Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 461/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 4, art. 31 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 722
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], o uchyleniu czynności materialno – technicznej, polegającej na zameldowaniu skarżącej – Z. B. na pobyt stały pod adresem: B., ul. [...].

W uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia podano, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek T. B. złożony w dniu [...] listopada 2016 r. Wniosek został uzasadniony tym, że wnioskodawca w dniu [...] sierpnia 2015 r. nabył na licytacji komorniczej przedmiotowy lokal. Obecnie okazało się, że w lokalu tym zameldowana jest Z. B. Z informacji otrzymanych od Komornika Sądowego wynika, że nie mieszka ona i nigdy nie mieszkała pod ww. adresem.

Organ odwoławczy podał, że skarżąca została zameldowana na pobyt stały w przedmiotowym lokalu w dniu [...] grudnia 1997 r. (fakt ten jest znany organowi z urzędu). Z dokumentów dołączonych do wniosku wszczynającego postępowanie wynika, że lokal ten należał wcześniej do firmy H. Sp. z o.o. Po licytacji komorniczej przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2014 r. własność tego lokalu została przysądzona na rzecz T. B. (zawiadomienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. o dokonaniu wpisu/wykreślenia w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowego lokalu; prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] o przysądzeniu prawa własności przedmiotowego lokalu).

Z wyjaśnień wnioskodawcy udzielonych do protokołu w dniu [...] grudnia 2016 r. wynika, że postanowienie sądowe o przysądzeniu na jego rzecz własności przedmiotowego lokalu stało się prawomocne w dniu [...] listopada 2016 r. W lokalu tym jeszcze nie był - czeka na jego przekazanie przez Komornika. Z informacji Komornika wie, że przedmiotowy lokal był przystosowany do prowadzenia biura firmy G., ale nie jest użytkowany i nikt w nim nie mieszka. Natomiast członek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, do której należy przedmiotowy lokal – M. G., poinformowała go, że nigdy nie widziała, aby w przedmiotowym lokalu mieszkała Z. B. Po wyprowadzeniu się firmy G. lokal nie jest użytkowany.

Pełnomocnik skarżącej – córka H. G. w dniu [...] grudnia 2016 r. podała do protokołu, że prawowitym właścicielem spornego lokalu jest firma H. Mama zamieszkała w tym lokalu w chwili oddania budynku do zamieszkania, tj. w 1997 r. i wtedy też została zameldowana. Ona sprawuje opiekę nad mamą. Mama posiada klucze do przedmiotowego lokalu, są w nim jej wersalka, pościel i część rzeczy. Mama pomieszkuje w przedmiotowym lokalu jak również z nią przy ul. [...]. Prawowity właściciel, nabywając przedmiotowy lokal, zgodził się, aby mama mogła w tym lokalu dożyć swoich dni. Komornik dopuścił się przestępstwa, w związku z czym zostało wszczęte postępowanie przeciwko niemu, a to powoduje, że wszystkie przeprowadzone przez niego czynności obarczone są wadą i są nieważne.

Organ podał, że w sprawie przesłuchano następujących świadków:

- R. J. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. który zeznał, że podczas czynności egzekucyjnych dokonywanych w lutym 2013 r. o zajęcie nieruchomości firmy G. Spółka z o.o., nie stwierdził, aby ktoś zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Lokal stanowił biuro ww. firmy. Prowadzone są czynności egzekucyjne w celu wprowadzenia właściciela – T. B., w posiadanie tego lokalu. Na początku 2016 r. brat H. G. stawił się w jego kancelarii i prosił, aby sprawę jego matki Z. B. potraktować ze zrozumieniem ze względu na jej wiek oraz zważywszy na fakt prowadzenia egzekucji domu przy ul. [...], gdzie matka zamieszkiwała (protokół z dnia [...] grudnia 2016 r.);

- Wiesława N. sąsiada, który zeznał, że mieszka w bloku przy ul. [...] od 15 lat. Nie zna Z. B. Wie, że ktoś w przedmiotowym lokalu mieszkał, że było tam tylko biuro H. G. Od około 3 lat biuro nie jest już prowadzone. Przedmiotowy lokal jest zamknięty (protokół z dnia [...] grudnia 2016 r.);

- M. G. członka Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. A. [...] w B. która zeznała, że od 1999 r. mieszka bloku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal. W lokalu nr [...] nikt nie mieszkał. Mieściła się tam tylko firma G. W lokalu tym przebywali tylko pracownicy i właścicielka firmy – H. G. Firma G. nie funkcjonuje od ponad 3 lat - lokal był zamknięty, tylko czasami przebywała w nim H. G. Ponad 2 lata temu lokal został sprzedany na licytacji komorniczej (protokół z dnia [...] stycznia 2017 r.).

W oparciu o powyższe ustalenia organ pierwszej instancji uchylił czynność materialno-techniczną polegającą na zameldowaniu Z. B. na pobyt stały pod przedmiotowym adresem.

Odwołanie od powyższej decyzji, w imieniu Z. B. złożyła H. G. i zarzuciła naruszenie art. 6 - 9, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz na nienależytym uzasadnieniu skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń. Podstawowym zarzutem odwołania było całkowite pominięcie kwestia bezprawności komornika, tj. kwestii braku, zdaniem skarżącej, wykształcenia i uprawnień do wykonywania zawodu, przez co komornik działał i działa nielegalnie.

Wojewoda P. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podał, że przesłanką zameldowania jest wyłącznie faktyczne przebywanie pod oznaczonym adresem. W sytuacji zaś, kiedy zameldowanie nastąpiło z pominięciem powyższej przesłanki, tj. kiedy dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości, to o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Powyższe reguluje art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że zameldowanie nie było następstwem zamieszkiwania Z. B. w spornym lokalu - nie łączyło się z pobytem, centralizacją spraw życiowych, codziennym funkcjonowaniem pod ww. adresem. Okoliczność tę potwierdzają zeznania świadków, których okres zamieszkiwania w lokalach sąsiednich jest zbliżony do okresu zameldowania w przedmiotowym lokalu Z. B. Świadkowie (W. N. i M. G.) z racji długoletniego sąsiedztwa są zorientowani co do okoliczności dotyczących sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, a przy tym jako osoby obce w stosunku do stron nie są zainteresowani sposobem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i przez to ich zeznania posiadają walor wiarygodnych. Z ich zeznań wynika, że nie znają Z. B., w przedmiotowym lokalu mieściło się biuro firmy jej córki, a obecnie lokal jest zamknięty. Organ stwierdził, że odwołująca mimo zameldowania nie mieszkała i nie mieszka w przedmiotowym lokalu.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła Z. B. i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym niewyjaśnienie, czy komornik jest powołany legalnie na stanowisko komornika sądowego, ponieważ powołanie na stanowisko komornika sądowego asesora komorniczego powołanego na stanowisko w trybie art. 100 może nastąpić wówczas, gdy w momencie powołania na komornika spełnia przesłanki z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. W ocenie skarżącej w tym przypadku przepis art. 102 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie znajduje zastosowania, gdyż odnosi się on wyłącznie do osób, które w dacie 30 listopada 1997 r. tj. w dniu wejścia w życie tej ustawy były komornikami. Bezspornym, zdaniem skarżącej jest, że komornik przeprowadzający egzekucję spornego lokalu, w tym dniu komornikiem sądowym nie był. Skoro nie spełnia on wymogu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, gdyż nie posiada wyższego wykształcenia prawniczego nie powinien zostać powołanym na stanowisko komornika sądowego;

- art. 6 - 9, art. 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie;

- art. 7, 77 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy m. in. tego czy skarżąca mieszka w przedmiotowym lokalu. Podniesiono, że organ odwoławczy jest zobowiązany nie tylko do niepomijania żadnego z podniesionych zarzutów, ale także do rzetelnego ustosunkowania się do każdego z nich, czyli wskazania przez odpowiednią argumentację, a nie przez ogólnikowe odwołanie się do trafności ustaleń, ocen lub poglądów zawartych w uzasadnieniu - dlatego podniesione zarzuty i argumenty wysunięte na ich poparcie zasługują na uwzględnienie oraz powinny znaleźć odpowiednie uzasadnienie;

- art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego uzasadnienia, w szczególności niewyjaśnianie ustaleń prawnych zgodnie z podstawowymi zasadami procesowymi określającymi relacje między stroną a sądem (organem) (da mihi factum, dabo tibi ius oraz facta probantur, iura novit curia), gdzie organ - bez względu na stanowisko stron oraz zakres zarzutów - powinien zastosować właściwe przepisy prawa materialnego;

- brak należytego wyjaśnienia wszelkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności przesłanek art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a.;

- art. 7 K.p.a, który to przepis wymaga załatwienia wniosku po myśli strony, z uwzględnieniem jej słusznego interesu. Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony. Rolą organów administracji publicznej nie jest bowiem poszukiwanie przyczyn umożliwiających negatywne rozpoznanie podania strony, ale prowadzenie postępowania i dokonywania interpretacji zgłaszanych przez strony postulatów i żądań w sposób, który będzie umożliwiał w pełni realizację ich uprawnień ustanowionych w normach prawa materialnego i zgodny będzie z rzeczywistą intencją strony. Na gruncie procedury administracyjnej powszechnie akceptowane jest wszak istnienie zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść jednostki. Tylko tak ukierunkowane działania organów mogą prowadzić do pełnej realizacji gwarancji procesowych stron i stanowią wyraz respektowania przez organy uregulowanych w Kodeksie zasad ogólnych postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) czy zasady pogłębiania zaufania od organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). W niniejszej sprawie całkowicie została pominięta kwestia bezprawności komornika tj. zbadania kiedy ubiegał się on o powołanie na stanowisko komornika i jakie dokumenty przedłożył, aby taki wpis uzyskać (jeśli ubiegał się o powołanie na stanowisko komornika po dniu [...] grudnia 2007 r., która to ustawa zmieniła treść art.10 ustawy i wprowadziła obowiązek legitymowania się wykształceniem wyższym prawniczym magisterskim to w dacie złożenia przedmiotowego wniosku winien był wykazać się wykształceniem wyższym prawniczym z tytułem magistra, zaś z treści art. 101 ust. 1 nie wynika jakakolwiek możliwość zwolnienia go z tego obowiązku). Ponadto ocenie musi również podlegać posiadanie przez komornika niezależnego od wykształcenia warunku pracy w charakterze asesora komorniczego przez okres co najmniej dwóch lat (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy) - niniejszy stosunek powinien być udokumentowany, w tym udokumentowany ubezpieczeniem w ZUS i odprowadzonymi składkami, dlatego w sprawie zachodzi podstawa, że egzekucja jest nielegalna, a to oznacza, że decyzja o wymeldowaniu powinna ulec zmianie;

- brak należytego wyjaśnienia wszelkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności przesłanek art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a. i brak rozważenia zarzutu że komornik działa i działał w sprawie nielegalnie dopuszczając się przestępstwa czyniąc szkodę i krzywdę wszystkim w sprawie (wierzycielowi, dłużnikowi, innej osobie, sądowi), ponieważ został wpisany na listę komorników bezprawnie i niezgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, czym popełnił przestępstwo z art. 272 K.k. W konsekwencji nie ma zajęcia "komorniczego" i nie powinno być przybicia oraz przysądzenia oraz dalszej egzekucji z opróżnienia lokalu nieruchomości, gdyż komornik posługuje się tytułem funkcjonariusza publicznego nielegalnie i powinien być natychmiast pozbawiony prawa wykonywania zawodu komornika.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. o uchyleniu czynności materialno – technicznej, polegającej na zameldowaniu skarżącej – Z. B. na pobyt stały pod adresem: B., ul. [...].

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 722 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu (ust. 2).

Z kolei z przepisu art. 28 ust. 4 ustawy wskazującego, że zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu wynika, w sposób jednoznaczny, iż zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie. Celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest źródłem jakichkolwiek praw majątkowych w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Dlatego też podstawę do zameldowania powinno stanowić ustalenie, czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Dla dokonania zaś czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu. Inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest więc możliwe gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w tym lokalu. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu. Wątpliwości natomiast co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy).

Z powyższego wynika, że kwestią istotną z punktu widzenia sprawy dotyczącej uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania powinno być ustalenie czy w dacie tej czynności osoba przebywała z zamiarem stałego pobytu w przedmiotowym lokalu.

Słusznie organ w sprawie niniejszej stwierdził, że zameldowanie nie było następstwem zamieszkiwania skarżącej w spornym lokalu. Fakt zameldowania nie łączył się z pobytem, centralizacją spraw życiowych, codziennym funkcjonowaniem skarżącej w tym lokalu. Zasadnie organ jako podstawę tych ustaleń przyjął zeznania świadków – W. N. i M. G., których okres zamieszkiwania w lokalach sąsiednich jest zbliżony do okresu zameldowania w przedmiotowym lokalu skarżącej. Świadkowie ci zeznali, że nie znają skarżącej, w przedmiotowym lokalu mieściło się biuro firmy jej córki, a obecnie lokal jest zamknięty. Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, organ stwierdził, że skarżąca mimo zameldowania nie mieszkała i nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Ustalenie tego faktu musiało skutkować uchyleniem czynności zameldowania skarżącej w spornym lokalu.

Legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty skargi. Koncentrują się one na wykazaniu wadliwości prowadzonego postępowania z uwagi brak ustaleń w zakresie legalności działania komornika dokonującego licytacji spornego lokalu. Kwestia legalności działania komornika nie ma znaczenia przy ocenie spełnienia przesłanki istotnej w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej. Przesłanką tą jest tylko ustalenie, że w dacie czynności zameldowania osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w spornym lokalu. W sprawie niniejszej, co już wykazano powyżej, przesłanka niezamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu zarówno w dacie zameldowania jak i aktualnie została bezspornie ustalona.

Wbrew zatem zarzutom skargi w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.