Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 998/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust 1 pkt 2 oraz art. 2 pkt 11, art. 10 ust 2 pkt 4 i ust 7 pkt 2, art. 33 ust 4 pkt 1, pkt 4 ca, art. 71
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi E.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1, ust. 4ca, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2018 r., poz. 1265 ze zm.; dalej jako: "ustawa"), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...], nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania i orzekającą w stosunku do E. A. o:

- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku od dnia 25 kwietnia 2016 r.,

- utracie statusu osoby bezrobotnej oraz utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 14 kwietnia 2016 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej,

- nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu 3 listopada 2015 r. E. A. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] celem dokonania rejestracji. Na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...], nr [...] skarżąca uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, z prawem do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100 % zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy na okres 180 dni, tj. od dnia 03.11.2015 r.,

o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do zasiłku.

W dniu [...] Prezydent Miasta [...] wydał decyzję nr [...] orzekającą o utracie przez E. A. statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 kwietnia 2016 r. oraz o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnego z dniem 25 kwietnia 2016 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 25.04.2016 r. skarżąca podjęła zatrudnienie.

W dniu 2 stycznia 2017 r. organ I instancji wygenerował druk "Raport ZUS-U1 Prawo". Z treści powyższego dokumentu wynikało, iż E. A. od dnia 14 kwietnia 2016 r. do dnia 14 kwietnia 2016 r. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług.

Pismem z 11.07.2018 r. nr [...] organ I instancji poinformował E. A. o powyższych okolicznościach i jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do wszystkich zgromadzonych w tym zakresie dowodów.

W dniu 17.07.2018 r. E. A. zgłosiła się do siedziby PUP w [...] i oświadczyła, że pracowała w firmie [...] na próbę tylko 2 godziny w dniu 14.04.2016 r. Stwierdziła, że firma jej nie zatrudniła i nie została podpisana żadna umowa, tylko odprowadzono składki za te 2 godziny. Do oświadczenia skarżąca dołączyła umowę zlecenie nr [...] z 12.04.2016 r. oraz rachunek za kwiecień 2016 r.

Mając na uwadze powyższe, organ I instancji postanowieniem z [...] nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku od dnia 25.04.2016 r., a następnie decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., Prezydent Miasta [...] orzekł o:

- uchyleniu w całości decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku od dnia 25.04.2016 r.

- utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 14.04.2016 r. w związku z podjęciem pracy zarobkowej

- nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Kwestionując zasadność ww. rozstrzygnięcia E. A. w dniu 27.07.2018 r. złożyła odwołanie, w którym opisała swoją sytuację rodzinną, finansową i zawodową. Ponadto podniosła, że w trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych (od 03.11.2015 r. do 24.04.2016 r.) zgłosiła się do Agencji Zatrudnienia [...] w celu znalezienia pracy, ponieważ kończył sie okres pobierania zasiłku. W dniu 12.04.2016 r. podała firmie [...] swoje dane, ale żadnej umowy z nimi nie podpisywała, bo nie było wiadomo, gdzie będzie pracowała. Następnie otrzymała skierowanie do firmy [...], do której zgłosiła się w dniu 14.04.2016 r., gdzie na próbę składała pudełeczka na leki przez 2 godziny. Nie została tam jednak zatrudniona. Po czasie, okazało się, że firma zgłosiła ją do ubezpieczenia społecznego i wypłaciła po miesiącu 23,20 zł.

Rozważając przedmiotową sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że zasady nabycia i utraty statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone są w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołując następnie treść art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 11 oraz art. 33 ust 4 pkt 1, ust 4ca art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że w ustawowej definicji bezrobotnego wyraźne zastrzeżono, że ze statusu bezrobotnego mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub niewykonujące innej pracy zarobkowej. Pociąga to za sobą istotne konsekwencje, gdyż jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie za zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu.

Organ wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie E. A. jest fakt utraty statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku od 14.04.2016 r. Wykonywanie przez skarżącą innej pracy zarobkowej potwierdza podpisana w dniu 12.04.2016 r. umowa zlecenia zawarta z firmą [...] z siedzibą we [...] i w ocenie Wojewody [...] powyższa okoliczność jest bezspornie udowodniona. Organ II instancji podkreślił także, że E. A. w złożonych w dniu 17.07.2018 r. wyjaśnieniach i odwołaniu z 27.07.2018 r., potwierdziła wykonywanie pracy w dniu 14.04.2016 r. Powołując się na orzecznictwo judykatury Wojewoda stwierdził, że, termin "inna praca zarobkowa" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych. Już sam fakt świadczenia usług na podstawie umowy cywilnoprawnej powoduje wykluczenie z kręgu osób bezrobotnych. Powyższe wynika wprost z przepisów regulujących te kwestie, a organy administracji nie mogą w tej mierze stosować żadnej dowolności. Zaznaczył także, że okresem wykonywania pracy zarobkowej jest okres, w którym stronę wiąże umowa cywilnoprawna, nawet jeśli nie towarzyszy jej faktyczne wykonywanie pracy.

Wojewoda [...] wskazał ponadto, iż E. A. w dniu rejestracji w PUP w [...], tj. w dniu 03.11.2015 r. otrzymała informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, gdzie szczegółowo wskazano prawa i obowiązki osoby bezrobotnej, jak również konsekwencje w przypadku niedopełnienia obowiązków, z treści której wynika m. in. że bezrobotny jest obowiązany powiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (...). Skarżąca została również zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia PUP w [...] o wszelkich zmianach danych przekazanych do urzędu pracy w dniu rejestracji oraz o okolicznościach powodujących utratę prawa do zasiłku lub utratę statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca przyjęła do wiadomości treść powyższego pouczenia i potwierdziła otrzymanie jednego egzemplarza tego pouczenia. Wobec powyższego, zdaniem organu, E. A. powinna dołożyć należytej staranności, aby dopełnić ciążącego na niej obowiązku. Tymczasem strona nie poinformowała Powiatowego Urzędu Pracy w [...] o fakcie zawarcia umowy zlecenia z 12.04.2016 r. nr [...]. Nie podała tej informacji również w czasie kolejnej wizyt w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], przypadającej 27.04.2016 r.

Za bezsporne organ odwoławczy uznał, że E. A. związana umową zlecenia z 12.04.2016 r. nie spełniała w dniu 14.04.2016 r. przesłanek, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, warunkujących posiadanie statusu osoby bezrobotnej oraz innych związanych z tym statusem uprawnień. Fakt, że skarżąca w dniu 14.04.2016 r. zgłoszona była do ZUS jako osoba wykonująca umowę zlecenia i podlegała z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu był istniejącą w dniu wydania decyzji z [...] nową okolicznością faktyczną, nieznaną organowi, który wydał decyzję. Istniały w tej sytuacji w ocenie organu podstawy do wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie istotne jest, że organ I instancji dopiero w dniu 2 stycznia 2017 r. uzyskał informację potwierdzającą, że E. A. była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia z 12.04.2016 r., a wynagrodzenie z tego tytułu zostało skarżącej wypłacone. Niezależnie od tego, czy skarżąca wykonywała jakieś czynności na rzecz firmy [...], czy też nie, łączyła ją z tą firmą umowa zlecenia z 12.04.2016 r. i z tytułu tej umowy - jak wynika z uzyskanych informacji - podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Dodał, że bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest niepozostawanie w zatrudnieniu. Brak tego elementu skutkuje z mocy samej ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, co wynika z dyspozycji przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. W sytuacji niespełnienia przez E. A. warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy od dnia 14.04.2016 r. organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby uchylić decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...], podjętą po wznowieniu postępowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi E. A. podniosła, że ww. decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa. Podała, że zasiłek rozpoczął się 3.11.2015 roku i miał być wypłacany przez 6 miesięcy, tj. do 30.04.2016 roku. W połowie kwietnia udała się do [...], ponieważ z Urzędu Pracy przy ul. [...], jako samotna matka, nigdy przez 20 lat nie otrzymała żadnej docelowej oferty pracy – zmieniała tylko pietra, pokoje i biurka urzędników doradców i rodzaje dokumentów. Skarżąca podniosła, że w dniu 14 kwietnia 2016 roku przepracowała na próbę 2 godziny składając pudełeczka do leków. Pracy nie dostała, zaś z tego tytułu zostały odprowadzone składki do ZUS. Po tym fakcie nadal była bezrobotna z zasiłkiem, który kończył się za 2 tygodnie, a jako osoba samotna od 32 lat nie mogła zostać bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na terminie rozprawy w dniu 25 stycznia 2019 roku skarżąca podtrzymała swoje stanowisko procesowe, wskazując, że nie podpisywała żadnej umowy zlecenia z firmą [...]. O fakcie sporządzenia takiej umowy dowiedziała się, gdy wpłynęła na jej konto kwota 23 złotych za wykonanie pracy na próbę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wskazać także należy, że orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w szczególności art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 tego aktu prawnego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym w rozumieniu tej ustawy jest osoba, która w szczególności bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej, a także mająca ukończone 18 lat, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty. Jak z powołanej w skrócie definicji wynika, jedną z podstawowych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Natomiast stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 03.11.2015 r. E. A. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] celem dokonania rejestracji. W oparciu o przedłożone w dniu rejestracji dokumenty, na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] skarżąca uzyskała status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia 03.11.2015 r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100 % zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy, na okres 180 dni, tj. od dnia 03.11.2015 r., o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do zasiłku. Z wyjaśnień E. A. złożonych w toku postępowania administracyjnego, potwierdzonych na terminie rozprawy w dniu 25 stycznia 2019 roku, wynika, że w trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnego, zgłosiła się do Agencji Zatrudnienia [...] w celu znalezienia pracy. W Agencji podała swoje dane, jednak nie podpisała żadnej umowy, ponieważ nie było ustalone, gdzie będzie pracowała. W dniu 14.04.2016 r. skierowano ją do pracy w firmie [...], gdzie na próbę przez 2 godziny składała pudełeczka na leki. Skarżąca oświadczyła również, że ostatecznie nie została tam zatrudniona, natomiast okazało się, iż firma zgłosiła ją do ubezpieczenia społecznego i wypłaciła 23,20 zł wynagrodzenia, o czym dowiedziała się dopiero, gdy kwota ta wpłynęła na jej konto. Wyjaśnienia skarżącej znalazły potwierdzenie w załączonym przez skarżącą do oświadczenia rachunku wypłat za kwiecień 2016 roku oraz umowie zlecenia nr [...] z 12.04.2016 r., z której ponad wszelką wątpliwość wynika, że nie została ona przez E. A. podpisana. Na przedmiotowej umowie widnieje bowiem jedynie podpis zleceniodawcy tj. Koordynatora pracowników tymczasowych [...] S.A., brak jest natomiast podpisu zleceniobiorcy. Tym samym całkowicie bezpodstawne i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym jest stanowisko organu, iż wykonywanie przez skarżącą "innej pracy zarobkowej" jest bezspornie udowodnione, co potwierdza podpisana w dniu 12.04.2016 r. umowa zlecenia zawarta z firmą [...] z siedzibą we [...]. W aktach administracyjnych brak jest bowiem podpisanej przez skarżącą umowy zlecenia z dnia 12.04.2016 r., ponadto E. A. w toku całego postępowania konsekwentnie twierdziła, że żadnej umowy z firmą [...] nie podpisała.

W niniejszej sprawie istotne jest zatem ustalenie, czy fakt podjęcia przez skarżącą czynności zmierzających do uzyskania zatrudnienia tj. składania w dniu 14.04.2016 r. przez 2 godziny na próbę pudełeczek na leki w firmie [...] sp. z o.o., winien skutkować pozbawieniem E. A. statusu osoby bezrobotnej od dnia 14.04.2016 r.

Rację mają organy administracji wskazując, że podjęcie przez bezrobotnego w czasie posiadania statusu bezrobotnego pracy skutkuje z mocy ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym warunkiem zastosowania sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze właściwe pouczenie bezrobotnego o przesłankach warunkujących zachowanie (odpowiednio: skutkujących utratą) tego statusu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1483/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 40/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 273/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 163/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1359/14). Zgodnie z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, każdy bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni grodzki (powiatowy) urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nasuwa wątpliwości, czy rzeczywiście pouczenia zawarte w aktach sprawy, dotyczące poinformowania skarżącej jako bezrobotnej o przyczynach powodujących pozbawienie jej statutu bezrobotnej były na tyle precyzyjne, że obejmowały również taką sytuację, z jaką organy wiążą utratę w tej sprawie przez skarżącą tego statusu.

Zgodnie z oświadczeniem z dnia [...], na który powołuje się organ odwoławczy, skarżąca została poinformowana o konieczności powiadomienia w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (...). Skarżąca została również zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia PUP w [...] o wszelkich zmianach danych przekazanych do urzędu pracy w dniu rejestracji oraz o okolicznościach powodujących utratę prawa do zasiłku lub utratę statusu osoby bezrobotnej. E. A. przyjęła do wiadomości treść powyższego pouczenia, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. W ocenie Sądu takie pouczenie skarżącej mogło jednak budzić po stronie skarżącej wątpliwości, co do tego, czy także wykonywanie czynności zarobkowych przez 2 godziny jedynie na próbę i bez podpisania jakiejkolwiek umowy, będzie skutkowało pozbawieniem jej statusu bezrobotnej. Pomiędzy zaistnieniem okoliczności, która ma wpływ na status danej osoby jako bezrobotnej, a wyraźnym wskazaniem, że zaistnienie danej okoliczności będzie skutkowało pozbawieniem statutu osoby bezrobotnej – istnieje dość istotna różnica. Prawidłowe poinformowanie osoby bezrobotnej powinno polegać na tym, że taka osoba wie, jakie będą konsekwencje zaistnienia danego zdarzenia. Ponadto mogło budzić u skarżącej wątpliwości, czy podjęcie przez nią czynności jedynie w celu sprawdzenia, czy spełnia warunki do zatrudnienia, będzie traktowane jako podjęcie pracy zarobkowej. Nie byłoby wątpliwości, gdyby skarżąca złożyła oświadczenie, zgodnie z którym podjęcie pracy zarobkowej bez umowy, niezależnie od okresu czasu, będzie skutkowało pozbawieniem statusu bezrobotnego. Takiego jednak oświadczenia w tej sprawie brakuje. Wskazać przy tym należy, że skarżąca już w odwołaniu podniosła, że nie była świadoma, że jej uczestnictwo w dniu próbnym obliguje pracodawcę do odprowadzenia składek na ubezpieczenie, nie spodziewała się również, iż za wykonane w tym czasie czynności otrzyma jakiekolwiek wynagrodzenie. Znamienne przy tym jest to, że skarżąca mając przyznany status bezrobotnej wielokrotnie podejmowała zatrudnienie i tak np.: na podstawie umowy z 5 maja 2014 roku podjęła zatrudnienie w [...] Sp. z o.o. w [...], na podstawie umowy z 3 września 2002 roku w [...] Spółce Jawnej w [...], na podstawie umowy o pracę z 25 kwietnia 2016 roku w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii w [...], na podstawie umowy o pracę na okres próbny z 1 października 2016 roku w Miejskim Centrum Terapii i Profilaktyki Zdrowotnej w [...], na podstawie umowy zawartej 4 stycznia 2017 roku w [...] Oddziale Okręgowym [...] z siedzibą w [...], na podstawie umowy zawartej 14 lipca 2017 roku w [...] Sp. z o.o. w [...], każdorazowo informując urząd pracy o podjęciu zatrudnienia i tym samym wywiązując się z nałożonego w pouczeniu obowiązku. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach, E. A. po odbyciu jedynie 2 godzin pracy na próbę, bez zawarcia jakiejkolwiek umowy, mogła być przekonana, że nadal będzie osobą bezrobotną, a jej działanie było nieświadome i wynikało ze zbyt ogólnego pouczenia dokonanego w dniu rejestracji. Należy ponadto podkreślić, iż powoływany przez organ art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jednoznacznie określa, że bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (...). Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Skoro podjęte przez skarżącą w dniu 14.04.2016 r. czynności nie były wykonywane na podstawie żadnej ze wskazanych wyżej umów cywilnoprawnych, to brak jest podstaw do twierdzenia, iż doszło w związku z tym do utraty statusu osoby bezrobotnej.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecińskie z dnia

14 lipca 2016 r. (sygn. akt II SA/Ol 661/16, opub. w LEX nr 2083859), zgodnie z którym przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie nie w jakimkolwiek stosunku cywilnoprawnym, ale tylko w takim, który koliduje z gotowością do podjęcia pracy. Ważnym elementem ustawowej definicji osoby bezrobotnej jest pozostawanie

w pełnej i rzeczywistej gotowości do podjęcia zatrudnienia.

Nawet zatem przy przyjęciu, iż skarżąca zawarła w sposób dorozumiany umowę zlecenia z [...] S.A. we [...], to nie sposób pominąć tego, że wykonywanie czynności zleconych E. A. w dniu 14.04.2016 r. przez 2 godziny "na próbę", nie skutkowało utratą gotowości skarżącej do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, będącym następstwem wykonywania takiej umowy.

Sądowi orzekającemu w tej sprawie znane jest orzecznictwo prezentujące rygorystyczne definiowanie pojęcia wykonywania pracy i okresu tej, zgodnie z którym niezależnie od podstawy prawnej wykonywania pracy zarobkowej i okresu tej pracy, fakt wykonywania pracy uzasadnia pozbawienie statusu osoby bezrobotnej na czas nieokreślony (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 66/16, opub. w LEX nr 211630). W tej jednak sprawie, aż tak rygorystyczne postępowanie organów administracji nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zastosowana wobec skarżącej sankcja, polegająca na pozbawieniu jej statusu bezrobotnej w sytuacji, w której tylko przez 2 godziny świadczyła pracę na próbę i uzyskany dochód wynosił zaledwie 23,20 zł, jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W okolicznościach tej sprawy organy zastosowały sankcję pozbawienia statusu bezrobotnego z datą wsteczną, nie biorąc pod uwagę skutków, jakie się z tym wiążą.

Podkreślić warto, iż celem ustawodawcy było uznanie za bezrobotną osoby, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Taki wniosek wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd w tej sprawie podziela pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r. (sygn. akt IV SA/Gl 809/15, opub. w LEX nr 2059270) stwierdził, że jedynie oczywisty stan "zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu i takiej oczywistości można mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie "incydentalne". Wskazać także należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, rejestracja osoby bezrobotnej następuje po przedstawieniu przez tę osobę dokumentów niezbędnych do ustalenia jej statusu i uprawnień. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w przypadku pozbawienia danej osoby statusu bezrobotnej na wskazany okres, ponowne nabycie tego statusu może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków do zawartych w ustawie do ich nabycia.

Orzeczenie w tej sprawie wobec skarżącej o utracie statusu bezrobotnej z datą wsteczną, pozbawia ją nie tylko możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną, ale także zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji naraża na dalsze ujemne skutki prawne. Taka sytuacja narusza cele ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jakimi są łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych. Jak wynika z art. art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) pozbawia statusu bezrobotnego tego, który "nie spełnia warunków", przez co należy rozumieć, że albo w ogóle dana osoba nie spełniała wymaganych prawem warunków, albo też taka osoba wcześniej spełniała warunki, a dopiero później przestała je spełniać. W tej sprawie skarżąca nie przestała spełniać ww. warunków w dniu 14 kwietnia 2016 r., bowiem nie podjęła zatrudnienia i pozostawała w gotowości do podjęcia pracy.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w tej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegającego na błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 pkt pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzasadnia to, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji winien, kierując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku, ocenić materiał dowodowy zgodnie z przedstawionymi wskazaniami, a następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału, w oparciu o powołane normy prawa materialnego, rozstrzygnąć sprawę, a wyniki tego rozstrzygnięcia przedstawić w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien ustalić, czy skarżąca została w sposób właściwy poinformowana o przyczynach pozbawienia jej statusu bezrobotnej oraz kierując się konstytucyjną zasadą proporcjonalności rozważyć, czy faktycznie zaistniały przesłanki skutkujące pobawieniem skarżącej statusu osoby bezrobotnej.

R.T.