Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1745/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 80 par. 1-3
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r., nr 2201-IEE.711.2.257.2021.WK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia E. W. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Naczelnik US wszczął wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 lipca 2020 r., wystawionego przez Burmistrza Gminy Ż., z tytułu opłaty planistycznej.

W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik US dokonał m.in. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A., na podstawie zawiadomienia z dnia 20 lipca 2021 r. Wydruk ww. zawiadomienia o zajęciu został doręczony stronie w dniu 6 sierpnia 2021 r.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2021 r. Skarżący złożył skargę na ww. czynność egzekucyjną, wnosząc o uchylenie środka egzekucyjnego i wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi. Skarżący zarzucił dokonanie czynności z naruszeniem przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. i zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym zastosowaniu środka egzekucyjnego w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na skutek wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Uzasadniając skargę Skarżący podniósł, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego jest formalnie nieprawidłowe oraz że środek ten został zastosowany w postępowaniu, które powinno zostać umorzone na skutek wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie Skarżącego nie może być uznana za zgodną z prawem czynność w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte, a wynik niniejszej sprawy jest związany ze sposobem rozpatrzenia innych spraw. Środek egzekucyjny został ponadto zastosowany w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, kiedy nie jest to dopuszczalne. W dalszej treści skargi Skarżący podniósł zarzuty niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku.

2.2. Postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. Naczelnik US oddalił skargę Skarżącego na ww. czynność egzekucyjną.

Organ pierwszej instancji w wyniku analizy dokonanej czynności egzekucyjnej nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa. Wskazał, że zastosowano środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego, do którego zastosowania upoważnia organ ww. ustawa (art. 80 u.p.e.a.). W ocenie organu pierwszej instancji z akt sprawy wynika, że zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w art. 80 u.p.e.a., w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono stronie wydruk wystosowanego przez Naczelnika US zawiadomienia z dnia 20 lipca 2021 r., sporządzonego w postaci elektronicznej. Organ dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Podstawą zajęcia było prawidłowo wystawione zawiadomienie, pozbawione wad formalnych, zawierające wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentów określone w art. 67 § 2 i § 2a u.p.e.a.

Dodatkowo organ wskazał, że zastosowany środek egzekucyjny, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Zwrócono również uwagę, że w toku postępowania Skarżący nie wskazał żadnego alternatywnego składnika majątkowego, do którego można by skierować egzekucję administracyjną.

W ocenie Naczelnika US skarżona czynność nie została też dokonana w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym. Organ podjął zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r., w związku z ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako "SKO") z dnia 16 lutego 2021 r. w przedmiocie zarzutów Skarżącego. Ww. postanowienie organu zostało doręczone Skarżącemu w dniu 19 maja 2021 r. Organ uznał również, że wynik niniejszego postępowania nie jest związany ze sposobem rozpatrzenia innych spraw. Przedmiotem postępowania w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego może być wyłącznie ocena kwestii formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w zakresie podjętej czynności egzekucyjnej w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności oraz oceny stopnia uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie jest możliwe podnoszenie w postępowaniu skargowym wszczętym z art. 54 u.p.e.a. zarzutów, które mogą być podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Również okoliczność złożenia przez Skarżącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi w ocenie Naczelnika US okoliczności, która miałaby wpływ na zmianę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ww. wniosek strony został rozpatrzony i postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone.

2.3. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika US, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 80 § 1 u.p.e.a.

2) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a."), art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

3) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

2.4. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że postanowienie Naczelnika US wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zastosowano jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia u.p.e.a. Dyrektor IAS nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 20 lipca 2021 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, przewidziane w art. 67 § 2 i 67 § 2a u.p.e.a. Według organu odpis tytułu wykonawczego doręczono Skarżącemu na wcześniejszym etapie postępowania, tj. dnia 5 października 2020 r. Odnosząc się do zbytniej uciążliwości zastosowanego środka organ drugiej instancji wskazał, że zastosowany środek nie doprowadził do wyegzekwowania jakichkolwiek środków pieniężnych, zatem trudno uznać zarzut Skarżącego za zasadny. Zajęty rachunek jest ponadto otwarty i Skarżący może z niego korzystać oraz dokonywać rozliczeń do wysokości należności, która nie podlega egzekucji. Skarżący w toku postępowania nie wskazał również żadnego składnika majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a co byłoby mniej uciążliwe.

Następnie organ wyjaśnił, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowią odrębny od skargi na czynność egzekucyjną środek zaskarżenia, a jak wynika z akt sprawy wniesione przez Skarżącego zarzuty zostały oddalone. Również zgłoszona przez Skarżącego okoliczność braku spełnienia przez tytuł wykonawczy wymagań ustawowych została oceniona przez Naczelnika US, w postanowieniu z dnia 6 maja 2021 r., w który organ ten odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor IAS ww. postanowienie utrzymał w mocy postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 r.

Co do zarzutu dokonania skarżonej czynności w zawieszonym postępowaniu organ drugiej instancji stwierdził, że organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r., o czym zawiadomił Skarżącego.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że postanowienie Naczelnika US zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zawiera wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego, w tym uzasadnienie prawne i faktyczne.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył ww. postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając, że ww. postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika US naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,

2) art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w związku z art. 80 § 1 u.p.e.a.,

3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,

4) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora IAS i w całości poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US oraz o zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył swoje dotychczasowe twierdzenia, podnosząc, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego jest nieprawidłowe pod względem formalnym, przy czym środek został zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych, które podlegają umorzeniu na skutek wniesionych przez Skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie można w jego ocenie uznać za zgodną z prawem czynności w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało nieprawidłowo wszczęte. Wynik niniejszej sprawy jest związany ze sposobem rozpatrzenia innych spraw, z uwagi na to, że w skardze na czynności egzekucyjne nie można podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Ponadto Skarżący ponownie podniósł, że środek egzekucyjny zastosowano w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wyjaśnił, że wniósł zarzuty pismami z dni 27 lipca 2020 r. i 6 października 2020 r., w związku z czym postępowanie zostało zawieszone.

Skarżący wskazał, że złożył także wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył zażalenia na postanowienie Naczelnika US z dnia 6 maja 2021 r., którym umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z ww. wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w części dotyczącej żądania opartego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a, a także na postanowienie Naczelnika US z dnia 6 maja 2021 r., którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Ww. postanowienia Naczelnika US zostały utrzymane w mocy postanowieniami Dyrektora IAS z dnia 30 czerwca 2021 r., na które Skarżący również wniósł skargi.

W ocenie Skarżącego postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. W treści tytułu wykonawczego wskazano nieprawidłowo decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 25 marca 2019 r., zamiast decyzji ostatecznej. Zdaniem Skarżącego nie istnieje obowiązek zapłaty opłaty i odsetek w kwotach wynikających z ww. tytułu. Przy naliczaniu odsetek nie uwzględniono okresów przerw. Decyzja wymieniona w tytule nie podlegała wykonaniu na skutek wniesionego odwołania. Ponadto, trwa spór dotyczący zasadności naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazał, że złożył skargę na decyzję SKO w Gdańsku z dnia 31 lipca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z dnia 25 marca 2019 r. w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Następnie wniósł do NSA zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 590/19, którym odrzucono wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w części obejmującej wpis sądowy od skargi na ww. decyzję SKO, odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję oraz odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję. W ocenie Skarżącego wnioski te zostały odrzucone bezzasadnie.

Skarżący uważa ponadto, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 u.p.e.a. – wskazuje nieprawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku, błędną wysokość zaległości i odsetek, jak również nie wskazuje podstawy prawnej prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Błędnie wypełniono rubryki E.4 i E.5, poprzez wskazanie decyzji nieostatecznej zamiast nieprawomocnej decyzji SKO z dnia 31 lipca 2019 r. Ponadto zdaniem Skarżącego wszczęcie postępowania nie zostało poprzedzone prawidłowym upomnieniem – upomnienie wierzyciela z dnia 6 lipca 2020 r. było błędne pod względem formalnym, wskazywało nieprawidłową kwotę opłaty i odsetek oraz zostało wystosowane przedwcześnie, tj. przed prawomocnym zakończeniem sprawy w WSA w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 590/19). Dodatkowo, jeżeli obowiązek powstał, co Skarżący kwestionuje, to nie jest on wymagalny na skutek przedawnienia opłaty objętej tytułem wykonawczym. Skarżący podniósł też, że zastosowano względem niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny i wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji, która uległa pogorszeniu n.in. w związku z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2. Opisał, jakie środki egzekucyjne zostały wobec niego zastosowane i końcowo powołał obecnie obowiązujące brzmienie art. 33 § 1, § 2 i § 5 u.p.e.a.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest niezasadna.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

5.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18; CBOSA).

Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).

W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).

Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

5.4. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo dokonał oceny zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Egzekucja z rachunków bankowych jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a, stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a taka należność była egzekwowana w drodze przymusu od Skarżącego.

Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Art. 80 § 2a u.p.e.a. stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze: 1) świadczeń alimentacyjnych, świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczeń rodzinnych, dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych, porodowych, dla sierot zupełnych, zasiłków dla opiekunów, świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń integracyjnych, świadczeń wychowawczych, jednorazowych świadczeń, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem", świadczenia dobry start, rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym, dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, dodatku osłonowego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym, oraz dodatku węglowego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; 2) świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 tej ustawy, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej. Według art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do B. S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Ponadto organ wezwał bank, aby niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego, oraz by po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Zawiadomienie zawierało również pouczenia dla banku i zobowiązanego. Wydruk ww. zawiadomienia sporządzony w formie elektronicznej został skutecznie doręczony stronie w dniu 6 sierpnia 2021 r. Natomiast odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r., będący podstawą prowadzonej egzekucji doręczono Skarżącemu wcześniej tj. w dniu 5 października 2020 r.

Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 pkt 1-8 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego – również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c) wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej; e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia.

Zauważyć należy, że zawiadomienie nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., według którego zawiadomienie powinno zawierać również datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 67 § 2a pkt 1 u.p.e.a, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz pieczęci organu egzekucyjnego.

Ponadto zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Jednocześnie Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie. W ocenie Sądu organ drugiej instancji słusznie stwierdził, że środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie był dla Skarżącego zbyt uciążliwy. Należy zaznaczyć, że zastosowany środek egzekucyjny stanowi jeden z najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Skarżący nie wskazał przy tym żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję. Co więcej, podkreślenia wymaga, w niniejszej sprawie zajęcie nie doprowadziło do wyegzekwowania żadnych należności, z uwagi na brak środków pieniężnych na prowadzonym rachunku.

Tym samym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 54 w zw. z art. 80 § 1- § 3 u.p.e.a.

Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 35 § 1 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący zarzucając naruszenie wskazanego przepisu podnosi, że pismami z dnia 27 lipca 2020r. oraz 6 października 2020 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 lipca 2020 r. W rezultacie wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 9 października 2020 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości treść przepisu art. 35 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne. Jednakże z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 lutego 2021r. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy Ż. z dnia 21 października 2020 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. W rezultacie wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów, organ egzekucyjny na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a., w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia postępowania, postanowieniem z dnia 6 maja 2021 r. podjął zawieszone postępowanie, o czym zawiadomił Skarżącego doręczając postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Następnie zawiadomieniem z dnia 20 lipca 2021 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego w B. S.A.

Mając powyższe na uwadze zarzut Skarżącego dotyczący zastosowania środka egzekucyjnego w okresie zawieszenia postępowania jest bezzasadny.

5.5. Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego twierdzeń w zakresie zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego, w związku ze złożonym wnioskiem strony z dnia 27 października 2020 r. na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. zaznaczyć należy, że powyższe kwestie były przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć organów, które będą poddane kontroli sądu administracyjnego w związku z wniesionymi przez stronę skargami na postanowienia Dyrektora IAS z dnia 30 czerwca 2021 r.

Również spór dotyczący zasadności naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej, której egzekucja prowadzona jest w niniejszym postępowaniu nie ma wpływu na ocenę prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej i jest przedmiotem odrębnych decyzji wydanych przez organy. Wskazać jedynie należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 590/19 odrzucił skargę Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2019 r., nr SKO Gd/2524/19 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Natomiast w związku z wniesieniem zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt II OZ 73/21 oddalił zażalenie.

Również o zasadności skargi na czynność egzekucyjną nie może świadczyć wystawienie przez wierzyciela upomnienia przed prawomocnym zakończeniem sprawy o sygn. akt II SA/Gd 590/19.

Ponadto zarzut braku spełnienia wymogów tytułu wykonawczego zawartych w art. 27 u.p.e.a., poprzez wskazanie w ocenie strony; nieprawidłowego określenia treści obowiązku podlegającego egzekucji, błędnej wysokości zaległości i odsetek, brak podstawy prawnej prowadzenia egzekucji jak również brak wymagalności obowiązku, czy też jego wygaśnięcie nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Natomiast mogą być podstawą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, sformułowanych na podstawie art. 33 § 2 u.p.e.a., które to zarzuty zostały przez Skarżącego wniesione i podlegają ocenie w odrębnym postępowaniu.

Powtórzyć jeszcze raz należy, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia obejmującym wszystkie możliwe nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, mając na uwadze wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że prawidłowo organy uznały, iż podnoszona przez Skarżącego argumentacja odnosząca się do wadliwości tytułu wykonawczego, czy nieistnienia obowiązku nie może być przedmiotem oceny w obecnie kontrolowanym postępowaniu skargowym.

Również argumentacja dotycząca trudnej sytuacji finansowej Skarżącego i jej pogorszenie ze względu na skutki pandemii COVID-19 nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

5.6. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jak natomiast stanowi art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na mocy art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych przepisów k.p.a. Organy działając na podstawie przepisów prawa, dokonały istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych, w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy.

Ponadto zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu pierwszej instancji zawierają konieczne elementy wynikające z art. 124 § 1 k.p.a. jak i spełniają wymagania w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, zgodnie z § 2 tego przepisu.

5.7. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.