Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1838/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia WSA Jolanta Rudnicka asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. B. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących Z. B. i T. M. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku T. i M. M., Z. B. i I. L. o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium z dnia [...] września 2004 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...] stycznia 1989 r., nr [...] dotyczącej sprzedaży na rzecz E. i I. małżonków S. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. (KW nr [...]) oraz części budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku mieszkańców z równoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste takiej samej części gruntu, na którym usytuowany jest budynek.

W uzasadnieniu organ wskazał na następujące powody wydanego rozstrzygnięcia.

T. M. spadkobierca byłych właścicieli nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] dotyczącej sprzedaży na rzecz E. i I. małżonków S. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. (KW nr [...] ) oraz części budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku mieszkańców z równoczesnym oddaniem w użytkowanie wieczyste takiej samej części gruntu, na którym usytuowany jest budynek.

Kolegium decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] stycznia 1989 r., bowiem uznało, że zarówno wnioskodawczyni jak i pozostali spadkobiercy dawnych właścicieli nie posiadali przymiotu strony w takim postępowaniu. Brak spełnienia przesłanek z art. 28 kpa Kolegium wywiodło z faktu, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1968 r. nr [...] oraz utrzymane przez nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1968 r. nr [...] w części dotyczących sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Przedmiotowa decyzja skutkowała tym, że następcy prawni byłych właścicieli uzyskali legitymację czynną wyłącznie w sprawach dotyczących decyzji wydanych w stosunku do tej części nieruchomości przy ul. [...], w stosunku do której, w wyniku wzmiankowanej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stali się właścicielami budynku i użytkownikami wieczystymi gruntu. Ponadto skoro byli właściciele nieruchomości lub ich spadkobiercy w stosunku do lokalu nr [...] skarżący nie odzyskali prawa własności, nie mogli występować z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyły Z. B. i T. M., zarzucając jej niezgodność z prawem. Skarżące podniosły, że w sprawie dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...] i [...] położonych w tym samym budynku co lokal nr [...], Kolegium przyjęło stanowisko odmienne. Uznało, że skarżące miały interes prawny, a tym samym również legitymację do występowania w sprawie w charakterze stron. Skarżące stwierdziły, że interes społeczny wymaga jednolitości orzecznictwa dotyczącego takich samych zagadnień.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i szczegółowo omówił rozbieżności występujące w orzecznictwie sądowym w odniesieniu do kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem, sąd obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej.

Jedną z zasad kształtującą sposób prowadzenia przez organy administracji postępowania jest reguła zapisana w treści art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przy czym przez stronę rozumieć należy zgodnie z art. 28 kpa każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo tego kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Oznacza to, że w sytuacji, gdy do organu administracji wpływa, tak jak w niniejszej sprawie, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma on obowiązek nie tylko sprawdzić czy podmiot występujący z określonym żądaniem posiada stosowną legitymację do udziału w sprawie, ale z urzędu podjąć niezbędne czynności zmierzające do ustalenia wszystkich stron postępowania i ich wezwania do udziału w sprawie.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w trybie nadzorczym, była decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] dotyczącej sprzedaży na rzecz E. i I. małżonków S. lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.

Z treści zaskarżonych do Sądu decyzji oraz z nadesłanych akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przyjęło, iż stronami postępowania byli poza Prezydentem W. jedynie spadkobiercy H. Z. i Z. B., byłych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Nie ulega wątpliwości, że o postępowaniu tym winny być powiadomione i mieć możliwość uczestniczenia strony decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] czyli E. S. i I. S., bądź ich następcy prawni.

Pominięcie tych osób uznać należy za uchybienie kwalifikujące się jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Do naruszenia tego doszło poprzez nieustalenie podstawowej dla sprawy okoliczności to jest stron postępowania, co stanowi naruszenie art. 10, art. 28, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkiem powyższego decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uznane być musiały za niezgodne z prawem, co oznacza również, że koniecznym stało się ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnego z zasadami wynikającymi z powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Dodatkowo stwierdzić należy, że występująca w orzecznictwie sądowym rozbieżność w kwestii podniesionej w skardze i obszernie omówionej w odpowiedzi na skargę nie jest obecnie odnotowywana. Utrwalił się bowiem pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 919/04, który skład orzekający w sprawie niniejszej podziela że, dawni właściciele gruntów [...] oraz ich następcy prawni mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do występowania w charakterze strony postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu w sytuacji, gdy odzyskali część lokali, a jednocześnie stwierdzono, że decyzja odmawiająca ustanowienia na ich rzecz własności czasowej w odniesieniu do sprzedanych lokali została wydana z naruszeniem prawa

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. b i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.