Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1052/94
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1994-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Samorząd terytorialny
Prawo miejscowe
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 18
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: 1. Warunkiem koniecznym obniżenia stawek podatku od środków transportowych, na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest uchwalenie przez radę gminy na dany rok podatkowy tych stawek w konkretnej wysokości, niższej od stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy i obowiązującym w danym roku podatkowym.

2. W trakcie badania zgodności uchwały z prawem nie jest decydujące, jaki był cel tej uchwały, tylko istotne jest to, jak ten cel został wyrażony w przepisach prawa miejscowego i czy pozostają one w zgodzie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

TEZY

1. Warunkiem koniecznym obniżenia stawek podatku od środków transportowych, na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest uchwalenie przez radę gminy na dany rok podatkowy tych stawek w konkretnej wysokości, niższej od stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 10 ust. 1 tej ustawy i obowiązującym w danym roku podatkowym.

2. W trakcie badania zgodności uchwały z prawem nie jest decydujące, jaki był cel tej uchwały, tylko istotne jest to, jak ten cel został wyrażony w przepisach prawa miejscowego i czy pozostają one w zgodzie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w B. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych uchwałą z dnia 14 lutego 1994 r. w sprawie podatku od środków transportowych uchwaliła:

w par. 1 - ustala się stawki podatku od środków transportowych ustalonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1992 r. i przyjmuje się ich górną granicę jako obowiązującą w roku podatkowym 1994.

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność wymienionej uchwały jako sprzecznej z prawem. Powołując się na art. 10 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ nadzoru stwierdził, że wysokość stawek w podatku od środków transportowych określa Minister Finansów, który uczynił to, jeżeli chodzi o stawki obowiązujące od stycznia 1994 r., w rozporządzeniu z dnia 8 grudnia 1993 r. w sprawie podatku od środków transportowych /Dz.U. nr 121 poz. 539/. Powołane w uchwale rozporządzenie Ministra Finansów /Dz.U. 1992 nr 94 poz. 466/ utraciło moc prawną z dniem 1 stycznia 1994 r., na podstawie par. 2 cyt. rozporządzenia z dnia 9 grudnia 1993 r. Wskazano również w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, że stosownie do art. 10 ust. 2 cyt. ustawy rada gminy posiada upoważnienie tylko do obniżania stawek podatkowych określonych w aktualnym rozporządzeniu Ministra Finansów.

Ponadto w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzono, że niezgodnie z prawem ustalono termin wejścia w życie stawek podatkowych od dnia 15 lutego 1994 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada Miejska w B. zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu naruszenie przepisów ustaw wymienionych w podstawie prawnej uchwały i stąd wnosiła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej płatności drugiej raty podatku w wysokości stawek obowiązujących w 1993 r.

W uzasadnieniu skargi przyznano, że nie budzi żadnych wątpliwości natury prawnej rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie płatności I raty podatku jako naruszającej zasadę lex retro non agit. Natomiast zgodna z prawem jest uchwała w zakresie płatności II raty podatku, którą to ratę Rada Miejska w B., stosownie do swego uprawnienia, obniżyła do wysokości stawek obowiązujących w 1993 r. Podkreślono w uzasadnieniu skargi, że przepis par. 1 jest nieprecyzyjny, to jednakże celem uchwały w efekcie końcowym było obniżenie podatku od środków transportowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotowa uchwała, czy jej część jest nieprecyzyjna. Skąd bowiem ma wiedzieć mieszkaniec gminy, w jakiej wysokości obowiązany jest zapłacić podatek od środków transportowych w 1994 r., skoro w uchwale w tej postaci, w jakiej została sporządzona, nie nadaje się ona do wykonania. Podkreślenia wymaga również i to, że podatnicy omawianego podatku uiszczają podatek bez wezwania na rachunek budżetu gminy /art. 11 ust. 4 cyt. ustawy/ w terminach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy, a zatem podatnicy muszą wiedzieć w sposób jednoznaczny, w jakiej wysokości zrealizować należy obowiązek podatkowy.

Przechodząc do kwestii szczegółowej należy stwierdzić, że trafnie organ nadzorczy wskazał na niezgodność par. 1 zakwestionowanej uchwały z upoważnieniem zawartym w art. 10 ust. 2 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Po pierwsze bowiem zauważyć wypada, że określenie wysokości stawek podatku od środków transportowych należy do kompetencji Ministra Finansów. Uprawnieniem natomiast rady gminy jest tylko możliwość obniżenia wysokości stawek w stosunku do poziomu określonego przez Ministra Finansów w stosownym rozporządzeniu, które jest obowiązujące na dany rok podatkowy. Stąd nie jest zgodne z porządkiem prawnym ustanowienie obowiązujących przepisów prawa miejscowego na podstawie nieaktualnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Po drugie, wspomniane obniżenie stawek podatkowych, dopuszczalne na mocy art. 10 ust. 2 cyt. ustawy, musi wyrażać się w tym, że w uchwale podjętej na podstawie tego przepisu określona zostanie konkretna wysokość stawek podatkowych odnoszących się do poszczególnych kategorii środków transportowych. Wypełnienie treści upoważnienia ustawowego nie może polegać na odwoływaniu się ogólnie do innego aktu prawnego.

W tym świetle par. 1 przedmiotowej uchwały naruszał prawo poprzez to, że odwoływał się ogólnie do nieaktualnego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie stawek podatku od środków transportowych, co nie mogło oznaczać, że Rada Miejska w B. obniżyła stawki podatkowe na podstawie art. 10 ust. 2 cyt. ustawy. W trakcie badania zgodności uchwały z prawem nie jest decydujące, jaki był cel tej uchwały, tylko istotne to, jak ten cel został wyrażony w przepisach prawa miejscowego i czy pozostają one w zgodzie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W konkluzji zatem należy stwierdzić, że warunkiem koniecznym obniżenia stawek podatku od środków transportowych na podstawie dyspozycji art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych jest uchwalenie przez radę gminy na dany rok podatkowy tych stawek w konkretnej /wymiernej/ wysokości, niższej od stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy i obowiązującym w danym roku podatkowym.

Stosownie do art. 42 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego. Wobec tego przepis gminny nie może wejść w życie wcześniej niż zostanie ogłoszony /np. przez rozplakatowanie/. Tej regule uchybiał przepis par. 3 przedmiotowej uchwały, który przewidywał wejście w życie postanowień uchwały po rozplakatowaniu jej na tablicach ogłoszeń, lecz z mocą wsteczną od 15 lutego 1994 r. Omawiany przepis mógł wejść w życie albo z dniem ogłoszenia, tj. 15 lutego 1994 r., albo po ogłoszeniu w formie rozplakatowania. Z tych względów zakwestionowana uchwała i w tej części uchybiała prawu.

Sąd nie mógł uwzględnić stanowiska skarżącej Rady zawartego w skardze, iż przedmiotowa uchwała zasługiwała na utrzymanie jej w mocy przynajmniej w tej części, w jakiej odnosiła się ona do drugiej raty płatności podatku od środków transportowych, przypadającej na dzień 15 września 1994 r. Przedmiotowa uchwała w całości naruszała wymienione wyżej przepisy i dlatego też brak było jakichkolwiek podstaw do uznania jej nawet w części za zgodną z prawem.

Z podanych przyczyn skargę uznać należało za nieuzasadnioną i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalić.