Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 564/99
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2001-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 6, art. 18 ust. 7a
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
article: art. 28, art. 37 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz. 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
Teza: Zarówno z art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./, jak i innych hipotez art. 18 tej ustawy /w tym art. 18 ust. 7a/ wynika, że stroną postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest adresat decyzji, tj. przedsiębiorca; który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. To, czy inne podmioty mają przymiot strony w takim postępowaniu można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego, sformułowaną w art. 28 Kpa.

TEZY

Zarówno z art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./, jak i innych hipotez art. 18 tej ustawy /w tym art. 18 ust. 7a/ wynika, że stroną postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest adresat decyzji, tj. przedsiębiorca; który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. To, czy inne podmioty mają przymiot strony w takim postępowaniu można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego, sformułowaną w art. 28 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny. Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z 24 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 7 stycznia 1999 r. (...) Burmistrz Miasta M. odmówił cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w kawiarni przy ul. 3 Maja w prowadzonej przez Elżbietę Ł. i Marię S., wspólników spółki cywilnej "E". Organ pierwszej instancji powołał się na art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z informacji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury wynika, że nie wpłynęły żadne skargi dotyczące prowadzenia kawiarni przy MOK w M. Komenda Rejonowa Policji przesłała informację, że nie miała zgłoszeń i nie przeprowadzała interwencji w związku z zakłóceniem porządku publicznego w obrębie ww. kawiarni. 17 listopada 1998 r. przeprowadzono kontrolę w kawiarni i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Komisja Prawna, Porządku i Ekologii Rady Miejskiej w M. na posiedzeniu z 22 grudnia 1998 r. wydała opinię utrzymującą sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w ww. kawiarni. Nie ma więc, zdaniem organu, przesłanek do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w tej kawiarni.

W odwołaniu Jan S. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez cofnięcie zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w kawiarni przy ul. 3 Maja w M. i zakaz urządzania dyskotek po godz. 22 lub o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił oparcie decyzji na nieprawdziwym słanie faktycznym: Dane Komendy Policji mijają się z prawdą, gdyż od lipca da września 1998 r. kilkanaście razy interweniowano telefonicznie w Komendzie w godzinach wieczornych o spowodowanie wyciszenia dyskoteki. Interwencje nie odniosły żadnego skutku. Ponadto, odwołujący się osobiście interweniował w tej sprawie u Komendanta Policji w M. Kontrola kawiarni z 17 listopada 1998 r. odbyła się bez udziału odwołującego się, gdy dyskoteka jeszcze nie rozpoczęła się. Dyskoteka kończy się o pierwszej w nocy. Rozbawiona i pijana młodzież rozchodzi się głośno i krzykliwie, zakłócając ciszę nocną. Dyskoteki odbywają się w nie wyciszonym lokalu, przy otwartych oknach, trzy razy w tygodniu. Odwołujący się stwierdził, że sprawa została rozpoznana jednostronnie. Podniósł, że w państwie prawa nie mogą być bezprawnie naruszane prawa obywatela.

Decyzją z 24 lutego 1999 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (...) umorzyło postępowanie odwoławcze. Organ powołał się na art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa w związku z art. 28 i art. 105 par. 1 Kpa oraz art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Jan S. nie posiada przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 Kpa, w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych Elżbiecie Ł. i Marii S. Nie posiada więc uprawnień do wniesienia odwołania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie sprawy: Przypomniał, że pismem z 23 lipca 1998 r. zwrócił się do Urzędu Miasta M. o wydanie zakazu urządzania dyskotek i zabaw w środy piątki soboty, w godzinach: od 20 do 1 w Domu Kultury w M. Dyskoteki odbywają się przy otwartych oknach i drzwiach, bez żadnego wyciszenia. Dom prywatny skarżącego położony jest w odległości 20 metrów od kawiarni. Podtrzymał twierdzenia o zakłócaniu ciszy nocnej przez pijaną młodzież. Urząd Miasta, pismem z 21 sierpnia 1998 r., załatwił podanie odmownie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (...) postanowieniem z 3 listopada 1998 r. nie orzekło o istocie sprawy, tj. o zakazie urządzania dyskotek po godz. 22 i zakłócania ciszy nocnej, tylko zajęło się sprawą koncesji na sprzedaż napojów alkoholowych.

Decyzja pierwszej instancji i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego są błędne, sprzeczne ze stanem faktycznym i nie rozstrzygały zasadniczego sporu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Podtrzymał argumentację związaną z pojęciem strony, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji; przeprowadzona na podstawie art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Przepisem materialnoprawnym regulującym cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży, jest art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./. Przepis ten wymienia okoliczności stanowiące przyczyny cofnięcia zezwolenia. Można stwierdzić, że zarówno z omawianej normy, jak i innych hipotez art. 18 ww. ustawy /w tym art. 18 ust. 7a/ wynika, że stroną postępowania o cofnięcie zezwolenia jest adresat decyzji, tj. przedsiębiorca, który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych. To, czy inne podmioty mają przymiot strony w takim postępowaniu, można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego, sformułowaną w art. 28 Kpa Według art. 28 Kpa, stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Treścią pojęcia interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej /por.: Janusz Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 1996, str. 194/. Jak już wspomniano, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz cofnięcie zezwolenia są rozstrzygnięciami dotyczącymi praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia lub prowadzącej sprzedaż napojów alkoholowych. W decyzjach tych nie orzeka się o prawach lub obowiązkach właściciela nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której ma być prowadzona lub jest prowadzona wyżej określona działalność gospodarcza. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może także wywodzić interesu prawnego z zespołu uprawnień właścicielskich określonych w art. 140 Kc. W szczególności prowadzenie sprzedaży alkoholu nie powoduje uszczerbku w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej. Efektem tej działalności mogą być zakłócenia porządku publicznego /art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi/. Zakłócenia te naruszają sferę spraw osobistych osób trzecich w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Nie są to więc naruszenia interesu prawnego określonego w art. 28 Kpa, lecz interesu faktycznego. Naruszenie interesu faktycznego nie daje zaś osobie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Słusznie więc organ odwoławczy przyjął, że odwołanie od decyzji pierwszej instancji nie zostało złożone przez stronę. W takiej sytuacji, na mocy art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa, należało umorzyć postępowanie odwoławcze /por, uchwałę NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98 - ONSA 1999 Nr 4 poz. 119/.

Powyższe rozważania dotyczą sprawy administracyjnej, której przedmiotem było cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w odwołaniu domagał się on zmiany decyzji pierwszej instancji poprzez odmowę zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w kawiarni prowadzonej przez przedsiębiorstwo "E". Należy zaznaczyć, że zakres przedmiotowy sprawy ukierunkowany został postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z 3 listopada 1998 r., wydanym na podstawie art. 37 par. 2 Kpa w związku z art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Postanowieniem tym zobowiązano Burmistrza Miasta M. do wydania decyzji o cofnięciu lub odmowie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w kawiarni przy ul. 3 Maja w M. Po wydaniu tego postanowienia skarżący nie kwestionował, iż przedmiot sprawy zakreślony został ww., postanowieniem. Z akt nie wynika też, aby postanowienie to nie uprawomocniło się.

Ewentualne żądania zakazania przedsiębiorcy określonej działalności gospodarczej mogą być rozpatrywane w trybie określonym w ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178/, poprzednio zaś, tj. do 31 grudnia 2000 r., w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./. Rzecz jasna również w tych zasygnalizowanych trybach /np. art. 32 nowej ustawy/, dla uzyskania przymiotu strony konieczne jest wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa Należy jednak podkreślić, że weryfikacji w niniejszym postępowaniu sądowym podlegało postępowanie o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Wobec prawidłowości decyzji kończącej to postępowanie administracyjne, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, należało skargę oddalić.