Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1067/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 4 lita
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lutego 2017 r. nr SKO [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO"), działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1659), art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm. – dalej jako "O.p."), art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716 – dalej jako "u.p.o.l."), uchwały nr XVI/175/2011 Rady Gminy w Chojnicach z dnia 16 października 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2015 r. poz. 3305) po rozpatrzeniu odwołania J. G. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Wójta Gminy (dalej jako "Wójt") z dnia 26 października 2016 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 4.149,00zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Skarżący aktem notarialnym z dnia 13 stycznia 2007 r. nabył od likwidatora Spółdzielni "A" w C. działkę Nr [...] położoną w miejscowości S. o pow. 500m2, na której posadowiony jest budynek oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako "pozostały budynek niemieszkalny".

W dniu 16 marca 2016 r. przeprowadzono wizję lokalną przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika ze sporządzonej notatki służbowej, na działce nr [...] posadowiony jest czterokondygnacyjny budynek inny niemieszkalny, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Na frontowych drzwiach wisi tablica informująca o terenie rozbiórki.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. Wójt zwrócił się do Nadleśnictwa P. o udzielenie informacji, czy na działce nr [...] prowadzono od 2013 r. działania leśne. W odpowiedzi na pismo, Nadleśniczy A. K. wskazał, że prace takie nie były prowadzone.

Postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2016 r.

Decyzją z dnia 26 października 2016 r. Wójt ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 4.149 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że budynek młyna nie spełnia przesłanki zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4a u.p.o.l., jako wykorzystywanego do prowadzenia działalności leśnej, ponieważ budynek ten na działalność taką nie jest stale wykorzystywany, na co wskazują wyniki dokonanej kontroli podatkowej.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w treści którego wskazał, że budynek był i nadal jest wykorzystywany wyłącznie na cele związane z działalnością leśną, a ciągłość jej prowadzenia, z racji jej charakterystyki jest specyficzna, z uwagi na długi proces wzrostu lasu oraz jego pielęgnacji. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka. W ocenie Skarżącego, bez znaczenia pozostają słownikowe pojęcia "młyn" i "budynek gospodarczy", a znaczenie takie ma jedynie to, jaka działalność prowadzona była w przedmiotowym budynku.

Decyzją z dnia 24 lutego 2017 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ powołał treść art. 1a ust. 1 pkt 7 i art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. i stwierdził, że nie do zaakceptowania jest stanowisko, zgodnie z którym uznać można by, że budynek jest wykorzystywany na prowadzenie działalności leśnej bez faktycznego prowadzenia tejże działalności.

Powołując treść wyroku z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 409/10, organ stwierdził, że ma świadomość możliwej długości trwania procesów zalesienia, jednakże nie może to prowadzić do prostego wniosku, że niejako z samego już faktu oczekiwania na wzrost drzewostanu np. przez okres 50 lat, wszystkie budynki, bez względu na ich rzeczywiste wykorzystanie do prowadzenia działalności leśnej zwolnione będą z podatku od nieruchomości przez ten właśnie okres. Powyższe zyskuje na znaczeniu także z uwagi na roczny charakter podatku od nieruchomości. Oznacza to, że w toku każdorocznego ustalenia decyzją wysokości zobowiązania podatkowego organ winien ocenić, czy budynek winien być zwolniony z podatku. To zaś oznacza, że fakt "służenia" budynku do prowadzenia działalności leśnej badany jest co roku, bez względu na długość trwania wzrostu drzewostanu i specyfiki działalności leśnej.

Zdaniem SKO, na uwagę zasługuje treść pisma z wyjaśnieniami Nadleśniczego Nadleśnictwa P. z dnia 25 kwietnia 2016 r., w którym Nadleśniczy wskazał, że od 2013 r. do chwili sporządzenia pisma nie odnotowano żadnych czynności związanych z gospodarką leśną na działce nr [...] stanowiącej własność Skarżącego.

W ocenie organu stan techniczny budynku od wielu lat jest zły. Już w roku 2012 Skarżący w toku oględzin odmówił wejścia do wewnątrz budynku z uwagi na jego zły stan techniczny. Obecnie, jak wynika z załączonej do akt dokumentacji fotograficznej na drzwiach wejściowych budynku zawieszona jest tablica informująca, że budynek jest terenem rozbiórki.

W ocenie SKO zestawienie powyższych okoliczności implikuje, że w związku z brakiem aktywnej działalności leśnej oraz złym stanem technicznym budynku, który przeznaczony jest do rozbiórki nie sposób uznać, że budynek wykorzystywany jest ciągle do prowadzenia działalności w sposób umożliwiający jego zwolnienie z podatku od nieruchomości. Jak już bowiem wskazało Kolegium, aby zwolnienie takie właściwie zastosować, działalność leśna musi być prowadzona ciągle (w przedmiotowej sprawie tak nie jest), a także wykorzystywanie budynku gospodarczego musi być w ciągłym związku z prowadzoną działalnością leśną.

Wskazując na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., poz.193, nr 1287 – dalej "p.g.i.k.") oraz uchwały nr XVI/175/2011 Rady Gminy w Chojnicach z dnia 16 października 2015 r. SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał wyliczenia wysokości należnego podatku.

SKO uznało dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka I. L. - współwłaściciela działki nr [...] jako zbędne, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ukazuje całokształt stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza ocenę, że budynek nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności leśnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 180, art. 187 i art. 188 O.p. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że przedmiotowy budynek był i nadal jest wykorzystywany wyłącznie na cele związane z działalnością leśną, a przeciwne stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z dnia 24 lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta z dnia 26 października 2016 r., a przedmiot sporu dotyczy oceny, czy budynek młyna, znajdujący się na działce nr [...], wykorzystywany jest do prowadzenia działalności leśnej, a w rezultacie, czy powinien być zwolniony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części służące m. in. działalności leśnej. Pojęcie działalności leśnej zostało zdefiniowane w art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. Ustawodawca wskazał, że działalnością leśną jest działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Z definicji tej wynika, iż pojęcie działalności leśnej dla celów podatku od nieruchomości ustawodawca wiąże z czynnościami faktycznymi właścicieli, posiadaczy i zarządców lasów, oraz że chodzi o czynności związane z wykonaniem planu urządzenia lasów, ich ochrony i zagospodarowania, takich jak zalesianie, odnowa, pielęgnacja czy też pozyskiwanie płodów leśnych. Z kolei zgodnie z ust. 3 cyt. przepisu, na użytek ustawy u.p.o.l., przez określenie lasy rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

W judykaturze przyjmuje się, że pojęcie działalności leśnej dla celów podatku od nieruchomości wiąże się z czynnościami faktycznymi właścicieli, posiadaczy i zarządców lasów (por. wyrok WSA w Łodzi z 29 października 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 901/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej w skrócie "CBOSA"). Z regulacji tych zatem wynika, że zwolnieniem objęte będą tylko takie budynki, które mają charakter gospodarczy oraz to, że muszą one służyć działalności leśnej. Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie dla wywołania skutku podatkowego.

Zdaniem strony decydujące znaczenie ma charakter, przeznaczenie budynków, bez względu na sposób ich aktualnego wykorzystania, zdaniem zaś organów wręcz przeciwnie, decydujące znaczenie ma faktyczny sposób wykorzystania budynków.

W sporze tym rację należy przyznać organom podatkowym. Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. stanowi, że zwolnieniu podlegają jedynie budynki służące m. in. działalności leśnej. "Służące" oznacza "faktycznie wykorzystywane". Zwolnienie dotyczy zatem tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu (w tym przypadku) działalności leśnej, a nie tylko przystosowane do prowadzenia takiej działalności.

Z ustaleń organu wynika, że budynek młyna należący do Skarżącego nie służy obecnie żadnej działalności, bowiem jest w złym stanie technicznym i został zakwalifikowany do rozbiórki. Sam fakt, że kiedyś był on aktywnie wykorzystywany do działalności gospodarczej, nie oznacza, że nadal służy jakiejkolwiek działalności opisanej w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., w tym działalności leśnej.

Poza tym nie sposób przyjąć, że Skarżący prowadzi aktywną działalność leśną, gdyż z treści pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa P. z dnia 25 kwietnia 2016 r., wynika, że nie odnotowano żadnych czynności związanych z gospodarką leśną na działce nr [...] stanowiącej własność Skarżącego.

Wskazać w tym miejscu należy, że o tym, czy dany grunt jest lasem decyduje zapis w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdza to wyraźnie obowiązujący od 1 stycznia 2007 r. przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. w myśl którego przez użyte w ustawie określenia użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Jak się podkreśla w literaturze powyższy przepis w sposób niebudzący wątpliwości, przesądza o tym, że grunty na potrzeby opodatkowania należy klasyfikować na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (Dudar G., Etel L., Komentarz do art.1(a) u.p.o.l., LEX).

Przepis ustawy podatkowej odsyła więc – przy ustalaniu charakteru gruntu – do ewidencji gruntów. Treść tej ewidencji ma w tym wypadku decydujące znaczenie.

Regulując kwestię wyłączeń z opodatkowania podatkiem od nieruchomości przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. stanowi, że opodatkowaniu temu nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Do treści ewidencji nawiązuje także art. 21 ust. 1 p.g.i.k., stanowiąc, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Na tle tego przepisu w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy jego wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyroki NSA: z 18 lutego 2010 r., II FSK 1586/08 i przytoczone tam orzecznictwo; z 5 listopada 2009 r., II FSK 835/08 z 16 października 2009 r., II FSK 791/08, CBOSA). Tożsame poglądy wyrażane są w literaturze. Zdaniem L. Etela ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samym gruncie (klasyfikacja gruntu, jego powierzchnia). Dane składające się na zakres przedmiotowy i podmiotowy ewidencji są więc podstawą wymierzania podatku od nieruchomości (L. Etel "Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków", Finanse Komunalne 2008/6/24). W. Morawski stwierdził natomiast, że treść ewidencji w zakresie, o jakim mowa w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. stała się stanem faktycznym sprawy. Odtwarzając normę prawnopodatkową należy, jego zdaniem, przyjąć, że przedmiotem opodatkowania podatkiem leśnym są grunty sklasyfikowane jako lasy. (Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych. Komentarz, praca zbiorowa, ODDK 2009 r., s. 152).

Zdaniem Sądu z definicji zawartej w powołanym art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. w sposób jednoznaczny wynika, że o działalności leśnej można mówić jedynie w przypadku właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów. Skoro zatem w ewidencji gruntów sporny teren nie został sklasyfikowany jako las, a jako teren mieszkaniowy, zaś budynek w ewidencji budynków sklasyfikowano jako "pozostały budynek niemieszkalny" to nie można przyjąć, że Skarżący mógł być traktowany jako podmiot prowadzący działalność leśną na działce gruntu, na której posadowiony jest przedmiotowy młyn. Wskazać ponadto należy, że prowadzenia przez Skarżącego działalności leśnej na innej działce (nr ...) nie potwierdził również Nadleśniczy.

Przyjęcie, że Skarżący nie prowadził w przedmiotowym budynku działalności leśnej, który to pogląd sąd podziela, czyni bezzasadnymi zarzuty odnoszące się do niewłaściwych ustaleń organów odnośnie budynku młyna, jego przeznaczenia i funkcji, skoro nie służył on działalności leśnej co do zasady. W świetle zgromadzonych dowodów i ich oceny zakorzenionych w zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego, sąd uznaje ustalony przez organy stan faktyczny za prawidłowy.

W tym kontekście uznać należy za bezzasadny zarzut dotyczący odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

W przedmiotowej sprawie co wyżej wykazano, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób wystarczający i jednoznaczny wskazuje, że przedmiotowy budynek m. in. z uwagi na stan techniczny, w okresie, którego zaskarżona decyzja dotyczy nie był wykorzystywany do działalności leśnej.

W ocenie Sądu, organ działając w granicach prawa, w zgodzie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. zebrał materiał dowodowy w stopniu wystarczającym dla zrekonstruowania stanu faktycznego, który poddał prawidłowej analizie i ocenie. Organ odwoławczy ocenił materiał dowodowy bez naruszenia art. 191 O.p., stanowiącego, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W myśl tej zasady, organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, zasady logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami.

Oznacza to także, że nie doszło do naruszenie przepisów prawa materialnego przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w świetle poczynionych ustaleń. Trafne jest tym samym stanowisko organów, że skoro działań Skarżącego nie można uznać za działalność leśną w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., to tym samym będący w jego posiadaniu budynek nie mógł być zwolniony od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust.1 pkt 4 cyt. ustawy, albowiem nie służył działalności leśnej.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.