Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1378/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 § 1 a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2047/11 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2047/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

M. B. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. Na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. został zniesiony z dniem 1 lipca 2010 r., natomiast M. B. , uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie (będący następcą prawnym Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. ), decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] ustalił M. B. uposażenie sędziego w stanie spoczynku na 2010 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. M. B. wniósł do Ministra Obrony Narodowej skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, celem wyegzekwowania od Wojskowego Biura Emerytalnego w K. pełnej realizacji decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia [...] września 2010 r., polegającej na wypłaceniu uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od dnia 2 lipca do dnia 30 września 2010 r.

Minister Obrony Narodowej, pismem z dnia 17 maja 2011 r., spełniającym wymogi postanowienia z art. 124 K.p.a., oddalił skargę. Organ wskazał, iż M. B. otrzymał za sporny okres uposażenie sędziego w pełnej wysokości. Stwierdził też, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty dwóch uposażeń za ten sam okres, stąd też niezasadne jest żądanie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych względem WBE w K.

Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r., skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. Domagał się zobowiązania Prezesa WSO w Warszawie do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych celem wyegzekwowania od WBE w K. pełnej realizacji decyzji z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Prezesa WSO w Warszawie ustalającej wysokość uposażenia należnego skarżącemu w stanie spoczynku na rok 2010, tj. spowodowanie wypłaty należnego mu uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od 2 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r.

Minister Obrony Narodowej, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w zw. z art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, iż M. B. swą skargę na bezczynność Prezesa WSO w Warszawie oparł na przepisie art. 6 § 1a w zw. art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 6 § 1 stanowi, iż w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast zgodnie z treścią art. 6 § 1a powołanej ustawy, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia.

Organ stwierdził następnie, że w odniesieniu do sędziów sądów wojskowych (zarówno czynnych, jak i w stanie spoczynku), nie można mówić o dwóch uposażeniach przysługujących zarówno z tytułu sprawowania urzędu sędziego (pozostawania w stanie spoczynku), jak i z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z przepisem art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków. Uposażenie żołnierzy zawodowych, będących sędziami sądów wojskowych składa się z uposażenia zasadniczego (art. 78 ust. 1 powołanej ustawy), dodatku za długoletnią służbę wojskową (art. 80 ust. 1 pkt 3 tej ustawy) oraz dodatku wyrównawczego (art. 80 ust. 2 ustawy). Natomiast na podstawie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), żołnierz – sędzia sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku w związku ze zmianą ustroju sądów lub zmianą granic okręgów sądowych, otrzymuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Organ podkreślił, że sędziowie w stanie spoczynku, pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie nabywają uprawnienia do uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej. M. B. od lipca do września 2010 r. otrzymywał uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu – sędziemu w stanie spoczynku, wypłacane przez dotychczasowego płatnika, natomiast od października 2010 r. wypłatę uposażenia przejęło wojskowe biuro emerytalne. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia "spoczynkowego", bowiem została ona dokonana ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, a rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON. Minister podsumował, że Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie nie pozostaje w bezczynności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie stanu bezczynności Prezesa WSO w Warszawie oraz zobowiązanie go do bezzwłocznego podjęcia wszystkich niezbędnych, przewidzianych ustawą, środków egzekucyjnych, zmierzających do wyegzekwowania od WBE w K. realizacji decyzji z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Prezesa WSO w Warszawie, tj. spowodowania wypłaty należnego uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od 2 lipca do 30 września 2010 r. Zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 8, 16 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 § 1 i 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto sformułował zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 2, art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich stosowanie do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku, mimo, iż żaden przepis prawa na to nie zezwala oraz art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, że przepis ten dotyczy żołnierzy, podczas gdy z perspektywy tej normy pełnienie bądź niepełnienie służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku jest irrelewantne prawnie. W obszernym uzasadnieniu podniósł w szczególności, iż pomimo przeniesienia w sędziowski stan spoczynku nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i do dnia 31 sierpnia 2010 r., tj. do dnia faktycznej likwidacji WSG w K. , pełnił w nim służbę wykonując czynności związane z przekazywaniem akt, dokumentów i mienia jego następcom prawnym. Wskazał również, że Minister Obrony Narodowej, działając w toku postępowania egzekucyjnego i rozpatrując skargę na bezczynność wierzyciela w przedmiocie wystąpienia o wszczęcie egzekucji przeciw zobowiązanemu do zapłaty, nie tylko dokonał oceny wydanej przez Prezesa WSO w Warszawie ostatecznej i wymagalnej decyzji, lecz w istocie zanegował jej treść. Skarżący podkreślił ponadto, że w przypadku pełnienia służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku, której pełnienie nie jest w żaden sposób powiązane z posiadaniem statusu sędziego w stanie spoczynku, mamy do czynienia z zupełnie od siebie niezależnym pod względem funkcjonalno-organizanyjnym pełnieniem służby wojskowej i sprawowaniem służby sędziego w stanie spoczynku (a więc urzędu), a tym samym istnieją oderwane od siebie tytuły do uposażenia z jednego i drugiego tytułu.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoczął analizę od przytoczenia przepisu art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne inne niż wymienione w pkt 1 i 2 (podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, grzywny i kary pieniężne wymierzana przez organy administracji publicznej), jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Z uwagi na treść skargi, przytoczył także przepisy art. 6 § 1 i § 1a powołanej ustawy. Zgodnie z pierwszym z nich, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast w myśl drugiego, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Za bezsporne przyjął, że Prezes Wojskowego Okręgowego w Warszawie, decyzją z dnia [...] września 2010 r., ustalił wysokość uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku M. B. w wysokości 9.466,29 zł. Uposażenie powyższe zostało ustalone w oparciu o przepis. art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), który na mocy art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), ma odpowiednie zastosowanie do sędziów sądów wojskowych. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. W myśl zaś art. 36a § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków ich rodzin wypłaca wojskowy organ emerytalny.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przedmiotowe uposażenie w kwocie odpowiadającej wysokości wynagrodzenia, pobieranego przez skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. , począwszy od miesiąca października 2010 r., wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne w K. Natomiast za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. uposażenie w takiej samej wysokości było wypłacane przez jednostkę wojskową, na zaopatrzeniu finansowym której skarżący pozostawał. W ocenie Sądu, sędziemu sądu wojskowego, który został przeniesiony w stan spoczynku z uwagi na zmianę ustroju sądów lub zmianę granic okręgów sądowych, przysługuje jedno uposażenie, pomimo pozostawania przez niego dalej formalnie w stosunku zawodowej służby wojskowej. Dla sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, co wynika z definicji zawartej w art. 6 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), to łączący go stosunek zawodowej służby wojskowej, którą pełni na stanowisku służbowym sędziego (wyjątkowo w rezerwie kadrowej lub dyspozycji), jest źródłem uprawnień do uposażenia, zaś stanowisko służbowe jest elementem składowym tego stosunku. Natomiast w odniesieniu do sędziego w stanie spoczynku, to stan spoczynku rodzi uprawnienie do uposażenia. Zatem w każdym przypadku przysługuje zainteresowanemu tylko jedno uposażenie, jak stanowi art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czy też wspomniany art. 100 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych. Sąd podzielił stanowisko organu, według którego bez znaczenia jest kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia należnego w stanie spoczynku, gdyż wypłata w każdym przypadku nastąpiła ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, zaś rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON. Brak jest zatem w niniejszej sprawie przedmiotu podlegającego egzekucji administracyjnej. Nie można więc przyjąć, że Prezes Wojskowego Okręgowego w Warszawie, jako wierzyciel, jest bezczynny w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych Sąd stwierdził, że na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ma również wpływ to, że skarżący, jako sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku, nie posiada uprawnień do równoległego otrzymywania uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu oraz sędziemu w stanie spoczynku. Ta kwestia została przesądzona przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2014/11, którym oddalono skargę M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu uposażenia za sporny okres. Dokonana w tym orzeczeniu ocena prawna wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie.

Skargę kasacyjną wniósł M. B. Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

I. Naruszenie art. 134 § 2 P.p.s.a. – poprzez orzeczenie na niekorzyść skarżącego przejawiające się uznaniem, wbrew treści skarżonego postanowienia MON z dnia [...] lipca 2011 r. (i treści decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia 9 września 2010 r.), iż rzeczona decyzja ustalająca uposażenie skarżącego w sędziowskim stanie spoczynku, nie obejmuje okresu od 2 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r. oraz uznaniem, iż w sprawie występuje "brak przedmiotu egzekucji";

II. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez rażąco błędne zastosowanie tego przepisu przejawiające się oparciem skarżonego rozstrzygnięcia na ocenie prawnej zawartej w innej sprawie dotyczącej zupełnie innego przedmiotu, podczas gdy przepis ten zawiera nakaz związania sądu oceną prawną tylko w danej sprawie;

III. Naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływanej też jako u.p.e.a. w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 123 § 2 K.p.a. oraz w zw. z art. 89 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) zwanej dalej też w skrócie u.s.w. poprzez wyjście przez sąd poza granicę sprawy polegające na:

- merytorycznym rozstrzygnięciu istoty sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną i to na niekorzyść skarżącego, w toku działań podjętych przez skarżącego mających na celu wyegzekwowanie przedmiotowej decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia 9 września 2010 r., pomimo wydania przez organ II instancji jedynie postanowienia, poprzez przesądzenie:

a) iż sędziemu wojskowemu w stanie spoczynku pełniącemu równolegle zawodową służbę wojskową przysługuje zamiennie uposażenie z tytułu sędziowskiego stanu spoczynku lub uposażenie z tytułu zawodowej służby wojskowej, co w konsekwencji oznacza, mimo pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji zawierającej podstawy do wypłaty uposażenia spoczynkowego od 2 lipca 2010 r., brak podstaw do wypłaty skarżącemu uposażenia spoczynkowego za ów okres tj. od 2 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r.,

b) przejawiające się uznaniem, wbrew treści zaskarżonego postanowieniem MON z dnia [...] lipca 2011 r. (i treści decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia [...] września 2010 r.), iż rzeczona decyzja ustalająca uposażenie skarżącego w sędziowskim stanie spoczynku nie obejmuje okresu od 2 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r.

przy czym owo wyjście poza granicę sprawy przejawiało się rozstrzyganiem kwestii spornych zastrzeżonych do kompetencji sadów powszechnych;

IV. Naruszenie art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo

o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6, 8, 16 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne i niezasadne utrzymanie w mocy przez WSA w Warszawie skarżonym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r. skarżonego do tego sądu postanowienia MON z dnia [...] lipca 2011 r. mimo, iż w wyniku jego wydania doszło do naruszenia zasady legalizmu, zasady lojalności, czyli pogłębiania zaufania obywatela wobec organów państwa, zasady poza instancyjnej weryfikacji decyzji ostatecznych, poprzez, usankcjonowanie postanowieniem (pismem) MON z dnia [...] maja 2011r. oraz skarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nie dopuszczalnej w świetle wskazanych zasad, weryfikacji ostatecznej i wymagalnej decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia [...] września 2010 r., nr [...], polegającej na fizycznym zaniechaniu wypłaty należnego uposażenia przez organ do tego powołany z mocy ustawy (WBA w K. ) na skutek poza formalnego polecenia oraz następujący później brak reakcji wierzyciela tj. Prezesa WSO w Warszawie na nie wykonywanie rzeczonej decyzji;

V. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6 § 1 a u.p.e.a. poprzez

błędne i niezasadne utrzymanie w mocy przez WSA w Warszawie skarżonym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2012 r. skarżonego do tego sądu postanowienia MON z dnia [...] lipca 2011 r. mimo, iż w wyniku jego wydania doszło do braku stwierdzenia bezczynności Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie w egzekucji decyzji z dnia [...] września 2010 r. pomimo zaistnienia ku temu wszystkich przesłanek;

VI. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędy w przyjętych, zamieszczonych w uzasadnieniu, ustaleniach stanu faktycznego sprawy, nie odpowiadające rzeczywistości, nie będące pełnym i rzeczywistym wyjaśnieniem (przedstawieniem) stanu sprawy, polegające na przyjęciu niezgodnych z prawdą faktów lub pomijaniu prawdziwych, takich jakoby:

- nastąpiła wypłata skarżącemu uposażenia sędziego w stanie spoczynku za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r.,

- wbrew treści skarżonego Postanowienia MON z dnia [...] lipca 2011 r. (i treści decyzji Prezesa WSO w Warszawie z dnia [...] września 2010 r.), rzeczona decyzja ustalająca uposażenie skarżącego w sędziowskim stanie spoczynku nie obejmuje okresu od 2 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r. oraz uznaniem, iż w sprawie występuje "brak przedmiotu egzekucji";

VII. Z ostrożności procesowej naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a w zw. z art. 89 § 2 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w. – poprzez ich niezastosowanie, mimo, iż sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, lecz powszechnego, co skutkowało rozpoznaniem skargi i jej oddaleniem, zamiast odrzuceniem;

VIII. Z ostrożności procesowej naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 4 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji niedopuszczalności skargi w realiach niniejszej sprawy.

2. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a zarzucił zaskarżonemu wyrokowi WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2010 r. naruszenie prawa materialnego , a to:

IX. Naruszenie art. 100 § 1 u.s.p. w zw. z art. 70 § 1 u.s.w. oraz art. 36 a § 1 i § 2 u.s.w. poprzez błędne zastosowanie i błędną wykładnię tych przepisów wedle której wypłaty uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku dokonywać może także jednostka wojskowa na zaopatrzeniu której pozostawał skarżący w trakcie czynnej służby wojskowej, zaś pobierane uposażenie z innego, odrębnego tytułu tj. z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej uznać należy za uposażenie z tytułu sędziowskiego stanu spoczynku, a to jedynie z powodu czasowej tożsamości kwoty obu uposażeń;

X. Naruszenie art. 72 ust. 2, art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zwanej dalej też ustawą pragmatyczną (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) poprzez ich błędne zastosowanie do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku mimo, iż żaden przepis prawa na takie stosowanie nie zezwala i ich błędną wykładnię.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a.

Wobec postawienia zarzutów naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 89 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), w pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia dopuszczalności skargi. Rozpocząć wypada od uwagi, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznawał skargi na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Nadto, z art. 70 § 1 Prawa o ustroju sądów wojskowych w związku z art. 89 § 2 oraz art. 100 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych wynika, że roszczenia sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku ze stosunku służbowego, a więc także roszczenia o uposażenie, mają charakter cywilnoprawny. W sprawach o te roszczenia przysługuje droga sądowa, przy czym przez drogę sądową należy rozumieć drogę przed sądem powszechnym (patrz: postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 929/11, niepublikowane, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Z taką sytuacją procesową nie należy jednak utożsamiać aktów administracyjnych rozstrzygających o braku podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego. Przykładem takiego aktu jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na utratę administracyjnego charakteru sprawy w trakcie postępowania administracyjnego i objęcie żądania kognicją cywilnoprawną (por. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2011, s. 412 oraz powołany przezeń wyrok NSA z dnia 25 maja 1983 r., sygn. akt SA/Wr 185/83, ONSA 1983/1/37). Decyzja ta, oparta o art. 105 § 1 K.p.a., podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tak samo, zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega ostateczne postanowienie o zwrocie podania, gdy z podania wynika, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny (art. 66 § 3 K.p.a.).

Do takiej kategorii aktów należy, w niektórych sytuacjach, także postanowienie oparte o art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 – poprzednio: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W myśl tego przepisu, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Dodać jeszcze trzeba, że czynności, o których mowa w § 1, to czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Pojęcie środków egzekucyjnych zostało zdefiniowane w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i odnosi się do wskazanego w art. 1 i 2 zakresu przedmiotowego tej ustawy. O ile skarga, w rozumieniu art. 6 § 1a, oparta jest o zarzut niepodejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, to jednym z warunków zasadności tej skargi jest podleganie obowiązku zakresowi przedmiotowemu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określonemu w art. 1 i 2 tej ustawy. Skoro więc przedmiotem skargi na bezczynność złożonej w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji było uposażenie sędziego wojskowego w stanie spoczynku, które nie należy do zakresu przedmiotowego tej ustawy, to nie można było uwzględnić tej skargi. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 6 § 1 a zdanie drugie i trzecie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ wyższego stopnia wydaje postanowienie oddalające skargę.

Niezależnie od zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań odnoszących się do zasadności żądania "podwójnego" uposażenia, odnotować trzeba, iż trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku w niniejszej sprawie przedmiotu egzekucji administracyjnej. Podleganie sprawy określonej w skardze z art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest, jak już wyżej zasygnalizowano, konieczną przesłanką uwzględnienia tej skargi. Wykraczające poza przedmiot sprawy motywy oddalenia skargi przez zaskarżony organ nie miały wpływu na rozstrzygnięcie skargi egzekucyjnej. Niezależnie zatem od trafności zarzutów skargi wniesionej do Sądu, w zakresie okoliczności obojętnych dla rozstrzygnięcia sprawy, skarga podlegała oddaleniu, wobec niespełnienia wymogu wpływu na wynik sprawy, ustanowionego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Omawiana kwestia związana jest z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie poza granicami sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalając skargę Sąd pierwszej instancji nie naruszył nakazu rozstrzygania w granicach sprawy. Przedmiotem wyroku było jedynie postanowienie w przedmiocie skargi opartej o art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. To, czy zawarte w uzasadnieniu rozważania przekraczają ramy podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia może być oceniane w kontekście art. 141 § 4 P.p.s.a. W podstawie kasacji przepis ten został zaś powołany tylko w odniesieniu do błędnego ustalenia stanu faktycznego. W konsekwencji, jedynie poza granicami skargi kasacyjnej można stwierdzić, że zajęcie w niniejszej sprawie stanowiska co do przysługiwania skarżącemu uposażenia z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, niezależnego od uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku, stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. W myśl art. 184 P.p.s.a. nie upoważniało to do uwzględnienia skargi kasacyjnej, skoro zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Jak wynika z powyższych uwag, nie są usprawiedliwione materialne i proceduralne zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do zagadnień pozostających poza przedmiotem niniejszej sprawy. Niezależnie zaś od kontekstu powołania w podstawie kasacji przepisu art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzić należy, że przepis ten miał w sprawie zastosowanie, oddalenie skargi przez organ było zastosowaniem prawidłowym, a częściowo błędna wykładnia tego przepisu przez organ i Sąd pierwszej instancji nie miała wpływu na wynik sprawy.

Na zakończenie dodać można, że o prawidłowości zaskarżonego wyroku świadczy i to, że skarżący nie miał legitymacji czynnej do wniesienia skargi, o której mowa w art. 6 § 1a. Skarżący nie jest organem zainteresowanym wykonaniem obowiązku. Nie jest także podmiotem, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Podmiotem takim może być osoba inna, niż wierzyciel, a więc tzw. osoba trzecia w postępowaniu egzekucyjnym (por. Wojciech Piątek, Andrzej Skoczylas [w:] red. R. Hauser, A. Skoczylas "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 60-61). W sprawie uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku wierzycielem jest sam sędzia. Skarga z art. 6 § 1a była więc bezzasadna także z tego powodu, że zaskarżony w tej skardze Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie nie był wierzycielem w rozumieniu art. 6 § 1a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.