Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 503/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-08-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Ustanowiono pełnomocnika
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 239 pkt 1a, art. 211-213, art. 258 par. 2 pkt 7 art. 246 par. 1 pkt 2, art. 249
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla G. L. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. odmówić G. L. zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka


UZASADNIENIE

Skarżąca G. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Taki szczególny przepis stanowi art. 239 pkt 1 a) ppsa, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wprawdzie w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jednak w sprawie głównej, która dotyczy zasiłku celowego w postaci pomocy publicznej na leczenie stomatologiczne. Zasiłek celowy jest formą pomocy społecznej udzielanej przez władze publiczne w celu objęcia ochroną przed niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania. Stąd podmioty wnoszące skargi na decyzje odmawiające przyznania tego rodzaju wsparcia, z mocy prawa, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Przyjąć również należy, że zwolnione od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy są także osoby wnoszące skargę do sądu administracyjnego na inne orzeczenia organów administracji wydane w toku prowadzenia spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, np. na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie (art. 239 pkt 1 a) cytowanej ustawy).

Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowym osoba, która nie ma obowiązku ich uiszczenia. W takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe.

Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.

We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że nadal utrzymuje się z pomocy społecznej i nie ma możliwości wyznaczenia prawnika z wyboru. Oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Od 2003r. pozostaje bez pracy. Do wniosku wnioskodawczyni m.in. załączyła:

- kopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z którego wynika, że od 29 września 2003r. pozostaje bez pracy i od 7 kwietnia 2004r. nie posiada prawa do zasiłku,

- kopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 lipca 2009r. o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 250 zł, z której wynika, że aktualny faktyczny dochód wnioskodawczyni wynosi 341,06 zł.

Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).

Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się z pomocy społecznej, a wysokość aktualnego dochodów znajduje się na poziomie, który nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, by móc uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcie domowego budżetu.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie.

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.

/-/ K. Witkowicz-Dwornicka

br