Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 293/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 6 ust. 3, § 10 ust 4, ust 5, § 11 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Dnia 23 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Geremek WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej: k.p.a. oraz na podstawie § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.) odmówił M. G. przyznania płatności na zalesianie.

Jak ustalił organ M. G. w dniu [...]. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych w przypadku przekazania własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych lub ich części

W oparciu o dokumenty zgromadzone w sprawie organ ustalił, że wnioskodawczyni w dniu [...] przejęła w ramach ugody sądowej połowę zalesionej działki ewidencyjnej nr [...] położonej w województwie l. w powiecie s.-d., gmina S. K., obręb Ł., do której przyznano płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych M. J. Działka ta została podzielona na dwie działki o numerach [...] i [...]. M. G. stała się wyłącznym właścicielem działki [...], następnie podzielonej na działki o numerach: [...], [...], [...], [...], na które złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie.

Jak wyjaśnił organ, powołując § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności części lub wszystkich zalesionych działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży wniosek o przyznanie płatności i zobowiąże się do kontynuowania planu zalesiania do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego właściciela tych działek, w niniejszej sprawie wiosek został złożony w dniu [...], to jest po terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności działek rolnych.

Ponadto , wnioskodawczyni złożyła formularz udostępniony przez Agencję, dotyczący zobowiązania do zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby zobowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie – jednak nie złożyła podpisu pod tą klauzulą.

M. G. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, podnosząc, że właścicielką gruntów zalesionych, działki [...] położonej w powiecie strzelecko-drezdeneckim, była od zakupu tej nieruchomości zgodnie z aktem notarialnym na prawach własności ustawowej. Wyraziła pisemną zgodę na jej zalesianie i poniosła koszty z tym związane, tracąc jednocześnie dochód z ziemi. Grunty te zostały podzielone na dwie odrębne działki, nr [...] i nr [...], zgodnie z ugodą sądową z dnia [...] dopiero w dniu [...]. Wcześniej w dniu [...] została wydana decyzja o przekwalifikowaniu tych gruntów na leśne, jako wspólnej działki małżonków M. i M. J. Podniosła, że nie mogła zgłosić gruntów do dopłat, ponieważ nie posiadała numeru producenta rolnego. Ponadto nie podjęła zobowiązania byłego producenta rolnego, ponieważ nie miała wiedzy na temat pobranych dopłat, udatności upraw i przeprowadzonych kontroli.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni stała się właścicielem połowy ww. zalesionej działki ewidencyjnej nr [...] na mocy ugody sadowej zawartej w dniu [...], a wniosek o przyznanie płatności złożyła w dniu [...] tj. po terminie 35 dni od przeniesienia posiadania zalesionej działki.

Jak wyjaśnił organ, termin na złożenie wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., jest terminem materialnym, którego uchybienie wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] narusza jej interes prawny.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że prowadziła z mężem wspólne gospodarstwo rolne o pow. [...] ha na prawach własności ustawowej. Numer producenta rolnego posiadał jej mąż M.J. W roku 2006 część gruntów (działka [...]) została zalesiona w zamian za dopłaty przyznane na okres 20 lat. Zgodnie z ugodą sądową z dnia [...] grunty zalesione zostały podzielone na dwie działki ([...] i [...]). Faktycznego podziału działki [...] dokonano [...]. Jak wskazała skarżąca, od 2010 r. środki unijne były wypłacane tylko do działki [...]. Skarżąca zaś nie mogła się ubiegać o przyznanie pomocy do działki [...], następnie podzielonej na działki o numerach: [...], [...], [...], [...], na które złożyła wniosek o przyznanie pomocy, ponieważ nie posiadała numeru producenta. Skarżąca wskazała, że po zawarciu ugody sądowej w [...] wystąpiła z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów, jednak decyzją z dnia [...]. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił jej tego wpisu, z uwagi na to, że pozostawała w związku małżeńskim i taki numer został nadany jej mężowi Otrzymanie numeru producenta stało się możliwe dopiero po prawomocnym uzyskaniu rozwodu, co nastąpiło w kwietniu 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznając skargę nie są związany jej zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] odmawiającą M. G. przyznania płatności na zalesianie.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy M. G. w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. W związku z wezwaniem organu do usunięcia braków, w dniu [...] złożyła korektę wniosku wraz z oświadczeniem przejmującego własność/współwłasność działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na zalesianie. Na podstawie dołączonej do wniosku ugody sądowej zawartej w dniu [...] zawartej między skarżącą i M. J., w sprawie o podział majątku wspólnego, organ I instancji ustalił, że skarżąca przejęła w ramach zawartej ugody połowę zalesionej działki ewidencyjnej o nr [...], do której w 2006 r. przyznano płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych M. J. Jak dalej ustalił organ, nie wyjaśniając jednakże w decyzji w oparciu o jakie dokumenty, że działka nr [...] została podzielona na działki [...] i [...]. Skarżąca stała się wyłącznym właścicielem działki [...], następnie podzielonej na działki o numerach [...], [...], [...] i [...], na które złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie.

Przedstawione wyżej ustalenia nie były w sprawie sporne.

Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że w tak ustalonym stanie faktycznym, ma zastosowanie § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.) i w konsekwencji, czy skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie płatności

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę decyzji odmawiającego skarżącej przyznania wnioskowanej płatności, w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli:

1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji;

2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek.

Z ust. 4 § 11 wynika zaś, że przepisy ust. 1-3 stosuje się, w przypadku gdy przeniesienie własności lub współwłasności działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie, z tym że:

1) ·płatność na zalesianie przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego nastąpiło przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części, jeżeli zobowiąże się do zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności na zalesianie, uzyskanych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek, jaką poprzedni właściciel lub współwłaściciel byłby obowiązany zwrócić, jeżeli wystąpiłyby okoliczności powodujące konieczność zwrotu płatności na zalesianie - w przypadku wystąpienia takich okoliczności;

2) ·do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się również oświadczenie producenta rolnego, złożone na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmujące zobowiązanie wymienione w pkt 1.

Jak wynika ze wskazanych wyżej przepisów dotyczą one sytuacji, kiedy przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego nastąpiło w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy.

Z treści ugody sądowej z dnia [...] zawartej pomiędzy skarżącą i M. J. wynika, że działka o nr [...] o pow. [...] ha zostanie podzielona na dwie działki: pierwsza o powierzchni [...], która przypadnie na wyłączną własność M. J. oraz druga o powierzchni [...] ha, która przypadnie na wyłączną własność M. J.

W ocenie Sądu, nie budzi zatem wątpliwości, że wskazaną wyżej ugodą sądową dokonano jedynie podziału działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej i M. J. i ustalono, która z powstałych w wyniku podziału części przypadnie skarżącej, a która M. J.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada w pełni hipotezie normy prawnej z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., co stwierdziły w przedmiotowej sprawie organy administracji.

Niewątpliwie, inny producent rolny - w rozumieniu wskazanego przepisu, stał się w zakresie płatności na zalesianie (obejmującej działkę nr [...]) następcą prawnym producenta rolnego M. J., któremu decyzją z dnia [...] przyznano taką płatność. Jednocześnie jednak, mając na uwadze treść zawartej ugody, nie sposób uznać, że skarżąca nabyła własności działki rolnej nr [...] w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, o czym stanowi § 11 ust. 1 rozporządzenia. Co zresztą skarżąca podnosiła zarówno w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, jak i w skardze wniesionej do Sądu, wskazując, że właścicielką gruntów zalesionych, tj. działki [...] jest od dnia jej zakupu.

Skoro zatem nie nastąpiło w niniejszej sprawie przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części, tym samym skarżąca nie miała obowiązku złożenia wniosku o przyznanie płatności w trybie i na warunkach określonych w § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia, w tym zachowania 35 – dniowego terminu do złożenia wniosku.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest natomiast, że M. G. w dniu [...], złożyła wniosek o wypłatę kolejnych płatności, będących konsekwencją przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych M. J. Wniosek, do którego miał odpowiednie zastosowanie przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia dotyczył płatności za 2014 rok.

Zgodnie z § 10 ust 4 i ust 5 rozporządzenia premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę", do kierownika biura powiatowego Agencji. Przepis § 6 ust. 3, do wniosku o wypłatę, stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z § 6 ust. 3 rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności składa się na formularzu, udostępnionym przez Agencję, w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 15 lipca danego roku.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, rozpoznanie wniosku M. G., winno nastąpić z uwzględnieniem ustalonych przez organ okoliczności stanu faktycznego, z ewentualnym ich uzupełnieniem, co do okoliczności dotyczących warunków wypłaty , o których stanowi ww. § 10 ust 4 i ust 5 rozporządzenia, na podstawie wskazanych wyżej przepisów, regulujących kontynuację wypłat płatności na zalesianie, poprzez odpowiednie ich zastosowanie.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazanie do dalszego postępowania.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.