Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 838/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2004 r. T. K. zwrócił się z wnioskiem do [...] Urzędu Skarbowego w B. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu, niezbędnego do zarejestrowania pojazdu — samochodu osobowego marki [...].

W tym samym dniu strona ta złożyła w organie podatkowym deklarację dla podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu VAT-10, w której dokonała rozliczenia transakcji opodatkowanych oraz podatku należnego w wysokości [...] zł. Powyższa kwota została wpłacona przez stronę w dniu [...] 2004 r.

Następnie we wniosku z dnia [...] 2004 r. kierowanym do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. strona złożyła żądanie wszczęcia postępowania podatkowego oraz o zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.

Na podstawie dokumentów dołączonych przez stronę do wniosku stwierdzono, iż strona dokonała nabycia przedmiotowego samochodu [...] 2004 r., pojazd ten został po raz pierwszy zarejestrowany za granicą (dopuszczony do użytku) [...] 2003 r. W dniu nabycia pojazd ten posiadał przebieg [...] km.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w powyższej sprawie.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r. decyzję, którą odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług z tytułu dokonanej wpłaty dotyczącej wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu w wysokości [...] zł.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie z dnia [...] 2004 r. W odwołaniu tym wskazała, że uważa, iż powyższy podatek zapłaciła nienależnie, ponieważ sprowadzony samochód był po wypadku i dlatego nie mógł być traktowany jako nowy. Ponadto zwróciła uwagę, że samochód ten w dniu sprowadzenia miał przejechanych [...] km i był już użytkowany przez okres 8 miesięcy. Zaznaczyła też, że w Niemczech zapłaciła podatek od towarów i usług przy zakupie samochodu.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ ten przeprowadził analizę podstaw prawnych wskazujących na konieczność opodatkowania sprowadzonego samochodu osobowego, jako czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu w szczególności na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., zwaną dalej nową u.p.t.u.). Wskazano przy tym, że pod pojęciem nowych środków transportu, zgodnie z art. 2 pkt 10 lit. a nowej u.p.t.u., rozumie się przeznaczone do transportu osób lub towarów pojazdy lądowe wymienione w poz. 1-4, 9, 10 i 15-20 Załącznika nr 1 do tej ustawy, napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowatów, jeżeli przejechały nie więcej niż 6.000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy. W myśl tego przepisu za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on pierwszy raz zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza; jeżeli nie można ustalić dnia pierwszej rejestracji pojazdu lądowego lub dnia, w którym podlegał on pierwszej rejestracji, a za moment dopuszczenia do użytku tego pojazdu uznaje się dzień, w którym został on wydany przez producenta pierwszemu nabywcy, lub dzień, w którym został po raz pierwszy użyty dla celów demonstracyjnych przez producenta.

Odnosząc to do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, że mimo tego, że dopuszczenie do użytku przedmiotowego samochodu [...] nastąpiło [...] 2003 r. (data : pierwszej rejestracji za granicą), czyli wcześniej niż 6 miesięcy, to w momencie nabycia samochód posiadał przebieg [...] km, czyli nie przekraczający 6.000 km. Zatem, zdaniem organu, spełniona została jedna z przesłanek, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. a nowej u.p.t.u.

Według organu użycie w tym przepisie przez ustawodawcę słowa "lub" powoduje, iż wystarczy spełnienie jednego z warunków w nim zawartych, aby uznać pojazd za nowy środek transportu w myśl definicji, o której mowa w tym przepisie.

W celu dokładniejszego wyjaśnienia, iż użyte słowo "lub" oznacza, że spełnienie tylko i jednej przesłanki powoduje uznanie pojazdu za spełniający wymogi określone w tym przepisie, odwołano się do relacji spójników międzyzdaniowych mowy potocznej oraz ich roli w formułowaniu przepisów prawnych. Zwrócono uwagę, że zwrot "lub" w nauce logiki przynależny jest do tzw. funktora prawdziwościowego alternatywy nierozłącznej (zwykłej), co oznacza, że warunkiem wystarczającym prawdziwości alternatywy zwykłej jest prawdziwość chociażby jednego argumentu zadaniowego. Prawdziwość obu zdań składowych nie jest konieczna. Mając to na uwadze stwierdzono, że wystarczy spełnienie jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 2 pkt 10 lit. a nowej u.p.t.u. aby uznać pojazd lądowy za nowy.

Ponadto dokonując interpretacji definicji nowego środka transportu, zawartej w art. 2 pkt 10 lit. a nowej u.p.t.u. organ odwoławczy wskazał na fakt, iż definicja ta jest zbieżna z definicją zawartą w art. 28a VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej dotyczącej wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje tutaj fakt, iż upłynęło osiem miesięcy od momentu dopuszczenia samochodu do użytku, ponieważ aby uznać nabyty środek trwały za nowy wystarczy spełnienie tylko jednej z dwóch wskazanych wcześniej przesłanek. Zatem wskazano, że nie można uznać pojazdu za używany tylko dlatego, że w momencie nabycia upłynął okres sześciu miesięcy od momentu dopuszczenia go do użytku.

Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z argumentem strony, iż przedmiotowy pojazd nie może być uznany za nowy środek transportu, ponieważ był po wypadku. Powołując się na definicję nowego pojazdu zawartą w art. 2 pkt 10 lit. a nowej u.p.t.u. organ zwrócił uwagę, że ustawodawca nie przewidział takiego wyłączenia.

Mając na uwadze fakt, że strona dokonała nabycia nowego środka transportu w myśl powyższych przepisów i zasadnie została opodatkowana podatkiem od towarów i usług z tego tytułu, organ odwoławczy stwierdził, że tym samym w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki do stwierdzenia nadpłaty w podatku od warów i usług z tego tytułu.

W skardze z dnia [...] 2005 r. strona jeszcze raz podnosiła, że nabycie przedmiotowego samochodu nie podlegało opodatkowaniu z tej przyczyny, że nie mógł być on uznany za nowy. W treści analizowanych przepisów strona nie doszukała się takich zapisów, które wskazywałyby, że uszkodzony samochód podlega opodatkowaniu. Skarżący uznał, że spełnił wymogi tych przepisów, gdyż samochód w momencie nabycia miał 10 miesięcy użytkowania. Jego zdaniem spełnienie drugiego wymogu (6.000 km) nie było konieczne, ponieważ zastał spełniony wymóg ilości miesięcy (10 miesięcy). Odmiennie niż organ odwoławczy przyjął, że łącznik "lub" oznacza, iż wystarczy spełnić jedno z kryteriów, tzn. mieć przejechane powyżej 6.000 km lub powyżej 6 miesięcy użytkowania, aby samochód nie został uznany za nowy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie dnia 23 marca 2006 r. skarżący wnosił i wywodził, jak w skardze, a pełnomocnik organu odwoławczego, jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty, w granicach skargi i wychodząc poza te granice, ze względu na to, że skarżący w skardze nie powołał określonych przepisów, doszedł do wniosku, że brak podstaw do stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia.

Na wstępie istotnym jest stwierdzenie, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy nowej u.p.t.u., które weszły w życie dnia 1.05.2004 r. z momentem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Jest to ważne z tego względu, że zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia podpisanego w Atenach dnia 16.04.2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot (podkreślenia Sądu) i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Takim aktem przyjętym przez instytucję Wspólnoty jest VI Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.77.145.1), zwana dalej VI Dyrektywą.

Przepisy prawa krajowego w zakresie podatku od towarów i usług, czyli przepisy nowej u.p.t.u. stanowią, że opodatkowaniu tym podatkiem podlega między innymi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 4 nowej u.p.t.u. Co należy rozumieć pod pojęciem wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów stanowi art. 9 ust. 1 nowej u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Z wewnątrzwspolnotowym nabyciem towarów została zrównana czynność nabycia nowych środków transportu na podstawie art. 9 ust. 3 nowej u.p.t.u.

Na gruncie VI Dyrektywy wewnątrzwspolnotowe nabycie towarów i wewnąrzwspólnotowe nabycie nowych środków transportu zostało wprowadzone do zakresu opodatkowania podatkiem od towarów i usług z dniem 20 stycznia 1992 r. na mocy przepisów Dyrektywy 91/680/EEC z 16.12.1991 r., jako nowy Tytuł XVIa w szczególności poprzez regulację art. 28a ust. 1 lit. b.

Definicja nowego środka transportu w prawie krajowym została uregulowana w art. 2 pkt 10 nowej u.p.t.u. Są to przeznaczone do transportu osób lub towarów określone pojazdy lądowe, wodne i statki powietrzne. Pojazdów lądowych dotyczy lit. a tego przepisu. Za pojazdy lądowe uznaje się pojazdy wymienione w poz. 1-4, 9, 10 i 15-20 załącznika nr 1 do ustawy, napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowatów, jeżeli przejechały nie więcej niż 6.000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy; za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on pierwszy raz zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza; jeżeli nie można ustalić dnia pierwszej rejestracji pojazdu lądowego lub dnia, w którym podlegał on pierwszej rejestracji, za moment dopuszczenia do użytku tego pojazdu uznaje się dzień, w którym został on wydany przez producenta pierwszemu nabywcy, lub dzień, w którym został po raz pierwszy użyty dla celów demonstracyjnych przez producenta. Samochody osobowe w Załączniku Nr 1 do ustawy zostały wymienione w pozycji 1.

Z powyższej definicji wynika między innymi, że nowym środkiem transportu, którego wewnątrzwspólnotowe nabycie podlega opodatkowaniu jest między innymi samochód osobowy, który:

1/posiada silnik o pojemności większej niż 48 cm³ lub o mocy większej niż 7,2 kilowatów, jeżeli

2/przejechał nie więcej niż 6.000 km lub od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy.

Regulacja ta opiera się na konstruowaniu przesłanek pozytywnych, które muszą wystąpić aby zakwalifikować dany samochód osobowy do nowych środków transportu. Jeśli chodzi o warunek przebiegu i użytkowania pojazdu wyrażony w przepisie, a opisany w powyższym pkt 2, spójnik "lub" wyraża możliwą wymienność, alternatywę. Oznacza to, że wystarczy, jeśli wystąpi jeden z nich aby definicja została zamknięta. Mogą wystąpić oba elementy ale nie muszą. Z drugiej strony aby samochód nie został zakwalifikowany jako nowy (inaczej określając logicznie - "nie nowy", czy też bardziej potocznie, na zasadzie przeciwieństwa - "stary") muszą wystąpić oba te elementy. Jeszcze bardziej upraszczając powyższe rozważania można stwierdzić, że do opodatkowania wystarczy, że zostanie spełniony jeden analizowany element, a do wyłączenia z opodatkowania wymagane jest aby spełniły się oba.

Inna konstrukcja definicji pojęcia nowe środki transportu została przyjęta w przepisach VI Dyrektywy. Treść art. 28a ust. 2 lit. b dotycząca powyższych elementów jest następująca (zob. P.Litwin, K.Sachs [w:] K.Sachs (red.) VI Dyrektywa VAT, Beck 2004, s. 804): środków transportu, o których mowa w punkcie (a), nie uznaje się za "nowe", jeśli spełnione są łącznie poniższe warunki:

- zostały dostarczone po upływie trzech miesięcy od dnia pierwszego użycia. Jednakże w przypadku lądowych pojazdów silnikowych zdefiniowanych w punkcie (a), okres ten wydłuża się do sześciu miesięcy,

- ich przebieg wynosi ponad 6.000 kilometrów w przypadku pojazdów lądowych, ponad 100 godzin w przypadku jednostek pływających lub ponad 40 godzin w przypadku statków powietrznych.

Konstrukcja ta opiera się na definicji negatywnej, ponieważ określa warunki jaki muszą wystąpić aby np. dany samochód osobowy nie został uznany za nowy (inaczej za "nie nowy" lub "stary"). W tym przypadku oba elementy muszą wystąpić "łącznie", co wynika wprost z przepisu. "Nie nowy" pojazd nie podlega opodatkowaniu przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu.

Porównując obie te regulacje prawa krajowego i wspólnotowego należy dojść do wniosku, że mimo innych konstrukcji wyrażają te same treści, ponieważ dotyczą tych samych warunków tylko ujętych z dwóch różnych stron; prawo krajowe od strony pozytywnej, czym jest nowy środek transportu (w domyśle nie nowy nie podlega opodatkowaniu), a prawo wspólnotowe negatywnej, czym jest nie nowy środek transportu nie podlegający opodatkowaniu.

Nabyty przez skarżącego dnia [...] 2004 r. samochód marki [...] o pojemności silnika [...] cm³ wprawdzie był użytkowany dłużej niż 6 miesięcy licząc od dnia pierwszej rejestracji, która nastąpiła dnia [...] 2003 r. ale jego przebieg liczący [...]km, czyli mniej niż 6.000 km, kwalifikował go do drugiego elementu z art. 2 pkt 10 lit. a u.p.t.u., którego zaistnienie wystarczyło do określania go mianem nowego środka transportu na gruncie podatku od towarów i usług. Tym samym ilość przejechanych kilometrów wskazuje, że nie jest to liczba przekraczająca 6.000, co oznacza, że od strony prawa wspólnotowego (art. 28a ust. 2 lit. b VI Dyrektywy) nie został spełniony warunek kwalifikujący dany pojazd do pojazdów nie nowych nie podlegających opodatkowaniu. W związku z powyższym prawidłowo przyjęły organy podatkowe w oparciu o zgromadzone dowody, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło wewnąterzwspólnotowe nabycie nowego samochodu osobowego podlegające opodatkowaniu.

Należy też zgodzić się z organem odwoławczym, że uszkodzenie samochodu osobowego nie ma wpływu na to, czy uznaje się go za nowy środek transportu, czy też nie. Dodatkowo takiego warunku nie wprowadzają ani krajowe ani wspólnotowe przepisy podatkowe. Uszkodzenie i jego rozmiar może jedynie wpłynąć na wielkość kwoty jaką nabywający jest zobowiązany zapłacić zbywcy, a tym samym na wysokość podstawy opodatkowania i podatku.

Nabycie przez skarżącego przedmiotowego samochodu osobowego podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako wewnątrzwspólnotowe nabycie nowego środka transportu i nie było objęte zwolnieniem w szczególności wynikającym z art. 44 nowej u.p.t.u. Dlatego słusznie organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty z tytułu należnie zapłaconego podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego ją oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).