Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 723/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 210 ust. 1 i 3, art. 208 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 60
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Łabiszyn na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr 42/2017 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2017 r. Rada Miejska w Łabiszynie, działając na podstawie art. 210 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 60) podjęła uchwałę nr XXI/212/17 w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W uzasadnieniu uchwały wskazała, że motywy tak skonstruowanej sieci szkół zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu podjętej przez nią uchwały nr XX/205/17 z dnia 8 lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Rada stwierdziła również, że dopełniono wszelkich obowiązków umożliwiających przyjęcie przedmiotowej uchwały. W szczególności Gmina uzyskała pozytywną opinię Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 16 marca 2017 r., znak: WNP.545.38.2017.AH, w której wskazał on pewne uwagi (warunki). Jednak, zdaniem Rady Miejskiej, na skutek kolejnej pozytywnej opinii Kuratora z dnia 22 marca 2017 r. znak: WRE.542.11.2017.DK dotyczącej zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2017 r. Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie z oddziałem przedszkolnym w Szkołę Filialną w Ojrzanowie obejmującą klasy I-IV oraz oddział przedszkolny podlegający organizacyjnie Szkole Podstawowej w Lubostroniu wchodzącej w skład Zespołu Szkół w Lubostroniu, warunki stały się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięciem nadzorczym nr 42/2017 z dnia 28 kwietnia 2017 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził nieważność wyżej wskazanej uchwały nr XXI/212/17 Rady Miejskiej w Łabiszynie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty pismem z dnia 16 marca 2017r., nr WNP.545.38.2017.AH pozytywnie zaopiniował uchwałę Rady Miejskiej w Łabiszynie z dnia 8 lutego 2017 r., nr XX/205/17 w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego pod warunkiem wprowadzenia następującej zmiany w uchwale: "w załączniku nr 1 do uchwały przy liczbie porządkowej 2 w kolumnie »Adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych« skreślić zapis w brzmieniu: »Ojrzanowo 40, 89-210 Łabiszyn (dotyczy mającej rozpocząć działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. Szkoły Filialnej w Ojrzanowie obejmującej strukturą organizacyjną klasy I-IV oraz oddział przedszkolny - utworzenie nastąpi w odrębnej procedurze)« oraz w kolumnie »Granice obwodu« wykreślić: »Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice« oraz »(w tym obwód Szkoły Filialnej w Ojrzanowie obejmujący miejscowości: Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice)«; w załączniku nr 1 do uchwały, po liczbie porządkowej 2 dodać liczbę porządkową 3 a następnie w kolumnie »Nazwa i siedziba szkoły« dopisać »Szkoła Podstawowa w Ojrzanowie, Ojrzanowo 40, 89-210 Łabiszyn« oraz w kolumnie »Granice obwodu« wpisać: »Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice«. Wojewoda zwrócił w związku z tym uwagę, że weryfikując kwestionowaną w niniejszej sprawie uchwałę Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty stwierdził, że ww. warunki nie zostały uwzględnione. Organ nadzoru wskazał, że opinia kuratora jest wiążąca i Rada Miejska, chcąc ją podważyć, mogła ją jedynie zaskarżyć do sądu administracyjnego, czego nie zrobiła. Stwierdził również, że nieuwzględnienie w uchwale zmian wskazanych w opinii kuratora oświaty oznacza, w świetle treści art. 210 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo oświatowe, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora oświaty. Brak zaś pozytywnej opinii kuratora oświaty uniemożliwia podjęcie uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Podejmując uchwałę po uzyskaniu negatywnej opinii kuratora oświaty, Rada Miejska, zdaniem Wojewody w sposób istotny naruszyła art. 210 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina Łabiszyn, reprezentowana przez Burmistrza, zarzuciła Wojewodzie naruszenie:

1) art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 60) poprzez jego błędną wykładnię zakładającą, że podjęcie uchwały, o której mowa w tym przepisie bez pozytywnej opinii kuratora oświaty w zw. z a art. 210 ust. 3 ustawy, automatycznie stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały w sprawie dostosowywania sieci szkół;

2) art. 210 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię zakładającą, że fikcja prawna przewidziana w tym przepisie ma charakter niewzruszalny;

3) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 poz. 446, z późn. zm.) w związku z jego zastosowaniem przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia;

4) art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym w związku z jego niezastosowaniem przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi Burmistrz Łabiszyna podniósł, że art. 210 ust. 1 ustawy wprowadzającej nie przewiduje automatycznej nieważności uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół w przypadku jej podjęcia bez pozytywnej opinii kuratora oświaty. Również art. 210 ust. 3 ustawy wprowadzającej nie przewiduje automatycznie nieważności przedmiotowej uchwały - przepis ten przewiduje jedynie fikcję prawną polegającą na tym, że nieuwzględnienie uwag kuratora oświaty powoduje założenie, że jego opinia była negatywna. Oceny zatem ewentualnego naruszenia art. 210 ust. 1 (w związku z art. 208 ust. 4 i 5 oraz art. 210 ust. 3) ustawy wprowadzającej, tj. czy miał on charakter istotny, czy też nieistotny, należy dokonywać na kanwie konkretnego przypadku. Burmistrz wywiódł, że nie można zatem, jak uczynił organ nadzoru, przyjąć, że podjęcie uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół bez uwzględnienia uwag kuratora oświaty zawsze jest sprzeczna z prawem w rozumieniu 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skoro ustawodawca w takiej sytuacji podjęcia uchwały wyraźnie nie zakazał (por. m. in. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 166/07, Lex nr 344607; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2296/06, Lex nr 320813).

Skarżący podniósł również, że Wojewoda, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, nie odniósł się w żaden sposób do przedstawionych przez Przewodniczącą Rady Miejskiej wyjaśnień, czym istotnie naruszył art. 91 ust. 3 u.s.g.

Burmistrz wyjaśnił, że Gmina Łabiszyn, aby móc w pełni dostosować sieć szkół do nowego ustroju szkolnego, jednocześnie z aktem w sprawie projektu tej sieci podjęła działania zmierzające do przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie - szczegółowe motywy takiego działania Rada Miejska w Labiszynie przedstawiła w uzasadnieniach do uchwał z dnia 8 lutego 2017 r.: nr XX/204/17 w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie oraz nr XX/205/17 w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Skarżący podkreślił, że kolejność podejmowania tych uchwał nie miała charakteru przypadkowego. Po podjęciu wspomnianych uchwał Gmina Łabiszyn przystąpiła do wykonywania pozostałych czynności, do których zobowiązują przepisy prawa, w szczególności do uzyskania opinii Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty odpowiednio w sprawie wspomnianego przekształcenia i projektu dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego. Obie opinie w formie pisemnej wpłynęły do Urzędu Miejskiego w Łabiszynie w różnych terminach i krótko przed sesją Rady Miejskiej w Łabiszynie, która się odbyła 29 marca 2017 r.

Odnosząc się do samej opinii Kuratora Oświaty z dnia 16 marca 2017 r. dotyczącej uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie nr XX/205/17 z dnia 8 lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, Burmistrz wskazał, że uwzględnienie uwag w przedstawionym w niej kształcie spowodowałoby ujęcie w planie sieci szkół podstawowych na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie, która z kolei zakończy swoją działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. (na skutek jej przekształcenia w Szkołę Filialną w Ojrzanowie podlegającą organizacyjnie Szkole Podstawowej w Lubostroniu wchodzącej w skład Zespołu Szkół w Lubostroniu) - a zatem przed wejściem w życie reformy edukacji. W uzasadnieniu opinii powołano się na art. 206 ust. 6 ustawy wprowadzającej jako podstawę dokonania sugerowanych zmian. Tymczasem w opinii Burmistrza, ujęcie w załączniku nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie z dnia 8 lutego 2017 r. Szkoły Filialnej w Ojrzanowie nie stanowi naruszenia art. 206 ust. 6. W przedmiotowej uchwale, jak i w uchwale, która została podjęta na podstawie art. 210 ustawy Rada Miejska nie dokonuje przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną. Wręcz przeciwnie Rada Miejska wprost wskazała, że wspomniane przekształcenie miało nastąpić w odrębnej procedurze, co wynika zarówno z treści załącznika nr 1 do uchwały nr XX/205/17, jak i uzasadnienia do niej. Jedyne "przekształcenia lub likwidacje", które wynikają z opiniowanej uchwały dotyczą włączenia gimnazjów do odpowiednich szkół podstawowych i tym samym zakończenie ich działalności (§ 3 i 4 oraz załącznik nr 4). Ujęcie natomiast w załączniku nr 1 Szkoły Filialnej w Ojrzanowie jest wynikiem stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie planu sieci szkół podstawowych na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. Mianowicie Szkoła Filialna w Ojrzanowie zostanie utworzona z dniem 31 sierpnia na podstawie uchwały Rady Miejskiej, która została podjęta na tej samej sesji oraz bezpośrednio przed uchwałą, o której mowa w art. 210 ustawy wprowadzającej. Skarżący podkreślił, że ujęcie Szkoły Filialnej w załączniku nr 1 wynika nie tylko z uchwały w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie, ale wynika także wprost z art. 117 ust. 3 ustawy wprowadzającej. Oznacza to, że ujęcie Szkoły Filialnej w Ojrzanowie, która zacznie funkcjonować z dniem 31 sierpnia 2017 r. w planie sieci szkół podstawowych na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019r. jest obowiązkowe z mocy prawa.

Zdaniem Gminy Łabiszyn powyższe wynika również z charakteru planów, stanowiących pewne założenie na przyszłość, niepowodujących tworzenia/przekształacenia/likwidacji szkoły.

Burmistrz wskazał też, że istniała obawa, że uwzględnienie uwag w przedstawionym w opinii kształcie mogło spowodować, że uchwała podjęta na podstawie art. 210 ustawy będzie naruszała prawo, tj. w szczególności naruszyłaby art. 117 ust. 3 ustawy wprowadzającej, art. 59 u.o.s. oraz uchwałę Rady Miejskiej o przekształceniu Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie. Naruszenia natomiast art. 206 ust. 6 ustawy wprowadzającej należałoby się doszukiwać, nie w takim zakresie jak to zaprezentował Kurator w opinii, ale raczej w kontekście uwzględnienia jego uwag, gdyż w sytuacji, kiedy Szkoła Podstawowa w Ojrzanowie z dniem 31 sierpnia 2017 przekształci się w Szkołą Filialną, nie mielibyśmy do czynienia ze Szkołą Podstawową w Ojrzanowie w dniu 1 września 2017 r. - czyli w momencie kiedy wejdzie w życie plan sieci szkół podstawowych na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. (załącznik nr 1 do uchwały). Jak wskazał Burmistrz, w efekcie, abstrahując od tego, że plan sieci szkół nie wpływa na tworzenie/przekształcenie/likwidację szkół, można przyjąć (kierując się poglądem Kuratora), że z dniem 1 września 2017 r. zostałaby ponownie utworzona Szkoła Podstawowa w Ojrzanowie - co stanowiłoby absurd całej sytuacji, gdyż w takim przypadku Szkoła Filialna w Ojrzanowie funkcjonowałaby tylko jeden dzień.

Burmistrz zaznaczył również, że w opinii Kuratora z dnia 16 marca 2017 r. pojawia się pewna niekonsekwencja, gdyż z jednej strony proponował zmiany w załączniku nr 1 do uchwały, ale z drugiej strony nie podważał takich samych zapisów w załączniku nr 3. Wreszcie Kurator w uzasadnieniu do opinii z dnia 22 marca 2017 r. dotyczącej przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie sam przychyla się do stanowiska, że to przekształcenie jest jednym z elementów dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego i w związku z tym sam potwierdził, że wcześniejsze uwagi do uchwały z dnia 8 lutego 2017 nr XX/205/17 stały się bezprzedmiotowe. Oznacza to, zdaniem Burmistrza, że fikcja prawna przewidziana w art. 210 ust. 3 ustawy wprowadzającej została obalona i można przyjąć, że opinia Kuratora ostatecznie była w pełni pozytywna.

Burmistrz stwierdził także, że uwzględnienie uwag wskazanych w opinii z dnia 16 marca 2017 r. i zarazem przekształcenie Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną, niezależnie od powyższego, skutkowałoby obowiązkiem zmiany uchwały, o której mowa w art. 210 ustawy wprowadzającej. Zmiana tej uchwały z oczywistych względów musiałaby nastąpić w okresie vacatio legis. Takie zaś postępowanie godziłoby w zasadę praworządności, w tym zasady technik prawodawczych, a to ze względu na to, że Rada Miejska w Łabiszynie najpierw podjęłaby uchwałę, która zanim zaczęłaby obowiązywać musiałaby zmienić, co nie sprzyja pewności prawa.

Burmistrz podkreślił również, że Rada Miejska w Łabiszynie musiała podjąć uchwałę będącą przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego do 31 marca 2017 r. Jest to termin nieprzekraczalny, w związku z tym w sytuacji otrzymania opinii Kuratora w stosunkowo krótkim terminie przed sesją Rady Miejskiej w Łabiszynie, bezcelowe było wnoszenie na nią skargi do sądu administracyjnego, gdyż z pewnością nie zostałaby ona rozpatrzona do 31 marca 2017 r. Ponadto w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, w ocenie Burmistrza, nie było potrzeby skarżenia opinii Kuratora z dnia 16 marca 2017r. gdyż w kolejnej pozytywnej opinii w sprawie wspomnianego wyżej przekształcenia podzielił on stanowisko Gminy Łabiszyn w tym, że ma ono (to przekształcenie) na celu dostosowanie sieci szkół do nowego ustroju szkolnego.

W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Burmistrza, ewentualne naruszenie art. 210 ust. 1 ustawy wprowadzającej, należy uznać, co najwyżej za nieistotne. Strona skarżąca wywiodła przy tym, że stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały przede wszystkim naruszy interesy i wpłynie na sytuację uczniów i ich rodziców, a to przecież oni są najważniejsi we wprowadzanej reformie oświaty. Ponadto uwzględnienie uwag Kuratora przedstawionych w jego opinii z dnia 16 marca 2017 r. spowodowałoby pewnego rodzaju dezinformację uczniów i ich rodziców, gdyż ostatecznie część z nich nie wiedziałaby, czy od 1 września 2017 r. będzie kontynuować naukę w Szkole Podstawowej w Ojrzanowie, w Szkole Filialnej w Ojrzanowie, czy wreszcie w Szkole Podstawowej w Lubostroniu.

Za nieistotnością powyższego naruszenia przemawia w ocenie Burmistrza fakt, że Rada Miejska w Łabiszynie podejmując uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół do nowego ustroju szkolnego ostatecznie działała pod wpływem błędu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1174/05), w który wprowadził ją Kurator Oświaty, nakazując w pierwszej opinii wprowadzenie zmiany polegającej na ujęciu w planie sieci szkól podstawowych na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie, która w tym okresie nie będzie już funkcjonowała, a następnie w kolejnej opinii dotyczącej przekształcenia tej szkoły w Szkołę Filialną w Ojrzanowie podzielił stanowisko Gminy Łabiszyn, że to przekształcenie stanowi element dostosowania do wprowadzanej reformy. Burmistrz zwrócił też uwagę, że Kurator w planie sieci szkół od 1 września 2019 r. (załącznik nr 3) nie zaproponował takich samych zmian co w załączniku nr 1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowiło rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2017r. stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie z dnia 29 marca 2017 r. nr XXI/212/17 w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepis ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016r. poz.446 ze zm.) – dalej: u.s.g. Stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (art. 91 ust. 5 u.s.g.). W myśl art. 98 ust. 1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 98 ust. 4 u.s.g.).

Orzekając w przedmiotowej sprawie Wojewoda oparł się również na wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego przepisach ustawy z 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r. poz. 60) dalej: p.w.p.o., w szczególności zaś na art. 210 tejże ustawy, stanowiącym podstawę prawną wydania zakwestionowanej uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie. Zgodnie z treścią ust. 1 omawianego przepisu, rada gminy, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 208 ust. 3 i 4, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Wskazana w omawianym przepisie opinia kuratora dotyczy zaś uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 208 ust. 3 p.w.p.o.). Opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210 (art. 208 ust. 4 p.w.p.o.). Co istotne zgodnie z treścią art. 208 ust. 5 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, jest wiążąca i nie służy od niej zażalenie. Na opinię służy skarga do sądu administracyjnego. W myśl zaś art. 210 ust. 3 p.w.p.o. jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie uwzględnił w uchwale, o której mowa w ust. 1, zmian wskazanych w opinii kuratora oświaty, o których mowa w art. 208 ust. 4, przyjmuje się, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora oświaty.

Stwierdzając nieważność uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie organ nadzoru zarzucił nieuwzględnienie, przy jej podejmowaniu, warunkowo pozytywnej opinii Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 16 marca 2017 r., WNP.545.38.2017.AH, która wymagała uwzględnienia w treści podejmowanej uchwały zapisów o następującej treści: "w załączniku nr 1 do uchwały przy liczbie porządkowej 2 w kolumnie »Adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych« skreślić zapis w brzmieniu: »Ojrzanowo 40, 89-210 Łabiszyn (dotyczy mającej rozpocząć działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. Szkoły Filialnej w Ojrzanowie obejmującej strukturą organizacyjną klasy I-IV oraz oddział przedszkolny - utworzenie nastąpi w odrębnej procedurze)« oraz w kolumnie »Granice obwodu« wykreślić: »Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice« oraz »(w tym obwód Szkoły Filialnej w Ojrzanowie obejmujący miejscowości: Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice)«; w załączniku nr 1 do uchwały, po liczbie porządkowej 2 dodać liczbę porządkową 3 a następnie w kolumnie »Nazwa i siedziba szkoły« dopisać »Szkoła Podstawowa w Ojrzanowie, Ojrzanowo 40, 89-210 Łabiszyn« oraz w kolumnie »Granice obwodu« wpisać: »Ojrzanowo, Jeżewo, Jeżewice«.

Burmistrz Łabiszyna we wniesionej skardze nie zakwestionował faktu nieuwzględnienia, w podjętej przez organ stanowiący gminy uchwale, zmian wskazanych przez Kuratora. Przedstawił natomiast argumentację uzasadniającą, w jego ocenie, niezastosowanie się przez Radę Miejską do warunków wynikających ze wspomnianej opinii, wyjaśniając, że uwzględnienie zmian wskazanych w opinii mogłoby prowadzić do podjęcia przedmiotowej uchwały z naruszeniem prawa (tj. przepisów art. 117 ust. 3 ustawy wprowadzającej oraz art. 59 ustawy o systemie oświaty, a także przepisów uchwały Rady Miejskiej w Łabiszynie o przekształceniu Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie). Burmistrz wywiódł przy tym, że w jego ocenie, podjęcie zakwestionowanej uchwały bez wskazanych w opinii zmian, z uwagi na przedstawione w skardze okoliczności, nie stanowiło istotnego naruszenia prawa, a także, że nie było potrzeby skarżenia do sądu opinii Kuratora, gdyż w kolejnej pozytywnej opinii w sprawie przekształcenia szkoły podzielił on stanowisko Gminy Łabiszyn.

Sąd nie podziela argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotną dla oceny prawidłowości zakwestionowanej przez Wojewodę uchwały jest opinia Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z dnia 16 marca 2017 r., nr WNP.545.38.2017.AH, dotycząca uchwały w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Wydana zaś w dniu 22 marca 2017 r. opinia tegoż Kuratora, na którą powołuje się strona skarżąca, mimo oczywistego związku z przedmiotową sprawą, z uwagi na to że dotyczyła uchwały w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w Ojrzanowie w Szkołę Filialną w Ojrzanowie, nie mogła mieć wpływu na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

Oceniając czy organ stanowiący gminy mógł niezastosować się do uwag wskazanych w wydanej w przedmiotowej sprawie opinii kuratora, odwołać się należy do przepisu art. 210 ust. 3 p.w.p.o., zakładającego, że nieuwzględnienie przez radę gminy przy podejmowaniu uchwały zmian wskazanych w opinii kuratora jest równoznaczne z przyjęciem, że uchwała uzyskała negatywną opinię kuratora. Omawiany przepis, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, jest jednoznaczny w swej treści i nie wymaga interpretacji. Stwierdzić trzeba również, że z treści art. 210 p.w.p.o. nie wynika by ustawodawca przewidział jakiekolwiek wyjątki od zasady wynikającej z ust. 3 tegoż przepisu. Także z innych przepisów ustawy nie wynika możliwość niezastosowania się przez radę gminy do wskazanych w opinii uwag kuratora. Jak wynika z art. 208 ust. 5 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty jest wiążąca, co oznacza, że uchwała w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, nie może być podjęta wbrew stanowisku przedstawionemu przez kuratora oświaty. Rada gminy nie może zatem oceniać we własnym zakresie prawidłowości stanowiska zajętego przez kuratora oświaty i w zależności od okoliczności sprawy uwzględniać lub nieuwzględniać w podjętej uchwale zmiany wskazane w tejże opinii.

Wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie może mieć zatem twierdzenie strony skarżącej, że opinia kuratora jest wadliwa, a zastosowanie się do niej mogłoby prowadzić do naruszenia przepisów ustawy wprowadzającej ustawę – Prawo oświatowe i niezgodności tejże uchwały z inną podjętą przez Radę Miejską uchwałą dotyczącą przekształcenia szkoły. Nie zgadzając się z opinią kuratora oświaty, gmina winna była, w świetle treści art. 208 ust. 5 p.w.p.o. zakwestionować ją do sądu administracyjnego, czego nie zrobiła, nie zaś, bez uprzedniego wzruszenia rozstrzygnięcia kuratora oświaty, podejmować uchwałę, niezgodną z jego treścią. Uzasadniać takich działań Rady Miejskiej nie może też wynikający z art. 210 ust. 1 ustawy termin na podjęcie przez radę gminy uchwały dostosowującej sieć szkół (do 31 marca 2017 r.). Nie można bowiem usprawiedliwiać naruszenia prawa dążeniem do jak najszybszego załatwienia sprawy. Poza tym, zwrócić należy uwagę, że ustawodawca przewidział, że nie zawsze uchwalenie w zakreślonym w ustawie terminie uchwały dostosowującej sieć szkół będzie możliwe, czego wyrazem są regulacje zawarte w art. 211 tejże ustawy.

Odnosząc się zaś do wywodów strony skarżącej wskazujących na nieistotność dostrzeżonego przez Wojewodę naruszenia prawa wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że pojęcie "istotne naruszenie prawa" nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych, tak samo jak i pojęcie "sprzeczność z prawem". Definicje te zostały wykształcone w drodze stosowania prawa. Przez "sprzeczność" przyjęło się rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, czyli z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi, oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A 2003, Nr 9, poz. 100; wyrok NSA z 22 sierpnia 1990 r., SA/Gd 796/90, ONSA 1990, Nr 4, poz. 1). Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia, a nie ma jej, jeżeli określone rozstrzygnięcie podjęte przez organ gminy nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach swobodnego uznania. W świetle powyższego dla stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia wystarczy istotne naruszenie prawa (oczywiste i bezpośrednie). Do istotnych wad, prowadzących do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, zalicza się m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego (w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny)", ST 2001, z. 1-2, s. 101-102). Przyjmuje się, że są to naruszenia prawa m.in. jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, a także naruszenie procedury podjęcia uchwały.

W niniejszej sprawie, jak to wyżej wskazano, uchybienie Rady Miejskiej polegało na podjęciu uchwały bez uwzględnienia zmian wskazanych we wiążącej opinii kuratora oświaty, co jest równoznaczne z sytuacją negatywnego zaopiniowania przez kuratora projektu uchwały dostosowującej sieć szkół. Już sama treść omawianego wcześniej przepisu art. 208 ust. 5 p.w.p.o., z której wynika wiążący charakter opinii kuratora, wskazuje na istotność naruszenia prawa przez Radę Miejską. Należy też zwrócić uwagę, że w przepisie art. 210 ust. 1 p.w.p.o. jednoznacznie powiązano możliwość podjęcia przez radę gminy uchwały dostosowującej sieć szkół z uprzednim uzyskaniem pozytywnej opinii kuratora oświaty, nie przewidując przy tym żadnych odstępstw od konieczności uzyskania takiej opinii.

Reasumując, Sąd stwierdził, że organ nadzoru prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdzając nieważność przedmiotowej uchwały w całości. Ponadto skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się jakichkolwiek istotnych uchybień w procedurze nadzorczej, tak wskazanych w skardze, jak i innych w niej niewymienionych.

Z podanych wyżej względów skarga jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu

na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.).