Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1095/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1,3,4,5, art. 111 pkt 1,4,6,7,9 lit.a,11-16, art. 112 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: par. 15,17, par. 18 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 135 poz 1451
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką
article: art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 139, art. 7,77 par. 1, art. 80, art. 76 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zwaloryzowanej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] , ustalił zwaloryzowaną na dzień zwolnienia ze służby równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę w Wojskowej Akademii Technicznej w [...] , podlegających zwrotowi przez ppor. rez. P.K., na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż P.K., pełniący zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] , pobierał naukę w Wojskowej Akademii Technicznej w [...] w okresie od dnia [...] r. złożył wypowiedzenie stosunku służbowego, wobec czego rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Ministra Obrony Narodowej został z dniem [...] r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej.

Organ wywiódł, że P. K., na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, obowiązujących przed dniem [...] r., jest obowiązany do zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę.

Jako podstawę wyliczenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie

i naukę organ I instancji przyjął zestawienie kosztów zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczeń związanych z nauką oraz dojazdami do miejsca pobierania nauki, znajdujące się w teczce akt personalnych żołnierza zawodowego sporządzone przez Wojskową Akademię Techniczną w [...] , a także szczegółowe zestawienia tych kosztów sporządzone przez kierowników poszczególnych komórek organizacyjnych uczelni, wyliczone na łączną kwotę [...] zł. Kwota ta zwaloryzowana na rok zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata [...] (wyliczonego przez organ na poziomie [..] %) wyniosła [...] zł.

Dalej organ wyjaśnił, że skoro okres nauki P. K. trwał [...] dni, okres dwa razy dłuży od okresu trwania nauki wyniósł [...] dni, zaś okres pełnienia zawodowej służby wojskowej to [...] dni, zatem ilość dni po zwolnieniu z zawodowej służby woskowej, za które przypada zwrot kosztów wyniosła [...] dni. Powyższa wartość pomnożona przez koszt zwaloryzowanej równowartości kosztów, a następnie podzielona przez dwukrotny okres studiów, zdaniem Dowódcy Jednostki Wojskowej w [...] , stanowi kwotę zwrotu równowartości kosztów w wysokości[...] ), którą to należy uiścić na rachunek bankowy Jednostki Wojskowej.

Od powyższej decyzji P. K. złożył odwołanie zarzucając naruszenie norm prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, art. 54 ust. 1 w związku z ust. 5 ww. ustawy oraz naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 kpa.

Odwołujący się stanął na stanowisku, że organ dokonał nieprawidłowego wyliczenia zwrotu kosztów, w związku z błędną interpretacją art. 54 ust. 1 w zw. z ust. 5 ustawy. Według strony, organ powinien ustalić stosunek liczby dni służby obowiązkowej łącznie do okresu służby odbytej, a następnie określić jaka liczba studiów wyraża ten stosunek. Przyjęcie zaś sposobu rozumienia przepisów prezentowanego przez organ powoduje, że żołnierz nie zwraca kosztów nauki za okres proporcjonalny do dni pozostałych do odsłużenia mu służby obowiązkowej, lecz dwukrotny koszt utrzymania w okresie służby obowiązkowej.

W dalszej części uzasadnienia P. K. wywiódł, że organ nie uzasadnił, w oparciu o jakie dokumenty ustalono sumę kosztów nauki i nie wykazał, że żądane koszty zostały rzeczywiście poniesione. Ponadto, w decyzji nie podano wskaźnika waloryzacji. Zdaniem strony, koszty nauki, w rozumieniu art. 54 ustawy, obejmują jedynie koszty wynagrodzenia kadry dydaktycznej. Poza tym podniósł, że organ niezasadnie orzekł o zwrocie kosztów na rzecz Jednostki Wojskowej w sytuacji, gdy koszty nauki poniosła WAT w Warszawie.

W wyniku rozpatrzenia sprawy, na skutek wniesionego odwołania, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] , decyzją z dnia[...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 54 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), § 15, § 17 oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), art. 28 ustawy budżetowej na 2006 rok z dnia 17 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 244), art. 25 ustawy budżetowej na 2007 r. z dnia 25 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 90), art. 24 ustawy budżetowej na 2008 rok z dnia 23 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 19, poz. 117), art. 26 ustawy budżetowej na 2009 rok z dnia 9 stycznia 2009r. (Dz. U. Nr 10, poz. 58) w zw. z art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i ustalił ppor. rez. P. K. zwaloryzowaną na dzień zwolnienia ze służby równowartość podlegających zwrotowi kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę na kwotę [...] zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji, podzielił stanowisko organu I instancji, że na podstawie art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, do niniejszej sprawy znajdują zastosowanie przepisy art. 54 ust. 1 i 5 ustawy

o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007r.

Następnie wskazał, że z wykładni gramatycznej i systemowej art. 54 ust. 1 ustawy wynika, iż żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej, który nie odbył zawodowej służby wojskowej w wymiarze dwukrotnie dłuższym do czasu trwania studiów, licząc od dnia ukończenia tych studiów, jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Przedmiotowy obowiązek zatem ciąży na żołnierzu, dopóki nie odsłuży zawodowo okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, licząc od dnia ukończenia tych studiów.

Organ odwoławczy, w oparciu o ustalony stan faktyczny wywiódł, że służba zawodowa, której odbycie po ukończeniu studiów mogłoby zwolnić P. K.

z obowiązku zwrotu przedmiotowych kosztów powinna trwać [...] dni. Odwołujący się natomiast pełnił zawodową służbę wojskową przez [...] dni, tak więc pozostała służba do odbycia wyniosła [...] dni, co uzasadniało wszczęcie postępowania wobec P. K. o zwrot zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę.

Za chybiony organ uznał zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa wyjaśniając, że koszty nauki i utrzymania w wysokości [...] zł ustalono na podstawie zbiorczego zestawienia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę żołnierza zawodowego, sporządzonego przez Dyrektora Administracyjnego Wojskowej Akademii Technicznej w [...] oraz szczegółowych zestawień równowartości kosztów żywienia, zakwaterowania, umundurowania, świadczeń związanych z nauką oraz świadczeń związanych z dojazdem do miejsca pobierania nauki, sporządzonych przez osoby odpowiedzialne za prowadzenie gospodarki finansowej poszczególnych służb, wyliczonych na podstawie: list prowiantowania słuchaczy, rozporządzeń MON w sprawie określenia wartości pieniężnych norm wyżywienia i w sprawie wartości pieniężnych norm rzeczowych na sprzęt służby żywnościowej powszechnego użytku, faktycznie poniesionych kosztów przez WAT (faktury za zakupione materiały i wykonane usługi) na utrzymanie akademika wojskowego w przeliczeniu na jednego słuchacza, wartości przedmiotów mundurowych i wyekwipowania przyjętych w oparciu o ewidencję ilościowo - wartościowej oraz kart wyposażenia indywidualnego, wartości pościeli zakupionej przez WAT dla słuchaczy w przeliczeniu na jednego słuchacza, wartości usług pralniczych przyjętych w oparciu o ewidencję ilościowo - wartościowej w przeliczeniu na jednego słuchacza, wartości środków bojowych przyjętych w oparciu o ewidencję ilościowo - wartościowej (wartość faktycznie zużytych środków bojowych w szkoleniu słuchaczy w przeliczeniu na jednego słuchacza), cen materiałów kancelaryjnych związanych z nauką przyjętych w oparciu o wypłacone równoważni, danych dotyczących materiałów kancelaryjnych w przeliczeniu na jednego słuchacza oraz ewidencji ilościowo-wartościowej WAT co do świadczeń związanych z dojazdem do miejsca pobierania nauki.

W ocenie organu, samo wyliczenie kosztów przez uczelnię może stanowić podstawę wydania decyzji o obowiązku ich zwrotu, gdyż taka informacja jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych brak jest wymagań, aby zestawienia dokonane przez uczelnię wojskową były poparte dodatkowymi dowodami, czy dokumentami.

Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że żołnierz obowiązany jest tylko do zwrotu kosztu nauki rozumianego jako koszt wynagrodzenia kadry dydaktycznej, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, koszty rzeczywiście poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego obejmują koszty przypadające na jednego żołnierza w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczeń związanych z nauką i dojazdu do miejsca pobierania nauki.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że koszty faktycznie poniesione na naukę określonego żołnierza mogą różnić się od kosztów wynikających z ewidencji księgowej, jednakże dla skutecznego zakwestionowania prawidłowości wyliczenia kosztów obciążających skarżącego obowiązkiem zwrotu, konieczne jest wykazanie, iż w określonym czasie nie zostały poniesione określone koszty związane z nauką konkretnego żołnierza wobec zaistnienia pewnych zdarzeń powodujących obniżenie kosztów. Subiektywne przekonanie o nieprawidłowości dokonanych obliczeń nie może bowiem stanowić podstawy do kwestionowania zgodnych z prawem wyliczeń.

W ocenie organu II instancji, Dowódca Jednostki Wojskowej w Koszalinie dokonał waloryzacji kosztów z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji nieprawidłowo ustalił zwaloryzowaną na dzień zwolnienia ze służby równowartość podlegających zwrotowi kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę P. K.. W świetle art. 54 ust. 3 ustawy waloryzacji podlegać ma równowartość kosztów ustalona na dzień ukończenia studiów, a zatem równowartość kosztów waloryzuje się corocznie, począwszy od ukończenia studiów do dnia zwolnienia ze służby, przy uwzględnieniu wskaźników waloryzacji określonych w ustawach budżetowych obowiązujących przez kolejne lata następujące po ukończeniu studiów. Przede wszystkim organ I instancji wbrew dyspozycji w/w przepisu dokonał waloryzacji jednorazowo, przy uwzględnieniu obliczonego przez siebie wskaźnika 8,6 %. Według organu odwoławczego, waloryzacja kosztów nauki i utrzymania P. K. corocznie wyniosła: na rok 2006 - [...] zł (przy wskaźniku waloryzacji 101,5%), rok 2007 – [...] zł (przy wskaźniku waloryzacji 101,9%), rok 2008 – [...] zł (przy wskaźniku waloryzacji 102,3% ) oraz rok 2009 – [...] zł (przy wskaźniku waloryzacji 102,9%). Dalej podał, że zwaloryzowany całkowity koszt utrzymania i nauki na dzień zwolnienia ze służby tj. [...] zł podzielony przez dwukrotny okres studiów, tj. [...] stanowi dzienny koszt edukacji wynoszący [...] zł. Z kolei powyższa wartość pomnożona przez okres nieodbytej zawodowej służby wojskowej, tj. [..] dni stanowi równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę, do których zwrotu zobowiązany jest P. K., tj. kwotę [...] zł. Ustalona kwota jest wyższa niż orzeczona przez organ I instancji, jednakże organ odwoławczy stanął na stanowisku, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo, co skutkuje możliwością odstępstwa od zasady reformationis in peius.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia zaznaczono, że przepisy prawa materialnego, wbrew sugestiom odwołania, nie przewidują obowiązku wskazania beneficjenta, a jedynie uprawniają dowódcę jednostki wojskowej do wydania decyzji

o ustaleniu równowartości kosztów podlegających zwrotowi.

Odnosząc się do wniosku o zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów organ wyjaśnił, że wniosek taki należy złożyć do Ministeria Obrony Narodowej jako organu uprawnionego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] P. K. zarzucił naruszenie :

- § 15 i § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. poprzez przyjęcie, że zwrot kosztów obejmuje nie koszty faktycznie poniesione przez uczelnie, lecz teoretyczne możliwe do poniesienia,

- art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez brak rzetelnego ustalenia wysokości faktycznie poniesionych kosztów do zwrotu,

- norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 54 ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającą na przyjęciu, wbrew literalnemu brzmieniu cytowanych przepisów, iż zwrot kosztów pobranej nauki stanowi iloczyn sumy kosztów utrzymania dziennego żołnierza zawodowego za każdy dzień pozostały do zakończenia okresu służby obowiązkowej, o którym mowa w ust. 1, nie zaś jak wyraźnie określa to przepis ust. 5, stosunek (proporcja) okresu pozostałego do zakończenia okresu służby obowiązkowej do całego okresu służby obowiązkowej w przełożeniu na okres pobieranej nauki na wojskowej uczelni wyższej pomnożony przez jednostkowy koszt dzienny utrzymania kadeta zwaloryzowany wskaźnikiem wzrostu cen ogłaszanym przez Prezesa GUS,

- norm prawa procesowego poprzez uchybienie art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak wskazania podstawy faktycznej przyjęcia kwoty 31.433,84 zł jako łącznego kosztu utrzymania konkretnego żołnierza - odwołującego się w okresie pobieranej nauki, brak uzasadnienia tej kwoty konkretnymi dokumentami, z których wynikałoby, iż WAT

w Warszawie poniosła na utrzymanie odwołującego się taki właśnie koszt, brak wskazania wskaźnika waloryzacji, jakie świadczenia pobierał w WAT poza nauką oraz kto jest prawnym beneficjentem ustalonego świadczenia.

Jak wynika z uzasadniania skargi P. K. zakwestionował wysokość zwrotu kosztów nauki. Skarżący podniósł, że na mocy przepisów rozporządzenia można domagać się jedynie zwrotu kosztów rzeczywiście, faktycznie poniesionych przez uczelnię. Organy natomiast domagają się kosztów maksymalnie możliwych do poniesienia, co prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia się uczelni lub jednostki wojskowej.

Zarzucił, że koszty te ustalono na podstawie zestawień, które mają charakter jedynie szacunkowy, bowiem w aktach administracyjnych brak jest rachunków oraz dokumentów księgowych potwierdzających znajdujące się w nich kwoty, co uniemożliwiło zweryfikowanie wskazanych kosztów nauki. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyroki WSA w Gdańsku z dnia 8 maja 2006 r. III SA/Gd 172/06 oraz WSA w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2006 r. II SA/Sz 735/06. Ponadto zaznaczył, że intencją ustawodawcy było to, aby zwracać jedynie koszty wynagrodzenia kadry dydaktycznej, a nie zaś inne wydatki związane z utrzymaniem osoby uczącej się.

Według skarżącego, zaskarżona decyzja jest niewykonalna, bowiem nie wskazano w niej na czyją rzecz należy się zwrot kosztów. Zdaniem skarżącego, koszty te powinny trafić do uczelni, natomiast w decyzji wskazano rachunek bankowy należący najprawdopodobniej do jednostki wojskowej.

Powołując się na art. 54 podkreślił, że okres studiów podlega wliczeniu na poczet biegu okresu służby wojskowej , gdyż w ustawie brak jest zwrotu "do którego nie wlicza się okresu studiów, nauki, stażu". Przyjęcie rozumienia przepisu, tak jak to uczynił organ II instancji powoduje, że żołnierz zwraca nie koszty nauki za okres proporcjonalny do dni pozostawienia do odsłużenia służby obowiązkowej, lecz dwukrotny koszt utrzymania w służbie obowiązkowej, co przewyższa koszty nauki czterokrotnie.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] wniósł o jej oddalenia podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że ustalenia faktyczne znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś zwrot zwaloryzowanej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę orzeczono zgodnie z art. 54 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zakresie swej jurysdykcji, określonej przez art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Dokonana według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] doprowadziła Sąd do wniosku, że decyzja ta odpowiada prawu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 54 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, na mocy art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), przepis ten w niniejszej sprawie należy stosować w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2008 r.

Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy, żołnierz zawodowy będący absolwentem szkoły wojskowej i żołnierz skierowany na studia lub naukę oraz na staż naukowy lub kurs trwający ponad pięć miesięcy, który wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub został z niej zwolniony na podstawie art. 111 pkt 1, 4, 6, 7, 9 lit. a oraz pkt 11-16, a także art. 112 pkt 1, w okresie nieprzekraczającym okresu dwa razy dłuższego od czasu trwania studiów, nauki, stażu lub kursu albo okresu pobierania stypendium, licząc od dnia ukończenia tych studiów, nauki, stażu lub kursu - jest zobowiązany do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.

Zwrot tych kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia (art. 54 ust. 5) a decyzję o ustaleniu równowartości kosztów, wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową (art. 54 ust. 4 cyt. ustawy).

Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że zobowiązanym do zwrotu kosztów nauki i utrzymania będzie żołnierz zawodowy, który m. in. wypowiedział stosunek służbowy przed upływem okresu stanowiącego dwukrotność okresu trwania studiów. W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że taka sytuacja wystąpiła, bowiem skarżący P.K. pozostawał w zawodowej służbie wojskowej od dnia ukończenia szkoły przez [...] dni, zaś okres dwa razy dłuży od czasu trwania studiów w Wojskowej Akademii Technicznej w [...] wyniósł [...] dni.

Zasadniczym zagadnieniem wymagającym przesądzenia stało się skontrolowanie stanowiska organu II instancji co do dokonanego ustalenia wysokości kosztów jakie zostały poniesione na jego naukę w Wojskowej Akademii Technicznej

w [...] w okresie od dnia [...] r. oraz sposobu wyliczenia zwaloryzowanej równowartości tych kosztów podlegających zwrotowi.

Sposób ustalenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę obciążających żołnierza zawodowego obowiązkiem zwrotu został uregulowany

w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalanie równowartości kosztów poniesionych w związku

z nauką (Dz. U. z 2004 r. Nr 135, poz. 1451) dalej zwanym "rozporządzeniem", stanowiącym realizację delegacji ustawowej zawartej w art. 55 ustawy.

W myśl § 15 rozporządzenia koszty rzeczywiście poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, obejmują koszty przypadające na jednego żołnierza szkolonego w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczeń związanych z nauką, dojazdu do miejsca pobierania nauki oraz koszty, o których mowa w § 3 ust. 1. Zatem wbrew twierdzeniom skargi, koszty nauki nie obejmują wyłącznie kosztów wynagrodzenia kadry dydaktycznej.

Sposób ustalenia kosztów nauki określa § 17 rozporządzenia stanowiący, że łączne, rzeczywiste poniesione koszty, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w odniesieniu do jednego kandydata na żołnierza zawodowego albo żołnierza zawodowego (ust. 1), zaś koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia i nauki oraz dojazdu do miejsca jej pobierania, zwane dalej "równowartością kosztów", ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie studiów lub nauki oraz stażu lub kursu (ust. 2).

Wobec tego, koszty rzeczywiście poniesione w związku z nauką żołnierza zawodowego obejmują koszty rzeczywiście poniesione, ujęte w ewidencji księgowej, stanowiące de facto średnią arytmetyczną kosztów przypadających na jednego żołnierza w związku z jego kształceniem w ramach grupy żołnierzy oraz koszty jednostkowe, faktycznie poniesione na danego, konkretnego żołnierza.

Skład orzekający podziela w pełni stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r., sygn. I OSK 798/07 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), iż sposób "dokonania wyliczenia równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę jednej osoby musi stanowić swego rodzaju kwotę cząstkową, będącą pewną wypadkową ogólnej kwoty kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie wszystkich uczących się na danej uczelni (...). Przyjęcie innej metody przy rozliczaniu tego rodzaju kosztów, w dodatku po upływie kilku lat, licząc od momentu ich wydatkowania, nie byłoby rzeczą realną".

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w aktach administracyjnych sprawy jak i w aktach personalnych P.K.. znajduje się zbiorcze zestawienie ustalonej równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę P. K., podpisane przez Dyrektora Administracyjnego Wojskowej Akademii Technicznej w[...] , obejmujące koszty zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia, świadczenia związane z nauką oraz dojazdu do miejsca pobierania nauki, z podziałem na poszczególne lata. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji koszty te opierają się na wykazach obrazujących równowartość poszczególnych kosztów, sporządzonych przez kierowników odpowiednich komórek organizacyjnych WAT.

Sporządzone wykazy zostały opisane w sposób jasny i precyzyjny. W szczególności podano w nich w oparciu o jakie akty prawne je sporządzono oraz na podstawie jakich danych. Ponadto, zawierają kategorie wynikające z § 15 rozporządzenia i wskazania, które koszty stanowią wyliczenie jednostkowe w ramach grupy. W przypadku ustalenia kosztów żywienia oparto je na podstawie list prowiantowania słuchaczy oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie określenia wartości pieniężnych norm wyżywienia w sprawie wartości pieniężnych norm rzeczowych na sprzęt służby żywieniowej powszechnego użytku. Z kolei koszty zakwaterowania obliczono na podstawie faktur wystawionych na zakupione materiały i wykonane usługi związane z utrzymaniem akademika wojskowego. Co do świadczeń związanych z nauką, kosztów dojazdu oraz umundurowania wskazano, że ich wyliczeń dokonano na podstawie danych z ewidencji ilościowo-wartościowej uczelni, przy czym ustalając koszty umundurowania wizyto pod uwagę także karty wyposażenia indywidualnego.

Należy wskazać, iż pomimo tego, że w kolejnych wykazach podawano sumy poszczególnych kosztów na dzień ukończenia nauki, a także koszty w wysokości zwaloryzowanej na rok 2005 r., to do obliczenia wszystkich poniesionych kosztów nauki i utrzymania przyjęto wartości niezwaloryzowane i takie wartości zawarto w zestawieniu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę skarżącego P. K..

W ocenie Sądu, sposób wyliczenia wartości w/w środków należy uznać za dopuszczalny i czyniący zadość unormowaniu § 17 rozporządzenia (mylnie w skardze określonego jako § 18).

Jak słusznie zauważył skarżący, koszty faktycznie poniesione na naukę określonego żołnierza mogą się różnić od kosztów wynikających z ewidencji księgowej. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tej kwestii pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1656/07 oraz z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1524/06 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym wykaz stanowiący wyliczenie kosztów przez uczelnie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo potwierdzone. Dlatego też organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że zestawienie podpisane przez Dyrektora Administracyjnego Wojskowej Akademii Technicznej w [...] korzysta z domniemania zgodności z prawem, które to może być obalone przeprowadzonym przeciwdowodem. Skarżący jednak w rozpoznawanej sprawie nie wykazał, że którekolwiek w zawartych w zestawieniu, czy wykazach wydatek nie został poniesiony w ogóle, np. na skutek nieskorzystania ze świadczeń w nich wskazanych, bądź poniesiony w niższej wysokości. Nie przedstawił żadnego dowodu pozwalającego na zakwestionowanie wysokości kosztów nauki wyliczonych przez uczelnię, a nadto nie podał, które konkretnie kwoty kwestionuje. Wobec tego organ miał prawo stwierdzić, że dokument w postaci zestawienia stanowi podstawę ustaleń faktycznych dotyczących wysokości poniesionych kosztów nauki P. K..

Odnosząc się z kolei do powołanych przez skarżącego wyroków WSA

w Gdańsku z dnia 8 maja 2006 r., III SA/Gd 172/06, czy WSA w Szczecinie z dnia

20 grudnia 2006 r., II SA/Sz 735/06 należy wyjaśnić, że sąd administracyjny orzekając nie jest związany wyrokami wydanymi w innych sprawach, z których każda jest rozpoznawana indywidualnie w oparciu o konkretny stan faktyczny.

Reasumując należy stwierdzić, iż wskazane przez organ koszty nauki

i utrzymania skarżącego mogły być uznane jako koszty rzeczywiste, faktycznie poniesione i prawidłowo udokumentowane zgodnie z § 15 i § 17 rozporządzenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszelkie wymagania stawiane mu przez przepis art. 107 § 3 kpa. Zawiera bowiem prawidłowe przywołanie podstawy prawnej decyzji, wywód w zakresie wykładni zastosowanych przepisów prawa, ustalony przez organ, niewadliwie, stan faktyczny sprawy, powołanie się na materiał dowodowy oraz ustosunkowanie do zarzutów odwołania. Tak więc chybiony jest zarzut skargi naruszenia zaskarżoną decyzją art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, czy art. 107 § 3 kpa.

Jak wynika z art. 54 ust. 1 ustawy żołnierz zawodowy obowiązany jest do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów poniesionych na jego utrzymanie i naukę, jeżeli nie odsłużył zawodowo okresu dwa razy dłuższego niż okres trwania studiów, licząc od dnia ich ukończenia, w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia.

Dokonując interpretacji w/w artykułu, należy zauważyć, iż wbrew stanowisku skarżącego, wolą ustawodawcy nie było wliczenie do służby zawodowej, której odbycie zwalnia z obowiązku zwrotu kosztów edukacji, okresu trwania studiów. Wynika to bowiem wprost z przepisu, o czym świadczy wymownie zwrot "od dnia ukończenia tych studiów", co oznacza, że okres dwukrotności trwania studiów należy liczyć się od dnia ich ukończenia. Przepis ten jest językowo jednoznaczny, zatem ustawodawca nie musiał go doprecyzowywać poprzez użycie zwrotu "...do którego nie wlicza się okresu studiów".

Rozstrzygnięcie sprawy przez organy wojskowe I i II instancji w przedmiocie obowiązku zwrotu kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie żołnierza zawodowego nie zależy od uznania organów, a zatem organ jest obowiązany ustalić kwotę zwrotu w drodze decyzji, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 54 ustawy.

Za nietrafny Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący braku w uzasadnieniu decyzji informacji o wskaźnikach waloryzacji. Organ odwoławczy wskazał średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych zamieszczony

w ustawie budżetowej na rok 2006 - 101,5 %, na rok 2007 - 101,9 %, na rok 2008 - 102,3 % i na rok 2009 -102,9 % oraz określił dziennik urzędowy, w którym ustawy budżetowe zostały opublikowane. Pomimo niekwestionowania w skardze zastosowania przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] kompetencji merytoryczno-reformacyjnych, jakie daje art. 138 § 1 pkt 2 kpa, i ustalenia w istocie wyżej kwoty podlegającej zwrotowi niż orzeczona przez organ I instancji, Sąd, działając z urzędu, uznał, że stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie było prawidłowe. Trafnie bowiem organ II instancji przyjął, że obliczenie waloryzacji dokonane przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] rażąco naruszało sposób dokonywania waloryzacji, co do której przepis art. 54 ust. 3 ustawy jednoznacznie stanowi, iż "waloryzacja kosztów (...) następuje corocznie w drodze pomnożenia ich równowartości na dzień ukończenia studiów lub nauki oraz stażu lub kursu przez średnioroczny wskaźnik wzrostu en towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określany w ustawie budżetowej na dany rok".

W ocenie Sądu, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] dokonując waloryzacji corocznie od dnia ukończenia studiów do dnia zwolnienia ze służby poprzez pomnożenie równowartości kosztów przez średnioroczny wskaźnik waloryzacji zawartych w ustawach budżetowych na rok 2006, 2007, 2008 i 2009, postąpił zgodnie z dyspozycją art. 54 ust. 3. Prawidłowo również ustalił kwotę zwaloryzowanej równowartości kosztów, tj. proporcjonalnie do czasu zawodowej służby wojskowej (stanowiącej dwukrotność trwania studiów), jaki żołnierzowi pozostał do odbycia. Pomimo podważania przez skarżącego sposobu dojścia przez organ do obliczenia należnej kwoty, który w rzeczywiście nie został przedstawiony jako proporcja kosztów do czasu zawodowej służby wojskowej jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia (vide: art. 54 ust. 5 ustawy), to P. K. nie wykazał, aby przyjęta przez organ metoda dokonanego obliczenia kosztów prowadziła do uzyskaniem błędnego wyniku. Co do sposobu wyliczenia spornej kwoty jak i samego rachunku arytmetycznego Sąd stwierdził, że metoda jaką posłużył się organ nie miała wpływu na ich ostateczną wysokość i jest ona z punktu matematycznego prawidłowa, bowiem prowadzi do właściwego wyniku (ustalenia kosztów).

Podnoszona przez skarżącego okoliczność braku wskazania w zaskarżonej decyzji beneficjenta ustalonej kwoty zwrotu, nie stanowi naruszenia art. 107 §1 i 3 kpa. Przepis ten bowiem określa wymogi formalne decyzji, wśród których nie ma obowiązku podania w decyzji jej beneficjenta. Takiego obowiązku nie nakłada również ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (podobnie wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 53/09, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).