Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3971/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Zmieniono postanowienie -art. 260 §1 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 243 par.1, art.245 par.3; art.246 par.1 pkt 2; art,260 par.1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) lipca 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1) zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r. w części i umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) w pozostałej części, tj. w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy poprzez przyznanie adwokata utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r.


UZASADNIENIE

Wraz z pismem procesowym z [...] grudnia 2015 r. W. S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka w W., w [...]. Podstawę jego utrzymania stanowi emerytura w wysokości 648 [...]. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, a także nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym.

Skarżący wyjaśnił, że jego dochód tygodniowy stanowi kwota 151,20 [...] zwana "zasiłkiem dla osób o niskich dochodach" lub "małą emeryturą" dla osób opłacających składkę ubezpieczenia do [...], co najmniej przez 5 lat. Do miesięcznych kosztów zaliczył spłatę zobowiązania finansowego w wysokości 6.200 [...] spłacanego w tygodniowych ratach po 75 [...] (325 [...] w miesiącu) oraz koszty prowadzonych postępowań sądowych (2.280 [...]). Skarżący przedstawił miesięczne zestawienie dochodów i wydatków. Dochód stanowi kwota 648 [...], a wydatki wynoszą 641 [...]. Opisując miesięczne wydatki wskazał spłatę pożyczki (325 [...]), koszty postępowania sądowego w Polsce, w tym przede wszystkim koszty korespondencji (317 [...], 360 zł), wydatki na energię elektryczną, gaz, wodę, ścieki (około 48 [...]), opłatę telefoniczną (35 [...]),[...] (42 [...]).

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, pismem z [...] grudnia 2015 r., sporządzonym w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów.

W szczególności ustalenia wymagało, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc finansową od Rządu A. "dla osób o niskich dochodach", to czy osiąga inne dochody, czy jest osobą bezrobotną, czy w ciągu ostatniego roku podejmował prace na terytorium W., a jeśli tak, to jakiego rodzaju i w jakich okresach, gdzie i na podstawie jakiego tytułu prawnego wnioskodawca zamieszkuje i jakie są związane z tym opłaty, czy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe na terytorium A., czy też na terytorium Polski, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy posiada członków rodziny, w tym również w Polsce, na których ciąży obowiązek wzajemnej pomocy, obowiązek alimentacyjny, czy wnioskodawca w ciągu ostatniego roku przebywał na terytorium Polski, czy podróżował komunikacją lotniczą, bądź inną komunikacją, jak często, jakie wydatki z tego tytułu poniósł w ciągu ostatniego roku, czy posiada majątek ruchomy, jakie są jego miesięczne wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem, a także czy posiada rachunki bankowe bądź środki pieniężne zgromadzone w inny sposób. Stronę wezwano również do złożenia dokumentów, tj. wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, tytułu prawnego, na podstawie którego wnioskodawca korzysta z mieszkania wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski, dokumentu, z którego wynika, że korzysta z pomocy finansowej, pomocy socjalnej bądź innej pomocy na terytorium A. ze wskazaniem jej miesięcznej wysokości wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski.

Odpowiadając na wezwanie skarżący wyjaśnił, że jego jedynym źródłem dochodów jest "emerytura"; w A. nie podejmował żadnych prac. Wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a lokal, który zajmuje w Londynie jest mieszkaniem socjalnym przyznanym decyzją [...] w październiku 2010 r. dla zapewnienia egzystencji nieuleczalnie chorej, niepełnosprawnej żonie wnioskodawcy. Decyzję o przyznaniu mieszkania poprzedziła prośba wnioskodawcy, poparta pozytywną opinią pracowników socjalnych "[...]". Wnioskodawca jest zwolniony z opłat za czynsz na podstawie tzw. "[...]".

Skarżący wyjaśnił również, że rodzina zamieszkała w Polsce udzielała pomocy materialnej podczas choroby żony w latach 2000 - 2013, jak również pokrywa koszty związane z podróżami i pobytem strony w Polsce. Rodzina nie ma jednak obowiązku pokrywania kosztów związanych z postępowaniem przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawca w ciągu ostatniego roku kilkakrotnie przebywał w Polsce, przeglądając akta spraw w pomieszczeniu czytelni akt WSA w Warszawie, ale nie prowadził rejestru pobytów w Sądzie.

Wskazał także, że jego priorytetem jest wykonanie obowiązku doręczenia Sądowi w terminie 7 dni niezbędnych wyjaśnień w sprawach niecierpiących zwłoki. Wydatki na wyżywienie, ubranie, leczenie uzależnione są od ilości przesyłek rejestrowanych, odebranych przez pełnomocnika, przygotowanych do wysłania z Polski do W. oraz opracowanie i wyekspediowanie korespondencji z W. do WSA w Warszawie.

Uwzględniając miesięczne koszty stałe: spłatę zobowiązania pieniężnego tj. 325 [...], opłaty za media (48 [...]), telefon (35 [...]),[...] (42 [...]) przy przeciętnych wydatkach na korespondencję (191 [...]), na wyżywienie, ubranie leczenie pozostaje kwota około 40 złotych w miesiącu.

Odnosząc się do wezwania do przedstawienia tytułu prawnego, na podstawie którego wnioskodawca korzysta z mieszkania wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski wskazał, że sytuacja prawna zajmowanego mieszkania socjalnego została wyczerpująco uzasadniona. W okolicznościach zwolnienia wnioskodawcy z opłaty za czynsz mieszkaniowy i upływie znacznego czasu, od wydanej decyzji - w październiku 2015 r. upłynęło 5 lat - żądanie przedstawienia tytułu prawnego jest oderwane od rzeczywistości i pozostaje w sprzeczności z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy.

Odnosząc się do wezwania w zakresie przedstawienia kopii umowy pożyczki, bądź innego dokumentu, z którego wynika, że wnioskodawca zaciągnął "zobowiązanie finansowe w kwocie 6.200 [...]" wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski wyjaśnił, że w załączonym do pisma "[...]" za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r., od dnia [...] października 2015 r., godz. [...], zaciągnięte zobowiązanie finansowe w kwocie 6.200 [...] spłacane jest cotygodniowo w kwocie 75 [...]na rzecz [...] przez [...] - szybsze płatności. Wskazany dokument potwierdza również comiesięczne wydatki na telefon ([...] na rzecz [...]). Skarżący przedstawił rachunek za energię elektryczną i gaz za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] listopada 2015 r.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Włodzimierzowi Sławińskiemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia referendarz zwrócił uwagę na istotne braki w dokumentacji obrazującej sytuację finansową strony, jak również na fakt nieudzielenia wyczerpującej odpowiedzi na postawione stronie pytania, co w konsekwencji uniemożliwiło referendarzowi dokonanie pełnej oceny możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.

[...] marca 2016 r. (data nadania) skarżący nadesłał pismo zatytułowane "uzupełnienie wniosku skarżącego o wymagane dokumenty" do którego załączył m.in. umowę o najem mieszkania z [...] września 2010 r. wraz z tłumaczeniem na język polski, pismo o zmianie wysokości emerytury wraz z tłumaczeniem na język polski, rachunek za wodę i ścieki oraz fakturę do spłaty zaciągniętego zobowiązania finansowego.

Następnie pismem z [...] marca 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego o odmowie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu sprzeciwu strona wskazała, że referendarz sądowy pominął oświadczenie skarżącego złożone w pkt 13 urzędowego formularza PPF. Podkreślił, że referendarz powinien dokładnie zapoznać się z treścią złożonego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność.

Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt p.p.s.a. następuje jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejsza sprawa jest wolna od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 23 maja 2016 r. uchwałę o sygn. akt II GPS 2/15, zgodnie z którą, sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e, i w konsekwencji – na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e tej ustawy – z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zwolniona jest strona skarżąca w sprawach ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych [...]. Wobec tego, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, wniosek w tym zakresie należało umorzyć. Stosownie bowiem do przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, na podstawie art. 260 § 1 w zw. art. 249a p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.

W pozostałym zakresie uznano natomiast, iż sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Z konstrukcji art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.

Podkreślić należy, że rozpoznający wniosek referendarz sądowy albo Sąd oceniają spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, a oświadczenie o którym mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 z zm.) nie zastępuje obowiązku przedstawienia na wezwanie sądu lub referendarza sądowego dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym.

Dokonując oceny złożonego w niniejszej sprawie wniosku, zawartych w nim oświadczeń, przedstawionych dokumentów oraz dodatkowych wyjaśnień, w zestawieniu z treścią wezwania oraz udzieloną odpowiedzi, Sąd stwierdza, że na ich podstawie nie można było ustalić faktycznej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. Powoływane okoliczności, takie jak miejsce zamieszkania skarżącego – [...] (W.), stanowią pewne utrudnienie w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, jednakże nie zwalniają strony z obowiązków nałożonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy.

Sąd podkreśla, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony, biorąc pod uwagę jej wydatki niezbędne dla utrzymania siebie oraz rodziny. Aby dokonać takiego porównania niezbędne jest posiadanie pełnej wiedzy z zakresu możliwości majątkowych wnioskującej strony. Możliwość zaś uzyskania takiej wiedzy została zagwarantowana w przepisach ustawy p.p.s.a. i ma wyraz w treści art. 255 p.p.s.a. Jak stanowi bowiem ww. przepis: "Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego".

W przedmiotowej sprawie referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony, bowiem wnioskodawca – mimo wezwania – nie przedstawił wszystkich dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację majątkową, zaś przedstawione dokumenty i wyjaśnienia są niejasne oraz budzą uzasadnione wątpliwości.

W ocenie Sądu, referendarz prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy, uznając w efekcie, że wnioskodawca nie wykazał w sposób należyty, iż nie ma jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Wprawdzie skarżący zawarł we wniosku o przyznanie prawa pomocy szereg oświadczeń dotyczących swojej sytuacji majątkowej, jednakże uniemożliwił referendarzowi dokonanie weryfikacji wiarygodności niektórych z tych oświadczeń (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt II GZ 948/16, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) . Mimo wezwania z 31 grudnia 2015 r. (wystosowanego w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 17 grudnia 2015 r. wydanego na podstawie art. 255 p.p.s.a.), wnioskodawca nie przedłożył bowiem w szczególności: 1) kopii dokumentu, na podstawie którego otrzymuje kwotę 151,20 [...]/tydzień wraz z tłumaczeniem na język polski, 2) tytułu prawnego, na podstawie którego wnioskodawca korzysta z mieszkania wraz z tłumaczeniem na język polski, 3) kopii umowy pożyczki, bądź innego dokumentu, z którego wynika, że wnioskodawca zaciągnął "zobowiązanie finansowe w kwocie 6.200 [...]" wraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski, 4) innego dokumentu, z którego wynika, że strona korzysta z pomocy finansowej, pomocy socjalnej bądź innej pomocy na terytorium A. ze wskazaniem jej miesięcznej wysokości oraz z tłumaczeniem dokumentu na język polski. Brak nadesłania tych dokumentów uniemożliwiał zweryfikowanie oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Wobec tego referendarz sądowy trafnie uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Na treść niniejszego postanowienia nie miały również wpływu informacje wynikające z dokumentów nadesłanych przez stronę wraz z pismem z [...] lutego 2016 r., tj. już po wydaniu w niniejszej sprawie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy przez referendarza sądowego.

Należy zauważyć, iż skarżący nadesłał do Sądu wraz z ww. pismem część dokumentów, o nadesłanie których wzywano stronę pismem z [...] grudnia 2015 r. Skarżący nadesłał m.in. dokument z [...] lutego 2016 r. potwierdzający wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego w kwocie 155,60 [...] tygodniowo, oraz umowę najmu mieszkania z [...] września 2010 r. (wraz z tłumaczeniem ww. dokumentów na język polski).

W ocenie Sądu pomimo nadesłanych dodatkowych dokumentów w dalszym ciągu nie można ustalić faktycznej sytuacji finansowej i rodzinnej strony.

Przypomnieć wypada, że w wykonaniu wezwania referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w piśmie z [...] stycznia 2016 r. skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a lokal, który zajmuje w [...] jest mieszkaniem socjalnym przyznanym decyzją [...] w październiku 2010 r. dla zapewnienia egzystencji nieuleczalnie chorej, niepełnosprawnej żonie wnioskodawcy. Decyzję o przyznaniu mieszkania poprzedziła prośba wnioskodawcy, poparta pozytywną opinią pracowników socjalnych "[...]". Wnioskodawca jest zwolniony z opłat za czynsz na podstawie tzw. "[...]" i ponosi miesięczne opłaty z tytułu zużycia energii elektrycznej, gazu, wody i opłatę za odprowadzane ścieki w łącznej kwocie około 50 [...].

Odnosząc się natomiast do wezwania do przedstawienia dokumentu na podstawie którego wnioskodawca korzysta z mieszkania oraz jego tłumaczenia na język polski skarżący wskazał, że sytuacja prawna zajmowanego mieszkania socjalnego została wyczerpująco uzasadniona. Na podstawie tzw. "[...]" wnioskodawca został zwolniony z opłat za czynsz mieszkaniowy.

W skarżonym postanowieniu referendarz wskazał, że zgodnie ze złożonymi wyjaśnieniami lokal socjalny zajmowany przez skarżącego został przyznany jego żonie. Strona wskazywała natomiast, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jednocześnie nadal zajmuje wskazane mieszkanie. Na etapie rozpatrywania wniosku przez referendarza skarżący nie przedstawił zaś dokumentów uprawniających do zajmowania mieszkania w [...], a więc nie wykazał, że w istocie jest to mieszkanie socjalne, a nie np. mieszkanie przez niego wynajmowane. Nie udokumentował on również, że został zwolniony z opłaty czynszu mieszkalnego. Jak słusznie podkreślił referendarz nie można uznać za wystarczające stwierdzenia, że podstawą zwolnienia jest powoływane przez skarżącego tzw. "[...]" w sytuacji gdy strona nie podjęła nawet próby przetłumaczenia wskazanego pojęcia na język polski.

Powyższych wątpliwości strona nie wyjaśniła również na etapie sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego. Ponadto z treści nadesłanej wraz z pismem z [...]lutego 2016 r. r. kopii umowy najmu mieszkania wynika, że strona zobowiązana jest do uiszczania czynszu za przedmiotowy lokal w wysokości 104,41 [...] tygodniowo.

Wskazać również należy na istniejące nadal wątpliwości, co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń o wysokości uzyskiwanych dochodów (648 [...]) i ponoszonych wydatków (641 [...]), w związku z wyjaśnieniami, iż po odliczeniu kosztów od uzyskiwanego dochodu, skarżącemu pozostaje kwota 40 zł. Pomijając okoliczność, że trudno porównywać wartości wskazane w różnych walutach, nie można uznać za wiarygodne wyjaśnień, iż strona jest w stanie zapewnić miesięczne wyżywienie mając do dyspozycji kwotę 40 zł. Jednocześnie skarżący nie oświadczał, że koszty te również są pokrywane przez funkcjonującą w W. opiekę socjalną. Ze złożonych oświadczeń wynika natomiast, że obecnie – jedynie podczas pobytu w Polsce - skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziny.

W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe referendarz prawidłowo przyjął, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W przedłożonej przez niego dokumentacji aktualnego stanu majątkowego znajduje się wiele istotnych luk. Nieudzielenie pełnej odpowiedzi na postawione pytania uniemożliwiło zaś dokonanie pełnej oceny możliwości ponoszenia przez stronę kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, oświadczenie skarżącego należało uznać za budzące wątpliwości, a zatem niewiarygodne, aby na jego podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się.

Za zasadnością takiego rozstrzygnięcia przemawia stanowisko również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 (dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przywołać warto również stanowisko wyrażone w postanowieniu z 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10 (dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził, iż czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jak również nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia NSA z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odmowę przyznania prawa pomocy uzasadnia także sytuacja, gdy strona podaje fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym Strony (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczyć również należy, iż w jednym z ostatnich orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny podniósł natomiast, iż nie można zaakceptować sytuacji, kiedy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy kwestionuje zasadność przedłożenia Sądowi dokumentów, o które była wzywana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Ponadto stanął na stanowisku, że wybiórcze przedstawienie dokumentów pozbawia Sąd możliwości oceny rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 916/15, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również podkreślić, iż ani referendarz sądowy ani Sąd rozpoznający sprzeciw nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GZ 774/13, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W szczególności skład orzekający w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma obowiązku kierowania do wnioskodawcy ponownych wezwań o przedstawienie dokumentów, których przedłożenia już uprzednio odmówiono (por. postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r. o sygn. akt I OZ 959/14, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wreszcie należy wskazać, że skarżący jest osobą, która zainicjowała liczne postępowania sądowe i administracyjne (129 postępowań sądowoadministracyjnych). W postanowieniu z 12 marca 2013 r. o sygn. akt II OZ 159/13 (dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd zgodnie z którym, wszczynając liczne postępowania sądowe czy administracyjne strona powinna liczyć się z faktem, że wiążą się one z koniecznością ponoszenia określonych kosztów i zabezpieczyć środki na ten cel. Przyjęcie odmiennej interpretacji oznaczałoby przerzucenie na Skarb Państwa całości kosztów ponoszonych przez skarżącego w związku z uczestnictwem we wszczętych z jego inicjatywy postępowaniach sądowych i administracyjnych. Podzielając powyższe stanowisko dodać trzeba, iż przyznanie prawa pomocy nie jest uzależnione od ilości toczących się spraw przed sądem, lecz wyłącznie od sytuacji finansowej wnioskującej strony, która winna być wykazana zgodnie z obwiązującymi przepisami (por. postanowienia NSA z 28 maja 2013 r. o sygn. akt II OZ 395/13; z 3 października 2012 r. o sygn. akt II GZ 341/12; z 12 lipca 2012 r. o sygn. akt II GZ 235/12, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zaś wskazano powyżej, wnioskodawca nie wykazał w niniejszej sprawie, że spełnia przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji.