Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 936/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2021 poz 162
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych w zakładzie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r., znak [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...] czerwca 2022 r., znak [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że 25.05.2022 r. organ I instancji został poinformowany telefonicznie przez przedstawiciela Komendy Wojewódzkiej Policji w B., że 25.05.2022 r. rozpocznie się przeszukanie na podstawie nakazu prokuratorskiego w przedsiębiorstwach M. Ł. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" [...], ul. [...], N., W. Ł. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe B. PPHU [...], ul. [...] N. oraz w magazynie zlokalizowanym w S., ul. W. Przedstawiciele organu zostali przywołani przez organ Policji jako osoby przybrane do kontroli magazynu przy ul. W. w S. i uczestniczyli na każdym etapie czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji w B. jako eksperci w zakresie prawa żywnościowego.

Ponadto organ I instancji przeprowadził w przedmiotowym magazynie zlokalizowanym w S., kontrolę sanitarną interwencyjną, na podstawie upoważnienia Nr [...] z [...] .05.2022 r. W trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w ww. zakładzie należącym do M. Ł. (dalej określany jako Skarżący) Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "P." [...] stwierdzono przechowywanie środków spożywczych, m.in. marki [...], przeznaczonych dla niemowląt, [...], [...]. Przedmiotowy magazyn nie posiadał zatwierdzenia oraz wpisu do rejestru zakładów nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. Powyższe jest niezgodne z art. 63 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 ze zm.), który stanowi, że zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjęte urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów.

Podczas kontroli sanitarnej stwierdzono składowane na paletach środki spożywcze m.in. do początkowego i do dalszego żywienia niemowląt. Ponadto, w pomieszczeniach magazynowych znajdowały się, według oświadczenia pracownika, butelki przeznaczone do "zbierania siary" od rolników. W magazynie znajdowały się również puszki z produktami wycofanymi ze sprzedaży z powodu m.in. ich uszkodzenia. W trakcie kontroli nie stwierdzono w magazynie produktu pn. [...] , który został objęty powiadomieniem RASFF z powodu niewłaściwej jakości zdrowotnej.

Ponadto, znajdujące się w magazynie produkty były już wcześniej przedmiotem postępowań prowadzonych przez organ I instancji. W dniu [...].12.2020 r. została wydana decyzja dotycząca wstrzymania wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, produktów pn.: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

Z przedmiotowej kontroli sanitarnej sporządzono protokół Nr [...] z 25.05.2022 r., który został przedstawiony właścicielowi zakładu, który odmówił podpisania go.

Skarżący złożył sprzeciw na działania organu I instancji, podnosząc m.in., że: jako sprzedawca hurtowy nie podlega nadzorowi tutejszego organu oraz że nie został zawiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Dnia 15.06.2022 r. organ I instancji wydał postanowienie, znak sprawy: [...], w którym postanowił kontynuować czynności kontrolne. Przedmiotowe postanowienie uzasadniał fakt, że magazyn zlokalizowany przy ul. W. w S. nie posiadał decyzji zatwierdzającej wydanej przez organ I instancji, co mogło spowodować, że magazynowane w zakładzie produkty, w szczególności przeznaczone dla niemowląt, mogły być przechowywane w nieodpowiednich warunkach sanitarno-higienicznych, co mogłoby przyczynić się do stworzenia zagrożenia dla zdrowia lub życia konsumentów.

W zażaleniu na ww. postanowienie z 15.06.2022 r. Skarżący zarzucił brak merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i odniesienia się do zarzutów wyrażonych w sprzeciwie, błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 48 ustawy Prawo przedsiębiorców, naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304/18 z 22.11.2011 ze zm, dalej powoływane jako rozporządzenie nr 1169/2011). Ponadto Skarżący zarzucił organowi niekompetentne działania sprzeczne z ustawą o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz kontrolę produktu ([...]), który według niego nie podlega kontroli organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tylko Inspekcji Weterynaryjnej.

Rozpoznając sprawę, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa kontrola sanitarna miała charakter kontroli interwencyjnej, w trakcie której stwierdzono, że zakład nie posiada zatwierdzenia i wpisu do rejestru zakładów nadzorowanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co mogło być przyczyną spowodowania zagrożenia dla zdrowia lub życia konsumentów. W sprzeciwie Skarżący twierdził, że jako sprzedawca hurtowy nie podlega nadzorowi organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co jest niezgodne z art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjętych urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów. W postanowieniu z 15.06.2022 r. organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowa kontrola sanitarna nie wymagała zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia. Powyższe wynika z art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 ustawy - Prawo przedsiębiorców oraz art. 9 ust. 4 rozporządzenia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 95, str. 1 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie nr 2017/625), które stanowią, że zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku, gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 9 ust. 4 cyt. rozporządzenia "kontrole urzędowe przeprowadza się bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem sytuacji, w których uprzednie zawiadomienie jest konieczne, by kontrola urzędowa mogła się odbyć, i odpowiednio uzasadnione".

Zarzut dotyczący braku merytorycznego rozpoznania nie znajduje w przedmiotowej sprawie uzasadnienia w sytuacji, gdy organ rozpoznał sprzeciw i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że produkty znajdujące się na terenie nieruchomości położonej w S. przy ul. W. należały do niego, podczas gdy właścicielem magazynu jest jego ojciec – W. Ł. Organ odwoławczy zgodził się z powyższym zarzutem, gdyż zgodnie z pismem Urzędu Gminy w S. z 3.06.2022 r. właścicielem obiektu zlokalizowanego przy ul. W. w S. jest M. Ł., w dokumentacji zgromadzonej w sprawie znajdują się faktury sprzedaży m.in. produktów marki [...], [...], [...], wystawione przez firmę należącą do M. Ł. - PW [...], ul. H., N.

Ponadto, w zażaleniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 63 ust. 2 pkt 8 i 10 Prawa przedsiębiorców "poprzez pominięcie, że zatwierdzenie magazynu nie jest wymagane przy sprzedaży przez Internet". Interpretacja ta nie jest prawidłowa. Zgodnie z ww. przepisami, zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu m.in. do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną innych niż środki spożywcze produktów oraz wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane, trwałe mikrobiologicznie oraz zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet. Przedmiotowe wyłączenia nie mają jednak zastosowania w działalności prowadzonej przez stronę. Dotyczą bowiem sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi w zakładzie główną działalność niezwiązaną z sektorem spożywczym, np. obrót kosmetykami, prasą i tylko dodatkowo sprzedaż detaliczną środków spożywczych opakowanych, trwałych mikrobiologicznie lub zakładów prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość", co nie jest równoznaczne z jej magazynowaniem, które wymaga zatwierdzenia przez terenowo właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Ponadto Skarżący zarzucił, że przepisy rozporządzenia nr 2017/625 nie powinny odnosić się do jego działalności, gdyż właściwym organem dla stosowania ww. rozporządzenia jest wyłącznie Inspekcja Weterynaryjna. Organ odwoławczy wyjaśnił, że działalność prowadzona przez Skarżącego jest działalnością na rynku spożywczym, podczas której przedsiębiorca wprowadza do obrotu środki spożywcze, w tym produkty dla najbardziej wrażliwej grupy konsumentów, tj. preparaty do początkowego i dalszego żywienia niemowląt oraz żywność dla dzieci, w stosunku do których, zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia nadzór sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Odnosząc się do zarzutu opisanego w pkt 7 zażalenia, organ odwoławczy wskazał, organ I instancji w postanowieniu z 15.06.2022 r. powołał się na dane widniejące na stronie internetowej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, która zawiera ogólnodostępny rejestr informacji o przedsiębiorcach. Wobec powyższego organy Inspekcji Sanitarnej mogą korzystać z informacji tam zamieszczonych.

Organ II instancji podkreślił, że prawo żywnościowe ma za zadanie realizację celów dotyczących wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów. Ponadto, zgodnie z załącznikiem II rozdział IX ust. 3 rozporządzenia 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. L 139 z 30.4.2004 ze zm.) - na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, żywność musi być chroniona przed zanieczyszczeniem, które może spowodować, że stanie się niezdatna do spożycia przez ludzi, szkodliwa dla zdrowia lub zanieczyszczona w taki sposób, że byłoby nierozsądnie oczekiwać, iż zostanie w tym stanie skonsumowana. Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. L 31 z 01.02.2002 ze zm.) - żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzony na rynek.

W związku z powyższym należy przyjąć, że przedmiotowa kontrola sanitarna powinna być kontynuowana w celu ochrony zdrowia i życia konsumentów.

Skargę na ww. postanowienie wniósł Skarżący, zarzucając mu:

naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej powoływana jako "kpa") w zw. z art. 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 195) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2 pdpkt a, art. 3 ust. 2 pkt 5 pdpkt a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 306) oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 139, str. 55 ze zm.) w zw. z art. 61 i art. 62 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez przeprowadzenie kontroli przez nieupoważniony organ administracji publicznej (tj. organy inspekcji sanitarnej zamiast organów inspekcji weterynaryjnej);

naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 59 ust. 9 w zw. z ust. 10 Prawa przedsiębiorców poprzez nierozpoznanie zażalenia w terminie, co jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych;

naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. bezpodstawne przyjęcie, że:

- Skarżący wprowadza do obrotu produkty wskazane w postanowieniu,

- w dniu [...] maja 2022 r. w S. przeprowadzono kontrolę w asyście organów ścigania, podczas gdy Prokuratura Okręgowa w B. stwierdziła, że w tym dniu nie przeprowadzano żadnych czynności kontrolnych,

- produkty znajdujące się na terenie nieruchomości położonej w S. przy ul. W. należą do Skarżącego, podczas gdy właścicielem magazynu jest W. Ł.;

naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. art. 63 ust. 2 pkt 8 i 10 ustawy o bezpieczeństwie żywienia i żywności poprzez pominięcie, że zatwierdzenie magazynu nie jest wymagane przy sprzedaży przez internet - co czyni W. Ł.;

naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa w zw. z art. 57 ust. 4 pkt 1 Prawa przedsiębiorców poprzez brak dokonania wpisu o kontroli w książce kontroli.

Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że brak kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej do prowadzenia czynności kontrolnych w zakresie prowadzonej przez niego działalności wynika wprost z brzmienia cyt. przez niego przepisów. Zgodnie z nimi jedynym organem administracji publicznej mogącym dokonywać kontroli w zakresie dokonanym w niniejszej sprawie jest Inspekcja Weterynaryjna, bowiem Skarżący prowadzi sprzedaż hurtową produktów pochodzenia zwierzęcego. Nadto z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że ustawy nie stosuje się do żywności pochodzenia zwierzęcego w zakresie uregulowanym w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.

Zgodnie z art. 59 ust. 9 w zw. z ust. 10 Prawa przedsiębiorców właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia, a nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. W niniejszej sprawie zażalenie zostało złożone [...] lipca 2022 r., a rozpoznane [...] lipca 2022 r., tj. nie po upływie 7 dni od dnia jego wniesienia, a niemalże 2 tygodni, co z mocy prawa jest równoznaczne z odstąpieniem od czynności kontrolnych. W tym zakresie Skarżący powołał się na tezy uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 6.06.2019 r., VIII SA/Wa 361/19.

Ponadto organ błędnie ustalił, że Skarżący wprowadza towar do obrotu i sprzedaje produkty za pośrednictwem internetu oraz jest właścicielem produktów znajdujących się w sklepie internetowym znajdującym się w S. przy ul. W. Nie wynika to ze zgromadzonych w sprawie dowodów – przeciwnie, organy ścigania zabezpieczyły [...] .05.2022 r. kilka tysięcy faktur, komputer wraz z rejestrem nabywców i całą dokumentację księgową, z której wynika, że właścicielem sklepu internetowego jest W. Ł. Skarżący wielokrotnie wskazywał w niniejszej sprawie, że nie prowadzi sprzedaży produktów marki [...]. Produkty te są sprzedawane za pośrednictwem sklepu internetowego przez ojca Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHU [...].

Organ II instancji nie odniósł się do załączonego przez Skarżącego postanowienia Prokuratury Okręgowej w B. stwierdzającego, że [...] .05.2022 r. nie przeprowadzano żadnych czynności kontrolnych, gdzie wskazano - "Zarówno protokół z przeprowadzonych czynności jak i załączone do niego nagranie nie potwierdzają, aby osoby przybrane do pomocy wykonywały własne czynności kontrolne". Tym samym za nieprawdziwe uznać należy twierdzenia organów, że Skarżącemu wielokrotnie próbowano okazać legitymacje, upoważnienia do kontroli oraz protokół. Podobny stan faktyczny ustaliła Prokuratura Rejonowa w N. oraz Komenda Powiatowa Policji w N. Stąd podkreślić należy, że skoro ww. organy przeczą wykonywaniu czynności kontrolnych przez pracowników organu i wskazują, że z zapisu nagrań takie zachowania nie wynikają, to niemożliwym jest, aby funkcjonariusze KWP w B. mieli potwierdzić fakt przeprowadzenia kontroli, skoro organ nad nimi nadrzędny i inne organy ścigania temu zaprzeczają.

Zgodnie z art. 57 ust. 4 pkt 1 Prawa przedsiębiorców, wpisów w książce kontroli dokonuje kontrolujący. Brak dokonania wpisu uniemożliwia przestrzeganie art. 55 ust. 1 ww. ustawy o czasie trwania wszystkich kontroli w roku. Tym samym doszło do naruszenia prawa, które może doprowadzić de facto do omijania prawa przez organ i przeprowadzania kontroli mimo przekroczenia dopuszczalnego czasu kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wskazał, że zarzut dotyczący braku uprawnień organu do przeprowadzenia kontroli nie znajduje uzasadnienia. Nadzór nad działalnością prowadzoną przez Skarżącego, polegającą na magazynowaniu środków spożywczych, w tym produktów do początkowego i do dalszego żywienia niemowląt, sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Powyższe wynika z art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który stanowi, że zakłady, które produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego oraz produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjętych urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących (...) warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego; nadzoru nad jakością zdrowotną żywności. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem Skarżącego, gdyż, prowadząc magazynowanie i sprzedaż żywności, powinien podlegać nadzorowi organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ taka działalność bez względu na rodzaj dystrybuowanych środków spożywczych (pochodzenia roślinnego czy zwierzęcego) podlega nadzorowi ww. organu nadzorującego bezpieczeństwo żywności.

Zarzut braku przeprowadzenia kontroli sanitarnej w asyście organów ścigania wydaje się niezrozumiały, gdyż ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika w sposób oczywisty, że w ww. dniu przedstawiciele organu I instancji przeprowadzili kontrolę w przedmiotowym magazynie.

W skardze Skarżący podnosi również fakt nierozpoznania zażalenia w terminie. Zażalenie wpłynęło do organu II instancji 13.07.2022 r. Dnia 19.07.2022 r. organ wydał postanowienie, w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców, właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia. Natomiast, zgodnie z art. 57 § 1 kpa "Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu". Zatem zarzut dotyczący nierozpoznania przez organ zażalenia w terminie nie jest zasadny.

Skarżący zarzucił, że przedstawiciele organu podczas dokonywania czynności nie dokonali wpisu do książki kontroli. Ze sporządzonego przez pracowników organu I instancji protokołu kontroli sanitarnej Nr [...] z [...] .05.2022 r. wynika, że niedokonanie przedmiotowego wpisu związane było z faktem braku książki kontroli u przedsiębiorcy. Ponadto, zgodnie z informacjami zawartymi w ww. dokumencie Skarżący odmówił podpisania protokołu kontroli sanitarnej oraz zachowywał się w sposób niewłaściwy, tj. "rzucał legitymacjami służbowymi i używał słów niecenzuralnych".

Przesłana do organu skarga w załączeniu zawiera oświadczenie W. Ł. (ojciec strony), w którym informuje, że to on jest właścicielem produktów znajdujących się w magazynie w S. przy ul. W. Oświadczenie o podobnej treści złożyła również pracownica strony. Jednakże protokół kontroli sanitarnej z [...] .05.2022 r. nie zawiera takich informacji. W trakcie czynności kontrolnych realizowanych przez przedstawicieli organu Skarżący oraz jego ojciec nie współpracowali z pracownikami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, których działania wręcz utrudniali. Jednocześnie zaznaczyć należy, że Skarżący mógł wnieść w dniu kontroli uwagi w do ww. protokołu kontroli sanitarnej, na co w protokole kontroli znajduje się odpowiednie miejsce. Skarżący nie ustosunkował się ani nie wniósł uwag do stwierdzonego przez pracowników Inspekcji stanu faktycznego.

W trakcie analizowania zgromadzonej w sprawie dokumentacji do organu II instancji wpłynęła decyzja organu I instancji Nr [...] z dnia [...] .09.2022 r., na mocy której umorzono wszczęte z dniem [...] .05.2022 r. postępowanie administracyjne wobec M. Ł. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" [...], ul. [...] N. Dokumentacja przedstawiona przez pełnomocnika strony zawierała oświadczenie W. Ł., w którym poinformował, że to on jest właścicielem sklepu internetowego mieszczącego się w S. przy ul. W., natomiast Skarżący jest właścicielem wspomnianej nieruchomości, która jest mu częściowo użyczana przez syna. Wobec tego postępowanie administracyjne oraz zarzuty podniesione przez stronę w złożonej skardze stały się bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.

Postępowanie dotyczy złożonego przez Skarżącego sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. czynności związanych z kontrolą w stanowiącym własność Skarżącego magazynie zlokalizowanym w S., ul. W. Organ I instancji wydał [...] czerwca 2022 r. na podstawie 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, które następnie utrzymał w mocy zaskarżonym do Sądu postanowieniem organ odwoławczy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ I instancji nie był zobowiązany do zawiadomienia Skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 Prawa przedsiębiorców). W tym zakresie organ powołał się na wystąpienie okoliczności wskazanych w art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 cyt. ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej (pkt 1) oraz przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska (pkt 4). Jak wynika z akt sprawy, kontrola została wszczęta na podstawie zgłoszenia w ramach Systemu Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach, przy czym zgłoszenie to nastąpiło w związku z nieprawidłowościami stwierdzonym w składzie [...]. Powyższe przesądza o tym, że zostały spełnione ww. przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 Prawa przedsiębiorców.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, co następuje:

ad. 1) Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. W ocenie Skarżącego organem właściwym do przeprowadzenia kontroli była Inspekcja Weterynaryjna. Zgodnie z 3 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, inspekcja realizuje, w celu zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, zadania z zakresu bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. Stosownie zaś od art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a cyt. ustawy, inspekcja wykonuje swoje zadania w szczególności przez sprawowanie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym przy ich produkcji i wprowadzaniu na rynek, w szczególności nad wymaganiami weterynaryjnymi w sprzedaży bezpośredniej, rolniczym handlu detalicznym oraz działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej. W ocenie Skarżącego treść tego przepisu wskazuje, że zabezpieczone w miejscu kontroli produkty, jako produkty pochodzenia zwierzęcego, nie podlegały kontroli przez Sanepid. Tymczasem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 3a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego oraz nadzoru nad jakością zdrowotną żywności. Nie ulega wątpliwości to, że produkty typu mleko w proszku dla dzieci są żywnością i jako takie podlegają kontroli przez Sanepid na podstawie cyt. przepisów. Tym samym powyższy zarzut skargi nie mógł podlegać uwzględnieniu.

ad. 2) Wbrew twierdzeniom Skarżącego jego zażalenie zostało rozpoznane w terminie, o jakim mowa w art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców, tj. 7 dni. Zażalenie wpłynęło do organu II instancji 13 lipca 2022 r., natomiast postanowienie je rozstrzygające pochodzi z 19 lipca 2022 r. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 9.12.2020 r., I GSK 992/20, LEX nr 3122057, siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców, zaczyna swój bieg w dacie wpływu zażalenia do organu odwoławczego, tj. wówczas, gdy organ ten może przystąpić do rozpatrywania tego zażalenia. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z zachowaniem ustawowego terminu.

ad. 3) Skarżący wywodzi m.in., że przedmiotowej kontroli nie przeprowadzono w asyście organów ścigania. Okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ przepisy Rozdziału 5 Prawa przedsiębiorców nie przewidują obowiązkowej asysty podczas kontroli przez inne organy, w tym organy ścigania.

Odnośnie kwestii związanej z własnością produktów podlegających kontroli, wskazać należy, że w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie było wówczas możliwe jednoznaczne ustalenie, kto jest ich właścicielem. Nie ulega wątpliwości to, że Skarżący jest właścicielem obiektu, w którym dokonywano kontroli, tym bardziej że prowadzi on działalność gospodarczą w tym zakresie. Skutkiem tego zasadne było kontynuowanie kontroli m.in. w celu dokonania jednoznacznych ustaleń związanych z własnością produktów znajdujących się na terenie przedmiotowej nieruchomości. Dopiero 9 sierpnia 2022 r. zostało złożone przez W. Ł. oświadczenie, że to on prowadzi działalność w kontrolowanym obiekcie, co w konsekwencji uzasadniało umorzenie postępowania przez organ I instancji decyzją z [...] .09.2022 r. Należy podkreślić, że przedmiotowe postępowanie dotyczy jedynie kwestii kontynuowania czynności kontrolnych, a nie ostatecznej, merytorycznej oceny efektów tychże czynności. Zatem w celu jednoznacznego ustalenia, kto był właścicielem produktów, konieczne było kontynuowanie kontroli w celu oceny zebranego podczas niej materiału dowodowego, przy czym sama kontrola ograniczyła się do jednego dnia, tj. 28.05.2022 r. Oceniając prawidłowość działania organu na ten dzień, stwierdzić trzeba, że Skarżący w trakcie kontroli w żaden sposób nie podnosił, iż nie jest właścicielem produktów, zatem trudno przypisać organowi jakiekolwiek zaniedbanie w tym zakresie.

ad. 4) Zarzut powyższy dotyczy de facto innego podmiotu, tj. W. Ł., więc jego podniesienie przez Skarżącego było bezzasadne. W myśl art. 63 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zakłady, o których mowa w art. 61, mogą rozpocząć działalność po zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu, a w przypadkach określonych w ust. 2, po uzyskaniu wpisu do rejestru zakładów. Zgodnie z art. 63 ust. 2 pkt 8 i 10 cyt. ustawy, zatwierdzenie nie jest wymagane w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną innych niż środki spożywcze produktów oraz wprowadzających do obrotu środki spożywcze opakowane, trwałe mikrobiologicznie (pkt 8) oraz zakładów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w sprzedaży żywności "na odległość" (sprzedaży wysyłkowej), w tym sprzedaży przez Internet (pkt 10). Skoro Skarżący nie był podmiotem, który prowadził w kontrolowanym obiekcie ww. działalność, ww. przepisy nie mogły mieć zastosowania w stosunku do niego.

ad. 5) Zgodnie z art. 57 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorca prowadzi i przechowuje w swojej siedzibie książkę kontroli oraz upoważnienia i protokoły kontroli. Z kolei stosownie do pkt 1 ust. 4 art. 57 cyt. ustawy, wpisów w książce kontroli prowadzonej w postaci papierowej - dokonuje kontrolujący. W sprawie tymczasem bezsporne było (nie kwestionował tego w szczególności Skarżący), że podczas kontroli nie była dostępna książka kontroli, zatem nie znajduje żadnego uzasadnienia zarzut braku dokonania do niej wpisu przez organ.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że skarga była niezasadna, co uzasadniało w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) jej oddalenie.

Na podstawie art. 119 pkt 3 cyt. ustawy sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.