Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 229/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. – dalej p.b.) nałożył na A. W. i K. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 31 stycznia 2018 r. projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego o drugi garaż zlokalizowany w P. przy ul K. [...] na działce o nr ewid. [...] od strony działki o nr geod. [...] oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez K. W., decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków oraz obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w pozostałej części decyzje utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezydent Miasta P. w dniu [...] września 1990 r. wydał dla Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w P. decyzję [...], udzielającą pozwolenia "na rozbudowę budynku mieszkalnego - dobudowa 1 pokoju oraz rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego o 1 garaż". W trakcie kontroli na nieruchomości ustalono, iż na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny i budynek gospodarczy z dwoma garażami. W trakcie kontroli stwierdzono również, że budynek gospodarczo-garażowy w obu częściach został rozbudowany ponad projekt budowlany tj. wysunięty na podwórko o około 1,40 m.

Na podstawie okazanych aktów notarialnych ustalono, iż aktualnymi współwłaścicielami nieruchomości w P. przy ul. [...], są K. i A. P. (właściciele lokalu nr [...] i garażu o pow. 18,80 m2) oraz A. i K. W. (właściciele lokalu nr [...] i garażu o pow. 18,14 m2).

Wobec konieczności ustalenia legalności budowy drugiego garażu, PINB wystąpił do Starostwa Powiatowego oraz współwłaścicieli nieruchomości o przedstawienie wszelkich dokumentów związanych z rozbudową budynku gospodarczo-garażowego zwracając uwagę, że obiekt został powiększony w obu częściach. Na podstawie zgromadzonych akt sprawy organ powiatowy uznał, że rozbudowę budynku gospodarczo - garażowego o drugi garaż prowadził P. K. – ówczesny lokator mieszkania nr [...] przy ul. [...], równocześnie z prowadzonymi robotami budowlanymi na tej nieruchomości, niemniej nie ukończył ich w czasie gdy Pan P. (kierownik budowy) dokonał zgłoszenia zakończenia budowy.

Oran powiatowy uznał, że druga część budynku gospodarczo-garażowego powstała jako samowola budowlana i w dniu 25 lipca 2014 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowy budynku gospodarczo - garażowego o drugi garaż (zlokalizowany od strony działki o nr [...]) w P. przy ul. [...].

Organ powiatowy stwierdził, iż dla działki której dotyczy postępowanie, brak jest ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a do dnia 5 sierpnia 2014 r. nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego. W celu doprowadzenia rozbudowanej części obiektu do stanu zgodnego z przepisami, PINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., wstrzymał roboty budowlane oraz zobowiązał A. i K. W. do przedstawienia w określonym terminie wskazanych dokumentów, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., na podstawie 48 ust. 1 p.b. wydał decyzję znak [...], nakazującą A. i K. W. wykonanie rozbiórki frontowej części budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego przy ul. [...] w P. (dz. nr [...]) o wymiarach 3,50m x 3,60m - stanowiącej II garaż, zlokalizowany od strony dz. nr [...].

W wyniku odwołania K. W. WWINB decyzją z dnia [...] lutego 2016r. znak: [...], uchylił w/w decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] nałożył na A. W. i K. W., obowiązek sporządzenia i przedstawienia w zakreślonym terminie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o drugi garaż zlokalizowany w P. przy ul. [...] na dz. nr [...] od strony działki o nr [...], oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

WWINB decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] nałożył na A. W. i Pana K. W., obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30.11.2016 r. projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o drugi garaż zlokalizowany w P. przy ul. [...] na dz. nr [...] od strony działki o nr [...], oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

WWINB decyzją z dnia [...] lipca 2016r. znak: [...], uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

PINB po kolejnym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] nałożył na A. W. i Pana K. W., obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30 listopada 2016 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o drugi garaż zlokalizowany w P. przy ul. [...] na dz. nr [...] od strony działki o nr [...] oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

WWINB po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez K. W. decyzją z dnia [...] listopada 2016r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i orzekł wykonanie nałożonych obowiązków w terminie do dnia 24 lutego 2017 r., a pozostałą część decyzji utrzymał w mocy.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 1112/16 uchylił decyzję WWINB z dnia [...] listopada 2016r. znak: [...] oraz decyzją PINB z dnia [...] września 2016r. znak: [...]

PINB w ramach ponownie prowadzonego postępowania przesłuchał A. K. oraz A. P.. A. K. zeznał, iż M. P. i jego ojciec P. K. uzgodnili, iż w zamian za wspólnie użytkowaną pralnię istniejącą w budynku gospodarczym, M. P. wykona rozbudowę budynku gospodarczego również w części oznaczonej na przedstawionej kopii mapy kolorem żółtym z przeznaczeniem dla P. K.. W dacie śmierci P. K. garaż oznaczony na mapie już istniał w takim kształcie jak obecnie. Natomiast A. P. oświadczył, iż w 1997 r w dacie wykonywania mapy geodezyjnej powykonawczej, w miejscu oznaczonym kolorem żółtym na okazanej kopii mapy, jako lokalizacja rozbudowy budynku o drugi garaż, zostały ułożone warstwy bloczków betonowych do poziomu gruntu, by geodeta mógł określić, że ta część obiektu jest "w budowie". A. P. podał, że dalsza rozbudowa była prowadzona przez K. W. z pracownikiem i trwała jeszcze od roku do trzech lat po zakończeniu budowy w 1997 r. W uprzednio istniejącym budynku gospodarczym była wspólna pralnia, wyposażona w piec, wannę, uszkodzony komin, później w tym miejscu funkcjonowała pralnia prowadzona przez B. P. (na mocy uzgodnień z MZGM). Podał także, iż inwestycja była realizowana ze środków finansowych Państwa P. , a dokumenty związane z budową M. P. złożył wraz ze zgłoszeniem do użytkowania obiektu.

MZGM pismem z dnia 25.08.2017 r. poinformował organ powiatowy, iż wszystkie dokumenty związane z budową drugiego garażu zostały przekazane do organu. "Po ponownej analizie dokumentów nie można stwierdzić, że w czerwcu 1997 istniał garaż II. Na podstawie posiadanej kopii mapy geodezyjnej z dnia 26.06.1997 r. można domniemywać, że II garaż w 1997 r. był w trakcie realizacji".

Urząd Miasta P. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2017 r. poinformował PINB, że "sprzedaż lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku nastąpiła w oparciu o protokół uzgodnień sporządzony w dniu 26.02.2004 r. pomiędzy Gmina P. a A. i K. W.. W § 2 niniejszego protokołu zawarto informację, że cena sprzedaży lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym (garaż) została pomniejszona o nakłady poniesione na rozbudowę i modernizację nieruchomości, w tym m. in. garażu. Powyższa informacja została również zawarta w § 6 umowy sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego - akt notarialny Rep. "A " nr [...].".

B. P. w dniu 8 września 2017 r. oświadczyła m.in., że po zniszczeniu schodów zewnętrznych do budynku mieszkalnego w 1990 r. M. P. podjął decyzję o rozbudowie budynku mieszkalnego i w porozumieniu z sąsiadami Państwem Z. i P. K. o przebudowie budynku gospodarczego na garaż. Wg B. P., Pan K. powiedział, że swój garaż będzie budował później. B. P. podała, że nigdy nie było mowy o tym, że M. P. będzie budował garaż dla Państwa K. . W dacie składania dokumentów o zakończeniu budowy przez M. P., garaż nr II nie istniał. Do śmierci M. P. w dniu 18.12.1997 r. nikt dalej robót nie wykonywał. W 1998 r. K. W. wraz z pomocnikami wybudował II garaż wraz z jego częścią rozbudowaną.

W protokole z dnia 4.10.2017 r. wpisano - Państwo W. oświadczyli "wszystkie wyjaśnienia i oświadczenia znajdują się w poprzednio złożonych dokumentach, które nie były do tej pory brane pod uwagę". P. A. i K. W., przekazali pismo w dnia 3.10.2017 r., w którym podkreślili, że podtrzymują w całości wyjaśnienia składane w sprawie. Garaż nr [...] należy do nich i został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę i oddany do użytkowania. Wg nich dziennik budowy nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż nie posiada żadnych pieczęci, a w budowie był trzeci garaż istniejący w tym okresie na nieruchomości.

Starosta P. w piśmie z dnia 12.10.2017 r. oświadczył, że dziennik budowy, będący w aktach sprawy nie jest opatrzony żadnymi pieczęciami organu wydającego. Jednocześnie podkreślono, że do zawiadomienia o zakończeniu budowy załączono ocenę techniczna podpisaną przez P. M. P..

Ponadto Geodeta powiatowy w piśmie z dnia 18.10.2017 r. przekazanym do PINB, napisał że mapa załączona do pisma organu powiatowego w dnia 5.10.2017 r. zgodna jest z pomiarami wykonanymi 04.04.1997 r. udokumentowanym na szkicu polowym nr [...] przyjętym do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i kartograficznej w P., na którym przedmiotowy budynek figuruje jako "w bud." (asortyment zgłoszonej pracy geodezyjnej - inwentaryzacja budynku lub budowli, [...]) oraz pomiarem uzupełniającym z 26.06.1997r. sporządzonym na powyższym szkicu (ks. rob. [...], asortyment zgodności pracy geodezyjnej - pomiar uzupełniający, KERG [...]). Jednocześnie poinformował, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartografii w P. nie jest kompetentny do wypowiedzenia się na temat zaawansowania robót budowlanych dla garażu fakultatywnie opisanego "w bud." na mapie z 1997r.

B. P. przedłożyła fotografie, które jej zdaniem obrazują stan z 1997 r. i na których brak jest widocznej rozbudowy o drugi garaż stanowiący aktualnie własność Państwa W.

Następnie PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję znak: [...] nakładającą na A. W. i K. W., obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2018 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o drugi garaż zlokalizowany w P. przy ul. [...] na dz. nr [...] od strony działki o nr [...] oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odwołanie złożył K. W. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Skarżący podkreślił, że dziennik budowy, z którego jakoby wynika, że drugi garaż jest w budowie nie może być dowodem w sprawie i z całą pewnością był złożony już po wszczęciu postępowania. Także przywołany "projekt techniczny" nie jest opatrzony pieczęcią organu i datą wpływu. Wg skarżącego rozstrzygnięcie oparto na dowodach nie będących dowodami urzędowymi. Skarżący podkreślił, że nigdy nie był inwestorem przedmiotowej rozbudowy garażu a gmina sprzedając mieszkanie komunalne nie przekazywała żadnych dokumentów związanych z ich wcześniejszą budową czy remontem. Ponadto PINB uznał, iż ustalone przez niego odstępstwo od projektu uznaje za istotne przyjmując nie wiadomo dlaczego jedynie szerokość garażu, a nie całej inwestycji.

W uzasadnieniu decyzji przedstawionej na wstępie organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postępowanie w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowy budynku gospodarczo - garażowego o drugi garaż (zlokalizowany od strony działki o nr [...]) w P. przy ul. [...]. Postępowanie w sprawie budowy piwnicy gospodarczej z WC i wyjściem zewnętrznym, wiatrołapu (ganku), pokoju nad piwnicą gospodarczą oraz rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego o jeden boks garażowy (zrealizowany bliżej budynku mieszkalnego) w P. przy ul. [...], wykonanych na podstawie decyzji znak: [...], wydanej dnia [...].09.1990r. przez Prezydenta Miasta P. prowadzona była w ramach odrębnego postępowania.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 443) w sprawie zastosowanie mają przepisy sprzed nowelizacji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy ustalił, iż Prezydent Miasta P. w dniu [...] września 1990 r. wydał dla Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej w P. decyzję [...], udzielającą pozwolenia "na rozbudowę budynku mieszkalnego - dobudowa 1 pokoju oraz rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego o 1 garaż".

W dniu 6 czerwca 1997 r. M. P. (jako kierownik budowy i wykonawca) zgłosił do Urzędu Rejonowego użytkowanie rozbudowanego mieszkania znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] oraz budowę garażu przy przedmiotowym budynku. Do zgłoszenia dołączył między innymi aktualną mapę zasadniczą z 1997 r. (na której zaznaczono, iż drugi garaż jest "w bud") oraz opis techniczny wykonanych robót, wynika z nich jaka część obiektu została wykonana a jaka jest nadal w budowie (rozbudowa drugiego garażu).

Urząd Rejonowy w dniu 6 lipca 1997 r. przyjął ww. zawiadomienie stwierdzając równocześnie, iż rozbudowa rozstała zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę znak: [...], w pełnym zakresie. Wg Starosty [...], organ nie wszczynał postępowania administracyjnego, a przedmiotowe zawiadomienie, na podstawie zgłoszenia o zakończeniu robót budowlanych i dziennika budowy, potwierdzało fakt zakończenia większości robót budowlanych objętych decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 26 września 1990r., znak: [...] Innymi słowy Starosta P. zatwierdził m.in. garaż nr [...] w rozbudowanej formie (powiększony o 1,4m od projektowanej rozbudowy).

Zgodnie z przepisem art. 36a p.b. obowiązującym w dacie wydawania zaświadczenia, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. W stanie prawnym przed dniem 31 maja 2004 r. organy były uprawnione do samodzielnej oceny przesłanek zastosowania przepisu art. 36a ust. 1, a w szczególności do oceny czy doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i podjęcia stosownych działań w tym zakresie.

Zatem należy przyjąć, iż w niniejszej sprawie organ wydający ww. zaświadczenie przeanalizował złożony materiał dowodowy i zatwierdził wykonane roboty w zakresie w jakim zostały wykonane, zatem są legalne.

Oznacza to, iż roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie budynku gospodarczego o drugi garaż, z uwagi na to że ich budowa nie została formalnie zakończona w 1997 r. i nie zgłoszono zakończenia budowy tego etapu w innym okresie, podlegają ocenie ich prawidłowości w niniejszym postępowaniu. Z tego powodu organ powiatowy w dniu 25.07.2014 r. wszczął postępowanie administracyjne.

Po analizie akt sprawy PINB stwierdził, iż zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym garaż nr [...] będący przedmiotem niniejszego postępowania miał zostać rozbudowany o 2,0 m w głąb działki własnej. Ustalono, że został rozbudowany o 3,4 m czyli zwiększono jego szerokość o 1,4 m.

Zdaniem WWINB nie ulega wątpliwości, iż w przypadku wykonania przedmiotowego garażu doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Garaż został rozbudowany o 1,4 m w głąb działki własnej, co wpłynęło na charakterystyczne parametry obiektu budowlanego: kubaturę, powierzchnię zabudowy i długości budynku oraz dokonano zmiany w zakresie objętym zagospodarowania działki. Całość budynku gospodarczego wraz z projektowaną rozbudową miała wynosić 5,5 m (2% z tej wielkości to 0,11 m), zatem rozbudowa o dodatkowe 1,4 m przekracza długość budynku o 25,45%. Zmiany pozwolenia na budowę jednak nie dokonano. Zatem PINB prawidłowo prowadził postępowanie w oparciu o przepisy art. 50-51 p.b.

W niniejszej sprawie PINB w trakcie kontroli z dnia 9 grudnia 2013 r. ustalił, że budowa garażu nr [...] została zakończona. Ponadto organ powiatowy ocenił, iż przedmiotowa rozbudowa jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Natomiast zgodnie z pismem Starosty [...] z dnia 23.02.2016r. biorąc pod uwagę dołączony do decyzji Prezydenta P. znak: [...] z dnia [...].09.1990r. projekt techniczny obejmujący swym opracowaniem między innymi rozbudowę budynku gospodarczego celem wydzielenia dwóch garaży, inwestor otrzymał zgodę na rozbudowę również o część obiektu od strony działki nr [...] (tj. garażu nr [...]).

W ocenie WWINB organ I instancji zaskarżoną decyzję wydał zgodnie z prawem. Dalej organ odwoławczy stwierdził, ze w sprawie najważniejsze jest to, że przedmiotowy obiekt powstał legalnie w okresie 1997 r. do 2000 r., niemniej jednak z istotnymi odstępstwami. Nabywając go (w obecnym stanie - bez formalnego zakończenia budowy i legalizacji odstępstw) skarżący wszedł w prawa i obowiązki inwestora, czyli to na obecnych właścicielach obiektu ciąży obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ powiatowy oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach nie będących dowodami urzędowymi podkreślono, iż zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W postępowaniu wyjaśniającym oświadczenia w sprawie mogą składać osoby (fizyczne, prawne) nie będące stroną postępowania. Przy wydawaniu rozstrzygnięcia to organ decyduje, któremu z dowodów da wiarę. Ponadto należy podkreślić, iż część dokumentów zebranych w sprawie pochodziła od Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w P., Starosty [...] czy Prezydenta Miasta P.. Zatem zarzut skarżącego oparcia się organu powiatowego tylko na dokumentach nie będących dowodami urzędowymi jest nieuzasadniony.

Dalej organ odwoławczy powołując się na treść art. 60 p.b. wskazał, że w interesie nabywcy jest uzyskanie od sprzedającego (poprzedniego właściciela lub inwestora) ww. dokumentów dotyczących zakupionego obiektu. Niewyegzekwowanie przez nabywców budynku lub jego części tego obowiązku, nie może mieć wpływu na ocenę zebranego przez organ materiału dowodowego.

Na marginesie wyjaśniono, że z uwagi na złożenie w dniu 9 marca 2017 r. przez zobowiązanych oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane oraz projektu budowlany zamiennego, PINB będzie zobowiązany do oceny przedłożonych dokumentów i wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję WWINB wywiódł K. W. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11, art. 77, art. 80, art. 81a 1 w zw. z art. 107 3 K.p.a. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i orzeczenie o umorzeniu postępowania ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż WWINB jak i Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, związani byli wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1112/16, w którym to Sąd uchylił decyzję WWINB z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] oraz decyzją PINB z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]

Ma to o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 P.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyroku z dnia 26 kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 1112/16 wskazał, że bezrefleksyjne przyjęcie stanowiska jednej tylko strony postępowania i oparcie na nim swojego rozstrzygnięcia mając na uwadze charakter i skomplikowanie sprawy, należy uznać za niedopuszczalne.

Sąd wskazał, że organ pomimo wątpliwie ustalonego stanu faktycznego w sprawie wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie zeznań B. i A. P., całkowicie pomijając oświadczenia drugiej strony postępowania Kazimierza i A. W.. Skoro za przyjęciem jako dowód oświadczeń B. P. przemawiał w ocenie organu fakt ciągłego zamieszkiwania jej na terenie posesji przy ul. [...], to należało również jako dowód przyjąć zeznania A. W., która zamieszkiwała w tym domu od urodzenia tj. od roku 1959 r. Organ nie może pomijać milczeniem niektórych dowodów czy też twierdzeń lub wyjaśnień strony. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę.

Na tej podstawie Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ uzupełni materiał dowodowy poprzez dołączenie do akt oświadczeń K. i A. W. i odniesie się do wszystkich podnoszonych w nich kwestii. Wyniki przeprowadzonego postępowania organ winien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. i zawierającym odniesienie do wszystkich podnoszonych przez strony argumentów. W przypadku, gdy organ będzie dysponować dwoma oświadczeniami wzajemnie wykluczającymi się, to powinien ocenić te środki dowodowe stosownie do art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i stosownie do wymogów art. 107 § 1 k.p.a. podać dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Jak wynika z akt sprawy PINB wydając kontrolowane obecnie postanowienie uwzględnił wytyczne zawarte w w/w wyroku i przeprowadził obszerne postępowanie dowodowego, w ramach którego wykonując zalecenia zawarte w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku uzupełniono materiał dowodowy. Wbrew twierdzeniom, skargi lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji pozwala na stwierdzenie, że organy prawidłowo wywiązały się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ustalając stan faktyczny w sprawie organy wzięły pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W szczególności PINB odnotował rozbieżność w materiale dowodowym odnośnie daty powstania garażu nr [...], zrelacjonował rozbieżne twierdzenia w tej materii (str. 13-14 uzasadnienia) i stwierdził, że pomimo długotrwałych intensywnych poszukiwań nie udało się precyzyjnie określić daty powstania garażu nr [...]. Oceniając prowadzone przez nadzór budowlany postępowanie, Sąd podziela tę konkluzję organu i stwierdza, że brak jest podstaw do twierdzenia, że dalsze prowadzenie postępowania mogłoby doprowadzić do wzbogacenia materiału dowodowego i ujawnienia nowych istotnych dla rozstrzygnięcia faktów. W takiej sytuacji rzeczą organu była ocena jakie okoliczności w sprawie zostały wykazane (art. 80 k.p.a.) i przedstawienie swego stanowiska w tej materii w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Z tych obowiązków organy wywiązały się należycie, analizując cały obszerny materiał dowodowy i w sposób nie przekraczający granic swobodnej oceny dowodów wskazały jakie (i dlaczego) okoliczności w sprawie uznać należy za udowodnione oraz jakie konsekwencje w sferze praw i obowiązków stron te okoliczności wywołują.

Ustalenia odnośnie stanu faktycznego oraz rozważania prawne zawarte w zaskarżonej decyzji znajdują aprobatę Sądu. W szczególności przeprowadzone postępowanie pozwoliło na ustalenie, że garaż nr [...] powstał legalnie w okresie 1997 r. do 2000 r., niemniej jednak z istotnymi odstępstwami. Nabywając go bez formalnego zakończenia budowy i legalizacji odstępstw) skarżący wszedł w prawa i obowiązki inwestora, zatem to na obecnych właścicielach obiektu ciąży obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Zarzuty podnoszone w skardze i zmierzające do wykazania, że w połowie 1997 r. sporny garaż już istniał i był oddany do użytkowania uznać należy jedynie za polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów. W ocenie Sądu z powoływanej przez skarżącego mapy geodezyjnej z 1997 r. w żaden sposób nie wynika, by – jak twierdzi skarżący – na działce [...] zlokalizowane były dwa garaże oraz jeden obiekt w budowie. Przeciwnie – z mapy wynika, że obiekt w budowie zajmuje połowę szerokości frontu przebudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten – zgodnie projektem technicznym z 1990 r. – przebudowany został na dwa garaże o równej szerokości. Zestawienie tej mapy z mapą dla celów projektowych będącą częścią projektu budowlanego zamiennego złożonego do akt administracyjnych dnia 9 marca 2017 r. nie pozostawia wątpliwości, że obiekt oznaczony na mapie z 1997 r.: "w bud.". to ten sam którego dotyczy obecny projekt zamienny. Zasadnie także PINB zauważył, że w charakterystyce i opisie technicznym budynku położonego przy ul. [...] w P. sporządzonej przez inspektora ds. eksploatacji 23 czerwca 1997 r. wskazano, że do jednego z lokali przynależy garaż w budynku gospodarczym o pow. 18,80 m2 oraz strych nad garażem w budynku gospodarczym o pow. 3,92 m2, zaś do drugiego – komórka lokatorska o pow. 7,50 m2 oraz strych nad komórką w budynku gospodarczym o pow. 2,50 m2. Tożsame zapisy znajdują się w analogicznych dokumentach sporządzonych przez inspektora ds. eksploatacji M. K. – G. dnia 23 lipca 1997 r., przy czym sprecyzowano w nich, że pierwszy w lokali zajmują B. i M. P., zaś drugi – A. W..

W takiej sytuacji za zasadne uznać należy stanowisko nadzoru budowlanego, że roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie budynku gospodarczego o drugi garaż, z uwagi na to że ich budowa nie została formalnie zakończona w 1997 r. i nie zgłoszono zakończenia budowy tego etapu w innym okresie, podlegają ocenie ich prawidłowości w obecni prowadzonym postępowaniu. Zasadne jest także stwierdzenie, że w trakcie tych robót doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zatem postępowanie prowadzone być winno w oparciu o przepisy art. 50-51 p.b.

Wobec powyższych ustaleń za prawidłowe uznać należy nałożenie na A. W. i K. W. obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Podkreślić tu należy, że obowiązek ten został już przez nich zrealizowany dnia 9 marca 2017 r. Reformując decyzję organu I instancji poprzez usunięcie obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (co nie może budzić zastrzeżeń Sądu), WWINB słusznie zatem zauważył, że konsekwencja jego decyzji będzie obowiązek po stronie PINB oceny przedłożonych dokumentów i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Tak więc zaskarżona decyzja nie obliguje w istocie adresatów do podjęcia dalszych działań - poza tymi, które już nastąpiły.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.