Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 789/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: 145 § 1 pkt 1 lit. c  art. 134 i art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. o nr [...]


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 11 lutego 2008 r., wniesionej przez T.W., jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2008 r. o nr [...], wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie [...] zł, w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] grudnia 2005 r. o nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł, że za zobowiązania Spółki Cywilnej [...] z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień 30 grudnia 2005 r., odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem byli wspólnicy tej Spółki - Pan T. W. i Pan Z. K.

Od powyższej decyzji obaj byli wspólnicy Spółki [...] odwołali się. Pan T. W. środek zaskarżenia wniósł pismem z 27 stycznia 2006 r., w którym jednocześnie zawarł również wniosek o częściowe umorzenie należności składkowych -tj. za okres 01-02/2001- zgodnie z art. 28 ust. 2 i ust. 3a oraz ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Decyzją z [...] lutego 2006 r. ZUS zmienił swoją decyzję z [...] grudnia 2005 r. w ten sposób, że zwolnił od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki Cywilnej [...] z tytułu nieopłaconych składek wraz z odsetkami Pana Z. K., utrzymując jednocześnie ww. decyzję w pozostałej części w mocy - tj. w zakresie dotyczącym orzeczenia odpowiedzialności Pana T.W. za ww. zobowiązania.

Wyrokiem z [...] lutego 2007 r. [...] Sąd Okręgowy w [...] po rozpoznaniu odwołania T.W. od decyzji ZUS z [...] grudnia 2005 r. w pkt 1 oddalił odwołanie, w pkt 2 wniosek odwołującego o umorzenie składek w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji przekazał do rozpoznania organowi rentowemu.

W dniu 6 marca 2007 r. profesjonalny pełnomocnik, reprezentujący Pana T.W., wystąpił w jego imieniu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikających z decyzji Zakładu z [...] grudnia 2005 r., zmienionej decyzją z [...] lutego 2006 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, iż decyzją z [...] grudnia 2005 r. ZUS orzekł, że Pan T. W. jako wspólnik Spółki Cywilnej [...] odpowiedzialny jest za zobowiązania tej Spółki z tytułu należności składkowych w wysokości [...] zł. Następnie pełnomocnik wnioskodawcy przedstawił okoliczności, które przyczyniły się do powstania zaległości Spółki wobec ZUS oraz powołał się na obecną trudną sytuację finansową wnioskodawcy. Wskazał, że nie może on wyjść z zapaści finansowej i ogromnych długów, pozostaje bez pracy, jest na utrzymaniu żony zarabiającej około 720 zł netto miesięcznie. Podnosząc te okoliczności pełnomocnik wniósł o umorzenie należności składkowych wraz z odsetkami za zwłokę, na podstawie art. 28 ust. 2, ust. 3a i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zauważył, iż w ocenie wnioskodawcy jego sytuacja finansowa pozwala na przyjecie zupełnej nieściągalności składek, a kwota zaległości jest tak duża, że przerasta jakiekolwiek jego możliwości finansowe.

Decyzją z [...] października 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu -jak wskazał w sentencji tej decyzji- wniosku Pana T.W. z 2 marca 2007 r. w sprawie umorzenia należności za zobowiązania Spółki Cywilnej [...] oraz wniosku ww. z 27 stycznia 2006 r. przekazanego do rozpoznania przez Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z [...] lutego 2007 r., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w łącznej kwocie [...] zł. Organ powołał się przy tym na przepis art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 30 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił krótko przebieg sprawy i wymienił dokumenty złożone w toku postępowania przez wnioskodawcę. Wyjaśnił, że wziął pod uwagę wszystkie okoliczności wynikające z akt sprawy, zarówno wskazane przez zainteresowanego we wniosku, jak również wynikające z dokumentacji będącej w posiadaniu Zakładu. Następnie podał, że na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wskazał, że taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje, albowiem w toku postępowania egzekucyjnego nie stwierdzono braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję ani też, że nie uzyska się kwot przekraczających koszty egzekucji. Dalej, organ przytoczył przepis art. 28 ust. 3a ustawy systemowej oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), wyjaśniając, iż umożliwiają one umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, w uzasadnionych przypadkach -tj. ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego- i pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wyjaśnił, iż zweryfikował sprawę także i w tym zakresie, chociaż ww. przepis nie ma bezpośredniego zastosowania do należności zawartych w sentencji decyzji. Stwierdził, że dostarczone dokumenty nie potwierdzają ciężkiej sytuacji finansowej wnioskodawcy i nie dają podstawy do stwierdzenia całkowitej nieściągalności występujących w sprawie należności. Na koniec organ wskazał, że na koncie Spółki figuruje zaległość w składkach na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w części finansowanej przez ubezpieczonych, którą wnioskodawca jest także zobowiązany uregulować.

W dniu 6 listopada 2007 r. pełnomocnik Pana T.W. złożył w jego imieniu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając przede wszystkim rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem ust. 3a art. 28 ustawy systemowej. Przepis ten zdaniem pełnomocnika strony został w sprawie pominięty, a stanowi podstawę prawną do umorzenia zadłużenia wnioskodawcy z uwagi na jego sytuację majątkową i materialną.

W piśmie z 26 listopada 2007 r., odpowiadając na wezwanie organu do uzupełnienia złożonej dokumentacji o nowe dowody obrazujące trudną sytuację finansową zobowiązanego, pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że zainteresowany pomaga finansowo swojej chorej matce, tj. pokrywa jej koszty leczenia i utrzymania, które wynoszą około 500-800 zł miesięcznie. Nadto dodał, że wnioskodawca nie ma żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości.

Decyzją z [...] stycznia 2008 r. Prezes ZUS, powołując się na przepis art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2007 r.

Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu sprawy, odnosząc się do zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentu dotyczącego pominięcia przez organ I instancji art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ wskazał, iż przedmiotem rozpatrywania niniejszego wniosku są składki wynikające z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, które dotyczą jedynie składek za pracowników. Stwierdził zatem, że powyższy przepis nie ma zastosowania do występujących w sprawie należności, do uregulowania których wnioskodawca jest zobowiązany. Następnie organ przytoczył przepis art. 28 ust. 3 ustawy systemowej i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek świadczących o całkowitej nieściągalności należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan T. W. zaskarżył dwa orzeczenia, tj. decyzję ZUS z [...] grudnia 2005 r. oraz ww. decyzję Prezesa ZUS z [...] stycznia 2008 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2008 r. z uwagi na to, że została wydana na skutek wadliwej decyzji z [...] grudnia 2005 r.

Na podstawie art. 57 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., skarga na decyzję z [...] grudnia 2005 r. została rozdzielona od skargi na decyzję z [...] stycznia 2008 r., i wpisana pod odrębny numer repertorium (sygn. akt V SA/Wa 790/08).

W odpowiedzi na skargę na decyzję z [...] stycznia 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie co do braku okoliczności uzasadniających umorzenie zadłużenia, tak na podstawie art. 28 ust. 3 jak i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

na wstępie należy wyraźnie zaznaczyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowego była skarga na decyzję z Prezesa ZUS z [...] stycznia 2008 r. Skarga ta, zdaniem Sądu, zasługiwała na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny sprawy należy wyjaśnić, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171).

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2007 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, obie ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Analizując sprawę wskazać przede wszystkim trzeba na zakres wniosku skarżącego, którym zainicjował on niniejsze postępowanie administracyjne przed organem rentowym. Jest to o tyle istotne, że tylko w zakresie odpowiadającym żądaniu strony sprawa mogła być przez organ rozpatrywana.

Zatem, zauważyć należy, iż skarżący żądał umorzenia zadłużenia wynikającego z decyzji z [...] grudnia 2005 r., zmienionej następnie decyzją z [...] lutego 2006 r. W piśmie z 2 marca 2007 r. wniesionym w jego imieniu przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący wyraźnie powołał się na ww. decyzje oraz kwotę z tych decyzji wynikającą, prosząc o jej umorzenie. W tym miejscu Sąd przypomina, iż decyzją z [...] grudnia 2005 r. organ rentowy orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki Cywilnej [...] z tytułu składek wraz z odsetkami określając jednocześnie, iż wysokość tych należności wynosi [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień 30 grudnia 2005 r.

Z powyższego wynika, iż decyzja załatwiająca wniosek skarżącego o umorzenie zadłużenia winna dotyczyć całej ww. kwoty. Organ ma bowiem obowiązek, działając na wniosek strony, odnieść się do całego jej żądania. Nie może pozostawić wniosku strony niezałatwionego, czy też załatwionego jedynie w części. Nie jest uprawniony też do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje sama strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane.

Tymczasem sentencja decyzji wydanej przez Zakład w I instancji w dniu [...] października 2007 r. wskazuje na to, że dotyczy ona tylko części należności wynikających z orzeczenia z [...] grudnia 2005 r., tj. kwoty [...] zł. Co do pozostałej kwoty organ wyjaśnił jedynie w uzasadnieniu ww. decyzji, że figuruje ona na koncie Spółki i wnioskodawca jest obowiązany ją pokryć. Organ nie wyjaśnił przy tym, z jakiego powodu należności tych nie objął swoją decyzją. Decyzja z [...] stycznia 2008 r., wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powyższego uchybienia -popełnionego w postępowaniu w I instancji, a polegającego na częściowym załatwieniu wniosku skarżącego- nie usuwa.

Powyższe, w ocenie Sądu, stanowi o naruszeniu art. 61 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., w stopniu uzasadniającym uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Organ rentowy, działający w sprawie na wniosek strony, błędnie ustalił zakres żądania skarżącego, to zaś skutkowało wydaniem decyzji, które tylko w części odnosiły się do wniosku inicjującego to postępowanie administracyjne. Część wniosku skarżącego nadal pozostała niezałatwiona.

Dodatkowo Sąd zauważa, iż wobec wniesienia przez skarżącego wniosku o umorzenie zadłużenia już w postępowaniu sądowym, tj. przed Sądem Okręgowym w [...] prowadzącym postępowanie z odwołania skarżącego od decyzji z [...] grudnia 2005 r., i wobec zobowiązania przez ten Sąd organu rentowego do rozpoznania tego wniosku, kolejny wniosek strony w tym zakresie (z 2 marca 2007 r.) należało potraktować jako uzupełnienie pierwszego wniosku. Organ nie może prowadzić jednego postępowania administracyjnego w sprawie dwóch odrębnych wniosków, a następnie wydania jednego rozstrzygnięcia. Z uwagi zaś, iż oba ww. wnioski dotyczą de facto tego samego, należało przyjąć, iż pierwszy z nich wszczyna postępowanie, a drugi stanowi jego uzupełnienie, w tym - w zakresie samego żądania. Sąd ma tu na uwadze, iż w odwołaniu do decyzji ZUS z [...] grudnia 2005 r. skarżący wnosił o umorzenie na podstawie art. 28 u.s.u.s. tylko części należności objętych ww. decyzją. Jednocześnie domagał się umorzenia postępowania co do pozostałych należności z uwagi na ich przedawnienie.

Reasumując, należy stwierdzić, iż organ jeszcze raz winien ocenić pierwotny wniosek strony, w tym pismo z 2 marca 2007 r. wniosek ten uzupełniające, celem ustalenia zakresu żądania zobowiązanego, a tym samym i przedmiotu tego postępowania.

Wniosek skarżącego o umorzenie zadłużenia dotyczył wszystkich ciążących na nim należności z tytułu składek, wynikających z ww. decyzji z [...] grudnia 2005 r. Przy czym Sąd dostrzega, iż zgodnie z aktami administracyjnymi, część tych należności z uwagi na brzmienie art. 30 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) dalej: u.s.u.s., nie podlega umorzeniu. Wymieniony przepis stanowi bowiem, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. Nie oznacza to jednak, że należności te nie powinny być objęte decyzją załatwiającą wniosek strony. Z uwagi na zakres wniosku skarżącego organ również co do tych należności obowiązany był, w odpowiedni sposób i zgodny z ww. normą prawną, odnieść się w sentencji swojego rozstrzygnięcia.

Dalej, podnieść należy, iż z akt administracyjnych sprawy i zaskarżonej decyzji wynika, że zadłużenie, którego wniosek skarżącego o umorzenie dotyczy, obejmuje tylko składki za pracowników. Zatem, zastosowanie w sprawie znajduje tylko ust. 2 przepisu art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane (w całości lub w części) tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Sąd nie kwestionuje ani ustaleń organu poczynionych w tym zakresie, ani też przyjętej interpretacji art. 28 ustawy systemowej, na podstawie której organ uznał, iż brak jest podstawy prawnej do analizy wniosku skarżącego w kontekście przesłanek wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), albowiem regulacja ta odnosi się wyłącznie do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, które to w sprawie nie występują (ust. 3a art. 28).

Jednakże Sąd zauważa, iż stanowisko organu w zakresie braku w sprawie przesłanki świadczącej o całkowitej nieściągalności należności, a wobec tego o braku podstawy do umorzenia zadłużenia w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., winno być w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i zgodny z wymogami przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., w decyzji przedstawione i uzasadnione. Dla prawidłowości decyzji nie wystarczy wskazanie tylko na treść przepisu prawa materialnego, który znajduje zastosowanie w sprawie. Konieczne jest jeszcze dokonanie oceny stanu faktycznego w świetle tego przepisu. Tego zaś -zdaniem Sądu- w niniejszej sprawie zabrakło.

Nadto i niezależnie od powyższego Sąd zaznacza, że skoro zadłużenie skarżącego dotyczy należności za okres od grudnia 1999 r. do lutego 2001 r., obowiązkiem organu rentowego było uwzględnienie w sprawie także regulacji prawnej wynikającej z art. 17 ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.). Należało ustalić, czy wobec wnioskodawcy przepis ten może być zastosowany i jeśli tak, należało sprawę w świetle tego przepisu również rozpatrzeć.

Wskazany przepis art. 17 także reguluje ulgę w postaci umarzania należności składkowych. Dotyczy m.in. składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. Pozwala przy tym na umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Wprawdzie skarżący w niniejszej sprawie powoływał się wyraźnie na przepisy art. 28 ustawy systemowej, to jednak trzeba mieć na względzie, iż tylko ww. art. 17 umożliwia uwzględnienie przez organ tych okoliczności przez niego podnoszonych, które w świetle art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s nie mogły odgrywać istotnego znaczenia. Powyższy przepis posługuje się bowiem pojęciem ważnego interesu osoby fizycznej zobowiązanej do opłacenia składek. Zatem, w kontekście omawianego przepisu strona może powoływać się na swoją trudną sytuacją materialną i rodzinną, którą to organ obowiązany jest rozważyć i ocenić.

Konkludując powyższe, z uwagi na pominięcie przy wydawaniu skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wskazanego przepisu art. 17 ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Sąd uznał, że rozstrzygnięcia te zostały wydane co najmniej przedwcześnie, tj. bez analizy sprawy w pełnym zakresie, tak pod względem faktycznym jak i prawnym. Stąd w ocenie Sądu decyzjom tym należy zarzucić także i z tego powodu naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym i przepisu art. 11 tej ustawy, oraz naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe.

W ponownie prowadzonym postępowaniu w I-instancji, poza koniecznością wyeliminowania powyższych wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy z zastosowaniem art. 28 u.s.u.s. i (ewentualnie) art. 17 ww. ustawy zmieniającej, ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Organ winien więc nie tylko wymienić materiał dowodowy w sprawie, ale także wskazać na okoliczności z niego wynikające, na jego ocenę oraz wpływ na końcowy wynik tej sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 i art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.