Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 59/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 3, art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1013/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. B., Z. B., S. B., M. W., E. B., T. O., M. S., M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie odrzucenia skargi w stosunku do M. B.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniem z 5 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1013/19 odrzucił skargę M. B., Z. B., S. B., M. W., E. B., T. O., M. S., M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem z 28 marca 2019 r. M. B., Z. B., S. B., M. W., E. B., T. O., M. S., M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] września 2018 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] listopada 1985 r., znak [...] orzekającej o przejęciu za emeryturę od A. i B. małż. B. na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziły działki nr [...] o pow. [...] ha, położone w [...] . Skarga została podpisana przez M. B., wskazanego w treści skargi jako działającego w imieniu własnym oraz reprezentującego pozostałych skarżących.

Zarządzeniem z 30 kwietnia 2019 r. Sąd wezwał M. B. do nadesłania, w terminie 7 dni, pełnomocnictw uprawniających go do działania w imieniu pozostałych skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie 23 maja 2019 r. wpłynęło do akt sprawy poświadczone notarialnie pełnomocnictwo z 3 marca 2016 r. udzielone dla skarżącego M. B. przez pozostałych skarżących do działania przed instytucjami sądowymi i urzędami państwowymi.

Pismem z 31 maja 2019 r. M. B. został poinformowany, że nadesłane przez niego pełnomocnictwo nie upoważnia do działania w imieniu pozostałych skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Jednocześnie skarżący został wezwany do nadesłania pełnomocnictw uprawniających go do działania w imieniu pozostałych skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia jako pełnomocnika pozostałych skarżących.

W zakreślonym terminie M. B. nadesłał stosowne pełnomocnictwo udzielone przez skarżących: Z. B., S. B., M. W., E. B. i T. O.

Następnie Sąd zarządzeniem z 15 lipca 2019 r. wezwał skarżącą M. S. oraz skarżącą M. A. do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez podpisanie skargi znajdującej się w aktach sprawy lub nadesłanie do Sądu podpisanego egzemplarza skargi oraz nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem.

Jednocześnie zarządzeniem z 15 lipca 2019 r. Sąd wezwał M. B., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnika skarżących Z. B., S. B., M. W., E. B. i T. O., do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem.

Powyższe wezwania doręczono M. S., M. M. oraz M. B. 22 lipca 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że ostatni dzień terminu do usunięcia braków formalnych skargi przypadł na 29 lipca 2019 r. Powyższe wezwania pozostały jednak bez odpowiedzi.

Sąd pierwszej instancji, wskazał, że niedołączenie przez stronę wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Sąd zwrócił również uwagę, że brak podpisu strony także stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie biegu skardze, a jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie powoduje odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że w niniejszej sprawie skarżące M. S. i M. S., pomimo upływu zakreślonego terminu, nie podpisały skargi znajdującej się w aktach sprawy, jak również nie nadesłały podpisanego egzemplarza skargi do Sądu. Ponadto, skarżące M. S. i M. S., jak również skarżący M. B. (działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżących Z. B., S. B., M. W., E. B. i T. O.), nie nadesłali brakującego odpisu skargi, pomimo wezwania przez Sąd.

Wskazując na powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu.

Na powyższe postanowienie skarżący, w imieniu własnym, złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 46 § 1 oraz art. 47 § 1 p.p.s.a., przez zawężenie ich treści do obowiązku załączenia odpisu skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, gdy tymczasem przepisy te wymagają załączenia odpisu pisma nie ograniczając techniki jego tworzenia do odpisów poświadczonych za zgodność,

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji nieprawidłowo sformułowanego zobowiązania do usunięcia braków formalnych skargi, a nadto, gdy organ administracji, na którego czynność została złożona skarga, dysponował odpisem skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom, jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym.

Art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Jak już wyżej wskazano, w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi ustawodawca w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewidział rygor odrzucenia skargi.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał M. B. do nadesłania jednego odpisu skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem.

Zwrócić należy uwagę, że odpisem pisma jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z jego oryginałem. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że za odpis pisma uznać można zarówno jego kopię opatrzoną własnoręcznym podpisem, jak i jego kopię nie zawierającą podpisu ale poświadczoną za zgodność z oryginałem.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przedmiotowe wezwanie było sformułowane w sposób nieprecyzyjny, bowiem jego treść niewątpliwie mogła wprowadzić skarżącego w błąd, tj. iż tylko nadesłanie odpisu skargi poświadczonej za zgodność stanowi usunięcie braku formalnego skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji winien był zadbać, aby wystosowane do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi było pełne, precyzyjne i chroniło stronę przed nieznajomością przepisów. Uchybienie w niniejszej sprawie wymogom w zakresie prawidłowego (zgodnego z art. 49 § 1 p.p.s.a.) wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w postaci odpisu skargi skutkuje uznaniem, że termin do wykonania czynności przez skarżącego nie rozpoczął biegu. Przy wskazanym uchybieniu w zastosowaniu w sprawie art. 49 § 1 p.p.s.a. nie można więc było przyjąć, że istniały podstawy do odrzucenia z tego powodu złożonej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Sąd ponownie wzywając skarżącego do nadesłania odpisu skargi winien sporządzić wezwanie w sposób precyzyjny i kompletny, aby nie budziło żadnych wątpliwości.

Końcowo odnosząc się do obowiązku nadesłania odpisu skargi, podnieść należy, że wezwanie skarżącego w tym zakresie wynikało z konieczności jego doręczenia M. B., a nie jak podnoszono w zażaleniu, organowi. W niniejszej bowiem sprawie Sąd pierwszej instancji uznał, że M. B. jest uczestnikiem niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.