Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 60/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1; art. 18 ust. 4a i 4b; art. 92a
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ odwoławczy, GITD), po rozpatrzeniu odwołania ,,A’’ sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: strona, Spółka, skarząca) od decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej Kpa), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej utd) oraz Ip. 1.5, 1.12, 2.11 załącznika nr 3 do utd.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wyjaśnił, że organ I instancji jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wskazał ustalone naruszenia tj.: wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy; niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowe lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd w wymaganym terminie - za każdą zmianę; niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd.

Podkreślił, że w dniu [...] r. ok. godz. 14:20 w S. przy ul. [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Mitsubishi o nr. rej. [...], którego kierowcą był B. K. Ustalono, że kierowca wykonywał przewóz dwóch pasażerów na trasie z ul. [...] w S. na ul. [...] również w S. Przejazd został zamówiony poprzez aplikację [...], zainstalowaną w telefonie komórkowym pasażera. Za przejazd została pobrana opłata z karty płatniczej pasażera poprzez ww. aplikację, w kwocie [...] zł. Po zakończonym przewozie, pasażer w swoim telefonie uzyskał potwierdzenie, że z jego osobistego konta bankowego pobrano ww. kwotę za przejazd, na powyższą okoliczność pasażer przedstawił "print screen" zamówienia z aplikacji [...] oraz fakturę za wykonany przewóz. Odpłatny charakter przewozu został również potwierdzony przez pasażera pojazdu, przesłuchanego na tę okoliczność w charakterze świadka. Kontrolowany pojazd marki Mitsubishi został wyprodukowany w 2008 r. (nie jest pojazdem zabytkowym) i był przystosowany konstrukcyjnie do przewozu 5 osób. W trakcie kontroli kierujący pojazdem okazał do kontroli: prawo jazdy, dowód osobisty, orzeczenie psychologiczne nr [...] oraz orzeczenie lekarskie nr [...] o braku przeciwwskazań lekarskich i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy przy przewozie osób, kopię umowy zlecenia oraz umowę najmu pojazdu, jak również kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przedsiębiorstwu: ,,A’’ sp. z o.o. z siedzibą w K. W związku z okazaną przez kierującego pojazdem umową zlecenia na świadczenie usług zawartą ze Stroną, której udzielono licencję nr [...] i której kopię kierujący okazał do kontroli - uznano, że podmiotem faktycznie wykonującym przewóz jest ta właśnie firma. Kierowca nie posiadał w pojeżdzie i nie okazał do kontroli drogowej innego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, czy też licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób lub na przewóz drogowy osób taksówką. Pojazd nie był oznakowany w sposób przewidziany dla taksówek, jak również nie posiadał taksometru ani kasy fiskalnej. Na podstawie pisma z Urzędu Miasta K. ustalono, że przedsiębiorca - Spółka nie zgłosiła samochodu osobowego marki Mitsubishi o numerze rejestracyjnym [...] do udzielonej licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

W konsekwencji organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, która w toku postępowania nie złożyła żadnych wyjaśnień. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;

- art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;.

- art. 5b utd. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd, polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd;

- art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.

W konsekwencji strona wniosła o uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Podniosła, że organ nie wskazał w żaden sposób, z jakich powodów za przejazd wykonywany przez kierującego odpowiedzialność ma ponosić skarżący; organ nie wskazał żadnego powiązania między kierującym a skarżącym. Również nie ustalił z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu oraz że czynności skarżącego mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego.

Zaskarzoną decyzją organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wyjaśnił, że postępowanie toczy się wobec strony jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1 utd (podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem) bowiem doszło do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez skarżącego jako wykonawcy przewozu. Cytując regulacje utd GITD uznał, że przewóz wykonywany przez skarżącą w dniu kontroli nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego - pojazd, którym kierowca wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z informacji uzyskanych z bazy CEPiK, które są tożsame z tymi z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a utd - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstmkcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącej tego warunku nie spełniał. Nadto nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd - warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustałona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. Również kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego wypisu z licencji; w trakcie kontroli okazano jedynie kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną ww. przedsiębiorcy. Ponadto kierujący pojazdem, przesłuchany w charakterze świadka, na pytanie o przyczynę okazania kopii wypisu z licencji zamiast wymaganego oryginału wypisu zeznał: "nie wiedziałem, że taki dokument muszę posiadać i żadnego takiego dokumentu zawierając umowę z firmą ,,A’’ nie otrzymałem. Nikt również z tej firmy nie powiedział mi, że muszę coś takiego posiadać". Z powyższego wynika, że skarżący nie dopełnił swoich obowiązków w zakresie wyposażenia kierowcy w wypis z licencji. Organ I instancji więc prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd oraz Ip. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Poza tym Urząd Miasta K. poinformował, że strona w dniu kontroli posiadała licencję nr [...], ale nie został do niej zgłoszony samochód osobowy marki Mitsubishi o numerze rejestracyjnym [...]. Zatem organ I instancji zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd i Ip. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym; podpisuje go kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Pan B. K. podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. W tym postępowaniu prawidłowo więc ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli - B. K. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy tj. odwołującej Spółki; w chwili zatrzymania do kontroli kierujący odpłatnie przewoził dwóch pasażerów; przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie pasażera; za wykonanie usługi pasażer zapłacił opłatę za pomocą karty płatniczej z aplikacji w telefonie. Pasażer zeznał, że nie otrzymał żadnej faktury ani paragonu od kierowcy, który wskazał, że wszystko odbywa się przez aplikację [...] i faktura przyjdzie na adres email. Dodatkowo, kierowca zeznał, iż wykonywał przewóz w imieniu Spółki, w której jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Świadkowie zeznawali pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nadto wykonywanie przewozu okazjonalnego osób w imieniu skarżącej potwierdza wypis nr 1 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawiony na Spółkę, faktura nr: [...] wystawiona w imieniu Spółki oraz umowa zlecenia i umowa najmu samochodu. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie wskazała jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli – organ powołał definicję z ustawy o transporcie drogowym wskazując, że ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, iż organ I instancji nie ustalił czy wykonywane przez skarżącą czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej - powołał orzecznictwo i wskazał, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Jako błędny uznał pogląd, iż to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej, podsumowując, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego

W skardze strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę B. K., nie zaś przez Skarżącą (bądź jej pracownika) świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o której mowa w art. 4 pkt 1 utd;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust. 4 b pkt 1 lit. c utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...].;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. Ip. 2.11, Ip. 1.5 oraz Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dła podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącą;

4) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 11 utd w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE)nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego wyniku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie.  jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona przewozu okazjonalnego, podczas gdy definicja przewozu okazjonalnego określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja usług okazjonalnych określona w c5howanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

5) art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospo-darczej, braku zweryfikowania przez organ czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzenia kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej;

6) art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób obyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;

7) art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;

8) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie [...], art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko w sprawie. Wskazując, że uwzględnił zarówno przepisy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego i wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącego uznał za niezasadne i bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest decyzji GITD z [...]r. utrzymującej w mocy decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...]r. orzekającą o nałożeniu na Skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego;

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b utd – tj. Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy;

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowe lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd w wymaganym terminie za każdą zmianę – tj. l.p. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy;

- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd – tj. lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej zasadnie i w oparciu o prawidłowo ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy wywiodły, że skarżąca wykonywała w dniu [...] r. ok. godz. 14:20 w S. przewóz okazjonalny tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącej Spółki zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przewóz, nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] do [...] zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Natomiast według lp. 2.11 ww. załącznika, za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości [...] zł.

Z przytoczonych przepisów wynika więc, że ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i 2). Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1.pojazdami zabytkowymi;

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21.10.2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Natomiast co do warunków podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, kwestie te określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 , jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżąca Spółka wykonywała w dniu [...] r. odpłatny przewóz okazjonalny osób zainicjowany przez zleceniodawcę, czyli w okolicznościach sprawy klienta – pasażera, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony bowiem w tym zakresie przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierowca zatrudniony u Skarżącej na zlecenie, posiadający umowę najmu pojazdu i kopię licencji udzielonej Stronie - wykonywał odpłatny przewóz 2 pasażerów w S. Przewóz wykonywany był samochodem marki Mitsubishi o nr rej. [...] nie zgłoszonym do udzielonej Spółce licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażerowie zamówili kurs za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, drogą elektroniczną z karty płątniczej pasażera została automatycznie pobrana przez aplikację [...] w kwocie [...] zł.

W konsekwencji powyższego zasadnie organy uznały, że przewóz został dokonany przez skarżącą Spółkę; miał charakter odpłatny. Skarżąca nie posiadała licencji wymaganej do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na ten konkretny samochód, a stosowanie do art. 14 ust. 1-3 utd - przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia lub licencji zmiany stosownych danych, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 1, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować zdolność finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub z licencji.

Nadto podkreślić należy, że wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, chodzi tutaj o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 utd. W wyroku z 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów art. 4 pkt 1 - 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej." Pogląd ten zachowuje, zdaniem Sądu aktualność (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r.; II GSK 701/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 715/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r. II SA/Ol 544/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 384/17).

Odnosząc się do prezentowanych w skardze zarzutów należy zauważyć, że zaprezentowanym tam tezom zaprzeczają ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym oparte na wyjaśnieniach samej Skkarżącej. Twierdzenie w skardze o braku wykonywania przez Stronę prowadzenia działalności gospodarczej stoi w sprzeczności z ustalonymi faktami, które świadczą wyraźnie o tym, że wykonywane przewozy, miały charakter odpłatny, powtarzalny, ciągły, wynajmowanymi pojazdami. Fakt pobierania przez Skarżącą zapłaty za świadczone usługi bezpośrednio od klientów świadczy o odpłatności tej działalności, skoro potwierdzone to było fakturą wystawianą przez Spółkę.

Nie zmienia oceny sprawy fakt, że licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób uzyskała skarżąca Spółka, która udostępniła kopię licencji kierowcy wykonującemu usługę na podstawie umowy zlecenia ze Spółką, skoro pojazd Mitsubishi nie był objęty licencją Skarżącej. W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącą Spółkę, jako usługi transportowej. Skoro TSUE potraktował podmiot świadczący usługi w zakresie pośrednictwa, jako wykonującego w części usługę transportową, to oczywistym jest, że Skarżąca jako realizator drugiej części takiej usługi, polegającej na przewozie pasażera, również wykonywała usługę transportową. Ponieważ wykonywanie takiej usługi świadczy o podjęciu i wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób noszącego - jak to wyżej wyjaśniono - znamiona działalności gospodarczej, konieczne było uzyskanie przez Skarżącą odpowiedniej licencji na skontrolowany pojazd, której nie posiadała bo nie zgłosiła odpowiednio zmiany. W konsekwencji więc naruszyła ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego określone w pozycjach załącznika nr 3 do u.t.d. wskazywanych przez organy.

Sąd podziela również zapatrywania organów dotyczące zakwalifikowania skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art.18 ust. 4a u.t.d. oraz równocześnie braku możliwości zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wynikające z treści art. 18 ust. 3, ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. ograniczenia dotyczące możliwości swobodnego wykonywania przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i mniej osób, mają na celu odróżnienie tego typu przewozów od mającej osobną regulację w ustawie o transporcie drogowym, powszechnie znanej na całym świecie i cieszącej się uznaną marką, wyspecjalizowanej działalności w zakresie przewozu osób taksówką, która przez istnienie szczegółowych i rygorystycznych wymogów świadczenia takich usług zapewnia pewność, bezpieczeństwo i wysoki ich standard, z korzyścią dla pasażerów. Brak takich ograniczeń mógłby w praktyce prowadzić do istotnego ograniczenia wykonywania przewozu osób taksówkami, na rzecz innych form przewozu osób, niespełniających wspomnianych wyżej rygorystycznych wymogów służących interesowi pasażerów. Nieracjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy wprowadzającego wskazane kryteria wykonywania przewozów taksówkami oraz dopuszczającego wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wyłącznie po spełnieniu kumulatywnych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i c u.t.d., byłoby w tej sytuacji takie rozumienie tych przepisów, które wyłączałoby spod działania przepisu sankcyjnego znajdującego się pod l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach analogicznych do tych, jakie są spełniane przy wykonywaniu przewozu osób taksówkami, wyłącznie z powodu braku jasnej definicji takiego przewozu okazjonalnego w przepisach u.t.d. Definicję takiego okazjonalnego przewozu należy, zdaniem Sądu wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 3 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Pomocne jest również sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny w prawie unijnym. W szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że skarżąca Spółka w spornym przypadku wykonywała odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ponieważ za podmiot, który zainicjował przedmiotowy przewóz należy uznać zlecającego jego wykonanie pasażera. Równocześnie nie może być wątpliwości, że przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa, a dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymagane jest łączne spełnienie wszystkich warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Konkludując należy stwierdzić, że organy nie naruszyły w rozpatrywanej sprawie przepisów prawa materialnego, a ponadto działały z poszanowaniem reguł postępowania. Organ odwoławczy wyczerpująco odniósł się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów, które okazały się bezzasadne.

Ze względu na przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego, nie były zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zmierzały one bowiem do wykazania uchybień w zakresie dokonanych ustaleń.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

-----------------------

12