Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1751/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.  73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art.  7 i 77  par.  1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par.  1  pkt  1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada

2003 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez Gminę S.

z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r., własności nieruchomości położonej

w S., oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha, zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...].

Decyzja Ministra Infrastruktury została oparta na następujących ustaleniach:

Wojewoda [...] decyzją z dnia[...] sierpnia 2001 r. stwierdził nabycie na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez Gminę S., z dniem

1 stycznia 1999 r., prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości. Wojewoda [...] stwierdził, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka geodezyjna nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiła własność

E. P. oraz K. K. i M. K. Nieruchomość tę nabyli w dniu [...] listopada 1999 r. na podstawie umowy sprzedaży K. i M. małżonkowie D.

W dniu 31 grudnia 1998 r. część przedmiotowej nieruchomości o powierzchni [...] ha była zajęta pod drogę publiczną – gminną ulicę [...] i znajdowała się we władaniu Gminy S. Uzasadniało to wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości przez gminę.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z dnia [...] września 2001 r., po rozpatrzeniu odwołania M. D., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność wyjaśnienia, na czym polegało władanie przez Gminę S. przedmiotową częścią nieruchomości, a także wykazania, że stanowiła ona drogę publiczną.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] października 2002 r. stwierdził nabycie przez Gminę S. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] wskazał, że ulica [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę publiczną, bowiem wymieniona została w wykazie dróg lokalnych miejskich stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz dróg lokalnych i miejskich w województwie [...] ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...].

W decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania M. D., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż nadal niewyjaśniona pozostaje przesłanka władania nieruchomością przez Gminę S.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. stwierdził nabycie przez Gminę S. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. ulica [...]

w S. stanowiła drogę publiczną, bowiem została wymieniona w załączniku

nr [...]do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia

[...] października 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz dróg lokalnych i miejskich w województwie [...]. Odnosząc się do kwestii władania nieruchomością przez Gminę S. w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [...] wskazał, że władanie to polegało na utrzymaniu drogi, a w szczególności

na bieżącym jej odśnieżaniu, które w imieniu Gminy wykonywało Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w S.

Od tej decyzji odwołał się M. D., który zakwestionował ustalenia, na których oparte zostało rozstrzygnięcie w przedmiocie komunalizacji przedmiotowej części nieruchomości. Stwierdził, że nie istnieje decyzja, na podstawie której miałoby dojść do podziału nieruchomości stanowiącej jego własność. Działka, którą organ oznacza jako działka nr [...], stanowi całość z resztą nieruchomości nr [...] nabytej od poprzedników prawnych, za który skarżący opłaca podatek i na którym utrzymywany jest trawnik, podobnie jak na pozostałej reszcie gruntu wokół domu

Minister Infrastruktury w decyzją z dnia [...] marca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przedmiotowa nieruchomość, jak wynika z akt sprawy, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność E. P., K. K. i M. K., których następcami prawnymi są obecnie K. D. i M. D. Wojewódzka Rada Narodowa w B. uchwałą z dnia [...] października 1986 r., nr [...], w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz dróg lokalnych

i miejskich w województwie [...], zaliczyła ulicę [...] do dróg gminnych Przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą dowody prowadzenia bieżącego utrzymania drogi, w tym odśnieżania, przeprowadzenie w 1998 r. profilowania drogi oraz oświadczenie Zakładu Energetycznego w B. Wypełnia to przesłanki uzasadniające wydanie przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie gruntu przez Gminę S.

M. D. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury podnosząc zarzut naruszenia prawa przez niezgodne z rzeczywistym stanem ustalenie, że ulica [...], to droga publiczna. Zarzucono ponadto, iż organy nie odniosły się do podnoszonej prze skarżącego kwestii, że droga to obiekt budowlany, na wykonanie którego musi być udzielone pozwolenie. Takiego pozwolenia na budowę ulicy [...] nie było i nie ma. Uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz dróg lokalnych i miejskich w województwie [...] nie przesądza o istnieniu ulicy. Nie jest prawdą, że przedmiotowa część działki była poddana profilowaniu. Organy bezkrytycznie przyjęły twierdzenia Gminy i Przedsiębiorstwa [...], a odmówiły wiary twierdzeniom skarżącego nie wyjaśniając przyczyn takiego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi

i podtrzymał stanowisko, że zostały spełnione wszystkie przesłanki określone

w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 czerwca 2006 r. (sygn. akt I SA/WA 703/04) oddalił skargę

M. D. przyjmując, że nie ma on interesu prawnego, a tym samym

nie służy mu przymiot strony, gdyż nie był on właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r. (sygn. akt

I OSK 2016/06), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. D., uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

12 marca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. wynikający z zawartej umowy sprzedaży.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 września 2008 r. (sygn. akt I SA/WA 931/08) oddalił skargę

M. D. Sąd w całości podzielił stanowisko organów, że zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika,

iż ulica [...] w S. w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę publiczną - była wymieniona w wykazie dróg lokalnych miejskich stanowiącym załącznik do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października

1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych

i miejskich w województwie [...]. Przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznoprawnym, gdyż Gmina S. sprawowała faktyczne władztwo nad nią wykonując swoje obowiązki wynikające z art. 20 ustawy z dnia

21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 września 2009 r. (sygn. akt

I OSK 13/09), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2008 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do końca 1998 r., zaliczenie do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich następuje w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej,

po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. W aktach sprawy brak jest jednak dowodu w postaci załącznika nr 2 do uchwały

Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października

1986 r. Nr [...], z którego miałoby wynikać zaliczenie ulicy [...] do kategorii drogi lokalnej miejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Ocena zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz przy uwzględnieniu dyspozycji art. 190 p.p.s.a., wskazuje

na konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2009 r. wyjaśnił, iż do akt sprawy administracyjnej nie został dołączony dokument

w postaci załącznika nr 2 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1986 r., z którego miałoby wynikać zaliczenie ulicy [...] w S. do kategorii drogi lokalnej miejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył ponadto, że takim dowodem nie może być znajdujący się w aktach administracyjnych załącznik do nieokreślonej uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Bez wskazania numeru uchwały i jej daty nie można jednoznacznie ustalić czy ulica [...] w S. istotnie została zaliczona do określonej kategorii dróg publicznych, tym bardziej że wspomniany załącznik zatytułowany jest "wykaz ulic proponowanych do zaliczenia do kategorii dróg lokalnych miejskich" i jego formuła znacznie odbiega od załącznika nr 1 do uchwały z dnia [...] października 1986 r., nr [...], zawierającego wykaz dróg gminnych

w województwie [...].

Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że po przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, Wojewoda [...] nadesłał do Sądu przy piśmie z 3 grudnia 2009 r. kopię dziennika Urzędowego Województwa [...] nr [...] z dnia

[...] października 1987 r., w którym opublikowano uchwałę Wojewodzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1986 r., Nr [...], w sprawie zaliczenia dróg do kategorii gminnych oraz lokalnych miejskich w województwie [...]. W Dzienniku Urzędowym nr [...] opublikowany został także załącznik

nr 1 do wymienionej powyżej uchwały zawierający wykaz dróg gminnych

w województwie [...]. W Dzienniku Urzędowym nie został opublikowany załącznik nr 2 - wykaz dróg lokalnych miejskich. W Dzienniku Urzędowym zawarto jedynie informację, iż załącznik nr 2 znajduje się w biurze Wojewódzkiej Rady Narodowej. Przy piśmie z 3 grudnia 2009 r. Wojewoda [...] przekazał do Sądu także kopię dokumentu oznaczonego tytułem: Wykaz ulic proponowanych do zaliczenia do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Sąd stwierdza, że opisane powyżej kopie dokumentów zostały

wcześniej przekazane przez Wojewodę [...] Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przy pismach z 10 września 2001 r. i 5 października 2001 r. oraz dołączone do akt sprawy administracyjnej. Oznacza to, że w toku postępowania sądowego nie został przedstawiony nowy dokument w postaci załącznika nr 2 do uchwały Wojewodzkiej Rady Narodowej w B. z dnia

[...] października 1986 r., Nr [...]. Znajdująca się w aktach sprawy administracyjnej kopia załącznika do nieokreślonej uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w B., który nie zawiera numeru uchwały i jej daty, nie może stanowić podstawy ustalenia czy ulica [...] w S. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Kopia przedstawionego dokumentu zawiera jedynie wykaz ulic proponowanych do zaliczenia do kategorii dróg lokalnych miejskich. Na dokumencie tym nie zostały uczynione jakiekolwiek urzędowe adnotacje potwierdzające, że przedstawiony projekt wykazu został w całości uwzględniony i przyjęty jako załącznik nr 2 do uchwały Wojewodzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1986 r., Nr [...].

Wydanie decyzji na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wymaga między innymi ustalenia czy ulica [...] w S. została zajęta pod drogę publiczną. Przed ustaleniem w sposób niebudzący wątpliwości czy ulica [...] w S. istotnie w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła, czy też nie, drogę publiczną, przedwczesna jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji. Stanowisko takie zawarte zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r., które jest obowiązany uwzględnić Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 190 p.p.s.a.).

Podsumowując Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono obowiązkom wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięto bowiem sprawę w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, to jest bez uzyskania załącznika nr 2 do uchwały Wojewodzkiej Rady Narodowej w B. z dnia

[...] października 1986 r., Nr [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wymagane będzie zatem uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uzyskanie

i dołączenie do akt sprawy dokumentu potwierdzającego, że ulica [...]

w S. została ujęta w załączniku nr 2.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

i art. 152 p.p.s.a. oraz art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.