Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 894/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2009 r. sprawy ze skarg F. M. i K. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. ze skargi F. M. uchyla zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie i orzeka, że w tym zakresie decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego F. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddala skargę K. R.


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia [...] r. K. R. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w R. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu na działce nr [...] w R. przy ul. [...], nazwanego wiatą.

Prezydent Miasta R. postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót, a następnie decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), organ ten orzekł o dopuszczeniu do użytkowania samowolnie wybudowanej wiaty garażowej. Jednakże wskutek odwołania A. i F. M., właścicieli działki sąsiedniej, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zauważając że przedmiotowa wiata stanowi część [...] ( obiektu również samowolnie wybudowanego ), a zatem decyzja winna odnosić się do całego [...]. Pismem z dnia [...] r. K. R. ponowił wniosek o legalizację samowolnie wybudowanego w [...] r. obiektu i rozbudowanego w [...] r., który użytkowany jest jako [...].

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z

1974 r. nakazał K. R. doprowadzenie ściany budynku [...], położonego na działce nr [...], a usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] – do stanu zgodnego z przepisami pożarowymi, wynikającymi z obowiązujących warunków technicznych – w terminie do dnia 30 października 2001 r. W wyniku odwołania A. i F. M. decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej określenia terminu obowiązku i w tym zakresie określił nowy termin do dnia [...] r.

Jednakże uwzględniając skargę A. i F. M. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1306/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji. Sąd zaakceptował stanowisko organów, że postępowanie winno być prowadzone w trybie Prawa budowlanego z 1974 r. oraz podzielił pogląd, o zgodności co do zasady budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w okresie budowy, tj. w roku [...] i [...]. Stwierdzono jednak, że nie została wyjaśniona kwestia uciążliwości i pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Za całkowicie dowolne uznano stanowisko organów, że [...] nie posiada więcej niż [...] stanowiska robocze, a zatem nie jest to inwestycja mogąca pogorszyć stan środowiska w rozumieniu § 2 pkt 10 lit. m rozp. MOŚZNiL z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska... Sąd wskazał, że nawet przy przyjęciu, że mieszcząca się w spornym obiekcie jako całości, [...] nie posiada więcej niż [...] stanowiska robocze, obowiązkiem organu było nałożenie na inwestora wymogu przedłożenia stosownej ekspertyzy rzeczoznawcy celem wykazania nieistnienia okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., skoro okoliczności tych nie stwierdza przedłożona przez inwestora ocena techniczna rzeczoznawcy z zakresu budownictwa Z. K., odnosząca się do stanu technicznego budynku jako obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie tej kwestii miało znaczenie również z tego powodu, że plan miejscowy z 1993 r. dopuszczał w sektorze [...] terenu [...] tego rodzaju obiekty pod warunkiem, że uciążliwości związane z jego funkcjonowaniem nie będą wykraczać poza granice działki. Nadto, Sąd wskazał na nieprecyzyjność sformułowanego nakazu wykonania robót i zwrócił uwagę, że dotyczy on wyłącznie ściany od strony działki nr [...] ( małżonków K. ), podczas gdy skarżący podnosili, że w budynku [...] przy tarasie znajduje się otwór drzwiowy w odległości mniejszej niż wymagają przepisy techniczno – budowlane, co jednak nie było przedmiotem dociekań ze strony organów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał inwestorowi wykonanie szeregu robót w celu doprowadzenia zabudowań [...] do stanu zgodnego z prawem – w terminie do dnia [...] r. Jednakże wskutek odwołania A. i F. M., decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia celem wykonania wytycznych zawartych w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1306/02.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nałożył na K. R. obowiązek przedstawienia do dnia [...] r. :

- ekspertyzy rzeczoznawcy w kwestii wpływu samowolnie zrealizowanego [...] na pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia wraz z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji,

- zaświadczenia w przedmiocie zgodności budowy z ustaleniami obecnie

obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w

zakresie linii rozgraniczających drogi publicznej – ul. [...],

- inwentaryzacji zagospodarowania terenu działki nr [...], sporządzonej na

aktualnej mapie zasadniczej, z naniesionymi odległościami zabudowań w

stosunku do sąsiednich działek i krawędzi jezdni ul[...].

Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. nakazał K. R. rozbiórkę zabudowań [...] przy ul. [...] w R.

( obecnie działka nr [...]). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r.

W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., a tym samym nie przedłożył dowodów, które pozwalałyby wykluczyć negatywne przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. w postaci niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, która to przesłanka spełniona jest wówczas, gdy samowolnie wniesiony obiekt budowlany zlokalizowany został w sposób istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości ( wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt OSK 911/05). Nadto, organ I instancji powołując się na zaświadczenie Urzędu Miasta R. z dnia [...] r. stwierdził, że budowa narusza ustalenia obecnie obowiązującego planu miejscowego ( uchwała Rady Miasta R. nr [...] z dnia [...] r., opubl. w Dz. Urzęd. Woj. Śl. nr 38, poz. 1053 z dnia 8 kwietnia 2005 r.). Mianowicie, część budynku [...] porusza nieprzekraczalne linie zabudowy, zabudowa [...] obejmuje ponad [...] powierzchni obiektów istniejących i przekroczono maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy, wynoszący 0,4. Stąd też w ocenie organu nadzoru budowlanego, zachodziły podstawy orzeczenia rozbiórki samowolnie zrealizowanych zabudowań.

W odwołaniu od decyzji K. R. wniósł o jej uchylenie i wyznaczenie nowego terminu na wykonanie przedmiotowej ekspertyzy. Odwołujący się wyjaśnił, że nie wykonał postanowienia z dnia [...] r., bowiem uzyskał w organie informację, że opracowanie ekspertyzy nie jest wymagane dla [...] posiadającego [...] stanowiska robocze, a taki stan dotyczy jego [...], bowiem część obiektu, przylegająca do budynku mieszkalnego, wykorzystywana jest jako [...]. Jego zdaniem, bezpodstawnie nałożono na niego obowiązek przedłożenia kolejnej inwentaryzacji, skoro przeprowadzona przez organ kontrola potwierdziła zgodność poprzednio złożonej dokumentacji ze stanem faktycznym. Wreszcie, odwołujący się podniósł, że zawarł stosowne umowy na [...],[...],[...], zaś [...] posiada odpowiednią wentylację pomieszczeń i pomieszczenia socjalne dla pracowników.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa orzekł o :

1) utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części nakazującej rozbiórkę tej części zabudowań, która powstała w 1992 r., tj. budynku [...][...] – stanowiskowego z zapleczem socjalnym,

2) uchyleniu decyzji tego organu w części dotyczącej zabudowań [...], powstałych w latach 1982 – 84, tj. budynku [...][...] – i w tym zakresie umorzono postępowanie I instancji, wszczęte na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zdaniem organu odwoławczego, niedostarczenie przez inwestora ekspertyzy rzeczoznawcy, wymaganej zgodnie z wyrokiem w sprawie II SA/Ka 1306/02, nie pozwala na wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki obiektu. Nadto, poprzednio obowiązujący plan miejscowy z 1993 r. dopuszczał w strefie [...], w której leży przedmiotowa działka, budowę obiektów produkcyjnych i rzemieślniczych związanych z miejscem zamieszkania ich właścicieli pod warunkiem, że uciążliwość prowadzonych w tych obiektach działalności gospodarczych nie będzie wykraczała poza granice działki posiadanej przez inwestora. Zdaniem organu odwoławczego, uwzględnienia wymaga jednak przeznaczenie terenu w świetle obecnie obowiązującego planu miejscowego. Tymczasem [...] nie mieści się w pojęciu rzemiosła produkcyjnego, dopuszczonego na tym terenie, a co więcej, część budynku wybudowanego w [...] r., oznaczonego literą B na inwentaryzacji obiektu z [...] r., wychodzi od strony ulicy poza oznaczoną na rysunku nieprzekraczalną linią zabudowy. Przekroczono też maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy, wynoszący 0,4. Taki stan rzeczy obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki z powodu niezgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, nawet w sytuacji, gdyby za miarodajny uznać plan miejscowy z daty budowy, bowiem wówczas spełniona byłaby przesłanka z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w postaci innej ważnej przyczyny. Jednakże organ odwoławczy uznał za zasadne odwołanie, gdy idzie o obiekt, pełniący funkcję [...] 2 – stanowiskowego ( budynek A wg inwentaryzacji ). Jego zdaniem, istnieniu garażu nie sprzeciwiają się zapisy obowiązującego planu miejscowego, jako że obiekt ten stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy mieszkaniowej.

Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że obowiązujący w dacie budowy przepis § 13 ust. 1 rozp. MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. Nr 17, poz. 62 ), dopuszczał sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki. Jednakże wskazując, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania naprawczego z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., polecił rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie przez organ I instancji.

W skardze do sądu administracyjnego F. M. zanegował decyzję organu odwoławczego w części, dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji, zarzucając, że inwestor bez jego zgody zbudował w granicy obiekt [...], co z uwagi na szerokość jego działki, wynoszącą [...] m, spowodowało utratę walorów budowlanych i obniżenie jej wartości.

W toku rozprawy sądowej skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Skargę na decyzję organu odwoławczego w części, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wniósł K. R., domagając się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i umorzenia postępowania w tym zakresie.

Skarżący zanegował stanowisko organów nadzoru budowlanego o sprzeczności inwestycji w postaci [...] z obowiązującym planem miejscowym. Wyznaczona w tym planie nieprzekraczalna linia zabudowy nie uwzględnia zaś tegoż obiektu, lecz jest możliwe dostosowanie do zapisu planu przez częściową jego rozbiórkę. Wreszcie, skarżący zarzucił, że raport oddziaływania na środowisko nie jest obligatoryjnie wymagalnym dokumentem przy tego typu działalności, gdyż jest to niewielki obiekt warsztatowy, a ponadto, organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły jego interesu i przydatności warsztatu dla ludności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem z dnia 11 września 2008 r. połączono obie skargi do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga F. M. jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w części, dotyczącej zabudowań przedmiotowego [...], powstałych w latach [...], tj. budynku A wg złożonej przez inwestora inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w [...] r. przez inżyniera budownictwa lądowego Z. K. oraz umorzenia postępowania w tym zakresie, zapadła bowiem z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż nie budzi wątpliwości fakt, że obiekt ten powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem nawet wykluczenie przesłanek rozbiórki z art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., nie czyni bezprzedmiotowym postępowania administracyjnego w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wyrazem legalizacji takich robót jest bowiem decyzja o pozwoleniu na jego użytkowanie, która winna określać przeznaczenie obiektu ( jego funkcję ) oraz stwierdzać zdatność do użytku wykonanego obiektu ( art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Co więcej, stwierdzić należy, iż organ odwoławczy błędnie uznał, że obiekt ten nie podlega przymusowej rozbiórce, bowiem nie narusza aktualnie obowiązującego planu miejscowego, stanowiąc uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i nie narusza przepisów techniczno – budowlanych z uwagi na usytuowanie w granicy działki. Aczkolwiek pismem z dnia 19 czerwca 2007 r. ( k. 68 akt adm.), inwestor zadeklarował zamiar oddzielenia w sposób trwały [...]

( budynek A wg inwentaryzacji ), od przedmiotowych pomieszczeń [...] poprzez wykonanie ściany działowej, to jednak w świetle stanowiska WSA, zawartego w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1306/02, przedmiotowy warsztat należy potraktować jako całość. Taki stan rzeczy wynika też z przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji, w świetle której w skład [...] wchodzą dwa obiekty. W budynku A mieszczą się bowiem [...],[...],[...],[...],[...]. Natomiast w budynku B, na parterze położone są [...], a w piwnicy – [...]. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że oba budynki stanowią całość funkcjonalno – użytkową i całkowicie dowolne jest stanowisko organu odwoławczego, że budynek A to garaż, uzupełniający zabudowę mieszkaniową.

Zdaniem sądu administracyjnego, błędny jest pogląd organu II instancji, iż przedmiotowy obiekt nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., mimo jego usytuowania w granicy nieruchomości. Dopuszczalności takiej lokalizacji nie przewidywał bowiem przywołany przez organ przepis § 13 ust. 1 rozp. z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującego w dacie budowy. Przedmiotowy obiekt o funkcji warsztatu samochodowego, a nawet przy założeniu, że jest to jedynie garaż dwustanowiskowy, nie może być w żadnym wypadku zakwalifikowany do kategorii budynków gospodarczych, o których mowa w przywołanym przepisie.

Aczkolwiek na gruncie Prawa budowlanego z 1974 r. brak było definicji legalnej budynku gospodarczego, to jednak odrębna regulacja dotyczyła garaży dla samochodów. Stąd też ani garaż, ani budynek do prowadzenia działalności gospodarczej, nie mógł być uznany za budynek gospodarczy, dopuszczany do budowy na granicy.

Co więcej, jedynie w przypadku zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz braku utrudnień prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, budynki gospodarcze mogłyby być realizowane bezpośrednio przy granicy. Tymczasem skarżący podnosił, że jego działka ma szerokość zaledwie [...] m, co uniemożliwia jej zabudowę z uwagi na usytuowanie granicy obiektu o znacznej długości ( ok. [...] m ). Taki pogląd należy podzielić, mając na uwadze obecnie obowiązujące przepisy techniczno – budowlane ( rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Nadto, zdaniem sądu administracyjnego, przez niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia należy rozumieć takie naruszenie przepisów techniczno – budowlanych, którego usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazów w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Wszak przepis ten jednoznacznie stanowi o obowiązku wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Zastosowanie tego trybu następuje zaś dopiero po wykluczeniu okoliczności z art. 37 tej ustawy. Stąd też regulację z art. 37 ustawy należy interpretować łącznie z treścią art. 40. Oznacza to, że jedynie takie wady obiektu, których usunięcie, czyli doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, jest możliwe przez wydanie decyzji, nakazującej, wykonanie zmian lub przeróbek, mogą być kwalifikowane jako nie powodujące niedopuszczalnego pogorszenia warunków, wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem istota legalizacji samowoli budowlanej polega na doprowadzeniu obiektu do takiego stanu, w którym w legalnie prowadzonym procesie budowlanym inwestor uzyskałby pozwolenie na budowę.

Przy odmiennym rozumowaniu sprawca samowoli budowlanej znalazłby się w znacznie korzystniejszej sytuacji, niż podmiot ubiegający się o pozwolenie na budowę. Taki stan rzeczy byłby zaś nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami państwa prawa.

Tymczasem w niniejszej sprawie usytuowanie przedmiotowego obiektu w granicy było niedopuszczalne na gruncie stanu prawnego, obowiązującego w dacie budowy, jak i w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Na taką lokalizację obiektu, czy to jako części [...], czy to jako [...], inwestor nie mógłby uzyskać pozwolenia na budowę. Nie jest też możliwe doprowadzenie samowolnej zrealizowanej budowy do stanu zgodnego z prawem, czyli przepisami techniczno – budowlanymi, gdyż wiąże się to z koniecznością rozbiórki. Zatem wykluczyć należy tryb z art. 40 Prawa budowlanego, zmierzający do legalizacji samowoli. W tej sytuacji decyzja organu odwoławczego w tym zakresie, czyli co do budynku A, zapadła także wskutek błędnej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., co miało wpływ na wynik sprawy. Spełnione były bowiem przesłanki przymusowej rozbiórki tego budynku, o czym prawidłowo orzekł organ I instancji.

Z tych względów skarga podlegała uwzględnieniu poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji w uchylonym zakresie oparto na przepisie art. 152 tej ustawy.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, orzeczono na wniosek skarżącego po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.

Natomiast skarga K. R. nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja, w części dotyczącej budynku B – wg złożonej przez skarżącego inwentaryzacji z [...] r., nie narusza prawa materialnego, ani też sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia przez organy administracji reguł procedury administracyjnej.

W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż ocena prawna wyrażona w wyroku tut. sądu z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1306/02, wiązała zarówno organy nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jak i skład orzekający

( art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przywołanym wyroku polecono zaś nałożenie na skarżącego jako inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej celem wyjaśnienia kwestii uciążliwości dla otoczenia przedmiotowego obiektu, pełniącego funkcję [...] i wykluczenia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, w tym ekspertyzy rzeczoznawcy. Jest poza sporem, iż skarżący nie dostosował się do zobowiązania organu nadzoru budowlanego, przywołując m.in. opracowaną w [...] r. inwentaryzację budynku, sporządzoną przez Z. K., inżyniera budownictwa lądowego. Tymczasem dokument ten nie spełnia wymogów ekspertyzy budowlanej i stanowi w istocie powielenie poprzedniej inwentaryzacji, której przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy krytycznie ocenił Sąd w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r., bowiem inwentaryzacja dotyczy stanu technicznego obiektu budowlanego, nie wyjaśniając kwestii uciążliwości dla otoczenia z punktu widzenia funkcji tego obiektu, co jest istotą sporu w niniejszej sprawie. Co więcej, przedłożona przez skarżącego inwentaryzacja nie zawiera danych w zakresie usytuowania przedmiotowego obiektu względem granicy nieruchomości, co ma istotne znaczenie dla oceny zgodności budowy z przepisami techniczno – budowlanymi. Wbrew poglądowi skarżącego, w świetle wytycznych, zawartych w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r., wymóg przedłożenia takiej ekspertyzy nie był też uzależniony od liczby stanowisk roboczych w [...]. Żądana ekspertyza nie jest też raportem oddziaływania inwestycji na środowisko, do czego nawiązuje skarga.

Rozważenia wymagają zatem skutki niewykonania w wyznaczonym terminie nałożonych na skarżącego obowiązków. Zgodnie z art. 56 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., w takim wypadku właściwy organ może zlecić sporządzenie ekspertyz na koszt inwestora. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego nie skorzystał z takiej możliwości, przyjmując iż wykazanie przesłanek wykluczających przymusową rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu, obciąża inwestora. Zdaniem sądu administracyjnego, taki pogląd zasługuje na aprobatę. Wszak ustawodawca wyraźnie pozostawił uznaniu administracyjnemu działanie organu na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z 1974 r.

Zatem od zaangażowania i inicjatywy sprawcy samowoli budowlanej winna zależeć możliwość legalizacji robót budowlanych. Co więcej, kwestia uciążliwości przedmiotowego [...] w świetle poglądu Sądu, wyrażonego w sprawie II SA/Ka 1306/02, miała też znaczenie dla oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym. Obowiązujący w dacie budowy plan miejscowy z 1993 r. dopuszczał tego rodzaju obiekty pod warunkiem, że uciążliwości związane z funkcjonowaniem obiektu nie będą wykraczać poza granice działki ( vide: str. 5 uzasadnienia wyroku ).

W tym miejscu wskazać przyjdzie na rozbieżność poglądów co do rozumienia zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Mianowicie, sporna jest kwestia, czy w tym względzie miarodajny jest plan miejscowy obowiązujący w dacie budowy, czy też plan obowiązujący w dacie rozpoznania sprawy samowoli budowlanej. Za tym drugim poglądem opowiedział się organ odwoławczy, cytując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć przyjdzie, że odmienny pogląd wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 119/06/LEX nr 319415). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykładnia literalna ( gramatyczna ) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie może przesądzać o tym, że w kwestii naruszenia prawa budowlanego określającego warunki realizacji inwestycji, a w istocie o dopuszczeniu się samowoli budowlanej, decydują przepisy z daty budowy, zaś w kwestii zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym – uregulowania prawne obowiązujące w dacie orzekania w sprawie. Wymieniony przepis określa sankcję administracyjną bez względu na to, jak został wyrażony pod względem gramatycznym, w związku z tym istotne znaczenie w sprawie mają przepisy obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia powodującego zastosowanie przedmiotowej sankcji.

Jednakże stwierdzić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie wiążący był pogląd co do dalszego biegu postępowania, zajęty w wyroku tut. Sądu z dnia 24 czerwca 2004 r. Tymczasem Sąd wskazał w nim na miarodajność zapisów planu miejscowego z daty budowy obiektu. Stąd też kwestia uciążliwości przedmiotowej inwestycji miała istotne znaczenie dla oceny obydwu przesłanek przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.

Ostatecznie zaaprobować też należy pogląd organu odwoławczego, iż sprzeczność budowy z zapisem aktualnie obowiązującego planu miejscowego, stanowić winna ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., uzasadniające fakultatywną rozbiórkę obiektu budowlanego. Uchwalenie planu miejscowego dla przedmiotowego terenu nastąpiło zaś w 2005 r., a więc już po wydaniu poprzedniego wyroku w niniejszej sprawie. Zgodnie z zaświadczeniem na k. 76 akt adm., działka nr [...], znajduje się na terenach o symbolu [...] – tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności i jednorodzinnej z usługami. Jako dopuszczalne są jednak obiekty usług handlu, gastronomii, kultury, zdrowia, administracji i rekreacji ( § 5 uchwały ). Tymczasem [...] nie mieści się w żadnej z tych kategorii usług. Nie jest to też obiekt rzemiosła produkcyjnego ( § 5 ust. 2 lit. a i b uchwały ). Nadto, z treści tego zaświadczenia wynika jednoznacznie, że część budynku przedmiotowego warsztatu wychodzi poza nieprzekraczalne linie zabudowy. Wreszcie, plan miejscowy określa też maksymalny wskaźnik zabudowy – 0,4 i minimalny udział zieleni – 30 %.

Tymczasem na terenie działki zabudowania [...] przekraczają ponad 50 % powierzchni obiektu mieszkalnego.

W konsekwencji, przedmiotowa inwestycja narusza także postanowienia obecnie obowiązującego planu miejscowego. Nie jest też możliwe doprowadzenie obiektu do zgodności z zapisami tego planu poprzez jedynie częściową jego rozbiórkę, bowiem plan ten nie dopuszcza na przedmiotowym terenie tego rodzaju usług, zaś obiekt przekracza nie tylko linię zabudowy, lecz i wskaźnik intensywności zabudowy.

Wreszcie, podnieść należy, iż aczkolwiek skarżący nie przedłożył planu zagospodarowania parceli z naniesionymi odległościami zabudowań od granic nieruchomości sąsiednich, to jednak w świetle dotychczasowych ustaleń organów nadzoru budowlanego, budynek B usytuowany jest w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] ( vide : decyzja ŚlWINB z dnia [...] r.). Taki stan rzeczy oznacza zaś, że przedmiotowa budowa narusza także wymogi techniczno – budowlane w zakresie sytuowania budynków na gruncie regulacji, obowiązującej zarówno w okresie budowy, jak i obecnie.

Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w części, nakazującej rozbiórkę budynku B, nie mają też żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności w zakresie potrzeb lokalnej społeczności. Do tego rodzaju przesłanek ustawodawca bowiem nie nawiązał. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż aczkolwiek budzi wątpliwości nałożony na skarżących obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem wymóg taki nie wynika ani z treści art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., ani też wydania takiej decyzji nie przewidywał przepis art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) – wg stanu prawnego z daty orzekania przez organy obydwu instancji – to jednak uchybienie to w świetle powyższych rozważań nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Podobnie należy ocenić podniesiony w toku rozprawy zarzut o braku pouczenia inwestora o skutkach niezłożenia żądanych dokumentów.

Skoro w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zarówno przymusowej rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu, wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., jak i dopuszczalne byłoby wydanie takiego nakazu na podstawie art. 37 ust. 2 tego prawa, skarga K. R. podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

su.