Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 27/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 par 1 lub art. 145 a par 1, art. 145 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust 2, ust 4 i 4a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. A. G. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na A. G., M. G., J. G., D. G. i I. G. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka I. G., z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na D. G., z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na A. G. M. G., J. G., D. G. i I. G.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 2, art. 3 pkt 1, pkt 10, pkt 11, art. 4, art. 5 , art. 6, art. 8 pkt 1, 4a, 5, 6, art. 9, art. 12 a, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 14, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1, 2, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1,2,3,4, art. 30, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. z 2006 r. Dz. U Nr 139 poz. 992 ze zm.) przyznał A. G. wnioskowane świadczenia rodzinne na M. G., J. G., D. G., A. G. i I. G. na okres od [...] r. a dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] jednorazowo.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 § 1, art. 149 § 1 § 2 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) Burmistrz Miasta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie świadczeń rodzinnych przyznanych A. G. decyzją z dnia [...]

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 104 § 1, art.151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] r. Nr [...] i odmówił przyznania A. G. wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] r. do organu wpłynęło zaświadczenie z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z którego wynikało, że A. G. jest zatrudniona od [...] r. na podstawie umowy zlecenia. Wynagrodzenie netto za pierwszy przepracowany miesiąc tj. [...] r. wyniosło [...] zł. Zgodnie z § 18 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m wskazanego rozporządzenia, do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć dokument lub oświadczenie określające wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. W myśl art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. W przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego, dochodu o którym mowa w art. 3 pkt 24 ustawy, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód ( art. 5 ust. 4a ustawy). W myśl art. 5 ust. 2 ustawy, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. W okresie zasiłkowym od [...] r. prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w [...] r. Organ wskazał, że z analizy dokumentów wynika, że dochód rodziny A. G. wyniósł [...] zł, przeciętny miesięczny dochód rodziny [...] zł, miesięczny dochód rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego tj. [...] zł wyniósł [...] zł, natomiast miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę [...] zł czyli przekroczył wskazane kryterium ustawowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. zarzuciła organowi nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny. W ocenie odwołującej się, organ nie pomniejszył dochodu rodziny w [...] r. o kwotę dochodu utraconego w tym roku tj. [...] zł w związku z zakończeniem przez nią działalności gospodarczej. A. G. wskazała, że od dnia [...] r. wraz z mężem jest zawodową rodziną zastępczą, która działa na zasadzie umowy zlecenia. Podstawą wynagrodzenia jest kwota [...] zł. Świadczenie to jest zwiększane w zależności od wieku dziecka, stanu zdrowia, stopnia niedostosowania społecznego. W czasie pozostawania w gotowości wynagrodzenie wynosi zaledwie 95 %, podczas pobytu dzieci w pogotowi rodzinnym wynosi 160%. Zdaniem odwołującej się organ niesłusznie wliczył do dochodu rodziny podwyższone wynagrodzenie za miesiąc [...] r. w kwocie [...] zł. Na poparcie swych twierdzeń A. G. przywołała orzeczenia sądów administracyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił A. G. przyznania świadczeń ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Dochód uzyskany wtedy przez sześcioosobową rodzinę wnioskodawczyni wyniósł wg obliczeń organu: [...] zł. na osobę w rodzinie i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe ([...] zł.) o [...] zł. Natomiast wg obliczeń Kolegium, dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] Tak obliczony dochód również przekraczał kryterium dochodowe o [...] zł.

Organ stwierdził, że w okresie zasiłkowym [...] strona otrzymała świadczenia na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dlatego też odmówił świadczenia na okres [...]. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że w dniu [...] r. strona złożyła ponownie wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych. Od [...] r. rodzina strony powiększyła się o jedną osobę. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał stronie wnioskowane świadczenia, gdyż dochód na osobę w rodzinie wynosił [...] zł bez odliczenia dochodu utraconego. Po odliczeniu dochodu utraconego dochód na osobę wyniósłby [...] zł. W miesiącu [...] r. organ I instancji, uzyskał informację, że A. G. od [...] r. (do [...] r.= otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia. Za pełny pierwszy miesiąc wynagrodzenie wyniosło [...] zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia w kwocie [...] zł należało brać pod uwagę jako dochód uzyskany ( art.3 pkt 24 lit. b ustawy). Organ prawidłowo obliczył dochód rodziny: dochód za [...]

Biorąc pod uwagę, że świadczenia za okres zasiłkowy [...] zostały przyznane na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tzn. po przekroczeniu kryterium dochodowego, organ prawidłowo odmówił przyznania świadczeń na okres zasiłkowy [...]r.

Kolegium dodało, iż z akt wynika, że strona prowadzi działalność w każdym kolejnym roku, osiągając określony dochód. Przepis art. 8 ustawy stanowi, że do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki. Jeśli zatem stronie nie przysługuje zasiłek rodzinny, to nie przysługują również wnioskowane dodatki.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi podała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz jest sprzeczna z art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż nie chroni rodziny wielodzietnej będącej w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Przyjęty przez organy sposób obliczania kryterium dochodu potrzebnego do uzyskania świadczeń rodzinnych w związku z § 18 ust 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. jest niezgodny z orzecznictwem sądów administracyjnych. Wskazała, że umowa zlecenie podpisana przez nią z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie na zawodową niespokrewnioną z dzieckiem rodzinę zastępczą jest umową na czas określony a wypłacane wynagrodzenie jest uwarunkowane wieloma czynnikami i w każdym miesiącu może być różne. Założenie, że kwota wypłacona po pierwszym pełnym miesiącu będzie stała jest błędne. Zwiększona o 20% podstawa wynagrodzenia wypłaconego za[...] w wysokości [...] zł. nie może stanowić podstawy potrzebnej do ustalenia świadczeń rodzinnych. W ocenie skarżącej prowadzenie pogotowia rodzinnego nie jest prowadzeniem działalności. A. G. wskazała, że jej dochód za [...] r. jest dochodem utraconym w związku z zakończeniem prowadzonej działalności. Obliczając zaś kryterium dochodowe do świadczeń rodzinnych należało uwzględnić kwotę [...] zł. plus 1 / 12 wyliczoną z podstawy [...] zł. Skarżąca dodała, że po urodzeniu [...] dziecka dochody jej zmalały a wydatki wzrosły. Od [...] jest w gotowości jako rodzina zastępcza i wynagrodzenie za miesiąc [...] wyniosło [...] zł. Zaskarżona decyzja obejmuje okres od [...] czyli okres zwiększonych wydatków związanych z rozpoczęciem nauki szkolnej przez [...] jej dzieci.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym tj. wznowienia postępowania, a więc postępowania związanego ze wzruszeniem ostatecznej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...] przyznającej A. G. świadczenia rodzinne w postaci zasiłków rodzinnych i dodatków do tego zasiłku.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończoną decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną określoną w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie, podstawę wznowienia postępowania administracyjnego stanowił art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Takie określenie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie wystąpienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej oraz ich ujawnienie dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej.

Dokonując pod tym kątem oceny przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, stwierdzić należy, że na podstawie zebranych w sprawie dowodów prawidłowo organy uznały, że wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wskazać należy, że przez nową okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn.akt IV SA 1885/99, LEX 50152).

Niesporne jest w sprawie, że skarżąca A. G. nie poinformowała o dochodzie uzyskanym w [...] r. w kwocie [...] zł z tytułu umowy zlecenia, co stanowiło nową okoliczność uzasadniającą wznowienie z urzędu postępowania zakończonego przyznaniem zasiłków rodzinnych z dodatkami na okres od [...] r. Informację powyższą organ I instancji uzyskał dopiero w dniu [...] r., tj. z pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, w którym podano, że skarżąca zatrudniona jest od dnia [...] r. na umowę zlecenia i pełni funkcję pogotowia rodzinnego.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo zatem ustaliły wystąpienie podstawy wznowienia i zgodnie z art. 5 ust. 2, ust. 4 i 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 17 ust. 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) – dalej jako rozporządzenie, stosując prawidłowy sposób liczenia trafnie uznały, że wskazana podstawa uzasadnia zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] r. i wydanie nowej decyzji odmawiającej przyznania spornych świadczeń rodzinnych na okres od [...]

Zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych przez uzyskanie dochodu rozumie się uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.

Stosownie do art. 3 pkt 22 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa kółek rolniczych spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie poza rolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie zaś z § 18 ust. 1 rozporządzenia w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Natomiast utratę dochodu przez członka rodziny uwzględnia się odejmując od dochodu rodziny przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu (§ 17 ust. 1 rozporządzenia).

Bezsporne jest w sprawie, że rodzina wnioskodawczyni uzyskała nowy dochód – na podstawie umowy zlecenia zawartej na okres od [...] r. Jak wynika to z § 18 ust. 1 rozporządzenia dochód uzyskany, który za pierwszy pełny miesiąc tj. [...] r. wyniósł [...] zł netto, powinien być dodany do dochodu stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń na rok [...] tj. faktycznie do dochodu z[...] r. jako poprzedzającego okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Bezsporne jest również i to, że na skutek wyrejestrowania przez skarżącą działalności gospodarczej nastąpiła również utrata dochodu w [...] r. w kwocie [...] zł w rozumieniu § 17 ust. 1 rozporządzenia i ten dochód należało odjąć od dochodu rodziny uzyskanego w [...] r.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy przy obliczeniu dochodu rodziny skarżącej za [...] r. uwzględnił zarówno dochód uzyskany po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, czyli dochód z miesiąca [...] r., jak również dochód utracony z tytułu zaprzestania działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy również w sposób prawidłowy dokonał obliczenia dochodu za [...] r. stosując zasadę dodania wielkości przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny obliczonego w skali rocznej, uzyskanego po roku, z którego dochód stanowił podstawę do ustalenia prawa do świadczeń.

Taką samą zasadę (w skali rocznej) zastosował w przypadku dochodu utraconego.

Wynika to bezspornie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym organ odwoławczy podał, że dochód za [...] r. wyniósł [...] zł minus dochód utracony [...] zł dzielony przez 12 miesięcy co daje miesięczny dochód [...] zł podzielony przez [...] osób, daje dochód na osobę [...] zł, zatem dochód ten przekroczył kryterium uprawniające rodzinę skarżącej do świadczeń tj. kwotę 583 zł (art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rocznych).

Wskazać też trzeba, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m rozporządzenia przy obliczaniu dochodu uzyskanego bierze się pod uwagę dochód z pierwszego pełnego miesiąca. W niniejszej sprawie, organy prawidłowo zatem uwzględniły dochód skarżącej z miesiąca [...] r. Natomiast brak jest podstaw by do tego obliczenia – jak podniosła skarżąca w skardze – przyjął kwotę [...] zł, stanowiącą podstawę ustaleń wynagrodzenia skarżącej z tytułu pełnienia funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej w charakterze pogotowia rodzinnego.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.