Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 277/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 315 ust. 3, art. 245 ust. 1, art. 49
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 153, art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: zał. 1C art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 32 poz 143
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 12 lutego 1996 r. w sprawie publikacji załączników do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO).
article: art. 52.1, art. 52.2 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2004 nr 79 poz 737
law: Konwencja o udzielaniu patentów europejskich (Konwencja o patencie europejskim), sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r.,  zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji  Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami  stanowiącymi jej integralną część.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi K. N.V. z siedzibą w E., Holandia na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz K. N.V. z siedzibą w E. (Holandia) kwotę 2217 (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z "(...)" listopada 2015 r. nr "(...)", wydaną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117) mającej zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, dalej: "P.w.p."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazku pt. "Sposób i urządzenie do odtwarzania nośnika danych", nr "(...)", zgłoszonego do ochrony "(...)" listopada 1999 r. którego właścicielem jest "(...)" (dalej: "Zgłaszający", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z "(...)"sierpnia 2007 r., odmawiającą udzielenia patentu.

Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:

Decyzją z dnia "(...)" sierpnia 2007 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób i urządzenie do odtwarzania nośnika danych" uznając, że przedmiot zgłoszenia nie jest rozwiązaniem technicznym. Decyzja została wydana na podstawie art. 10 ustawy o wynalazczości w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 P.w.p.

Ponownie rozpatrując sprawę, na skutek złożonego przez Wnioskodawcę wniosku, UP decyzją z "(...)" kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 26 stycznia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1139/08, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Stronę, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 406/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, który wyrokiem z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 595/10, oddalił skargę.

Na skutek skargi kasacyjnej Strony, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, uchylił zaskarżony wyrok, a także uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z "(...)" kwietnia 2008 r. nr "(...)".

Rozpoznając sprawę po raz kolejny Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z "(...)" lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z "(...)" sierpnia 2007 r. o odmowie udzielenia patentu na sporny wynalazek. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przez Stronę i "(...)"z siedzibą w "(...)", Japonia, który wyrokiem z "(...)" kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1088/13 uchylił decyzję z "(...)" lutego 2013 r., z powodu naruszenia przez organ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "P.p.s.a."), albowiem - wbrew normie prawnej wyrażonej w tym przepisie - UP nie zastosował się w pełni do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11.

Rozpoznając sprawę po wyroku WSA z 24 kwietnia 2014 r. UP w zaskarżonej decyzji z "(...)" listopada 2015 r., opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11.

UP, wyjaśnił następnie, że zastrzeżeniami niezależnymi są zastrzeżenie nr 1 w kategorii urządzenia i zastrzeżenie nr 11 w kategorii sposobu. Zastrzeżenia posiadają dwuczęściową budowę, zatem Zgłaszający określił znany stan techniki (część nieznamienna zastrzeżenia patentowego niezależnego) oraz swój wkład do znanego stanu techniki (część znamienna zastrzeżenia niezależnego). Organ wskazał, że zastosowana terminologia określa przedmiot zgłoszenia bardzo ogólnie i funkcjonalnie (środki do) mieszcząc w tych określeniach zarówno ich techniczną (sprzętową) realizację jak i zadania do wykonania (oprogramowanie). Zatem są to zastrzeżenia hybrydowe w których obok elementów technicznych występują cechy nietechniczne.

Organ wskazał, że zgodnie z procedurą EPO występowanie w zastrzeżeniach patentowych choćby jednej cechy technicznej (niezależne w której części zastrzeżenia się ona znajduje) obliguje UP do uznania rozwiązania za techniczne i przystąpienie do poszukiwań w stanie techniki oraz badania przesłanek zdolności patentowej (nowość, poziom wynalazczy, stosowalność).

Odnośnie nowości i stosowalności UP wyjaśnił, że w przeprowadzonych poszukiwaniach w stanie techniki (prowadzonych zarówno przez EPO jak i UPRP) nie znaleziono dokumentu posiadającego wszystkie cechy (techniczne i nietechniczne) zawarte w zastrzeżeniach według rozpatrywanego zgłoszenia "(...)". Zatem zarzut braku nowości nie jest stawiany. UP nie kwestionuje również stosowalności przedmiotu zgłoszenia.

Odnośnie poziomu wynalazczego (oczywistości), UP wyjaśnił, że przeprowadził niezależne poszukiwania w wyniku których jako najbliższy stan techniki zostały uznane dokumenty "(...)" i "(...)". W dokumentach tych występują cechy techniczne wspólne z cechami zastrzeganymi w części nieznamiennej zastrzeżeń patentowych niezależnych nr "(...)" i nr "(...)". W szczególności w dokumencie "(...)" ("(...)"US, 16.07.1998) przedstawiono urządzenie dostarczające strukturę menu w systemie interaktywnym, zawierające generator grafiki, w którym pierwszy strumień danych reprezentuje element wizyjny drugi strumień danych reprezentujący element graficzny element sterujący interaktywnym odtwarzaniem tych elementów układ wejściowy odbierający dane od użytkownika element sterujący dostosowany do zmiany obiektu graficznego układ generatora grafiki dostosowany do wytwarzania wizualnej odpowiedzi zwrotnej przez odtworzenie obiektu graficznego i jego podświetlenie ponadto struktura danych zawiera dane definiujące cechy obiektu graficznego odnoszące się do jego koloru. Efektem technicznym jaki powoduje zastrzeżone rozwiązanie jest poprawa jakości wizualnego sprzężenia zwrotnego. Natomiast w amerykańskim opisie patentowym nr "(...)" ("(...)" US, 20.02.1996) ujawniono urządzenie, zawierające generator grafiki dostosowany do wytwarzania wizualnej odpowiedzi zwrotnej przez odtworzenie obiektu graficznego i jego podświetlenie.

UP wskazał, że cechy te zostały już wcześniej wskazane i omówione przez organ a Zgłaszający zgodził się, że dotyczą one znanego stanu techniki (występują w części nieznamiennej).

UP wskazał następnie, że deklarowany wkład Zgłaszającego do znanego stanu techniki (część znamienna zastrzeżenia patentowego), zawarty w wersji zgłoszenia z 6 listopada 2012 r. jest pod względem merytorycznym taki sam jak w wersji z 23 lutego 2006. Decyzją z "(...)" sierpnia 2007 r. wkład ten został oceniony jako nie posiadający charakteru technicznego. Jak to zostało wskazane w tej decyzji "wkład, który składa się jedynie z elementów wyłączonych z patentowania nie może być uważany za wkład techniczny" (Guidelines C-IV, 2). Zgodnie z oceną UP, rozwiązanie polegające na zastosowaniu dwuczęściowego programu do maszyn cyfrowych umożliwiającego ulepszenie interakcji z użytkownikiem nie stanowi o nieoczywistości rozwiązania, gdyż te skutki nie wnoszą nieoczekiwanego wkładu technicznego. Zastosowanie innego funkcjonalnie programu do maszyn cyfrowych w celu podświetlania elementów na ekranie nie pociąga za sobą żadnych zmian sprzętowych, bez względu na to czy program taki umieszczono na nośniku czy w pamięci urządzenia. Zatem zgodnie z oceną według procedury stosowanej w EPO, UP wykazał że cechy techniczne przedmiotu zgłoszenia są znane ze wskazanego stanu techniki natomiast wkład Zgłaszającego do znanego stanu techniki nie posiada technicznego charakteru, gdyż odnosi się do pola wyłączonego z patentowania, a zatem zgodnie z "wytycznymi EPO" zawartymi w Guidelines C-IV, 11.5.2 rozwiązanie należy uznać za nie posiadające poziomu wynalazczego. Poziom wynalazczy jest odpowiednikiem występującego w art. 10 ustawy o wynalazczości wymagania, aby rozwiązanie nie wynikało w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki.

Zdaniem UP, powyższe stanowisko wyjaśnia wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonuje pełnej oceny przesłanki nieoczywistości (poziomu wynalazczego), w rozumieniu przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 2 P.w.p.

Odnosząc się do stanowiska Zgłaszającego zawartego w piśmie z 29 lipca 2015 r., UP wskazał, że z żadnego z przytoczonych przez Zgłaszającego fragmentów "Guidłines for Examination", nie wynika, że cechy definiujące czynność, które są lub mogą być realizowane za pomocą oprogramowania to cechy techniczne. Ponadto organ zwrócił uwagę że nie można zdefiniować podzespołu urządzania za pomocą oprogramowania. Żaden specjalista mając do dyspozycji tylko program komputerowy nie skonstruuje nowego, nieoczywistego podzespołu urządzenia, może go najwyżej zastosować w znanym urządzeniu programowalnym, a takie powinno być umieszczone w części niezamiennej zastrzeżenia. Organ podkreślił, że bliższa analiza przytoczonych przez Zgłaszającego fragmentów Guidełines wykazuje:

1) "Guidłines for Examination" część F. Rozdział IV 2.1: Cechy techniczne (Technicalfeatures) Zastrzeżenia muszą być sporządzone w postaci "technicznych cech wynalazku". To znaczy że nie powinny zawierać żadnych oświadczeń dotyczących np. korzyści komercyjnych, reklam lub innych nietechnicznych aspektów, ale powinny one być dozwolone jeżeli pomagają zdefiniować wynalazek. (The claims must be drafted in terms of the "technical features of the imention". This means that claims should not contain any statements relating. for example, to commercial adrantages or other non- technical matters, but statements of purpose should be allowed if they assist in defming the imention.). Nie jest konieczne aby każda cecha była w postaci ograniczonej struktury. Cechy funkcjonalne mogą być włączone jeżeli znawca (specjalista z danej dziedziny) nie będzie mieć trudności z realizacją tych środków bez własnej inwencji twórczej. (It is not necessary that mery feature should be e.rpressed in terms of a structuraI limitation. Functional features may be included provided that a sldlled person would have no difficulty in proriding some means of performing this function without exercising inventive skill (see F-IV, 6.5). UP wyjaśnił, że wskazane odniesienie F-IV. 6,5 definiuje bliżej jak rozumieć cechy funkcjonalne. Chodzi tu o takie cechy określone przez funkcje, które mogą być realizowane przez alternatywne środki techniczne np. zamiast fotokomórki można zastosować miernik naprężenia. UP zwrócił uwagę że w przypadku czynności realizowanych programem komputerowym mamy do czynienia z sytuacją odwrotną: to samo urządzenie programowalne (komputer, procesor) może być wykorzystane do wykonywania różnych funkcji (różnych programów komputerowych), zatem ta część wytycznych EPO nie może być traktowana jako przyzwolenie do traktowania działań wykonywanych programem komputerowym jako cechy funkcjonalne w rozumieniu powyższych wytycznych. UP zwrócił uwagę że zgodnie z naszymi wytycznymi również dozwolone jest redagowanie zastrzeżeń w postaci cech funkcjonalnych ale nie w postaci algorytmów realizowanych przez komputer (Poradniki wynalazcy).

2) "Guidłines for Examination" część G, Rozdział VII 5.4: Zastrzeżenia zawierające techniczne i nietechniczne aspekty (Claims comprising technical and non -technical aspects). Dozwolone jest występowanie cech technicznych i nietechnicznych w zastrzeżeniach. Nietechniczne cechy mogą być nawet ważną częścią istoty wynalazku. Jednak poziom wynalazczy może bazować jedynie na cechach technicznych, które powinny być jasno zdefiniowane w zastrzeżeniach. Nietechniczne cechy nie stanowiące środków technicznych do rozwiązania problemu tj. nietechniczne możliwości jako takie nie dają wkładu technicznego do stanu techniki i są ignorowane w ocenie poziomu wynalazczego. (It is legitimate to have a mix of technical and "non technical" features appearing in a claim, and the non-technical features may even form a major part of the claimed subject-matter. lnventive step, however, can be based only on technical features, which thus have to be clearly defined in the claim. Non-technical features, to the extent that ther do not interact with the technical subject-matter of the claim for solring a technical problem, i.e. nontechnical features "as such", do not provide a technical contribution to the prior art and are thus ignored in assessing inventive step."). Organ wskazał, że powyższe rozumienie zastrzeżeń hybrydowych (zastrzeżenia zawierające cechy techniczne i nietechniczne) zostało zaprezentowane w piśmie UP z 26 marca 2015 r. oraz stało się podstawą do postawienia zarzutu braku poziomu wynalazczego przedmiotu zgłoszenia.

Zatem, zdaniem UP, wskazane przez Zgłaszającego fragmenty z Guidelines (przeciwnie niż to sugeruje Zgłaszający) jedynie potwierdzają że UP zastosował interpretację przepisów krajowych w zgodzie z interpretacją przepisów Konwencji o Patencie Europejskim, a tym samym zastosował się do wytycznych NSA z 19 marca 2012 r., w sprawie sygn. akt II GSK 85/11.

Organ wyjaśnił następnie, że ocenia każdą cechę osobno mając na uwadze jej charakter i wkład w rozwiązanie problemu, podkreślił jednak, że zarówno metody biznesowe, efekty związane z estetyką lub postrzeganiem emocjonalnym jak i programy do maszyn cyfrowych znajdują się na tej samej liście rozwiązań nie uznawanych za wynalazki (Konwencja o Patencie Europejskim EPC art. 52 (2) The following in particular shall not be regarded as patentable inwentions within the meaning of paragraph I ... c) schemes, rules and methods for performing mental acts, playing games or doine business.and programs for computers; ustawa Prawo Własności Przemysłowej P.w.p art. 28). Organ dodał, że brak charakteru technicznego programów do maszyn cyfrowych w związku z art. 28 P.w.p był przedmiotem oceny w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 853/10: "Cechą przedmiotów i działalności wymienionych w art. 28 pwp jest ich nietechniczny bądź abstrakcyjny charakter, a ich wyliczenie jest oparte na założeniu, że nie mieszczą się one w żadnej z dziedzin techniki / nie wnoszą technicznego wkładu." oraz w wyroku o sygn. akt VI SA/Wa 2961/13: "Nie jest zatem możliwe uzyskanie patentu na algorytm programu komputerowego. Prawodawca uznał bowiem, że oprogramowanie nie jest elementem technicznym komputera (nie jest wyróżniającą taki komputer cechą techniczną)."

UP odnosząc się następnie do stanowiska Zgłaszającego, że zgodnie z praktyką EPO nie ma znaczenia, czy cele rozwiązania osiąga się z wykorzystaniem oprogramowania czy nie, gdyż bada się jakie rezultaty są osiągane z wykorzystaniem oprogramowania, stwierdził, że taka interpretacja praktyki EPO jest poglądem własnym Zgłaszającego. Zarówno w EPO jak i w UP nie udziela się ochrony patentowej na "cele" czy "rezultaty" tylko na konkretne rozwiązania techniczne. Oba urzędy dopuszczają rozwiązania hybrydowe gdzie obok cech czysto technicznych występują cechy nietechniczne. Jeżeli cechy nietechniczne (np. program komputerowy) powodują że konieczna jest techniczna modyfikacja rozwiązania (dalszy efekt techniczny) to jest to rozwiązanie patentowalne (ochronie podlega nie program komputerowy jako taki tylko związana z tym programem modyfikacja techniczna).

Organ podkreślił, ze zdaniem Zgłaszającego, jego rozwiązanie jest zastrzegane w części znamiennej poprzez cechy techniczne i w związku z tym nie należy ich odrzucać do celów badania poziomu wynalazczego. Dowodem na to ma być rozwiązywany przez Zgłaszającego problem zapewnienia takiego odtwarzania nośnika który umożliwiałby większą elastyczność podświetlania menu. Zdaniem jednak UP, ochronie patentowej nie podlega problem do rozwiązania tylko jego konkretne rozwiązanie (rozwiązanie problemu technicznego za pomocą środków technicznych). Zdaniem UP rodzaj danych przekazywanych do przetwarzania w programie komputerowym (programie sterującym) nie podlega ochronie niezależnie od tego czy są to dane podstawowe czy pomocnicze, ani czy reprezentują one kolor, położenie czy orientację obiektu graficznego. Rodzaj danych to typowe cechy nietechniczne zawiązane z dostarczeniem informacji o obiekcie, która jest następnie przetwarzana w pierwszej lub drugiej części programu komputerowego a wynikiem tego przetwarzania jest odtworzenie odwzorowania pikselowego obiektu graficznego. Użyte w części znamiennej sformułowanie "a urządzenie jest dostosowane do wytwarzania wizualnej odpowiedzi zwrotnej" jest przez UP traktowane jako wskazanie końcowego efektu zastosowanego programu tj. wytworzenia wizualnej odpowiedzi zwrotnej. Zgłaszający nie wskazał żadnych innowacji technicznych "dostosowujących urządzenie" zatem użycie tego sformułowania nie zmienia oceny przedmiotu zgłoszenia. UP podtrzymał wcześniejsze zarzuty i argumenty które je uzasadniają, że w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego (wkład Zgłaszającego do znanego stanu techniki) występują jedynie cechy nietechniczne dotyczące zastosowanego programu komputerowego.

UP podkreślił, że efekt poprawy wyświetlania grafiki poprzez wizualne sprzężenie zwrotne występuje np. w amerykańskim opisie patentowym nr "(...)" ("(...)", US, 20.02.1996) zawierającym generator grafiki dostosowany do wytwarzania wizualnej odpowiedzi zwrotnej przez odtworzenie obiektu graficznego i jego podświetlenie. UP wskazał również dokument "(...)" ("(...)", US, 16.07.1998) przedstawiający urządzenie dostarczające strukturę menu w systemie interaktywnym, zawierające generator grafiki w którym pierwszy strumień danych reprezentuje element wizyjny drugi strumień danych reprezentujący element graficzny element sterujący interaktywnym odtwarzaniem tych elementów układ wejściowy odbierający dane od użytkownika element sterujący dostosowany do zmiany obiektu graficznego układ generatora grafiki dostosowany do wytwarzania wizualnej odpowiedzi zwrotnej przez odtworzenie obiektu graficznego i jego podświetlenie ponadto struktura danych zawiera dane definiujące cechy obiektu graficznego odnoszące się do jego koloru. Efektem technicznym jaki powoduje zastrzeżone rozwiązanie jest poprawa jakości wizualnego sprzężenia zwrotnego. Zatem w części technicznej rozwiązania (wskazanej w części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego zgłoszenia "(...)") jak również efektu technicznego jaki Zgłaszający deklaruje jest to rozwiązanie znane ze wskazanego stanu techniki. Natomiast innowacje zawarte w programie sterującym, a w szczególności wprowadzenie dodatkowych danych reprezentujących kolor, położenie czy orientacje obiektu to typowe działania dla twórców oprogramowania mające wpływ na zawartość końcowej wizualizacji (przedstawienie informacji) nie należy ich jednak mylić z efektem technicznym rozwiązania.

Odnośnie udzielenia przez EPO patentu na analogiczne rozwiązanie UP wyjaśnił, że ocena dokonana przez EPO bazowała na stanie techniki, który nie pozwalał na uznanie zawartych w części nieznamiennej zastrzeżenia niezależnego cech technicznych za cechy znane. W tej sytuacji niezależnie od tego czy cechy zawarte w części znamiennej zostały uznane za techniczne czy nietechniczne EPO nie mogło postawić zarzutu braku poziomu wynalazczego, gdyż nie dysponowało adekwatnym stanem techniki. Zatem argument Zgłaszającego że to inna ocena części znamiennej zastrzeżenia decydowała o udzieleniu przez EPO patentu nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym.

Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję UP z "(...)" listopada 2015 r. w całości, wnosząc o jej uchylenie i przekazania sprawy do UP celem ponownego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o zasadzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z 19 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 85/11), dotyczącej sposobu interpretacji przepisu art. 10 ustawy o wynalazczości z wykorzystaniem praktyki Europejskiego Urzędu Patentowego oraz z pominięciem faktu, że na przedmiotowe rozwiązanie został udzielony patent europejski nr EP 1 101 223,

b) art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na:

- zaniechaniu rzetelnego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego wynalazek Skarżącego nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki ustalonego przez UP w toku postępowania, nieprzedstawieniu w uzasadnieniu decyzji sposobu badania zgłoszonego do opatentowania wynalazku mającego na celu ocenę przesłanki "nieoczywistości rozwiązań".

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 10 ustawy o wynalazczości, mającej zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 P.w.p., poprzez błędną wykładnię wskazanego w tym przepisie pojęcia nieoczywistości rozwiązania polegającej na przyjęciu, że:

- stosując pojęcie nieoczywistości rozwiązania i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zgłoszony wynalazek jest rozwiązaniem oczywistym w świetle zastanego stanu techniki w dacie pierwszeństwa wynalazku,

- z jednoczesnym pominięciem rozważań dotyczącym natury wynalazków implementowanych za pomocą komputera i cech które są techniczne ponieważ rozwiązują problem techniczny lub powodują dalszy skutek techniczny.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty.

UP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 21 lutego sygn. akt VI SA/Wa 148/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę na decyzję UP z "(...)" listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast, wyrokiem z 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 2664/17 uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten sąd.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna UP bowiem, wydając zaskarżoną decyzję nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, przez co naruszył art. 153 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W przedmiotowej sprawie UP oraz Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, ponieważ WSA w Warszawie, kontrolując ponownie wydaną po ww. wyroku NSA, decyzję UP, uchylając tę decyzję wyrokiem z "(...)"kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1088/13, ze względu na naruszenie przez organ przepisów postępowania, a zwłaszcza naruszenie art. 153 P.p.s.a., nie sformułował nowych wskazań, tylko podniósł niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11.

Ponadto Sąd rozpoznając niniejszą sprawę jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2664/17, którym NSA uchylił wyrok WSA w Warszawie 21 lutego sygn. akt VI SA/Wa 148/16 oddalający skargę od zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji UP i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten sąd.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wytyczne sądu odnoszące się do stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i sposobu ich zastosowania jako podstawy do wydania decyzji w konkretnej sprawie. Ocena prawna określa prawidłowy sposób działania organu w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz daje wskazania co do kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie w celu wyeliminowania popełnionych błędów, czy uchybień procesowych dostrzeżonych przez sąd. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Reguła wyrażona w art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Takiej sytuacji w rozpoznawanej sprawie jednak nie ma (por. wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2664/17).

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że NSA w wyroku z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, za uzasadniony uznał zarzut naruszenia przez UP prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ustawy o wynalazczości. NSA wskazał, że o ile nie budzi wątpliwości, iż z uwagi na datę zgłoszenia wynalazku przesłanki zdolności patentowej należy oceniać w świetle ustawy o wynalazczości, to jednak nie można pominąć całego kontekstu normatywnego, w jakim UP rozstrzygał sprawę, bowiem przesłanki zdolności patentowej winny podlegać ocenie przy uwzględnieniu aktualnego w dacie decyzji stanu wiedzy (zmiennego z natury rzeczy), jak też celów tej ustawy, których realizacja musi uwzględniać dynamikę procesów społecznych, wpływających na zmianę samego prawa bądź jego interpretacji. Zdaniem NSA jest bezsporne, że ocena stanu wiedzy w dziedzinie wynalazczości powinna nadążać za nadzwyczajnym na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci postępem w wielu dziedzinach techniki. Jest także oczywiste, że owa zmiana (postęp) łączy się z koniecznością reakcji organów stosujących prawo na nowe zjawiska w dziedzinie wynalazków, w tym weryfikacji poglądów, co do stanu techniki, jak i stosowania takich metod wykładni przepisów prawa, które w tych zmiennych warunkach zagwarantują realizację celów ustawodawcy. NSA wskazał, że jak wynika z treści art. 10 ustawy o wynalazczości, ustawodawca odstąpił od skonstruowania definicji wynalazku, poprzestając na określeniu przesłanek zdolności patentowej. Także w ustawie prawo własności przemysłowej definicja wynalazku nie została określona, zaś wskazane w art. 24 przesłanki zdolności patentowej, jakkolwiek w warstwie tekstowej różniące się w stosunku do art. 10 ustawy o wynalazczości, pojęciowo pokrywają się, a ich znaczenie normatywne w istocie rzeczy nie różni się. NSA zauważył też, że analogicznie przedstawia się to zagadnienie na gruncie Konwencji o udzielaniu patentów europejskich. W ocenie NSA, organ wydając decyzję we wskazanym wyżej kontekście normatywnym, miał obowiązek wszechstronnej analizy źródła podstawy prawnej decyzji stosowania prawa, przy uwzględnieniu okoliczności braku normatywnego zróżnicowania przepisów określających przesłanki zdolności patentowej w ustawie o wynalazczości w odniesieniu do przepisów zarówno prawa własności przemysłowej, jak i Konwencji o udzielaniu patentów europejskich. Zdaniem NSA ma to istotne znaczenie, gdyż normatywna tożsamość cech konstytutywnych wynalazku (przesłanek zdolności patentowej) we wskazanych wyżej przepisach, nakłada na organ stosujący prawo obowiązek ich interpretowania w sposób jednolity, celem uniknięcia rozbieżności w stosowaniu prawa w identycznym bądź bardzo podobnym stanie faktycznym. NSA wyraził pogląd, że skoro krajowe przepisy kształtujące przesłanki zdolności patentowej odpowiadają przesłankom określonym w Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, to należy je interpretować w taki sam sposób, zaś ustalając dyrektywy interpretacyjne niezbędne jest uwzględnienie miejsca, jakie zajmuje Konwencja w krajowym porządku prawnym (jako umowa międzynarodowa, ratyfikowana na podstawie zgody wyrażonej w ustawie; Dz. U. z 2003, nr 193, poz. 1885). Postulat zgodności interpretacyjnej ma istotne znaczenie w wymiarze ponadkrajowym (obszarze stosowania Konwencji), przy czym NSA podniósł, że nie można pominąć poglądu, iż w państwach związanych Konwencją, nie tylko należy dostosowywać prawa do postanowień Konwencji, ale należy również w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę EUP i w zasadzie się do niej dostosować (zob. M. du Vall [w:] System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14a, s. 245, Warszawa 2012).

NSA wskazał też, że potrzeba jednolitości interpretacyjnej w analogicznych przypadkach była także kilkakrotnie wyrażana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, który począwszy od orzeczenia w sprawie Poseidon Chartering BV (C-3/04, pkt 16) jednolicie przyjmuje, że kiedy przepisy prawa krajowego dotyczące sytuacji o charakterze wyłącznie wewnętrznym są tożsame z przepisami prawa wspólnotowego, dla w szczególności uniknięcia dyskryminacji lub ewentualnego zakłócenia konkurencji niewątpliwie w interesie Wspólnoty jest, by w celu uniknięcia rozbieżności interpretacyjnych mogących powstać w przyszłości przepisy lub pojęcia przejęte z prawa wspólnotowego były interpretowane w sposób jednolity, niezależnie od warunków, w jakich mają zostać zastosowane (zob. także: wyrok w sprawie C 28/95 Leur Bloem, pkt 32; wyrok w sprawie C-217/05 Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio, pkt 20). NSA podzielił wyrażoną przez Trybunał Sprawiedliwości UE dyrektywę interpretacyjną uznając, że może i powinna być ona zastosowana w procesie wykładni polskich przepisów regulujących przesłanki zdolności patentowej (w obecnym i poprzednim stanie prawnym) odpowiadającym przesłankom określonym w Konwencji o udzielaniu patentów europejskich.

W tym stanie rzeczy, NSA za wadliwy uznał pogląd sądu I instancji, że test technicznego charakteru jest samodzielnym kryterium, poprzedzającym badanie dalszych przesłanek nowości, nieoczywistości i stosowalności. Przesłanki te, zdaniem NSA, muszą być zbadane łącznie, zaś ocena technicznego charakteru wynalazku winna być konsekwencją oceny spełniania wszystkich ustawowych przesłanek, w odniesieniu do skonkretyzowanego zgłoszenia patentowego, bo dopiero wówczas organ stosujący prawo może zrekonstruować zindywidualizowaną i konkretną normę prawa administracyjnego uwzględniającą specyfikę zgłoszonego wynalazku. W przypadku przedmiotowego zgłoszenia, z uwagi na omówiony wyżej kontekst normatywny, organ stosujący prawo nie może wykluczyć, że wobec opisanego w zgłoszeniu - bezpośredniego bądź dalszego - efektu technicznego, zgłoszenie spełnia przesłanki z art. 10 ustawy o wynalazczości.

Za uzasadniony w tym kontekście NSA uznał także zarzut naruszenia art. 27 ust. 1 załącznika 1C do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO), Porozumienia w sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (Dz.U. z 1996 r. Nr 32, poz.143, dalej: "TRIPS"), z którego treści nie sposób, zdaniem NSA wywieść, że którakolwiek z wymienionych w nim przesłanek zdolności patentowej wynalazku ma charakter samodzielny czy też, że wskazano w nim kolejność badawczą przedmiotu zgłoszenia.

NSA przypomniał, że w uprzednim wyroku wyraził wiążący pogląd prawny, iż w tej sprawie nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania badania zgłoszeń wynalazków i wzorów przemysłowych, natomiast miały zastosowanie przepisy zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP. NSA zgodził się z poglądem Skarżącego, iż § 34 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego "nie może być podstawą uzyskania jakichkolwiek praw". Rzeczą bezsporną jest to, że w obowiązującej Ustawie Zasadniczej zarządzenie nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa (art. 84 ust. 1 Konstytucji RP). NSA wskazał, że zarządzenie Prezesa Urzędu Patentowego stało się zarządzeniem mającym charakter wewnętrzny, które nie może stanowić podstawy decyzji (art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji).

NSA zarzucił zatem naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 10 ustawy o wynalazczości poprzez jego błędną wykładnię, art. 27 ust. 1 TRIPS poprzez jego pominięcie oraz § 34 pkt 1 zarządzenia Prezesa UP poprzez jego zastosowanie - które obejmowało zarówno zaskarżony wyrok sądu I instancji jak i zaskarżoną decyzję UP.

W wyroku natomiast z 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 2664/17 NSA wskazał, że WSA w wyroku z 21 lutego 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 148/16, nie wziął pod uwagę oceny prawnej i wskazań dotyczących prawidłowej wykładni art. 10 ustawy o wynalazczości, w szczególności konieczności uwzględnienia przy interpretacji tego przepisu w zakresie oceny technicznego charakteru zgłoszonego rozwiązania, oraz przesłanek zdolności patentowej art. 52 ust. 1 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, praktyki orzeczniczej i wytycznych EUP, zastosowania art. 27 ust. 1 TRIPS, a także niestosowania § 34 ust. 1 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 r. jako podstawy prawnej udzielenia lub odmowy udzielenia patentu na wynalazek. Sąd I instancji – kontrolując zaskarżoną decyzję UP – nie zastosował się do wskazań wynikających z wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, dotyczących prawidłowej wykładni art. 10 ustawy o wynalazczości, że przy interpretacji wymogu technicznego charakteru rozwiązania oraz badania przesłanek zdolności patentowej należy przyjmować w maksymalnym stopniu jego europejską wykładnię, korzystając przede wszystkim z dorobku praktyki orzeczniczej Europejskiego Urzędu Patentowego oraz z tzw. "Wytycznych EUP". Nie wziął pod uwagę postulatu zgodności interpretacyjnej w zakresie oceny przesłanek zdolności patentowej z art. 10 ustawy o wynalazczości w kontekście art. 52 ust. 1 Konwencji oraz art. 27 ust. 1 TRIPS. NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11 i dokona kontroli zaskarżonej decyzji UP przez pryzmat tej oceny i wytycznych. Badanie zarówno technicznego charakteru zgłoszonego przez Skarżącego rozwiązania, jak i przesłanek zdolności patentowej, w tym nieoczywistości zgłoszonego przedmiotowego rozwiązania, powinno być dokonywane z uwzględnieniem wykładni art. 52 ust. 1 Konwencji monachijskiej, art. 27 ust. 1 TRIPS, a także Wytycznych EUP w sprawie badań patentowych (Guidelines for Examination in the European Patent Office) oraz praktyki orzeczniczej EUP. NSA dodał, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny weźmie pod uwagę, że w praktyce orzeczniczej Europejskiego Urzędu Patentowego stosowane są obecnie, od wielu już lat, znacznie bardziej liberalne kryteria oceny zdolności patentowej wynalazków realizowanych przy użyciu komputera aniżeli w początkowym okresie obowiązywania Konwencji.

Uwzględniając ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11 oraz z 13 listopada 2019 r. sygn. akt II GSK 2664/17, Sąd doszedł do wniosku, że UP wydając zaskarżoną decyzję nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, dotyczących prawidłowej wykładni art. 10 ustawy o wynalazczości, że przy interpretacji wymogu technicznego charakteru rozwiązania oraz badania przesłanek zdolności patentowej należy przyjmować w maksymalnym stopniu jego europejską wykładnię, korzystając przede wszystkim z dorobku praktyki orzeczniczej Europejskiego Urzędu Patentowego poprzez co, UP nie wziął pod uwagę postulatu zgodności interpretacyjnej w zakresie oceny przesłanek zdolności patentowej z art. 10 ustawy o wynalazczości w kontekście art. 52 ust. 1 Konwencji oraz art. 27 ust. 1 TRIPS. Skutkuje to naruszeniem art. 153 P.p.s.a., stanowiącego gwarancję przestrzegania orzeczeń sądu administracyjnego, i oznacza, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie przez Sąd.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 10 ustawy o wynalazczości, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z treścią art. 315 ust. 3 P.w.p., i zgodnie z którym wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Jak wyjaśnił NSA w wyroku o sygn. akt II GSK 85/11, przesłanki zdolności patentowej określone również w art. 24 P.w.p., zgodnie z którym patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, odpowiadają – w warstwie normatywnej – przesłankom określonym w ustawie o wynalazczości. NSA również wyjaśnił, że analogicznie przedstawia się to zagadnienie na gruncie Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (Konwencja o patencie europejskim), sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (Dz. U z 2004 r. Nr 79, poz. 737, dalej: "Konwencja o patencie europejskim", "Konwencja"), zgodnie bowiem z jej art. 52.1, patenty europejskie udzielane są na wszelkie wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki pod warunkiem, że są one nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Natomiast z art. 27 ust. 1 TRIPS wynika, że patenty będą udzielane na wszystkie wynalazki, produkty i procesy ze wszystkich dziedzin technicznych, niezależnie od tego czy dotyczą one produktu czy procesu, pod warunkiem, że są nowe, zawierają element wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Dodać też należy, że w art. 52.2 ust. 2 Konwencji o patencie europejskim wskazano, że nie uważa się za wynalazki w rozumieniu ust. 1 w szczególności: (a) odkryć, teorii naukowych i metod matematycznych; (b) wytworów o charakterze estetycznym; (c) schematów, zasad i metod przeprowadzania procesów myślowych, rozgrywania gier lub prowadzenia działalności gospodarczej oraz programów komputerowych; (d) przedstawienia informacji. Natomiast w ust. 3 tego artykułu doprecyzowano, że postanowienia ust. 2 wykluczają zdolność patentową przedmiotu lub działalności, o których w nim mowa, jedynie o tyle, o ile europejskie zgłoszenie patentowe lub patent europejski dotyczą takiego przedmiotu lub działalności jako takich.

Podobnie w art. 12 ustawy o wynalazczości unormowano, że nie udziela się patentów na: 1) nowe odmiany roślin i ras zwierząt oraz biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt, 2) sposoby leczenia chorób w dziedzinie medycyny i weterynarii oraz ochrony roślin, 3) wynalazki, z których korzystanie byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem lub porządkiem publicznym; nie dotyczy to przypadków, gdy prawo ogranicza tylko sprzedaż wytworu opatentowanego lub wytworzonego opatentowanym sposobem, 4) programy do maszyn cyfrowych, 5) produkty przemian jądrowych, 6) naukowe zasady i odkrycia.

Z regulacji tych jednoznacznie wynika, że za wynalazki nie uznaje się m.in. programów komputerowych, a z art. 52.2 ust. 2 Konwencji o patencie europejskim, wynika, że chodzi o programy komputerowe jako takie.

Także ustawa P.w.p., zawiera w art. 28 ust. 1, katalog rzeczy nieuznawanych za wynalazki, gdzie w pkt 5 zostały wymienione programy komputerowe, jednak ustawodawca polski dopiero nowelizacją z 16 października 2019 r., która weszła w życie 27 lutego 2020 r., doprecyzował w ust. 2 tego artykułu, że chodzi o programy komputerowe jako takie.

Sąd uznaje za rozstrzygniętą kwestię nowości i stosowalności spornego wynalazku. UP wyjaśnił, że w przeprowadzonych poszukiwaniach w stanie techniki (prowadzonych zarówno przez EPO jak i UP) nie znaleziono dokumentu posiadającego wszystkie cechy (techniczne i nietechniczne) zawarte w zastrzeżeniach według rozpatrywanego zgłoszenia "(...)". Zatem zarzut braku nowości nie jest stawiany. UP nie kwestionuje również stosowalności przedmiotu zgłoszenia. Powyższe stwierdzenia UP nie są kwestionowane przez Skarżącego i nie budzą one wątpliwości Sądu.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zakresu definicji pojęcia "rozwiązanie o charakterze technicznym", o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości w odniesieniu do wynalazków realizowanych przy użyciu programów komputerowych.

Zgodnie z oceną UP, rozwiązanie polegające na zastosowaniu dwuczęściowego programu do maszyn cyfrowych umożliwiającego ulepszenie interakcji z użytkownikiem nie stanowi o nieoczywistości rozwiązania, gdyż te skutki nie wnoszą nieoczekiwanego wkładu technicznego. Zastosowanie innego funkcjonalnie programu do maszyn cyfrowych w celu podświetlania elementów na ekranie nie pociąga za sobą żadnych zmian sprzętowych, bez względu na to czy program taki umieszczono na nośniku czy w pamięci urządzenia.

UP podkreślił, że Zgłaszający traktuje jako nietechniczne jedynie część rozwiązań które znalazły się na liście wyłączeń (metody biznesowe lub estetyczne) uznając że skoro celem rozwiązania jest ulepszenie działania urządzenia odtwarzającego nośniki zapisu to nie ma znaczenia czy cel ten osiągnięto z wykorzystaniem oprogramowania czy nie. UP stwierdził, że taka interpretacja praktyki EPO jest poglądem własnym Zgłaszającego. Zarówno w EPO jak i w UP nie udziela się ochrony patentowej na "cele" czy "rezultaty" tylko na konkretne rozwiązania techniczne. Oba urzędy dopuszczają rozwiązania hybrydowe gdzie obok cech czysto technicznych występują cechy nietechniczne. Jeżeli cechy nietechniczne (np. program komputerowy) powodują że konieczna jest techniczna modyfikacja rozwiązania (dalszy efekt techniczny) to jest to rozwiązanie patentowalne (ochronie podlega nie program komputerowy jako taki tylko związana z tym programem modyfikacja techniczna).

Skarżący w skardze natomiast podniósł, że cecha techniczna powinna być rozumiana jako cecha powodująca efekt techniczny, bez w względu na to czy ten efekt powiązany jest z cechą, która jest implementowana materialnie czy nie. Tymczasem UP nie uznaje za rozwiązanie "mające poziom wynalazczy" takiego rozwiązania, które posiada wyróżniające na tle stanu techniki cechy, które co prawda nie oddziaływują bezpośrednio na materię (czy też nie dotyczą bezpośrednio materialności), ale rozwiązują problem techniczny lub powodują dalszy skutek techniczny.

Skarżący podkreślił, że pomiędzy aktualnymi praktykami EPO oraz UP występują różnice nie w ogólnej metodologii (z wyjątkiem przesłanki charakteru technicznego) ale w najbardziej zasadniczej kwestii jaką jest rozumienie pojęcia "cechy technicznej". Skarżący stwierdził, że w przypadku gdy co najmniej jedną nową cechą jest cecha implementowana software'owo, ocena nowości czy też poziomu wynalazczego jest odmienna w przypadku UP oraz EPO.

Zdaniem Skarżącego, UP całkowicie pominął rozumienie cechy technicznej i nietechnicznej przez EPO w kontekście Konwencji o patencie europejskim.

Skarżący podkreślił, że zgodnie z aktualna praktyką EPO przedstawioną w "Case Law of Boards of Appeal", o tym czy cecha jest techniczna, czy nie, decyduje się osobno w każdym przypadku, rozważając, czy dana cecha daje efekt techniczny, lub inaczej, czy rozwiązuje problem techniczny. Dla EPO w szczególności, nie są technicznymi cechami te, które dotyczą metod biznesowych czy też te, które dają efekty związane z estetyką lub postrzeganiem emocjonalnym danego rozwiązania. Są one nietechniczne z innego powodu niż ten, że są powiązane są z jakimś oprogramowaniem czy nie. Tymczasem UP w przypadków wynalazków implementowanych przy pomocy komputera uważa za techniczne tylko czynności lub podzespoły realizowane tylko i wyłącznie hardware'owo tj. przy bezpośrednim odziaływaniu danego rozwiązania na materię. To podejście nie jest zbieżne z praktyką badania i interpretacją Konwencji o Patencie Europejskim, jakie stosuje EPO.

Zdaniem Skarżącego, nieprawdziwe jest zdanie UP, że: "Jeżeli cechy nietechniczne (np. program komputerowy) powodują że konieczna jest techniczna modyfikacja rozwiązania (dalszy efekt techniczny) to jest to rozwiązanie patentowalne (ochronie podlega nie program komputerowy jako taki tylko związana z tym programem modyfikacja techniczna)". Skarżący nie zgadza się całkowicie aby przypisywać EPO taką praktykę. Jest to tylko opis wyłącznie odmiennej praktyki UP.

Skarżący dodał, że w trakcie postępowania wskazywał, dlaczego uważa cechy wskazane w części znamiennej za cechy techniczne. Wykazywał, że powodują efekt techniczny polegający poprawie jakości wizualnego sprzężenia zwrotnego, czyli efekt poprawy możliwości wyświetlania grafiki informującej o zawartości nośnika. Zgodnie z praktyką EPO nie ma znaczenia, czy cele te osiąga się z wykorzystaniem oprogramowania czy nie. Bada się jakie rezultaty są osiągane z wykorzystaniem oprogramowania.

Skarżący wyjaśnił, że w konsekwencji szybkiego rozwoju układów logicznych praktyką stało się, ze względów ekonomicznych, zgodne z potrzebami oprogramowywanie typowego układu logicznego - czyli procesora, zamiast konstruowania na potrzeby swojego rozwiązania dedykowanych układów logicznych {opisywanych właśnie poprzez ich budowę, połączenia między nimi). Teoretycznie każde współczesne oprogramowanie procesora mogłoby zostać przełożone na dedykowany fizyczny obwód logiczny, gigantyczną siatkę fizycznych bramek logicznych, co jednak w praktyce przekraczałoby granice zdrowego rozsądku, ze względu na stopień ich skomplikowania, niewyobrażalną liczbę bramek oraz ich połączeń. A zatem do Urzędów zaczęły wpływać zgłoszenia dotyczące urządzeń ulepszonych o nowe oprogramowania procesora (opisane funkcjonalnie), a nie o nowy dedykowany układ logiczny (opisany poprzez fizyczną budowę), jak również zgłoszenia dotyczące sposobów wykonywanych przez środki techniczne zmodyfikowane jedynie pod względem oprogramowania, co dało impuls do zmiany rozumienia pojęcia "cecha techniczna", a co za tym idzie doktryny badania "charakteru technicznego", "nowości", oraz "poziomu wynalazczego" zgodnie z Konwencją o Patencie Europejskim.

Zdaniem Skarżącego, pominięcie przez UP szczegółowych rozważań dotyczących orzecznictwa europejskiego miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. W opinii Skarżącego, gdyby organ przyjął prawidłową wykładnię art. 10 ustawy o wynalazczości, to rozwiązania według przedmiotowego zgłoszenia zostałyby uznane za spełniające kryterium poziomu wynalazczego. Nie ma przy tym znaczenia jaki stan techniki został przytoczony w równoległym postępowaniu przez EPO. Najważniejsze jest to, że gdyby EPO powołało te same dokumenty, co UP, nie postawiłoby zarzutu braku poziomu wynalazczego, bowiem po pierwsze, cechy wskazane w częściach znamiennych zastrz. 1 oraz 11 uznałby również za wyróżniające, a ponadto uznałby je za cechy techniczne pomimo, iż są implementowane programowo.

Skarżący podsumował, że problemem technicznym rozwiązanym przez Zgłaszającego było zapewnienie urządzenia oraz sposobu do odtwarzania nośnika, który umożliwiałby większą elastyczność podświetlania menu wyświetlanego przez urządzenie w trakcie odczytywania zawartości nośnika. Jest to problem techniczny, a nie problem nietechniczny związany np. z ulepszeniem estetyki urządzenia lub z jakąś metodą biznesową. Celem było ulepszenie działania urządzenia odtwarzającego nośniki zapisu. Nie da się osiągnąć celu, jakim jest rozwiązanie wyżej zdefiniowanego problemu technicznego, bez jednej z tych cech. Obie są powiązane z problemem technicznym. Są to cechy urządzenia, które można zrealizować software'owo lub hardware'owo na liczne znane specjalistom sposoby. Brak jest jakichkolwiek podstaw by te cechy wyłączać z analizy wynalazku. Zgodnie z praktyką EPO nie ma znaczenia, czy cele te osiąga się z wykorzystaniem oprogramowania czy nie. Bada się jakie rezultaty są osiągane z wykorzystaniem oprogramowania.

Z powyżej przytoczonych stanowisk UP i Skarżącego wynika, że spór w niniejszej sprawie dotyczący zakresu definicji pojęcia "rozwiązanie o charakterze technicznym", o którym mowa w art. 10 ustawy o wynalazczości w odniesieniu do wynalazków realizowanych przy użyciu programów komputerowych, związany jest z odmiennym postrzeganiem przez UP i Skarżącego praktyki orzeczniczej EUP, w spornym zakresie. Przy czym Skarżący podniósł, że UP całkowicie pominął rozumienie cechy technicznej i nietechnicznej przez EUP w kontekście Konwencji o patencie europejskim, natomiast UP stoi na stanowisku, że stanowisko Skarżącego, iż zgodnie z praktyką EUP nie ma znaczenia, czy cele ulepszenia działania urządzenia odtwarzającego nośniki zapisu, osiąga się z wykorzystaniem oprogramowania czy nie, bada się bowiem jakie rezultaty są osiągane z wykorzystaniem oprogramowania, jest poglądem własnym Zgłaszającego.

UP jednak nie przeprowadził żadnej analizy orzecznictwa EUP w tym zakresie, przyjmując odmienne stanowisko do stanowiska Skarżącego, nie wykazując, że jest ono zgodne z praktyką EUP. Tymczasem UP, związany wskazaniami NSA z wyroku z 19 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 85/11, zobligowany był w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę EUP i w zasadzie się do niej dostosować. NSA wskazał bowiem, że skoro krajowe przepisy kształtujące przesłanki zdolności patentowej odpowiadają przesłankom określonym w Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, to należy je interpretować w taki sam sposób, zaś ustalając dyrektywy interpretacyjne niezbędne jest uwzględnienie miejsca, jakie zajmuje Konwencja w krajowym porządku prawnym (jako umowa międzynarodowa, ratyfikowana na podstawie zgody wyrażonej w ustawie; Dz. U. z 2003, nr 193, poz. 1885). Postulat zgodności interpretacyjnej ma istotne znaczenie w wymiarze ponadkrajowym (obszarze stosowania Konwencji), przy czym nie można pominąć poglądu, iż w państwach związanych Konwencją, nie tylko należy dostosowywać prawa do postanowień Konwencji, ale należy również w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę EUP i w zasadzie się do niej dostosować.

Jest to istotna kwestie, gdyż jak wskazał NSA w wiążący w niniejszej sprawie wyroku z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2664/17, w praktyce orzeczniczej Europejskiego Urzędu Patentowego stosowane są obecnie, od wielu już lat, znacznie bardziej liberalne kryteria oceny zdolności patentowej wynalazków realizowanych przy użyciu komputera aniżeli w początkowym okresie obowiązywania Konwencji.

W tym stanie rzeczy, Sąd będąc również związany wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2664/17 stwierdza, że UP nie zastosował się do wskazań wynikających z wyroku NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11, dotyczących prawidłowej wykładni art. 10 ustawy o wynalazczości, uwzględniającej również praktykę orzeczniczą EUP, naruszając art. 153 P.p.s.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż mogło doprowadzić do zarzucanej przez Skarżącego, błędnej wykładni art. 10 ustawy o wynalazczości, w zakresie rozumienia pojęcia "rozwiązanie o charakterze technicznym", w przypadku wynalazków realizowanych przy użyciu programów komputerowych, a w konsekwencji do nieprawidłowej oceny nieoczywistości zgłoszonego przez Skarżącego rozwiązania.

Rozpoznając ponownie sprawę UP uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach NSA z 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11 i z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2664/17. UP zatem zbada techniczny charakteru zgłoszonego przez Skarżącego rozwiązania, jak i przesłanki zdolności patentowej, w tym nieoczywistość zgłoszonego przedmiotowego rozwiązania, z uwzględnieniem wykładni art. 52 ust. 1 Konwencji monachijskiej, art. 27 ust. 1 TRIPS, a także Wytycznych EUP w sprawie badań patentowych (Guidelines for Examination in the European Patent Office) oraz praktyki orzeczniczej EUP, uwzględniając, że postulat zgodności interpretacyjnej ma istotne znaczenie w wymiarze ponadkrajowym (obszarze stosowania Konwencji) i w praktyce oznacza, iż w państwach związanych Konwencją, nie tylko należy dostosowywać prawa do postanowień Konwencji, ale należy również w maksymalny sposób brać pod uwagę praktykę EUP i w zasadzie się do niej dostosować.

Z uwagi na powyższe, Sąd w myśl art.145 ust. 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.