Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1376/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.4 pkt 3 i 22, art.5, art. 5 a, art.92a ust.1-6, art. 92b i art.92 c ust.1, art.33 ust.1, art.87 ust.2
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

J. Z. (dalej "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] marca 2018 r., o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 3 i 22, art. 5, art. 5a, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej u.t.d. ), oraz Ip. 1.1, Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym:

W dniu 23 stycznia 2018 r., w miejscowości O., na ul. L., ciąg drogi krajowej nr [...], inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. Skarżący wykonywał przewóz międzynarodowy z ładunkiem pojazdów samochodowych (samochody osobowe) z Łotwy i Litwy do Niemiec. Kierowca podczas kontroli przeprowadzonej w obecności funkcjonariusza policji na wezwanie inspektora okazał między innymi prawo jazdy, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów, którym się poruszał oraz dowody rejestracyjne pojazdów przewożonych. Z dokumentów przewożonych pojazdów wynikało, że właścicielem pojazdu marki A., do którego został okazany dowód rejestracyjny nr [...] jest W. W., właścicielem pojazdu marki H., do którego został okazany dowód rejestracyjny nr [...] jest firma A., a właścicielem pojazdu marki T., do którego został okazany dowód rejestracyjny nr [...] jest O. M.. Kierujący nie okazał natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego, że jest właścicielem lub posiada prawo dysponowania przewożonymi pojazdami, nie okazał również dokumentu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Z uwagi, że kierowca nie okazał dokumentów potwierdzających możliwość dysponowania przewożonymi pojazdami, a z dokumentów przewożonych pojazdów (dowodów rejestracyjnych) jednoznacznie wynikało, że są własnością osób trzecich uznano, że wykonywany jest transport międzynarodowy. Kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Wobec powyższego stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji na transport międzynarodowy.

Jednocześnie kontrola przedmiotowa pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący, wykazała, że w pojeździe brak jest zainstalowanego urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, tzw. tachografu. Kierowca potwierdził ten fakt. Z przedstawionych do kontroli dokumentów oraz charakteru wykonywanego przewozu wynikało, ze w pojeździe winno być zainstalowane urządzenie rejestrujące. DMC pojazdu samochodowego marki [...] zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym wynosiła 3,5 t. natomiast przyczepy marki [...] zgodnie z dowodem rejestracyjnym 3,5 t. Z uwagi, iż podczas kontroli uznano, że wykonywany jest międzynarodowy transport drogowy przewozu rzeczy, pojazd uznano także, że w takim wypadku pojazd winien być wyposażony urządzenie rejestrujące.

Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z dnia 23 stycznia 2018 r., który został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń.

Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r., WITD, zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, zobowiązując stronę do ewentualnego wskazania faktów oraz przedstawienia dowodów na ich poparcie, że zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 92 c) utd oraz 92b) utd.

W odpowiedzi na to zawiadomienie, w piśmie z dnia 19 lutego 2018 r., pełnomocnik strony stwierdził, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, przewóz był wykonywany grzecznościowo, dla znajomego, bez żadnych odpłatności. Transport miał charakter incydentalny i była to czynność o charakterze jednorazowym, a zatem nie mająca cech działalności gospodarczej. Pełnomocnik nie przedstawił dowodów wskazujących na inne okoliczności sprawy i wniósł o umorzenie postępowania.

W dniu [...] marca 2018 r., WITD wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenia ujawnione w toku kontroli.

Pismem datowanym na dzień 26 marca 2018 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1. art. 80 i art. 107 § 1 kpa poprzez ustalenie w decyzji, iż skarżący jest przedsiębiorcą, podlegającym postanowieniom utd podczas gdy organ nie przedstawił dowodów na to, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a przewóz miał charakter handlowy;

- art. 4 ust. 3, art., 5 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 2 utd poprzez nałożenie na skarżącego kary administracyjnej za brak zezwolenia, podczas gdy organ nie uczynił żadnych ustaleń w przedmiocie tego, czy w/w osoba jest przedsiębiorcą, a zatem czy jest niezbędne posiadanie jakichkolwiek zezwoleń;

- art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w zw. z art. 3 pkt 1 h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 w zw. z art. 92a ust 1.6,7 utd polegające na uznaniu, iż w przypadku przewozu wykonywanego przez skarżącego istniał obowiązek zamontowania i używania tachografu w pojeździe, podczas gdy, przewóz miał charakter grzecznościowy i niehandlowy, wobec czego nie zachodziły przesłanki realizacji w/w obowiązku, zaś zespół pojazdów- nie przekraczał masy dopuszczalnej 7,5 tony.

Odwołanie skarżącego od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 maja 2018 r., utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie zatrzymano zespól pojazdów składający się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] uraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował skarżący. Kierowca w czasie kontroli okazał: prawo jazdy, dowody rejestracyjne zespołu pojazdów oraz dowody rejestracyjne przewożonych pojazdów. Żaden z przewożonych pojazdów nie był własnością strony. Nie przedstawiono również żadnych dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania przewożonymi samochodami osobowymi oraz dokumentu uprawniającego do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Z uwagi na fakt, iż przewożone pojazdy były własnością osób trzecich, w czasie kontroli zakwalifikowano przejazd jako międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, tym samym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organ odwoławczy wskazał, iż strona nie przedstawiła żadnego dowodu na wykonywanie nieodpłatnego przewozu pojazdów. Wskazanie, iż była to grzecznościowa przysługa na rzecz znajomego nie stanowi zdaniem organu dowodu na powyższą okoliczność. Nie wskazano na rzecz kogo wykonywany był przejazd i w jakim celu pojazdy były transportowane za granicę. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wszystkie samochody osobowe należały do osób trzecich. Organ na tej podstawie zakwalifikował przejazd jako międzynarodowy przewóz rzeczy. W czasie kontroli nie okazano dokumentów wskazujących na prawo do dysponowania przewożonymi pojazdami. Przewóz natomiast wykonywany był pojazdem marki [...], należącym do strony.

Odnośnie zarzutu nieprowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, organ wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 1, rozporządzenie 561/2006 ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, pojazdami łącznie z przyczepą o masie całkowitej przekraczającej 3.5 tony. W niniejszej sprawie masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 7 ton. Powyższe przepisy wskazują, iż stosowanie przepisów rozporządzenia 561/2006 może być stosowane również wobec osób wykonujących przewozy, nieprowadzących działalności gospodarczej. Strona w czasie kontroli, nie wskazała na czyją rzecz wykonywany jest przejazd. W tej sytuacji w ocenie organu należało uznać, iż przejazd wykonywany był na rzecz skarżącego. Strona powinna była dysponować odpowiednią licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.

Następnie organ odniósł się do zarzutu odwołania strony, która: "nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, to brak było podstaw ku uznaniu, by ciążył na nim obowiązek posiadanie jakichkolwiek zezwoleń, a w związku z tym brak było podstaw do nałożenia na niego wysłowionej w decyzji kary pieniężnej". Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dotyczących warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE: "przedsiębiorca" oznacza osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych.

Zdaniem organu, powyższy przepis wskazuje, że osoba wykonująca przewóz drogowy jest uznawana za przedsiębiorcę, w momencie gdy dokonuje przewozu towarów w celach handlowych. Jak wskazano wcześniej, strona w żaden sposób nie udowodniła niehandlowego charakteru przewozu pojazdów. Strona poruszając się po krajach należących do obszaru UE powinna była dochować szczególnej staranności przy wykonywaniu przejazdu, w tym przede wszystkim dostosować się do panujących przepisów wspólnotowych.

Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrującego lub cyfrowe urządzenie rejestrujące; lp, 6.1.1 załącznika nr 3 do utd, organ argumentował, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie stwierdzono, w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 23 stycznia 2018 r., iż w kontrolowanym pojeździe marki [...] o nr rej. [...] nie zainstalowano urządzenia rejestrującego pomimo, iż DMC pojazdów, zgodnie z okazanym dowodem rejestracyjnym, wynosiła wraz z przyczepą 7 t.

Organ odniósł się także do zarzutu, iż rozporządzenie 165/2014, normujące obowiązek instalacji tachografów, jest stosowane tylko i wyłącznie w stosunku do przewozów, do których zastosowanie ma rozporządzenie 561/2006. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 w/w rozporządzenia pkt 1 - Tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. W przypadku kontrolowanego przewozu, pojazd o nr rej. IZ44 wykorzystywany był do międzynarodowego przewozu rzeczy, tym samym powinien posiadać urządzenie rejestrujące.

Według GITD, w świetle zebranego materiału dowodowego brak było także podstaw do uwzględnienia przesłanek, o jakich mowa w art. art. 92c u.t.d.

W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Organ, w przedmiotowej sprawie nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92 c utd.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję, skarżący ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Sąd, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również zastosowania do jego oceny przepisów obowiązującego prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja pozostaje wyczerpująca. Prawidłowe jest też stanowisko organu, że brak licencji i zezwolenia w pojeździe daje podstawę do wymierzenia kary pieniężnej przewoźnikowi.

Okolicznością nie budzącą wątpliwości w niniejszej sprawie był, w chwili kontroli, brak licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego i zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Kierowca, przesłuchany w charakterze świadka wskazał bowiem, że wykonywał międzynarodowy przewóz rzeczy (samochody osobowe) z Łotwy i Litwy do Niemiec.

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L z dnia 14 listopada 2009 r., Nr 300, str. 72 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie nr 1072/2009". Uzyskanie licencji wspólnotowej, uzależnione jest od posiadania przez przedsiębiorcę zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2).

Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Definicję drogowego transportu międzynarodowego określa art. 4 ust. 2 u.t.d., według którego jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również m.in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

W myśl art. 4 pkt 4 ww. ustawy, przez "niezarobkowy przewóz drogowy" (przewóz na potrzeby własne) rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

W świetle powyższych przepisów należy przyjąć, że każdorazowy przejazd po drogach publicznych pojazdu samochodowego (o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony), niespełniający przesłanek "niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) należy traktować jako "transport drogowy". Jak wynika zaś z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego ma charakter reglamentowanej działalności gospodarczej i wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją".

Ponadto wymaga podkreślenia, że uregulowanie z art. 4 pkt 4 u.t.d. dotyczące przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego), w konsekwencji pozwalające na przewóz drogowy bez licencji, jest wyjątkiem od traktowania przejazdu dokonywanego przez przedsiębiorcę po drogach, jako transportu drogowego wymagającego posiadania licencji. Interpretacja tego przepisu musi być ponadto zgodna z regułami dokonywania wykładni, zgodnie z którą przepisów o charakterze wyjątkowym nie należy interpretować rozszerzająco (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 255; a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 01.06.1999 r., sygn. akt SK 20/98, OTK 1999/5/93).

W tym miejscu dodatkowo trzeba wskazać, że zgodnie z art. 4 lit. p rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 (Dz.Urz.UE.L.2006.102.1), pod pojęciem "przedsiębiorstwo transportowe" rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub związek lub grupę osób nieposiadającą osobowości prawnej, niezależnie od tego, czy działa zarobkowo, lub jednostkę państwową, niezależnie od tego, czy posiada ona osobowość prawną, czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe. Skarżący wykonując przewóz drogowy na potrzeby własne (okazjonalnie) jest więc w świetle cytowanego wyżej przepisu traktowany jak "przedsiębiorstwo transportowe", ze wszystkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów o transporcie drogowym.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo uznał, że nie miał miejsca przewóz na potrzeby własne, w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Dokonywany przewóz rzeczy (samochodów) nie spełniał bowiem warunków działalności pomocniczej, służącej wykonywaniu podstawowej działalności gospodarczej, gdyż skarżący - jak wynika z akt sprawy - działalności gospodarczej nie prowadził. Tymczasem w świetle art. 5 u.t.d., podejmowanie czynności transportu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego - art. 5 ust. 1 u.t.d. lub stosownej licencji w odniesieniu do przewozu osób lub w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy - art. 5 b ust. 1 i 2 u.t.d.

Stosownie do dyspozycji art. 33 ust. 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być z kolei wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm.5);

3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów drogowych wymaga uzyskania odpowiednich zezwoleń uprawniających do prowadzenia tego rodzaju działalności. Jedynie przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane na podstawie zaświadczenia. Jest to wyjątek od zasady, jaką stanowi obowiązek posiadania zezwolenia lub licencji i jednocześnie uproszczenie dla przedsiębiorców, którzy przewozy drogowe wykonują tylko pomocniczo w stosunku do swojej podstawowej działalności gospodarczej, jednakże muszą oni w takim przypadku uzyskać stosowne zaświadczenie. Przepis art. 87 ust. 2 u.t.d. stanowi bowiem, że podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kierujący pojazdem samochodowym obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w art. 87 ust. 1 u.t.d., także wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 u.t.d.

W art. 92a ust. 1 u.t.d. ustalona została odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów określających warunki i obowiązki tego przewozu. Określono jednocześnie granice wysokości kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z realizowanym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 zł za każde naruszenie. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od stopnia winy przedsiębiorcy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków dokonywania przewozu drogowego. Kara pieniężna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ww. ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów administracji. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, zatem wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. załączniku i nałożenia jej stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 u.t.d.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził naruszenie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, co stanowiło podstawę nałożenia kary w wysokości 8.000 zł.

Ponadto skarżący wykonywał przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, co uzasadnia nałożenie kary na podstawie art. 92a ust. 1, 92a ust. 6 oraz lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 3.000 zł. Jak wynika z akt sprawy, podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd samochodowy nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące, co potwierdza protokół przesłuchania świadka, protokół oględzin oraz wykonana dokumentacja fotograficzna. Obowiązujące przepisy nakładają zaś obowiązek instalacji i użytkowania urządzeń rejestrujących w pojazdach lub zespołach pojazdów wykorzystywanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony. Natomiast pojazdy dopuszczone do ruchu po raz pierwszy od dnia 1 maja 2006r. powinny być wyposażone w cyfrowe urządzenie rejestrujące. Należący do skarżącego zespół pojazdów, zatrzymany do kontroli w dniu 23 stycznia 2018 r., miał masę całkowitą przekraczającą 3.500 kg. Oznacza to, że kontrolowany pojazd powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące (tachograf).

Zgodnie bowiem z art. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz .Urz. UE L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8 z późn. zm.), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

W art. 3 ww. rozporządzenia zostały wymienione enumeratywnie pojazdy, do których nie ma zastosowania rozporządzenie nr 561/2006, z uwagi na ich przeznaczenie lub charakter wykonywanego przewozu. Tymczasem pojazdy którymi dokonywany był przewóz drogowy rzeczy (samochodów), będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie można zaliczyć do tego zakresu wyłączenia. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 2 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia, ma ono zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 t. Opisany wyżej zespół pojazdów nie mieści się w katalogu pojazdów wyłączonych z powyższego obowiązku i w przypadku wykonywania przewozu międzynarodowego powinien być wyposażony w odpowiednie urządzenie rejestrujące – vide: art. 27 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zatem, jeżeli kontrolowany pojazd nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf, to zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Kara za tego rodzaju naruszenie została określona w prawidłowej wysokości - zgodnie z lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – w wysokości 3.000 zł.

Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skarżącego wskazać trzeba, że w motywie 4 preambuły do rozporządzenia nr 165/2014 przyjęto, że w pojazdach, do których ma zastosowanie rozporządzenie nr 561/2006 (na mocy art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 ma ono zastosowanie do przewozu drogowego, oznaczającego każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy) należy instalować tachografy. Jednocześnie w tym samym motywie preambuły znalazła się wskazówka co do wyłączeń spod stosowania rozporządzenia nr 165/2014. I tak niektóre pojazdy powinny być wyłączone z zakresu stosowania tego rozporządzenia, mianowicie pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy, które to pojazdy są używane wyłącznie w promieniu 100 km od bazy przedsiębiorstwa oraz pod warunkiem że prowadzenie takich pojazdów nie stanowi głównego zajęcia kierowcy. Wyłączenia te zostały wyrażone w art. 3 rozporządzenia nr 165/2014. Przewóz skarżącego nie podpadał pod żadne z tych wyłączeń.

W myśl art. 92a ust. 1 i 2 ww. ustawy - podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych.

Uwagi na powyższe organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Konkludując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a organy administracji obu instancji prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny oraz zinterpretowały i zastosowały obowiązujące przepisy prawa, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.