Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 833/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 lpkt 1 lit. a.
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2020 roku numer [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej Z. U. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wójt Gminy K. (dalej: "Wójt) odmówił Z. U. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z opieką nad synem R. K., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2006 r. wydanym na stałe, ze względu na zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2020, poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r."). Jakkolwiek w ocenie organu daty powstania niepełnosprawności syna wnioskodawczyni nie da się ustalić, to orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane w 38 roku jego życia. Wójt wskazał, że wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) stwierdzającego niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, nie oznacza wyeliminowania ww. kryterium z u.ś.r., ani też nie kreuje nowego prawa do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli ich niepełnosprawność powstała już po okresie dzieciństwa.

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało ww. decyzję w mocy, pomimo tego, że nie podzieliło stanowiska organu I instancji o niespełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium stwierdziło bowiem, że przyjęte przez Wójta stanowisko pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października

2014 r. (K 38/13) stwierdzającego niezgodność art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Kolegium uznało, że z chwilą publikacji ww. wyroku nastąpił skutek derogacyjny części ww. przepisu, a zatem nie może być ona stosowana przez organy. Kolegium stwierdziło jednak, że w sprawie wystąpiła inna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie wnioskodawczyni przedmiotowego świadczenia, tj. negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., wykluczająca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę, która ma ustalone prawo do emerytury – jak wnioskodawczyni.

Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku Z. U., zarzucając jej błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. polegającą na pominięciu celów u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, że niezasadne jest różnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu możliwości uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez tych z nich, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., w sytuacji, gdy jest ono znacznie niższe niż świadczenie pielęgnacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że ustawodawca nie przewidział możliwości dokonania wyboru między prawem do emerytury, a którymkolwiek ze świadczeń z u.ś.r., a ponadto, że skarżąca na żadnym z etapów postępowania nie wyraziła woli dokonania wyboru świadczenia korzystniejszego. Działalność pełnomocnika skarżącej, w ocenie Kolegium zmierza do jednoczesnego pobierania przez nią i emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego, zaś ustalenia zawarte w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym - odnoszące się do kwestii zakresu opieki nad synem, nie są w ocenie Kolegium jednoznaczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że wbrew zapatrywaniom organu

I instancji przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi samoistnej przeszkody

w ustaleniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie mniej jednak

w sprawie wystąpiła inna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącej przedmiotowego świadczenia, tj. negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., wykluczająca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę, która ma ustalone prawo do emerytury. Ze stanowiskiem tym nie sposób się jednak zgodzić.

Jak stanowi art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.

W kwestii interpretacji i zastosowania tego przepisu w sprawie niniejszej sąd przychyla się do na nowo ukształtowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, akcentującej konieczność odejścia od jego literalnego brzmienia na rzecz wykładni systemowej i funkcjonalnej (linię tę zapoczątkował WSA w Rzeszowie wyrokiem

w sprawie II SA/Go 833/18, prawomocnym od 30 kwietnia 2020r., tj. od daty wyroku NSA z 30 kwietnia 2020 r. oddalającego skargę kasacyjną organu w sprawie I OSK 1546/19, wyroki dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym nowym kierunku orzecznictwa wskazuje się, że wykładania językowa ogranicza się tylko do interpretacji tekstu prawnego zgodnie z prawidłami i znaczeniem języka etnicznego, w którym został sporządzony. Tekst prawa powinien być natomiast tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało jego cel i rolę społeczną (wykładnia funkcjonalna). Jak zauważył NSA w sprawie I OSK 1546/19, wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. winna także uwzględniać kontekst historyczny pojawienia się przepisu w systemie prawa,

a ten kontekst w tym konkretnym przypadku wskazuje na konieczność zastosowania reguły pierwszeństwa wykładni systemowej i funkcjonalnej. W dacie bowiem uchwalania u.ś.r., wysokość świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie strat jakie ponosi opiekun w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym Konstytucji RP. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała wysokość świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja ekonomiczna utrzymywała się do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie wynosi 1830 zł. Skoro więc intencją ustawodawcy wprowadzającego wyłączenie znajdujące się w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe, zaś relacja wysokości tych świadczeń zmieniła się na korzyść świadczenia pielęgnacyjnego, dalsze literalne odczytywanie i stosowanie ww. przepisu pozostaje w sprzeczności

z wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej.

Wyżej scharakteryzowany kierunek orzekania podzieliły sądy administracyjne, tak wojewódzkie (np. III SA/Kr 137/19, III SA/Gd 472/19, II SA/Rz 676/1), jak

i Naczelny Sąd Administracyjny (np. I OSK 757/19, I OSK 2392/19 oraz I OSK 2375/19). Stanowisko sądów administracyjnych, dominujące obecnie, podziela również sąd tutejszy (np. wyroki w sprawach II SA/Bk 790/20, II SA/Bk 771/20,

II SA/Bk 718/20, II SA/Bk 886/20).

Trafność powyższego kierunku orzecznictwa potwierdza również stanowisko doktryny, w którym wskazuje się odnośnie generalnych zasad wykładni, że uzasadnienie potrzeby sięgnięcia do wykładni funkcjonalnej i systemowej przepisu może wynikać z poszukiwania jego znaczenia uwzględniającego istotne zmiany sytuacji społecznej czy ekonomicznej, mimo że brzmienie przepisu nie uległo żadnej zmianie (L. Morawski: Wykładnia prawa w orzecznictwie sądów. Komentarz. Toruń 2002, s. 65).

Słuszne są zatem zarzuty skargi naruszenia przez organy obydwu instancji przepisu prawa materialnego art. 17 ust. 5 pkt 1 "a" u.ś.r. przez jego błędną wykładnię pomijającą systemowe i funkcjonalne odkodowanie normy, czego konsekwencją stała się odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie obecnie wynoszącej 1830 zł z uwagi na pobieranie przez skarżącą emerytury

w kwocie około 1567,48 zł (akta organu I instancji).

Sąd zwraca natomiast uwagę, że zarysowała się w pewnym momencie rozbieżność orzecznicza na poziomie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie sposobu rozwiązania kwestii wyrównania świadczenia pobranego w niższej wysokości (np. emerytury) w sytuacji uprawnienia za ten sam okres do wysokości wyższego świadczenia pielęgnacyjnego. Niektóre składy NSA wskazywały, że

w takim przypadku istnieje możliwość przyznania opiekunowi otrzymującemu emeryturę, świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między ustawową kwotą świadczenia a kwotą pobieranej emerytury (np. wyroki w sprawach I OSK 757/19, I OSK 2392/19, I OSK 1546/19). Skład orzekający w sprawie niniejszej opowiada się jednak za odmiennym poglądem, zgodnie z którym osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, pobierająca emeryturę, ma prawo do wyboru jednego z tych świadczeń, dla niej korzystniejszego (np. wyroki w sprawach I OSK 2375/19 oraz I OSK 254/20). W tej linii orzeczniczej trafnie zwraca się uwagę, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest jednoznacznie określona ustawowo, co nie pozwala na samodzielne określenie wysokości świadczenia przez organ administracji publicznej w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Nadto, praktyka przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między jego ustawową kwotą

a kwotą niższego świadczenia emerytalno – rentowego, niezależnie od trudności co do ustalenia podstawy prawnej, niosłaby komplikacje w zakresie ustalania wysokości świadczenia pielęgnacyjnego do wypłaty w sytuacji otrzymania, tzw. trzynastej emerytury czy w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne

i ubezpieczenie emerytalno – rentowe. NSA zwrócił uwagę, że w przypadku zbiegu uprawnień ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego,

o którym mowa w art. 10 ustawy lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

NSA uznał, że osoba spełniająca warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, wówczas gdy chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego ze świadczeń przez rezygnację ze świadczenia niższego. Wybór może zrealizować, gdy wybiera świadczenie pielęgnacyjne, przez złożenie do organu emerytalno – rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści tego przepisu, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2). Zawieszenie prawa do emerytury wyeliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z tego przepisu, musi być bowiem interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury lecz

z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. NSA zwrócił także uwagę, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek

z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zatem w postępowaniach, w których wymagana będzie rezygnacja z pobierania emerytury, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego będzie przysługiwało od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu, bowiem zostały oparte na przepisie prawa materialnego poddanym niepełnej wykładni, a w postępowaniu administracyjnym nie poinformowano strony o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 K.p.a. Nadto z art. 79a K.p.a. wynika, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, organ administracji informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Jak wskazał NSA

w sprawie I OSK 2010/20, taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej

z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne,

w koordynacji z organem emerytalno – rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas.

Uwzględniając powyższe oraz odnosząc do okoliczności sprawy niniejszej wskazać należy, że skoro skarżąca [...] lipca 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wprost wskazując swoje uprawnienie do emerytury i jej pobieranie w wysokości niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, organ nie mógł tej okoliczności pominąć. Powinien znaleźć – w świetle art. 9 i art. 79a K.p.a. – sposób procesowy, aby strona nie poniosła uszczerbku z powodu nieznajomości prawa. Nie ma przy tym znaczenia, że już od momentu wniesienia wniosku była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Taka reprezentacja nie wyłącza obowiązków procesowych (w tym dowodowych) organu, które w tym konkretnym przypadku sprowadzały się, zdaniem sądu, do wezwania strony (za pośrednictwem pełnomocnika) do przedstawienia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury z pouczeniem o możliwości wyboru świadczenia pielęgnacyjnego bądź emerytury i warunków, w jakich może to nastąpić. Niepouczenie o takiej możliwości, niewezwanie do przedstawienia decyzji

i uniemożliwienie stronie w ten sposób zrealizowania prawa do wyboru świadczenia korzystniejszego narusza przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r., a także przepisy art. 9, art. 79a K.p.a.

Ponownie powołując się na stanowisko NSA w sprawie I OSK 2010/20 wskazać wypada, że "Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie

z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury".

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ będzie związany oceną prawną zaprezentowaną przez sąd w sprawie niniejszej, zatem – o ile strona jeszcze tego nie uczyniła – poinformuje stronę o możliwości wyboru zgodnie z wyżej zaprezentowaną wykładnią, wzywając jednocześnie do przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Ponownie wydając decyzję oceni również organ pozostałe przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem wyłącznie wskazanie, że większość z nich jest spełniona, natomiast brak jest szerszej analizy w tym zakresie, o którą organ powinien uzupełnić ponownie wydaną decyzję.

Końcowo jedynie wskazać należy, że trafnie Kolegium oceniło brak podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. i uzależnianie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od momentu powstania niepełnosprawności u podopiecznego. Orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite i wskazuje, że przepis ten nie może być przeszkodą dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność stwierdzona została po ukończeniu 18 czy 25 roku życia. Jak stwierdził zasadnie WSA

w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. II SA/Go 682/14, wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 38/13 odniósł bezpośredni skutek. Zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich, jest ustalenie możliwości zastosowania badanego przez Trybunał przepisu zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Wynikająca z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakresowa derogacja przepisu nie powoduje luki konstrukcyjnej, uniemożliwiającej stosowanie przepisu. Zmodyfikowany przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany. Zróżnicowanie wiekowe wprowadzone w art. 17 ust. 1b u.ś.r. godziło w normatywnie określoną zasadą równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia

z modelem i funkcją ochrony praw jednostki, realizowaną przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencje do bezpośredniego stosowania Konstytucji w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu. Jeśli sądy administracyjne stosowałyby przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w dotychczasowym brzmieniu, a ustawodawca nadal nie wykonałby zaleceń Trybunału, jednostki, których prawa zostały naruszone treścią przepisu, zostałyby pozbawione ochrony. Stąd ocena Kolegium o braku podstaw do zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sprawie niniejszej była uzasadniona.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). W skład tych kosztów wliczono wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika, bowiem sprawa jest zwolniona ustawowo z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Końcowo wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na wniosek skarżącej w tym zakresie i brak sprzeciwu organu.