Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 699/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 6, art. 2, art.,27c ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 77 ust. 6, 84 c 5, art. 84c ust. 12, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a, art. 82, art. 84d
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 27
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 837/13 w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 837/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K., oddalił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej "PWIS", w K. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], w przedmiocie nadzoru sanitarnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W związku z hospitalizacją 17-letniego pacjenta z objawami zatrucia po spożyciu substancji odurzającej nieznanego pochodzenia, u którego znaleziono puste opakowanie po produkcie Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu, podejrzewano, że jest to tzw. "dopalacz". W dniu 21 marca 2013 r. przeprowadzono kontrolę interwencyjną w sklepie Hindu Point w O., ustalając, że w ww. produkt został zakupiony przez ww. pacjenta. Ponadto stwierdzono, że sklep oferował do sprzedaży produkty: Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, bez prawidłowego oznakowania opakowań (nie podano składu, przeznaczenia oraz pochodzenia produktu), a informacje zawarte na etykietach mogły sugerować używanie tych produktów jako środków zastępczych.

Decyzją z [...] marca 2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, zwany dalej "PPIS", w O. nakazał wstrzymanie wprowadzania do obrotu ww. produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy i zatrzymał podejrzane, ww. produkty, a ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a.

Wyniki wykonanych przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie badań ww. produktów wykazały, że we wszystkich badanych produktach wykryto substancje psychoaktywne.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. PPIS w O. zakazał wprowadzania do obrotu produktów o nazwach Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich gór i doliny Gangesu.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła W. Sp. z o.o. w P..

Zaskarżoną decyzją [...] PWIS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności przez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", nieprzeprowadzenie badań o szkodliwości produktów będących przedmiotem decyzji, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

- art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672), zwanej dalej "u.s.d.g.", przez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy, tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82 i art. 84c;

- art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej "u.p.i.s." przez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek oraz bezpodstawnego stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi mimo braku dowodów wskazujących na taką okoliczność;

- art. 84c ust. 5 u.s.d.g. przez niewstrzymanie czynności kontrolnych po złożeniu zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu w trybie art. 84c tej ustawy;

- art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), zwanej dalej "u.p.n.", przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w sytuacji gdy organ nie udowodnił czy były one w tym celu używane.

W odpowiedzi na skargę [...] PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 837/13, oddalając skargę wskazał na cele ustawowe jakie wynikają z art. 1 u.p.i.s. oraz art. 2 ust. 1 i art. 44b u.p.n. Sąd przywołał także pojęcia "środka zastępczego" (art. 4 pkt 27 u.p.n.) i "wprowadzania do obrotu" (art. 4 pkt 34 u.p.n.) oraz wskazał jakie działania może podjąć właściwy organ nawet w przypadku gdy istnieje podejrzenie co do istnienia środka zastępczego; stwierdzono, że zagraża życiu lub zdrowiu (art. 44c ust. 1 u.p.n. oraz art. 27c i art. 37 ust. 2 u.p.i.s.) – zakazać wprowadzania do obrotu, także nakazać wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania (art. 27c ust. 6 u.p.i.s.). W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie ust. 6 powołanego przepisu, a wydana decyzja jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 27c u.p.i.s. Ustalono bowiem, że z uwagi na skład ww. produktów, który zawiera substancje psychoaktywne, zagrażają one życiu lub zdrowiu i należy je zaliczyć do środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Ocena ta zaś wynika z przeprowadzonej ekspertyzy, która ma walor opinii biegłego z art. 84 § 1 K.p.a. Treść tej opinii nie pozostawia żadnych wątpliwości z jakimi produktami mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Są to okoliczności uzasadniające zastosowanie sankcji z art. 27c ust. 6 u.p.i.s. Nie jest natomiast wymagane wyjaśnienie takich okoliczności jak proponowane na etykiecie zastosowanie produktu i sposób jego użycia oraz wykazywanie, że używany był w sposób sprzeczny z tymi wskazówkami. Ponadto organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 K.p.a., a nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności, prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Ponadto zaistnienie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia nie wymaga zawiadomienia o przeprowadzeniu kontroli ani obecności kontrolowanego lub osoby upoważnionej. Sytuacje z art. 82 u.s.d.g. nie miały zaś miejsca. Nie naruszono tym samym art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 i art. 84c u.s.d.g. Skoro zatem Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, to brak jest podstaw do zaakceptowania zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g. W ocenie Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 84c ust. 5 u.s.g.d. Z treści tego przepisu wynika, że wniesienie sprzeciwu, o jakim mowa w ust. 1 (wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem prawa) powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, do czasu rozpatrzenia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu jest jednak niedopuszczalne w sytuacji prowadzenia kontroli na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, tj. gdy jej przeprowadzenie jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 84d). Wprawdzie samo wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu środka zastępczego nie jest obwarowane sankcją karną, lecz karą pieniężną (art. 52a ustawy), a więc odpowiedzialnością administracyjną, to jednak należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 165 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach, wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zdaniem Sądu, wprowadzenie do obrotu środków zastępczych może wiązać się ze sprowadzeniem realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, a więc w sprawie zaistniała przesłanka z art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g. Zasadnie więc organ uznał wniesienie sprzeciwu za niedopuszczalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła W. sp. z o.o., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w obydwu instancjach.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na niewyjaśnieniu przez organy podstawy prawnej i zaistnienia wszystkich przesłanek powołanych przepisów prawa, nie odniosły się do wszystkich zarzutów stawianych skarżonym decyzjom, a także nie wykazały zaistnienia przesłanki "używania" wymienionych w decyzji środków zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, co konieczne jest do ustalenia, że środki te stanowią środki zastępcze, nie wykazały także innych przesłanek dla uznania, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi;

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy, a polegających na tym, że organy administracji wydały decyzje na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, mimo istnienia obowiązku, wynikającego z art. 84c ust. 12 u.s.d.g., odstąpienia od kontroli i zwrotu zatrzymanych próbek produktów oraz podlegających z mocy art. 77 ust. 6 u.s.d.g. wyłączeniu, przy czym naruszenie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej miało istotny wpływ na prowadzone postępowanie, gdyż gdyby organ działał w zgodzie z art. 84c u.s.d.g. musiałby odstąpić od podjętych czynności kontrolnych i nie przeprowadziłby żadnych badań laboratoryjnych;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez oddalenie skargi przez Sąd, mimo jej zasadności i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń procedury, do których doszło w toku rozpoznawania sprawy poprzez przyjęcie przez Sąd, że organ nie ma obowiązku wnikliwego badania sprawy i analizowania zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego wniosku, że organy nie musiały badać czy produkty będące przedmiotem decyzji były używane i służyły jako środki odurzające, mimo, że jest to przesłanka ustalenia czy produkty te są faktycznie środkami zastępczymi i czy organ mógł zastosować art. 27c ust. 6 u.p.i.s.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 77 § 1 K.p.a. przez dokonanie błędnej wykładni przepisu przez Sąd przez przyjęcie, że organ podejmujący decyzję w trybie art. 27c ust. 6 u.p.i.s. jest związany treścią wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą ekspertyzy, w sytuacji w której organ winien był wnikliwie rozpoznać zebrany w sprawie materiał dowodowy i poddać ocenie wnioski, które zostały ujęte w opinii jednostki badawczej, w szczególności jeżeli jednostka ta posługując się pojęciem ustawowym środek zastępczy, nie posiadała wiedzy by przesłana jej do ekspertyzy substancja, była używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, na co wskazuje definicja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii;

- art. 27c ust. 6 u.p.i.s. przez jego zastosowanie mimo braku istnienia do tego przesłanek oraz bezpodstawne stwierdzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, mimo braku niezbędnych badań w tym zakresie, jak również dowodów dla poparcia tych okoliczności, organy nie udowodniły także by wskazane środki były środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, gdyż nie udowodniły, że wskazane środki są używane w takim celu jak środki odurzające, w sytuacji w której przeznaczenie produktów wynikające m.in. z etykiet wskazuje na to, że środki te nie są przeznaczone do spożycia, w toku postępowania administracyjnego nie wykazano by produkty objęte decyzją stanowiły jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia, nie przeprowadzono żadnych badań czy .obserwacji na ten temat, brakuje wypowiedzi biegłego specjalisty, a także analizy materiału dowodowego pod kątem pouczeń zawartych na etykietach, które mówią wprost o zastosowaniu produktu i sposobu ich użycia, nie wykazano także by używano tych produktów w sposób sprzeczny ze wskazówkami na etykiecie, nie przesłuchano także sprzedawców czy klientów na okoliczność przeznaczenia produktów;

- art. 4 pkt 27 u.p.n. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez Sąd, że produkty objęte zaskarżoną decyzją są środkami zastępczymi, bez uwzględnienia konieczności spełnienia przesłanki ustawowej, dla uznania że produkt jest środkiem zastępczym, a jaką jest używanie produktu zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, której to przesłanki organy, ani Sąd nie wykazali;

- art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 5, art. 84c ust. 12, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a oraz art. 82 u.s.d.g. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisów i oddaleniu skargi, mimo że zaskarżone decyzje były oparte na ustaleniach poczynionych w oparciu o dowody z kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, mającymi wpływ na jego wynik, poprzez nierozpoznanie przez organ w sposób prawidłowy złożonego przez stronę sprzeciwu i nieodstąpieniu – wbrew normie przepisu art. 84c ust. 12 u.s.d.g. – od dalszych czynności kontrolnych, co miało znaczący wpływ na wyniki tej kontroli, gdyby bowiem organ postąpił zgodnie z prawem, przeprowadzenie kontroli należałoby uznać za nieważne, a ponadto należałoby odstąpić od dalszych czynności, tj. skierowanie próbek produktów, zatrzymanych w trakcie kontroli, na dalsze badania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W zasadzie o prawidłowości zaskarżonego wyroku i jego uzasadnienia przesądza wykazana przez organy administracyjne istotna dla wyniku sprawy okoliczność. A mianowicie to, że zatrzymane próbki ww. produktów zaliczają się do środków zastępczych, o jakich mowa w art. 4 pkt 27 u.p.n. Zgodnie z definicją legalną zawartą w tym przepisie środek zastępczy oznacza substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. W aktach sprawy znajduje się w tym aspekcie wyłącznie dowód z badań przeprowadzonych przez NIL w Warszawie, z których konkluzja jest jednoznaczna – zatrzymane produkty w sklepie Spółki to środki zastępcze. Są to analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. UR-144, pentedrom, izo-pentedron, które wykazują działania psychoaktywne. Temu dowodowi strona skarżąca przeciwstawia wyłącznie gołosłowne twierdzenia nie poparte żadną kontropinią, której można by przyznać walor z opinii biegłego. Oznacza to, że strona nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego należałoby wyprowadzić wniosek, że zatrzymane produkty nie są środkami zastępczymi. Nie zaistniały zatem w niniejszej sprawie wątpliwości, które wymagałyby przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, czego domaga się strona skarżąca kasacyjnie. Strona skarżąca powinna uwzględnić, że zgodnie z art. 7 K.p.a. także w wyniku działań strony postępowania może dojść do podjęcia przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z takiego uprawnienia nie skorzystała skarżąca Spółka, celem ochrony swojego interesu prawnego. Nie złożyła kontropinii, co oznacza, że wyłączenie w wyniku gołosłownych twierdzeń, bo nie popartych żadnym dowodem próbuje podważyć wyniku badań wyspecjalizowanej jednostki badawczej. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Postępowanie wyjaśniające wykazało zatem, że zatrzymane w sklepie skarżącej Spółki produkty stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, ponieważ są to środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 u.p.n. o działaniu psychoaktywnym. W tych warunkach zaistniała hipoteza z art. 27c ust. 6 u.p.i.s. do zastosowania przez organ inspekcji sanitarnej dyspozycji tego przepisu i orzeczenia o zakazie wprowadzania do obrotu produktów o nazwach Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich gór i doliny Gangesu. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 27c ust. 6 u.p.i.s. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skoro zatrzymane produkty oferowano w sklepie skarżącej Spółki, to istniała podstawa do przeprowadzenia badań, których wynik potwierdził przypuszczenia, co do ich charakteru (niepożądanego psychoaktywnego działania), o czym już wyżej była mowa. Dla tego ustalenia nie ma znaczenia czy zaistniała przesłanka "używania" ww. produktów, jak i to czy na opakowaniach tych środków znajdowały się stosowne informacje o tym, że nie są to środki do spożycia. O użyciu decyduje bowiem nie wola sprzedawcy, ale – nabywcy, który w niniejszej sprawie po spożyciu produktu zakupionego w sklepie skarżącej Spółki trafił do szpitala z objawami zatrucia. Dlatego należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie jest wymagane wyjaśnienie takich okoliczności jak proponowane na etykiecie zastosowanie produktu i sposób jego użycia oraz wykazywanie, że używany był w sposób sprzeczny z tymi wskazówkami. Zarzut naruszenia art. 4 pkt 27 u.p.n. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ponieważ w związku z ww. okolicznościami zaistniały uzasadnione obawy, że ww. produkty mogą stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, tym samym w ramach przyznanych uprawnień organ administracyjny mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z odstąpieniem od zasad ogólnych postępowania. Celem tych przepisów jest ochrona podstawowych (najwyższych) wartości odnoszących się do praw człowieka, tj. życia i zdrowia. Aby móc podjąć w tym zakresie skuteczne działania, organy administracyjne zostały wyposażone w określone kompetencje (także zapobiegawcze); zaś uprawnienia procesowe podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą zostały ograniczone, celem szybkiego ustalenia źródła zagrożenia. Państwo musi w tym zakresie skutecznie reagować aby realizować swoje cele, w tym chronić ludzi przed istniejącymi zagrożeniami. Zgodnie z art. 1 pkt 6 u.p.i.s. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonanie tego działania polega m.in. na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej (art. 2 u.p.i.s.). Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z ar. 107 § 3 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Z uwagi na przyczyny i znany aktualnie przedmiot postępowania (środki zastępcze o działaniu psychoaktywnym) nie można uznać aby doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g. Wyniki badań potwierdzają, że mamy do czynienia z produktami zawierającymi substancje niebezpieczne dla życia i zdrowia ludzkiego. Dlatego skarżąca Spółka nie musiała być zawiadomiona o terminie kontroli (art. 79 ust. 2 pkt 5 u.s.d.g.); nie musiała być obecna podczas kontroli, ponieważ kontrola nastąpiła w obecności sprzedawcy, który mógł być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 K.c. (art. 80 ust. 5 u.s.d.g.); kontroli dokonali uprawnieni pracownicy organu (art. 79a u.s.d.g.); ponadto niewątpliwie kontrola miała na celu przeciwdziałanie popełnieniu przestępstwa określonego w art. 165 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego (sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia dla wielu osób wprowadzając do obrotu szkodliwe substancje); tym samym niedopuszczalne było wniesienie sprzeciwu na czynności kontrolne (art. 84d w zw. z art. 84c ust. 5 i 12 oraz w zw. art. 79 ust. 2 pkt 2 u.s.d.g.). Nie było zatem podstaw do odstąpienia od czynności kontrolnych, co próbuje wykazać strona skarżąca kasacyjnie. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała aby doszło w niniejszej sprawie do naruszenia zasad dotyczących przeprowadzenia kontroli na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tym bardziej nie mogło dojść do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenia zgodnie z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 77 ust. 6 w zw. z art. 84c ust. 5, art. 84c ust. 12, art. 79, art. 80 ust. 1, art. 79a oraz art. 82 u.s.d.g. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.