Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1061/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 404/18 w sprawie ze skargi M.D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 222 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od M.D. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 404/18 oddalił skargę M.D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 222 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Komendant [...] w dniu 8 września 2017 r. skierował do Komendanta [...] Policji wniosek personalny o zwolnienie ze służby w Policji [...] M.D. – policjanta [...] – na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 6 września 2017 r. w Prokuraturze Rejonowej w S. wymienionemu policjantowi ogłoszono postanowienie z dnia 9 sierpnia 2017 r. o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 Kodeksu karnego.

Komendant [...] Policji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] M.D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, organ pismem z dnia 11 września 2017 r. wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji [...] M.D. z uwagi na ważny interes służby, jednakże w zakreślonym w piśmie terminie (do dnia wydania rozkazu) nie uzyskał odpowiedzi.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia 26 października 2017 r. nr 6814, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił [...] M.D. ze służby w Policji z dniem 15 listopada 2017 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), w/w rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Na skutek wniesienia przez [...] M.D. od powyższego rozkazu personalnego odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Główny Policji, który rozkazem personalnym z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 222, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia [...] M.D. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że takie zwolnienie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.).

Wyjaśnił, że w ustawie o Policji pojęcie ważnego interesu służby nie zostało sprecyzowane, ani też bliżej określone. Przy odczytywaniu treści powyższego sformułowania należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów tej formacji. Przyczyny zwolnienia policjanta ze służby określone w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. We wszystkich wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.

Organ odwoławczy wskazał, że rolą organu Policji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem policjanta przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie [...] M.D. w służbie narusza jej ważny interes.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji, policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy o Policji do podstawowych zadań tej formacji należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa ślubowanie (o treści określonej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy), podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. W konsekwencji już samo podejrzenie policjanta o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych policjantów, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że wobec [...] M.D. w dniu 9 sierpnia 2017 r. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, że:

1. w nocy z [...] 2017 r. w S., woj. [...], dopuścił się wobec małoletniej W.W. urodzonej w dniu [...] 2005 r. innej czynności seksualnej, w ten sposób, że gdy spała, wsunął dłoń pod jej bieliznę i dotykał jej krocza, w tym zewnętrznych narządów płciowych, tj. o czyn z art. 200 § 1 K.k.,

2. w nocy z [...] 2017 r. w S., woj. [...], dopuścił się wobec małoletniej W.W. urodzonej w dniu [...] 2005 r. innej czynności seksualnej, w ten sposób, że gdy spała, wsunął dłoń pod jej bieliznę i dotykał jej krocza, w tym zewnętrznych narządów płciowych, tj. o czyn z art. 200 § 1 K.k.

W dniu 29 listopada 2017 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w S. sporządził przeciwko wymienionemu policjantowi akt oskarżenia.

W ocenie organu odwoławczego, oskarżenie [...] M.D. o wskazane przestępstwa o znacznym ciężarze gatunkowym (związane z naruszeniem wolności seksualnej) nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta i jest negatywnie odbierane wśród społeczeństwa. Brak stosownych działań wobec policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstw, zwłaszcza tego rodzaju, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i policjantów. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że ta formacja jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest niezbędna do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich policjantów.

W związku z tym Komendant Główny Policji uznał, że [...] M.D. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, nie spełnia zatem podstawowego warunku określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie wymienionego policjanta w służbie. Zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności zwolnienia wyżej wymienionego policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy wskazał, także, iż w niniejszej sprawie przesłanka określona w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji – zasięgnięcia opinii organizacji związkowej przed zwolnieniem [...] M.D. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – została spełniona.

Ponadto Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie okolicznością, która była podstawą zaskarżonego rozkazu personalnego nie jest popełnienie przestępstwa przez wyżej wymienionego policjanta, lecz przedstawienie mu przez prokuratora zarzutu popełnienia określonych przestępstw, a następnie sporządzenie wobec niego aktu oskarżenia.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi M.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:

- art. 7 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, a oparcie się jedynie na przesłance interesu społecznego, pomimo, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji polegało na uznaniu administracyjnym, podczas gdy ocena jego zasadności powinna doprowadzić nie tylko do uwzględnienia interesu społecznego, ale i słusznego interesu skarżącego;

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niedokonanie dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji do zwolnienia ze służby w Policji, pomimo, że ciążą na nim jedynie podejrzenia o popełnieniu przestępstwa, co nie jest jednoznaczne z dopuszczeniem się czynu naruszającego ważny interes służby;

- art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu niniejszej sprawy;

- art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie rozkazowi personalnemu, od którego służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, podczas gdy ze względu na wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność ścisłej wykładni jej przesłanek, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie występuje realne zagrożenie wymienionych w tym przepisie dóbr chronionych.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji oraz rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku powołał treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który to przepis stanowił podstawę materialnoprawną wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Wskazał, że istotą sprawy było dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie [...] M.D. w służbie narusza ważny interes służby i uzasadnia jego zwolnienie ze służby. Stwierdził, że w tej sprawie organy Policji dokonały prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały przepis art. 41 ust. 2 pkt 5, jak też art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi przyjąć, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Ponadto organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i należycie go rozważył.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że istotą tej sprawy nie było ustalenie, czy doszło do popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 200 § 1 K.k. Organ Policji takich ustaleń nie dokonywał i nie na tym oparł rozkaz personalny o zwolnieniu [...] M.D. ze służby w Policji, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia tego rozkazu.

W przedmiotowej sprawie niesporny jest fakt, że na datę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego zwolniony policjant stał pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 K.k. (dopuszczenia się innej czynności seksualnej z osobą małoletnią poniżej lat 15). Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostawania w służbie. To zaś sprawiło, iż organ Policji mógł uznać, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu Policji, że pozostawanie M.D. pod zarzutem popełnienia przestępstwa, zwłaszcza tego rodzaju, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji, jest zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Jest to to przestępstwo o znacznym ciężarze gatunkowym, a ponadto bardzo negatywnie odbierane wśród społeczeństwa. Tym samym skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, nie spełnia zatem podstawowego warunku określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Nie zachodziła też potrzeba, na co wskazał pełnomocnik skarżącego, przesłuchania policjantów jednostki, w celu ustalenia wzorowego pełnienia służby i nieposzlakowanej opinii [...] M.D.. Nawet uprzednie wzorowe pełnienie służby, w świetle zarzutu przedstawionego przez prokuratora, jak prawidłowo przyjął organ, pozbawiało skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zarzutu skarżącego, że organy nie dokonały dokładnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, pomimo iż na skarżącym ciąży jedynie oskarżenie o popełnienie przestępstwa. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bowiem bez związku z prowadzonym postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu są bowiem takie okoliczności lub zachowania policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, które utrudniają lub wręcz uniemożliwiają jej pełnienie. Samo objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia czynu określonego w art. 200 § 1 K.k., a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w S., sprawia, że traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym. Elementy te są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w Policji. Jak już wcześniej wskazano, podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego czynu, a fakt postawienia zarzutu przez prokuratora. Stąd zarzucane [...] M.D. przez prokuratora przestępstwo, nie tylko nie musiało, ale wręcz nie mogło być udowadniane przez organ w niniejszym postępowaniu. Organ, prowadząc postępowanie w omawianym trybie, nie może dublować postępowania karnego prowadzonego przez prokuratora. Musi natomiast ocenić, czy wobec tych okoliczności postawienia zarzutów przez prokuratora, a następnie przedstawienia aktu oskarżenia, policjant może pozostawać dalej w służbie, czy też sprzeciwia się temu ważny interes służby.

W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 11 K.p.a. jest niezasadny. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować policjanci na służbie sprawia, że sam fakt postawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa przez prokuratora, a następnie skierowanie aktu oskarżenia do Sądu, stanowi przesłankę zwolnienia ze służby. Podejrzenie policjanta o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie materiału dowodowego należy przyjąć, że w stanie faktycznym tej sprawy organy Policji miały prawo zastosować przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia ważnego interesu służby, lecz jest bezsporne, że interes ten należy rozumieć i rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym zamachem. Nie sposób podważyć twierdzenia organu, że postawienie [...] M.D. – policjantowi przez prokuratora zarzutu z art. 200 § 1 K.k., tj. dopuszczenia się innej czynności seksualnej wobec osoby małoletniej, niewątpliwie powoduje po stronie policjanta utratę przymiotów koniecznych do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Nie sposób podważyć także stwierdzenia organu Policji, że brak stosownych działań wobec policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstwa, zwłaszcza tego rodzaju, miało niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji. Skarżący, jako policjant, miał działać na rzecz bezpieczeństwa obywateli, być wzorem poszanowania prawa, tymczasem postąpił wbrew tym zasadom.

Niewątpliwie w tej sprawie ważny interes służby jest tożsamy z interesem społecznym. W stanie faktycznym tej sprawy organ Policji miał podstawy, aby przyjąć, że została spełniona przesłanka ważnego interesu służby uniemożliwiająca pozostawienie [...] M.D. w służbie. Policjanci, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o działania sprzeczne z prawem. Samo już objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Organy Policji wystarczająco wyczerpująco uzasadniły, że dalsze pozostawanie skarżącego w Policji nie jest możliwe.

W niniejszej sprawie sąd administracyjny był zobowiązany do dokonania oceny, czy działanie organu i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia nie były dowolne, czy wszechstronnie rozważył wszystkie istotne w tej sprawie okoliczności sprawie oraz czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji, biorąc to pod uwagę, stwierdził, że organy Policji miały podstawy i prawidłowo zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ wypełnił także nałożony przez ustawodawcę w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji obowiązek tj. wystąpił o opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w okolicznościach niniejszej sprawy organy Policji w sposób prawidłowy rozważyły ważny interes skarżącego, przemawiający za pozostawieniem go w służbie i interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wskazujący na potrzebę usunięcia go z szeregów Policji oraz zasadnie dały pierwszeństwo ochronie interesu społecznego. Okoliczności powołane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego w sposób wyczerpujący tłumaczą, dlaczego w tej konkretnej sytuacji organ, ważąc interes społeczny z interesem skarżącego, uznał prymat pierwszego interesu. Nadany rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności był – w stanie faktycznym tej sprawy – uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, w tej sprawie nie przeważa nad interesem służby, tym samym także nietrafny jest zarzut naruszenia przez organ art. 108 § 1 K.p.a.

Reasumując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zwolnienie [...] M.D. ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zostało poprzedzone wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § pkt 6 K.p.a. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygnięcie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.D., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przedstawienie policjantowi zarzutu kryminalnego oraz skierowanie aktu oskarżenia może świadczyć o zaistnieniu "ważnego interesu służby", niezależnie od tego, że skarżący został uniewinniony od przedmiotowego czynu;

2. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 151 w zw. z art 145 § 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez brak wszechstronnej kontroli odwoławczej zaskarżonej decyzji, niesłuszne oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- zaniechanie wydania rozstrzygnięcia w oparciu o cały materiał procesowy i kontroli odwoławczej w granicach skargi z naruszeniem art. 134 § 1 P.p.s.a., w tym brak wnikliwego rozważenia kwestii uniewinnienia skarżącego od czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia, na który powoływały się organy uzasadniając zasadność zwolnienia M.D. z Policji w oparciu o przesłankę "ważnego interesu służby", o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

- oddalenie skargi i niezasadne zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji uchybienia organu, polegającego na oddaleniu wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków – policjantów na okoliczność wzorowego pełnienia służby w Policji przez M.D., które to okoliczności miały znaczenie dla zweryfikowania powoływanej przez organy obu instancji przesłanki zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przez co Sąd naruszył art. 151 P.p.s.a. w zw. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 108 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co skutkowało zignorowaniem uchybienia dotyczącego nieustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy;

- zaniechanie należytego ustosunkowania się do zarzutów skargi naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., dotyczących nienależytego ustalenia stanu faktycznego dla poczynienia ustaleń co do tego, czy całokształt dowodów przemawia za wystąpieniem przesłanki "ważnego interesu służby" w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez organy administracyjne i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia, przez co ocena tych ustaleń dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie była wadliwa;

- nieprzeanalizowanie w sposób należyty stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz brak zawarcia w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku dostatecznego i klarownego wyjaśnienia przyjętej podstawy podjętego rozstrzygnięcia, skutkujące naruszeniem przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a więc bez udziału stron postępowania, w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się m.in. do zakwestionowania stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, aprobującego stanowisko organów obu instancji, które na datę wydawania rozkazów personalnych (26 października 2017 r. i 12 stycznia 2018 r.) uznały, że pozostawienie w służbie M.D., któremu Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. w toku śledztwa o sygn. akt [...] w dniu [...] września 2017 r. przedstawił zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 200 K.k., polegającego na dopuszczeniu się innej czynności seksualnej wobec osoby małoletniej, narusza ważny interes służby i uzasadnia zwolnienie go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Akt oskarżenia przeciwko wyżej wymienionemu został skierowany do sądu w dniu [...] listopada 2017 r. Powyższa okoliczność nie miała jednak i nie mogła mieć w tej sprawie decydującego znaczenia. Nie zachodziła bowiem potrzeba oczekiwania przez organy Policji na wynik sprawy karnej – uniewinnienia czy też skazania wyżej wymienionego policjanta. Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżony rozkaz personalny, uwzględniał stan faktyczny i prawny z daty jego wydania. Zdarzenia, które nastąpiły po tej dacie mogły spowodować uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego tylko w przypadku, gdyby wynik sprawy był uzależniony od wyroku sądu w sprawie karnej.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Niewątpliwie [...] M.D. – policjant utracił "nieposzlakowaną opinię", o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, a więc atrybut konieczny do realizacji zadań służbowych w tej formacji. W języku polskim "poszlaka" oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy zatem o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA z dnia: 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 585/21, 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 398/21). Zwolnienie [...] M.D. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było zatem zasadne.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest nietrafny.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 151 w zw. z art 145 § 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., a także art. 141 § 4 P.p.s.a.

Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenia nieważności – art. 145 § 1 pkt 2) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku ujawnienia określonych naruszeń przepisów postępowania. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest wykazanie nie tylko, że jakieś uchybienia procesowe miały w ogóle miejsce, ale przede wszystkim, iż mogły one rzutować na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Chodzi zatem o uchybienia procesowe na tyle istotne, że kształtowały one lub współkształtowały treść stosunku administracyjnoprawnego, czyli że gdyby nie było ujawnionego naruszenia przepisów postępowania, rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. Oznacza to, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wykazania uchybień na tyle istotnych, że gdyby do nich nie doszło, to zapadłby wyrok odmiennej treści. Tymczasem w tej sprawie skarżący kasacyjnie takiej zależności nie wykazał zarówno w podstawach kasacyjnych, jak i w ich uzasadnieniu.

Rozkaz personalny o zwolnieniu [...] M.D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji został wydany z uwzględnieniem okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a). Jak wyżej wskazano, powołany w skardze kasacyjnej fakt uniewinnienia wyżej wymienionego od popełnienia zarzucanego mu czynu, który nie istniał w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, nie mógł być brany pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji podczas rozpoznawania niniejszej sprawy. Przy czym zauważyć należy, iż autor skargi kasacyjnej wyroku uniewinniającego M.D. od popełnienia zarzucanego mu czynu nie przedstawił. Akta sprawy tego rodzaju dokumentu nie zawierają.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo również przyjął, że w sprawie nie zachodziła potrzeba przesłuchania policjantów jednostki na okoliczność, że M.D. pełnił służbę wzorowo, gdyż w świetle aktualnych na datę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia 12 stycznia 2018 r. nr 222 przedstawionych mu zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 200 K.k. – dotychczasowa nienaganność służby nie miała znaczenia w sytuacji utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii.

Ponadto wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 w zw. z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 108 § 1 K.p.a. w żaden sposób nie uzasadnił. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia faktu nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutów skargi. Czyni to badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadności tego zarzutu niemożliwym.

Chybiony i przy tym niewłaściwie sformułowany jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot (w tej sprawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zwolnienia ze służby) wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być zawsze powiązane z przywołaniem norm, których naruszenia sam skarżący wprawdzie nie sygnalizował w złożonej skardze, ale których naruszenie Sąd pierwszej instancji powinien dostrzec z urzędu. Tymczasem w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia tego przepisu nie powiązano z żadnymi przepisami, których naruszenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był uwzględnić z urzędu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony zasadniczo w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy w tym szczegółowo wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. LEX nr 1226661).