Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 927/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 7, art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 i 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 4, art. 36
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 71 ust. 1 i 2, art. m74
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 175, art. 179, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2 pkt 21, par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: par. 8
journal: Dz.U. 2012 poz 462
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy  projektu budowlanego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2497/16 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2497/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I Instancji") oddalił skargę L.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., Nr [...], Wojewoda Małopolski (dalej: "Wojewoda"), działając m. in. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane") zatwierdził projekt budowlany i udzielił Operatorowi G. S.A. (dalej: "Inwestor") pozwolenia na budowę gazociągu przyłączeniowego [...] do [...], w ramach realizacji zadania "Przebudowa gazociągu przyłączeniowego do [...]", na działkach o nr ewid. [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...], położonych w S., gmina S., obręb [...] S. (dalej: "inwestycja").

L.J., reprezentowany przez pełnomocnika, nie zgodził się z powyższą decyzją Wojewody i wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy").

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., znak [...],[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a."), organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji GINB wskazał, że Inwestor złożył w dniu [...] sierpnia 2015 r. wniosek (uzupełniony pismem z dnia [...] września 2015 r.) o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działkami o nr ewid. [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...], położonymi w S., czym spełnił wymóg określony w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). W odniesieniu do zarzutu o braku posiadania przez Inwestora prawa do dysponowania działką o nr ewid. [...] na cele budowlane, organ odwoławczy ustalił, że prawo to wynika z ostatecznej decyzji Starosty W. (dalej: "Starosta") z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], ograniczającej sposób korzystania z działki o nr ewid. [...], przez zezwolenie Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie przez ww. działkę urządzeń do przesyłania gazu w postaci gazociągu w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa gazociągu przyłączeniowego do [...]". Organ odwoławczy ustalił ponadto, że w księdze wieczystej o nr [...] w dziale IIl – "Prawa, roszczenia i ograniczenia", wpisano "ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmującej działkę nr [...] (...) przez zezwolenie inwestorowi – Operatorowi Gazociągów Przesyłowych G. S.A. (...) na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość urządzeń służących do przesyłania gazu w postaci gazociągu [...] w ramach zadania inwestycyjnego pn.: Przebudowa gazociągu przyłączeniowego do [...]".

W uzasadnieniu decyzji GINB wskazano również, że działki o nr ewid. [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...], na których realizowana jest inwestycja, objęte są zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2004 r., Nr 63, poz. 809 ze zm.; dalej: "plan miejscowy"). Tym samym realizacja spornego przedsięwzięcia nie wymagała uzyskania przez Inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

Oceniając projekt budowlany pod kątem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, organ odwoławczy stwierdził, że jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, jak również z decyzją Wójta Gminy S. (dalej: "Wójt") z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie gazociągu przyłączeniowego.

Pozostałe zarzuty odwołania zostały przez GINB także uznane za nieuzasadnione. W ocenie organu odwoławczego projekt został sporządzony zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego i § 8 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.). Projekt zagospodarowania terenu jest także zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a mianowicie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640 ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 26 kwietnia). Ponadto, stosownie do art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego Inwestor złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz przedłożył kompletny projekt budowlany, wykonany przez uprawnione osoby, legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Projektant i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Do projektu budowlanego dołączono wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia, oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zdaniem GINB, w przedmiotowej sprawie Inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

L.J., reprezentowany przez pełnomocnika (dalej: "Skarżący" lub "Skarżący kasacyjnie"), nie zgodził się z powyższą decyzją organu odwoławczego i wniósł skargę do Sądu I Instancji.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2017 r. Sąd I instancji wskazał, że wszystkie obowiązki przewidziane w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione przez organ architektoniczo-budowlany. Sporna inwestycja została zlokalizowana na działkach nr ewid. [...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...];[...], położonych w S.. Sąd I instancji podniósł, że teren ten jest objęty zakresem obowiązywania planu miejscowego. Ponadto, obszar oddziaływania obiektu został ustalony w oparciu o przepisy odrębne i wskazany w opisie technicznym projektu budowlanego. W projekcie zagospodarowania terenu podziemnego gazociągu wyznaczono obszar oddziaływania obiektu jako strefę kontrolowaną szerokości 4m (po 2m od osi projektowanego gazociągu). W obszarze tym występują ograniczenia w zagospodarowaniu polegające na zakazie zabudowy. Zdaniem Sądu I instancji, w przypadku, gdy teren, na którym ma być realizowana inwestycja objęty był planem miejscowym, obowiązkiem organu było sprawdzenie, czy inwestycja zgodna jest z ustaleniami planu. Nie wymagała zatem uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy słusznie uznał, że kwestionowana inwestycja jest zgodna z decyzją Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokonane przez Inwestora uzupełnienia dokumentacji projektowej pozostawały bez wpływu na wcześniej wydaną decyzją środowiskową. We wniosku o wydanie pozwolenia na budowę Inwestor wskazał trasę projektowanego gazociągu, taką jak występując o decyzję Wójta o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r., w której wskazano na brak potrzeby przeprowadzania oddziaływania na środowiska dla planowanego przedsięwzięcia, była wiążąca dla organów wydających pozwolenie na budowę, na mocy art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Jednocześnie Wójt, wbrew zarzutom skargi, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadnił brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zapis ten był wiążący dla organu architektoniczno-budowlanego. Tak długo jak decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym, organy wbrew niej nie mają prawa żądać uzupełnienia przez Inwestora wniosku o ocenę oddziaływania na środowisko.

Sąd I instancji zauważył następnie, że obowiązkiem organu było również sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W niniejszej sprawie przepisami tymi jest rozporządzenie z dnia 26 kwietnia 2013 r. i projekt zagospodarowania terenu inwestycji jest z nimi zgodny. Zdaniem tego Sądu, projekt budowlany był kompletny i spełniał wymagania określone w art. 34 Prawa budowlanego. Zostały do niego dołączone wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia oraz zawiera informację dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt został sporządzony przez uprawnione osoby, legitymujące się aktualnymi na dzień jego sporządzenia zaświadczeniami. Projektant i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Jeśli zaś chodzi o oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację organu odwoławczego w tym zakresie. W księdze wieczystej nr [...] wpisano bowiem ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości obejmującej działkę nr [...], polegające na założeniu i przeprowadzeniu przez nieruchomość urządzeń służących do przesyłania gazu. Podstawę dokonania wpisu stanowiła ostateczna decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 r., ograniczająca sposób korzystania z działki nr ewid. [...] przez zezwolenie Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie przez ww. działkę urządzeń do przesyłania gazu w postaci gazociągu.

Sąd I instancji wyjaśnił następnie, że aby Inwestor mógł złożyć oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie musi być właścicielem tej nieruchomości, lub posiadać umowy cywilno-prawnej uprawniającej do korzystania z nieruchomości, ponieważ takie oświadczenie może złożyć też na podstawie innych tytułów, między innymi tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie na podstawie ograniczenia prawa właściciela do korzystania z nieruchomości na rzecz innego podmiotu.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu I instancji i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając w pierwszej kolejności naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 35 ust. 1 Prawa Budowlanego w zw. z art. 71 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Inwestor nie ma obowiązku przedłożenia ponownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia w sytuacji gdy uzupełniana była dokumentacja projektowa, co oznacza, iż uprzednio wydana decyzja środowiskowa wydana została w odmiennym stanie faktycznym a co za tym idzie przestaje ona wiązać organ architektoniczno-budowlany, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;

- § 2 pkt 21 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż decyzja Wójta, na podstawie której zaniechano przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko była prawidłowo uzasadniona a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie dopuszczalne było odstąpienie od przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

- art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy poprzez uznanie, iż Inwestor spełnił wymóg przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podczas gdy postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 r. ograniczającej sposób korzystania z działki o nr ewid. [...]było obarczone poważnymi uchybieniami proceduralnymi skutkującymi niedoręczeniem skarżącemu wskazanej decyzji co powoduje, iż decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym i nie może być podstawą oświadczenia Inwestora.

Skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 i 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi na decyzje GINB z dnia [...] września 2016 r.

Wskazując na powyższe Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu przedmiotowej skargi podniesiono, że Wójt wydał pierwotną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach już w roku 2010. W okresie późniejszym Inwestor dokonał jednak uzupełnienia projektu planowanego przedsięwzięcia, które to uzupełnienie w istocie miało charakter usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Oznacza to, że decyzja Wójta została wydana na kanwie zupełnie innego stanu faktycznego, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż dotyczyła projektu budowlanego, który posiadał nieprawidłowości. Ponadto, ustawodawca wskazuje w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, iż ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się również wtedy gdy organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Posłużenie się przez ustawodawcę tak kategorycznym wskazaniem, oznacza, iż w każdym przypadku zmiany stanu faktycznego konieczne jest dokonanie nowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zdaniem Skarżącego kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie niejako automatycznie przyjęto, iż w postępowaniu nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem uzupełnienie dokumentacji w przedmiotowej sprawie nie miało jedynie charakteru formalnego, lecz dotyczyło m. in. zamieszczenia informacji o charakterze i cechach przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i otoczenia zakresie zgodności z przepisami odrębnymi. Powyższe oznacza, iż tego rodzaju modyfikacja dokumentacji projektowej ma charakter zmiany, która implikuje konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto, rozpoznając przedmiotowy zarzut, Sąd I instancji odniósł omawiany stan prawny do decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. podczas gdy istotą zarzutu była niezgodność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach istniejącej w dniu [...] lutego 2010 r. z zatwierdzonym projektem budowlanym.

Skarżący kasacyjnie nie zgodził się z Sądem I instancji w zakresie w jakim podniesiono, że w przedmiotowej sprawie wystarczające było wskazanie przez organy na brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, co stwierdzono w drodze decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. Skarżący kasacyjnie podkreślił w tym zakresie, iż gazociąg (a ściślej instalacja do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin) został przez ustawodawcę zaliczony, w § 2 pkt 21 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Skoro zatem ustawodawca zaliczył gazociąg do tego rodzaju kategorii przedsięwzięć, to należy wskazać, iż zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie – uzyskanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zatwierdzającej projekt budowlany obligatoryjnie musi zostać poprzedzone uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W dalszej kolejności Skarżący kasacyjnie podniósł, że, zgodnie z art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ustawodawca przewidział jednakże możliwość odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sytuacji wskazanej w art. 61 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Dokonanie oceny zostało zatem uzależnione od decyzji właściwego organu. Ustawodawca jednakże unormował szereg, bardzo szczegółowych wymagań, które musi zawierać decyzja zezwalająca na odstąpienie, w przypadku wskazanym w art. 61 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, od dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wyliczył je wyczerpująco w art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Istotą zarzutu podnoszonego w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było zaniechanie uzasadnienia, z jakich względów organ zaniechał przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem Sąd I instancji również poprzestał na lakonicznym wskazaniu, iż organ prawidłowo uzasadnił swoją decyzję – nie dokonał zatem w tym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji.

Skarżący kasacyjnie wskazał następnie, że nie sposób zgodzić się z Sądem I instancji w zakresie w jakim wskazał on, iż w przedmiotowej sprawie prawidłowe i skuteczne pozostawało oświadczenie Inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie może bowiem ujść uwadze, iż postępowanie, które toczyło się przed Starostą w przedmiocie pozwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości należącej do Skarżącego kasacyjnie było obarczone daleko idącymi wadami proceduralnymi. We wspomnianym postępowaniu Skarżący kasacyjnie nie brał bowiem udziału bez własnej winy. Całość kierowanej do niego korespondencji była niewłaściwie adresowana co doprowadziło do sytuacji, w której nie miał on możliwości zapoznania się z materiałem sprawy. Skarżący kasacyjnie zauważył, że w sprawie tej, w konsekwencji jego wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2017 r., postępowanie zostało wznowione w drodze decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2017 r., znak [...]. Kopia tego postanowienia została dołączona do skargi kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie wskazał ponadto, że Sąd I instancji w istocie nie odniósł się merytorycznie do wszystkich zarzutów skargi, co znacznie utrudnia kontrolę legalności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną Inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Inwestor odniósł się jednocześnie do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej, uznając je za bezzasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a"), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu podniesionego przez Skarżącego kasacyjnie, należy zauważyć, że jego zdaniem Inwestor ma obowiązek przedłożenia ponownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, ponieważ decyzja Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. została wydana na kanwie zupełnie innego stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Nie budzi wątpliwości, że sporna inwestycja polegająca na budowie gazociągu jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w zw. z § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.).

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wydaniem przez Wójta Gminy S. w dniu [...] grudnia 2014 r. decyzji, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz załączono do niej szczegółową charakterystykę inwestycji. Sporną decyzję wydano dla przedsięwzięcia będącego gazociągiem przyłączeniowym [...] do [...]. Gazociąg ten miał mieć długość ok. 450m, w znacznej części biegnący wzdłuż trasy istniejącego gazociągu przyłączeniowego [...]. Miał on zostać wykonany z rur stalowych DN100 kl.B zgodnie z obowiązującymi normami. Należy zauważyć, że zatwierdzony projekt budowlany dotyczy inwestycji o parametrach, które zostały wcześniej wskazane w decyzji środowiskowej z [...] grudnia 2014 r. Zatwierdzony projekt budowlany dotyczy bowiem gazociągu przyłączeniowego [...]do [...] Jego średnica pozostaje bez zmian (DN100). Materiał wykonania również (rury stalowe o klasie B3). Jedynie długość gazociągu została określona na 389m, a więc jest mniejsza niż pierwotnie zakładano. Przede wszystkim, niezmienny pozostał przebieg (umiejscowienie) i charakterystyka całej inwestycji. Mając na uwadze powyższe, nie sposób uznać, aby decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r. została wydana w odmiennym stanie faktycznym.

Odnosząc się do drugiego zarzutu podniesionego przez Skarżącego kasacyjnie, należy zauważyć, że jego zdaniem błędnie uznano, iż decyzja Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. była prawidłowo uzasadniona. Wskazał on w tym zakresie m. in. na § 2 pkt 21 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. i uznał, że inwestycja powinna zostać zaliczona do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

W tym zakresie należy zauważyć, że w § 2 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. enumeratywnie przedstawiono przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w § 3 tego rozporządzenia wskazano na przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie gazociągu przyłączeniowego o wyżej przedstawionej charakterystyce, zostało zaliczone do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 33 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Powoływanie się zatem przez Skarżącego kasacyjnie na brzmienie § 2 pkt 21 tego rozporządzenia jest nieprawidłowe i nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozstrzygającym przedmiotową skargę kasacyjną uznał za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji w zakresie, w jakim Sąd ten uznał, że brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został należycie uzasadniony przez Wójta. Decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2014 r. zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy i wyjaśnia, dlaczego Wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. W decyzji tej Wójt podniósł, że dokonana analiza materiału przedłożonego do wniosku wykazała, iż proponowany zakres prac nie będzie oddziaływał negatywnie na elementy środowiska przyrodniczego. Organ ten uwzględnił łączne uwarunkowania wyszczególnione w art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem jego skali i ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się ich oddziaływań, wielkości zajmowanego terenu oraz wykorzystywania zasobów naturalnych, emisji i występowania innych uciążliwości, ryzyka występowania poważnej awarii, a także jego położenia względem obszarów wrażliwych i cennych przyrodniczo. Chociaż zdaniem Skarżącego kasacyjnie, w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej zaniechały uzasadnienia, z jakich względów odstąpiono od przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, nie wskazał on, jakich konkretnie istotnych elementów zabrakło w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe, drugi zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się do trzeciego zarzutu podniesionego przez Skarżącego kasacyjnie, należy zauważyć, że upatruje on naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy pomimo tego, że Inwestor w istocie nie spełnił wymogu przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr [...]) na cele budowlane. Jego zdaniem, postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 r., ograniczającej sposób korzystania z działki o nr ewid. [...], obarczone było poważnymi uchybieniami proceduralnymi co powinno skutkować uznaniem, iż decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym i nie może być podstawą oświadczenia Inwestora.

Zdaniem Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wskazał w tym zakresie, że aby Inwestor mógł złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie musi być właścicielem tej nieruchomości lub posiadać umowy cywilno-prawnej uprawniającej do korzystania z nieruchomości, ponieważ takie oświadczenie może złożyć też na podstawie innych tytułów, między innymi na podstawie ograniczenia prawa właściciela do korzystania z nieruchomości na rzecz innego podmiotu. Trafnie Sąd I instancji powołał się dokonany w księdze wieczystej o nr [...] wpis o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Podstawę dokonania wpisu stanowiła ostateczna decyzja Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 r., ograniczająca sposób korzystania z działki o nr ewid. [...], przez zezwolenie Inwestorowi na założenie i przeprowadzenie przez ww. działkę urządzeń do przesyłania gazu w postaci gazociągu [...] w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Przebudowa gazociągu przyłączeniowego do [...]". Mając na uwadze powyższe, za niezasadny należy uznać zarzut o braku legitymowania się przez Inwestora tytułem prawnym do nieruchomości nr [...].

Nie może przy tym odnieść zamierzonego skutku argumentacja Skarżącego kasacyjnie, opierająca się na twierdzeniu, że postępowanie, które toczyło się przed Starostą w przedmiocie pozwolenia na ograniczenie korzystania z należącej do niego nieruchomości było obarczone daleko idącymi wadami proceduralnymi i z tego powodu zostało ono wznowione. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i na tym etapie nie może rzutować na prawidłowo poczynione przez Sąd I instancji ustalenia w zakresie legitymowania się przez Inwestora tytułem prawnym do nieruchomości nr [...].

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku pełnomocnika Inwestora o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy wyjaśnić, że zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 P.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził co prawda radca prawny, ale została ona wniesiona z uchybieniem ww. terminu (odpis skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi w dniu [...] stycznia 2018 r., natomiast odpowiedź na skargę kasacyjną została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] sierpnia 2018 r.). Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.