Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1722/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Odmówiono przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne
Powołane przepisy: article: art. 250, art. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 14 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
Teza: 1. Nie ma podstaw prawnych do skutecznego dochodzenia w trybie art. 250 u.p.p.s.a., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zadeklarowanych przez pełnomocnika (z urzędu) „kosztów sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku”, ponieważ „koszty sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku”  stanowią element składowy kosztów, o których mowa w z § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia… i nie przysługuje za tą czynność procesową odrębne, od przyznanego już, wynagrodzenie.

2. Jeżeli nie sposób zaliczyć kwoty opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia (art. 234 § 2 u.p.p.s.a.) uiszczonej przez pełnomocnika do „wydatków” w rozumieniu u.p.p.s.a., ponieważ ustawodawca odróżnia „wydatki” od „opłat sądowych” (systematyka art. 211, art. 212 oraz art. 250 u.p.p.s.a.), to nieskuteczne prawnie jest dochodzenie przez pełnomocnika z urzędu „zwrotu kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej” (250 u.p.p.s.a.) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

3. Uiszczona opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zalicza się do „wydatków niezbędnych”, możliwych do dochodzenia w trybie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 u.p.p.s.a.), jeśli – jak wynika z postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych i obowiązujących wszystkich przepisów prawa -  strona, ani tym bardziej jej profesjonalny pełnomocnik, nie byli zobowiązani do uiszczenia tej opłaty.

TEZY

1. Nie ma podstaw prawnych do skutecznego dochodzenia w trybie art. 250 u.p.p.s.a., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zadeklarowanych przez pełnomocnika (z urzędu) „kosztów sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku”, ponieważ „koszty sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku”  stanowią element składowy kosztów, o których mowa w z § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia… i nie przysługuje za tą czynność procesową odrębne, od przyznanego już, wynagrodzenie.

2. Jeżeli nie sposób zaliczyć kwoty opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia (art. 234 § 2 u.p.p.s.a.) uiszczonej przez pełnomocnika do „wydatków” w rozumieniu u.p.p.s.a., ponieważ ustawodawca odróżnia „wydatki” od „opłat sądowych” (systematyka art. 211, art. 212 oraz art. 250 u.p.p.s.a.), to nieskuteczne prawnie jest dochodzenie przez pełnomocnika z urzędu „zwrotu kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej” (250 u.p.p.s.a.) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

3. Uiszczona opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zalicza się do „wydatków niezbędnych”, możliwych do dochodzenia w trybie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 u.p.p.s.a.), jeśli – jak wynika z postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych i obowiązujących wszystkich przepisów prawa -  strona, ani tym bardziej jej profesjonalny pełnomocnik, nie byli zobowiązani do uiszczenia tej opłaty.


SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 20.11.2014 r po rozpoznaniu wniosku złożonego przez rpr W. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] .04.2013 r Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną wniesioną z uchybieniem terminu postanawia odmówić przyznania pełnomocnikowi z urzędu - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej - kosztów zastępstwa procesowego z urzędu "w zakresie kosztów sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku" oraz tytułem "100 zł opłaty kancelaryjnej" od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.


UZASADNIENIE

Referendarz sądowy, postanowieniem z 12.03.2014 r III SA/Wa 1722/13, przyznał S.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Pełnomocnik z urzędu, pismem z 3.06.2014 r, wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27.05.2014 r III SA/Wa 1722/13 oddalającego skargę strony. Załączył dowód uiszczenia opłaty za sporządzenie uzasadnienia.

Pełnomocnikowi z urzędu, wyznaczonemu w sprawie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych przy piśmie z 18.03.2014 r, po złożeniu stosownych wniosku i oświadczenia przewidzianych w § 16 rozporządzenia..., przyznano, (prawomocnymi) postanowieniami z 1.10.2014 r i z 17.09.2014 r) koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pismem z 3.06.2014 r i następnie pismem z 15.11.2014 r pełnomocnik z urzędu wniósł o "(...) zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego z urzędu (...) w zakresie kosztów sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku (...), jak również w zakresie zwrotu kwoty 100,- zł tytułem opłaty kancelaryjnej od ww wniosku".

Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr z 2012 r poz. 270 - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy reprezentowanie strony w postępowaniu przed sądem I lub II instancji, np. udział w rozprawie, czy doprowadzenie do rozpoznania sprawy na rozprawie albo wniesienie skargi kasacyjnej.

Prawo to zostało jednak w sprawie skonsumowane przywołanymi powyżej postanowieniami, zaś pełnomocnik z urzędu nie wskazał, by zachodziły nowe zmienne warunkujące jego prawo do wynagrodzenia.

Z przepisów prawa, w szczególności z § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r poz 490, tj) nie wynika, by przesłankami przyznania wynagrodzenia były inne, wyszczególnione okoliczności niż udział w postępowaniu przed sądem I instancji, czy, w postępowaniu drugoinstancyjnym ("sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej czy udział na rozprawie"), także w sytuacji, kiedy wnioski pełnomocnika z urzędu w tym zakresie zostały prawomocnie rozpoznane przywołanymi powyżej postanowieniami. Nie ma podstaw prawnych do skutecznego dochodzenia w trybie art. 250 u.p.p.s.a., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zadeklarowanych przez pełnomocnika (z urzędu) "kosztów sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku", ponieważ "koszty sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku" stanowią element składowy kosztów, o których mowa w z § 14 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia... i nie przysługuje za tą czynność procesową odrębne, od przyznanego już, wynagrodzenie. Co więcej, z art. 250 u.p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 211 i art. 212 u.p.p.s.a., koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, natomiast opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Jeżeli nie sposób zaliczyć kwoty opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia (art. 234 § 2 u.p.p.s.a.) uiszczonej przez pełnomocnika do "wydatków" w rozumieniu u.p.p.s.a., ponieważ ustawodawca odróżnia "wydatki" od "opłat sądowych" (systematyka art. 211, art. 212 oraz art. 250 u.p.p.s.a.), to nieskuteczne prawnie jest dochodzenie przez pełnomocnika z urzędu "zwrotu kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej" (250 u.p.p.s.a.).

Do zapłaty opłat sądowych, w braku zwolnienia od nich, jest zobowiązana strona, a nie – pełnomocnik – ze wszystkimi skutkami względem dalszych uprawnień procesowych i pozaprocesowych.

Referendarz sądowy nie może też uznać, że zwrot uiszczonej opłaty kancelaryjnej można dochodzić skutecznie – choćby opierając się na wykładni contra legem - na przydaniu szerokiego znaczenia zwrotowi z art. 250 u.p.p.s.a. "zwrot niezbędnych (...) wydatków", ponieważ uiszczenie kwoty 100 zł opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku tytułem "opłaty kancelaryjnej" zalicza się do "kosztów sądowych" (opłat sądowych, ale i wydatków), od których strona była zwolniona przywołanym na wstępie postanowieniem z 12.03.2014 r III SA/Wa 1722/13 o przyznaniu prawa pomocy. Uiszczona opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zalicza się do "wydatków niezbędnych", możliwych do dochodzenia w trybie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 u.p.p.s.a.), jeśli – jak wynika z postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych i obowiązujących wszystkich przepisów prawa - strona, ani tym bardziej jej profesjonalny pełnomocnik, nie byli zobowiązani do uiszczenia tej opłaty.

Obowiązek udzielania przez Sąd stronom wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.) tudzież o trybach postepowań nie jest obowiązkiem nieograniczonym i – jak wskazano w przepisie – nie dotyczy profesjonalnych pełnomocników, w kwalifikacji czynności procesowych których uwzględnia się pożądane kryterium "profesjonalizmu".

Mając na uwadze powyższe, jak też zakres kompetencji zakreślony w art. 258 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. należało, na podstawie art. 250, art. 258 § § 3 u.p.p.s.a., stwierdzić, jak w sentencji.