Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 600/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Pindel (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2014 r. poz. 1619 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) – wydanym po złożeniu zażalenia przez J. S. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., Nr [...] uznającym za nieuzasadniony zarzut złożony przez ww. zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił następujący stan sprawy.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) postanowieniem z dnia [...] r. uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego wniesione w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., Nr [...] wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Postanowienie organu egzekucyjnego doręczone zostało zobowiązanemu w dniu 26 lutego 2015 r., w trybie art. 44 k.p.a. W wydanym rozstrzygnięciu pouczono stronę postępowania o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.

Organ, powołując przepis art. 57 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. stwierdził, że 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 5 marca 2015 r.

Zobowiązany w dniu 11 marca 2015 r. wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. Z tych względów organ odnotował brak podstaw do merytorycznego rozpatrywania zażalenia i na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W skardze skierowanej do Sądu zobowiązany zaskarżył w całości oba z wydanych postanowień tj. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Złożył wnioski formalne domagając się:

- łącznego rozpoznania skargi na oba wskazane postanowienia z uwagi na tożsamość organu wydającego zaskarżone rozstrzygnięcie, przedmiotu sprawy oraz skarżącego występującego w sprawie,

- zawieszenie postępowania w sprawie, ponieważ w przedmiocie zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które jest istotą niniejszego postępowania, toczy się aktualnie postępowanie karne zawisłe przed Prokuraturą Rejonową K. pod sygn. akt [...] w przedmiocie przekroczenia przez funkcjonariuszy publicznych ich uprawnień wykonywanych przy wszczęciu prowadzenia postępowania administracyjnego, które następczo spowodowało wszczęcie niniejszego postępowania egzekucyjnego.

Wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w K. i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego podnosząc następujące zarzuty:

1) nierozpoznania istoty sprawy, albowiem Dyrektor Izby Skarbowej za podstawę swego rozstrzygnięcia uznał rzekome zaistnienie faktu "niewykazania minimum zainteresowania" sprawą przez skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości jest to nieprawda; to właśnie skarżący sam z własnej inicjatywy natychmiast po powrocie z zagranicy (gdzie przebywał na urlopie wędkarskim) zgłosił się do [...] Urzędu Skarbowego w K. i o sprawie dowiadywał się osobiście, rozmawiając w tej kwestii z urzędnikiem p. M. L., który okoliczność tę odnotował w aktach sprawy,

2) rażące naruszenie konstytucyjnej zasady legalizmu działania organów podatkowych, jako organów władzy publicznej poprzez nieprzyjęcie od skarżącego przez organy podatkowe zapłaty należności w obligacjach Skarbu Państwa (art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 42 ust. 1, ust. 2 i ust 3 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, art. 59 oraz 120 ustawy Ordynacja podatkowa,

3) rażące naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej, tj. działania wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika do organów podatkowych – w przedmiotowej sprawie przejawiające się poprzez konserwację stanu odmowy zapłaty przez skarżącego należności Skarbu Państwa – mimo że skarżący chce należność tę uiścić w obligacjach Skarbu Państwa wyemitowanych w II RP i nadal ważnych, co potwierdził zresztą Trybunał Konstytucyjny (wyrok sygn. akt P 49/05 z 2007 r.),

4) naruszenie art. 58 § 1 i 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez oczywiście nieuzasadnioną odmowę przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na decyzję organu podatkowego.

W uzasadnieniu przybliżył dotychczasowy tok postępowania i zwrócił uwagę, że przebywał za granicą w okresie od 4 lutego do 4 marca 2015 r. zaś obu czynności tj. złożenia zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu dokonał w terminie w dniu 11 marca 2015 r. Zarzucił organowi, że ten nie wziął pod uwagę złożonego przez niego biletu lotniczego z O. (Norwegia) do W. oraz okoliczności, że w samej Norwegii podróżował samochodem (nie własnym) nie płacił poza granicami kraju, zatem "z zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego powszechnie wiadomo, że pasażer nie jest w stanie na taką okoliczność przedłożyć żadnego dowodu (...)".

Odnosząc się do zarzutu organu, że nie zabezpieczył swoich interesów poprzez np. ustanowienie pełnomocnika dla doręczeń podał, że mieszka samotnie i tylko on zna stan sprawy. Zaprzeczył twierdzeniom organu, że miał obowiązek zawiadomienia organu o zmianie adresu, skoro był jedynie w podróży.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami – Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa.

Sprawa była rozpoznawana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Również w tym dniu i tym trybie została poddana kontroli Sądu skarga na postanowienie z dnia [...] r. odmawiająca skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. Nr [...]. Sąd wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 599/15 oddalił skargę.

Przedmiotem kontroli w tej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. Nr [...].

Skarżący nie kwestionuje doręczenia mu w dniu 26 lutego 2015 r. – w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. – postanowienia z dnia [...]. W dniu 11 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (pismo z dnia 10 marca 2015 r.) oraz zażalenie na postanowienie z dnia [...] r.

Na mocy art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. W okolicznościach sprawy oznacza to odesłanie do art. 134 k.p.a. (regulacja rozstrzygnięć dotyczących uchybienia terminu w przypadku dokonywania czynności procesowych).

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast art. 144 k.p.a. stanowi odesłanie, bowiem w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 dotyczącym zażaleń, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (tj. art. 134).

Stwierdzenie dopuszczalności zażalenia oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia organu I instancji. W razie ustalenia, że zażalenie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt SA/Łd 2990/95 – Lex nr 29079 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1482/96 – Lex nr 29004).

Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek dopuszczalności zażalenia wówczas wydawane jest postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144, który kończy nie tylko ten etap postępowania, lecz jednocześnie całe postępowanie zażaleniowe (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie). Za prawidłowe zatem należy uznać zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 2 skargi (nieprzyjęcie od skarżącego przez organy podatkowe zapłaty należności w obligacjach Skarbu Państwa) stwierdzić należy, że argumentacja skargi skierowana na nieprawidłowości występujące w zakresie działania organów egzekucyjnych nie może być przedmiotem rozpoznania. Przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest tylko i wyłącznie skontrolowanie prawidłowości postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione. W niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym nie może być zatem badana zasadność podejmowanych czynności w toku postępowania egzekucyjnego ani legalność postanowienia w przedmiocie którego strona złożyła zażalenie. Z tych względów organ nie naruszył przepisów ustawy zasadniczej.

Również organ nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem nie mają one zastosowania w sprawie. Powołany wyżej przepis art. 18 u.p.e.a., który brzmi: "jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego" – wyklucza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Prokuraturą Rejonową K. pod sygn. akt [...] dotyczącego przekroczenia przez funkcjonariuszy publicznych uprawnień przy wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono zawieszenia postępowania.

Stosownie do art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. możliwe jest zawieszenie postępowania, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie Sąd uznał za niecelowe wstrzymywanie biegu sprawy ze względów celowości oraz ekonomiki procesowej. Rozstrzygnięcie zagadnienia będącego przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadminstracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Fakultatywność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyn wymienionych w art. 125 § 1 p.p.s.a. skutkuje tym, że nie można mówić o naruszeniu prawa procesowego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy sąd administracyjny nie zawiesi postępowania sądowego, mimo wystąpienia przesłanki określonej przywołanym przepisem. Z powyższego wynika, że aby dopuszczalne było zawieszenie postępowania na wskazanej podstawie prawnej związek pomiędzy sprawą będącą przedmiotem rozpoznania w danym postępowaniu a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi być tego rodzaju, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy zasadniczej. W ocenie Sądu taki związek pomiędzy zawisłą sprawą karną, którego etapu postępowania skarżący nie przybliżył, a niniejszą sprawą nie zachodzi. Wynik postępowania karnego nie ma bowiem wpływu na wynik niniejszej sprawy, zatem zawieszenie postępowania sądowego z tej przyczyny było niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.