Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 6/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 107
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: Art. 285
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 6 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 29 października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego W. G. kwotę 200,00 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 października 2020 r.

W dniu 29 października 2019 roku Rektor Uniwersytetu na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2018 poz. 2096 z późn. zm.), zw. dalej k.p.a. oraz art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.), zw. dalej przepisami wprowadzającymi oraz w związku z zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z [...] 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie, zw. dalej Zarządzeniem, odmówił przyznania stypendium doktorantowi W. G.

Zdaniem organu W. G. nie spełnił warunku terminowej realizacji programu studiów doktoranckich. Wobec tego zgodnie z ustaleniami komisji stypendialnej nie spełnił on kumulatywnych przesłanek wskazanych w § 2 ust. 2 Zarządzenia, co jest warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia.

Skarżący nie skorzystał z prawa do ponownego rozpoznania sprawy przez organ. Za pośrednictwem Rektora Uniwersytetu skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powyższą decyzję zaskarżył w całości.

W skardze zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 285 przepisów wprowadzających oraz § 2 ust. 2 pkt 1) Zarządzenia poprzez błędną interpretację przesłanki "terminowej realizacji programu studiów doktoranckich" oraz naruszenie art. 285 przepisów wprowadzających w związku z § 8 ust. 1 Zarządzenia oraz art. 265 przepisów wprowadzających w związku z § 5 ust. 5 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu z dnia 29 kwietnia 2015 roku w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich, zwanej dalej Uchwałą, poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego w oparciu o przesłankę braku terminowej realizacji programu studiów doktoranckich, pomimo iż relewantne przepisy przewidują możliwość przyznania stypendium doktoranckiego doktorantom korzystającym z przedłużenia odbywania studiów doktoranckich i pomimo tego, iż skarżący zajmuje pierwsze lub drugie miejsce (wynik 54) w rankingach o przyznanie stypendiów związanych z odbywaniem studiów doktoranckich, co, zdaniem skarżącego, świadczy o wysokim poziomie prowadzonych badań i postępów pracy nad rozprawą doktorską. Dalej zarzucił organowi naruszenie art.7, 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenia prawdy obiektywnej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zrealizował terminowo cały program studiów, zaliczając i zdając wszystkie egzaminy przewidziane programem studiów. Ze względu na prowadzone badania na potrzeby pracy doktorskiej, uzyskał stosowną zgodę na przedłużenie studiów. Skarżący podkreślił, że jak wskazał organ w swoim uzasadnieniu decyzji, uzyskał on wysoki wynik w kryterium postępów w pracy naukowej (46 pkt), postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej (8 pkt), jak również spełnia warunki zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych oraz realizację badań naukowych, co jego zdaniem pozwoliłoby mu na wysokie miejsce na liście rankingowej i w konsekwencji uzyskanie przedmiotowego stypendium. Podstawą odmowy przyznania skarżącemu stypendium był brak realizacji przez niego terminowo programu studiów. Jednakże organ zaniechał wskazania w treści uzasadnienia, z jakiej przyczyny uznał, że skarżący tej przesłanki nie spełnił.

Mając na względzie treść Zarządzenia oraz Uchwały powyższą przesłankę można rozumieć dwojako: (a) jako obowiązek terminowego zaliczenia przedmiotów objętych programem i planem studiów albo (b) jako obowiązek ukończenia studiów doktoranckich w terminie 4 lat i uzyskanie stopnia doktora. W ocenie skarżącego interpretacja (a) jest bardziej uzasadniona. Za powyższą interpretacją przemawia treść § 9 Uchwały, wskazujący, iż program studiów jest uchwalany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej. Dla studentów rozpoczynających studia po 1 października 2014 roku – jak skarżący – Rada Wydziału [...] podjęła uchwałę nr [...] z dnia 28 kwietnia 2014 roku w sprawie programu stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...]. Przedmiotowy program wprowadza listę obowiązkowych przedmiotów oraz terminu ich zaliczenia w toku studiów doktoranckich. Skarżący zaliczył wszystkie przedmioty w sposób i w terminach przewidzianych w/w programem studiów, a zatem spełnił przesłankę terminowej realizacji programu studiów i co za tym idzie organ winien mu przyznać przedmiotowe stypendium.

Skarżący podniósł ponadto, że nawet biorąc pod uwagę interpretację przesłanki terminowości rozumianej jako obowiązek ukończenia studiów doktoranckich w terminie 4 lat, to zgodnie z § 8 ust. 1 Zarządzenia w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, Rektor może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Powyższe pozostaje w korelacji z § 5 ust. 5 in fine Uchwały, który stanowi, iż Rektor może przyznać takiemu doktorantowi stypendium doktoranckie, jeżeli jest to uzasadnione wysokim poziomem prowadzonych badań naukowych i postępami w pracy nad rozprawą doktorską potwierdzonymi przez promotora. W ocenie skarżącego organ pominął w swoich rozważaniach powyższe przepisy, nie badając, czy w zaistniałym stanie faktycznym zachodzą przesłanki przyznania stypendium doktorantowi pozostającemu na przedłużeniu studiów. Równocześnie, osiągnięcia skarżącego będące podstawą złożonego wniosku, jak również pozwalające mu na zajęcie najwyższych miejsc w rankingach sporządzanych na potrzeby innych stypendiów, przemawiają za przyjęciem, iż jego praca naukowa jest na wysokim poziomie, podobnie jak postęp prac nad rozprawą doktorską. Co więcej, jak podkreślił skarżący, przyznanie stypendium pozostaje w sferze uznania organu, co oznacza, że organ uczelni nie ma obowiązku podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Nie może to być jednak rozstrzygnięcie arbitralne. W niniejszej sprawie organ nie rozważył możliwości przyznania stypendium pomimo pozostawania przez skarżącego na przedłużeniu studiów doktoranckich, nie wyjaśniając tym samym, dlaczego w jego ocenie niezasadnym byłoby przyznanie stypendium skarżącemu. Powyższe przemawia za uznaniem, iż organ przekroczył granice swobodnej, uznaniowej decyzji, wydając zaskarżoną decyzję w sposób dowolny i arbitralny. Pominięcie rozważań dotyczących możliwości przyznania stypendium i badania przesłanek uzasadniających przyznanie stypendium oznacza zaniechanie przez organ obowiązku rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, co w konsekwencji spowodowało wydanie rozstrzygnięcia w sposób obarczony wadami prawnymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że po przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, tj. wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, sprawozdań doktoranta, wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich, w tym kart okresowych osiągnięć doktoranta, doszedł do przekonania, że nie ma podstaw, aby przyznać doktorantowi stypendium. Przede wszystkim, zarówno we wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, jak i sprawozdaniu doktoranta za rok 2018/2019 brakuje informacji uzasadniających przyznanie mu stypendium doktoranckiego pomimo przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich. Organ potwierdził, że istnieje możliwość przyznania stypendium doktoranckiego w przypadku przedłużenia studiów, jednak wymaga to wykazania, że pomimo niezrealizowania programu studiów w wyznaczonym terminie, doktorant wykazał się wysokim poziomem badań naukowych i postępami w pracy. Organ wskazał, że przeanalizował ostatnie sprawozdanie doktoranta, na którym głównie oparty został jego wniosek o przyznanie stypendium. Wskazane zostało tam, iż skarżący pracował w bieżącym roku akademickim nad trzecim i czwartym rozdziałem jego dysertacji, analizując w tym zakresie literaturę przedmiotu oraz orzecznictwo, co potwierdził promotor skarżącego. Jednakże nie wynika z tego, że postępy w przygotowaniu pracy były tak wysokie, podobnie jak i poziom prowadzonych prac nad dysertacją. Ponadto, jak wskazywał doktorant w swoich uprzednich sprawozdaniach, w roku akademickim 2017/2018 był w trakcie opracowywania drugiego i trzeciego rozdziału swojej dysertacji. Natomiast rok wcześniej przygotowywał pierwszą część dysertacji. Fakty te potwierdził promotor. Wprawdzie, w każdym roku promotor oceniał postępy doktoranta nad pracą na maksymalną ilość punktów, to jednak Rektor zapoznając się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie uznał, że postępy nie są aż tak wysokie, a już z pewnością nie wykazują, aby Skarżący terminowo zrealizował program studiów doktoranckich.

Organ podkreślił dodatkowo, że również we wniosku doktoranta o przedłużenie studiów doktoranckich, skarżący nie wykazał, z jakich przyczyn konieczne jest przedłużenie tego terminu na kolejny rok akademicki, a w szczególności czy jest to uzasadnione wysokim poziomem prowadzonych badań. Skoro doktorant, w każdym roku akademickim opracowywał jeden rozdział dysertacji, to zdaniem organu trudno jest uznać, że po czwartym roku studiów, jego postępy były faktycznie tak znamienite. Dodatkowo, w ww. sprawozdaniu, w każdym roku akademickim, promotor skarżącego wskazywał na przewidywany termin obrony i aktualnie jest to rok 2020 (poprzednio był to rok 2019, wcześniej 2018/2019). Zatem, doktorant w każdym roku akademickim przedłużał zakładany termin obrony doktorskiej.

Co istotne. w ocenie organu, w przypadku doktorantów korzystających z przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, przyznanie stypendium nie jest wymogiem obligatoryjnym. Zgodnie z § 14 ust. 3 Rozporządzenia MNiSW z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. W Rozporządzeniu w sposób nieprzypadkowy zastosowano zwrot "może przyznać", nie zaś "przyznaje". Oznacza to tym samym, że kwestia przyznawania stypendium doktoranckiego doktorantom przedłużającym studia doktoranckie zależy od tzw. swobodnego uznania organu. Organy uczelni przyjmując regulaminy przyznawania poszczególnych form wsparcia posiadają autonomię w zakresie doprecyzowania szczegółowych kryteriów. Rektor określił w wewnętrznych aktach uczelni takie dodatkowe wymogi, których doktorant nie spełnił. Nie ma przy tym znaczenia, że uzyskał on 54 punkty (po zsumowaniu wszystkich punktów m.in. za publikacje naukowe, udział w konferencjach czy inną aktywność naukową) skoro nie zrealizował jednej z głównych przesłanek - mianowicie terminowej realizacji programu studiów.

Dodatkowo organ wskazał że, zgoda kierownika studiów doktoranckich na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, wydana na postawie § 5 ust. 2 Uchwały, nie oznacza równocześnie przyznania, że doktorant w terminie realizuje swój program studiów. Doktorant, chcąc ubiegać się o przyznanie stypendium, a decydując się jednocześnie na przedłużenie studiów doktoranckich, winien wykazać, że to długotrwałe prowadzenie badań naukowych uzasadnione jest wysokim ich poziomem, a przy tym dodatkowo wykazać duże postępy w prowadzeniu tych badań, czego skarżący nie uczynił.

Organ, przywołując wyrok WSA we Wrocławiu IV SA/Wr 244/17 podkreślił, że postępowanie o przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym. Organ uczelniany nie prowadzi więc postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia (stosując pełne spektrum dowodowe), lecz ogranicza się do oceny dokumentów dołączonych do wniosku wszczynającego postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (2019 r., poz. 125) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło

do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 §1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi Sąd oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia z dnia 29 października 2019r. odmawiająca przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2019/2020.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.) oraz zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu z 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie.

Zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Ustęp 2 stanowi, że decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym oraz międzynarodowym instytucie naukowym - dyrektor tego instytutu.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał także zarządzenie nr [...] z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie.

Zdaniem rektora skarżący nie spełnił warunku terminowej realizacji programu studiów doktoranckich, tzn. że nie spełnił kumulatywnych przesłanek wskazanych w § 2 ust. 2 ww. Zarządzenia "co jest warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia".

Zgodnie z § 2 ust. 2 Zarządzenia stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który:

1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich;

2) wykazuje się zaangażowaniem:

a) w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub

b) w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową;

3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej.

Organ nie zanegował spełnienia innych przesłanek ww. przepisu. Jako jedyną podstawę odmowy stypendium wskazał brak terminowej realizacji programu studiów doktoranckich i to pomimo tego, że w tym samym Zarządzeniu w § 8 ust. 1 postanowiono, że w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, Rektor może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie. Skoro natomiast § 8 ust. 1 Zarządzenia, na które powołał się organ stanowi, że w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, Rektor może przyznać doktorantowi stypendium, to w jaki sposób samo przedłużenie studiów, a więc zmiana terminu ich zakończenia, może jednocześnie oznaczać brak terminowej realizacji programu studiów doktoranckich i negatywną przesłankę przyznania stypendium. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego i faktycznego nie tylko narusza art. 107 § 3 P.p.s.a. ale przede wszystkim uniemożliwia kontrolę wykładni zastosowanych przepisów prawnych, jak również kontrolę okoliczności faktycznych, które zostały wzięte pod uwagę przez organ. Organ zaniechał wskazania w treści uzasadnienia, jak rozumie wymóg terminowej realizacji programu studiów doktoranckich dla doktoranta, który złożył wniosek o takie stypendium po uzyskaniu zgody na przedłużenie i z jakiej przyczyny uznał, że skarżący tej przesłanki nie spełnił. Co więcej, pomimo tego, że odpowiedź na skargę nie może zastąpić uzasadnienia decyzji, to argumentacja organu w niej zawarta tym bardziej nie wyjaśnia motywów, jakimi kierował się organ. Z jednej bowiem strony organ przyznał, że istnieje możliwość przyznania stypendium doktoranckiego w przypadku przedłużenia studiów, jednak wymaga to wykazania, że pomimo niezrealizowania programu studiów w wyznaczonym terminie, doktorant wykazał się wysokim poziomem badań naukowych i postępami w pracy (a tego skarżący, zdaniem organu, nie wykazał), z drugiej strony organ stwierdził, że "zapoznając się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie uznał, że postępy nie są aż tak wysokie, a już z pewnością nie wykazują, aby Skarżący terminowo zrealizował program studiów doktoranckich". Następnie, również w odpowiedzi na skargę, Rektor wskazał, że "Nie ma przy tym znaczenia, że uzyskał on 54 punkty (...) skoro nie zrealizował jednej z głównych przesłanek - mianowicie terminowej realizacji programu studiów", po czym stwierdził, że "Doktorant, chcąc ubiegać się o przyznanie stypendium, a decydując się jednocześnie na przedłużenie studiów doktoranckich, winien wykazać, że to długotrwałe prowadzenie badań naukowych uzasadnione jest wysokim ich poziomem, a przy tym dodatkowo wykazać duże postępy w prowadzeniu tych badań, czego skarżący nie uczynił".

Trudno więc stwierdzić, czy organ stanął na stanowisku, że w sprawie o przyznanie stypendium doktoranckiego niezrealizowanie programu studiów w terminie oznacza konieczność wykazania wysokiego poziomu badań naukowych i postępów w pracy, czy to właśnie niewystarczające postępy w pracy wskazują na niezrealizowanie programu studiów w terminie.

Motywy zaskarżonej decyzji, jak również jej podstawa prawna i faktyczna nie zostały zatem przedstawione w sposób zrozumiały. Należy podkreślić, że celem uzasadnienia decyzji jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowi przecież jego integralną część, gdyż wpływa na jego treść. Uzasadnienie prawne decyzji zatem to wywód prawniczy odzwierciedlający proces myślowy ustalenia konsekwencji stosowanej normy prawa administracyjnego w związku z określoną sytuacją faktyczną i prawną. Zasadniczym jego celem powinno być wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ nie tylko nie wyjaśnił przyjętej podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, ale nawet nie uzasadnił, dlaczego skarżący nie spełnił warunku z § 2 ust. 2 pkt 1 Zarządzenia, ograniczając się jedynie do podania jako jego podstawy niespełnienie przez skarżącego przesłanki terminowego realizowania programu studiów doktoranckich. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne.

Skarżący jest doktorantem na Wydziale [...] Uniwersytetu. W dniu 24 czerwca 2019 r. złożył wniosek do Kierownika Studiów Doktoranckich o wyrażenie zgody na przedłużenie odbywania studiów doktoranckich i taką zgodę uzyskał. Skarżącemu przedłużono zatem termin realizacji programu studiów o czas, o który przedłużono mu okres odbywania studiów doktoranckich. Jak wskazał skarżący, a organ tego nie zakwestionował, w toku studiów zrealizował on terminowo cały program studiów, zaliczając i zdając wszystkie egzaminy przewidziane programem studiów. Wobec tego należy uznać, że wskazana przez organ w decyzji podstawa odmowy przyznania stypendium skarżącemu jest chybiona, a tym samym organ naruszył przepis art. 285 ustawy Przepisy wprowadzające, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie przywołane zostały również inne regulacje, a to § 8 ust. 1 Zarządzenia, zgodnie z którym w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, Rektor może przyznać doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie, a także § 5 ust. 5 Uchwały, wedle którego doktorant korzystający z przedłużenia studiów doktoranckich ponad czas określony w programie studiów doktoranckich zachowuje status doktoranta, w tym prawo do korzystania ze świadczeń pomocy materialnej oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, na zasadach określonych w przepisach o przyznawaniu tych świadczeń. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Rektor może przyznać takiemu doktorantowi stypendium doktoranckie, jeżeli jest to uzasadnione wysokim poziomem prowadzonych badań naukowych i postępami w pracy nad rozprawą doktorską potwierdzonymi przez promotora. Regulacje te stanowiły doprecyzowanie statusu studenta przedłużającego studia doktoranckie i wskazywały na dodatkowe przesłanki, jakie doktorant powinien spełnić w celu uzyskania stypendium doktorskiego. Problem w tym, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że przepisy te mają zastosowanie w nin. sprawie pomimo, że zgodnie z art. 275 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające zasady przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów, określone w art. 199 ust. 2 i 3 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc do dnia 30 września 2019 r., a zarządzenie nr [...] w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie wydane zostało w dniu z dnia 27 czerwca 2018 r. na podstawie nieobowiązującego już w dniu wydania decyzji § 27 ust. 4a Statutu Uniwersytetu w związku z art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) i nieobowiązującego § 12 – 15 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich Rektor Uniwersytetu.

Brak odniesienia się do powyższych przepisów stanowiło naruszenie art. 285 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze konieczność ponownego wydania decyzji przez organ, należy wskazać, iż organ w uzasadnieniu decyzji winien przede wszystkim wskazać i wyjaśnić podstawę prawną, na podstawie której ustalił przesłanki przyznania wnioskowanego stypendium a następnie ocenić ich spełnienie. Ocena ta nie może być lakoniczna. Nie ma tu zatem znaczenia, iż przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym, a zatem organ uczelniany nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia. Ograniczenie się do oceny dokumentów dołączonych do wniosku musi przede wszystkim znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (a nie dopiero w odpowiedzi na skargę w przypadku jej zaskarżenia). Skoro np. z przedłożonych dokumentów wynika, że promotor skarżącego, posiadający najlepszą wiedzę na temat jakości przygotowywanej rozprawy doktorskiej, ocenia ją wysoko, co swoją oceną potwierdza również komisja stypendialna, organ przyjmując odmienne zdanie, winien szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, wskazując odpowiednie dowody.

Ponadto należy pamiętać, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza całkowitej arbitralności przy wydawaniu decyzji. Organ winien bowiem w prawidłowy sposób uzasadnić swoje stanowisko, dając temu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu. Ogólnikowość i lakoniczność tego fragmentu decyzji może stać się wystarczającą podstawą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Również brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego jest naruszeniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wpływa na realizację zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, a wydane rozstrzygnięcie uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom prawa w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji (przy uwzględnieniu sprostowania) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. O kosztach w pkt II orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.