Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1617/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. T. P. S. A. z/s w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 634/10 w sprawie ze skargi C. T. P. S. A. z/s w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 30 marca 2010 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2003 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 634/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." odrzucił skargę C. T. P. S.A. z/s w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2003 r.

Powodem takiego orzeczenia było nie uzupełnienie w terminie przez stronę skarżącą braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa dla adw. W. W. oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej.

Na powyższe orzeczenie strona, działając za pośrednictwem wymienionego pełnomocnika – adwokata złożyła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła je w całości i wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.

Jako podstawy kasacyjne skarżąca powołała stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj:

1) art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia na okolicznościach nie znajdujących potwierdzenia w aktach sprawy, a zwłaszcza na przyjęciu, że pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi wraz z odpisem z KRS skarżącej, które znajdują się w aktach sprawy, nie zostały skutecznie złożone;

2) art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1, art. 29 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. polegające na wadliwym uznaniu, że istniał obowiązek dołączenia do skargi pełnomocnictwa wraz z odpisem z KRS skarżącej i wezwaniu strony do ponownego złożenia przedmiotowych dokumentów, podczas gdy obowiązek ten nie mógł powstać wobec faktu, że pełnomocnik złożył uprzednio, znajdujące się w aktach pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi wraz z odpisem KRS skarżącej;

3) art. 49 § 1 w zw. z art. 37 § 1 i art. 29 p.p.s.a. polegające na wadliwym wezwaniu strony do złożenia pełnomocnictwa procesowego, podczas gdy Sąd winien był z urzędu uwzględnić fakt, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi z załącznikami i wezwać pełnomocnika do złożenia uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa oraz odpisu z KRS znajdujących się w aktach sprawy;

4) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi z powodu nienadesłania pełnomocnictwa wraz z odpisem z KRS na skutek wadliwego wezwania do usunięcia braków formalnych i to w sytuacji, w której w przedmiotowym zakresie skarga nie była dotknięta brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie jej prawidłowego biegu, a tym samym brak było podstaw do wzywania strony do ich usunięcia, a następnie odrzucenia skargi.

W uzasadnieniu strona podniosła, że żądane dokumenty składała w toku postępowania przed organem odwoławczym. Stwierdziła również, że pojęcia "akta sprawy" nie można ograniczać wyłącznie do akt sądowych, gdyż w zakres tego pojęcia wchodzą również akta postępowania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy, działając za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego wniósł o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna i tym samym musi podlegać oddaleniu.

Przed przystąpieniem do rozpoznania postawionych zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że kwestią bezsporną jest fakt, iż żądane przez Sąd pierwszej instancji dokumenty znajdowały się w aktach administracyjnych, które wraz z odpowiedzią na skargę przesłał organ odwoławczy. Nie budzi również wątpliwości, że skarżąca nie zrealizowała wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w wyznaczonym terminie nie złożyła żądanych przez ten Sąd dokumentów. To co zatem stanowi przedmiot sporu, a zarazem łączy wszystkie postawione zarzuty kasacyjne to kwestia czy skarga strony rzeczywiście zawierała wskazane braki formalne i tym samym czy Sąd miał prawo by po bezskutecznym wezwaniu strony do ich uzupełnienia tę skargę odrzucić.

Jak stanowi powołany w podstawach kasacyjnych art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie natomiast do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod pojęciem "akta sprawy", o których mowa w art. 37 § 1 p.p.s.a. ustawodawca rozumie akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Zaznaczyć również należy, że materiał zgromadzony w aktach sprawy administracyjnej zostaje zwrócony organowi administracji po zakończeniu postępowania sądowego, a więc również ta okoliczność przemawia za koniecznością załączenia odrębnego dokumentu pełnomocnictwa do każdej sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec tego, od obowiązku określonego w art. 37 § 1 i potwierdzonego w art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (stanowiącego, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa) nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym (do akt administracyjnych); por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 84, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 120, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 207.

Niezależnie od powyższego trzeba dodać, że zarówno art. 37 § 1 jak i art. 29 p.p.s.a. regulują niezwykle istotne kwestie procesowe. Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły, czyli taki jak uczynił to Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nienależyte umocowanie pełnomocnika powoduje nieważność postępowania. Także stosownie do treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności. Skoro zatem ustawodawca nałożył na sądy administracyjne obowiązek, by wyegzekwować wykazanie tego umocowania przy pierwszej czynności procesowej, to realizacja tej powinności przez Sąd pierwszej instancji nie może stanowić podstawy do formułowania skutecznych zarzutów kasacyjnych.

Reasumując, stosownie do art. 37 § 1, art. 29 oraz art. 46 § 2 i 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi miał prawo by wezwać pełnomocnika do złożenia przedmiotowych dokumentów, bez względu na zakres jego umocowania i fakt ich złożenia na etapie postępowania przed organami podatkowymi. Stwierdziwszy bowiem braki formalne skargi, Sąd prawidłowo wezwał pełnomocnika strony skarżącej do ich uzupełnienia oraz pouczył o konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu do wykonania wezwania Sąd podjął słuszne rozstrzygnięcie odrzucając skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 p.p.s.a., co zarazem czyni zarzuty kasacyjne postawione w pkt 1, 2 i 4 nieusprawiedliwionymi.

Za niezasadny uznać również należało zarzut z pkt 3 skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut wadliwego wezwania, z pominięciem możliwości uwierzytelnienia dokumentów znajdujących się w aktach podatkowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie, które wystosował Sad pierwszej instancji nie stanowiło naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik nie wskazał bowiem żadnych obiektywnych powodów, dla których nie zrealizował jednoznacznego wezwania Sądu pierwszej instancji. Innymi słowy, brak jest podstaw by stwierdzić, że z winy Sądu, pełnomocnik nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 29 i art. 37 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że podzielił pogląd prezentowany w licznych orzeczeniach m. in. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt I FZ 501/08, postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I FZ 291/08, postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 813/08, postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I FSK 1037/07, postanowienie NSA z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 413/09, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06 wszystkie publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA.

Mając na względzie powyższe ustalenia Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji