Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2312/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 li. e
journal: Dz.U. 1944 nr 4 poz 17
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska, Asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skarg P. Z., T. J. i M. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) września 2007 r. nr (...) w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących P. Z., T. J. i M. G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2002 r. stwierdzającej, iż nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] cz. - obejmująca park z pałacem i oficyną oraz część działki ewidencyjnej nr [...] -obejmująca stajnię cugową z wozownią oraz garaż, położona w G., zapisana dawniej w księdze wieczystej G. obszar dworski jako własność R. Z., prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], podlega pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiony został dotychczasowy stan faktyczny, według którego, wniosek o wydanie stosownej decyzji w sprawie złożony został przez spadkobierców R. Z. - byłej właścicielki majątku ziemskiego położonego w G. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Wojewoda W. stwierdził, iż nieruchomość objęta wnioskiem, podlega wraz z całym majątkiem ziemskim R. Z. - pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W wyniku złożonego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. i umorzył postępowanie w sprawie ze względu na właściwość sądu cywilnego do jej rozpatrzenia. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została oddalona wyrokiem z dnia 27 października 2005 r., lecz wyrok ten uchylony został przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r. ze wskazaniem na właściwość organów administracji do rozpatrzenia wnioskowanej sprawy. Kolejnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 155/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2005 r., ze wskazaniem na konieczność wyjaśnienia kwestii, czy objęta wnioskiem skarżących część nieruchomości była składnikiem niezbędnym dla działalności gospodarczej oraz czy część ta jest nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, względnie czy pozostawała w związku funkcjonalnym (łączności) z nieruchomością ziemską.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż według zapisu w księdze wieczystej "G. obszar dworski" właścicielem majątku ziemskiego w G. o pow. 713.8378 ha, była R. Z., następnie na wniosek i zaświadczenie Wojewody P. z dnia [...] grudnia 1946 r., w miejsce dotychczasowego właściciela na cały obszar nieruchomości wpisano Skarb Państwa, na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

Za kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, przy uwzględnieniu ocen prawnych zawartych w wydanych w przedmiotowej sprawie wyrokach sadów administracyjnych, organ odwoławczy uznał ocenę materiału dowodowego pod kątem istnienia w przedmiotowej sprawie możliwości wykorzystania wymienionych we wniosku nieruchomości na cele reformy rolnej określone w art. 1 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W tym względzie organ orzekający wskazał, iż pojęcie nieruchomości ziemskiej "znacjonalizowanej", w świetle celów reformy rolnej, jest znacznie szersze od nieruchomości "parcelowanej" na rzecz rolników. Ustawodawca za nieruchomość ziemską uznawał bowiem nie tylko użytki rolne, ale jak wynika z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu również inne użytki, a więc również tereny z zabudowaniami i to nie tylko gospodarczymi, wchodzącymi w skład majątku o charakterze rolniczym. Dla tworzenia wymienionych w art. 1 dekretu ośrodków przejmowane były także zabudowania, w tym pałace, dwory czy wille, z reguły położone w parku, stanowiące przed przejęciem na własność państwa tzw. ośrodek majątku, będący siedzibą jego właściciela, co potwierdza także treść art. 6 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, w którym jest mowa o zabudowaniach ogólnie, a więc także o zabudowaniach mieszkaniowych, do których niewątpliwie zalicza się również pałace czy dwory. Potwierdza to również treść §44 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Żaden natomiast przepis dekretu nie wskazuje jakoby zespoły pałacowo-parkowe podlegały wyłączeniu spod działania przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a wręcz przeciwnie, zarówno z art. 2 ust. 1 dekretu jak i z rozporządzenia wykonawczego wynika że przejęciu podlegały całe nieruchomości, bez wyłączeń powierzchniowych, w tym wszystkie budynki posadowione na znacjonalizowanej nieruchomości, a więc także pałace i dwory. Wśród składników mienia wyliczonych w §11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r., jako nie podlegających przejęciu, nie wymienia się pałacu czy dworu. Z powołanych zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że cele reformy rolnej określone w art. 1 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej nie stały na przeszkodzie przejęciu nieruchomości ziemskiej, na której znajdowały się pałace z ogrodami, czy zespoły pałacowo-parkowe, pozostające w funkcjonalnej łączności z majątkami ziemskimi. Analiza przepisów regulujących przeprowadzenie reformy rolnej w okresie powojennym prowadzi do wniosku, iż ustawodawca nie wyłączał zespołów pałacowo-parkowych z możliwości przeznaczenia ich na cele reformy rolnej, chociaż nie podlegały one parcelacji. Żaden przepis dekretu nie wskazuje jakoby pałac z otaczającym go parkiem podlegał wyłączeniu spod działania przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, a wręcz przeciwnie, zarówno z art. 2 ust. 1 dekretu jak i z przepisów rozporządzenia wykonawczego do tego dekretu wynika, że przejęciu podlegały całe nieruchomości, bez wyłączeń powierzchniowych, w tym wszystkie budynki posadowione na znacjonalizowanej nieruchomości.

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

Dokonując oceny, czy określona część nieruchomości podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej, istotnym jest ustalenie, czy istniał związek funkcjonalny pomiędzy tą częścią, a pozostałymi gruntami o charakterze rolnym, jak wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie w dniu 13 lutego 2007 r. Definicja "związku funkcjonalnego", stosowana w niektórych wyrokach sądownictwa administracyjnego brzmi następująco: związek funkcjonalny pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a majątkiem ziemskim istnieje wówczas, gdy zespół pałacowo-parkowy nie może funkcjonować bez majątku ziemskiego (o charakterze rolnym) i odwrotnie. Związek funkcjonalny to z pewnością również związek finansowy, terytorialny, podatkowy, organizacyjny, jak również powiązania z siłą roboczą pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a majątkiem.

Pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a majątkiem ziemskim R. Z. bezspornie istniał związek terytorialny, gdyż skarżący nie wykazali, aby zespół pałacowo-parkowy był odrębną częścią nieruchomości ziemskiej, wyodrębnioną w wyniku dokonanego podziału prawnego, bądź w jakikolwiek inny sposób od reszty majątku, a zwłaszcza aby część ta posiadała oddzielnie urządzoną księgę wieczystą. Zasadności twierdzenia o braku wyodrębnienia zespołu pałacowo-parkowego w G. od reszty przejętej nieruchomości nie może podważać fakt istnienia ogrodzenia, czy bram wjazdowych, ponieważ te okoliczności mieściły się w ówcześnie obowiązujących normach społecznych oraz obyczajowych, w istocie służąc zapewnieniu niezbędnej prywatności i intymności właścicielowi majątku ziemskiego, jego rodzinie, domownikom i gościom, a nie rozerwaniu więzi funkcjonalnych z majątkiem ziemskim. Ogrodzenia poszczególnych użytków rolnych były podobnie jak i obecnie uzasadnione racjonalnością gospodarowania nimi, chroniąc je np. od szkód ze strony inwentarza żywego.

Ze znajdującej się w aktach sprawy karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa Folwarku G. wynika, iż kompleks pałacowo - parkowy od strony południowej i wschodniej bezpośrednio przylegał do budynków gospodarczych. Obok pałacu znajdowały się 2 oficyny, stajnia i obora, na tyłach pałacu usytuowana była gorzelnia, natomiast tuż przy części parkowej znajdowały się chlewiki. Ze względu na swoje położenie oraz bliskość budynków gospodarczych, zespół pałacowo - parkowy w G. spełniał rolę ośrodka gospodarczego. O funkcjonalnym powiązaniu majątku ziemskiego w G. z zespołem pałacowo-parkowym, świadczy również istniejący w tym majątku związek organizacyjny. Okoliczność, że w majątku zatrudniony był zarządca majątku, nie pozwala na przyjęcie, iż w ten sposób właściciel trwale wyzbył się wszystkich władczych kompetencji w stosunku do swojego majątku ziemskiego. Ówczesne posługiwanie się przez właściciela majątku zarządcą jak również innymi pracownikami, a nie wykonywanie funkcji kierowniczych osobiście, było powszechnie stosowaną normą, a nie czymś szczególnym i nadzwyczajnym. To właściciel decydował o osobie zarządcy i mógł go odwołać w każdym czasie, podobnie jak władczo

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

decydował o sposobie wykonywania obowiązków przez zarządcę, czy też o miejscu wykonywania tych obowiązków. Zatrudnienie zarządcy, czy też okoliczność, że zarządzanie folwarkiem odbywało się na zewnątrz zespołu pałacowo-parkowego nie zmienia zatem faktu, że to nadal przy właścicielu majątku pozostawały władcze kompetencje i głos decydujący w sprawach związanych z bieżącym jego funkcjonowaniem, gdyż oczywistym jest, że działania zarządcy nie mogły się sprzeciwiać woli właściciela, jako głównego decydenta, tym bardziej, że to właściciel decydował o osobie zarządcy i jego kompetencjach, które mógł dowolnie zwiększać lub ograniczać. W przedmiotowej sprawie, istniały również powiązania funkcjonalne pałacu z resztą majątku, poprzez więzi finansowe. Majątek w którym zdecydowaną część stanowiły użytki rolne, dostarczał bowiem środków finansowych na utrzymanie zespołu pałacowo-parkowego, dostarczał również żywność dla mieszkańców pałacu. Spadkobiercy R. Z. nie wykazali bowiem, aby właścicielka majątku ziemskiego w G. w dniu 13 września 1944 r., tj. w dniu wejścia w życie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej miała odrębne źródła dochodów, z których utrzymywała zespół pałacowo-parkowy, albo że miała odrębnych dostawców produktów rolnych na potrzeby pałacu. Stąd też oczywiste jest, że pałac jak i mieszkające w nim osoby utrzymywane były z dochodów i produktów uzyskiwanych z majątku. Sama okoliczność, iż majątek ziemski służył utrzymaniu zespołu pałacowo-parkowego choćby w części, przesądza o istnieniu związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią majątku ziemskiego R. Z.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2007 r., spadkobiercy byłej właścicielki przedmiotowej części majątku ziemskiego w G. zarzucili naruszenie:

naruszenie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez stwierdzenie, że nieruchomość pałacowa podlegała nacjonalizacji na cele reformy rolnej, gdyż rzekomo była funkcjonalnie powiązana z folwarkiem,

obrazę art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezrealizowanie zaleceń sądów administracyjnych, a w szczególności nie przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność tego, czy nieruchomość pałacowa była wykorzystywana na cele rolne oraz czy była funkcjonalnie związana z folwarkiem w takim rozumieniu tego słowa, jakie wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych,

naruszenie zasady praworządności z art. 6 kpa poprzez orzekanie bez podstawy prawnej, a w szczególności poprzez powoływanie się na przepisy §11 i 44 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1946 r. Nr 34,

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

poz. 215), jako wydanych bez stosownej delegacji ustawowej, a więc sprzecznych z Konstytucją Marcową, Kwietniową i obecnie obowiązującą, oraz przekraczających cele nacjonalizacji i granic, a także poprzez powoływanie jako podstawy prawnej okoliczności faktycznych polegających na łamaniu prawa,

naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 i 77 kpa poprzez oparcie decyzji administracyjnej na faktach domniemanych przez autora decyzji, a nie na zebranych w postępowaniu dowodowym, którego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przeprowadził, ani też nie oparł swojej decyzji na całym materiale dowodowym zebranym przez Wojewodę W.,

przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa i dokonanie dowolnej oceny dowodów zebranych w sprawie,

naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa z art. 8 kpa poprzez przywołanie jako podstawy prawnej przepisów nieobowiązujących zarówno w świetle Konstytucji Marcowej, Kwietniowej jak i obecnej, a przede wszystkim stwierdzenia, że organy Rzeczpospolitej w swoim działaniu nie mogą posługiwać się zasadami państwa prawa, lecz są zobowiązane do interpretacji prawa stosowanej w czasach stalinowskich,

naruszenie zasady wysłuchania stron z art. 10 kpa poprzez nie poinformowanie stron postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego i oceny zebranego materiału dowodowego przez organ administracyjny, nie udzielenie stronom terminu do zapoznania się ich z tym materiałem dowodowym oraz nie poinformowanie ich o możliwości wypowiedzenia się stron na ten temat.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono motywy mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji. W szczególności podkreślono brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, poprzestając na wykładni art. 2 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej sprzecznie z zapadłymi w sprawie wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i bez uwzględnienia pozostałych orzeczeń sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, w myśl których nie podlegały przejęciu na podstawie powołanego art. 2 dekretu zespoły pałacowo-parkowe, a tylko części nieruchomości o charakterze rolniczym. Organ odwoławczy powinien był, stosownie do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartych w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r., przeprowadzić postępowanie i ocenić materiał dowodowy na okoliczność, czy gospodarstwo rolne w G. mogło funkcjonować bez zespołu pałacowo-parkowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należy podzielić.

Sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartej w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. Stosownie więc do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną jest wyłączone tylko w przypadku zmiany stanu prawnego, na tle którego została ona sformułowana oraz w przypadku ustalenia przez organy orzekające nowych okoliczności faktycznych w sprawie, nieznanych uprzednio sądowi administracyjnemu przy wydawaniu orzeczenia, a mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały jednak okoliczności wyłączające związanie oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Sądu z dnia 13 lutego 2007 r., mimo to organ orzekający nie zastosował się w pełni do zawartej w tym wyroku oceny prawnej i wytycznych co do dalszego postępowania, przez co naruszył nie tylko art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również art. 7, art. 77 §1 i art. 107 §3 kpa i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W powołanym wyroku z dnia 13 lutego 2007 r. Sąd wskazał na konieczność należytego wyjaśnienia kwestii wynikającej z oświadczeń wnioskodawców, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłącznie centrum mieszkalne i nie była składnikiem niezbędnym dla działalności gospodarczej. Ponadto, wyjaśnienia wymaga, czy nieruchomość objęta wnioskiem jest nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, gdyby zaś taką nie była, to czy pozostawała w związku funkcjonalnym z nieruchomością rolną.

Przy tak sformułowanych wytycznych Sądu, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organ odwoławczy nie w pełni je wykonał, przez co naruszył art. 153 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy majątek ziemski w G. mógł funkcjonować bez wnioskowanej przez skarżących części pałacowo-parkowej, poprzestając na obszernym wyjaśnieniu niemożliwości funkcjonowania części pałacowo-parkowej bez pozostałej części o charakterze bezsprzecznie rolniczym. Z wytycznych Sądu wynika jednak konieczność wyjaśnienia, czy zespół ten nie był składnikiem niezbędnym dla działalności gospodarczej. Także organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na rozumienie pojęcia związku funkcjonalnego jako wzajemnej zależności (współzależności), przejawiającej się w niemożliwości funkcjonowania zespołu pałacowo-parkowego bez majątku ziemskiego i odwrotnie. Organ odwoławczy nie wykazał jednak w zaskarżonej decyzji istnienia owej współzależności w rozpatrywanej sprawie, skupiając się na wykazaniu istnienia tej

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

współzależności jedynie poprzez niemożność funkcjonowania części pałacowo-parkowej bez części rolniczej. Brak wykazania omawianej współzależności, mającej polegać na niemożliwości funkcjonowania części rolniczej bez części pałacowo-parkowej, ma istotny wpływ na wynik sprawy, skoro od ustalenia tej okoliczności, wskazanej przez Sąd w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r., zależy ocena istnienia współzależności warunkującej związek funkcjonalny pomiędzy obiema częściami majątku w G., rozumiany w sposób wskazany także przez organ orzekający w zaskarżonej decyzji.

W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się również do wszystkich twierdzeń skarżących, w sposób wymagany art. 107 §3 kpa, uznając niektóre z nich za niezasadne w kontekście wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, dokonanej przez organ odwoławczy, co narusza art. 107 §3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro podnoszone przez skarżących okoliczności zmierzają do przyjęcia przez organ odwoławczy odmiennej wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, także wynikającej z wielu orzeczeń sądowych. Stwierdzając dopuszczalność przyjęcia różnych wykładni tych samych przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, zwłaszcza gdy ich źródłem są powołane w zaskarżonej decyzji orzeczenia sądowe, organ orzekający w sprawie zobowiązany jest, w kontekście art. 7 kpa, wykazać, dlaczego przyjmuje taką wykładnię przepisów, która nie uwzględnia interesów skarżących.

W ocenie Sądu, organ orzekający może zastosować wykładnię prawa nie uwzględniającą oczekiwań skarżących, lecz musi jednocześnie wskazać, iż przyjęcie takiej wykładni, jednej z wielu możliwych, znajduje uzasadnienie w art. 7 kpa i nie narusza art. 8 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby organ orzekający uwzględnił przesłanki zawarte w art. 7 kpa, przy zastosowanej w zaskarżonej decyzji wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Zaskarżona decyzja narusza również art. 77 §1 kpa, skoro organ orzekający nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, podnoszonych przez skarżących i wynikających m.in. z przesłuchań świadków, co do wyłącznie mieszkalnego charakteru zespołu pałacowego w G.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie te zarzuty skargi, w których skarżący kwestionują konstytucyjność przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1946 r. Nr 34, poz. 215), i przyjęcie ich za podstawę do orzekania przez organ odwoławczy. Organ administracji związany jest bowiem w orzekaniu nie tylko aktami prawnymi rangi ustawowej, lecz również aktami podustawowymi, wydanymi na podstawie upoważnień zawartych w aktach ustawodawczych. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, wydane zostało na podstawie art. 8 i art. 20 powołanego dekretu, dlatego organ odwoławczy nie

Sygn. akt IV SA/Wa 2312/07

mógł odmówić jego zastosowania bez uprzedniego wystąpienia o ocenę jego konstytucyjności do Trybunału Konstytucyjnego. Przepisami tego rozporządzenia nie jest natomiast związany sąd administracyjny, także więc Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Dla oceny zaskarżonej decyzji nie ma jednak znaczenia, kwestionowany przez skarżących, przepis §11 powołanego rozporządzenia, skoro jego treść nie stanowiła podstawy zaskarżonej decyzji, lecz posłużyła organowi orzekającemu jedynie do wyjaśnienia przyjętej przez niego wykładni art. 2 ust. 1 lit. e dekretu. Również §44 powołanego rozporządzenia, którego konstytucyjność kwestionują skarżący, posłużył organowi orzekającemu za podstawę do przyjętej wykładni przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co nie ma znaczenia w kontekście konieczności wyjaśnienia przez organ orzekający, czy rolnicza część majątku w G. mogła funkcjonować bez części pałacowo-parkowej.

Nie można również uznać za zasadny zarzutu skarżących o naruszeniu przez organ orzekający art. 10 §1 kpa, przynajmniej w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skarżący nie wskazali, czy naruszenie tego przepisu uniemożliwiło im powołanie innych jeszcze okoliczności i dowodów, które organ powinien był uwzględnić przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

W zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający uwzględni wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 13 lutego 2007 r., dotyczące wyjaśnienia wzajemnej zależności pomiędzy częścią rolniczą i częścią pałacowo-parkową majątku w G., oraz ustosunkuje się do wszystkich okoliczności zgłaszanych przez skarżących w toku postępowania administracyjnego, przez pryzmat przesłanek określonych w art. 7 i art. 8 kpa, dając należny wyraz swoim ustaleniom i ocenom w uzasadnieniu ponownej decyzji. Organ orzekający zapewni również skarżącym, stosownie do art. 10 §1 kpa, prawo wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie.