Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1911/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 245, art. 244 ust. 1  i ust. 1 (1), art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2, art 98 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia: [...] kwietnia 2020 r. nr [...]; [...] stycznia 2020 r. nr [...];[...] stycznia 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej E. S.A. z siedzibą w W. kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) decyzją z [...] lipca 2020 r. znak: [...], po rozpoznaniu wniosku E. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, Strona, Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] lipca 2016 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny ecocar, zgłoszony pod nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Urząd w podstawie powołał art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.; dalej: p.w.p.)

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Podstawą wydania decyzji z [...] lipca 2016 r. odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny ecocar, zgłoszony 2 października 2013 r. przez Spółkę pod nr [...], przeznaczony do oznaczania towarów i usług z klasy: 12, 37, 39 był art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2015 poz. 1615, dalej: nowelizacja II).

Zgłoszony znak został przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach: 12 - pojazdy samochodowe; 37 - usługi w zakresie prowadzenia stacji obsługi samochodów, takie jak: przeglądy samochodowe, tankowanie, uzupełnianie oleju, płynu hamulcowego, bieżnikowanie opon, wymiana opon, czyszczenie samochodów, instalowanie drzwi i okien samochodowych, konserwacja, instalacja i naprawa pojazdów i ich części, lakierowanie samochodów, malowanie samochodów, mycie samochodów, naprawa zamków samochodowych, naprawy tapicerskie samochodów, polerowanie samochodów, zabezpieczanie samochodów przed korozją i wilgocią; 39 - usługi taksówkowe, usługi przewozu osób i towarów, usługi kurierskie w zakresie dostarczania listów i towarów, usługi transportowe na rzecz osób trzecich, transport lądowy, transport promowy, transport rzeczny, transport morski, transport lotniczy, transport osób i towarów samochodami osobowymi i dostawczymi, chroniony transport przedmiotów wartościowych, dostarczanie korespondencji, przesyłek, paczek, dostarczanie kwiatów, wynajmowanie pojazdów, wynajmowanie samochodów osobowych i ciężarowych wraz z kierowcą, pomoc drogowa w przypadku awarii samochodu - holowanie, magazynowanie towarów i spedycja, organizowanie wycieczek, organizowanie podróży, usługi przewodnika wycieczek, pilotowanie wycieczek, usługi osób towarzyszących w podróży, transport podróżnych, rezerwowanie miejsc na podróż, rezerwacja środków transportu, pośrednictwo w transporcie, transport pasażerski, usługi agencji turystycznych, wynajmowanie garaży i miejsc parkingowych, zwiedzanie turystyczne.

Spółka we wniosku z 7 września 2016r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła Urzędowi, że decyzję odmowną oparł na twierdzeniach i tezach sądów i organów zagranicznych, nieuwzględniających oceny z punktu widzenia klienta polskiego. Uważała, że przy uwzględnieniu jej wcześniej argumentacji powinno zostać udzielone prawo ochronne na ww. oznaczenie.

Pismem z 8 września 2016 r. Strona wystąpiła do UP o zawieszenie postępowania, a następnie 2 marca 2020r wniosła o jego podjęcie, albowiem postanowieniem z 3 marca 2017 r. Urząd zawiesił postępowanie. We wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania Spółka także ograniczyła zgłoszony, mający być chroniony spornym znakiem wykaz towarów i usług. W dalszym postępowaniu UP przyjął, że znak miał służyć do oznaczania usług taksówkowych w klasie 39. Strona przedstawiła dodatkowo argumenty, jako uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 7 września 2016r.

Urząd doszedł do wniosku po zapoznaniu się z argumentami Strony, a także po dokonaniu analizy zebranego materiału oraz po ponownym rozpatrzeniu sprawy, że należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślił, że w pełni podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] lipca 2016 r., obecnie ocenianej, a odmawiającej udzielenia prawa ochronnego, jak również swoje stanowisko w piśmie z 8 września 2015r., stwierdzające brak zdolności rejestrowej zgłoszonego znaku.

Urząd podniósł, że art. 129 ust. 1 pkt 2 i art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. określają przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby dane oznaczenie mogło pełnić funkcję znaku towarowego, tzn. musi posiadać dostateczne znamiona odróżniające. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innych przedsiębiorstw. Z przykładowo wymienionych w art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przesłanek uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy wynika, że nie ma dostatecznych znamion odróżniających oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przeznaczenia.

Urząd, po przeprowadzeniu badań, stwierdził, że ww. oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających według art. 129 ust. 1 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.. Składa się bowiem w całości z elementów niewyróżniających, mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju, przeznaczenia, nabywania towarów i świadczenia usług, do oznaczania których został przeznaczony omawiany znak towarowy.

Na mocy powołanego art. 129 p.w.p. oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, wyłączone są spod ochrony. Znakami takimi są te, które nie wykazują żadnych cech charakterystycznych i nie pozwalają zidentyfikować towaru i/lub usługi jako pochodzącego z określonego źródła. Ponadto udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia które służy do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi. Ocenie podlega oznaczenie jako całość i w zgłoszonej formie. Oceny dostatecznych znamion odróżniających dokonuje się zawsze przy uwzględnieniu towarów i usług do oznaczania, których przeznaczony jest dany znak. Ponadto oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem, czy dla przeciętnego, należycie poinformowanego, dobrze zorientowanego i rozsądnego konsumenta mógłby on stanowić dostateczną podstawę dla zidentyfikowania towarów i usług jako pochodzących od jednego, stałego i zawsze od tego samego producenta.

Organ przyjął, że oceniany znak składa się z połączenia dwóch elementów: słowa "car" i poprzedzającego go przedrostka "eco"-"ecocar". Element "Eco" oznacza związany ze środowiskiem (http://dictionary.cambridge.org/dictionary/english-polish). Odpowiada on polskiemu słowu "eko", oznaczającemu pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na ich związek znaczeniowy ze środowiskiem naturalnym lub jego ochroną i stanowi powszechnie używany skrót od słowa "ekologiczny". Używa się go często w sprzedaży dóbr i usług celem zwrócenia uwagi na ekologiczne pochodzenie towaru lub brak skutków dla środowiska przy jego używaniu. Dlatego przedrostek ten nie posiada sam w sobie żadnej zdolności odróżniającej. Natomiast słowo "car", tj. samochód (http://dictionary.cambridge.org/dictionaiy/english-polish) zostanie natychmiast zrozumiane przez polskiego konsumenta, jako określenie dotyczące podstawowego słowa z języka angielskiego. Rozpatrując zatem słowne oznaczenie ecocar, jako całość konsument zrozumie je w sposób natychmiastowy, jako "ekosamochód", czyli samochód przyjazny środowisku, ekologiczny.

Dlatego zgłoszone oznaczenie pozbawione jest zdolności odróżniającej w stosunku do towarów i usług nim objętych ze względu na swój opisowy charakter. Rozumiane jest natychmiastowo i bezpośrednio jako odnoszące się do towarów i usług związanych z "ekologicznymi samochodami".

Ww. oznaczenie pozbawione jest cech charakterystycznych, które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy i w konsekwencji nie nadaje się do identyfikacji towarów i usług jako pochodzących od Spółki. Jest na tyle oczywiste, że przypisanie go do konkretnych towarów/usług jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy nie jest możliwe. Zgłoszone oznaczenie ecocar wskazuje na towary i usługi z nimi związane, jakie Strona świadczy w zakresie "ekologicznych samochodów" w szczególności wykorzystywanych do transportu jako taksówki.

Urząd, wyjaśniając, że dokonuje oceny całości oznaczenia z uwzględnieniem sposobu postrzegania go przez docelowy krąg odbiorców i zawsze w odniesieniu do towarów/i lub usług, które mają być tymże oznaczeniem sygnowane, stwierdził, że oceniane oznaczenie przeznaczone jest do oznaczania towarów i usług ogólnie dostępnych i powszechnie nabywanych. Krąg odbiorców w przedmiotowej sprawie stanowią dorośli konsumenci, w każdej grupie wiekowej, korzystający z usług taksówkowych, wskazanych w klasie 39.

Urząd zauważył, że pomimo zawężenia wykazu towarów i usług, bezwzględne przeszkody nie zostały wyeliminowane, gdyż opisowość odnosi się do środka transportu, poprzez który świadczona jest usługa. Konsumenci stykając się z ww. znakiem towarowym otrzymają wyłącznie informację o rodzaju i właściwości usługi świadczonej za pomocą "ekosamochodów", czyli samochodów ekologicznych.

Organ podniósł, że aby móc udzielić prawo ochronne na oznaczenie, które zawiera słowa, posiadające charakter opisowy, musi być ono przedstawione jako znak posiadający cechy odróżniające np. bogatą grafikę czy nazwę przedsiębiorcy. Kwestionowane oznaczenie nie posiada cech mówiących o pochodzeniu produktu i usług od konkretnego zgłaszającego, czy odróżniających sam produkt na rynku od innych podobnych produktów i usług.

Wobec powyższego kwestionowany znak nie będzie w odpowiedni sposób indywidualizował oznaczanych nim towarów i usług, a przez to nie będzie realizował podstawowej funkcji znaków towarowych jaką jest zdolność do odróżniania usług.

Odnosząc się do argumentów Spółki, UP, kierując się wypracowaną praktyką, orzecznictwem oraz logiką, doświadczeniem życiowym, zajął stanowisko, że język angielski jest obecny w polskiej kulturze, a język polski pełen jest zapożyczeń z języka angielskiego używanych na co dzień w różnych kontekstach. Wśród najbardziej popularnych słów jest m.in. "car", "eco". Przytoczył też przykłady zapożyczeń, spolszczeń wyrazów obcojęzycznych, wyrazów występujących obok, jak również zastępujących polskie wyrazy, pomimo istnienia odpowiedników w ojczystym języku np. z zakresu kosmetologii, medycyny, odnoszących się do właściwości, jak i w branży samochodowej, m.in.: "taxi", bus", "car", "spoiler", "car wash", "car rental", "car-park", "parking", "parking meter", "car dealer", "car repair".

Urząd, dowodził, że znajomość języka angielskiego wśród polskich odbiorców jest wystarczająco wysoka i bez trudu polski odbiorca zrozumie i odczyta słowo "car", jak i "eco", jak też połączenie tych słów "ecocar"-jako "ekologiczny samochód".

Urząd podkreślił, że dokonał całościowej analizy oznaczenia, uwzględniając poszczególne elementy znaku, jak również ich całościowe zestawienie, a nie, że rozdzielał występujące w oznaczeniu słowa na dwie części "eco" i "car". Urząd nie dopatrzył się fantazji w połączeniu ww. wyrazów jako "ecocar". Nie podzielił twierdzenia Strony, że jedynie osoba o znaczącej kompetencji językowej mogłaby dokonywać rozbioru gramatycznego oznaczenia i traktować je jako słowa anglojęzyczne. Połączenie prostych wyrazów w języku polskim jest zrozumiałe dla polskiego odbiorcy, tak samo połączenie prostych elementów w języku angielskim. Dlatego też zasadnie przeprowadzono analizę z uwzględniłem poszczególnych elementów. Przeciętny konsument odczyta omawiane oznaczenie "ecocar" bez wątpienia jako całość rozpoznając jego treść, sens i przeznaczenie.

Urząd podkreślił niekonsekwencję Spółki, która raz zarzucała brak wskazania opisowego charakteru względem wskazanego przeznaczenia, by następnie twierdzić, że przedstawiona analiza jest nietrafna.

Organ podkreślił, że nie jest możliwa rejestracja omawianego oznaczenia. Jest to znak o charakterze informacyjnym i udzielenie prawa na tego rodzaju znak spowodowałby, że inni producenci pozbawieni zostaliby możliwości rzetelnego i zgodnego z prawdą informowania o swoich towarach i usługach; uczestnicy obrotu gospodarczego prowadzący podobną działalność gospodarczą nie mogliby stosować tego typu określeń.

Organ nie zgodził się z twierdzeniem, że znak posiada pierwotną zdolność odróżniającą, z uwagi na jego opisowy i rodzajowy charakter względem wskazanego przeznaczenia. Pochodzi ono z języka angielskiego i ma konkretne znaczenie w języku polskim. Istotne jest, że w przypadku oznaczeń opisowych wystarczające jest uznanie potencjalnej możliwości wykorzystywania przez innych uczestników obrotu gospodarczego takiego oznaczeni.

Omawiane oznaczenie nie jest fantazyjną zbitką wyrazów, ale połączeniem prostych i zrozumiałych słów, pochodzących z języka angielskiego, z których nie można wyinterpretować innej treści niż ecocar=ekosamochód i jego przydatności do opisu usług, jak wskazane przez Stronę w zakresie usług taksówkarskich.

Organ nie zgodził się również ze Stroną o braku celowości przedstawiania materiałów na wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej. W sytuacji, gdy kwestionowane jest posiadanie przez oznaczenie pierwotnej zdolności odróżniającej, w myśl art. 129 w zw. z art. 130 p.w.p. uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy możliwe jest wyłącznie, gdy zostanie wykazane uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej przez znak towarowy i to na zgłaszającym spoczywa ten obowiązek. Analizując wskazane przez Spółkę materiały, UP uznał, że świadczą one o używaniu znaku w kontekście usług taksówkarskich, co nie jest tożsame z wykazaniem uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej. Z przedłożonych materiałów wynikało, jedynie, że zostały zawarte umowy o współpracy pomiędzy Spółką a innymi podmiotami, przy czym dowody te pochodziły z okresu 2017-2018, tj. po dacie zgłoszenia (2 października 2013r.). By wykazać nabycie wtórnej zdolności odróżniającej konieczne jest przedłożenie materiałów, z których wynika nie tylko duży zasięg wykorzystywania znaku, długi czas, intensywność ale przede wszystkim asocjacja oznaczenia przez odbiorców, do których jest skierowana i powiązanie danego oznaczenia ze źródłem pochodzenia. Omawiane powyżej materiały nie tylko pochodzą z okresu, który zgodnie z przepisami powinien zostać pominięty, lecz również ich treść nie wykazuje faktu nabycia wtórnej zdolności odróżniającej. Potwierdzają jedynie używanie znaku w obrocie, co nie jest wystarczające do ustalenia uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej. Zdaniem UP znak pozbawiony jest pierwotnej zdolności odróżniającej, a wtórna nie została wykazana.

Spółka nie podzieliła argumentacji Urzędu i zaskarżyła w całości ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uważała, że ww. rozstrzygnięcie, wydane wskutek wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji UP z [...] lipca 2016 r. oraz po decyzji tego samego organu z [...] kwietnia 2020 r. umarzającej postępowanie w części, wraz z wymienionymi decyzjami zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Ponadto wnosiła zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniosła nieadekwatność wyniku sprawy z jej przedmiotem i stanem faktycznym. Jej zdaniem rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie uwzględnia zmiany zakresu przedmiotowego sprawy w II instancji, które dokonało się na skutek decyzji z [...] kwietnia 2020 r., wydanej również w II instancji. Na skutek częściowego umorzenia postępowania ostatnią decyzją, sprawa ostatecznie rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r. nie była tożsama ze sprawą rozstrzygniętą w I instancji decyzją z [...] lipca 2016 r. Sentencja zaskarżonej decyzji bowiem pomija ten fakt, gdyż prawnie było możliwe jedynie częściowe "utrzymanie w mocy" (lub uchylenie) decyzji wydanej w I instancji, co nie nastąpiło.

Zdaniem Skarżącej decyzja z [...] kwietnia 2020 r. została wydana bez należytej podstawy prawnej. Umorzenie postępowania w części na etapie II instancji może nastąpić jedynie w ramach rozstrzygnięć, które przewiduje art. 245 ust. 1 pkt 3) i 4) p.w.p. Przepisy te jednak nie zostały zastosowane w omawianym zakresie, lecz zastosowano do częściowego umorzenia postępowania regulację z art. 105 k.p.a. Zatem zarówno, w stosunku do przepisów p.w.p., jak i k.p.a. doszło do rażącego ich naruszenia, ujętego w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Mimo swojej wadliwości w zakresie podstawy prawnej, dopóki nie zostanie uchylona przez sąd w trybie art. 135 p.p.s.a., pozostaje prawomocna i wywołuje w obrocie prawnym skutki.

Co do decyzji z [...] lipca 2020 r., została wydana na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Według Strony przepis ten odnosi się wyłącznie do przypadków całościowego utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie ma na względzie utrzymania jej w części, jak to powinno być (zgodnie z intencją organu), skoro wcześniej w II instancji umorzył w części postępowanie, którego dotyczyła decyzja wydana w I instancji. Zatem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie.

Ponadto w sprawie, zamiast wadliwych decyzji z [...] kwietnia 2020 r. oraz [...] lipca 2020 r., by osiągnąć procesowo prawidłowy skutek prawny, UP powinien był wydać jedną decyzję, zamiast dwóch, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 4 p.w.p.

Efektem oparcia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 p.w.p. jest objęcie przez nie również sprawy w części, w jakiej doszło do umorzenia postępowania prawomocną decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Zdaniem Spółki znajduje do niej zastosowanie w tym zakresie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Niedopuszczalne bowiem jest, aby w obrocie prawnym występowały dwie decyzje, których zakresy przedmiotowe pokrywają się, co wystąpiło w przypadku decyzji z [...] kwietnia 2020 r. oraz zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2020 r.

Przy tym, pierwsza z ww. decyzji w omawianym zakresie ma charakter wyłącznie procesowy (umorzenie bez rozstrzygnięcia co do istoty), a druga zaś charakter merytoryczny (prawomocność co do istoty). Zatem różnie kształtują sytuację Skarżącej w tym samym przedmiocie.

Skarżąca podniosła także, że ocena Urzędu jest dowolna, nielogiczna, sprzeczna z doświadczeniem życiowym i poczyniona bez należytej wnikliwości. Została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a w zw. z art. 252 p.w.p. Podniosła, że organ zignorował argumenty z jej pisma do UP z 2 marca 2020 r., szczególnie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, określających kryteria, jakimi powinien kierować się organ przy ocenie, czy dany znak towarowy jest opisowy, ograniczając się jedynie do ich zdawkowego odnotowania w części historycznej decyzji i co najwyżej czysto polemicznego odniesienia do nich.

Z uwagi na błędną sentencję decyzji, dodatkowo kwestionowała ocenę oznaczenia ecocar wyłącznie co do "usług taksówkowych", bo taki stał się przedmiot sprawy. Poza sprawą pozostała kwestia znaczenia tego oznaczenia dla samochodów jako takich, z czego UP ma w niedostatecznym stopniu zdawać sobie sprawę.

Spółka zarzuciła też, że choć uzasadnienie decyzji jest obszerne, co ma wywołać wrażenie wnikliwej oceny, to w rzeczywistości ocena ta jest powierzchowna. Zdaniem Skarżącej ocena organu jest nielogiczna, że oznaczenie ecocar ma "rodzajowy" charakter względem jakichkolwiek usług, w tym "usług taksówkowych". W języku angielskim nazwa rodzajowa dla "usług taksówkowych" to TAXI SERVICES lub czasownikowo użyte słowo TAXI. Skoro organ przyjmuje znajomość języka angielskiego wśród klientów na poziomie wysokim, jego teza o "rodzajowym charakterze" oznaczenia ecocar jest pozbawiona sensu. Nikt za pomocą tego słowa nie nazwie po angielsku tych usług. Fakt, że nazwa ecocar może być postrzegana jako nazwa rodzajowa samochodu pewnego typu, nie powoduje że nagle jest to również nazwa usług. W ocenie Spółki w języku angielskim, jak w polskim, słowo "samochód" odnosi się do pojazdu, rzeczy materialnej, a nie mieści w jego znaczeniu przewóz osób taksówkami. Gdy mówi się "samochód" nie ma się na myśli wszystkiego, co ma związek z samochodami, ale tylko to, co oznacza słowo "samochód". Oczywistości te organ przeoczył.

Zaskarżona decyzja oparta została także na błędnych - sprzecznych z doświadczeniem życiowym - ustaleniach faktycznych co do natury "usług taksówkowych". Organ nie licząc się z realiami, niejako "na siłę" chciał utożsamiać usługi taksówkowe z samochodami, by następnie na tej podstawie twierdzić, że przetłumaczony przez organ neologizm "ekosamochód" bezpośrednio i konkretnie odnosi się do czegoś, co samochodem nie jest.

Pomimo obszerności uzasadnienia decyzji, nie da się ustalić, jakimi przesłankami faktycznymi kierował się organ, przyjmując, że oznaczenie ecocoar opisuje w sposób konkretny i bezpośredni właśnie "usługi taksówkowe".

Gdy chodzi o kwestię konkretności, Spółka uważała, że wypowiedź UP charakteryzuje się logiczną niespójnością i powierzchownością. Nie kwestionując, że skrót "eco" lub "eko" pochodzi od słowa "ekologiczny" i przywodzi na myśl ogólnie i niezobowiązująco przyjazność dla środowiska, Strona podnosiła, że nie jest to jednak żadna konkretna cecha (np. użytkowa, wizualna itd.) jakichkolwiek towarów lub usług; nie wskazuje na żadne właściwości konkretne, nie przekazuje żadnej konkretnej informacji.

Organ także nie wyjaśnił, na czym polega bezpośredniość całego oznaczenia ecocar, skoro "usługa taksówkowa" to nie samochód ani "ekosamochód". Za sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym Strona uznała, że jakikolwiek typowy klient w Polsce, gdy zobaczy lub usłyszy słowo EKOSAMOCHÓD to będzie miał na myśli bez większego namysłu "usługi taksówkowe".

Dlatego pozbawiona jakiegokolwiek sensu faktycznego i racjonalnego była ocena organu, że oznaczenie ecocar nagle dla każdego klienta taksówkarzy w Polsce będzie znaczyło w sposób bezpośredni ich usługi. Nawet przy założeniu, że znajomość angielskiego w Polsce jest wysoka, nie oznacza to, że należy ten język traktować jako równorzędny językowi polskiemu. Co więcej, w kontekście wymogu bezpośredniej opisowości, umiejętność komunikacji w obcym języku nie oznacza, że w tym języku myśli się wprost. Dlatego bardzo rzadko wyrażenia obcojęzyczne, jeśli nie funkcjonują w języku polskim jako zapożyczenia, mogą być uważane za bezpośrednio opis. Wymagają bowiem tłumaczenia na język ojczysty i odbywa się w umyśle każdego odbiorcy. Sens nie jest więc rozpoznawany bezpośrednio, ale co do zasady zawsze za pośrednictwem języka ojczystego.

Jako powierzchowną, nielogiczną i niespójną z doświadczeniem życiowym Strona określiła tezę, jakoby w przyszłości na polskim rynku istniała dla innych podmiotów przydatność anglojęzycznego słowa ecocoar. W niniejszej sprawie bowiem takiego prawdopodobieństwa realnie jednak nie ma. Musiałby zaniknąć w naszym kraju język polski i w obrocie zapanować język angielski, a dodatkowo jeszcze musiałyby zajść takie zmiany w języku angielskim, że nagle zacząłby neologizm ECOCAR oznaczać TAXI SERV!CES.

Zdaniem Skarżącej opisane naruszenia to nieprawidłowości w zakresie samego rozstrzygnięcia w sentencji decyzji, które mają wpływ na wynik sprawy, a także błędy zarówno w rozumowaniu, jak i w zakresie ustaleń faktycznych, które dotyczą konstytutywnych przesłanek uznania znaku za opisowy. Te błędy przesądziły o odmowie udzielania prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy w zakresie "usług taksówkowych".

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz decyzji z 8 kwietnia 2020 r. i wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Spółki należało uznać za zasadną, choć nie wszystkie zarzuty były prawidłowe.

Jednocześnie należy podkreślić, że na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że zgłoszenie spornego znaku nastąpiło 2 października 2013 r.; decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak Urząd wydał [...] lipca 2016 r., a kwestionowaną obecnie decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną ww. decyzję Urząd Patentowy wydał [...] lipca 2020 r.

Między datą zgłoszenia (2 października 2013 r.), a datą wydania decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na sporny znak ([...] lipca 2016 r.) ulegała zmianie treść p.w.p., w tym art. 245 tego aktu, który był podstawą procesową zaskarżonej decyzji. Wymagało więc ustalenia, która wersja p.w.p., szczególnie art. 245 miała zastosowanie.

Należy wyjaśnić, że zasadę, które przepisy należy stosować, wprowadza art. 315 ust. 3 zd. pierwsze p.w.p., według którego ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie.

Jednakże na mocy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1266, dalej: nowelizacja I) do postępowań o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawach o udzielenie patentów, dodatkowych praw ochronnych, praw ochronnych oraz praw z rejestracji wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa ta weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia czyli 1 grudnia 2015 r. (art. 12 tego aktu). Następnie z mocy art. 2 ust. 1 nowelizacji II do postępowań o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe oraz postępowań toczących się na skutek wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nowelizacja II weszła w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia (jej art. 3) czyli 15 kwietnia 2016 r.

Jak zaznaczono decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego UP wydał [...] lipca 2016 r. Mając na uwadze nowelizację I (w zakresie przepisów postępowania wprowadziła zasadę, że przepisy dotychczasowe stosuje się do postępowań o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc do postępowań pierwszoinstancyjnych należało stosować przepisy nowe czyli nowelizacji I) oraz nowelizację II, która wprowadziła zasadę stosowania przepisów dotychczasowych m.in. do postępowań o udzielenie prawa ochronnego, w niniejszym postępowaniu, także z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, należało stosować przepisy proceduralne p.w.p. w brzmieniu wprowadzonym nowelizacją I.

W odniesieniu do art. 245 ust. 1 p.w.p nowelizacja I w art. 1 pkt 45 nadała mu brzmienie: "W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i rozstrzyga co do istoty sprawy, albo

3) uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i umarza postępowanie w sprawie."

Mimo zmiany brzmienia art. 245 ust. 1 p.w.p. na mocy nowelizacji I, ale raczej o charakterze dostosowującym, aby objąć wszystkie możliwe i dopuszczalne rozstrzygnięcia decyzji drugoinstancyjnej, zdaniem Sądu aktualność zachowuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2781/14, Lex nr 2083203 w kwestii wyjaśnienia zasad rządzących postępowaniem odwoławczym przed UP. Zdaniem NSA, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Mimo późniejszych zmian p.w.p. ta zasada nie zmieniła się. Ta sama reguła odnosi się do decyzji wydanych w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które w przypadku decyzji wydawanych przez UP są zasadą, por. art. 244 ust. 1, 11, art. 245 p.w.p. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją pierwszoinstancyjną.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie UP z [...] lipca 2016 r., odmawiające udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy ecocar (czyli będące decyzją organu I instancji) obejmowało towary i usługi w klasach 12, 37, 39, szczegółowo w tej decyzji wymienione.

Od decyzji tej Spółka wystąpiła do Urzędu w dniu 7 września 2016 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie w piśmie z 2 marca 2020 r., oprócz żądania podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zgłoszenia, ograniczyła wykaz towarów i usług, dla których został omawiany znak zgłoszony, to jest wniosła o udzielenie prawa wyłącznie dla części zgłoszonych usług z klasy 39: usługi taksówkowe. Natomiast zgłoszenie w części dotyczącej całości klas 12, 37 oraz pozostałej części usług w klasie 39 wycofała i wniosła o umorzenie postępowania zgłoszeniowego w tym zakresie.

Powyższe czynności Strony miały miejsce przed wydaniem decyzji "odwoławczej" przez organ. Dlatego z tego względu UP, jako organ odwoławczy, nie mógł orzekać merytorycznie co do całości pierwszoinstancyjnej decyzji z [...] lipca 2016r., lecz obowiązany był także uwzględnić wycofanie wniosku co do części towarów i usług, i tym samym wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 245 ust. 1 p.w.p., obejmujące zmianę stanowiska przez Spółkę Zatem to, co uczynił w decyzjach: zaskarżonej z [...] lipca 2020 r. i z [...] kwietnia 2020 r. umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia znaku towarowego ecocar nr [...] w części dotyczącej towarów i usług z klasy: 12 i 37 (w całości w odniesieniu do wspomnianych klas) oraz części usług z klasy 39, poza usługami taksówkowymi, był zobowiązany uczynić w jednym rozstrzygnięciu, zgodnie z art. 245 ust.1 p.w.p. Wymaga podkreślenia, że Sąd nie ocenia prawidłowości ww. decyzji, ale tryb rozstrzygnięcia zmodyfikowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosku wycofującego zgłoszenie w całości klas:12 i 37 oraz w części usług w klasie 39.

Należy przy tym zauważyć, w art. 245 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie ma określonych przesłanek umorzenia postępowania. Dlatego Urząd był uprawniony, gdy Spółka ograniczyła wykaz towarów i usług objętych zgłoszonym znakiem ecocar, wniosek ten ocenić na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 p.w.p., czy skutkował tym, że postępowanie w sprawie zgłoszenia ww. znaku towarowego stało się bezprzedmiotowe. Jeżeli stało się bezprzedmiotowe, to powinien w tym zakresie zastosować art. 245 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Organ prawidłowo odwołał się do wyroku NSA w sprawie II GSK 2781/14, ale równocześnie powinien uwzględnić zmianę treści art. 245 ust. 1 p.w.p.

Wobec powyższego Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że wskutek wydania dwóch decyzji w postępowaniu odwoławczym, zamiast jednej i oparcia decyzji z [...] kwietnia 2020 r. na podstawie z art. 105 k.p.a., doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Opisane naruszenie nie miało bowiem rażącego charakteru.

Ponadto ww. decyzje: zaskarżona z [...] lipca 2020 r. i ta z [...] kwietnia 2020 r. są dotknięte dalszymi wadami. Decyzja wcześniejsza - z [...] kwietnia 2020 r., umarzająca postępowanie w części dotyczącej wymienionych w niej towarów i usług nie odnosi się do decyzji pierwszoinstancyjnej, która odmawiała udzielenia prawa ochronnego na znak obejmujący także towary i usługi objęte tym rozstrzygnięciem, umarzającym postępowanie (a nie postępowanie odwoławcze) w określonym zakresie. Osnowa decyzji z [...] kwietnia 2020 r. została sformułowana wbrew wymogom art. 245 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Z kolei rozstrzygnięcie decyzji z [...] lipca 2020 r. nie uwzględniało decyzji z [...] kwietnia 2020 r., skoro utrzymywało zaskarżoną decyzję (z [...] lipca 2016 r.) w mocy (czyli w całości).

Nie jest sporne, że kontrolowana sprawa dotycząca udzielenia prawa ochronnego z przeznaczeniem znaku do oznaczania towarów i usług była "podzielna". Zatem była możliwość wydania decyzji o umorzeniu postępowania w części, a część pozostała, nie objęta rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania, mogła być zakończona decyzją merytoryczną, co jak zaznaczono, powinno nastąpić w jednej decyzji, a nie w dwóch różnych i do tego budzących wątpliwości, czy nie rozstrzygają dwukrotnie o części zgłoszenia spornego znaku. Jak zaznaczono, osnowa decyzji z [...] lipca 2020 r. stanowiła o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy czyli wyglądało, że odnosiła się do całości decyzji z [...] lipca 2016 r. Natomiast w uzasadnieniu Urząd podniósł, że Spółka ograniczyła "wykaz towarów i usług i do dalszego postępowania znak został przekazany do oznaczania usług taksówkowych w klasie 39" (s. 3 zaskarżonej decyzji). Dlatego powstały wątpliwości, jakiego zakresu zgłoszenia dotyczyła zaskarżona decyzja. Stąd nie było podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco).

Zdaniem Sądu, opisany sposób procedowania Urzędu naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik, gdyż obie omówione decyzje zostały wydane wbrew wymogom art. 245 ust. 1 p.w.p. i powstały wątpliwości do zakresu zgłoszenia objętego zaskarżonym rozstrzygnięciem (czy obejmowało swoim zakresem towary i usługi, co do których wypowiedział się UP w decyzji z [...] kwietnia 2020 r.).

Jak już zaznaczono Sąd miał obowiązek orzekać w granicach sprawy, to jest zgłoszenia o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy ecocar dla towarów i usług w klasach: 12, 37 i 39. W granicach rozpoznawania sprawy mógł jednakże skorzystać z uprawnienia z art. 135 p.p.s.a., mianowicie zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Jak wspomniano, Spółka następnego dnia po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła o zawieszenie postępowania (pismo z 8 września 2016 r.). Urząd postanowieniem z [...] marca 2017 r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., o czym powiadomił pełnomocnika Skarżącej tego samego dnia. Pouczył jednocześnie Spółkę, że jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania nie wystąpi o podjęcie zawieszonego postępowania, żądanie wszczęcia postępowania będzie uznane za wycofane. Na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 98 § 2 k.p.a. decyzją z 20 stycznia 2020r. UP, działając z urzędu, umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] lipca 2016 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego, przyjmując, że strona w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróciła się o podjęcie postępowania. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki w tym samym dniu. Po czym także z urzędu decyzją z [...] stycznia 2020 r. Urząd uchylił swoją decyzję z [...] stycznia 2020 r. W podstawie prawnej powołał art. 154 § 2 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi Strony w dniu 22 stycznia 2020 r.

Należy zauważyć, że obie opisane decyzje: z [...] stycznia 2020 r. i [...] stycznia 2020 r. zostały wydane bez uzasadnionej podstawy prawnej, ta z [...] stycznia 2020 r. przedwcześnie, bo nie upłynęły jeszcze 3 lata od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Z kolei późniejsza – z [...] stycznia 2020 r. nie mogła być wydana na podstawie art. 154 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1), przy czym właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). W powołanym przepisie jest mowa o decyzjach ostatecznych merytorycznych (materialnych), czyli decyzjach rozstrzygających sprawę co do istoty (por. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt- Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, LEX/el.2020, komentarz do art. 154 k.p.a.; H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. II, WKP 2019, komentarz do art. 154 k.p.a.). Nie podlegają wzruszeniu w trybie art. 154 k.p.a. decyzje formalne, np. decyzja o umorzeniu postępowania.

Dlatego obie decyzje z: [...] i [...] stycznia 2020 r. jako istotnie naruszające przepisy postępowania należało uchylić, aby usunąć je z obrotu prawnego.

Wobec naruszenia przez Urząd przepisów postępowania związanych z trybem procedowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, Sąd nie poddał kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu w kontekście zarzutów obejmujących ocenę spornego oznaczenia, jako przedwczesnych.

W tej sytuacji Urząd ponownie rozpatrzy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] lipca 2016 r., z uwzględnieniem wniosku Skarżącej z 2 marca 2020 r. ograniczającego zgłoszenie dotyczącego w całości klas 12, 37 i w części usług z klasy 39. Prawidłowe przeprowadzenie ww czynności z uwzględnieniem zaleceń Sądu powinno skutkować wydaniem prawidłowej, jednej decyzji przez UP, uwzględniającej zakres rozstrzygnięć przewidzianych w art. 245 ust. 1 p.w.p.

Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje z: [...] kwietnia 2020 r., z [...] i [...] stycznia 2020 r. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200,

art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych

(Dz. U. z 2019 r., poz. 1431).