Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 459/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: par. 6 pkt 6  par. 6 pkt 7
journal: Dz.U. 2001 nr 106 poz 1154
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.

SENTENCJA

Dnia 2 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi J. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi H. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80 groszy) złotych obejmującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. LS


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24.stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. nr 42, poz. 371 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku J. O., odmówił mu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim.

W uzasadnieniu wskazał, iż strona wystąpiła o przyznanie uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c powołanej wyżej ustawy, wskazując na przebywanie w obozie przesiedleńczym w Ł., w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Po analizie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów organ uznał wszakże, iż nie przedstawił on dostatecznych dowodów osadzenia w [...] obozach przesiedleńczych. Nie dał przy tym wiary wskazanym przez stronę świadkom, wysiedlonym z innej niż wnioskodawca miejscowości, gdy przeciętny stan osobowy w obozach przesiedleńczych wynosił od kilku do kilkuset tysięcy a pobyt trwał od kilku do kilkunastu dni. Nie sposób więc przyjąć, by świadkowie mogli zapamiętać stronę – osobę sobie wtedy nieznaną. Z tych przyczyn Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. O. podniósł, iż wskazani przezeń świadkowie posiadają już uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł.. Są to osoby znane mu z wczesnego dzieciństwa, gdyż wieś D. graniczy ze wsią D. Wskazał, że w chwili wysiedlenia miał już 14 lat i doskonale pamięta świadków, oni zaś jego. Przed wysiedleniem ich rodziny dobrze się znały, utrzymywały też kontakt zarówno w obozie przesiedleńczym jak i podczas wysiedlenia na [...]. Dodał, iż z jego rodzinnej wsi D., w lipcu 1940r. zostało wysiedlonych 195 osób, spośród których żyją jeszcze (poza nim) - 2 osoby. Żadna z nich nie ma wszakże przyznanych uprawnień kombatanckich, bowiem o nie występowała.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 24.stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z dnia [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż z przedstawionych przez stronę dokumentów, m.in. pisma IPN Oddział w Ł. z dnia 27.października 2008r. wynika, że rodzinna miejscowość wnioskodawcy – D., została wysiedlona przez okupanta niemieckiego dnia 15.listopada 1940r. W piśmie brak jest jednakże informacji o wysiedleniu rodziny strony jak i wysiedleniu mieszkańców D. poprzez obóz przesiedleńczy w Ł. Na okoliczność przebywania w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. A i B w miesiącu lipcu 1940r. strona przedłożyła oświadczenie świadków, pochodzących z D. Obóz przejściowy w Ł, przy ul. A i B został wymieniony w § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. nr 106, poz. 1154), który wymienia inne miejsca odosobnienia, określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Do wnioskodawcy nie może mieć jednak zastosowania przepis art.4 ust.1 pkt 1 lit c powołanej ustawy, gdyż nawet w przypadku udowodnienia przebywania przezeń w obozie przesiedleńczym, we wskazanym okresie (lipiec 1940r.) miał już ukończone 14 lat. Ustawodawca przyznanie uprawnień kombatanckich za pobyt w obozach przejściowych w Ł. przy ul. A i B uzależnił od wieku osoby przebywającej w obozie, a tym samym uprawnienia takie mogą przyznane tylko osobom, które w czasie pobytu w obozie miały do 14 lat.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J. O. wniósł o jej uchylenie, uznając za niesprawiedliwe odmówienie mu uprawnień kombatanckich "dlatego, że przebywając w obozie miał o 9 dni za dużo" (...) Jak wskazał, był wszakże tak samo represjonowany, zatem traktowanie go odmiennie od osób, którym uprawnienia te zostały przyznane, jest nieuczciwe i niezgodne ze społecznym przeznaczeniem tego prawa. Sam fakt przebywania w obozie przesiedleńczym uznał natomiast za oczywisty i udowodnionym przestawionymi przezeń zeznaniami świadków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 2.grudnia 2009r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował żądanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) z uwagi na wadliwe przeprowadzenie postępowanie wyjaśniającego oraz nieprzesłuchanie skarżącego w charakterze strony. Zarzucił naruszenie art. 7,77 § 1, art. 79 § 1 i art.81 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

W szczególności podkreślenia wymaga, iż okolicznością nie budzącą wątpliwości pozostaje fakt, że skarżący urodził się w dniu 23.czerwca 1926r. Czternasty rok życia ukończył zatem w dniu 23.czerwca 1940r. Przyjecie więc za wnioskodawcą, że przebywał w obozach przejściowych w Ł., przy ul.B oraz A w miesiącu lipcu 1940r. wykluczało przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Zgodnie bowiem z treścią art.4 ust. 1 pkt 1 lit c powołanej wyżej ustawy w zw. z § 6 pkt 6 i 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (D.U. nr 106, poz. 1154 ze zm.) obozy te należą do kategorii innych miejsc odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W tym kontekście, zarzuty pełnomocnika skarżącego, sprowadzające się do kwestionowania rzetelności przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, nie mogą być uznane za skuteczne. Jak bowiem wskazano, istotne dla załatwienia sprawy okoliczności (wiek skarżącego, okres pobytu w obozie przesiedleńczym), pozostają niesporne. Zaniechanie przesłuchania skarżącego w charakterze strony nie może zatem prowadzić do konkluzji, iż naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy okoliczności wspomniane skarżący potwierdził podczas rozprawy.

Kwestia zaś "sprawiedliwości" rozwiązań ustawowych, pozwalających na zaliczenie do grona kombatantów jedynie dzieci do lat 14., osadzone w obozach przesiedleńczych przy ul.A oraz B, wykracza poza kognicję sądów administracyjnych. Jak bowiem wyżej wspomniano, sądy administracyjne uprawnione są jedynie do kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem. Ocena słuszności i sprawiedliwości działań ustawodawcy do kompetencji tych nie należy.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na postawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako niezasadnej.

Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), rozstrzygnięto natomiast o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu żądanego wynagrodzenia, powiększonego o należny podatek od towarów i usług, wobec złożonego przezeń oświadczenia, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.

m.o.

.