Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1932/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 i 3, art. 83f ust. 1 pkt 3a, art. 83f ust. 4 i 8
journal: Dz.U. 2020 poz 55
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Teza: Przypadki, w których wszczynany jest tryb zgłoszeniowy w przedmiocie postępowania dotyczącego usuwania drzew, zostały wymienione enumeratywnie przez ustawodawcę w art. 83 ust. 1 oraz art. 83f ust. 8 w związku z art. 83f ust. 16 u.o.p. W pozostałych przypadkach obowiązuje tryb obejmujący uzyskanie zezwolenia.

TEZY

Przypadki, w których wszczynany jest tryb zgłoszeniowy w przedmiocie postępowania dotyczącego usuwania drzew, zostały wymienione enumeratywnie przez ustawodawcę w art. 83 ust. 1 oraz art. 83f ust. 8 w związku z art. 83f ust. 16 u.o.p. W pozostałych przypadkach obowiązuje tryb obejmujący uzyskanie zezwolenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1576/19 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa I. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz B. K. kwotę 1037 (jeden tysiąc trzydzieści siedem) złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1576/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie zaistniała określona w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. przesłanka innej uzasadnionej przyczyny, która uniemożliwiła wszczęcie postępowania.

Wyjaśniono, że art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55) zwanej dalej w skrócie u.o.p. przewiduje odstąpienie od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa w przypadku drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i ich obwód pnia na wysokości 5 cm przekracza określoną wielkość oraz są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Właściwym jest wówczas zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa (art. 83f ust. 4 u.o.p.). Powyższa procedura przewidziana jest dla właścicieli nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można było przyjąć, że w przypadku działki nr [...] w [...] mamy do czynienia z sytuacją, w której nie można ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości. Poza sporem jest okoliczność, że skarżąca jest współwłaścicielką w ¼ wymienionej powyżej działki. W pozostałej części współwłaścicielem tej nieruchomości był ojciec skarżącej, który zmarł w 2009 r. i nie zostało przeprowadzone przez wnioskodawczynię postępowanie spadkowe. Pomimo braku przeprowadzenia postępowania spadkowego, krąg spadkobierców co do pozostałej części nieruchomości jest znany - jest nim strona skarżąca. Sama bowiem przyznała, że jest jedynaczką i przysługuje jej prawo do nieruchomości. Brak jest jedynie postępowania spadkowego potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, w wyniku którego skarżąca byłaby jedynym właścicielem wskazanej nieruchomości. W tej sytuacji zdaniem Sądu trudno mówić o nieuregulowanym stanie prawnym nieruchomości, zwłaszcza w rozumieniu art. 113 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.g.n. W tych okolicznościach złożenie przez stronę wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa było przedwczesne, gdyż przywołana uprzednio regulacja przewiduje w takim przypadku złożenie zgłoszenia. Zaistniała zatem przesłanka odmowy wszczęcia postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. K., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 61a § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że złożenie przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa było przedwczesne, albowiem winna ona dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, gdyż w sytuacji skarżącej przepisy ustawy o ochronie przyrody przewidywały zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa, podczas gdy skarżąca z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym ojcu nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do nieruchomości, a co za tym idzie nie może wykazać legitymacji do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, co w konsekwencji oznacza, że skarżąca pozostaje jedynie posiadaczką nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, zaś właściwym trybem w takim wypadku jest wystąpienie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa co powoduje, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego była nieuzasadniona;

II) naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz w związku z art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodek cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.c. i art. 1027 K.c. poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, co skutkowało bezzasadnym przyjęciem, że mimo braku przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym ojcu skarżącej, który był właścicielem 3/4 części nieruchomości na której znajduje się drzewo będące przedmiotem niniejszego postępowania, w pełni dopuszczalnym oraz prawnie skutecznym pozostaje ustalenie kręgu spadkobierców co do wyżej wskazanej części nieruchomości przez organy administracji w oparciu o oświadczenie skarżącej, że pozostaje ona jedynaczką, podczas gdy zgodnie z tymi unormowaniami wykazanie następstwa prawnego wymaga przedłożenia prawomocnego postanowienia sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia, bowiem skarżąca jako spadkobierca może względem osób trzecich - tj. w niniejszej sprawie względem organów administracji - udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia jedynie poprzez przedłożenie ww. dokumentów, gdyż przysługuje im wyłączna moc dowodowa w zakresie wykazywania statusu spadkobiercy, co prowadzi do wniosku, że nie sposób uznać dokonanego w niniejszej sprawie ustalenia kręgu spadkobierców na drodze postępowania administracyjnego (jak i sądowoadministracyjnego) za dopuszczalne i prawnie skuteczne, ponieważ kwestia ta należy wyłącznie do kognicji sądów powszechnych oraz - w pewnych wypadkach - notariuszy;

2) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 113 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 113 ust. 6 u.g.n., poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że pomimo braku przeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłym ojcu skarżącej, który był właścicielem 3/4 części nieruchomości, na której znajduje się drzewo będące przedmiotem niniejszego postępowania, krąg spadkobierców co do tej części nieruchomości jest znany i jest nim skarżąca, a zatem nie mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z nieuregulowanym stanem prawnym nieruchomości w rozumieniu art. 113 ust. 7 u.g.n. w związku z art. 113 ust. 6 u.g.n., gdyż zdaniem Sądu pierwszej instancji w takim wypadku nie mamy do czynienia z sytuacją, w której właściciel nieruchomości nie żyje i z powodu nieprzeprowadzenia lub nieukończenia postępowania spadkowego nie sposób ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe do danej nieruchomości, podczas gdy ustawodawca expressis verbis nakazał traktować jako nieuregulowany stan prawny nieruchomości także takie przypadki, w których właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono postępowania spadkowego po tych osobach lub nie zostało ono zakończone, przy czym ustawodawca nie ograniczył tej sytuacji jedynie do wypadków, gdy niemożliwym jest ustalenie osób, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, co prowadzi do wniosku, że Sąd pierwszej instancji niejako "uzupełnił" treść art. 113 ust. 7 u.g.n. o dodatkową przesłankę, która nie została przewidziana w tym unormowaniu;

3) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. oraz art. 83f ust. 4 u.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotetycznemu stanowi rzeczy przewidzianemu we wskazanych normach prawnych, albowiem Sąd pierwszej Instancji bezzasadnie uznał, że skarżąca pozostając "faktycznie jedyną właścicielką nieruchomości" winna skorzystać z trybu zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, podczas gdy zgodnie z ustalonym stanem faktycznym nie zostało przeprowadzone przez skarżącą stosowne postępowanie spadkowe po swoim ojcu, który był właścicielem 3/4 części nieruchomości na której znajduje się drzewo będące przedmiotem niniejszego postępowania co oznacza, że nie ma w realiach niniejszej sprawy przestrzeni w płaszczyźnie tak prawnej, jak i faktycznej pozwalającej na uznanie skarżącej za właściciela przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu art. 83f ust. 4 w związku z art. 83f ust. 3a u.o.p., albowiem nie dysponuje ona dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do całości nieruchomości, a co za tym idzie nie posiada ona w takim stanie rzeczy legitymacji do wystąpienia ze zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzewa, gdyż pozostaje ona jedynie posiadaczką nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym co powoduje, że zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego winny mieć przepisy art. 83 ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 u.o.p., wedle których w takim wypadku należy złożyć stosowny wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, a nie zaś zgłaszać zamiar usunięcia drzewa.

W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Sprawa ta podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Zasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. oraz art. 83f ust. 4 u.o.p. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca winna skorzystać z trybu zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, a prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna naprowadzić Sąd pierwszej instancji do przyjęcia, że skoro nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym ojcu skarżącej będącym współwłaścicielem działki nr [...] przy ul. [...] w [...], to jedynym dopuszczalnym trybem był tryb uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.

Kontrolując zaskarżony wyrok w zakresie tak sformułowanego zarzutu należy stwierdzić, że ustawodawca wskazuje na dwa tryby postępowań w sprawie usunięcia drzewa. Są to odmienne postępowania prowadzące do otrzymania prawa do usunięcia drzewa. Jednym z nich jest tryb objęty art. 83 ust. 1 u.o.p. zgodnie z którym wymagane jest zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości. Odrębny tryb, tzw. zgłoszeniowy, uregulował ustawodawca w art. 83f u.o.p. Są to tryby rozłączne, to znaczy strona ma obowiązek skorzystania z jednego z tych trybów wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki zezwalające na ich stosowanie. Zasadą jest tryb kończący się uzyskaniem zezwolenia, a wyjątkiem tryb zgłoszeniowy, przy czym w każdym przypadku uregulowanym w art. 83f u.o.p. strona ma obowiązek skorzystania z trybu zgłoszeniowego. Wynika to wprost z art. 83f ust. 1 u.o.p., zgodnie z którym przepisów dotyczących uzyskiwania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów nie stosuje się do trybu zgłoszeniowego. Tym samym odrębne przepisy regulują tryb zgłoszeniowy, a odrębne postępowanie w przedmiocie uzyskania zezwolenia. O rozdzielności tych trybów świadczy także art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p., zgodnie z którym organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia.

Przypadki, w których wszczynany jest tryb zgłoszeniowy w przedmiocie postępowania dotyczącego usuwania drzew, zostały wymienione enumeratywnie przez ustawodawcę w art. 83 ust. 1 oraz art. 83f ust. 8 w związku z art. 83f ust. 16 u.o.p. W pozostałych przypadkach obowiązuje tryb obejmujący uzyskanie zezwolenia.

Zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. procedurze zgłoszeniowej podlega zamiar usunięcia drzewa, które rośnie na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych i jest usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Tym samym tylko wówczas, gdy wnioskodawca lub wnioskodawcy będący osobami fizycznymi posiadają prawo własności do nieruchomości, na której rosną drzewa i ich zamiarem jest ich usunięcie na one cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to wówczas wyłącznym trybem jest tryb zgłoszeniowy objęty art. 83f u.o.p.

W istocie spór w tej sprawie koncentruje się na ustaleniu, czy nieruchomość stanowiąca działkę[...] przy ul. [...] w [...] jest nieruchomością o uregulowanym stanie prawnym, której wyłącznym właścicielem jest skarżąca kasacyjnie, czy też jest to nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym. W tym ostatnim przypadku wnioskodawczyni nie mogłaby skorzystać z trybu zgłoszeniowego, ponieważ nie spełniałaby przesłanki podmiotowej, tj. złożenia wniosku przez właściciela.

Wprawdzie pojęcie "nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym" nie zostało zdefiniowane w ustawie o ochronie przyrody, to jednak pojęcie to jest znane w systemie prawa publicznego. Zgodnie z art. 113 ust. 7 u.g.n. przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się także sytuację, w której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Do takiej definicji nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym odwołuje się ustawodawca w art. 219 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310, z późn. zm.). Identycznie reguluje pojęcie nieruchomości o nieustalonym stanie prawnym art. 74 ust. 3g pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.), a także art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1554, z późn. zm.).

Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 4040, z późn. zm.) przez nieuregulowany stan prawny należy rozumieć także sytuację, kiedy dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje, a spadkobiercy nie wykazali prawa do spadku. Analogicznie definiuje nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym art. 9ac ust. 1a ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710 z późn. zm.) oraz art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1089 z późn. zm.).

Tym samym definicja nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym przyjęta w ww. przepisach nie jest spójna z pojęciem dziedziczenia i nabycia praw do spadku. Prawo cywilne wprost stanowi, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 K.c.), a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 K.c.). Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, stosownie do sposobu powołania do dziedziczenia. W przypadku dziedziczenia ustawowego, stosownie do art. 931 § 1 K.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Tym samym nawet w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, samo orzeczenie sądowe stwierdzające nabycie spadku nie tworzy praw dla spadkobierców, a jedynie deklaratoryjnie potwierdza, w jakiej części spadek dziedziczą poszczególni spadkobiercy.

Skoro ustawa o ochronie przyrody stanowi część systemu prawa publicznego, w którym zasadniczo jednolicie regulowana jest definicja nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, to również dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym objętym art. 83 ust. 3 u.o.p. należy stosować definicję objętą art. 113 ust. 7 u.g.n.

W związku z powyższym zasadnym są zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., art. 83f ust. 4 u.o.p. oraz art. 113 ust. 7 w związku z art. 113 ust. 6 u.g.n. W okolicznościach tej sprawy prawidłowo skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 83 ust. 1 u.o.p., a tryb wynikający z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. w tych okolicznościach nie mógłby być stosowany.

Zasadnie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji wydanie postanowienia z art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ w okolicznościach tej sprawy postępowanie wszczynane na podstawie art. 83 ust. 1 u.o.p. było dopuszczalne, a sposób jego zakończenia czy nawet dokonywania przez organ w toku tego postępowania określonych ustaleń dowodowych, pozostaje poza zakresem kontroli w tej sprawie.

Natomiast zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1025 § 2 K.c. i art. 1027 K.c. są przedwczesne.

Rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że zgodnie z art. 1027 K.c. względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Przepis ten potwierdza deklaratoryjny charakter postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu dziedziczenia. Ustawodawca jedynie w pewnych przypadkach wprowadza wyłączność takiego orzeczenia lub aktu jako dowodu przysługiwania praw wynikających z dziedziczenia. Dotyczy to sytuacji powstania sporu co do statusu spadkobiercy, istniejącego między nim a osobą nieroszczącą sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia i wówczas wykazanie praw do spadku możliwe jest tylko postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli zaś osoba trzecia nie kwestionuje następstwa prawnego danego podmiotu po określonym spadkodawcy, to art. 1027 K.c. nie ma zastosowania (por. wyrok SN z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. akt III CSK 85/09, opubl. w OSNC 2010, nr 7–8, poz. 113; postanowienie SN z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt III CSK 221/10, opubl. w OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 38).

Niewątpliwie w interesie samej skarżącej kasacyjnie powinno być uzyskanie aktu potwierdzającego nabycie spadku, ponieważ w ten sposób może ona wykazać wobec osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku, prawa wynikające z dziedziczenia (art. 1027 K.c.). Dotyczy to jednak sytuacji, gdy taka osoba trzecia będzie kwestionować prawa spadkobiercy do spadku.

Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej B. K. i uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa.

Kontrolując zaskarżone postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie to narusza prawo, a sama skarga jest zasadna. W okolicznościach tej sprawy tak zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] podlegają uchyleniu, ponieważ obowiązkiem organu administracyjnego było uznanie, że wniosek skarżącej B. K. z dnia [...] lipca 2019 r. spowodował wszczęcie postępowania na podstawie art. 83 ust. 1 u.o.p. w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzewa z działki nr [...] położonej przy ul. [...] w [...].

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. związku z art. 135 i art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie która wniosła tę skargę należą się niezbędne koszty postępowania od organu. W tej sprawie należało od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zasądzić na rzecz B. K. kwotę 1037 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania sądowego. Koszty te obejmuję kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej wniesionej przez B. K., kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi, kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, kwotę 17 złotych uiszczoną jako opłata za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie w wysokości 720 złotych obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.).