przeznaczony jest pod urządzenie skweru i taki wydaje się cel też został zrealizowany, choć brak w tym zakresie pogłębionego postępowania dowodowego wykazującego datę rozpoczęcia i realizacje celu wywłaszczenia..

Nie ta jednak okoliczność wydaje się być istotą rozpoznawanej sprawy.

Gmina P. dokonała przecież zawiadomienia w drodze ogłoszenia, spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości położnej w P. przy ulicy A[...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 540 m² po stwierdzeniu, że nieruchomość stała się zbędna obecnie na cel określony w wywłaszczeniu (umowie ) w rozumieniu art. 136 ustawy. Nastąpiło to po podjęciu decyzji o zmianie przeznaczenia nieruchomości na cele budowlane, co wynikało ze zmienionego planu zagospodarowania przestrzennego. Słusznie podnoszą skarżący, iż Gmina na rozprawie przyznała, że skarżącym należy się zwrot nieruchomości, następnie z tego się wycofała. Starosta [...] nie przeprowadził również żadnych dowodów świadczących o nie zaistnieniu przesłanek z art.137 ustawy ograniczając się w istocie do stwierdzenia stanu istniejącego, który nie przesądza przecież braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości w rozumieniu tego przepisu.

W toku rozpoznania wniosku skarżących, którzy odpowiedzieli na ogłoszenia zupełnie został pominięty tryb uregulowany art. 136 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami a więc tryb, który organ sam uruchomił. Skarżący jako następcy prawni poprzednich właścicieli zgłosili się w terminie wynikającym z ust. 5 art. 136, więc 3 miesięcy, deklarując chęć odzyskania nieruchomości

Przepis art. 136 ust. 2 w/w ustawy stanowi samodzielną podstawą zwrotu nieruchomości w przypadku podjęcia decyzji o przeznaczeniu wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu ( umowie ). Po stwierdzeniu przez organ, iż nie zachodzą przesłanki z art. 137 ustawy organ powiadamia poprzedniego właściciela o przysługującym mu uprawnieniu i od tego momentu czeka trzy miesiące. Z kolei art. 136 ust. 3 ustawy, z czym nie sposób się nie zgodzić reguluje obowiązek zwrotu nieruchomości w przypadku stwierdzenia zbędności nieruchomości w rozumieniu art.137 ustawy. Organ oparł więc swoją decyzję wskazując na podstawie art.136 ust.3 i 137 ust.1 ustawy, podczas gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z trybem pierwszym wynikającym z art. 136 ust. 2 w/w ustawy.

Doszło więc do nierozpoznania istoty sprawy, również nie rozpoznano zarzutów odwołania, z tych też względów organ nie prowadził żadnego postępowania przewidzianego dla trybu z art. 136 ust. 2 ustawy, a zastosowanie materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wydaje się być nieuzasadnione jak i nie poparte żadnymi dowodami.

Nie przesądzając wyników ponownie przeprowadzonego postępowania dowodowego, organy administracji uwzględnią w jego toku wyżej zawarte wskazania, w szczególności dbając o przeprowadzenie postępowania w zgodzie z treścią art. 7, 8, 9 i 10 § 1 K.p.a., zaś swe rozstrzygnięcie uzasadnią stosownie do wymagań przepisu art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ar