Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 18/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i art. 6, art. 3 ust. 1 pkt 1,  art. 10, art. 13, art. 16,
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Państwowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Inspektora Sanitarnego do rozpatrzenia pisma M. K. z dnia 20 grudnia 2017 r. w zakresie objętym pkt. 1, 2, 3, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 5. zasądza od Państwowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej M. K. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga M. K. na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 15 stycznia 2018 r. do Państwowego Inspektoratu Sanitarnego wpłynął wniosek skarżącej z dnia 3 stycznia 2018 r. o udzielenie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, odpowiedzi na następujące pytania (wskazane w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r.):

1. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, pneumokoki, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce (z podziałem na ilość i rodzaje);

2. ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po podaniu szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, pneumokoki, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce (z podziałem na ilość i rodzaje);

3. jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne;

4. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne;

5. w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok;

6. czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością;

7. czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej a jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to z jakiego powodu nie podlega kontroli;

8. czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki);

9. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują;

10. od którego roku dane te są gromadzone;

11. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy;

12. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne;

13. wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50%, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion. Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju;

14. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pt), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1):S 17 - S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz);

15. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego;

16. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Skarżąca wyjaśniła, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 7 grudnia 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję co do szczepień.

W piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. udzielił skarżącej odpowiedzi na:

- pytanie 1, 2 i 3 wskazując, że: "dane dotyczące liczby odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOPów) po wykonaniu szczepień przeciw określonym chorobom, z podziałem na ilość i rodzaj stanowią informację przetworzoną, w związku z czym niezbędne jest wskazanie przez wnioskodawcę, w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego pisma, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego w uzyskaniu tych danych przez wnioskodawcę. W przypadku niewykazania okoliczności uzasadniających udzielenie informacji przetworzonej w wyżej wskazanym terminie, zostanie wydana decyzja odmawiająca udzielenia informacji." Jednocześnie poinformował, że: "dane dotyczące liczby i rodzajów niepożądanych odczynów poszczepiennych dostępne są w Biuletynie "Szczepienia Ochronne w Polsce" dostępnym na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego - zakładka Zdrowie - Szczepienia ochronne, pod adresem: http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index p.html#05";

- pytanie 4 wskazując, że: "wśród zarejestrowanych NOP-ów w województwie p. nie było przypadków śmiertelnych";

- pytanie 7 wskazując, że: "rejestr NOP-ów nie podlega kontroli sądowej z uwagi na brak istnienia wymogu takiej kontroli";

- pytania 9 i 10 wskazując, że: "wnioskująca nie sprecyzowała jakich danych dotyczy pytanie 9 i 10. Wnosząc z charakteru wniosku PPWIS przyjął założenie, że pytanie te dotyczą niepożądanych odczynów poszczepiennych - źródłem danych do rejestru NOP są formularze zgłoszenia NOP przekazywane przez PPIS województwa p.. Aktualny rejestr obejmuje dane od 2006 r. do chwili bieżącej";

- pytania 12 i 13 wskazując, że: "na terenie województwa p. nie stwierdzono epidemii chorób objętych Programem Szczepień Ochronnych, co świadczy o skuteczności powszechnych i obowiązkowych szczepień ochronnych"

Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że odpowiedzi na pozostałe pytania nie leżą w jego kompetencji lub nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

We wniesionej do Sądu skardze na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skarżąca zażądała: zobowiązania Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do udzielenia żądanej przez nią w piśmie z dnia 3 stycznia 2018 r. informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości.

Skarżąca wskazała, że organ nie udzielił jej pełnej odpowiedzi na złożony przez nią wniosek o udzielenie informacji publicznej i podkreśliła, że od treści tej odpowiedzi zależy jej decyzja, jako rodzica, jakimi szczepionkami należy zaszczepić dziecko, aby maksymalnie zminimalizować możliwość wystąpienia u niego niepożądanych odczynów poszczepiennych. Zarzuciła, że działanie organu narusza art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie wskazując, że w sposób należyty zbadał przedmiot sprawy i udzielił informacji w zakresie i terminie przewidzianym ustawą. Ponadto, powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wyjaśnił, że osoby przebywające na terytorium RP są zobowiązane do poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl ust. 2 tego artykułu odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi osoby przebywające na terytorium RP powinny stosować się do nakazów i zakazów Państwowej Inspekcji Sanitarnej służących zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4.

Kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) - zwanej dalej u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Ponadto w przekonaniu Sądu żądania zawarte w punkcie 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10, 12 i 13 pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r., jako dotyczące informacji związanej z działalnością Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wykonującego też obowiązki związane z egzekwowaniem obowiązków nałożonych ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.), stanowiły żądanie udzielenia informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.i.d.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.

Na tym tle w orzecznictwie ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017, poz. 1261) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast żądania zawarte w punkcie 5, 6, 8, 11, 14, 15 i 16 pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r., nie dotyczyły informacji publicznej, zatem organ nie był zobowiązany do ich udzielenia.

Informację o sytuacji epidemiologicznej należy bowiem odróżnić od informacji o procedurze zbierania tej informacji, jak i podmiotach uczestniczących w tej procedurze, której dotyczy pytanie skarżącej zawarte w punkcie 5 i 8 pisma z dnia 20 grudnia 2017 r. Ta kwestia wynika bowiem z przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.), a informacja o przepisach prawa nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r, sygn. akt II SAB/Wa 989/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobnie nie wynika z akt sprawy ani z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, aby Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny był organem dysponującym informacjami o charakterze informacji publicznej a dotyczącymi przeprowadzania badań nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia, czy dziecko urodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością.

Okoliczność zaś, jaki charakter mają szczepienia w innych krajach Unii Europejskiej nie dotyczy ani przedmiotu działalności ani też kompetencji lub zasad funkcjonowania skarżonego organu. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej, w ramach ich prawa wewnętrznego, nie została bowiem wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., względnie innych ustaw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei pytania zwarte w punkcie 14, 15 i 16 wniosku nie dotyczą sfery faktów, lecz posiadanej przez organ wiedzy. Zgodnie zaś ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 41/17, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przepisów u.i.d.p. wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony albo poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno – technicznej albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p., bądź decyzją o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.i.d.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Pismem zawiadamia się wnioskodawcę tylko wówczas, gdyż żądana informacja nie może być udzielona w trybie u.i.d.p. Przy czym, zgodnie z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 15 stycznia 2018 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. wskazał, że odpowiedź na pytania zwarte w punkcie 5, 6, 8, 11, 14, 15 i 16 pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. nie leżą w jego kompetencji lub nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.. Tym samym nie można zarzucić mu bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej w tym zakresie.

W tym samym piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny udzielił skarżącej posiadanej przez niego informacji publicznej objętej puntem 4, 7, 9, 10, 12 i 13 jej pisma z dnia 20 grudnia 2017 r. a tym samym wywiązał się z obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednocześnie, w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że informacje, o które wnosiła skarżąca w punkcie 1, 2 i 3 swojego wniosku stanowią informację przetworzoną i dlatego też wezwał skarżącą do wskazania, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego w uzyskaniu tych danych przez skarżącą.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostej, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną. A zatem informacja przetworzona, to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje (nie posiada gotowej informacji odpowiadającej żądaniu), w związku z czym jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem do tych czynności określonych środków osobowych i finansowych. Przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagającym samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez tenże podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów.

Niewątpliwie organ w kontrolowanej sprawie powołał się na przetworzony charakter żądanej informacji i zobowiązał skarżącą do wykazania przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a z akt sprawy wynika, że skarżąca nie wykazała, w zakreślonym terminie szczególnie istotnego interesu publicznego. Jeśli zaś organ uznał, iż wniosek obejmuje informacje przetworzone, a wnioskująca nie wykazała istnienia interesu publiczne to winien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2932/13, z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1985/12; z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 143/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1057/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednakże tego nie uczynił.

Wynikający z pisma z dnia 25 stycznia 2018 r. wniosek Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o przetworzonym charakterze żądanej informacji, jeżeli w dalszej kolejności nie towarzyszy mu podjęcie stosownego aktu wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie usuwa więc stanu bezczynności. Tym samym organ biernie oczekując na odpowiedź ze strony skarżącej, popadł w stan bezczynności.

Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, że wniesienie skargi na bezczynność władzy jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej.

Sąd wskazuje przy tym, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność w udostępnieniu informacji sąd administracyjny nie ocenia, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, ale jedynie czy organ pozostaje w stanie zaskarżalnej bezczynności. Dopiero w przypadku wydania decyzji odmownej, po wyczerpaniu trybu kontroli instancyjnej i wniesieniu skargi do sądu, w postępowaniu wszczętym skargą na decyzję możliwa będzie ocena prawna co do charakteru informacji publicznej jako informacji przetworzonej i spełnienia przez wnioskodawcę, wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przesłanki jej uzyskania w postaci wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Z zarzutu bezczynności, co do rozpoznania punktu 1, 2 i 3 pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r., nie zwolniło organu wskazanie w piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r., że dane dotyczące liczby i rodzajów niepożądanych odczynów poszczepiennych dostępne są w Biuletynie "Szczepienia Ochronne w Polsce" dostępnym na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego – zakłada Zdrowie - Szczepienia ochronne, pod adresem: http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index p.html#05".

Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Z powołanego przepisu wynika, że dla udzielenia informacji publicznej niewystarczające jest wyłącznie opublikowanie wnioskowanej informacji na stronie www lub w jakimkolwiek innym niż Biuletyn Informacji Publicznej systemie informatycznym. Jak bowiem zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych tylko informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się za udostępnione, zaś wszystkie inne informacje są udostępniane na wniosek bez względu na to czy funkcjonują w obiegu publicznym, na stronach internetowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych, a także czy dostęp do tych informacji, tj. do internetu, domagający się ich udostępnienia ma łatwy czy też utrudniony (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OSK 34/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie 3 wyroku. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa przy bezczynności lub przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ wymaga zaś zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2095/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do przypadków rażącej bezczynności zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, nie mający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w liczbie spraw do załatwienia przez organ, ani w liczbie wniosków procesowych składanych przez strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 9/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2596/15 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymienia się również oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Państwowego Inspektora Sanitarnego do rozpatrzenia pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2017 r. w zakresie objętym punktem 1, 2 i 3, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem a w pozostałej części, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę, jako niezasadną, oddalił.

W ocenie Sądu bezczynność organu nie wyczerpywała jednak przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z błędnej oceny prawnej organu, nie zaś celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a orzekł jak w pkt 3 sentencji. Z tych samych względów Sąd nie znalazł podstawy do nałożenia na organ grzywny, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i oddalił skargę w powyższym zakresie (pkt 3 sentencji).

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.