Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 73/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art. 207 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1950
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - t.j.
article: art. 69, art. 190 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], II. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę [...](słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania M. F., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] lipca 2020 r., [...] o odmowie przyznania odwołującej się prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką Z. F.-K..

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Pismem z dnia [...] maja 2020 r. M. F. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. (działającego w granicach upoważnienia Burmistrza) o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną Z. F.-K.. Powołując się na art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm., dalej "u.ś.r.") wyjaśniła, że jest osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 z późn. zm., dalej "K.r.o.") oraz nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nią opieki. Matka jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, wymagającą stałej pomocy innej osoby. Odwołując się do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. wnioskodawczyni podkreśliła, że przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. W tym stanie rzeczy organy rozpoznające wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym, mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określonego w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 (Dz. U. poz. 1443) została uznana za niekonstytucyjną.

Wraz z opisanym wyżej pismem M. F. przedłożyła też między innymi urzędowy formularz wniosku SR-5, schemat relacji rodzinnych (z którego wynika, że do grona najbliższej rodziny niepełnosprawnej Z. F.-K., poza skarżącą, zalicza się rodzeństwo N. G. i B. G. oraz mąż A. K.. Przedstawiła też listę czynności związanych z opieką, a nadto orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...], którym Z. F.-K. zaliczono do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, datując ustalony stopień niepełnosprawności od [...] stycznia 2017 r.

W dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy na okoliczność sytuacji osobistej Z. F.-K.. Ustalono, że zamieszkuje ona z mężem, który jest uzależniony od alkoholu, nie świadczy wobec niej opieki, a także jest sprawcą przemocy domowej, co zostało zarejestrowane w Zespole Interdyscyplinarnym w Ś. (działającego w Ośrodku Pomocy Społecznej). Z. F.-K. z uwagi na schorzenia i niepełnosprawność pozostaje w stałym leczeniu lekarza rodzinnego oraz odbywa cykliczne etapy chemioterapii, na które zawozi ją córka M. F.. W ocenie sytuacji osoby i rodziny pracownik pomocy społecznej odnotował, że wedle oświadczeń niepełnosprawnej opiekę w niezbędnych czynnościach życiowych sprawuje nad nią córka M. F..

W aktach administracyjnych utrwalono następnie pismo Zespołu Interdyscyplinarnego w Ś. z dnia [...] czerwca 2020 r., [...], w którym Zespół ten informuje, iż w rodzinie Z. F.-K. oraz A. K. prowadzona jest procedura Niebieskiej Karty w związku z podejrzeniem stosowania przez A. K. przemocy w rodzinie polegającej na wszczynaniu awantur, wyzwiskach, poniżaniu czy groźbach wobec żony. Wskazano również na podejmowane pod koniec 2019 r. interwencje policji, wyczuwalną od A. K. woń alkoholu, a także wszczęcie dochodzenia w z związku z złożonym zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa określonego w art. 207 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 z późn. zm., dalej "K.k."). Jednocześnie stwierdzono, że w 2020 r. nie dochodziło do interwencji policji, a także nie notowano zdarzeń znamionujących przemoc w rodzinie, co nie zmienia faktu, że relacje małżonków pozostają całkowicie zdystansowane i rozwarstwione. Z. F.-K. podała, że mąż nie wykazuje zainteresowania, pomocy, ani wsparcia w związku z jej stanem zdrowia, a pomoc taką uzyskuje jedynie od swojej córki.

Dnia [...] czerwca 2020 r. inspektor Ośrodka Pomocy Społecznej prowadzący sprawę sporządził notatkę z rozmowy z Przewodniczącym Zespołu Interdyscyplinarnego, który poinformował, że [...] czerwca 2020 r. miała odbyć się rozprawa w sprawie karnej przeciwko A. K. o przestępstwo z art. 207 § 1 K.k. Rozprawę tą odroczono na [...] września 2020 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., [...] Burmistrz odmówił M. F. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyjaśnił, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania, w tym wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni jest osobą nieposiadającą rodzeństwa, nie będącą nigdzie zatrudnioną, bez dochodów, a także nie zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Faktycznie sprawuje ona opiekę nad Z. F.-K. legitymującą się orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...] Matka wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim i zamieszkuje z mężem w Ś. .

Organ zwrócił uwagę, że Z. F.-K. zaliczono do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ustalonym od dnia [...] stycznia 2017 r., przy czym daty powstania niepełnosprawności nie udało się ustalić. Burmistrz zaznaczył dalej, że niepełnosprawna została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym w wieku 60 lat, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki wskazywane art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Jednocześnie w ocenie Burmistrza zaistniała jeszcze jedna przesłanka negatywna do przyznania wnioskowanego świadczenia wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym kontekście organ przypomniał, że Z. F.-K. pozostaje nadal w związku małżeńskim, jej małżonek nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Niezależnie Burmistrz wyjaśnił, że jego zdaniem na ocenę sprawy nie wpływa to, że w rodzinie prowadzona jest procedura Niebieskiej Karty.

Nie zgadzając się z powyższą argumentacją M. F. złożyła w dniu [...] lipca 2020 r. odwołanie wnosząc o uchylenie odmownej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia. Zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. (a także w tym kontekście też art. 190 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez nieuwzględnienie okoliczności uznania tego przepisu za niekonstytucyjny. Nadto zwróciła uwagę na błędne zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. podnosząc, że nie może on mieć zastosowania w sprawach mających za przedmiot przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz zstępnego.

Odnosząc się do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. M. F. wskazała, że literalna wykładania tego przepisu prowadziłaby w okolicznościach sprawy do sytuacji, w której pomimo istnienia w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji członka rodziny – córki, która chce i potrafi opiekować się niepełnosprawną matką, matka zostaje tej opieki pozbawiona.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r., [...], Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "K.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.

Wyjaśniło, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, iż M. F. sprawuje opiekę nad matką, jednakże w ocenie Kolegium nie wykazano związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem tej opieki a koniecznością rezygnacji przez nią z zatrudnienia. Ponadto wnioskodawczyni nie zamieszkuje z matką i brak jest dowodów potwierdzających, że sprawuje ona nad matką długotrwałą i stałą opiekę, która uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Czynności wykonywane przez M. F. mieszczą się raczej w ramach pomocy świadczonej rodzicom przez dzieci, przy czym nie jest to wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednocześnie organ podzielił argumentację M. F. odnośnie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazując, że przepis ten nie mógł stać co do zasady na przeszkodzie ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Niemniej dalej Kolegium przychyliło się do stanowiska Burmistrza w zakresie zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Przywołując art. 23 i 27 K.r.o. wyjaśniło, że małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy oraz przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli, natomiast zwracając uwagę na art. 130 K.r.o. wskazało, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. W ocenie Kolegium wśród obowiązków małżeńskich istnieje obowiązek alimentacyjny, w którym mieści się również obowiązek opieki nad chorym i niepełnosprawnym małżonkiem. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Z. F.-K. jest zamężna, zamieszkuje wraz z mężem A. K. w Ś. pod tym samym adresem.

Kolegium przyznało, że z materiału dowodowego wynika, że mąż nie świadczy nad nią opieki, a wręcz dopuszcza się wobec niej przemocy, co jest przyczyną prowadzenia od grudnia 2019 r. procedury Niebieskiej Karty. Zdaniem organu odwoławczego pomimo istnienia trudnej sytuacji pomiędzy małżonkami, brak jest mimo to podstaw do niestosowania w sprawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

W skardze M. F. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się córka, będąca jednocześnie opiekunem faktycznym osoby niepełnosprawnej z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez współmałżonka niepełnosprawnej. Jej zdaniem wykładnia wskazanych przepisów powinna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Skarżąca wyjaśniła, że świadczenie pielęgnacyjne stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą takiej pomocy ze względu na swój stan zdrowia. Zwróciła uwagę, że wobec współmałżonka Z. F.-K. została wszczęta procedura Niebieskiej Karty w związku z przemocą domową, a sam fakt, iż w tej rodzinie od pewnego czasu nie odnotowano żadnych interwencji policji nie pozwala na przyjęcie, by A. K. mógł w sposób należyty sprawować opiekę nad niepełnosprawną żona. Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznając, iż organ błędnie przyjął, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez nią nie wypełnia przesłanki "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności...". W ocenie M. F. istotą wnioskowanego świadczenia jest rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która takiej opieki wymaga, lecz opieka ta nie musi być opieką całodobowa. Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, która to opieka uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie Sąd zauważa, że analizując przebieg kontrolowanej sprawy administracyjnej o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego, dostrzegł, iż powtórzono w niej pewien schemat działania organów, który o ostatnich miesiącach można zaobserwować także w innych postępowaniach o takim przedmiocie. Otóż uzasadnienie odmownej decyzji pierwszoinstancyjnej Burmistrza skoncentrowano na obszernym wyjaśnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą organ zdecydował się stosować pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 (wskazał, że świadczenia pielęgnacyjnego nie można przyznać ze względu na powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki dopiero w dorosłym wieku). Niejako sprawozdawczo natomiast odniesiono się do innych okoliczności. Odnotowano, że wobec Z. F.-K. znajduje zastosowanie przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. (niepełnosprawna pozostaje w związku małżeńskim).

Następnie postępowanie potoczyło się także analogicznie jak w wielu innych sprawach. Mianowicie Kolegium rozpoznające odwołanie przyznało rację skarżącej co do głównego zarzutu, to jest, że art. 17 ust. 1b u.ś.r., wobec orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego K [...], nie powinien znaleźć zastosowania. Kolegium mimo to nie uchyliło jednak decyzji pierwszoinstancyjnej, starając się obronić zaskarżone rozstrzygnięcie poprzez uwypuklenie pozostałych okoliczności przemawiających za odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W realiach niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że po pierwsze zakres opieki M. F. nad matką Z. F.-K. nie uzasadnia rezygnacji przez nią z zatrudnienia (a więc nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r.), a po drugie, że niepełnosprawna jest w związku małżeńskim z A. K. (co jest przesłanką negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Zdaniem Sądu argumentacja Kolegium, którą przytoczono na obronę odmownej decyzji Burmistrza, nie jest wystarczająca. Opiera się też na niedostatecznie wyjaśnionych okolicznościach stanu faktycznego sprawy.

Gdy chodzi o obowiązki realizowane przez M. F. wobec niepełnosprawnej Z. F.-K., to Sąd przyznaje, że ze rzeczywiście zgromadzonych dowodów nie wynika, aby opieka córki nad matką niepodważalnie jawiła się jako taka, która uniemożliwia tej pierwszej podjęcie zatrudnienia. Z wywiadu środowiskowego i oświadczeń wynika bowiem, że M. F. z rodzicami nie mieszka. Nie można jednak nie dostrzegać, że ustalone zostało (i nie zakwestionowane), że wykonuje wobec matki szereg czynności opiekuńczych (zob. formularze "Czynności wykonywane podczas opieki" z dnia [...] maja 2020 r.). Również Z. F.-K. potwierdza, że opiekuje się nią wyłącznie córka (zob. ustalenia z wywiadu środowiskowego).

Odnosząc się do stanowiska Kolegium Sąd przyznaje, że w niniejszej sprawie jest pewne pole do ustaleń i oceny, czy zakres niezbędnego zaangażowania M. F. wobec niepełnosprawnej matki jest taki, że nie może ona podjąć zatrudnienia. Zdaniem Sądu z całą pewnością nie można jednak na podstawie akt przesądzić (jak uczyniło Kolegium), że opieka świadczona przez skarżącą wobec matki nie kwalifikuje się jako taka, która podpadałaby pod art. 17 ust. 1 u.ś.r. W szczególności należy zauważyć, że organ pierwszej instancji, w którego imieniu działają przecież pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej mający bezpośredni kontakt z rodziną, na najmniejszym stopniu nie podał w wątpliwość faktu sprawowania przez M. F. opieki nad niepełnosprawną. Wręcz przeciwnie, w decyzji Burmistrza wskazano, cyt.: "Jako spełnione uznaje się: legitymowanie się przez Pani matkę (Z. F.-K. – uw. Sądu) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, istnienie obowiązku alimentacyjnego Pani względem rodzica oraz pełnienie przez Panią funkcji opiekuńczych wobec matki".

W kontekście powyższego uznać należy, że nie znajduje dostatecznego poparcia w materiale dowodowym stanowcze twierdzenie Kolegium, iż zakres czynności opiekuńczych M. F. wobec Z. F.-K. nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie można bowiem przejść do porządku nad faktem, że w aktach udokumentowano okoliczność sprawowania opieki córki nad matką (zob. część III wywiadu środowiskowego "Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego") oraz udokumentowano zakres tej opieki w wywiadzie (jw.) oraz poprzez złożenie formularza listy "Czynności wykonywanych podczas opieki", której to listy nie podważyli pracownicy ośrodka pomocy społecznej.

Jak już zaznaczono, drugim powodem uzasadniającym odmowę przyznania M. F. świadczenia pielęgnacyjnego jest pozostawanie Z. F.-K. w związku małżeńskim (przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Zdaniem Sądu kwestia ta wymaga dodatkowych wyjaśnień, gdyż okoliczności badanej sprawy mają charakter szczególny. Organy obu instancji skwitowały krótko, że z punktu widzenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia fakt objęcia rodziny Niebieską Kartą z powodu podejrzenia stosowania przez męża wobec żony (Z. F.-K.) przemocy. Nie odniosły się jednak do faktu bardziej niepokojącego, a mianowicie do faktu zgłoszonego telefonicznie inspektorowi w sekcji świadczeń rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej (przez Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego w Ś. ), że wobec A. K., męża Z. F.-K., toczy się zaawansowane postępowanie karne o przestępstwo z art. 207 § 1 K.k. (to jest znęcanie się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą - żoną), w ramach którego miała [...] czerwca 2020 r. odbyć się rozprawa w Sądzie Rejonowym w Ś. (odrodzona na dzień [...] września 2020 r.).

Kolegium w niniejszej sprawie wydało decyzję [...] października 2020 r., jednak mimo to nie zdecydowało się pozyskać informacji o ustaleniach ze sprawy karnej wobec A. K. bądź o jej wyniku. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów, informacji o przemocy w rodzinie A. K. i Z. F.-K. napływających z Zespołu Interdyscyplinarnego w Ś. nie można bagatelizować. Sąd w tym składzie oczywiście ma świadomość, iż relacje między małżonkami nie wyłączają literalnie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., lecz nie oznacza to, że przepis ten powinno się bezrefleksyjnie wykładać tak, że powinien mieć on zastosowanie w każdej sytuacji pozostawania osoby niepełnosprawnej w związku małżeńskim. Zdaniem Sądu w sytuacji ustalenia, zwłaszcza w sprawie karnej, że współmałżonek (nawet teoretycznie zdolny i prawnie obowiązany do alimentacji) znęca się nad najbliższą osobą wymagającą opieki, a proceder ten nabiera charakteru przestępczego, organy nie powinny odmawiać świadczenia pielęgnacyjnego dla innego opiekuna (członka rodziny) z powołaniem na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Nie można bowiem stawiać osoby niepełnosprawnej potrzebującej opieki w sytuacji, w której ma ona oczekiwać pomocy tylko od małżonka, który jest sprawcą przemocy wobec niej. Byłoby to nie do pogodzenia z wartościami zakodowanymi w art. 69 Konstytucji RP, który stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają pomocy w zabezpieczaniu egzystencji.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") .

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Sprawę na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym – z uwagi na złożony przez skarżącą wniosek o rozpoznanie skargi w takim trybie.