Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 208/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15, art. 75 par. 1, art. 77, art. 80, art. 138
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 roku sprawy ze skargi K.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego K. C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.tp.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] umarzającej w całości postępowanie w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan faktyczny sprawy kształtował się następująco, na skutek anonimowego doniesienia do Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w P. dotyczącego nielegalnego wybudowania lokalu gastronomicznego i prowadzenia tam działalności gospodarczej przez I. J., w dniu 17 lipca 2014 r. na posesji w miejscowości P1. nr 88c (działki nr ewid. 292/1, 292/2), gmina P. przeprowadzone zostały oględziny. W trakcie czynności ustalono, iż na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny parterowy z poddaszem mieszkalnym i przebudowanym garażem oraz budynek gospodarczy, a także będący w budowie przebudowany budynek gospodarczy i wiata na cele rolnicze. W budynku gospodarczym prowadzona jest działalność gospodarcza – lokal gastronomiczny "A". W trakcie oględzin okazano pismo Starostwa Powiatowego w P. z dnia 14 lipca 2014 r., z treści którego wynika, że zgłoszenie z dnia 11 lipca 2014 r. dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal gastronomiczny zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu. Z okazanego zgłoszenia wynikało, ze przedmiotem zmiany sposobu użytkowania były pomieszczenia o nazwie: sala konsumpcji, kuchnia, pomieszczenie pomocnicze, pomieszczenie stolików.

Mając na uwadze pismo sąsiada o sprawdzenie legalności budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, w dniu 23 października 2014 r. organ przeprowadził ponowne oględziny ustalając, iż I. J., współwłaścicielka nieruchomości, złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia z dniem 13 listopada 2014 r. do użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego oraz wiaty. W dniu kontroli pomieszczenia objęte kontrolą były puste, strona okazała zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego oraz wiaty, zgłoszenie to zostało złożone w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w P. w dniu 21 października 2014 r. i do dnia kontroli nie wydano zaświadczenia o braku uwag i sprzeciwu, zgłoszenie obejmowało pomieszczenia, na które złożono zawiadomienie o zakończeniu budowy.

W dniu 12 listopada 2014 r. zawiadomienie strony o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu, w dniu 13 listopada 2014 r. Starostwo wydało zaświadczenie, że zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego oraz wiaty na pomieszczenia przybarowe zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu.

Przy piśmie z dnia 11 grudnia 2014 r. właściciel sąsiedniej nieruchomości zawiadomił organ, iż od dnia 14 czerwca 2014 r. we wszystkich pomieszczeniach prowadzona jest działalność rozrywkowo-gastronomiczna, załączył wydruki ze strony internetowej zawierające zdjęcia, oznaczone datą, które potwierdzają użytkowanie obiektu.

W dniu [...] organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny. W wyniku kontroli instancyjnej organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie analizując materiał organ I instancji wystąpił do Komendy Powiatowej Policji o udzielenie informacji, które mogłyby być przydatne w sprawie. Z pisma komendy w odpowiedzi na powyższe wynikało, iż w związku z działalnością lokalu "A" były podejmowane interwencje, jednakże żadna z nich nie miała miejsca przed dniem 11 lipca 2014 r., pierwsza z interwencji miała miejsce w dniu 16 sierpnia 2014 r. tj. po dokonanym zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania. Następnie w dniu 14 maja 2015 r. właściciel sąsiedniej nieruchomości złożył pismo, z którego wynikało, iż strona rozszerza zakres prowadzonej działalności i dochodzi do kolejnych naruszeń i nieprawidłowości. W toku wyznaczonej rozprawy administracyjnej mającej na celu ustalenie daty rozpoczęcia użytkowania budynku gospodarczego do celów lokalu gastronomicznego odebrano zeznania od świadka, który oświadczył, iż działalność taka rozpoczęła się w dniu 14 czerwca 2014 r. Obecna na rozprawie strona oświadczyła zaś, że zdjęcia umieszczone w Internecie obrazują przyjęcie urodzinowe jej syna. Z kolei z okazanego przez właściciela sąsiedniej nieruchomości protokołu kontroli sanitarnej z dnia 1 lipca 2014 r. wynika, że w budynku prowadzona jest działalność gospodarcza bez decyzji organu inspekcji sanitarnej.

W toku dalszych czynności wyjaśniających przesłuchano właścicieli nieruchomości, I. J. okazała projekt budowlany budynku gospodarczego, stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...], którą to decyzją Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, nadto w dniu 3 marca 2008 r. dokonano zgłoszenia zamiaru przystąpienia od użytkowania przedmiotowego budynku.

W świetle zebranego materiału organ I instancji stwierdził, iż obiekty budowlane, w których w chwili obecnej jest prowadzona działalność gospodarcza wybudowane zostały zgodnie z przepisami i oddane do użytkowania, przy czym organ dał wiarę oświadczeniu właściciela sąsiedniej nieruchomości, że rozpoczęcie działalności gastronomicznej miało miejsce przed dokonanym zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania, o czym świadczy również opinia inspekcji sanitarnej. Organ ocenił jednak, iż okolicznością istotną jest, że w terminie późniejszym strona dokonała skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal gastronomiczny. Organ ustalił także, iż budynki i sposób ich użytkowania, w których funkcjonuje lokal gastronomiczny nie naruszają zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a uciążliwości na które wskazuje właściciel sąsiedniej nieruchomości biorą się z zachowań i sposobu bytności gości, nie oddziaływania obiektu. Z tych wszystkich względów, decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny.

W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył K. C. zarzucając naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zastosowanie i umorzenie postepowania wobec błędnego stwierdzenia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w konsekwencji brak pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji, art. 35 § 1 k.p.a. polegające na naruszeniu obowiązku rozpoznania sprawy we właściwym terminie, bez zbędnej zwłoki, a w konsekwencji przewlekłość w rozpoznaniu sprawy, art. 77, art. 80 w związku z art. 7, art. 8, art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywatela, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku działania na podstawie przepisów prawa. Odwołujący zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2016, poz. 290 – dalej jako: ustawa) poprzez niezastosowanie i uznanie, że strona wybudowała obiekty budowlane i oddała je do użytku zgodnie z przepisami.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...]Wojewódki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając wyrażoną ocenę co do stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy ocenił, po analizie materiału dowodowego, iż należy przyjąć, że budynek gospodarczy wraz z wiatą o powierzchni użytkowej 183 m² został wykonany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i dopuszczony do użytkowania. Nadto inwestor dokonał zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego oraz wiaty na pomieszczenia przybarowe, do zgłoszenia dołączył komplet wymaganych dokumentów oraz zawiadomienie o odbiorze technicznym. Wobec tych ustaleń organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż brak uzasadnienia dla ingerencji organów nadzoru budowlanego w ustalony stan faktyczny w którymkolwiek z trybów określonych ustawą, tym samym brak podstaw materialnoprawnych do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi umocowany przez K. C. pełnomocnik sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1, art. 30 § 1 k.p.a. w związku z art. 199 k.c., art. 6, art. 7, art. 9 i art. 11 k.p.a. oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 7, art. 8, art. 12 i art. 107 § 3 k.p.a. Nadto naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności art. 71 ust. 4 ustawy poprzez niezastosowaniem i uznanie, że użytkowanie pomieszczeń gospodarczych na cele działalności gastronomicznej do dnia 23 października 2014 r. bez formalnej zmiany sposobu użytkowania nie ma znaczenia w sprawie bowiem brak jest podstaw prawnych do oceny stanu faktycznego już nieistniejącego, tym samym bez znaczenia jest fakt, czy inwestor wybudował obiekty budowlane i oddał je do użytku zgodnie z przepisami czy też niezgodnie z obowiązującym prawem, niezależnie od tego, że w świetle materiału dowodowego rozpoczęcia działalności gospodarczej w lokalu nastąpiło przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, tym samym nie zachowano ustawowego terminu, jaki powinien upłynąć od momentu zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku. Wskazując na opisane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji co do istoty, tj. legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny, na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 11 maja 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej wystąpił o uzupełnienie materiału sprawy poprzez wypożyczenie z Sądu Rejonowego w P. akt sprawy karnej na okoliczność, iż prace budowlane prowadzone były samowolne przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, nadto strona bez wiedzy i zgody drugiego właściciela nieruchomości złożyła zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia z dniem 13 listopada 2014 r. do użytkowania budynku gospodarczego oraz dobudowanej wiaty na cele rolnicze, w których to pomieszczeniach następnie rozpoczęła działalność gastronomiczną ze sprzedażą alkoholu.

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na rozprawie sąd oddalił wniosek dowodowy uznając, że wskazana okoliczność nie jest niezbędna dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w rozumieniu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej są rozstrzygnięcia wydane przez organy nadzoru budowlanego, po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny, usytuowanego na działce nr 292/1, 292/2 w miejscowości P1. nr 88c, gmina P.

W ocenie sądu podkreślenia wymaga, iż organy nadzoru budowlanego z mocy prawa powołane są do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, uprawnione są tym samym do wszczęcia z urzędu postępowań administracyjnych zmierzających do osiągnięcia stawianego im przez prawo budowlane celu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że pisma, wnioski, prośby od obywateli w sprawach dotyczących realizacji obiektów budowlanych w aspekcie zgodności z prawem budowlanym mogą jako źródło informacji stanowić impuls do wszczęcia postępowania z urzędu (por. wyroki NSA: z dnia 22 września 2010 r., sygn.akt II OSK 1904/09; z dnia 14 lutego 2012 r., sygn.akt II OSK 2238/10; z dnia 21 lutego 2012 r., sygn.akt II OSK 2335/10 – dostępne, jak i pozostałe przywoływane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to, iż organ nadzoru budowlanego ma wręcz obowiązek przeprowadzić postępowanie w takich granicach, jakie wynikają z okoliczności i podjąć wszelkie działania w granicach swych kompetencji. Oznacza to również obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego analizy z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania, wynikających z zapisów Rozdziału 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. A skoro tak, to organy nadzoru budowlanego winny jako dowód dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przede wszystkim jednakże poddać taki dowód analizie zgodnej z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Organ administracji ma więc obowiązek ustalenia i rozważania stanu faktycznego w możliwie najdokładniejszy sposób, dokonania subsumcji, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione. Niezachowanie powyżej wskazanych zasad, powoduje, że decyzja organu nosi cechy dowolności. Zgodnie z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ powinien podejmować wszelkie niezbędne czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy i do jej prawidłowego załatwienia (zasada prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a.). Zasadę tę dopełniają postanowienia art. 77 § 1 k.p.a. umożliwiając jej realizację. W świetle ich organ obowiązany jest zatem w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i w oparciu o ten materiał dokonać oceny, czy dana okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.) (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn.akt. III SA/Kr 1480/16).

Zdaniem sądu, organy nadzoru budowlanego zaniechały w niniejszej sprawie przeprowadzenia tak opisanego postępowania dowodowego i w sposób dowolny ustaliły okoliczności faktyczne, na podstawie których błędnie wydały zaskarżone rozstrzygnięcia skutkujące umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego Organ odwoławczy wbrew obowiązkom jasno opisanym w art. 138 w związku z art. 15 k.p.a., nie przeprowadził własnej, obiektywnej analizy sprawy, w następstwie czego utrzymał w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia [...] umarzającą postępowanie w sprawie legalności i zgodności z przepisami zrealizowanego budynku gospodarczego i zmiany jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny. Organy obu instancji stwierdziły, iż w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i prawnych brak podstawy do prowadzenia postępowania w ramach właściwości organu nadzoru budowlanego.

Z taką oceną sąd nie mógł się zgodzić, w szczególności po wnikliwej lekturze akt administracyjnych. W następstwie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, niezbędne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, wydanej w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa administracyjna przestaje istnieć. Aby taki stan rzeczy zaistniał nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1194/12). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy zatem do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie taka bezprzedmiotowość nie występuje.

Przechodząc do istoty sprawy, kwestią wymagającą ustalenia było, czy inwestor legalnie i zgodnie z przepisami zrealizował budynek gospodarczy oraz czy zmiana jego sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny ma umocowanie w prawie.

Jak wynika z akt administracyjnych, inwestor legitymuje się decyzją z dnia [...] mocą której Starosta [...] zatwierdził i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr 292/1 i 292/2. Z opisu do projektu zagospodarowania działki wynika, iż projektowany budynek zlokalizowany będzie za budynkiem mieszkalnym i przylegać będzie do ściany południowej budynku. Na działce znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczy usytuowany w południowej granicy terenu. Nadto, projektowany budynek, którego dotyczy przywołane pozwolenie, opisany został jako budynek o powierzchni zabudowy 58,5m².

Kolejną decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził inwestorowi projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego, dobudowę wiaty z przeznaczeniem na cele rolnicze, budowę szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, na działce nr 291/2 i 292/2. Z części opisowej do projektu wynika, iż powierzchnia rozbudowanego budynku gospodarczego ma mieć docelowo 177,6m², powierzchnia zabudowy wiaty ma mieć 34,8m². W dniu 11 lipca 2014 r. inwestorka zgłosiła na podstawie art. 71 ustawy zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal gastronomiczny. Z pisma Starosty [...] z dnia 14 lipca 2014 r. wynika, iż zgłoszenie z dnia 11 lipca 2014 r. dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal gastronomiczny zostało przyjęte bez uwag i sprzeciwu. Z kolei, na piśmie opatrzonym datą 17 października 2014 r. (data wpływu jaką posługuje się organ to 21 października 2014 r.) inwestorka zawiadomiła organ nadzoru budowalnego o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia z dniem 13 listopada 2014 r. do użytkowania budynku gospodarczego i wiaty, wykonanych na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...]. Opisane zgłoszenie zostało przyjęte bez uwag i zastrzeżeń w dniu 12 listopada 2014 r., co potwierdzają pieczęcie i podpis na zgłoszeniu.

Z kolei podczas czynności kontrolnych, w dniu 17 lipca 2014 r., organ I instancji ustalił m.in., iż w sąsiedztwie pomieszczeń, w których nastąpiła zmiana sposobu użytkowania (opisanych w zgłoszeniu z dnia 11 lipca 2014 r. jako sala konsumpcji, kuchnia, pomieszczenie pomocnicze, pomieszczenie stolików) trwała budowa na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...].

Kolejna kontrola z dnia 23 października 2014 r. pozwoliła na ustalenie, iż w sąsiedztwie pomieszczeń, w których nastąpiła zmiana sposobu użytkowania znajdują się pomieszczenia, na które została wydana prawomocna decyzja z dnia [...]. dotycząca pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego i wiaty. W dniu kontroli pomieszczenia objęte projektem budowlanym i decyzją z [...] nie były użytkowane, pomieszczenia stały puste.

W toku całego postępowania administracyjnego skarżący wykazywał, iż inwestorka przystąpiła do użytkowania lokalu gastronomicznego przed zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania, tj. już z dniem 14 czerwca 2014 r. nadto przed zakończeniem budowy i dokonaniem stosownych zawiadomień o zamiarze przystąpienia do użytkowania rozbudowywanej części obiektu. Na potwierdzenie swych twierdzeń skarżący przedkładał liczne wydruki ze stron internetowych, na których inwestorka zamieszczała opisy i zdjęcia z imprez, jakie odbyły się w przedmiotowym lokalu o nazwie "A". Bezsprzecznie składane przez skarżącego materiały, w świetle art. 75 § 1 k.p.a., miały walor dowodowy, co więcej potwierdzały stanowisko skarżącego.

Dysponując tak opisanym materiałem organ nadzoru budowlanego przyznał rację skarżącemu, iż owszem inwestor rozpoczął działalność gastronomiczną przed dokonanym zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania, na co wskazuje także dołączone do akt pismo Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 1 kwietnia 2015 r. ( w piśmie poinformowano, że pracownicy PPIS przeprowadzili w dniu 1 lipca 2014 r kontrolę lokalu gastronomicznego "A", w wyniku której ustalono prowadzenie działalności gastronomicznej przez I. J. bez stosownego zatwierdzenia zakładu). Niemniej mimo to, jako okoliczność mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ przyjął, iż wprawdzie z opóźnieniem jednak inwestor zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania dokonał. Zdaniem organu nadzoru budowlanego w takiej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe, czemu dał wyraz w zaskarżonych decyzjach.

Nie budzi wątpliwości sądu, iż tak przeprowadzone postępowanie dowodowe i wywiedziona ocena okoliczności faktycznych i prawnych nie zasługuje na aprobatę w świetle przepisów prawa i nie może się ostać. Przede wszystkim przypomnieć należy, iż stosownie do art. 71 ust. 2 ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Niewątpliwym jest również, co wynika wprost z art. 71 ust 4 ustawy, że zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a zmiana może nastąpić o ile właściwy organ w przewidzianym do tego terminie nie zgłosi sprzeciwu.

I co ważne w kontekście niniejszej sprawy, dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7 ustawy). A skoro nie wywołuje skutków prawnych to nie konwalidowało samowoli, której w istocie dopuściła się inwestorka. Bezsprzecznie, w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przed dokonaniem stosownego zgłoszenia taka zmiana winna być traktowana jako samowola budowlana (por. A. Despot-Mładanowicz Komentarz do art. 71 ustawy – Prawo budowlane, Wyd. Lex). Przystąpienie do użytkowania obiektu należy rozumieć jako rozpoczęcie korzystania, używania przynajmniej części budynku i co ważne przystąpić do użytkowania można jednokrotnie, co oznacza, iż późniejszy stan faktyczny należy oceniać jako kontynuowanie, trwające samowolne użytkowanie takiego obiektu.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi wątpliwości sądu, iż inwestorka rozpoczęła użytkowanie budynku na potrzeby lokalu gastronomicznego co najmniej w czerwcu 2014 r. Potwierdzają to wydruki ze strony portalu społecznościowego, na którego stronie "A" zamieszczone zostały zdjęcia przedstawiające przygotowany do przyjęcia gości obiekt, ustawione stoliki, kwiaty w wazonie, napoje w lodówce i na barze, bawiących się gości. W aktach znajduje się również wydruk ze strony internetowej [...] gdzie widnieje zaproszenie do udziału na "sobotnią zabawę taneczną przy muzyce", ogłoszenie zostało utworzone 30 czerwca 2014 r., jest również wydruk ze strony portalu społecznościowego, gdzie umieszczone zostały wpisy dotyczące uroczystości, które odbyły się w "A" a wśród nich w dniu 14 czerwca 2014 r. "Uroczyste otwarcie Grill bar dancing! czyli A zaprasza!", kolejne uroczystości z dnia 18, 21, 28 czerwca 2014 r. Powyższe potwierdzają pismo i decyzja inspekcji sanitarnej oraz informacje policji o wykonanych interwencjach.

Wobec powyższego, rozpoczęcie działalności gospodarczej co za tym zmiana sposobu użytkowania budynku zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę z 2003 r. nastąpiła przed zgłoszeniem tej zmiany i przed zawiadomieniem organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy ( prowadzonej na podstawie pozwolenia z [...]) i planowanym przystąpieniu z dniem 13 listopada 2014 r. do użytkowania budynku. Konsekwencją stwierdzonej samowoli winno być podjęcie przez organ nadzoru budowlanego stosownych działań prawnych nie zaś umorzenie postępowania, po nieefektywnie i długotrwale prowadzonym postępowaniu.

Dodatkowo podnieść należy, że organ w ogóle nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącego kwestii wygaśnięcia pozwolenia na budowę udzielonego inwestorce w [...], w oparciu o które realizowała rozbudowę budynku gospodarczego. Niewątpliwie fakt taki może mieć znaczenie z punktu widzenia oceny ewentualnej samowoli budowlanej i konsekwencji z tego wynikających. W przypadku stwierdzenia takiej okoliczności w oparciu o stosowne dowody, organ nadzoru winien z jednej strony powiadomić właściwy organ architektoniczny, a z drugiej podjąć właściwe działania w zakresie stosowania przepisów prawa budowlanego zastrzeżonych dla jego kompetencji.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu niezbędne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które to naruszenia bezsprzecznie miały wpływ na wynik sprawy prowadząc do nieuzasadnionego umorzenia postępowania, które winno prowadzić do likwidacji skutków samowoli budowlanej. Takie też działania winien podjęć organ w toku ponownie prowadzonego postępowania.

Stwierdzone uchybienia uzasadniały orzeczenie przez sąd w pkt 1 wyroku, stosownie do art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 202 § 2 p.p.s.a. w ten sposób, iż sąd zasądził od organu na rzecz skarżących kwotę 997 zł, na która to kwotę złożył się uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - § 14 ust. 1 pkt.1c (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

a.tp.