Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1253/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1, art. 174, 3 par. 2 pkt 1, art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1-4, art. 24 ust. 2a pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z par. 10 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 986/14 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 986/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. L. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] września 2014 r., Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. W. L. zwrócił się do Starosty R. o o zmianę z urzędu danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków Miasta R., odnośnie nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...],[...] oraz [...]- obręb [...], poprzez wpisanie, jako właściciela w miejsce J. S. - W. L. i K. L. w częściach równych, ponieważ – w ocenie wnioskodawcy - postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], utraciło byt prawny. Sąd Rejonowy w R. prawomocnym postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]wznowił bowiem postępowanie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości zakończone powołanym postanowieniem z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...]. Po ustaleniu przez Starostę R., że w sprawie o sygn. akt [...]nie zapadło rozstrzygnięcie, decyzją z dnia [...]lipca 2014 r. organ ten umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie sygnalizowanej w powołanym wyżej piśmie z dnia [...]kwietnia 2014 r. Organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie stwierdzeniem, że według art. 412 ust. 1 i 2 kpc, po wznowieniu postępowania sąd ponownie rozpatruje sprawę, w granicach wznowienia i stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie, lub uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla lub postępowanie umarza. Powołane przez wnioskodawcę art. 379 pkt 5, art. 401 pkt 2 i 524 § 2 kpc w żadnym więc wypadku nie dają podstawy do stwierdzenia, aby postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], utraciło byt prawny w wyniku wznowienia postępowania na podstawie postanowienia z dnia [...]kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]. Postanowienie sądu o wznowieniu postępowania w sprawie zasiedzenia nieruchomości nie jest zatem, w ocenie organu, podstawą do wprowadzenia z urzędu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Po rozpatrzeniu odwołania W. L., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi decyzją z dnia [...]września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że postanowienie z dnia [...]kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], nie wywołało skutków prawnych w postaci uchylenia postanowienia z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...] zasiedzeniu nieruchomości przez J. S.

Oddalając skargę W. L. na decyzję organu odwoławczego z dnia [...]września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie powoduje uchylenia orzeczenia kończącego postępowanie, które wznowiono. Treść art. 412 § 2 kpc określa, jakiego rodzaju orzeczenia wydawane są po wznowieniu postępowania. Sąd może oddalić skargę o wznowienie bądź uwzględnić ją i zmienić zaskarżone orzeczenie albo je uchylić i pozew odrzucić lub postępowanie umorzyć. W sytuacji, gdyby wydanie postanowienia o wznowieniu powodowało automatycznie uchylenie orzeczenia to niepotrzebne byłoby określenie w art. 412 § 2 kpc, że w razie uwzględnienia skargi o wznowienie należy zmienić zaskarżone orzeczenie lub je uchylić. Skoro w art. 412 § 2 kpc znajduje się sformułowanie o zmianie lub uchyleniu zaskarżonego orzeczenia to oznacza, że samo postanowienie o wznowieniu nie skutkuje automatycznym uchyleniem orzeczenia. Z żadnego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego nie wynika również, że wydanie postanowienia o wznowieniu powoduje uchylenie orzeczenia. Gdyby ustawodawca chciał wprowadzić taki skutek, to określiłby to w przepisie Kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto, z art. 414 kpc wynika, że wniesienie skargi o wznowienie nie tamuje wykonania zaskarżonego wyroku, a jedynie na wniosek strony sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Analiza wymienionego przepisu wskazuje, że mimo wniesienia skargi o wznowienie, orzeczenie funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne, a jedynie na wniosek strony sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Dowodzi to, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie powoduje uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sąd pierwszej instancji nie podzielił odmiennego poglądu w tym zakresie przedstawionego w skardze.

W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji słusznie uznały, że brak jest podstaw do dokonania z urzędu zmiany danych w ewidencji gruntów odnośnie właściciela działek nr [...],[...] i [...]. Zmian danych ewidencyjnych dokonuje się z urzędu na podstawie dokumentów szczegółowo wymienionych w § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454, ze zm.). Żaden z takich dokumentów nie został złożony. Z zebranego materiału dowodowego wynika natomiast, że w obrocie prawnym pozostaje nadal postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]marca 2012 r., sygn. akt [...], przyznające J. S. własność spornych działek. Postanowienie z dnia [...]kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]nie spowodowało uchylenia postanowienia z dnia [...]marca 2011 r. J. S. jest nadal właścicielem spornych działek, a więc brak jest podstaw do wpisania w ewidencji gruntów skarżącego i K. L., jako właścicieli tych działek.

Organy administracji trafnie również umorzyły postępowanie, a nie odmówiły dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte z urzędu, a nie na wniosek. Skoro okazało się, że brak jest podstaw do dokonania zmian ewidencyjnych to prawidłowo postępowanie zostało umorzone.

W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 986/14, W. L. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 412 § 1 i § 2 kpc oraz art. 414 kpc, poprzez ich błędne zastosowanie, to jest potwierdzenie przez Sąd stanowiska organów obu instancji, że wznowienie postępowania cywilnego nie oznacza zwykłej kontynuacji dotychczasowego postępowania oraz nie powoduje wyeliminowania skutków postanowienia zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania,

- art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. c ppsa w zw. z art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 kpa, polegające na przyjęciu przez Sąd, że w toku postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, materiał dowodowy został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, stan faktyczny wyjaśniony w sposób dokładny, a ocena całokształtu materiału dowodowego dokonana w sposób prawidłowy,

- art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt c ppsa w zw. art. 105 § 1 kpa, polegające na przyjęciu przez Sąd, że umorzenie dokonane przez organy administracji obu instancji było prawidłowe i zgodne z literą prawa.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt a ppsa w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz § 46 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd, że brak było podstaw do przyjęcia z urzędu zmian w operacie ewidencyjnym w zakresie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości położonej w R.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej bardzo szczegółowo opisano dotychczasowy tok postępowania oraz poszczególne akty i pisma sformułowane w jego toku oraz wskazano, że jeżeli wznowiono postępowanie cywilne, sąd rozpoznaje sprawę na nowo, co implikuje, że orzeczenie, jakie zapadło przed wznowieniem, traci byt prawny i nie stanowi prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższa teza wynika wprost z art. 412 § 1 kpc. Wnioskodawca wniósł o wznowienie postępowania oraz uchylenie w całości orzeczenia z dnia 15 marca 2011 r. z powodu nieważności postępowania, ponieważ na skutek naruszenia przepisów prawa, wnioskodawca pozbawiony był możności działania (art. 524 § 2 kpc zw. z art. 401 pkt 2 kpc). Nieważność postępowania, stanowiąca podstawę wznowienia postępowania, musi natomiast istnieć w chwili wydania zaskarżonego prawomocnego orzeczenia. Skoro Sąd uznał zarówno dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, jak i następnie zasadność wznowienia postępowania, to uznał także podstawy faktyczne i prawne skargi w tym zakresie, czyli nieważność postępowania, w tym nieważność prawomocnego orzeczenia z dnia [...]marca 2011 r. Uwzględniając orzecznictwo, w następstwie stwierdzenia nieważności postępowania, stanowiącej podstawę wznowienia, zaskarżone orzeczenie winno zostać uchylone. Pomimo literalnie odmiennego brzmienia art. 412 § 2 kpc w tym zakresie, ma ono zastosowanie tylko do restytucyjnych podstaw wznowienia, nie jest jednak dostosowane do sytuacji, gdy jako podstawy wznowienia rozpatrywane są przyczyny nieważności. Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania nie jest nowym postępowaniem, lecz dalszym ciągiem sprawy prawomocnie już rozstrzygniętej. W konsekwencji powołanego stanu prawnego, to jest uznania przez Sąd Rejonowy w R. nieważności postępowania o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, w tym postanowienia z dnia [...]marca 2011 r. kończącego postępowanie w sprawie sygn. [...]oraz zaistnienia podstaw prawnych do uchylenia ww. postanowienia, uczestnikowi J. S. nie przysługuje obecnie prawo własności przedmiotowej nieruchomości, a tym samym wynikające z niego prawo do ujawnienia, jako właściciel, w rejestrze ewidencji gruntów i budynków miasta R. Nie można jednocześnie twierdzić, że skarżący będzie musiał wykazać orzeczeniem Sądu, że przyznano mu prawo własności. Prawo własności skarżącego wynika z aktualnego brzmienia księgi wieczystej i stwierdzenia nabycia spadku po osobie wpisanej, jako współwłaściciel do tej księgi, która od dnia [...] września 1973 r. nabyła własność nieruchomości w całości. Zgodnie z księgą wieczystą nr [...], właścicielami przedmiotowej nieruchomości są M. Ju. i S. J. Skarżący (wespół z K. L.) jest spadkobiercą po M. [...], co czyni go sukcesorem prawa wpisanego do księgi wieczystej. Zgodnie bowiem z oświadczeniami woli S.J, i M. [...] z dnia [...]września 1973 r., złożonymi przed Sądem Rejonowym w C. w sprawie o podział majątku dorobkowego (sygn. akt [...]), nieruchomość opisana w powołanej księdze wieczystej stanowiła od dnia [...]września 1973 r. wyłączną własność M. [...]. Jeżeli wniosek o zasiedzenie nie zostanie uznany, prawo to będzie przysługiwało skarżącemu nadal. Niewątpliwie jednak przysługuje mu ono do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zasiedzenie ([...]). Dlatego w chwili obecnej skarżący powinien być traktowany, jako właściciel, ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Choć literalne brzmienie art. 412 § 2 kpc stanowi, że po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd, stosownie do okoliczności, oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew odrzuca lub postępowanie umarza - to sąd właściwy do wznowienia postępowania, powinien, w miejsce uchylonego postanowienia, wydać nowe orzeczenie merytoryczne, co do istoty sprawy, które może być takie samo, jak orzeczenie uchylone lub odmienne od niego. Powoduje to, że postanowienie z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], które zapadło przed wznowieniem, utraciło byt prawny i nie stanowi obecnie prawomocnego rozstrzygnięcia. W sprawie istnieje rozbieżność pomiędzy treścią wpisów dotyczących przedmiotowej nieruchomości zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu w R., a treścią wpisów w księdze wieczystej tej nieruchomości o nr [...]. W ewidencji gruntów ujawniony jest inny właściciel, niż w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości, ponadto przed rozpoczęciem przedmiotowego postępowania administracyjnego, zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków miasta R., od dnia 17 stycznia 2011 r. do dnia 1 1 maja 2011 r. ujawnieni zostali następcy prawni właścicieli wpisanych w księgę wieczystą, a wcześniej właściciele ujawnieni w księdze wieczystej. Wbrew dyspozycji powołanych art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 kpa, organy ani sąd nie wyjaśniły owych rozbieżności w sposób dostateczny, nie podjęły też starań o ich wyjaśnienie, w szczególności nie przeprowadziły dowodów z akt księgi wieczystej, z akt postępowania wznowieniowego, nie wystąpiły o odpisy stosownych postanowień sądowych stwierdzających nabycie spadku po właścicielach ujawnionych w księdze wieczystej, które to czynności organy mogły wykonać z urzędu. Pomimo oczywistości braków dostatecznego wyjaśnienia sprawy przez organy administracji obu instancji, Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]września 2014 r., pozostawiając tym samym w obrocie prawnym wadliwe rozstrzygniecie. Umorzenie postępowania było konsekwencją pozostałych, wskazywanych w niniejszej skardze uchybień, tak w zakresie naruszenia przepisów postępowania procesowego, jak i prawa materialnego. Jako rozstrzygnięcie wydane w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, nie mogło i nie może się ono ostać w obiegu prawnym. Podstawę ujawnienia w ewidencji praw osób będących właścicielami (współwłaścicielami) nieruchomości stanowią takie dokumenty, jak m.in. wpisy w księgach wieczystych oraz prawomocne orzeczenia sądowe. W przypadku nieruchomości, której dotyczy sprawa, istnieją konkurencyjne tytuły prawne i konkurencyjne podstawy wpisów prawa własności do ewidencji. Prawo własności do przedmiotowej nieruchomości J. S. wywodzone jest z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], które to postanowienie utraciło byt prawny, ponieważ Sąd Rejonowy w R. prawomocnym postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], wznowił postępowanie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości oznaczone sygn. akt [...]. Organy administracji i Sąd nie dostrzegły owej konkurencyjności podstaw uwidocznienia w ewidencji praw właścicielskich wyżej wymienionych osób, co czyniło umorzenie sprawy bezpodstawnym. W pierwszej kolejności organy powinny były zgromadzić cały materiał dowodowy, następnie poczynić niezbędne ustalenia faktyczne, a wreszcie rozstrzygnąć meritum sprawy, uwzględniając powołane przez skarżącego argumenty, a w szczególności brak podstaw prawnych do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków miasta R. J.S., jako właściciela nieruchomości oraz uwzględnić istniejące w tym zakresie prawo W. L. i K. L., jako następców prawnych M. [...], której do daty śmierci przysługiwało wyłączne prawo własności do wskazanej nieruchomości.

Przy piśmie procesowym z dnia [...]lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z dnia [...]września 2016 r., sygn. akt [...], w którym postanowiono cyt.: "zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdzić, że J.S. nabyła przez zasiedzenie z dniem 25 lipca 2010 roku własność zabudowanej nieruchomości (...)". W piśmie przewodnim podniesiono, że postanowienie z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], będące podstawą odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, zostało zatem wyeliminowane z obiegu prawnego. Odpadła zatem przyczyna negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego o zmianę danych w operacie ewidencyjnym. W omawianym piśmie wskazano również, że powołane postanowienie [...]września 2016 r., sygn. akt [...], jest nieprawomocne, ponieważ skarżący wniósł apelację w tym zakresie i dlatego postępowanie jest w toku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Orzekając w sprawie skargi na decyzję administracyjną sąd administracyjny ocenia zatem jej legalność przez pryzmat prawa obowiązującego w chwili wydawania tej decyzji.

W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił zastosowaną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie skutków wydania przez sąd cywilny postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego uprzednio wydanym postanowieniem stwierdzającym nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie. Przyjęcie poglądu skarżącego kasacyjnie, który na jego uzasadnienie przytoczył wybrane fragmenty opracowań komentarzowych i wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w innych sprawach, oznaczałoby uznanie, że prawomocne postanowienie sądu cywilnego przestaje wywoływać skutki prawne już w chwili samego wydania przez ten sąd postanowienia o wznowieniu postępowania. To z kolei oznaczałoby konieczność dokonywania przez organ administracji, prowadzący ewidencję gruntów i budynków, oceny skutków prawnych orzeczeń sądów powszechnych, które miałyby stanowić podstawę wprowadzenia zmian do tej ewidencji.

Tymczasem, zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287, ze zm.), informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają m.in. z dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4 ustawy. W art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy wskazano na odpisy prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach o własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie oraz nabycia praw do spadku. Jednocześnie, z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że prawa właścicieli gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych oraz na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych.

Skarżący kasacyjnie domagał się, aby organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, dokonał z urzędu zmiany właściciela ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na postanowienie spadkowe po jednej z osób wpisanych do księgi wieczystej, jako właściciel nieruchomości, oraz na okoliczność, że w sprawie utraciło byt prawny prawomocne postanowienie sądu cywilnego stwierdzające nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia przez inną osobę, ze względu na wydanie przez sąd postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zasiedzenia. Skarżący kasacyjnie oczekiwał zatem uznania przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, że postanowienie w sprawie zasiedzenia utraciło byt prawny.

Tymczasem organ administracji, prowadzący ewidencję gruntów i budynków, nie jest uprawniony do oceny skuteczności prawnej orzeczeń sądowych. Orzeczenia te zobowiązany jest przyjąć za podstawę do dokonania stosownych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli z ich treści wynika, że są prawomocne, albo w inny sposób zostało w ich treści stwierdzone, że stanowią podstawę prawomocnego ustalenia stanu prawnego, jaki został w ich treści rozstrzygnięty. Organ administracji nie może bowiem samodzielnie oceniać, które spośród prawomocnych orzeczeń sądowych uznać za wiążące, a którym odmówić takiej mocy.

W niniejszej sprawie nie zostało w żaden, przewidziany prawem sposób, stwierdzone, na dzień orzekania przez organ odwoławczy, że postanowienie Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], utraciło moc obowiązującą. Utrata tej mocy miałaby wynikać z rozważań skarżącego kasacyjnie na temat skutków prawnych wznowienia postępowania zakończonego tym postanowieniem, który w swoich rozważaniach powołuje się na wybrane przepisy procedury cywilnej, opracowania komentarzowe do tych przepisów oraz wybrane orzeczenia sądowe. Rozważania te nie są jednak normatywnym wyznacznikiem oceny mocy wiążącej orzeczeń sądowych.

Jeżeli więc w ewidencji gruntów i budynków, dla przedmiotowej nieruchomości, wpisana jest, jako jej właściciel, osoba wskazana w powołanym wyżej postanowieniu z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], a skarżący kasacyjnie przeciwstawia temu wpis w księdze wieczystej, prawomocne postanowienie spadkowe oraz postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zasiedzenia tej nieruchomości, to świadczy w istocie o zaistnieniu sporu o prawo własności przedmiotowej nieruchomości, dlatego właściwym organem do rozstrzygnięcia tego sporu jest sąd cywilny. Organ administracji, prowadzący ewidencję gruntów i budynków, nie ma bowiem przyznanej prawem kompetencji do rozstrzygania sporu o prawo własności nieruchomości objętej tą ewidencją. Również z przytoczonych wyżej przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wynika, który z dokumentów ustalających stan prawny nieruchomości, ma pierwszeństwo, jako podstawa wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków, przed innymi dokumentami wskazanymi w tych przepisach, w których określono odmienny stan własnościowy nieruchomości.

Z akt wynika, że właśnie toczy się stosowne postępowanie sądowe służące ustaleniu rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, w ramach wznowienia postępowania zakończonego powołanym wyżej postanowieniem z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], dlatego nie mając właściwych podstaw do zmiany danych ujawnionych w tym zakresie w ewidencji gruntów i budynków, organy administracji prawidłowo uznały za konieczne umorzenie postępowania wszczętego z urzędu.

Przesłana przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie kopia postanowienia Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z dnia [...]września 2016 r., sygn. akt [...], potwierdza jedynie, że do chwili wydania tego postanowienia, pozostawało w obrocie prawnym dotychczasowe postanowienie z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...]. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie w piśmie z dnia [...]lutego 2017 r. wskazał natomiast, że nastąpiła zmiana powołanego postanowienia z dnia [...]marca 2011 r., która spowodowała wyeliminowanie z obiegu prawnego tego postanowienia.

Na dzień orzekania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie postanowienie z dnia [...]marca 2011 r., sygn. akt [...], pozostawało jednak w obiegu prawnym, dlatego prawidłowo Sąd pierwszej instancji oddalił skargę złożoną na decyzję organu odwoławczego. Powyższe oznacza, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ każdy z tych zarzutów został oparty na błędnym założeniu, że organ administracji prowadzący ewidencję gruntów i budynków miałby we własnym zakresie oceniać moc wiążącą różnych orzeczeń wydanych przez sąd cywilny.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.