Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 690/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 169 § 1 i 4 w zw. z art. 168 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 19 września 2022 r., nr SKO.4140.235.1738.2022 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 7 lipca 2022 r., nr SKO.4140.214.1167.2022.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022r. nr SKO.4140.214.1167.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: SKO), pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie A. B. (dalej: Podatnik/Skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta i [...] z dnia 5 kwietnia 2022r. znak: KBP.3123.5.275.202, zmieniającej decyzję z dnia 03.02.2021 r. nr [...], ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r.

Powodem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia było nieuzupełnienie, w wyznaczonym przez Kolegium terminie, braku formalnego odwołania, polegającego na niewskazaniu w odwołaniu identyfikatora podatkowego odwołującego się podatnika.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Podatnik zakwestionował rozstrzygnięcie Kolegium. Podał, że nie mógł osobiście odebrać przesyłki poleconej ponieważ przebywał w tym czasie za granicą. Wskazał też, że jest "normalnym rolnikiem, nie vatowcem", więc wydaje mu się, że jest rozliczany według nr PESEL [...]. Podając zarówno PESEL, jak i NIP, nie wiedział, że jest to takie istotne w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 września 2022r. nr SKO.4140.235.1738.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ stwierdził, że niesporne jest, że Podatnik w odwołaniu od decyzji podatkowej nie wskazał swojego identyfikatora podatkowego, co niewątpliwie stanowi brak formalny odwołania. W myśl bowiem art. 168 § 2 w zw. z art. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U, z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej: O.p.), podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.

Oczywistym jest, że odwołanie jest również podaniem i musi zawierać identyfikator podatkowy odwołującego się podatnika. W tej sytuacji Kolegium zasadnie wezwało Podatnika (wezwania z dnia [...].05.2022 r. i z dnia [...].06.2022 r.) do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez wskazanie identyfikatora podatkowego.

Nie można jednak przyjąć, że Podatnik uzupełnił w zakreślonym terminie 7 dni powyższy brak formalny. W wyniku pierwszego wezwania podał bowiem zarówno PESEL, jak i NIP, nie wskazując który z numerów jest jego identyfikatorem podatkowym, pomimo że w już w wezwaniu z [...].05.2022 r. Kolegium wyjaśniło w jakich sytuacjach identyfikatorem podatkowym jest PESEL, a w jakich NIP. Odwołujący się winien był więc podać tylko jeden z tych numerów, właściwy do jego sytuacji. Podanie obu tych numerów nie stanowiło więc o uzupełnieniu braku formalnego odwołania.

W drugim wystosowanym do Podatnika wezwaniu z dnia [...].06.2022 r. wskazano po raz kolejny, że tylko jeden z powyższych numerów może stanowić identyfikator podatkowy podatnika i należy wskazać jeden tylko właściwy numer. Do czasu upływu wyznaczonego terminu strona nie zastosowała się do wezwania i nie podała stosownego identyfikatora podatkowego.

W tej sytuacji, zdaniem organu, zasadne było pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 O.p.

W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia z dnia 7 lipca 2022r., zarzucając naruszenie:

- art.168 § 2 O.p. przez błędne przyjęcie, że wskazanie zarówno numeru PESEL jak i NIP naruszało dyspozycję tego przepisu i uniemożliwiało merytoryczne rozpatrzenie odwołania,

- art.169 § 4 O.p., przez błędne przyjęcie, że zaistniały brak formalny musiał skutkować pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia,

- art.178 Konstytucji RP oraz art.127 O.p., przez zbytni rygoryzm przy badaniu przez organ wymogów określonych w art.168 § 2 O.p. i pozbawienie Skarżącego merytorycznego rozpatrzenia odwołania,

- art.121 § 1 O.p. przez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, wobec uznania, że zaistniały brak formalny uniemożliwił rozpatrzenie odwołania.

W uzasadnieniu stwierdził, że jego status prawny był znany organowi I instancji z urzędu, a odwołanie zostało wniesione za jego pośrednictwem, lecz ten organ nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych, choć miał do tego prawo. Zdaniem Skarżącego, stanowisko SKO zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu wydaje się wprawdzie zgodne z literalnym brzmieniem art.168 § 1 i 2 oraz art.169 § 4 O.p., lecz cechuje je zbytni rygoryzm i brak życiowego rozumienia przepisów. Z tych względów oba postanowienia powinny być uchylone, aby umożliwić merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krośnie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ dodał, że przepisy normujące kwestie wymogów formalnych podania w postępowaniu podatkowym nie rozróżniają braków istotnych i nieistotnych z punktu widzenia możliwości merytorycznego rozpatrzenia danego podania. W każdym więc przypadku, kiedy podanie nie zawiera któregoś z elementów wymienionych w art. 168 § 2 Ordynacji i ich nieuzupełnienia, po uprzednim prawidłowym wezwaniu strony, organ podatkowy zobligowany jest do wydania postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania dotkniętego brakami formalnymi, do których uzupełnienia strona została prawidłowo, ale bezskutecznie wezwana (art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej), stanowiłoby o naruszeniu przez organ podatkowy art. 169 § 4 Ordynacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) - lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych.

Niesporne jest to, że odwołanie wniesione przez Podatnika od decyzji podatkowej nie zawierało identyfikatora podatkowego. W myśl art.168 § 2 O.p., wskazanie identyfikatora podatkowego jest jednym z obligatoryjnych elementów każdego wnoszonego do organu podatkowego podania, w tym odwołania. Prawidłowo zatem organ podatkowy wezwał wnoszącego odwołanie o uzupełnienie tego braku odwołania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Podatnik w zakreślonym terminie wskazał dwa identyfikatory podatkowe, tzn. numer PESEL i NIP, mimo że w wezwaniu wyraźnie wyjaśniono, jaki identyfikator jest właściwy w odniesieniu do danego podatnika.

W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Kolegium nie można uznać, że wniesione odwołanie, po uzupełnieniu z dnia 30 maja 2022r., w dalszym ciągu zawierało brak w postaci niewskazania identyfikatora podatkowego. Niewątpliwie bowiem Podatnik wskazał właściwy identyfikator w postaci numeru PESEL, a ponadto wskazał też nr NIP. W treści art.168 § 2 O.p. ustawodawca wymienił, jakie elementy - co najmniej – powinno zawierać podanie, co oznacza, że wskazanie elementów dodatkowych nie dyskwalifikuje podania. Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu wezwania strony do ich usunięcia, zalicza się tylko takie braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w każdym przypadku należy badać, czy brak formalny niweczy możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem skutek w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia nie może dotyczyć wniosku spełniającego wymogi, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1617/09, wyrok NSA z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt I FSK 996/14).

W niniejszej sprawie odpowiadając na wezwanie organu Podatnik podał nie tylko numer PESEL, ale też swój NIP, a zatem więcej informacji, niż było to wymagane przepisami O.p. i chociaż nie sprecyzował, który z podanych identyfikatorów jest właściwy w jego sytuacji, to – zdaniem Sądu – nie można zrównać tej sytuacji z brakiem podania jakiegokolwiek identyfikatora. Sankcjonowane pozostawieniem podania bez rozpatrzenia jest jedynie niewskazanie w ogóle wymaganego elementu, (tu: identyfikatora podatkowego), co wyraźnie wynika z treści art. 169 § 1 w zw. z art.168 § 2 O.p. Ponadto doprecyzowanie, który z podanych identyfikatorów jest właściwy w sprawie, nie było niezbędne do rozpatrzenia odwołania od decyzji podatkowej.

W tej sytuacji Sąd nie podziela stanowiska SKO w Krośnie, że wskazanie dwóch identyfikatorów podatkowych nie było wypełnieniem wezwania organu i uzasadniało pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Zasadnie Skarżący podniósł w skardze, że rygoryzm z jakim organ odwoławczy dokonał oceny istnienia braków formalnych odwołania i w efekcie zastosowane rozstrzygnięcie, nie znajdowały uzasadnienia w obowiązujących przepisach. W konsekwencji uniemożliwiono Skarżącemu merytoryczne rozpatrzenie sprawy podatkowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wydane w niniejszej sprawie postanowienia naruszały przepisy art.169 § 1 i 4 w zw. z art.168 § 2 O.p., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art.135 P.p.s.a.