Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 149/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 a,   art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1,  art. 5 ust. 1 i 2,  art. 14 ust. 1,  art. 12 ust. 2,   art. 5
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 61 ust. 1. i 2.
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...], II. stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz M. W. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M.W. wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do Rektora Uniwersytetu o udostępnienie informacji publicznej, to jest przesłanie mu kserokopii "Wniosku Dyscyplinarnego" skierowanego w czerwcu 2011 r. do Komisji Dyscyplinarnej przez Rzecznika Dyscyplinarnego uczelni oraz kopii prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] dotyczących dra F.J. adiunkta w Instytucie, wobec którego zakończono postępowanie dyscyplinarne.

Decyzją z dnia [...], Rektor Uniwersytetu odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ powołał się na treść § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 58, poz. 391), zgodnie z którym rozprawa dyscyplinarna odbywa się jawnie tylko dla osób wskazanych w tym przepisie, a nadto przewodniczący może wyłączyć lub ograniczyć jej jawność w całości lub części. Organ podniósł również, że dostęp do akt sprawy i znajdujących się w nich dokumentów mają wyłącznie osoby wskazane w § 10 ust. 3 i 4 oraz § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia. Natomiast krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenia komisji dyscyplinarnej został określony w sposób enumeratywny w § 28 ust. 5 rozporządzenia. Ponadto prawo udzielenia informacji publicznej we wnioskowanej formie podlega ochronie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na to, że dr F.J. nie pełni żadnej funkcji publicznej w Uniwersytecie. Z powyższych względów organ uznał, że niemożliwe jest udzielenie informacji publicznej w formie doręczenia żądanych kserokopii wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego.

Pismem z dnia [...] M.W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wskazując, że dr F.J. nadal jest naukowcem i jest zatrudniony jako nauczyciel akademicki państwowej wyższej uczelni, a więc jest funkcjonariuszem publicznym i osobą pełniącą funkcje publiczne, a jego czyn- plagiat naukowy- był i jest związany z wykonywaną pracą. Nadto M.W., wskazując na wyrok NSA I OSK 391/11 z dnia 8 czerwca 2011 r., podniósł, że zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki sądowe oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom, przy czym identycznie jest w stosunku do dokumentów z postępowania dyscyplinarnego. Powołując się natomiast na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2010 r. (sygn. akt V Ca 606/10) skarżący stwierdził, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym samym naukowca czy nauczyciela. Podał także, iż odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a ustawy o ochronie danych osobowych. Ponadto, jego zdaniem, sprawa dotyczy plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego nauczyciela akademickiego Uniwersytetu i w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary. W związku z powyższym wniosek dyscyplinarny oraz orzeczenie dyscyplinarne są dokumentami urzędowymi, wydanymi w postaci aktów administracyjnych wydanych przez odpowiednie podmioty wykonujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Wskazał przy tym, że odmowa udzielenia prasie kopii dwóch dokumentów dotyczących plagiatu naukowego jest naruszeniem wolności prasy i jej prawa do społecznej kontroli decyzji.

Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w formie wydania kserokopii wniosku dyscyplinarnego w sprawie ukarania dra F.J. oraz kopii prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego w tej sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ przywołał argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].

Skargę na powyższą decyzję złożył M.W. zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wnosząc o zobowiązanie Rektora do udostępnienia żądanej informacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi M.W. przedstawił kolejność czynności w sprawie oraz w znacznej mierze przywołał argumentację podnoszoną w piśmie z dnia [...]. Ponadto wskazał na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których stwierdzono, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzoną lub odnoszącą się do władzy publicznej bądź innych osób i podmiotów pełniących funkcje publiczne w zakresie wykonywanych przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. M.W. podał również, że pojęcie "faktu" jest w orzecznictwie szeroko rozumiane i faktem należy objąć każdą czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie tego zadania.

W związku z powyższym skarżący skonstatował, że adiunkt szkoły wyższej- naukowiec i nauczyciel akademicki- jest osobą pełniącą funkcje publiczne i prawo do informacji publicznej nie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Natomiast popełnienie plagiatu naukowego nie wchodzi w zakres prywatności osoby fizycznej, a dokumenty postępowania dyscyplinarnego są dokumentami urzędowymi i stanowią informację mającą charakter publiczny, tj. zawierają aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Nie mają tu zastosowania przepisy o ochronie danych osobowych dotyczące przestrzegania zakresu i trybu przetwarzania danych osobowych i przepisy dotyczące prywatności.

W odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a nadto wskazał, że treść orzeczenia komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli akademickich co prawda jest informacja publiczną i podlega udostępnieniu, jednakże skarżący nie wniósł o udzielenie informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego, lecz o udostępnienie kserokopii tych dokumentów i dlatego też organ odmówił udzielenia informacji we wnioskowanym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

W myśl art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Przy czym ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej rozwija ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: udip) Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ww. ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Jak słusznie zauważył skarżący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do tych podmiotów (wyrok NSA z 30 października 2002 r., sygn. akt SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 25 marca 2003 r., sygn. akt 4059/02, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W świetle powyższego Uniwersytet jest uczelnią publiczną, a jego organy wykonują władztwo administracyjne na zasadzie i w granicach określonych ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.). Podzielić przy tym należy twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dnia 9 października 2012 r., II SAB/Lu 77/12 (opubl. w CBOSA), zgodnie z którym w zakres tego władztwa wchodzi także sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy uczelni. Nadto nie ulega wątpliwości, że organy tej uczelni wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym. Wobec tego organy uczelni na podstawie art. 4 ust. w pkt 1 i 5 udip są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich uregulowana została w rozdziale 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 139 - 150. W oparciu o delegację ustawową, na podstawie art. 149 ust. 3 ww. ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich.

Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 704/10, opubl. w CBOSA), nieprawidłowe jest utożsamianie przesłanki odmowy udzielenia informacji publicznej wynikające z przepisów powyższego rozporządzenia z pojęciem informacji publicznej wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Czym innym jest bowiem odmowa udzielenia informacji, a czym innym charakter informacji. Przepisy wspomnianego rozporządzenia nie mogą przesądzać o tym, czy objęte wnioskiem skarżącego żądanie jest informacją publiczną.

Przepisy ograniczające jawność postępowania zawarte są w rozdziale 3 dotyczącym postępowania dyscyplinarnego. Brak jest natomiast takich uregulowań w rozdziale dotyczącym postępowania wyjaśniającego. Zgodnie przy tym z treścią § 28 ust. 1 ww. rozporządzenia ogłoszenie orzeczenia jest jawne z czego można wysnuć wniosek, że treść orzeczenia jest jawna, a wiec powinna być udostępniona jako informacja publiczna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2011 r., OSK 125/11, opubl. wCBOSA).

W konsekwencji należy uznać, że żądanie udostępnienia wniosku dyscyplinarnego dotyczącego ukarania i wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych przez Rektora Uniwersytetu.

Zgodnie z treścią art. 5. ust. 1 udip prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ponadto prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 udip).

W sytuacji zatem, gdyby w treści informacji publicznej zawarte były dane chronione w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 udip, to prawo skarżącego do informacji publicznej będzie podlegało ograniczeniu, zaś organ będzie zobowiązany do wydania decyzji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Zauważyć jednak należy, że według art. 5 ust. 2 zd. 2 udip ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadkach, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zdaniem Sądu nauczyciel akademicki jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 udip przez sam fakt zatrudnienia na uczelni wyższej, która jest jednostką dysponującą środkami publicznymi, oraz ze względu na określenie jego praw i obowiązków w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie musi w związku z tym, wbrew twierdzeniom Rektora, pełnić na uczelni żadnej dodatkowej funkcji.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., OSK 125/11 (opubl. w CBOSA), że wynik postępowania dyscyplinarnego toczącego się w stosunku do nauczyciela akademickiego ma jak najbardziej związek z pełnioną przez niego funkcją, a ponadto dla opinii publicznej ważna jest treść orzeczenia dyscyplinarnego. Nauczyciel akademicki, który kształci młodzież winien spełniać określone kryteria merytoryczne i moralne, i sprzeczne z interesem środowiska i uczelni byłoby utajnianie dotyczących go orzeczeń dyscyplinarnych (tak również wyrok z dnia 19 kwietnia 2011 r. I OSK 125/11, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. I OSK 775/10 opubl. w CBOSA).

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarżący nie wnosił o udzielenie informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego, lecz o udostępnienie kserokopii tych dokumentów i dlatego też organ odmówił udzielenia informacji we wnioskowanym zakresie. Takie działanie organu nie zasługuje jednak na aprobatę.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 udip udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 udip).

Stosownie natomiast do treści art. 12 ust. 2 udip, podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.

W związku z powyższym błędny jest pogląd organu, iż udostępnienie informacji publicznej należy ograniczyć tylko do żądania informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor Uniwersytetu winien udostępnić skarżącemu kserokopie żądanych dokumentów informacji publicznych, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 5 udip.

Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Nadto Sąd orzekł o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 w/w ustawy oraz o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.