Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1840/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 174 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Józefy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 3279/00 dotyczącego sprawy ze skargi Józefy L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 października 2000 r. (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1.oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Borysa P. kwotę 240 zł. /słownie: dwieście czterdzieści/ tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 czerwca 2004 r., II SA/Kr 3279/00 oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 12 października 2000 r., (...) w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko: 1/ wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie, albo nieistnienie obowiązku, 2/ odroczenie terminu wykonania obowiązku, albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3/ określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej..., 4/ błąd co do osoby zobowiązanego, 5/ niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6/ niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w myśl art. 15 ustawy, 7/ zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów.

Okoliczności podnoszone w skardze przez stronę nie mogą być kwalifikowane jako zarzuty, albowiem nie są objęte zakresem art. 33 ustawy. Natomiast podnoszony przez skarżącą zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie. Wykonanie zastępcze stosuje się wówczas, gdy zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, a egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W takim przypadku wykonanie zastępcze stanowi jedyny środek egzekucyjny, za pomocą którego obowiązek nałożony na zobowiązanego może zostać wykonany. Postanowienie o odmowie uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego z dnia 20 czerwca 2000 r. utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2000 r. jest zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2004 roku II SA/Kr 3279/00 zaskarżyła Józefa L. w całości skargą kasacyjną z 4 października 2004 r. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucono w niej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 par. 1 w zw. z art. 134 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."/. Zgodnie z powołanymi przepisami wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany orzekać w oparciu o akta sprawy, jednocześnie nie jest związany zarzutami skargi, a jedynie granicami samej sprawy, w takiej sytuacji sąd winien wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 27 par. 1 pkt 5 /w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 6.09.2001 r. - Dz.U. nr 125 poz. 1368/ ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy był wadliwy w momencie jego wydania oraz przez cały czas trwania postępowania egzekucyjnego, gdyż nie jest opatrzony pieczęcią urzędową, co za tym idzie nie może być podstawą prowadzenia egzekucji, w takiej sytuacji sąd zobowiązany jest uchylić wszystkie postanowienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych wydanych na podstawie tego tytułu, w tym także będące przedmiotem niniejszego postępowania postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, z tego też powodu wpływ wskazanych naruszeń na wynik sprawy jest oczywisty.

Na zasadzie art. 185 par. 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o:

- uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie nieopłaconych w całości kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd badając dokumenty sprawy stanowiące podstawę wyrokowania nie wziął pod uwagę, że znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy wydany dnia 4 czerwca 1998 r. nie zawiera pieczęci urzędowej. Na tytule znajdują się dwie pieczątki, a to pieczątka nagłówkowa Wydziału Gospodarki Komunalnej i Komunikacji Urzędu Miasta i Gminy w S. oraz pieczątka imienna Kierownika tego Wydziału. Tymczasem, zgodnie z dekretem z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych oraz wydanym na podstawie tego dekretu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r. w sprawie tablic i pieczęci urzędowych, pieczęć urzędowa, która winna znaleźć się na przedmiotowym tytule wykonawczym powinna być okrągła i mieć 36 mm średnicy. Wymóg zamieszczenia pieczęci urzędowej na tytule wykonawczym, w dniu wydania tego tytułu wynikał z treści art. 27 par. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 6 maja 1998 r., SA/Sz 1477/97 brak jakiegokolwiek z elementów tytułu wykonawczego określonych w powołanym przepisie powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym na jego podstawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego aktu lub czynności wedle stanu prawnego, istniejącego w dacie jej podjęcia. W rozpoznawanej sprawie jest to dzień 12 października 2000 r., tj. data wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonego postanowienia (...) w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tej dacie naruszenie art. 27 par. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /brak odcisku pieczęci urzędowej na tytule wykonawczym/ nie było kwalifikowanym naruszeniem przepisów postępowania egzekucyjnego, stanowiącym podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W tym stanie prawnym nieopatrzony pieczęcią urzędową tytuł wykonawczy mógł więc być podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej, o ile nie miało to wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie pragnie zauważyć, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 6 maja 1998 r., SA/Sz 1477/97, że brak chociażby jednego z elementów, o których mowa w art. 27 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powodował w stanie prawnym obowiązującym w dacie 12 października 2000 r. niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym, ponieważ brak było wówczas uregulowania, które mogłoby stanowić jego uzasadnienie prawne.

Dopiero na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 125 poz. 1368/, która weszła w życie z dniem 30 listopada 2001 r., niespełnienie wymogów formalnych tytułu wykonawczego określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stało się podstawą do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej /art. 33 pkt 10 ustawy/. Zaś ziszczenie się tego zarzutu stanowi postawę do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zwrocie tytułu wykonawczego wierzycielowi /art. 29 par. 2/.

W braku powyższych unormowań w dniu 12 października 2000 r., brak odcisku pieczęci urzędowej był jedynie innym naruszeniem przepisów postępowania, którego wystąpienie należało oceniać wedle kryteriów wskazanych w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c"/ p.p.s.a. Mogło więc ono stanowić podstawę do uwzględnienia skargi na przedmiotowe postanowienie SKO w K. tylko wtedy, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy uchybienie art. 134 p.p.s.a. przez WSA w Krakowie, polegające na nieustosunkowaniu się do naruszenia art. 27 par. 1 pkt 5 /w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 6.09.2001 r. - Dz.U. nr 125 poz. 1368/ ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, ponieważ stwierdzone uchybienie przepisom postępowania sądowoadministracyjnego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażoną w zaskarżonym wyroku i szeroko umotywowaną ocenę, że skarżąca Józefa L. nie wykonuje obowiązku wypływającego z ostatecznej decyzji administracyjnej /usunięcie sadzonek drzew z pasa drogowego drogi gminnej oraz zebranie nadmiaru usypanej ziemi z pobocza powyższej drogi/, co uzasadnia zastosowanie wobec niej środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Zgodnie zaś z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę kasacyjną, tylko jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.