Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 389/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.174, 183 par 2 pkt 5,  203 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Iwona Niżnik - Dobosz Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] oraz [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 821/14 w sprawie ze skargi D. N. i Z. N. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od D. N. i Z. N. solidarnie na rzecz [...] kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz zasądza od D.N. i Z. N. solidarnie na rzecz [...] kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 821/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Bydgoszczy w sprawie ze skargi D.N. i Z.N. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt II. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; w pkt III. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] Starosta Powiatu Grudziądzkiego, po rozpatrzeniu wniosku [...] (inwestor), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej SN/110 kV "Gawłowice" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 istniejącej linii energetycznej relacji GPZ Grudziądz Węgrowo – GPZ Jabłonowo (IV) etap) – część [...] (kategoria XVIII) na działce nr [...] obręb [...] Wybudowanie, gmina [...] Chełmiński.

D. N. i Z.N. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. − Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej K.p.a.) w zw. z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej uPb) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie są oni stronami postępowania i uniemożliwienie im przez to w nim udziału, oraz naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania i przebiegu linii energetycznych 110 kV (norma PN-E-05100- 1) poprzez dopuszczenie do lokalizacji na działce nr [...] w miejscowości [...] Wybudowanie przebiegu linii nieodpowiadającego tej normie ze względu na odległość od zabudowań, co prowadzi ponadto do utrwalenia stanu niezgodnego z prawem. Odwołujący się wnieśli o uznanie ich za strony postępowania, zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę lub uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wnoszący odwołanie podnieśli, że w toku postępowania przed organem I instancji zgłaszali swój udział w charakterze stron, bowiem sporna inwestycja dotyczy ich interesu prawnego oddziałując negatywnie na nieruchomość sąsiednią stanowiącą ich własność – działkę nr [...].

Decyzją z [...] maja 2014 r. znak: [...] Wojewoda Kujawsko-Pomorski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy, podzielając stanowisko inwestora stwierdził, że odwołania nie wniesiono w terminie. Wnoszący odwołanie nie byli traktowani jako strony postępowania, przeto decyzji organu I instancji im nie doręczano. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik firmy [...] odebrał decyzję organu I instancji w dniu jej wydania, tj. [...] lutego 2014 r. Tym samym ostatnim dniem na skuteczne wniesienie odwołania był dzień 21 lutego 2014 r. Natomiast odwołanie D. i Z. N. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Grudziądzu w dniu 28 lutego 2014 r., a więc 7 dni po terminie.

Wojewoda zauważył, że WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 439/13 ocenił czy D. i Z. N. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] Chełmiński z dnia [...] października 2012 r. ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji jako inwestycji celu publicznego, dochodząc do wniosku, że takiego przymiotu właściciel działki nr [...] nie posiada.

Organ odwoławczy uznał zatem, że odwołującym się nie przysługiwał przymiot stron w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej SN/110 kV "Gawłowice" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr 50 istniejącej linii energetycznej relacji GPZ Grudziądz Węgrowo − GPZ Jabłonowo (IV etap) − część [...] udzielonej inwestorowi.

D.N. i Z.N. w skardze na powyższą decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego wnieśli o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7, art. 28, art. 77 i 107 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało nietrafnym przyjęciem przez organ, że nie są stronami postępowania i nie dochowali terminu na złożenie odwołania oraz art. 138 § 3 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego pomimo nie zaistnienia do tego przesłanek.

Jak dalej w motywach wyroku II SA/Bd 821/14 wskazano, skarżący powołując się na art. 28 K.p.a. podnieśli, że swój interes prawny w przedmiotowym postępowaniu wywodzą z art. 140 Kodeksu cywilnego (K.c.), ponieważ ich zdaniem inwestycja oddziałuje na nieruchomość stanowiącą ich własność, o czym świadczy chociażby fakt przebiegu modernizowanej linii energetycznej przez tą nieruchomość.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 22 września 2014 r. Grupa [...], reprezentowana przez adw. W. D., wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie skarżących zostało wniesione po terminie, a jedyną stroną postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę była Spółka, nie byli zaś stronami skarżący.

Opisanym na wstępie wyrokiem skarga została uwzględniona, albowiem orzekający w sprawie WSA w Bydgoszczy doszedł do przekonania, że część zarzutów skargi była zasadna.

W pierwszej kolejności obszernie rekapitulując podstawy wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego sąd wojewódzki przywołując stanowisko judykatury opowiedział się za tym, że w przypadku wniesienia odwołania przez osobę nie będącą stroną uzasadnione będzie wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Sąd I instancji scharakteryzował oznaczone zasady ogólne postępowania administracyjnego, pojęcie strony tego postępowania, a także strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W jego przekonaniu istotne znaczenie ma fakt, że przedmiotowa inwestycja jest jednym z etapów szerszego przedsięwzięcia, co prowadziło do wniosku, że stwierdzenie iż dany podmiot nie posiada przymiotu strony wymagało dogłębnej analizy. Organ odwoławczy miał nie rozważyć wyczerpująco wszystkich kwestii, które mają znaczenie dla prawidłowego ustalenia kręgu stron, a stwierdzenie wedle którego takiego przymiotu nie posiadali skarżący było co najmniej przedwczesne.

Dalej w motywach wyroku stwierdzono, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie poddał jakiejkolwiek analizie rzeczywistego obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Nie wskazał ten organ i nie odniósł do okoliczności sprawy charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, ani właściwych w tym zakresie przepisów materialnoprawnych. Nie zostało nawet wskazane w jaki konkretnie sposób jest zabudowana i wykorzystywana nieruchomość skarżących (oznaczona nr działki [...]), i w jaki sposób inwestycja mogłaby oddziaływać na możliwość jej wykorzystywania zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Skarżący już w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, powołując się na ochronę prawa własności wynikającą z art. 140 K.c., podnosili wszakże, że inwestycja ograniczy to prawo do wskazanej nieruchomości, między innymi poprzez zmianę przebiegu linii energetycznej wskutek innego usytuowania oraz gabarytów słupa nr 50 na działce [...] (inny rozstaw, wysokość). Te okoliczności winny zostać szczegółowo rozważone w oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego, bądź gdy jest niewystarczający jego uzupełnienie (art. 136 K.p.a.).

W ocenie sądu I instancji, już pobieżna analiza powyższych stwierdzeń organu I instancji "poddaje w wątpliwość" prawidłowość jego stanowiska w zakresie przysługiwania skarżącym przymiotu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego dla inwestycji planowanej na działce nr [...]. Tym bardziej konieczne i wymagane było szczegółowe ustalenie i zweryfikowanie przez organ odwoławczy rzeczywistego oddziaływania poszczególnych elementów planowanej inwestycji z uwzględnieniem konkretyzacji ich położenia i wielkości emisji na etapie projektu budowlanego. Analiza uzasadnienia skarżonej decyzji – w ocenie sądu wojewódzkiego – wskazuje, że Wojewoda Kujawsko-Pomorskiego zaniedbał obowiązki w tym zakresie, całkowicie dowolnie uznając, że skarżącym nie przysługuje na tym etapie postępowania przymiot strony.

Zdaniem WSA w Bydgoszczy kwestię rzeczywistego obszaru i zakresu oddziaływania planowanego zamierzenia na otoczenie organ odwoławczy zignorował, a z kolei organ I instancji zupełnie pominął to, że nawet z treści uzasadnienia jego decyzji wynika, iż co najmniej w zakresie hałasu wywoływanego przez transformatory stacji, inwestycja będzie oddziaływała na działki sąsiednie nr [...] i [...]. Oczywiste jest w takiej sytuacji, że nieruchomości te będą znajdowały się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia – stacji elektroenergetycznej.

Sąd wojewódzki wywiódł dalej, że nie można przenosić bezrefleksyjnie na etap pozwolenia na budowę okoliczności dotyczących statusu stron w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie można wszak wykluczyć, że inwestor dokonał odstępstw od warunków określonych we wcześniejszych decyzjach, wobec czego okoliczność oddalenia przez WSA w Bydgoszczy wyrokiem w sprawie II SA/Bd 439/13 skargi D. i Z. N. nie może przesądzać o automatyzmie przeniesienia tam sformułowanych ocen na grunt postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę.

Zdaniem sądu I instancji wnikliwie winno podlegać zbadanie zagadnienia ewentualnej zmiany przebiegu linii elektroenergetycznej 110 kV mogącej wpływać na sposób zagospodarowania części działki nr [...]. Organ odwoławczy ograniczył się w istocie do powielenia stanowiska inwestora, które "z oczywistych względów nie jest obiektywne". Wojewoda Kujawsko-Pomorski powielił argumentację zaczerpniętą z wyroku w sprawie II SA/Bd 439/13. Tymczasem – jak ma to wynikać z uzasadnienia decyzji organu I instancji – budowa stacji transformatorowej spowodować ma emisję hałasu na teren sąsiednich nieruchomości o 32 dB, co prowadzić powinno do wniosku, że nieruchomość skarżących znajdzie się w obszarze oddziaływania tego obiektu.

W ocenie tegoż sądu organ odwoławczy również przedwcześnie uznał, że odwołanie D. i Z. N. zostało wniesione po terminie. W tym aspekcie sąd wojewódzki wywiódł, że należy uwzględnić wcześniejszy przebieg postępowania i działania organu (Starosty) względem skarżących. Organ I instancji w następstwie żądania potraktowania skarżących jako strony postępowania wyjaśnił, że zostaną oni powiadomieni o fakcie wydania decyzji w sprawie. Dopiero w dniu [...] lutego 2014 r. organ ten skierował do D.N. i Z.N. pismo z kopią decyzji. Biorąc pod uwagę treść zasad ogólnych K.p.a., pierwszeństwo trybu odwoławczego przed trybem nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej, sąd wojewódzki uznał, że sprzeczne z istotą, celem i zasadami postępowania administracyjnego byłoby odsyłanie skarżących na drogę postępowania wznowieniowego. Nie zostali on także pominięci poprzez niedoręczenie decyzji organu I instancji. Nawet gdyby uznać, że termin do wniesienia odwołania upłynął, organ odwoławczy winien pouczyć skarżących o możliwości i trybie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie pouczyć o warunkach złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. WSA w Bydgoszczy dopuścił [...] do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosły [...] oraz [...], zaskarżając go w całości.

W skardze kasacyjnej [...] sądowi I instancji zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie sporządzenia skargi kasacyjnej Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

(a) art. 28 ust 2 uPb w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 3 pkt 20 uPb poprzez nieprawidłowe uznanie przez sąd, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie ustalił odpowiednio obszaru oddziaływania, a w rezultacie niewłaściwe stwierdzenie, że D. i Z. N. może przysługiwać status strony w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;

(b) art. 28 ust. 2 uPb w zw. z art. 28 K.p.a. i art. K.c. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez sąd, że art. 140 K.c. może stanowić samodzielną podstawę prawną do wywodzenia z niej interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, co skutkowało błędnym uznaniem, że D. i Z. N. może przysługiwać status strony w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

(a) art. 183 § 2 pkt 5 w zw. z art. 33 § 1, art. 12, art. 91 § 2 i, art. 109 Ppsa, poprzez pozbawienie [...] możności obrony swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ten sposób, że:

(i) nie doręczono tej Spółce żadnych pism procesowych, w tym odpisu skargi,

(ii) nie zawiadomiono [...] o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku,

(iii) nie odroczono rozprawy w związku z nie zawiadomieniem [...] o jej terminie,

podczas, gdy po zakończeniu postępowania administracyjnego zostało przeniesione pozwolenie na budowę z inwestora na [...], a niezależnie od tego szereg okoliczności sprawy, w tym sam tytuł i treść pozwolenia na budowę, wskazywało na to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym należało co najmniej rozważyć czy [...] powinna być uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, a w konsekwencji powyższe uchybienia spowodowały, iż wystąpiła przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa skutkująca nieważnością postępowania;

(b) art. 129 § 2 i art. 40 § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez sąd wojewódzki, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski przedwcześnie uznał, że odwołanie Z. i D. N. zostało wniesione po terminie, gdy poinformowanie o wydanej decyzji i doręczenie jej kserokopii podmiotowi, który nie został uznany za stronę postępowania nie jest równoznaczne z doręczeniem, o którym mowa w art. 40 § 1 K.p.a., otwierającym drogę do wniesienia odwołania, a zatem taki podmiot obowiązany jest wnieść odwołanie w terminie otwartym dla pozostałych stron tego postępowania;

(c) art. 133 § 1 Ppsa poprzez zaniechanie podjęcia przez sąd czynności mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, mimo uznania przez Sąd, że akta sprawy były niekompletne, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia mimo stwierdzonych i eksponowanych przez sąd braków w zgromadzonym materiale dowodowym.

Skarżąca kasacyjnie [...] wnosi o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, ponadto, na podstawie art. [...] Ppsa, wnosi o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.

Zdaniem pełnomocnika [...] Starosta Powiatu Grudziądzkiego nie popełnił błędu i prawidłowo określił obszar oddziaływania inwestycji, a w rezultacie również krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Wojewoda Kujawsko-Pomorski zaś po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zasadnie nie podważył tych ustaleń.

W skardze kasacyjnej [...] zaskarżonemu wyrokowi zarzuca:

1. na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 28 ust. 2 uPb w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 3 pkt 20 uPb poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione stwierdzenie przez sąd, że Wojewoda nie dokonał prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania, a w konsekwencji bezpodstawne stwierdzenie, że D. i Z. N. może przysługiwać status strony w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;

b) art. 28 ust. 2 uPb w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 140 K.c. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez sąd, że art. 140 K.c. może stanowić samodzielną podstawę prawną do wywodzenia z niej interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że D. i Z. N. może przysługiwać status strony w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa w zw. z art. 33 § 1 Ppsa, art. 12 Ppsa, art. 91 § 2 Ppsa oraz art. 109 Ppsa, poprzez pozbawienie skarżącej Spółki możliwości obrony swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a mianowicie niedoręczenie skarżącej żadnych pism procesowych, w tym odpisu skargi, nie zawiadomienie skarżącej Spółki o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, a ponadto nie odroczenie rozprawy w związku z nie zawiadomieniem skarżącej o jej terminie w sytuacji, gdy po zakończeniu postępowania administracyjnego, pozwolenie na budowę zostało przeniesione z inwestora na skarżącą, a niezależnie od tego, szereg okoliczności sprawy, w tym sam tytuł i treść pozwolenia na budowę wskazywał na okoliczność, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym należało co najmniej rozważyć, czy skarżąca powinna być uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, w konsekwencji których to uchybień w przedmiotowej sprawie niewątpliwie wystąpiła przesłanka art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa skutkująca nieważnością postępowania;

b) art. 129 § 2 K.p.a. i art. 40 § 1 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez sąd, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski przedwcześnie uznał, iż odwołanie Z. i D. N. zostało wniesione po terminie, podczas gdy poinformowanie o wydanej decyzji i doręczenie jej kserokopii podmiotowi, który nie został uznany za stronę postępowania nie jest równoznaczne z doręczeniem, o którym mowa w art. 40 § 1 K.p.a. otwierającym drogę do wniesienia odwołania, a zatem taki podmiot obowiązany jest wnieść odwołanie w terminie otwartym dla pozostałych stron tego postępowania;

c) art. 133 § 1 Ppsa poprzez zaniechanie podjęcia przez sąd czynności mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, pomimo jednoznacznego stwierdzenia przez sąd, że akta sprawy były niekompletne, co skutkowało wydaniem wyroku mimo tak podkreślanych przez sąd braków w zgromadzonym materiale dowodowym.

W związku z powyższym, na podstawie art. 185 § 1 Ppsa [...] wnosi o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Jednocześnie, na podstawie art. [...] Ppsa, wnosi o zasądzenie na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie tejże Spółki Starosta Grudziądzki prawidłowo ustalił krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, co słusznie potwierdził Wojewoda, biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wyniki wcześniejszych postępowań.

Zdaniem [...] sąd I instancji uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi prawidłowego ustalenia kręgu uczestników i zapewnienia im ochrony swoich praw poprzez zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu sądowym.

W odpowiedzi [...] na skargę kasacyjną [...] wniesiono o jej uwzględnienie. Zdaniem tej Spółki najistotniejszy jest podniesiony przez [...] zarzut nieważności postępowania wobec pozbawienia jej możności obrony swych praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) − Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie w obu wniesionych skargach kasacyjnych podniesiono przesłankę nieważności ujętą w przepisie art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa, wedle którego nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Chodzi w tym przypadku o [...], na Spółkę tę decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta Grudziądzki przeniósł udzielone inwestorowi – [...] – pozwolenie na budowę (dowód: akta sprawy k. 49). Przeniesienie pozwolenia na budowę nastąpiło jeszcze przed wniesieniem skargi przez D. N. i Z.N.. Niesporne jest zatem, że wynik sprawy rozpoznanej przez WSA w Bydgoszczy wyrokiem II SA/Bd 821/14 dotyczył interesu prawnego [...] Nie ulega ponadto wątpliwości, że ta Spółka nie brała udziału w postępowaniu przed sądem wojewódzkim, nie była powiadamiana o terminie rozprawy. Postanowieniem wydanym już po wydaniu wyroku WSA w Bydgoszczy dopuścił tę Spółkę do udziału w charakterze uczestnika.

W judykaturze wskazuje się, że rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest ustalić czy podmiot postępowania w sprawie ma zdolność sądową oraz czy nie doszło w sprawie do następstwa prawnego. W przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2016 r., II OSK 2271/14, LEX nr 2083471). Uwzględnić należy i tę okoliczność, że zgodnie z art. 12 Ppsa ilekroć w tej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Skoro zatem [...] nie była powiadamiana o czynnościach procesowych ze skargi D.N. i Z.N. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, to została pozbawiona możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpatrzenia, czyniąc bezprzedmiotowym zarazem rozważenie pozostałych zarzutów wniesionych skarg kasacyjnych.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. [...] pkt 2 Ppsa. Zgodnie z cyt. przepisem stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania kasacyjnego od skarżącego – jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę.

Ponownie orzekający w sprawie WSA w Bydgoszczy raz jeszcze rozpozna skargę D.N. i Z.N., w szczególności rozważając zachowanie terminu do wniesienia przez skarżących odwołania od decyzji Starosty Grudziądzkiego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.