Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 37/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Teza: Jeżeli w wyniku wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność gminy na rzecz Skarbu Państwa nie następuje przekazanie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel, nie można przyjąć, że następuje dostawa towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

TEZY

Jeżeli w wyniku wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność gminy na rzecz Skarbu Państwa nie następuje przekazanie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel, nie można przyjąć, że następuje dostawa towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej M. B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 17 lipca 2012 r. (uzupełnionym pismem z 17 września 2012 r.) Miasto B. (Urząd Miasta w B.) zwrócił się do Ministra Finansów

o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie.

We wniosku wskazano, że decyzją Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r., ustalono wartość nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] o pow. 0,1212 ha, położonej w obrębie 19 S. w B., dla której jest założona księga wieczysta nr [...], stanowiącej uprzednio własność Gminy B., przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. W decyzji tej ustalono także odszkodowanie za nieruchomość na rzecz Gminy B., w wysokości [...] zł, oraz zwiększenie wysokości odszkodowania o kwotę [...] zł, odpowiadającą 5% wartości nieruchomości z tytułu wcześniejszego wydania nieruchomości. Do wypłaty tego odszkodowania na rzecz Gminy B. zobowiązano Prezydenta B. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja wojewody stanie się ostateczna. Wnioskodawca wskazał, że powyższa decyzja wojewody dotyczy odszkodowania za przejście, zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia

2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193 poz. 1194 ze zm.), własności działki stanowiącej własność Gminy B. - z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Wymieniona decyzja Wojewody P. została utrzymana w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r.

Wnioskodawca wskazał, że Gmina B. i Miasto B., to ten sam podmiot. Do wypłaty odszkodowania, został zobowiązany Prezydent B. Ponadto Wnioskodawca zauważył, że opisana we wniosku sytuacja wskazuje, że zarówno właścicielem nieruchomości, jak i zarządcą drogi jest ten sam podmiot. Ponieważ nieruchomość znajdowała się już we władaniu Prezydenta Miasta B., nie nastąpiło jej wydanie zarządcy drogi (temu samemu Prezydentowi Miasta B.). Dostawa nieruchomości utożsamiana jest bowiem z przeniesieniem prawa do jej rozporządzania. W opisanej sytuacji takie przeniesienie nie nastąpiło.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy przejęcie własności gruntu, bez faktycznej zapłaty odszkodowania jest dostawą?

2. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, od ww. przejęcia z mocy prawa?

3. Jaki organ i komu powinien wystawić w związku z tą czynnością fakturę VAT?

4. Kto nalicza, a kto odlicza podatek VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, Miasto (Gmina) B. nie jest podatkiem VAT

od odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa, jeżeli przejmującym jest Skarb Państwa - w imieniu, którego działa to samo Miasto B. jako zarządca drogi, a czynność wywłaszczenia za odszkodowaniem - w takim przypadku, nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. Jeżeli jednak mamy do czynienia

z dostawą, wówczas - ze względu na nieekwiwalentność tej czynności, brak wydania nieruchomości oraz niemożność wystawienia faktury, nie powstaje obowiązek podatkowy z tego tytułu.

W interpretacji indywidualnej nr [...] z dnia [...] października 2012 r., reprezentujący Ministra Finansów, Dyrektora Izby Skarbowej w B. uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Organ stwierdził, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej powoływana jako u.p.t.u. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa). W takiej sytuacji ma miejsce dostawa towarów w zamian

za odszkodowanie, zaś odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia

za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną - objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian

za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Dalej organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przekazując nieruchomość gruntową na rzecz Skarbu Państwa, Gmina działała we własnym imieniu i na własny rachunek. Działania Gminy są tożsame z działaniami każdego innego podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. W opisanym zdarzeniu przyszłym mamy zatem do czynienia z przeniesieniem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem, stanowiącym odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.p.t.u., podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W tym przypadku, odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną i ze względu

na przedmiot, czynność taka objęta jest podatkiem od towarów i usług. W każdym zatem przypadku podatnikiem podatku od towarów i usług jest Gmina (Miasto) i ona dokonuje rozliczeń w podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy podmiotem będącym właścicielem nieruchomości, która stała się przedmiotem wywłaszczenia

i podmiotem przejmującym tę nieruchomości jest ten sam podatnik podatku

od towarów i usług. Jednakże dokonując dostawy nieruchomości należącej

do gminnego zasobu, Wnioskodawca występuje w roli właściciela nieruchomości - Gminy, z kolei przejmując tę nieruchomość reprezentuje Skarb Państwa. A zatem własność nieruchomości zostanie przeniesiona na tego samego podatnika, ale

co istotne na inny podmiot. Organ podkreślił, że warunkiem dostawy towaru jako czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na innego podatnika podatku od towarów i usług, tylko na inny podmiot. W przedmiotowej sprawie natomiast prawo własności nieruchomości zostanie przeniesione z Gminy na Skarb Państwa.

W ocenie organu dokonującego interpretacji, w analizowanej sprawie dochodzi do odpłatnej dostawy towaru, spełniającej definicję zawartą w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. Odpłatność za nieruchomość stanowi odszkodowanie, które pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Organ interpretacyjny stwierdził, że w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392 ze zm.),

z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, tj. w chwili otrzymania w całości lub części odszkodowania z tytułu przeniesienia własności nieruchomości, należących do Gminy na rzecz Skarbu Państwa.

Organ zaznaczył również, że obowiązujące przepisy, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku

od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360), nie wykluczają by w przypadku rzeczywistych transakcji realizowanych przez dwa odrębne podmioty, zobowiązanym do ich udokumentowania i opodatkowania podatkiem od towarów i usług, był ten sam podatnik. W takim przypadku w obrocie gospodarczym występuje faktura VAT zawierająca podatek należny dająca, po spełnieniu warunków zawartych w art. 86 ust. 1 u.p.t.u., prawo do odliczenia podatku naliczonego. W takiej sytuacji faktura VAT dokumentująca przeniesienie własności nieruchomości gruntowej z Gminy

na rzecz Skarbu Państwa, będzie odzwierciedlała prawdziwą (rzeczywistą) transakcję gospodarczą.

Reasumując organ stwierdził, że przeniesienie prawa własności gruntu

na rzecz Skarbu Państwa w zamian za określone mocą decyzji wojewody odszkodowanie, stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w przypadku której obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty. W związku z powyższym na Gminie ciążyć będzie obowiązek udokumentowania przedmiotowej dostawy nieruchomości fakturą VAT,

na której jako nabywcę i sprzedawcę wskazać należy Gminę, która działa jednocześnie w imieniu własnym i jako reprezentant Skarbu Państwa. Obowiązek opodatkowania czynności według właściwej stawki podatku od towarów i usług (bądź zastosowanie zwolnienia od podatku), ciążyć będzie na Gminie, jako właścicielu wywłaszczonej nieruchomości, otrzymującej z tego tytułu odszkodowanie. Jako reprezentant Skarbu Państwa Gmina nie będzie jednak uprawniona do odliczenia podatku wykazanego w ww. fakturze.

W skardze złożonej do Sądu po uprzednim, bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, pełnomocnik Miasta B. zarzucił wydanej interpretacji naruszenie:

- art. 5 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt.1 oraz art. 106 ust. 1 u.p.t.u.;

- art. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.

z 2012 r. , poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "o.p.") oraz

- § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 68, poz. 360).

Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów procesowych według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r., dotyczy odszkodowania za przejście, zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych własności działki stanowiącej własność Gminy B. - z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Gmina B. i Miasto B., to ten sam podmiot. Do wypłaty odszkodowania, został zobowiązany Prezydent B. Prezydent miasta wykonując swoje kompetencje, o których wyżej mowa, nie działa jako odrębny podmiot, a pełni funkcję organu wykonawczego miasta na prawach powiatu. Zatem na gruncie niniejszej sprawy odszkodowanie winno być wypłacone z budżetu Miasta B.

Czy zatem Miasto B. może otrzymać odszkodowanie, wypłacając jego kwotę ze swojego budżetu? Jednolity budżet Miasta B. nie pozwala na uiszczenie należności, gdyż zarówno beneficjentem tej kwoty, jak i zobowiązanym do jej uiszczenia byłby ten sam podmiot. Skoro należności (odszkodowania) nie można wypłacić, transakcja ta nie jest czynnością odpłatną, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 1 u.p.t.u., a w konsekwencji nie podlega zakresowi przedmiotowemu podatku od towarów i usług i jako taka nie jest opodatkowana.

Autor skargi stwierdził także, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Z przeniesieniem tego prawa powiązane jest "wydanie" towaru. Czy można towar wydać temu samemu podmiotowi? Wywłaszczona nieruchomość będąca własnością Miasta (Gminy) B., ma być wydana Miastu (Gminie) B. - na cele budowy drogi.

Z pojęciem wydania wiąże się przekazanie części majątku - innemu podatnikowi.

W omawianej sytuacji mamy do czynienia z jednolitym organizmem, który jest tym samym podatnikiem występującym raz jako przedstawiciel zarządcy drogi a innym razem jako organ byłego właściciela nieruchomości. Nieruchomość ta cały czas jest w posiadaniu Miasta B. W przekonaniu strony skarżącej nie dochodzi więc

do wydania towaru, a w konsekwencji do dostawy, gdyż nie przenosi się prawa

do rozporządzania nieruchomością.

Gdyby uznać jednak, że do wydania towaru dochodzi, to zdaniem strony skarżącej obowiązek podatkowy nie powstaje w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli mamy do czynienia

z dostawą wywłaszczanej z mocy prawa nieruchomości, obowiązek podatkowy winien powstać na mocy art. 19 ust. 4 u.p.t.u. Jednak obowiązek podatkowy w tym przypadku nie powstaje, bowiem w tej sytuacji nie dochodzi do zapłaty odszkodowania, nie mamy do czynienia z wydaniem towaru, nie można wystawić faktury. Skoro nie powstaje obowiązek podatkowy nie może powstać też zobowiązanie podatkowe (art. 4 - 5 o.p.).

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając

w imieniu Ministra Finansów, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zasadniczy spór w sprawie, pomiędzy Miastem B. a Dyrektorem Izby Skarbowej w B., reprezentującym Ministra Finansów, dotyczył kwestii opodatkowania czynności, polegającej na przeniesieniu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości będącej uprzednio własnością Gminy B., w sytuacji, w której zarówno przed dokonaniem czynności jak i po jej dokonaniu, nieruchomość znajdowała się w posiadaniu Gminy B.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów

i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług

na terytorium kraju. Z kolei towarami, stosownie do art. 2 pkt 6 u.p.t.u., są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Jednocześnie w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa

do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Z powyższych regulacji należy wyprowadzić wniosek, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest odpłatna dostawa towarów, w tym również gruntu, polegająca na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Kluczowe zatem znaczenie ma wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Powyższe zagadnienie było przedmiotem analizy zarówno judykatury jak

i piśmiennictwa. Zgodnie przyjmuje się, że z punktu widzenia opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług istotne jest nie tyle przeniesienie prawa własności, lecz przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

W unormowaniu tym chodzi zatem o aspekt faktyczny sprowadzający się

do przekazania faktycznej możliwości dysponowania towarem, a nie rozporządzania nim w sensie prawnym. Przesądza o tym użycie w omawianym tu przepisie sformułowania "jak właściciel", który implikuje to, że prawodawca, wiąże moment powstania obowiązku podatkowego w VAT z chwilą uzyskania możliwości ekonomicznego dysponowania towarem przez nabywcę. Podkreśla się przy tym,

że użyte w powyższym unormowaniu sformułowanie "rozporządzenia towarami jak właściciel" należy rozumieć szeroko. Taka konstrukcja normatywna ujawnia przy tym tę okoliczność, że prawodawca akcentuje za jej pomocą ekonomiczny aspekt przeniesienia władztwa nad towarem w taki sposób, by nabywca mógł nim dysponować podobnie jak właściciel. Taki zabieg redakcyjny wskazuje zarazem

na to, że prawodawca nie utożsamia dostawy towarów z przeniesieniem własności

w rozumieniu prawa cywilnego. Tym samym uprawniony staje się wniosek,

że dokonując kwalifikacji danej czynności na potrzeby podatku od towarów i usług należy oderwać się od jej uwarunkowań cywilistycznych a skoncentrować się

na aspekcie faktycznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy w ramach danej czynności zrealizowany został obrót podlegający opodatkowaniu VAT.

W konsekwencji dokonując koniecznej kwalifikacji zdarzenia gospodarczego należy przeanalizować, czy zrealizowany został obrót, pod którym to pojęciem rozumieć należy przekazanie kontroli ekonomicznej nad towarem w taki sposób, że nabywca może nią rozporządzać jak właściciel, a taka możliwość pojawia się dopiero z chwilą przekazania towaru. (zob. wyrok NSA z 28 maja 2010 r., I FSK 963/09, dostępny

w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na ów ekonomiczny aspekt dostawy towarów zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06, wskazując,

że definicja dostawy towarów zawarta w art. 7 ust. 1 u.p.t.u. celowo została oderwana od pojęcia przeniesienia własności w cywilistycznym tego słowa znaczeniu. Ekonomiczny aspekt zdarzeń gospodarczych kreujących obowiązek podatkowy w VAT szczególnie wyraźnie znajduje swój wyraz w unormowaniach regulujących powstanie obowiązku podatkowego. Treść art. 19 ust. 1 u.p.t.u. świadczy o tym, że zdarzeniem, z wystąpieniem którego należy wiązać powstanie obowiązku podatkowego, co do zasady jest wydanie towaru lub wykonanie usługi. Przepis ten odzwierciedla regulacje przepisów wspólnotowych – zgodnie z art. 10 (2) VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku

od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE L nr 145, str. 1 ze zm.), aktualnie art. 63 Dyrektywy Rady WE nr 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L. nr 347, str. 1), zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego ma miejsce, a VAT staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług. Brzmienie przepisu wspólnotowego, który w odniesieniu do powstania obowiązku podatkowego (co określa się w dyrektywach jako wymagalność podatku) posługuje się pojęciem "dostarczenie", uwidocznia jeszcze dobitniej faktyczny (ekonomiczny) charakter czynności skutkującej opodatkowaniem. Zarówno w prawie krajowym, jak w i przepisach dyrektyw zasadniczy skutek podatkowy przypisuje się więc faktycznym, ekonomicznym, aspektom danej czynności, który to aspekt eksponowany jest zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie krajowym

i europejskim. Stąd też w żadnym razie nie można utożsamiać wydania towaru,

o którym mowa w art. 19 ust. 1 u.p.t.u., z wydaniem rzeczy w rozumieniu art. 348

i dalsze k.c. bądź chwilą przeniesienia prawa własności.

Poczynione uwagi pozwalają zatem wnosić, że dokonując kwalifikacji danej czynności na potrzeby podatku od towarów i usług należy oderwać się

od uwarunkowań cywilistycznych tej czynności a skoncentrować się na jej aspekcie faktycznym, determinowanym przede wszystkim uwarunkowaniami ekonomicznymi. Unormowania podatkowe w VAT odrywają bowiem skutki publicznoprawne wydania towaru od skutków cywilnoprawnych.

Zasady gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa uregulowane

są między innymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (Dz.U. z 2010 r., Nr 102. poz. 651 ze zm.). Stosownie do art. 11 ww. ustawy, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z tejże ustawy oraz odrębnych ustaw (nie mających w sprawie znaczenia), organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organem reprezentującym jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze. Rozwinięciem tej zasady jest art. 23 ust. 1 ww. ustawy, który to przepis stanowi, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Jednocześnie, zgodnie z art. 4 pkt 9b ustawy o gospodarce nieruchomościami, ilekroć w ustawie jest mowa o staroście - należy przez

to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w zakresie czynności dotyczących obrotu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, reprezentantem Skarbu Państwa jest starosta (prezydent miasta na prawach powiatu). Jednocześnie ten sam podmiot - prezydent miasta na prawach powiatu, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jest reprezentantem gminy, w sprawach dotyczących obrotu nieruchomościami.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji wynika, że Gmina B. była właścicielem nieruchomości, która następnie,

na mocy ostatecznej decyzji Wojewody P., wydanej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania

i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 193 poz. 1194 ze zm.), została wywłaszczona z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa. Zatem

w realiach niniejszej sprawy, Prezydent Miasta B., będący organem wykonawczym i reprezentującym na zewnątrz Gminę B. (właściciela nieruchomości) został zobowiązany do wyzbycia się posiadanej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, który był reprezentowany przez starostę - w niniejszej sprawie również Prezydenta Miasta B. Oznacza to, że zarówno przed wywłaszczeniem nieruchomości jak i po jej wywłaszczeniu, sporna nieruchomość znajdowała się we władaniu tego samego podmiotu - Prezydenta Miasta B. Nie sposób zatem przyjąć, że poprzez dokonanie tejże czynności doszło do rozporządzenia rzeczą jak właściciel, skoro władztwo nad nieruchomością będącą przedmiotem wywłaszczenia nadal pozostaje przy tym samym podmiocie. Nieruchomością znajdującą się w zasobach gminnych, wywłaszczoną następnie na rzecz Skarbu Państwa w dalszym ciągu będzie gospodarować Prezydent Miasta B. Sporna nieruchomość, zarówno przed wywłaszczeniem jak i po, jest w posiadaniu Gminy B., zmianie ulega jedynie właściciel nieruchomości. Wynika to z takiego a nie innego ukształtowania przez ustawodawcę sposobu gospodarowania nieruchomościami, stanowiącymi z jednej strony własność Skarbu Państwa a z drugiej własność gminy, mającej status miasta na prawach powiatu. Stwierdzić zatem należało, że w realiach niniejszej sprawy, wywłaszczenie nieruchomości stanowiącej własność Gminy B. na rzecz Skarbu Państwa niewątpliwie doprowadziło do zmian stosunków własnościowych, zgodnie z regułami prawa cywilnego, jednakże na gruncie prawa podatkowego taka czynność nie może być uznana za dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Wynika to z faktu, że w wyniku takiej czynności nie dojdzie do "rozporządzenia towarem jak właściciel", albowiem władztwo nad nieruchomością pozostaje w rękach tego samego podmiotu.

W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu dokonującego interpretacji, iż opisane w stanie faktycznym zdarzenie - przeniesienie własności nieruchomości stanowiącej własność Gminy B.

na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem, jest odpłatną dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W analizowanej sprawie, z uwagi na sposób uregulowania przez ustawodawcę zasad gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, nie można przyjąć, że w wyniku wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność Gminy B. na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło przeniesie prawa

do rozporządzania towarem jak właściciel. W sprawie nie nastąpiło przekazanie ekonomicznego władztwa nad rzeczą innemu podmiotowi, dlatego też zaistniała czynność prawna nie może powodować powstania obowiązku podatkowego w VAT.

Podkreślana przez organ w udzielonej interpretacji kwestia odpłatności dostawy towarów, którą w niniejszej sprawie jest wysokość odszkodowania, ma wtórne

i drugorzędne znaczenie, albowiem sam fakt odpłatności, przy braku podstawowego elementu obowiązku podatkowego jakim jest dostawa towaru, nie może świadczyć

o istnieniu obowiązku podatkowego w VAT. Tym samym, za zasadne należało uznać zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

Z uwagi, na fakt, że w sprawie nie można mówić o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, za zbędne należało uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, dotyczących chwili powstania obowiązku podatkowego, związanych z istotą odszkodowania oraz wątpliwościami dotyczących sposobu ewentualnego wystawienia faktury VAT. Zaznaczyć jedynie należy, iż prezydent miasta na prawach powiatu podejmuje działania zarówno

w imieniu jednostki samorządu terytorialnego jaką jest gmina jak również, w imieniu Skarbu Państwa - w zakresie gospodarowania jego nieruchomościami. Jednakże

w obu przypadkach, działa na rachunek jednostki samorządu terytorialnego. Dlatego też, czego nie kwestionował Minister Finansów w udzielonej interpretacji, niewątpliwie podatnikiem VAT, zarówno od czynności wykonywanych w imieniu Skarbu Państwa, jak również od czynności dotyczących nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, będzie w analizowanej sprawie Gmina B.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że będąca przedmiotem skargi indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, jako naruszająca art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., powinna być uchylona. Ponownie rozpoznając wniosek o udzielenie interpretacji, Minister Finansów winien uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rozstrzygnięcie o niewykonalności uchylonej interpretacji Sąd oparł na art. 152, zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego

w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego

z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).