Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 457/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) (dalej: dyrektor) postanowieniem z (...) nr (...) 2 utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w (...) (dalej: naczelnika) z (...) nr (...) wydane dla Z. K. w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Dyrektor wyjaśnił, że naczelnik prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego Z. K. z wniosku wierzyciela – (...), na podstawie tytułu wykonawczego z (...), nr (...) obejmującego zobowiązanie z tytułu nieuregulowanej opłaty rtv, za okres od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r. Po przyjęciu do realizacji tytułu wykonawczego organ egzekucyjny przystąpił do czynności mających na celu poszukiwanie majątku, do którego można skierować skuteczną egzekucję. Odpis ww. tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę doręczono zobowiązanemu 20 sierpnia 2018 r. Dłużnik zajętej wierzytelności nie uznał zajęcia, o czym stanowi pismo z 14 sierpnia 2018 r.

Z. K. wniósł na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej: u.p.e.a., zarzut nieistnienia obowiązku. Wyjaśnił, że od 2005 r. zamieszkuje pod adresem (...), pod którym nie posiada ani nigdy nie posiadał żadnego zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego. Zarejestrowany odbiornik posiadał do 2005 r. pod adresem (...). Nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego od (...).

Postanowieniem z (...), (...) uznała zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Z.K., (...), ostatecznym postanowieniem z (...)., utrzymała w mocy ww. postanowienie wierzyciela z (...) r.

Naczelnik po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione w postanowieniu z (...) Utrzymując je w mocy dyrektor wyjaśnił, że zestawienie art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzuty oparte na nieistnieniu egzekwowanego obowiązku mogą być zgłoszone tylko w sytuacji, w której nieistnienie obowiązku jest następstwem zdarzeń zaistniałych po wystawianiu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności nałożonego na stronę obowiązku, ani też wymagalności tego obowiązku, w odniesieniu do argumentów opartych na okolicznościach, które miały miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym może być wyłącznie takie zdarzenie (okoliczność), które nastąpiło po wydaniu tego tytułu. W niniejszej sprawie zobowiązany nie wskazał na takie okoliczności. Argumentacja strony w zakresie złożonego zarzutu dotyczy okoliczności mających miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego i w istocie zmierza do weryfikacji prawidłowości powstania obowiązku z tytułu zarejestrowania i użytkowania odbiorników rtv. Wierzycielowi przysługuje prawo egzekwowania opłat abonamentowych z mocy ustawy. Oznacza to, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest przepis prawa, a nie akt administracyjny, a to z kolei oznacza, że zobowiązany może bronić swoich racji tylko w drodze zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Organ egzekucyjny przy rozpatrzeniu zarzutu związany był stanowiskiem wierzyciela. Zasadność zgłoszonego zarzutu winna - na podstawie odesłania zawartego w art. 18 ustawy u.p.e.a. - czynić zadość zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisach K.p.a. O ile bowiem organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to wierzyciel ma nie tylko takie prawo, ale i wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. obowiązek, bez wypełnienia którego organ egzekucyjny nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nałożył na wierzyciela obowiązek badania istnienia i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu, ponieważ to wierzyciel ma w tym zakresie niezbędną wiedzę i temu służy instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. przekazał zgłoszony zarzut wierzycielowi – (...), celem zajęcia stanowiska w zakresie podniesionych przez stronę argumentów. Wierzyciel wyjaśnił, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania używanych odbiorników rtv oraz uiszczania opłat abonamentowych, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników rtv. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, który może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń rtv lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Z postanowienia wierzyciela wynika, że nie dysponuje on dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez Z. K. formalności wyrejestrowania odbiorników rtv, jak również w toku postępowania zobowiązany takiego dokumentu nie przedstawił, co powoduje, że opłata abonamentowa rtv jest należna. Obowiązek opłacania abonamentu w odniesieniu do zobowiązanego istniał z uwagi na fakt dokonania rejestracji odbiorników rtv na jego imię i nazwisko. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników rtv i służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu.

Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych oraz ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników. Poczta Polska nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym (w przedmiotowej sprawie {...}).

Jak wynika z postanowienia wierzyciela, zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej zostało wysłane do Z.K. w dniu (...) r., czego dowodem jest znajdujący się w aktach duplikat zawiadomienia. Wierzyciel zaznaczył dalej, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), które weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r., nie posługiwało się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania zawiadomienia". Stąd też powyższe zawiadomienia doręczane były listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru, nie wymagały dodatkowych podpisów oraz pieczęci, jako wydruki komputerowe. Wobec powyższego, przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru) na wskazany przez abonenta adres, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym powyżej rozporządzeniu. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego do dnia 13 grudnia 2008 r. nie zwalnia z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych nałożonych ustawą abonamentową.

Do abonenta należał obowiązek aktualizacji danych rejestracyjnych, w tym danych dotyczących adresu zamieszkania, o czym Z.K. był poinformowany. Abonament rtv przypisany jest do osoby, która go zarejestrowała (w zaistniałym przypadku do zobowiązanego), a nie do adresu.

Wierzyciel wskazał ponadto, że warunkiem koniecznym do zwolnienia z opłat abonamentowych jest dopełnienie stosownych formalności w urzędzie pocztowym. Wywiązywanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników rtv, wnoszenia opłat za abonament rtv oraz zgłaszania w urzędzie pocztowym zmiany stanu prawnego lub faktycznego (np. zmiana adresu), które mogą mieć wpływ na uzyskanie zwolnienia należy do obowiązków abonenta. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalnoprawny, który obliguje do uiszczania opłat za korzystanie z odbiorników rtv. W powyższym zakresie wierzyciel wskazał, że nie dysponuje także dokumentem, który potwierdzałby zgłoszenie w urzędzie pocztowym zmian formalnoprawnych pod ww. adresem. Taki dokument nie został przedstawiony przez zobowiązanego także w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez wierzyciela. Sam zobowiązany wskazał, że nie wyrejestrował odbiornika w momencie zmiany miejsca zamieszkania.

Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii istnienia dochodzonego obowiązku wyklucza możliwość badania zasadności nałożenia tego obowiązku przez organ egzekucyjny i zapobiega przeniesieniu sporu co do powstania obowiązku na grunt postępowania egzekucyjnego, które służy wyegzekwowaniu należności. Skutkiem powyższego, w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny dysponował ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu nieistnienia obowiązku. Postanowienie zawierające przedmiotowe stanowisko nie zostało wycofane z obrotu prawnego. Stosując się zatem do dyspozycji zawartej przez ustawodawcę w art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny postąpił zgodnie z tym przepisem prawa, a jego działanie nie naruszało prawa.

Z. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie dyrektora. Wnosząc o uchylenie postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 zd. 2 u.p.e.a. polegające na kontynuowaniu postępowania, pomimo nieistnienia obowiązku zapłaty należności.

W uzasadnieniu podniósł, że tytuł wykonawczy pozbawiony jest podstaw faktycznych i prawnych. Obowiązek zapłaty rzekomo zaległych opłat abonamentowych w rzeczywistości nie istnieje. Pod adresem w (...), gdzie skarżący mieszka od (...)., nie posiada i nigdy nie posiadał zarejestrowanego odbiornika telewizyjnego, jak też nigdy pod tym adresem nie był zarejestrowany żaden taki odbiornik. W przeszłości (do ...) skarżący miał zarejestrowany telewizor pod adresem (...), ale wymeldował się stamtąd, mieszkanie zbył i od tej pory nie ma zarejestrowanego odbiornika. Dowodem tego jest też fakt, że, w

2007 r. skarżący nie otrzymał indywidualnego numeru abonenta. Dokumenty rejestracyjne telewizora nie "przechodzą" automatycznie wraz ze zmianą miejsca zamieszkania, bowiem koniecznym jest ich wyrejestrowanie w dotychczasowym urzędzie pocztowym i zarejestrowanie w nowym, o ile zainteresowany chce używać telewizor, tak jak to skarżący uczynił przy zmianie miejsca zamieszkania z (...) na (...). W sytuacji, gdy zmieniając miejsce zamieszkania z (...) na (...) zrezygnował z używania telewizora, nie było możliwości ani uzasadnienia, by rejestrować go pod nowym adresem. Nie było też potrzeby wyrejestrowania telewizora z poprzedniego miejsca pobytu, bowiem nie było to już miejsce pobytu skarżącego, a nadto oczywistym jest, że skoro opuścił lokal i wymeldował się, to nie ma tam już jego rzeczy, w tym telewizora.

Nadużyciem jest twierdzenie, że skarżącego zawiadomiono o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, gdy zawiadomienie to wysłano na adres, z którego wyprowadził się trzy lata wcześniej. Ani skarżący ani organ egzekucyjny nie ma możliwości weryfikacji twierdzeń (...), że nie otrzymał zwrotu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru. Skoro bezspornym jest, że skarżący nie otrzymał zawiadomienia, to nie otrzymał też potwierdzenia konieczności wykonywania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z art. 32 Konstytucji RP zapisów ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych:

1. art. 2 ust. 3 – w zakresie w jakim nakłada na obywateli obowiązek opłat abonamentowych na rzecz podmiotu gospodarczego (spółki prawa handlowego) bez jakichkolwiek łączących stronę umów i bez możliwości egzekwowania przez obywateli wzajemnych obowiązków tego podmiotu oraz przez przyznanie temu podmiotowi przez władze publiczne pozycji uprzywilejowanej;

2. art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie w jakim stanowi on, iż stanowisko wierzyciela jest dla organu wiążące. Przepis ten jest ponadto sprzeczny z zasadą nemo iudex in causa tua.

Ponadto sprzeczne z art. 45 § 1 Konstytucji RP przepisu art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie w jakim odmawia on skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie wierzyciela.

Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku.

Sąd postanowił na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. odmówić zawieszenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z (...) r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w (...), (...)r., którym organ uznał zarzut skarżącego na postępowanie egzekucyjne wskazujący na nieistnienie dochodzonego obowiązku w zakresie opłat abonamentowych, za nieuzasadniony.

Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Wierzyciel zajmuje stanowisko w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Wypowiedź wierzyciela w przypadku, gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Z uwagi na wiążący charakter postanowienia wierzyciela wynikający z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest pozbawiony instrumentów prawnych do weryfikacji rozstrzygnięcia wierzyciela i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu oraz do zakwestionowania w ten sposób stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W orzecznictwie wskazuje się, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza też skargę na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stanowisko wierzyciela i organu wyższego stopnia nad nim przesądzające w rezultacie o rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego w przedmiocie zasadności zarzutów podlega kontroli sądowej przy rozpoznaniu skargi na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Sąd korzystając z uprawnienia określonego w art. 135 p.p.s.a. może wyeliminować z obrotu także postanowienie wierzyciela.

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 może być między innymi nieistnienie obowiązku.

We wniesionym na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzucie zobowiązany powołał się na nieistnienie obowiązku. Uzasadniając zarzut wskazał, że od końca 2005 r. nie posiada już żadnego odbiornika telewizyjnego. W roku tym zmienił miejsce zamieszkania z (...) na (...), pod którym to adresem nigdy nie posiadał odbiornika.

Ustalenia wierzyciela, że rejestracja odbiornika rtv na nazwisko zobowiązanego była dokona przez skarżącego czego dowodem jest wydana książeczka opłat rtv służąca do dokonywania opłat z tytułu abonamentu nie są przez skarżącego kwestionowane. W aktach sprawy znajduje się też przyporządkowany zobowiązanemu indywidualny numer identyfikacyjny abonenta, przesłany według adnotacji w dniu (...) r., na adres (...), wskazany we wniosku z (...) r. o wydanie nowej książeczki radiofonicznej, czego dowodem jest znajdujący się w aktach duplikat zawiadomienia. Wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który potwierdzałby zgłoszenie w urzędzie pocztowym zmian formalnoprawnych pod ww. adresem i taki dokument nie został przedstawiony przez zobowiązanego także w toku postępowania. Skarżący sam przyznał, że w momencie zmiany miejsca zamieszkania nie wyrejestrował odbiornika.

Problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowała obowiązująca od 1 marca 1993 r. ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 253, poz. 2531 ze zm.). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ustawodawca połączył z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Ustawą z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych uregulowany został obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. – obowiązek ten wynika wprost z przepisu prawa, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Ustawa abonamentowa reguluje zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dacie wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik.

Eksponowany w toku postępowania jak i w skardze fakt zmiany miejsca zamieszkania, jak i powoływanie się na brak doręczenia numeru identyfikacyjnego, skierowanego na adres - nie jest skuteczny. Sama zmiana miejsca zamieszkania bez wyrejestrowania odbiornika nie zwalnia z obowiązku opłacania abonamentu. Także skierowanie zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego pod adres nieaktualny nie uzasadnia zasadności zarzutu. Zauważyć należy, że przepisy rozporządzeń Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4), Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 3), Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4) oraz Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 11) w sposób jednoznaczny nałożyły na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby i miejsca używania odbiorników, zagubienia, zniszczenia dowodu rejestracji czy zaprzestania użytkowania. Skarżący nie wykazał, że tę powinność spełnił. W myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na ostatni adres wskazany przez abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta.

Reasumując, zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych wyżej ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Nie można tym samym podzielić stanowiska zawartego w skardze, że wymaganie wyrejestrowania odbiornika, w przypadku zbycia mieszkania, zmiany miejsca zamieszkania jego użytkownika jest mnożeniem zbędnych formalności. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje użytkownikom dokonanie przewidzianych prawem czynności w celu jego wyrejestrowania lub dopełnienie formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskanym z mocy prawa zwolnieniem na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 r.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z art. 32 Konstytucji RP zapisów art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz zgodności z art. 45 § 1 Konstytucji RP przepisu art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. należy wyjaśnić, że stosownie do art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego uzasadniają wyłącznie wątpliwości sądu. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest po pierwsze, wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie, warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest też by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

Sąd nie podziela wskazanych przez skarżącego wątpliwości konstytucyjnych. Z wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Zasada równości polega bowiem na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych nałożony został na wszystkich posiadaczy odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych.

Zgodnie z art. 1 ustawy o opłatach abonamentowych opłaty pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej określonej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji. Pojęcie "misja publiczna" zdefiniowane w art. 21 ustawy oznacza oferowanie, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowanych programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujących się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Przedsięwzięcia realizowane w ramach misji publicznej mogą być finansowane ze środków publicznych jakimi są opłaty abonamentowe. Są one związane z posiadaniem odbiorników a nie z korzystaniem z usług konkretnej telewizji. Są świadczeniem przymusowym i bezzwrotnym o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów. Stanowią pozabudżetowy dochód celowy o charakterze publicznoprawnym. Z powyższego wynika, że opłaty określone ustawą nie są przeznaczone na rzecz konkretnego podmiotu gospodarczego (spółki prawa handlowego) lecz na realizację misji publicznej, są zatem świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, ciążącym na wszystkich posiadaczach odbiorników.

Sąd nie znajduje podstaw do wystąpienia z pytaniem o zgodność z art. 32 Konstytucji art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie, w jakim stanowi, iż stanowisko wierzyciela jest dla organu wiążące oraz z art. 45 § 1 Konstytucji RP przepisu art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. w zakresie, w jakim odmawia on skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie wierzyciela. Należy wskazać, że instytucja uzyskania stanowiska wierzyciela i jego wiążący charakter dla organu egzekucyjnego wynika z nałożonego na wierzyciela obowiązku badania istnienia i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w przypadku wniesienia przez zobowiązanego zarzutu. Uprawnienie do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie przysługuje organowi egzekucyjnemu.

Wynikające z art. 45 § 1 Konstytucji RP prawo do sądu oznacza dla ustawodawcy obowiązek ustanowienia regulacji prawnej, która zapewni rozpatrzenie sprawy przez sąd, na żądanie zainteresowanego. Przewidziane w art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organów egzekucyjnych stanowiskiem wierzyciela nie oznacza, że strona, z naruszeniem konstytucyjnego prawa do sądu jest pozbawiona kontroli rozstrzygnięcia wierzyciela. Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia organów egzekucyjnych, w ramach swojej kognicji, jest zobligowany do samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc ustalenia, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej, a następnie do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia zatem strony możliwości skutecznej obrony jej praw, lecz możliwość uzyskania tej obrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Zasadność postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, które ma charakter jedynie incydentalny, podlega kontroli w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Strona nie traci definitywnie uprawnienia do sądowej kontroli postanowienia w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezpodstawne, lecz uprawnienie to może realizować poprzez wniesienie skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jako rozstrzygnięcia wydanego w sprawie głównej.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu brak było przesłanek określonych w art. 193 Konstytucji RP dla wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego celem zbadania zgodności z Konstytucją wskazanych przez skarżącego przepisów.

Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.