Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 525/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 18 ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1159
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 7357 zł (słownie: siedem tysięcy trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. c.v.s.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...)stycznia 2019 r. nr (...)Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania G. M., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...)listopada 2018 r. (...)o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a." w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 09.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.).

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia (...)listopada 2018 r. nr (...) Dyrektor (...)Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o ustaleniu G. M. kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 97.000,00 zł (słownie: dziewięćdziesiąt siedem tysięcy złotych).

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2137 ze zm.), § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b, § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1159), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1936).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 19.08.2014 r. Dyrektor (...)Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr (...) o przyznaniu G. M. pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 100.000,00 złotych.

Zgodnie z ww. decyzją beneficjent zobowiązany został m.in. do zrealizowania założeń biznesplanu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od wypłaty pomocy oraz do przedłożenia w Agencji potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu trzech lat od dnia wypłaty pomocy.

Pomoc została wypłacona i przekazana na konto bankowe wskazane przez stronę w dniu 15.10.2014 r. Zgodnie z zapisami tabeli 5.2 Planu Rozwoju Gospodarstwa, beneficjent zobowiązał się do zakupu w 2017 r. 10 sztuk jałówek hodowlanych ras bydła mięsnego za kwotę 70 000,00 zł. Beneficjent dnia 19.10.2017 r. przedłożył w Agencji dokumenty do rozliczenia wydatkowania 70% pomocy, tj: fakturę 1/16/10/17 z dnia 16.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł wystawioną przez firmę L.(...) wraz z przelewem z dnia 18.10.2017 r. potwierdzającym zakup jałówek hodowlanych; fakturę 2017/5 z dnia 17.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł wystawioną przez Gospodarstwo Rolne W.K.(...) wraz z przelewem z dnia 18.10.2017 r. potwierdzającym zakup jałówek cielnych hodowlanych. Organ zauważył, że data opłacenia przedłożonych faktur tj. 18.10.2017 r. przypada po wymaganym terminie.

W dniu 30.08.2018 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności.

Beneficjent złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. pismo, w którym wyjaśnił, że opóźnienie w zapłacie nie wynikało z jego złej woli. Wskazał, że miał odebrać zwierzęta w dniu 10 października 2017 r., lecz na dzień przed odbiorem ze względu na rezygnację kierowcy pojawiły się problemy z transportem zwierząt i z tego powodu wydłużył się czas zakupu. Jednocześnie załączył oświadczenie z dnia 08.09.2018 r. wystawcy faktury 2017/5 z dnia 17.10.2017 r., zgodnie z którym beneficjent miał odebrać bydło i za nie zapłacić 10 października 2017 r., natomiast z przyczyn od niego niezależnych przewoźnik zrezygnował z transportu bydła i pojawił się problem z szybkim znalezieniem zastępstwa. Transport udało się zorganizować dopiero na 18.10.2017 r.

Organ zwrócił uwagę na fakt, że podpisując wniosek o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" beneficjent potwierdził, iż znane są mu zasady przyznawania i wypłaty pomocy z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach PROW 2007-2013. Zdaniem organu, strona nie wywiązała się z zobowiązań nałożonych zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego.

Ponadto organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.), oraz nie zaistniały przesłanki określone w § 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2017 poz. 1159), w przypadku wystąpienia których nie jest wymagany zwrot pomocy.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie G. M., podtrzymując argumentację, że opóźnienie w zapłacie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych z uwagi na problemy z transportem zwierząt.

W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu odwołania strony, została wydana decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...)stycznia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy decyzji wydanej w dniu (...).11.2018 r. przez Dyrektora (...)Oddziału Regionalnego ARiMR.

Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż w dniu (...).08.2014 r. Dyrektor (...)OR ARiMR decyzją nr (...)przyznał G. M. pomoc finansową z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 100 000,00 zł (słownie: sto tysięcy złotych zero groszy). Strona została pouczona w pkt 3 lit. d przedmiotowej decyzji o konieczności zrealizowania założeń biznesplanu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, a w szczególności wydatkowania 70% pomocy na inwestycje wymienione w biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Ponadto, w pkt 4 lit. b ww. decyzji pouczono beneficjenta o obowiązku dostarczenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu, po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Pomoc została wypłacona w dniu 15.10.2014 r. na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o płatność.

Zdaniem organu, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, termin na wykonanie przez beneficjenta założeń biznesplanu w zakresie wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy przynajmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Planie Rozwoju Gospodarstwa oraz na złożenie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu – upływał w dniu 16.10.2017 r. (poniedziałek).

Organ stwierdził, że w dniu 19.10.2017 r. do (...) OR ARiMR wpłynęły dokumenty w celu rozliczenia inwestycji zrealizowanej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom": faktura nr 1/16/10/17 z dnia 16.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł wystawiona przez firmę L.(...) dotycząca zakupu jałówek cielnych rasy Angus w ilości 5 sztuk; faktura nr 2017/5 z dnia 17.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł wystawiona przez firmę GOSPODARSTWO ROLNE - W.K.(...) dotycząca zakupu jałówek hodowlanych w ilości 5 sztuk; potwierdzenie realizacji przelewu z dnia 18.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł na rzecz firmy L.(...) dotyczące zapłaty za fakturę nr 1/16/10/17 (zakup jałówek hodowlanych cielnych); potwierdzenie realizacji przelewu z dnia 18.10.2017 r. na kwotę 37 800,00 zł na rzecz firmy GOSPODARSTWO ROLNE - W.K.(...) dotyczące zapłaty za fakturę nr 2017/5 (jałówki cielne hodowlane). Z przedłożonych potwierdzeń realizacji przelewów wynika, że płatności za zakup 10 sztuk jałówek hodowlanych dokonano w dniu 18.10.2017 r.

Zdaniem organu II instancji, beneficjent w wymaganym terminie, tj. do dnia 16.10.2017 r., nie dopełnił wymogu dotyczącego wydatkowania w terminie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie oraz nie przedłożył kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających wydatkowanie co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa.

Wobec powyższego organ uznał, iż strona nie spełniła warunku wskazanego w ww. przepisach § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. W ocenie organu, fakt niezrealizowania w wymaganym terminie przez beneficjenta założeń Planu Rozwoju Gospodarstwa w zakresie wydatkowania co najmniej 70% przyznanej kwoty pomocy oraz nieprzedłożenie w ARiMR dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% przyznanej kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu, do czego obligują przepisy § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, stanowi o niewywiązaniu się z zobowiązań zawartych w decyzji nr (...) z dnia (...).08.2014 r. wydanej przez Dyrektora (...)OR ARiMR. Zdaniem organu, w sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu wyjaśnień strony, że zapłata za zakup jałówek hodowlanych nastąpiła po wymaganym terminie z powodu trudności w znalezieniu przewoźnika, organ stwierdził, że w sprawie nie miały miejsca okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany – określone w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368 z dnia 23.12.2006 r.), takie jak: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Ponadto, zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, nie wystąpiły w sprawie inne niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorie siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany są, tj.: a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy, b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów, c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia, d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin, e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta.

Organ stwierdził, że odwołanie nie zawiera wyjaśnień mających wpływ na rozstrzygnięcie. Wskazał, iż beneficjent posiadał wiedzę o obowiązku wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70% przyznanej kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie oraz dostarczenia do ARiMR kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% przyznanej kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- błędną wykładnię § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez uznanie, iż dniem wypłaty jest dzień przelewu środków przez organ na konto beneficjenta, a nie dzień zaksięgowania środków na koncie beneficjenta,

- błędną wykładnię art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 15 grudnia 2006 r. nr 1974/2006 w związku z § 22 rozporządzenia wykonawczego poprzez uznanie za katalog zamknięty przesłanek wskazanych w prawie unijnym i krajowym, przewidujących kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie wymaga się częściowego i pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta, co spowodowało iż wskazana przez skarżącego okoliczność (problemy z transportem zwierząt) nie została przez organ uznana za siłę wyższą.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zakup jałówek hodowlanych cielnych miał być kluczową inwestycją. Transakcja była zaplanowana przed dniem 16 października 2017 r., lecz opóźniła się z powodu trudności z transportem i została dokonana 18 października 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...)stycznia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora (...)Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...)listopada 2018 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1936), pomoc i pomoc techniczna pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Jak stanowi art. 28 ust. 2 ww. ustawy, pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc: 1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem; 2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; 3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji; 4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie wypłacone G. M. środki w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o ARiMR.

Wskazać należy, że na podstawie § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1159), beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Jak wynika z § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, beneficjent powinien przedłożyć w Agencji potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

W oparciu o § 20 ust. 3 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia, pomoc podlega zwrotowi w wysokości 100% kwoty pomocy w przypadku niewydatkowania przez beneficjenta, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Planie Rozwoju Gospodarstwa.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący zobowiązany był zgodnie z decyzją z dnia (...)sierpnia 2014 r. nr (...)wydaną przez Dyrektora (...)Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do zrealizowania założeń biznesplanu w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od wypłaty pomocy oraz do przedłożenia w Agencji potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu, po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu trzech lat od dnia wypłaty pomocy (pkt 3 lit. d oraz pkt 4 lit. b ww. decyzji).

W ocenie Sądu, organ dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1159), w zakresie dotyczącym sposobu liczenia 3-letniego terminu, w jakim powinno nastąpić wydatkowanie 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie.

Organ uznał, iż termin ten rozpoczyna bieg od dnia, w którym środki zostały wypłacone przez organ, tj. od dnia wykonania przelewu na rachunek bankowy strony. Jednocześnie organ zawarł w uzasadnieniu decyzji rozważania dotyczące ewentualnego terminu, w jakim środki te mogły zostać zaksięgowane na rachunku bankowym beneficjenta. Zdaniem Sądu, okoliczność ta wymaga wyjaśnienia, aby móc w sposób bezsporny stwierdzić, czy wydatkowanie przez skarżącego środków na zakup jałówek nastąpiło w tym terminie, czy jednak do przekroczenia terminu doszło.

W ocenie Sądu, 3-letni termin w jakim powinno nastąpić wydatkowanie 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie, określony w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, należy liczyć od dnia, w którym środki finansowe zostały zaksięgowane na koncie beneficjenta. Z tak rozumianym sposobem liczenia ww. terminu koresponduje treść przepisu art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627). Zgodnie z tym przepisem, za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1, w przypadku gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony" należy potraktować jako doprecyzowanie regulacji prawnej, dotyczącej dnia wypłaty środków beneficjentowi, zawartej w przepisie § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b cytowanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2017 r. Za takim rozumieniem ww. przepisu przemawia również wykładnia celowościowa, bowiem beneficjent może dysponować wyłącznie środkami finansowymi, które faktycznie znajdują się w jego dyspozycji.

Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy dostrzeżenia wymaga, iż planowana przez skarżącego transakcja kupna jałówek hodowlanych miała nastąpić pod koniec 3-letniego terminu, dlatego też istotne było zachowanie przez stronę szczególnej staranności w celu jej sfinalizowania. Sąd podkreśla, że należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż problemy z transportem nie powinny być traktowane jako siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności, którym nie można było zapobiec. O ile transport zwierząt jako transport specjalistyczny może być dostępny z pewnymi trudnościami, to mając na uwadze zbliżający się upływ terminu na wydatkowanie środków strona powinna odpowiednio wcześniej podjąć działania zmierzające do skutecznego zawarcia transakcji. Zauważyć trzeba, że powołane przez skarżącego problemy z transportem nie należą do żadnej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, wymienionych w § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra, stanowiącego doprecyzowanie art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. określającego kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których państwa członkowskie nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej od beneficjenta. Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że w sprawie wystąpiły tego rodzaju zdarzenia, okoliczności te nie zostały zgłoszone właściwemu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba byli w stanie dokonać tej czynności. Taki wymóg ustanawia natomiast art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006.

Niemniej jednak, jak już wskazano powyżej, ustalenia w niniejszej sprawie wymaga data, w jakiej skarżący faktycznie otrzymał przyznaną pomoc, a więc dzień, w którym dysponował środkami finansowymi. Od tego dnia należy liczyć bieg terminu do wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. Sąd stwierdza, że beneficjent takiej daty nie wskazał, dlatego kwestia ta wymaga wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu przez organ. Jednocześnie Sąd podkreśla, że z uwagi na specyfikę postępowania prowadzonego w trybie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1936), ciężar dowodu spoczywa w tym zakresie na stronie. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 3 tej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Rozpoznając sprawę ponownie organ zakreśli skarżącemu termin na zajęcie stanowiska w przedmiocie daty, w jakiej przyznane środki finansowe zostały zaksięgowane na rachunku bankowym strony, a także na udokumentowanie stanowiska w tym zakresie poprzez załączenie stosownej informacji z banku. Organ będzie miał na względzie powyższe wskazania oraz sformułowaną ocenę prawną.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).