Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 941/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1,2, art. 146 ust. 1-3, art. 4 pkt 11,
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art.7,77,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 55 ust. 3,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1 ,2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 152, 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących Z. i B. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu koszów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...], na podstawie art. 144 ust. 1 oraz art. 145 ust. 1 i 2 i art. 146 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), uchwały Nr IV/31/02 Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r. Nr 14 poz. 209) i art. 104 Kpa, ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł płatną na rzecz Miasta [...] solidarnie przez B i Z.S., właścicieli działki położonej w [...] (osiedle "R"), oznaczonych numerem [...] położonej w obrębie [...] miasta [...] z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.

Uzasadniając decyzję organ I instancji podniósł, że wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w ciągu [...] lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych sieci, a zatem w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej znaczenie ma dzień, w którym zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do sieci. W przypadku budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych jest to dzień, w którym stało się możliwe zgodne z prawem podłączenie nieruchomości do tych urządzeń, a taką możliwość stwarza dopiero odbiór końcowy wykonanych robót od wykonawcy, potwierdzony protokołem końcowym odbioru robót oraz prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie.

Burmistrz Miasta [...] ustalił, że w przedmiotowej sprawie protokół odbioru końcowego inwestycji spisany został w dniu [...] r., a decyzja

o pozwoleniu na użytkowanie została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] r.

Zdaniem organu dokumentem, który upoważnia do uznania, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do sieci jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanej sieci. Na podstawie analizy zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dokumentów należało zatem przyjąć, że dniem w którym stworzono warunki podłączenia do sieci, był dzień uprawomocnienia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a więc dzień [...] r.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że różnica wartości działki [...] przed i po wybudowaniu sieci infrastruktury określona została przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym na kwotę [...] zł. Stawka procentowa opłaty adiacenckiej zgodnie z uchwałą Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. Nr IV/31/02 w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej wynosi 25% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. W związku z powyższym opłata adiacencka ustalona w oparciu o powyższą stawkę procentową i wzrost wartości nieruchomości stanowi kwotę [...]zł.

Pełnomocnik Z. i B.S. odwołaniu od tej decyzji wniósł

o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Powyższej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej należy ustalić na dzień uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie sieci, gdy tymczasem stworzenie takich warunków następuje w dniu odbioru końcowego robót, nie później jednak niż w dniu rozpoczęcia korzystania z urządzenia.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że w dniu [...]r. Miasto [...], Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o sporządziły protokół odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji wstępnej zadania budowa sieci sanitarnych w [...] wykonanych w ramach Kontraktu "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]". Po sporządzeniu tego protokołu [...] Sp. z o.o. przystąpiła do wstępnej eksploatacji sieci wodno­kanalizacyjnych podpisując umowy z mieszkańcami.

B. i Z. S. wykonali na własny koszt przyłącze wodociągowe.

W dniu [...] r. B.S. zawarł z [...] Sp. z o.o. umowę

nr [...] o dostarczenie wody i odprowadzenie ścieków. Tego dnia B. i Z.S. zaczęli korzystać z sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej, zaś pierwsza faktura [...] Sp. z o.o. w [...] za wodę i odprowadzenie ścieków została wystawiona w dniu [...] r.

Zaskarżoną decyzją Burmistrz Miasta [...] ustalił opłatę adiacencką

w wysokości [...] zł płatną na rzecz Miasta [...] solidarnie przez B. i Z.S. właścicieli działki położonej w [...] oznaczonej nr [...] w obrębie [...] z tytułu wzrostu wartości w/w nieruchomości spowodowanego budową przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.

Zdaniem odwołujących się decyzja Burmistrza jest sprzeczna z prawem, gdyż zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości) do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2.

Skarżący wykonali przyłącze swojego domu do sieci przed sporządzeniem protokołu odbioru końcowego i zaczęli korzystać z sieci w dniu [...]r. Wobec powyższego zdaniem pełnomocnika strony B. i Z.S. mieli stworzone warunki podłączenia nieruchomości do tej sieci i skorzystali z tej możliwości już od [...] r. W związku z tym 3 letni termin ustalenia opłaty adiacenckiej zaczął biec w dniu [...] r., a tym samym ustalenie tej oparty nie jest możliwe po dniu [...] r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 143, art. 144, art.145 i art.146 oraz art.156 ust.1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. i B.S., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a w szczególności z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego Miasto [...] zrealizowało inwestycję polegającą na uzbrojeniu w podstawową infrastrukturę techniczną osiedla [...], miejscowości Ś. i P. wraz

z włączeniem wybudowanej infrastruktury w układ sieci kanalizacyjnej i wodociągowej miejscowości [...]. Ponadto modernizowano drogi osiedlowe, przebudowano ulicę [...] wraz z przebudową skrzyżowania drogi krajowej nr [...].

Inwestycja została oddana do użytku w dniu [...] r., co zostało bezspornie stwierdzone "Protokołem odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji".

Kolegium podniosło, że dla potrzeb określenia wysokości jednorazowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, został sporządzony [...] r. operat szacunkowy. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydana została w dniu [...] r. (doręczona [...] r.), a więc przed upływem okresu 12 miesięcy od daty sporządzenia operatu (art. 156 ust. 3 u.g.n.).

Kolegium uznało, że dla ustalenia opłaty adiacenckiej dokonano właściwej wyceny działki nr [...]. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Brzmienie tego przepisu, nakazuje przyjąć, że wartość nieruchomości określa się jedynie według cen

z okresu postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, a następnie wydania decyzji w tym zakresie. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o cenę nieruchomości ustalonej w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, a nie tylko ściśle na dzień wydania samej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał też, że obowiązek uiszczania opłat adiacenckich ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości w momencie stworzenia warunków do korzystania z powstałych urządzeń infrastruktury technicznej.

Zasadnicze znaczenie, zdaniem organu, ma data stworzenia warunków do korzystania z tych urządzeń. W tym momencie następuje faktyczny wzrost wartości nieruchomości, czyli spełnienie kryterium opłaty..

Organ odwoławczy, powołując się na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 408/05, wskazał, iż dzień sporządzenia protokółu odbioru końcowego robót jest tym dniem, od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, a nie jak podnosi strona dzień [...] r. kiedy to [...] Spółka z o.o. w [...] w oparciu o umowę [...] podjęła się dostarczenia wody i odprowadzania ścieków na rzecz strony.

Kolegium podniosło dalej, że organ I instancji wprawdzie błędnie ustalił, że trzyletni termin na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej rozpoczyna bieg od chwili uprawomocnienia się decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie instalacji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] a więc od dnia [...] r., to jednak przyznało, iż zgodnie z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, co też organ I instancji uczynił. W opinii organu odwoławczego nie zmienia to jednak faktu, iż dniem od którego należy liczyć stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury, jest dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy.

W ocenie Kolegium wycena przedmiotowej nieruchomości dokonana została prawidłowo i rzetelnie. Operat szacunkowy odpowiada wymogom technicznym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W wykonanym operacie szacunkowym wskazano właściwe podstawy prawne oraz podstawy metodologiczne jego sporządzenia. Zbadano szczegółowo stan prawny przedmiotowych nieruchomości, dokonano opisów nieruchomości według stanu przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, wskazano sposób i metodę wyceny. Dokonano także analizy i charakterystyki lokalnego rynku nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił, że opłaty adiacenckie mają charakter obligatoryjny, wynikający bezpośrednio z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jakim jest ustawa, a ich obowiązek istnieje niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości w ogóle korzysta, bądź ma zamiar korzystać z wybudowanych urządzeń. Decydujące znaczenie ma przy tym stan danej nieruchomości na dzień wybudowania nowego urządzenia (stworzenia możliwości korzystania z niego). Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej będzie ciążył na tym właścicielu nieruchomości, który był nim w momencie wybudowania urządzenia i oddania go do użytku. Z załączonej do akt informacji wynika, że właścicielami działki [...] są adresaci decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik Z. i B.S. zarzucił:

1. naruszenie art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że:

a. stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej należy ustalić na dzień uprawomocnienia się decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie sieci, gdy tymczasem stworzenie takich warunków następuje w dniu odbioru końcowego robót, nie później jednak niż w dniu rozpoczęcia korzystania z urządzenia,

b. 3 letni termin do ustalenia opłaty adiacenckiej jest zachowany w sytuacji, gdy w tym terminie zostanie wydana decyzja przez organ I instancji, z czym nie można się zgodzić, gdyż termin ten jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że przed jego upływem opłata adiacencka powinna być ustalona decyzją ostateczną.

Na podstawie powyższych zarzutów wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji,

2. zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych,

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania niniejszej skargi.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ponadto podniósł; iż 3 letni termin przewidziany w art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest terminem z zakresu prawa materialnego, co oznacza, że przed jego upływem opłata adiacencka powinna być ustalona decyzją ostateczną.

Na poparcie powyższego stanowiska przytoczył orzeczenia NSA z dnia 5 grudnia 2000r., I SA 1684/99, LEX nr 55738, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2001 r., I SA 1278/00, Lex nr 80650, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., I OSK 1023/05,Lex nr 266349).

Zdaniem strony w niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że decyzja organu II instancji nie została wydana [...] r. Co więcej, decyzja ta nie zapadła nawet do dnia [...] r., tj. datą podawaną przez organ II instancji jako datę, do której winna zapaść decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. W tej sytuacji skarżący podnoszą, iż nawet gdyby przyjąć, iż opłata adiacencka winna zostać ustalona do dnia [...] r., zgodnie ze stanowiskiem organu II instancji, to termin ten został przekroczony, gdyż decyzja winna być do tego czasu prawomocna. Organ II instancji wydał decyzję w dniu [...] r., a zatem po dniu [...] r. - terminie ustalenia opłaty adiacenckiej w/g organu II instancji. W tej sytuacji organ II instancji winien uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto jako nieuzasadniony zarzut uznało, że ustalenia opłaty adiacenckiej nastąpiło po upływie trzyletniego terminu wskazanego w art. 145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolegium na poparcie swojego stanowiska przywołało uchwałę NSA z 27 lipca 2009r. (sygn. I OPS 4/09 LEX 508131), w której Sąd orzekł, że trzyletni termin, o którym mowa w tym właśnie przepisie dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, dlatego skargę należało uwzględnić.

Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – dalej u.g.n. ilekroć

w ustawie jest mowa o opłacie adiacenckiej – należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości.

Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (art. 143 ust. 2 u.g.n.).

Zgodnie z art. 144 ust. 1 u.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą

w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Stosownie do art. 145 ust. 1 i 2 tej ustawy, prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Art. 146 u.g.n. stanowi, że ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały.

Przepis ten wprowadził trzyletni okres przedawnienia dla dopuszczalności ustalenia opłat adiacenckich, zaś bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się – w przypadku wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej – od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do tego urządzenia. Wskazany termin przedawnienia orzekania jest terminem prawa materialnego i jego niedochowanie przez organ uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej.

W tym miejscu należy wskazać też na treść art. 148 b u.g.n. ( dodany ustawą z dnia 24.08.2007r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1218, która weszła w życie 22.10.2007r.).

Zgodnie z art. 148 b ust. 1 ustawy – ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów. W przytoczonym przepisie ustawodawca sprecyzował, iż ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów, regulujących w/w zagadnienia, do których - zdaniem Sądu - należą m.in. :

- ustawa z 13.091996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.),

- ustawa z 07.06.2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 89, poz. 858 ze zm.), ustawa z 10.04.1997r. Prawo energetyczne (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 89, poz. 625 ze zm.).

Rozpatrując niniejszą sprawę, organ I instancji przyjął, że dniem w którym stworzono warunki podłączenia do sieci, był dzień uprawomocnienia się decyzji z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie sieci kanalizacji sanitarnej (grawitacyjnej i tłoczonej) wraz z przykanalikami i przepompownią oraz sieci wodociągowej wraz z przyłączami i wewnętrznej linii kablowej zasilającej przepompownię na osiedlu [...], to jest dzień [...]r.

Natomiast organ odwoławczy uznał, że dzień w którym stworzono warunki do podłączenia do sieci, był dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy tj. dzień [...]r. kiedy to został sporządzony Protokół odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji zadań realizowanych w ramach Kontraktu [...] "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]".

Natomiast w ocenie skarżących, trzyletni termin przedawnienia określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. rozpoczął bieg od dnia [...]r. tj. od dnia,

w którym zaczęli faktycznie korzystać z sieci na podstawie umowy zawartej między B.S., a [...] Spółką z o.o. w [...] z dnia [...]r. o dostarczenie wody i odprowadzenie ścieków i nieczystości położonej przy

ul. [...] , która to możliwość została stworzona

w oparciu o protokół z dnia [...]r. dotyczącego odbioru technicznego

i przekazania do eksploatacji wstępnej zadania budowa sieci sanitarnych w [...] wykonanych w ramach Kontraktu "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]". Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia od jakiego momentu należy liczyć bieg tego trzyletniego terminu przedawnienia do ustalenia opłaty adiacenckiej.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie na uwzględnienie zasługuje argumentacja skarżących kwestionująca stanowisko Kolegium, że momentem początkowym tego terminu jest ostateczny odbiór techniczny inwestycji (tj. dzień [...]r.).

Na wstępie podkreślenia wymaga, że na skutek wyżej opisanej zmiany stanu prawnego spowodowanej ustawą z 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw, polegającej m.in. na dodaniu art. 148b) u.g.n., poglądy prezentowane we wcześniejszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczące omawianego zagadnienia nie zawsze będą aktualne.

Skupiając się na brzmieniu art. 148b) u.g.n. obowiązującego w dacie zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod użytym w art. 145 u.g.n. określeniem "do dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości", co jednak nie jest jednak luką prawną lecz stanowi celowy zabieg racjonalnego ustawodawcy zdającego sprawę sobie z tego, że moment ten ma charakter indywidualny i wiąże się z koniecznością uwzględnienia okoliczności faktycznych i zastosowania odrębnych przepisów prawa.

Wyrazem takiego uzasadnienia dla wprowadzonej regulacji jest wskazanie w art. 148b) ust. 1 u.g.n., że ustalenie, iż zostały stworzone warunki do podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów oraz nałożenia w ust. 2 tego artykułu na właściwe podmioty obowiązku udzielania informacji określonym w pierwszym zdaniu tego przepisu podmiotom, że zostały stworzone warunki do podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi wystarczające do ustalenia opłaty adiacenckiej.

Tak więc, z art. 148b) u.g.n. wynika, że ustawodawca moment od którego należy liczyć bieg technicznego terminu wskazanego w art. 145 ust. 2 u.g.n. określił w sposób złożony, pozostawiając otwartą kwestię ustalenia tego momentu i uzależniając to ustalenie jedynie od faktycznego stworzenia warunków technicznych do podłączenia nieruchomości w rozumieniu odrębnych przepisów i nadając szczególne znaczenie dowodowe informacjom udzielonym przez właściwe podmioty, przez co rozumieć należy podmioty właściwe branżowo np. zakład wodociągów i kanalizacji.

W przekonaniu Sądu, odwołując się do odrębnych przepisów ustawodawca nie miał na myśli jedynie przepisów Prawa budowlanego, którego dotyczą pozwolenia na użytkowanie, jak trafnie dostrzegło to Kolegium, ponieważ pozwolenie na użytkowanie należy do kategorii warunków prawnych, a nie warunków technicznych. Nie zawsze datę tę będzie wyznaczał ostateczny odbiór techniczny inwestycji.

Zdaniem Sądu, wykładnia przede wszystkim celowościowa art. 148b) u.g.n. w powiązaniu z art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. prowadzi do wniosku, że ustalenie momentu stworzenia warunków technicznych do podłączenia nieruchomości do kanalizacji wodno – sanitarnej, musi być zindywidualizowane i odnosić się do realiów konkretnej sprawy.

Inaczej bowiem kształtować się będzie to ustalenie w odniesieniu do obszarowo niewielkiej inwestycji realizowanej w całości, a inaczej będzie gdy budowa sieci wodociągowo – sanitarnej realizowana będzie na obszarze wymagającym z ekonomicznego i technicznego punktu widzenia oddawania tej inwestycji etapami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy przyjmujący, że momentem w którym termin trzech lat rozpoczął swój bieg, jest data ostatecznego odbioru technicznego inwestycji nie może być uznane za zgodne z prawem, pozostaje bowiem w logicznej sprzeczności z jej realiami.

Przyjęcie takiego stanowiska, musiałoby bowiem prowadzić do wniosku, że podłączenie nieruchomości skarżących do przedmiotowej infrastruktury zostało dokonane nielegalnie, a umowa o dostarczanie wady i odprowadzanie ścieków z tej nieruchomości została zawarta dla pozoru, a opłaty pobierane z tego tytułu były bezpodstawne. Tymczasem tak nie jest.

Wykładnia art. 148b) u.g.n. wymaga sięgnięcia do ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z art. 15 ust. 4 tej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

W myśl art. 19 ust. 1 tej ustawy, rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnym, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem". Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Zgodnie z § 23 ust. 1 "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków" – Uchwała Nr V/27/2002 Rady Gminy Szczecinek z dnia 30 grudnia 2002r. – (Dz.Urzęd.Woj.Zach.03.1.26) – przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbywa się na wniosek osoby ubiegającej się o przyłączenie.

Jak stanowi ust. 2 § 23 regulaminu – usługodawca po otrzymaniu wniosku wydaje warunki techniczne na przyłączenie nieruchomości.

Warunkiem do przystąpienia do wykonania robót przyłączeniowych jest wcześniejsze uzgodnienie dokumentacji technicznej z Usługodawcą – ust. 3 § 23.

Przed podpisaniem umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków usługodawca dokonuje odbioru wykonanego przyłącza pod kontem spełnienia warunków technicznych – ust. 4 § 23.

Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 Regulaminu – zawarcie umowy następuje na pisemny wniosek osoby, której nieruchomość została podłączona do sieci.

Skoro zatem, z dostępnego w aktach administracyjnych protokołu odbioru technicznego (.....) z dnia [...]r. wynika, że Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] potwierdziło, że w związku z przekazaniem do eksploatacji sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, została wykonana i przekazana do eksploatacji wstępnej – kanalizacja sanitarna wraz z przykanalikami m.in. do ulicy [...] oraz, że w dniu [...]r. zawarto z B.S. umowę o dostarczenie wody i odprowadzenie ścieków, to należy przyjąć, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości.

Skoro właściciele nieruchomości mieli prawo wcześniejszego korzystania z sieci, albowiem istniały odpowiednie warunki techniczne możliwości świadczenia usług przez stworzone w tym celu Przedsiębiorstwo (będące jednoosobową spółką gminy), to nie sposób twierdzić, że nie zostały stworzone warunki do korzystania z sieci. Podkreślenia wymaga i to, że obowiązujący od [...] r. do [...] r. regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Miejskiej [...] (uchwała Nr 11/6/02 Rady Miasta Szczecinek z dnia 9 grudnia 2002 r. - Dz. Urz. Woj. Zacho. Nr 98, poz. 2397) wyposażył Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] w prawo do potwierdzania istnienia warunków technicznych przyłączenia do sieci (wydawanie warunków technicznych i zawieranie umów z odbiorcami - § 24 i nast. regulaminu).

Zauważyć również należy, że z mocy art. 148b ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa wart. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty. Oznacza to, że gmina po stworzeniu każdej możliwości technicznej korzystania z nowej infrastruktury technicznej, niezależnie czy właściciel nieruchomości z dobrodziejstwa tego korzysta, ma prawo ustalić opłatę adiacencką, o ile zostanie powiadomiona przed odpowiedni podmiot - w tej sprawie Spółkę z o.o. ­ Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] - że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci zostały stworzone.

Odmienna interpretacja przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności zaś art. 148b prowadziłaby do nieuprawnionego zawężenia brzmienia tego przepisu oraz nieuprawnionego i trudnego do przewidzenia przedłużania terminu końcowego, w którym gmina mogłaby ustalać daninę w postaci opłaty adiacenckiej. Konkludując podkreślić należy, że wskazane naruszenie prawa materialnego (art. 148b ustawy) i procesowego (art.7 i 77 Kpa) miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pociągnęło za sobą pominięcie przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym wyjaśnienia, wskazywanej przez skarżących zarówno w odwołaniu jak i w skardze, okoliczności dotyczącej możliwości korzystania z sieci kanalizacyjnej i wodnej, która miała dowodzić innej daty stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury - na tyle wcześniejszej, że ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiłoby po upływie trzech lat.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając przedstawioną wykładnię art. 145 ust. 2 i art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami wyjaśni, kiedy stworzono warunki przyłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodnej i kanalizacyjnej i w zależności od poczynionych ustaleń, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. I OPS 4/09 (ONSA i WSA Nr 5 z 2009 r. poz. 84), rozstrzygnie sprawę.