Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 656/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: sędzia WSA Mariola Jaroszewska sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. Z. oraz T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 10 września 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 maja 2019 r. wstrzymujące D. i T. Z. prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [...] w K. obręb nr 5 - przy budowie tunelu foliowego (przekrycia namiotowego pełniącego funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przykryciem folią i wymiarach wynoszących 6,1m x 18,1m oraz nakładające na inwestorów D. i T. Z. obowiązek przedłożenia do dnia 31 grudnia 2019 r. następujących dokumentów związanych z samowolnie zrealizowanym tunelem foliowym:

1. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza - dot. przedmiotowego tunelu foliowego,

w przypadku uzyskania w/w decyzji wykonanie czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego tunelu foliowego o wymiarach 6,1m x 18,1m (z jednoczesnym dostarczeniem kopii uprawnień projektanta i osoby sprawdzającej oraz zaświadczeń wydanych przez właściwą izbę samorządu zawodowego, aktualnych na dzień opracowania projektu), który winien być zgodny z ustaleniami w/w planu oraz spełniać wymogi określone:

* w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. (Dz.U. z 2012r. poz. 462) w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz

* w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015r., poz. 1422 z późn. zm.),

uzgodnionego z Konserwatorem Zabytków Powiatu,

oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że w toku prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stoiska plenerowego, usytuowanego na terenie działki nr [..] i nr [..] w K., obręb 5, ustalono, że na terenie w/w działek D. i T. Z. wybudowali stoisko plenerowe- - w skład którego wchodzą:

wiata handlowa o konstrukcji drewnianej i wymiarach wynoszących 6,42m x 3,66m, dobudowana do istniejącego budynku kaplicy pogrzebowej, zrealizowana w 2010r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

tunel foliowy (przekrycie namiotowe pełniące funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach wynoszących 6,17m x 8,06m, zrealizowany w 2014r., na terenie działki nr [..] i części działki nr [..] w K., obręb nr 5,

tunel foliowy (przekrycie namiotowe pełniące funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach wynoszących 6,0m x 11,6m, zrealizowany w 2014r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

wiata magazynowa o konstrukcji drewnianej i wymiarach wynoszących 5,4m x 11,0m zrealizowana w 2010r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

tunel foliowy (przekrycie namiotowe pełniące funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach wynoszących 6,10m x 18,10m, zrealizowany na przełomie 2002/2003r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

tunel foliowy (przekrycie namiotowe pełniące funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach 6,5m x 20,9m, zrealizowany w oparciu o decyzję Burmistrza Gminy nr [..] z dnia 14.06.1996r. wydaną dla Państwa D. i T.Z., usyt. na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

wiata o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 8,8m x 5,6m, wybudowana na przełomie 2016/2017r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

wiata o konstrukcji stalowej i wymiarach zabudowy wynoszących 3,15m x 6,7m, wybudowana na przełomie 2016/2017r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5, wraz z kotłem na opał stały i kanałem ciepłowniczym,

stalowa konstrukcja reklamowa o rozpiętości dwóch słupów wynoszącej 1,45m, zrealizowana w 2018r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

stalowa konstrukcja reklamowa wsparta na słupach ogrodzenia i na 1 własnym slupie stalowym o rozpiętości słupów wynoszącej 0,85m, zrealizowana w 2018r., na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5,

Utwardzenie terenu działki nr [..] w K. wykonane z betonowych płyt chodnikowych wraz z instalacją wodną z zraszaczami do podlewania kwiatów,

12.Cztery miejsca parkingowe dla samochodów osobowych, zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie kaplicy pogrzebowej o łącznych wymiarach 1 l,8m x 7,3m, zrealizowane w 2009 r.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest tunel foliowy o konstrukcji stalowej i wymiarach 6,1m x 18,1m usyt. na terenie działki nr [..] w K., obręb nr 5, o którym mowa w punkcie 5. Natomiast pozostałe obiekty budowlane stanowią przedmiot odrębnych postępowań.

Przedmiotowy tunel foliowy jest konstrukcji stalowej przykrytej folią i wymiarach wynoszących 6,1m x 18,1m. Zrealizowany został przez D. i T. Z. na przełomie lat 2002/2003, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalenia te dały Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego podstawę do wydania postanowienia w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186), nakazującego wstrzymanie inwestorom prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] w K. obręb nr 5 przy budowie tunelu foliowego (przekrycia namiotowego pełniącego funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach wynoszących 6,1m x 18,1m oraz nałożenia obowiązku przedłożenia wymienionych wyżej dokumentów do dnia 31 grudnia 2019 r.

Organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie wskazały, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Budowlą (zgodnie z art. 3 pkt 3) jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W myśl przepisów art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego tymczasowy obiekt budowlany to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Przedmiotowy obiekt nie jest trwale połączony z gruntem zatem nie spełnia definicji budynku, nie mniej jest zdaniem organów nadzoru budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym.

Brak jest możliwości uznania omawianego obiektu budowlanego za obiekt budowlany określony w przepisach art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane (niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu), ponieważ obiekt wzniesiono na przełomie 2002 i 2003 roku.

Ponieważ art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego z 1994r. - wymieniający enumeratywnie jakie obiekty budowlane oraz roboty budowlane (nie wymagające pozwolenia na budowę) podlegają zgłoszeniu zamiaru ich wykonania, nie wyszczególniają budowy tunelu foliowego nietrwale związanego z gruntem, bezspornym jest, że na jego realizację należało uzyskać pozwolenie na budowę.

Jak wynika z akt sprawy, decyzji takiej inwestorzy nie uzyskali. Ponadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że teren działki nr [..] w K., obręb nr 5, gm. K. znajduje się w zespole urbanistycznym wpisanym do rejestru zabytków.

Orzekające organy uznały, że przedmiotowy tunel foliowy został zrealizowany samowolnie - tj.: bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z uwagi na istniejącą prawnie możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych lub ich części, jednakże po spełnieniu właściwych wymagań określonych w ustawie Prawo budowlane została wdrożona procedura określona w art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. celem umożliwienia inwestorom przedstawienia dokumentów warunkujących możliwość dalszego legalnego istnienia przedmiotowego obiektu.

Podkreślono w skarżonym postanowieniu, że procedura legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli w ocenie strony tego rodzaju postępowanie jest z jakiegokolwiek względu dla niej zbyt uciążliwe, to legalizacji przeprowadzać nie musi, licząc się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki obiektu.

Odnosząc się do treści zażalenia D. i T. Z. organ odwoławczy wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec jednoznacznego ustalenia faktu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, podniesione argumenty nie mogły mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Ponadto dodano, że zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wbrew twierdzeniu skarżących, obiekt taki nie musi być połączony trwale z gruntem i posiadać "media". Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że tego typu obiekty budowlane nie podlegają właściwości organu nadzoru budowlanego. Również przedstawiona opinia Konserwatora Zabytków Powiatu, nie zmienia faktu, iż przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej.

We wniesionej skardze D. i T. Z. zakwestionowali wdrożenie postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do tunelu foliowego powołując się na wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 1099/05 z 11 października 2006 r., gdzie zawarta jest teza, że "tunel foliowy, niepołączony trwale z gruntem i nie mający jakichkolwiek instalacji, nie odpowiada pojęciu budowli zdefiniowanemu w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./, nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 tej ustawy i nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia. "

Skarżący dalej wywodzą z uzasadnienia tego wyroku: "Definicja obiektu budowlanego została skonstruowana przy użyciu definicji budynku, budowli i obiektu małej architektury . Zgodnie z art. 3 pkt. 1 omawianej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym rozumie się przez to budynek wraz z instalacjami i urządzeniami (pkt a), budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami ( pkt b ) oraz obiekt małej architektury ( pkt. c). Zakres pojęcia obiekt budowlany można też wyprowadzić w sposób pośredni z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane .

Niewątpliwie tunel foliowy ustawiony na powierzchni ziemi bez jakichkolwiek instalacji nie może być sklasyfikowany jako budynek, o jakim mowa w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., nie należy również, z uwagi na funkcję, do obiektów małej architektury zdefiniowanych w art. 3 pkt 4 tej ustawy. Wbrew stanowisku Sądu I instancji nie można go również zaliczyć do pojęcia budowli, którą definiuje art. 3 pkt 3 powołanej ustawy. Pojęcie budowli należy odczytywać łącznie z tym zamieszczonym w art. 3 pkt. 1 lit. b., a wynika z niego co już wyżej wskazano, że jeżeli w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym to należy ją rozumieć jako budowlę stanowiącą całość techniczno- użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Zatem nie każdy tunel foliowy jest obiektem budowlanym, nie będąc również budowlą a w konsekwencji także nie będzie jak uznał to Sąd I instancji, tymczasowym obiektem budowlanym. Podstawowe znaczenie będą miały zatem rozwiązania konstrukcyjne zastosowane na gruncie zaś te zastosowane w rozpoznawanej sprawie pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na przyjęcie stanowiska, że przedmiotowy tunel foliowy nie jest obiektem budowlanym podlegającym regulacji Prawa budowlanego."

Podkreślili skarżący, że rozpatrywany tunel foliowy jest ustawiony na powierzchni ziemi i nie posiada jakichkolwiek instalacji zatem właściwe jest potraktowanie go analogicznie jak w cytowanym wyroku.

Twierdzą skarżący za powołanym wyrokiem, że na gruncie powołanych przepisów przedmiotowy tunel foliowy nie związany trwale z gruntem jako obiekt niezdefiniowany w w/w przepisach nie wymagał w okolicznościach tej sprawy uzyskania pozwolenia na jego budowę jak też dokonania zgłoszenia. Przy pojęciach niedookreślonych (niezdefiniowanych ) takich jak budowla, tymczasowy obiekt budowlany niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca prowadząca do przypisywania każdemu urządzeniu nie trwale połączonemu z gruntem cech budowli.

Nie było tym samym podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez organy nadzoru budowlanego.

Z uwagi na usytuowanie stoiska plenerowego na terenie miasta K. w większości wpisanego do rejestru zabytków załączyli skarżący dodatkowo do akt sprawy opinię Powiatowego Konserwatora Zabytków z 2 sierpnia 2018r. o charakterze merytorycznym, która stwierdza: "... tunele foliowe usytuowane na Państwa działce znajdują się na zapleczu głównej zabudowy, nie są elementem układu pierzejowego, lecz uzupełniają zabudowę gospodarczą zlokalizowaną na tyłach budynków mieszkalnych i usługowych. Ponadto są to obiekty o nieznacznej wysokości w stosunku do otaczającej je zabudowy, dzięki czemu nie przesłaniają widoku na zabytkowe elementy zespołu urbanistycznego. W panoramie od strony centrum miasta są całkowicie niewidoczne, natomiast od strony ul. W. przesłonięte są częściowo przez główną zabudowę przy ul. W. (budynek kaplicy przedpogrzebowej i budynek mieszkalno-usługowy) oraz zieleń wysoką. Biorąc pod uwagę powyższe ze stanowiska konserwatorskiego obiekty te nie mają negatywnego wpływu na zachowane zabytkowe walory przestrzenne zespołu urbanistycznego miasta K.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd, z punktu widzenia kryterium legalności, jest postanowienie wstrzymujące prowadzenia robót budowlanych związanych z budową tunelu o konstrukcji stalowej przykrytego folią, wybudowanego samowolnie na działce nr [..] w K. oraz nakładające obowiązek przedłożenia w stosownym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji tego obiektu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli budowa mająca za przedmiot obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2).

W postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).

Jak wynika z ustaleń organów obu instancji inwestorzy wybudowali na przełomie roku 2002 i 2003 na działce nr [..] obręb 5 w K. tunel foliowy o konstrukcji stalowej. Według ustaleń organów, na wykonanie ww. obiektu inwestorzy nie uzyskali stosowanego pozwolenia na budowę, zatem jego wykonanie stanowi samowolę budowlaną.

W ocenie sądu, zarówno kwalifikacja spornego obiektu, jak i ustalenia co do osoby, na którą należy nałożyć obowiązki związane ze wstrzymaniem robót i przedłożeniem dokumentacji, są prawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że choć inwestorzy uznają, iż przedmiotowy obiekt nie stanowi ani budynku, ani budowli, ani też obiektu małej architektury, w związku z tym nie podlega w żadnej mierze regulacjom Prawa budowlanego, to jednak nie mają racji.

Stosownie do art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 - 31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.

W art. 3 pkt 3 ww. ustawy zawarta jest definicja budowli, zaś w art. 3 pkt 5 tej ustawy zawarta jest definicja obiektu tymczasowego.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie przedmiotowy tunel foliowy stanowi budowlę, a z racji konstrukcji "lekkiej", braku połączenia z gruntem i braku jakichkolwiek mediów uznać go należy za tymczasowy obiekt budowlany. Prowadzi to do obalenia twierdzeń skarżących jakoby przedmiotowy tunel nie podlegał reżimowi Prawa budowlanego. Ponadto przywołany przez skarżących wyrok został wydany w zgoła odmiennym stanie prawnym, jak również stanie faktycznym. Tunel będący przedmiotem niniejszego postępowania nie jest tunelem foliowym do - sezonowego - wykorzystania, będący zwykłym urządzeniem rolniczym, o jakim mowa w powoływanym przez skarżących wyroku NSA o sygn. II OSK 1099/05. Analiza przywołanego w skardze orzeczenia, wskazuje że dotyczyło ono obiektu, służącego stworzeniu hodowanym roślinom optymalnych warunków wegetacji. Z tego też powodu logiczna i zrozumiała - w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej przez NSA sprawy - była argumentacja o charakterze tunelu foliowego, jako urządzenia rolniczego. Tymczasem tunel należący do skarżących funkcjonuje od przełomu 2002/2003 r. i nie prowadzą skarżący w nim uprawy rolnej, a uprawy ogrodnicze.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Budowa tego rodzaju obiektu budowlanego wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Jeżeli jednak obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia (montażu) w okresie dłuższym niż 120 dni, bądź będzie trwale związany z gruntem, to budowa takiego obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż brak jest elementów koniecznych do uznania jego tymczasowości.

W ocenie Sądu organy słusznie zakwestionowały stanowisko skarżących jakoby obiekt był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Z przywołanej wyżej definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo wynikająca z jego charakteru trwałość związania z gruntem.

Zdaniem Sądu, tunel służący do prowadzenia w nim uprawy ogrodniczych, stanowiący konstrukcję stalową z pokryciem jej płaszczyzn folią, o wymiarach 6,1m x 18,1 m, nie spełnia żadnej z wymienionych wyżej cech.

Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce.

Ustalenia organów zaprzeczają twierdzeniom o tymczasowości obiektu. Zaprzecza temu konstrukcja - zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności oraz fakt, że okres 120 dni od chwili powstania obiektu dawno upłynął.

Stąd też zgodna z prawem była ocena organów o konieczności uzyskania dla spornego obiektu pozwolenia na budowę przed jego wzniesieniem. Wymóg ten nie został spełniony, zatem obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej.

Organ nadzoru budowlanego zasadnie wszczął i prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, umożliwiając tym samym stronie zalegalizowanie obiektu i zobowiązując do przedłożenia stosownych dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 tej ustawy. Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora.

Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego, wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i nałożenie określonych obowiązków w celu legalizacji samowoli budowlanej, jest możliwe, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku braku na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ zobowiązany jest zażądać od inwestora przedłożenia w określonym terminie odpowiednich dokumentów, które pozwalałyby wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany. Dopiero niespełnienie tego warunku przez inwestora dokonującego samowolnie robót budowlanych skutkuje wydaniem nakazu o rozbiórce danego obiektu. Natomiast po przedłożeniu wymaganych prawem dokumentów organ nadzoru architektonicznego przed wydaniem wspomnianych decyzji bada ich prawidłowość i jednocześnie jest zobowiązany ustalić w drodze postanowienia opłatę legalizacyjną.

Niemniej jednak, organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od trybu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zaś zakończenie tej procedury uzależnione jest do postawy inwestora oraz oceny przeprowadzonej przez organ.

Zasadnie zatem w niniejszej sprawie PINB zastosował art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymując przedmiotowe roboty budowlane i nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 3 tego przepisu.

Reasumując całość rozważań sąd doszedł do wniosku, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ujawnione w toku sprawy okoliczności, prawidłowo przez organy ocenione, wskazywały, że spełnione zostały przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.

Mając to na uwadze sąd uznał, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty podniesione w skardze.

Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym, do czego uprawniony był stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem postępowania było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.