Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1161/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17c ust. 5, art. 23a, art. 28a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 68 ust. 1 lit. b
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D.J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], wydana w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P.J. w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.

Wójt Gminy [...] swą decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., o nr [...], przyznał skarżącej prawo do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P.J. na okres od dnia 1 stycznia 2016 r., do 31 stycznia 2017 r. Następnie Organ ten działając z urzędu i na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej zwana u.ś.r.) - decyzją z dnia [...] marca 2017 r., uchylił wyżej opisaną decyzję od dnia 3 stycznia 2016r., do 30 czerwca 2016 r., gdyż w tym okresie zachodziła koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Akta sprawy wraz z ww. decyzją Wójta przesłano do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej.

Prowadząc postępowanie wyjaśniające ustalono, że T.J. ojciec córki skarżącej w okresie od 1 marca 2015 r., do 13 czerwca 2016 r., prowadził działalność gospodarczą na terenie Republiki Francuskiej. Natomiast matka dziecka nie pozostawała w zatrudnieniu, ani nie prowadziła własnej działalności gospodarczej i nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Wraz z dzieckiem zamieszkuje na terenie Polski.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., odmówił przyznania D.J. prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P.J. w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r., do 30 czerwca 2016 r., gdyż w tym okresie, na zasadzie pierwszeństwa, miało zastosowanie ustawodawstwo francuskie. Ustalono, że miesięczna wysokość świadczenia rodzicielskiego przysługującego za granicą przekracza wysokość świadczenia możliwego do przyznania w Polsce, prawo do świadczenia rodzicielskiego zawieszono w całości, stwierdzając przy tym, że nie przysługuje dodatek dyferencyjny.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wnioskująca podniosła, że jej małżonek podczas pobytu we Francji nie starał się o dodatki na dzieci.

SKO nie podzieliło powyższych zarzutów i decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W świetle ustaleń organu I instancji ustawodawstwo francuskie w okresie od dnia urodzenia dziecka tj. 3 stycznia 2016 r., do 30 marca 2016 r., ma pierwszeństwo, gdyż od 1 marca 2015 r., do 13 czerwca 2016 r. T.J. prowadził działalność gospodarczą na terenie Republiki Francuskiej. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym, jako mające pierwszeństwo

Opisana decyzja SKO została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) przez wnioskodawczynię, który wyrokiem z dnia 31 stycznia 2019 r. o sygn. akt II SA/Rz 1251/18, uchylił zaskarżoną decyzję SKO i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o nr [...]. Sąd ustalił, iż ojciec małoletniej, a mąż skarżącej przebywał na terenie Francji od 1 marca 2015 r. do 13 czerwca 2016 r. i w tym okresie prowadził własną działalność gospodarczą, a skarżąca - w okresie, którego częściowo dotyczyła decyzja - mieszkała na terenie Polski i była osobą bezrobotną, właściwie organy przyjęły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji, i pierwszeństwo stosowania, będzie miało ustawodawstwo Francji. W układzie faktycznym właściwym dla analizowanej sprawy, wobec złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w organie polskim, zastosowanie znajduje art. 68 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004, zgodnie z którym instytucja polska zobowiązana była niezwłocznie przekazać wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, poinformować o tym fakcie skarżącą i w razie konieczności zapewnić dodatek dyferencyjny. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego należało do instytucji właściwej Państwa Członkowskiego - właściwego organu Republiki Francuskiej - tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej. W kompetencji polskich organów pozostało rozstrzygnąć o tym, czy skarżącej przysługuje dodatek dyferencyjny, o jakim mowa w art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, który to jest świadczeniem przyznawanym w kwocie stanowiącej różnicę w wysokości świadczenia przyznanego w oparciu o przepisy Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma pierwszeństwo, względem świadczenia, jakie przysługiwałoby uprawnionemu na gruncie przepisów, które miałyby zastosowanie, gdyby nie wchodziła w grę koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Innymi słowy, chodziło o porównanie świadczenia przyznanego na gruncie ustawodawstwa Republiki Francuskiej ze świadczeniem, jakie przysługiwałoby skarżącej na gruncie przepisów polskich, i w razie konkluzji, że to ostatnie świadczenie byłoby wyższe od tego przyznanego we Francji, wydanie decyzji w przedmiocie dodatku dyferencyjnego w kwocie odpowiadającej różnicy obu świadczeń. Sąd stwierdził, że wydane w tym postępowaniu decyzje organów obu instancji nie poddają się merytorycznej kontroli, gdyż naruszają przepisy postępowania. Formularz F002 (karta nr 37- 47 akt admin. I inst.), stanowi odpowiedź na wniosek o ustalenie właściwości, ale na podstawie treści tego formularza nie można zidentyfikować, czy dotyczy on również świadczenia rodzicielskiego. Materiał dowodowy powoduje duży stopień wątpliwości, czy wniosek skarżącej został przesłany do właściwej instytucji we Francji. Nie potwierdza też tego faktu uzasadnienie decyzji organu I instancji, którą odmówiono skarżącej przyznania na córkę skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Wojewoda, jako organ I instancji w uzasadnieniu decyzji opisał system świadczeń wychowawczych/rodzicielskich, ale nie wyjaśnił, czy mąż skarżącej takie świadczenie rodzicielskie pobierał i które z nich obowiązujące na terytorium Republiki Francuskiej jest odpowiednikiem świadczenia rodzicielskiego w Polsce, którego domagała się skarżąca wnioskiem z dnia 13 stycznia 2016 r. Wyjaśnienia też wymaga kwestia uzyskanego dochodu przez męża skarżącej, która twierdzi, że dochód ten w kontrolowanym okresie wynosił 0 zł. Ustalenia te mają być jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, gdyż będą miały istotne znaczenie na treść podjętej decyzji. Rozważenia będzie wymagała kwestia art. 68 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 regulującego zbieg świadczeń z tego samego tytułu, który dopuszcza właściwość organu ze względu na miejsce zamieszkania dzieci. Brak realizacji uprawnienia w przedmiocie zasiłku rodzicielskiego w ramach systemu koordynacji w państwie zatrudnienia, nie może automatycznie powodować negatywnych skutków w postaci odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego w państwie zamieszkania dziecka w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek do jego przyznania.

Wojewoda [...] po doręczeniu prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r., wyjaśnił stronie podstawy prawne swych działań i jednocześnie wezwał skarżącą do przedstawienia decyzji lub zaświadczenia właściwej instytucji we Francji jednoznacznie wskazującego okres oraz wysokość przysługującego francuskiego świadczenia rodzicielskiego. Poinformowano stronę, że organ, rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego nie badał sytuacji dochodowej rodziny, gdyż prawo do wnioskowanego świadczenia nie jest uzależniona od spełnienia kryterium dochodowego. Wyjaśniono również, iż strona ma prawo do zapoznania się z całością zgromadzonych akt oraz prawo do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń.

Odpowiedź strony na to wezwanie wpłynęła do Urzędu Wojewódzkiego w dniu 17 maja 2019 roku. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], orzekł o odmowie przyznania D.J. na dziecko P.J. w okresie od 3 stycznia 2016 r., do 30 czerwca 2016 r., świadczenia rodzicielskiego. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został przesłany do instytucji francuskiej celem jego rozpatrzenia zaś instytucja francuska w przewidzianym terminie nie zaprzeczyła swego pierwszeństwa. Dlatego w związku z brakiem zaprzeczenia pierwszeństwa do wypłaty świadczenia rodzicielskiego przez instytucję francuską, a tym samym zgodą na przyjęcie wypłaty tego świadczenia przez Francję, przysługująca kwota francuskiego świadczenia rodzicielskiego na P.J. wynosi 392,09 EUR miesięcznie. W sytuacji rodziny D.J. w rozpatrywanym okresie czasu ustawodawstwo francuskie ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa. Nie występuje również konieczność przyznania dodatku dyferencyjnego, co wynika z faktu, iż świadczenie we Francji jest wyższe niż świadczenie rodzicielskie przysługujące w Polsce.

SKO w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., o nr: [...], utrzymało w mocy decyzję Wojewody [...]. Kolegium, odnosząc się do argumentów powołanych w treści odwołania wyjaśniło, że w weryfikowanym przypadku ustawodawstwo francuskie ma zastosowanie według zasady pierwszeństwa wynikającego z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady numer 883/2004. Dla stosowania przepisów o koordynacji świadczeń systemów zabezpieczenia społecznego wystarczający jest sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, zaś to czy dana osoba z tytułu prowadzenia tej działalności osiąga dochody czy nie, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast przepis art. 68 ust. 1 lit. a oraz b w/w rozporządzenia w sprawie koordynacji świadczeń dotyczy ustalenia kraju właściwego do wypłaty świadczeń, a nie rodzaju świadczeń, o które wnioskuje strona. Wniosek D.J. został przesłany do instytucji francuskiej w dniu 20 lipca 2018 r., i ponownie monitem z dnia 29 maja 2019 r. Stwierdzono również, iż zgodnie z ogólnie dostępnymi informacjami zawartymi w tabelach porównawczych oraz zgodnie z tabelą opracowaną na zlecenie Komisji Europejskiej przez ekspertów [...] ustawodawstwo francuskie przewiduje świadczenia z tytułu posiadania małego dziecka w postaci między innymi świadczenia uzupełniającego - La prestation partagée d'éducation de l'enfant PreParE - przyznawanego od 1 stycznia 2015 roku. Kolegium poinformowało, że nie może zostać stronie przyznany dodatek dyferencyjny.

Na opisaną wyżej decyzję Kolegium D.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA), zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia:

1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania Skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego, podczas gdy pomimo wyraźnego zalecenia WSA, zawartego w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1251/18, w dalszym ciągu nie zostały podjęte żadne czynności w kierunku ustalenia, czy mąż Skarżącej podczas swojego pobytu na terytorium Republiki Francuskiej w ogóle pobierał na córkę P.J. jakiekolwiek świadczenie będące odpowiednikiem świadczenia rodzicielskiego w Polsce, co jest konieczne, aby w ogóle można było prawidłowo zastosować przepisy dotyczące zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych. Ponadto, nie została wyjaśniona kwestia uzyskiwanego dochodu przez męża skarżącej w kontrolowanym czasie, co ma znaczenie dla ustalenia czy mąż Skarżącej faktycznie prowadził działalność gospodarczą we Francji - tak jak przyjmują to organy obu instancji, czy też działalność to pozostawała jedynie formalnie zarejestrowana;

2) art. 9 § 1 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez niepoinformowanie Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej prawa do świadczenia rodzicielskiego, podczas gdy organ był zobligowany czuwać nad tym, aby Skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Uchylenie prawa Skarżącej do świadczenia rodzicielskiego za okres od dnia 3 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. prowadzić będzie do tego, że Skarżąca będzie ponosić winę za uchybienia pracownika organu, który pozytywnie rozpatrzył jej wniosek o prawo do świadczenia. Błąd pracownika organu popełniony w czasie analizy przesłanek przysługiwania świadczenia rodzinnego końcowo zmierza do tego, że Skarżąca zamiast skorzystać z ułatwienia w dostępie do pomocy w postaci świadczenia rodzinnego prawdopodobnie zmuszona będzie do zwrotu kwot, jakie organ jej wypłacił;

3) art. 81a § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony skarżącej i orzeczenie o odebraniu stronie prawa do świadczenia rodzinnego za okres od dnia 3 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r., podczas gdy skoro organ zaniechał przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego i ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Skarżącej, to nie powinien rozstrzygać sprawy na jej niekorzyść. W ocenie Skarżącej organy rozstrzygające sprawę powinny przede wszystkim ustalić, czy Skarżąca ubiegając się o świadczenie wiedziała lub obiektywnie mogła wiedzieć, że istnieją jakiekolwiek okoliczności i fakty prawotwórcze, które nie uprawniały jej do pobierania świadczenia rodzicielskiego na córkę;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 3 u.ś.r. w zw. z art. 68 ust. 1 lit. a i b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania Skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego w okresie od 3 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r., podczas gdy zgodnie z zasadą pierwszeństwa - jeżeli w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia 13 czerwca 2016 r. mąż Skarżącej wykonywał pracę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej we Francji, zaś jednocześnie Skarżąca i dziecko mieli miejsce zamieszkania w Polsce, to decydujące jest miejsce zamieszkania dziecka. Zatem Skarżąca miała prawo do pobierania świadczenia na dziecko na terytorium RP co oznacza, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i nie odpowiada prawu;

2) art. 23 a ust. 5 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że Skarżąca w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. podlegała ustawodawstwu państwa francuskiego, podczas gdy jej mąż nie mógł ubiegać się o świadczenie we Francji, ponieważ Skarżąca razem z córką zawsze miała miejsce zamieszkania w Polsce. Ponadto, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące zastosowanie tego przepisu, ponieważ mówi on m.in. o ustaleniu przez marszałka województwa (obecnie wojewodę), że została spełniona przesłanka koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy to właśnie od Skarżącej Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej uzyskał informację, że ojciec dziecka przebywa we Francji od kwietnia 2015 r.;

3) art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, poprzez uchylenie skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę, podczas gdy powołana norma prawna nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania.

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko P.J. w okresie od dnia 3 stycznia 2016 r., do dnia 30 czerwca 2016 r.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Postanowieniem z dnia 17 października 2019 r. WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznanej skargi strona skarżąca uczyniła decyzję SKO wydaną m.in. na podstawie art. 28a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.; zwana dalej u.ś.r.). Na mocy tej decyzji Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego na dziecko P.J. za okres od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.

Wobec takiej treści skontrolowanego rozstrzygnięcia administracyjnego należy przypomnieć, iż według art. 23a ust. 1 u.ś.r., w przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Natomiast w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w art. 23a ust. 1 w/w ustawy, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 2 u.ś.r.). W przypadkach, o których mowa wyżej, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 3 u.ś.r.). Gdy zaś zostanie ustalone przez wojewodę, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ ten wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 u.ś.r., od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa obcego, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Trafnie uznaje się w orzecznictwie sąodowadministracyjnym, że samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Otóz użyte w art. 23a ust. 5 i 6 u.ś.r. pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że wojewoda w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia wychowawczego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 października 2019 r., o sygn. II SA/Bd 408/19, LEX).

W ocenie Sądu, Organy obu iststancji rozpoznając ponownie kwestię dotyczącą przyznania świadczenia rodzicielskiego nie naruszyły prawa, odmawiając przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego w oznaczonym w decyzji okresie czasu. Podstawowym zadaniem Sądu było ustalenie czy Organy ponownie prowadząc sprawę wykonały wiążące wytyczne oraz czy kierowały się oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2019 r., o sygn. II SA/Rz 1251/18, CBOSA.

Przypomnieć na wstępie należy, iż wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został złożony na dziecko wnioskodawczyni oraz T.J. – P.J. urodzoną dnia 3 stycznia 2016 r. Ponieważ ojciec dziecka – T.J. - prowadził działalność gospodarczą na terenie Francji w okresie od 1 marca 2015 r. do 13 czerwca 2016 r., Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. uchylił uprzednio wydaną decyzję o przyznaniu świadczenia rodzicielskiego za okres od 3 stycznia do 30 czerwca 2016 r. W pozostałym zakresie ustalenia decyzji o przyznaniu świadczenia pozostały niezmienione. Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia przekazanego przez Wójta wniosku skarżącej, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. odmówił przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego w okresie od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. Decyzja ta oraz decyzja afirmująca SKO z dnia 30 sierpnia 2018 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2019 r., o sygn. akt II SA/Rz 1251/18, CBOSA. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie spowodował duży stopień wątpliwości czy wniosek Skarżącej został przesłany do właściwej instytucji we Francji. Nie wyjaśniono także czy mąż skarżącej pobierał świadczenie rodzicielskie, i które z nich obowiązuje na terytorium Republiki Francuskiej i jest odpowiednikiem świadczenia rodzicielskiego w Polsce, którego domagała się skarżąca wnioskiem z dnia 13 stycznia 2016. Wyjaśnienia też wymagała kwestia uzyskania dochodu przez męża skarżącej, która twierdzi, że dochód ten w kontrolowanym okresie wynosił 0 zł. Ponadto należało też wyjaśnić kwestie stosowania art. 68 ust. 1 lit. b rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166 z 30.04.2004, str.1, z późn. zm.; Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm., zwane dalej rozporządzeniem w sprawie koordnacji systemów zabezpieczenia społecznego), regulującego zbieg świadczeń z tego samego tytułu. Podkreślono w wyroku, że przepis ten dopuszcza właściwość Organu ze względu na miejsce zamieszkania dzieci.

Zagadnienie właściwych zasad pierwszeństwa zostało w toku ponownie prowadzonego postępowania dostatecznie wyjaśnione. Otóż Wojewoda [...] w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. adresowanym do D.J. wyjaśnił, iż w toku dotychczasowego postępowania ustalono, że ojciec dzieci T.J. prowadził działalność gospodarczą na terenie Francji w okresie od 1 marca 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. D.J. w rozpatrywanym okresie czasu nie była zatrudniona, jak również nie prowadziła własnej działalności gospodarczej i nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników, wraz z dziećmi zamieszkiwała w Polsce. Zdaniem Wojewody i SKO w okresie od 3 stycznia 2016 r., do 30 czerwca 2019 r. ustawodawstwo francuskie ma zastosowanie według zasady pierwszeństwa. W związku z tym ustaleniem w decyzjach powołano się na art. 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, który w zakresie istotnym dla sprawy stanowi:

W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa:

a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania;

b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych:

i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym;(...)

Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie mógł być stosowany art. 68 ust. 1 lit. b, ii) rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, bowiem przepis ten dotyczy świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno państwo członkowskie z tego samego tytułu. Natomiast pod pojęciem tytułu w rozumieniu analizowanej regulacji unijnej należy rozumieć każdą formę aktywności zawodowej bądź okoliczność faktyczną powodującą podleganie rozporządzeniu oraz przyznanie świadczenia rodzinnego. Jak podkreśla się w literaturze chodzi o pracę najemną, wykonywanie pracy na własny rachunek bądź zamieszkanie, jeśli w danym państwie nabycie i realizacja prawa do świadczeń nie wymaga aktywności zawodowej (tak słusznie K. Ślebzak. Art. 68. W: Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2012 r.). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca uprawniona jest do świadczenia rodzicielskiego w Polsce z tytułu zamieszkania, natomiast ojciec dziecka uprawniony jest we Francji do otrzymania odpowiednika świadczenia rodzicielskiego z tytułu prowadzenia tam pracy na własny rachunek. Zatem w grę wchodzi zasada pierwszeństwa przewidziana dla świadczeń wypłacanych z różnych tytułów, tj. art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie koordnacji systemów zabezpieczenia społecznego, która stanowi, że w pierwszej kolejności decydują prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. W Polsce podstawą przyznania świadczenia Skarżącej nie jest zatrudnienie czy wykonywania pracy na własny rachunek, tylko urodzenie dziecka i miejsce zamieszkania. Zatem Wojewoda właściwie zinterpretował i zastosował art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nie znajdując jednocześnie podstaw do przyjęcia reguł pierwszeństwa płynących z art. 68 ust. 1 lit. b, i) wyżej wymienionego aktu dla zbiegu świadczeń wypłacanych z tego samego tytułu. Warto tu zauważyć, iż według art. 68 ust. 1 lit. b, i) rozporządzenia w sprawie koordnacji systemów zabezpieczenia społecznego, to właśnie najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa decyduje o pierwszeństwie właściwego ustawodawstwa.

Wobec kolejnych zarzutów skarżącej przypomnieć także należy, iż w dniu 20 lipca 2018 r., a także w dniu 29 maja 2019 r., wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego został przesłany do instytucji właściwej we Francji celem jego rozpatrzenia zaś instytucja francuska w przewidzianym w prawie terminie nie zaprzeczyła swego pierwszeństwa. Słusznie Organ pierwszej instancji powołuje się na art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2009.284.1), który stanowi m.in. iż wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych kierowany jest do instytucji właściwej.

Instytucja, do której złożono wniosek zgodnie z ust. 1, rozpatruje go na podstawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy. Jeżeli instytucja ta uzna, że jej ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, zapewnia świadczenia rodzinne zgodnie ze stosowanym przez siebie ustawodawstwem.

Jednocześnie nie sposób pominąć faktu, iż Wojewoda w piśmie z dnia 26 kwietnia 2019 r. kierowanym do skarżącej wyraźnie wezwał stronę, aby wyjaśniła czy kwestionuje wysokość świadczenia rodzicielskiego we Francji przysługującego na P.J. w okresie od 3 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r., tj. kwotę 392,09 euro miesięcznie. Należało jednocześnie przedstawić decyzję lub zaświadczenie z właściwej instytucji we Francji jednoznacznie wskazującej okres oraz wysokość przysługującego francuskiego świadczenia rodzicielskiego. Strona w odpowiedzi na to pismo, korzystając z nieodpłatnej pomocy prawnej, pominęła zupełnym milczeniem to jasne i czytelne wezwanie Wojewody.

W związku z brakiem wyjaśnień od skarżącej oraz przy braku zaprzeczenia pierwszeństwa do wypłaty świadczenia rodzicielskiego przez instytucję francuską, a tym samym zgodą na przyjęcie wypłaty tego świadczenia przez Francję przysługiwały ojcu dziecka kwoty francuskiego odpowiednika świadczenia rodzicielskiego w wysokości 392,09 EUR miesięcznie. Wojewoda [...] wskazuje, że zgodnie ze zaktualizowaną tabelą opracowaną na zlecenie Komisji Europejskiej przez ekspertów [...] oraz ogólnodostępnymi informacjami zawartymi w tabelach porównawczych na stronie missoc.org, ustawodawstwo francuskie przewiduje świadczenie z tytułu posiadania małego dziecka, na które składają się dwa rodzaje świadczeń. Pierwsze to świadczenie z tytułu urodzenia lub przysposobienia dziecka natomiast drugie stanowi świadczenie uzupełniające - Prestation partagée d’éducation de l’enfant (PreParE) - przyznawane od 1 stycznia 2015 r. Łączna kwota świadczenia uzupełniającego w przypadku całkowitej rezygnacji z pracy wynosi 392,09 EUR miesięcznie i przysługuje od momentu urodzenia dziecka przez kolejne 6 miesięcy dla każdego z rodziców. Organ przekonuje jednocześnie, że nie występują podstawy do przyznania przez organy polskie dodatku dyferencyjnego bowiem miesięczna wysokość świadczenia rodzicielskiego przysługującego we Francji przekracza wysokość świadczenia możliwego do przyznania w Polsce. Zobrazowano to w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do wydanej decyzji. Wynika z niej, że wysokość świadczeń przysługujących za granicą w przeliczeniu na złotówki wynosiła w badanym okresie 1673 zł 40 gr, a więc była wyższa niż świadczenie możliwe do przyznania w Polsce, które wynosiło w miesiącu styczniu 2016 r. kwotę 935 zł 50 gr, zaś od lutego do czerwca 2016 r. kwotę 1000 zł. Nie można więc kwestionować pokrywania się świadczenia rodzicielskiego ze świadczeniami przewidzianymi w ustawodawstwie francuskim.

W tych okolicznościach wypełniła się też hipoteza art. 17c ust. 5 u.ś.r. (katalog okoliczności wyłączających prawo do świadczenia rodzicielskiego), który stanowi, że świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli matce lub ojcu dziecka przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Ponieważ wykazano, że ojciec dziecka był uprawniony we Francji do świadczenia podobnego do świadczenia rodziecielskiego, to w ustalonym w decyzji okresie czasu, uprawnienie skarżącej nie mogło zostać zrealizowane, co wyraźnie przewiduje zacytowany wyżej przepis u.ś.r.

Organy w należyty w sposób odniosły się także do poruszonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestii uzyskiwania dochodów przez męża skarżącej prawidłowo ustalając, że po pierwsze, prawo do świadczenia rodzicielskiego nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego i po drugie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego bowiem wystarczający jest sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej na terenie państwa obcego. Natomiast to czy dana osoba z tytułu prowadzenia tej działalności osiąga dochody czy nie, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega zaś wątpliwości, iż w czasie od momentu urodzenia P.J., tj. od 3 stycznia 2016 r., do 30 czerwca 2016 r., T.J. prowadził działalność gospodarczą na terenie Republiki Francuskiej. Fakt nieuzyskiwania z tej działalności zarobku nie ma zatem znaczenia, bowiem dla powstania zbiegu prawa do świadczeń wystarczające jest wykazanie prowadzenia pracy na własny rachunek, nie zaś wykazanie uzyskiwania dochodu z pracy na własny rachunek. Dla działalności gospodarczej zysk nie stanowi elementu konstytutywnego, ważne jest bowiem nastawienie (zamiar) na uzyskanie zarobku przez prowadzącego taką działalność.

Z tych przyczyn decyzja Organu I instancji jak i zaskarżona decyzja SKO są aktami legalnymi zarówno pod względem procesowym jak i materialnoprawnym. Dlatego też powinny pozostać w obrocie prawnym, gdyż odpowiadają zasadzie legalizmu. Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organów jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby skorzystanie z kompetencji kasacyjnych na zasadzie 134 § 1 p.p.s.a.

Przedstawione wyżej motywy uzasadniały więc oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.