Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 750/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71b ust. 3-3b,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: § 7, § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 173 poz 1072
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające  działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2866/15 w sprawie ze skargi Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie na rzecz Ministra Finansów 4350 zł (cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2866/15 po rozpoznaniu skargi Miasta na prawach powiatu Piekary Śląskie na decyzję Ministra Finansów z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2014 r., zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego koszty postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało pismem z dnia [...] września 2014 r. Ministra Finansów, w związku z wynikiem kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], skierowanym do Miasta Piekary Śląskie, o uzyskaniu przez Miasto Piekary Śląskie nienależnej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 59 702,00 zł.

Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że w wyniku błędów, popełnionych przez dyrektora Miejskiego Przedszkola nr [...] w Piekarach Śląskich przy wykazywaniu danych w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień [...] września 2009 r., łączna liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 13,6794 uczniów.

Pismem z dnia [...] października 2014 r.-na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego-Miasto Piekary Śląskie zostało powiadomione o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010.

Następnie Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. zobowiązał Miasto Piekary Śląskie do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 59 702,00 zł, W uzasadnieniu wskazano, że kwota, w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla Miasta Piekary Śląskie została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 13,6794 uczniów liczby uczniów przeliczeniowych.

W związku z tą decyzją do Ministra Finansów wpłynął wniosek Miasta Piekary Śląskie o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, podzielił część oświatową subwencji ogólnej na rok 2010 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756). Algorytm przewidywał odrębne wagi m.in. P28 i P36, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisach wymienionych wag albo niedostosowanie społeczne.

Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego został ustalony na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. i na dzień 10 października 2009 r. Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 7lb ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty. Jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2010, stanowiły zatem orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego.

Zdaniem Ministra warunków do wykazania w systemie informacji jako uczniów objętych kształceniem specjalnym nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została ustalona na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2009 r., brak jest podstaw do uwzględnienia przy kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych po dniu 30 września 2009 r.

Wskazano przy tym, że w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. Miejskie Przedszkole nr 5 z Oddziałami Integracyjnymi w Piekarach Śląskich wykazało zawyżoną o 1 wychowanka liczbę uczniów przeliczonych wagą P28 oraz zawyżoną o 1 wychowanka liczbę uczniów przeliczonych wagą P36. Wychowankowie Miejskiego Przedszkola nr [...] z Oddziałami Integracyjnymi w Piekarach Śląskich zostali nieprawidłowo zakwalifikowani do wag P28 i P36, bowiem według stanu na dzień 30 września 2009 r., nie posiadali aktualnych orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, nie mogli zatem być uwzględnieni w kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010.

Minister wskazał przy tym, że zgodnie z Kryteriami podziału 0,6 %rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, przekazanymi wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego przy piśmie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r., w przypadku, gdy orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zostało wydane po 30 września 2009 r., jednostka samorządu terytorialnego mogła ubiegać się o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 z kryterium II-wzrost zadań w I półroczu roku budżetowego 2010, jednakże Skarżący nie skorzystał z tej możliwości.

Organ wskazał, że dane zostały ustalone na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawionych w pismach z dnia [...] września 2014 r. i z [...] lutego 2015 r. oraz wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2013 r. w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2010 skierowanego do Miasta Piekary Śląskie.

Rozpatrując powtórnie sprawę, Minister Finansów ustalił, że w części gminnej, część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Miasto na Prawach Powiatu Piekary Śląskie zostało powiadomione pismem z dnia [...] lutego 2010 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych o 13,6794 uczniów i wynosiła 23 260 038 zł.

Minister Finansów decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. zmniejszył część oświatową subwencji ogólnej na 2010 r. o kwotę 370 606 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej bez uwzględnienia 13,6794 uczniów przeliczeniowych wynosi 22 829 730 zł. Kwotę 59 702 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymało, w części gminnej, Miasto na Prawach Powiatu Piekary Śląskie na rok 2010, a kwotą ustaloną w postępowaniu, należy uznać za kwotę nienależną i kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa.

Minister podkreślił, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., stanowiły orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazane przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi stanowiły podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym i dla Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie.

Minister wskazał, że również dzieci posiadające niepełnosprawności trwałe, aby mogły zostać wykazane w systemie informacji oświatowej, a następnie ujęte przy odpowiedniej wadze przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 powinny posiadać według stanu na dzień 30 września 2009 r. aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego stanowi bowiem podstawę do objęcia dziecka niepełnosprawnego kształceniem specjalnym.

Minister Finansów stwierdził, że przed wydaniem decyzji przeanalizował cały materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie zawarte w pismach z dnia [...] października 2014 r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] wraz z załączoną kopią pisma skierowaną do Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego Minister Finansów stwierdził, iż nie podziela stanowiska Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie przedstawionego w ww. pismach, ze względu na odmienność tego stanowiska w odniesieniu do przywołanych powyżej przepisów prawa obowiązujących w przedmiotowym zakresie.

Odnosząc się do podniesionej przez Miasto na Prawach Powiatu Piekary Śląskie kwestii terminu wydania przez zespoły orzekające orzeczeń z dnia [...] i [...] października 2009 r. organ wskazał, że jedyną podstawą do objęcia dziecka kształceniem specjalnym i uwzględnienia przy odrębnej wadze stanowi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej są dokumentami urzędowymi, a zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, a zatem data wskazana na orzeczeniu ma moc wiążącą dla wnioskodawców, jak i pozostałych podmiotów, w tym przedszkola. W związku z powyższym uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z datą [...] i [...] października 2009 r. nie mogli zostać wykazani w sprawozdaniu systemu informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2009 r.

Miasto Piekary Śląskie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 2 grudnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd podał, że przedmiotem rozpoznania sądu była prawidłowość decyzji Ministra Finansów, nakładającej na stronę obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Zasadniczy spór w sprawie obejmuje jednakże kwestię związaną z datą wydania orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej i tego, czy uczniowie, którzy te orzeczenia otrzymali, byli uprawnieni do uwzględnienia ich w kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010.

Sąd wskazał, że w dniu wykazywania przez szkoły prowadzone przez Miasto na Prawach Powiatu Piekary Śląskie danych o liczbie uczniów w systemie informacji oświatowej obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 49, poz. 463 ze zm.), na podstawie której zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, ze zm.). Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej określiła terminy wykazywania przez szkoły danych w systemie informacji oświatowej o liczbie uczniów (na dzień [...] marca i na dzień [...] września każdego roku). Zgodnie z § 6 pkt 1 lit. k ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zbiorczych w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty.

Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organem, że jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., stanowiły zatem orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Wykazane przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej dane o liczbie uczniów, w tym ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi stanowiły podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym i dla Miasta na Prawach Powiatu Piekary Śląskie.

Również rację ma Minister, iż również dzieci posiadające niepełnosprawności trwałe, aby mogły zostać wykazane w systemie informacji oświatowej, a następnie ujęte przy odpowiedniej wadze przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 powinny posiadać według stanu na dzień 30 września 2009 r. aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej były wydawane przez m.in. poradnie specjalistyczne, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej: u.s.o.). Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072 z p. zm.; dalej jako rozporządzenie).

W ocenie Sądu z brzmienia przepisów rozporządzenia oraz treści art. 71 b ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcie wydane przez zespół w trybie art. 71b ust. 3-3b u.o.s. jest rozstrzygnięciem podejmowanym przez organ kolegialny w drodze głosowania, przy czym datą wydania orzeczeń, o których mowa w przepisie art. 71b ust. 3-3b u.o.s., jest data posiedzenia, albowiem rozstrzygnięcia te są podejmowane w dniu posiedzenia tego organu kolegialnego, co potwierdza treść protokołu z tego posiedzenia. Tym samym nie jest uprawnionym twierdzenie, jakoby data rozstrzygnięcia była tą samą datą, jaka widnieje w treści samego orzeczenia lub opinii. Nie można bowiem wykluczyć, że – mimo iż posiedzenie odbyło się danego dnia – w treści orzeczenia i opinii, które są doręczane stronie postępowania, po ich uprzednim sporządzeniu przez wskazanego członka zespołu i podpisaniu przez przewodniczącego zespołu (patrz: wzory orzeczeń stanowiące załączniki do rozporządzenia) – może znaleźć się inna data, np. data sporządzenia tego rozstrzygnięcia przez członka zespołu.

Sąd podkreśli, iż nie zmienia to jednakże faktu, że rozstrzygnięcie to – wydane zgodnie z treścią cyt. art. 71b ust. 3-3b u.s.o. i § 7 rozporządzenia – w rzeczywistości zostało podjęte w dniu posiedzenia zespołu. W takim przypadku niezbędnym staje się bezsporne ustalenie na podstawie sporządzonego protokołu, kiedy miało miejsce posiedzenie zespołu, albowiem data ta będzie datą wydania orzeczenia lub opinii.

Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie-od chwili przeprowadzenia kontroli do złożenia skargi – twierdzi, że orzeczenia były podjęte przed dniem 30 września 2009 r., gdyż posiedzenia zespołu miały miejsce przed tym dniem, a tym samym rozstrzygnięcia podjęte przez ten zespół również zostały podjęte przed tym dniem, zaś uczniowie w nich wskazani zasadnie zostali ujęci w systemie informacji oświatowej ze wskazaniem wynikającym z tych orzeczeń.

Organy jednakże mimo tych twierdzeń nie przeprowadziły postępowania w tym przedmiocie i nie zweryfikowały, w jakim dniu odbyły się posiedzenia zespołów orzekających w stosunku do spornych uczniów, a tym samym nie ustaliły bezspornie, czy na rozstrzygnięciach, które były podstawą ich orzekania, były zawarte daty odpowiadające datom odbytego posiedzenia tj. właściwym datom podjęcia rozstrzygnięcia.

Sąd zaznaczył, iż nie miał możliwości dokładnego rozpoznania sprawy w tym zakresie z uwagi na fakt, że wraz ze skargą zostały przekazane do WSA szczątkowe akta administracyjne, które nie zawierały wszystkich pism, na jakie powoływała się strona skarżąca, akta nie zawierały również pełnych akt kontroli przeprowadzonej przez UKS w K. , które były podstawą do orzekania przez organy.

W związku z powyższym w ocenie Sądu zachodzi możliwość błędnego zastosowania przez zespoły orzekające § 7 rozporządzenia, a tym samym niewłaściwego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, powodujące naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 75 § 1 k.p.a., art. 77, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem § 3 tego przepisu, a w konsekwencji przedwczesne zastosowanie w sprawie art. 37 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Sąd odwołując się do orzecznictwa NSA podniósł, iż skarżący mógł oczekiwać respektującego przepisy prawa materialnego i prawa procesowego działania organów w jego sprawie, a co za tym idzie zarówno sporządzenia orzeczeń i opinii w zgodzie z treścią rozporządzenia MEN z dnia 18 września 2008 r. przez organy właściwe w tych sprawach, jak również Ministra Finansów, który powinien odpowiednio zweryfikować materiał dowodowy pod tym kątem, co jednak nie nastąpiło w rozpatrywanej sprawie, choć kwestia ta miała wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Naruszenie cyt. przepisów art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, związane z treścią rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, stanowi tym samym naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu organy swoim postępowaniem naruszyły wskazane zasady ogólne, jak przepisy odnoszące się do postępowania dowodowego, a naruszenie to było naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W prowadzonym postępowaniu Minister Finansów winien zatem ponownie rozpatrzyć sprawę, mając na względzie wskazane powyżej rozważania Sądu.

Minister Finansów złożył skargę kasacyjna od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną organ zarzucił naruszenie:

1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- naruszenie prawa materialnego poprzez:

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 71b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.) w związku z § 7 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173, poz. 1072), poprzez uznanie, że data wydania orzeczenia lub opinii to data posiedzenia zespołu orzekającego i sporządzenia protokołu z tego posiedzenia;

- błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, poprzez uznanie, że orzeczenie lub opinia jest zawarte w protokole z posiedzenia zespołu orzekającego;

2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty oraz § 7 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, poprzez uznanie, że decyzja Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.), poprzez uznanie, że decyzja Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [..] listopada 2014 r., znak: [...], zostały wydane z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności tych odnoszących się do postępowania dowodowego;

- art. 152 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. brak określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, w sytuacji uwzględnienia skargi.

Urząd Miasta Piekary Śląskie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Poza zakresem rozpoznania pozostaje zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 152 p.p.s.a. sformułowany w pkt 2 lit. c/ petitum skargi kasacyjnej, gdyż został on cofnięty przez pełnomocnika organu na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Zważywszy natomiast na pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie stwierdzić należy, że jest ona zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz oddaleniem skargi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydaną w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Finansów w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok, stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i dokonując wykładni przepisów art. 71b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty w związku z § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 roku w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, Sąd I instancji uznał, iż skoro rozstrzygnięcia podejmowane są przez zespół, a więc organ kolegialny w drodze głosowania, to datą wydania orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy jest data posiedzenia zespołu albowiem rozstrzygnięcia te podejmowane są w dniu posiedzenia tego zespołu, co wynika wprost z treści protokołu z posiedzenia zespołu. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji stwierdził, że organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia prawa materialnego, to jest art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że w jego ocenie, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem dla prawidłowego określenia daty podjęcia rozstrzygnięcia (orzeczenia) koniecznym było ustalenie, poprzez odwołanie się do treści protokołu z posiedzenia zespołu orzekającego, jaka data widniała w treści protokołu i ustalenie czy ta sama data widnieje na sporządzonym orzeczeniu, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej skutecznie podważają prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, które wskazuje na to, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy na wstępie podkreślić, że kontrola Sądu I instancji pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji odbywała się po przeprowadzeniu przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego, w którym organy orzekły wobec jednostki samorządu terytorialnego o obowiązku zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie NSA okoliczność ta ma zasadniczo istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W związku z powyższym należy zauważyć, że Minister Finansów działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114, dalej uodjst) zobowiązał Miasto na prawach Powiatu Piekary Śląskie do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 rok w wysokości 42.027 złotych. Wydając wskazaną wyżej decyzję organ administracji publicznej oparł się na ustaleniach zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w K., z którego wynikało, że stwierdzono nieprawidłowości w danych zawartych w systemie informacji oświatowej o liczbie uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego w Zespole Szkół w Piekarach Śląskich. Liczba uczniów przeliczeniowych została zawyżona o 9,6296 uczniów. Z akt sprawy wynika, że na dzień 30 września 2009 roku dyrektor Zespołu Szkół w Piekarach Śląskich wykazał zawyżoną o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczeniowych wagą P5. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane dla tego ucznia przez zespół orzekający publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej nosiło datę 5 października 2009 r.

Wobec powyższego podkreślić należy, że stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 19 lutego 2004 roku o systemie informacji oświatowej Minister właściwy do spraw oświaty został zobligowany do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zapewniając organom administracji publicznej koordynującym i realizującym politykę edukacyjną państwa aktualnych informacji niezbędnych do realizowania zadań w tym zakresie, a także planowania środków budżetowych niezbędnych do finansowania zadań oświatowych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o systemie informacji oświatowej szkoły i placówki oświatowe zobowiązane są do prowadzenia baz danych oświatowych obejmujących zbiory danych, o których mowa w art. 3 ust. 2-4 ustawy, w tym zbiory obejmujące dane o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty. Potwierdzeniem i uszczegółowieniem tego obowiązku jest treść § 6 pkt 1 lit. k/ rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych.

Przedstawione regulacje prawne wskazują na trzy okoliczności, istotne z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Po pierwsze, to szkoły i placówki oświatowe są zobowiązane do prowadzenia baz danych oświatowych obejmujących określone zbiory danych i są odpowiedzialne za to, aby bazy danych (a tym samym zbiory danych) zawierały aktualne informacje niezbędne do realizowania zadań oświatowych, a także planowania środków budżetowych niezbędnych do finansowania tych zadań. Po drugie, zbiory danych oświatowych zawierają dane dotyczące specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty. Po trzecie, to wskazane bazy danych i znajdujące się w nich zbiory danych oświatowych stanowią dla organów jedyne źródło informacji wykorzystywanych przy ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej na dany rok.

Skoro, jak to zostało wyżej wskazane, bazy danych oświatowych winny zawierać aktualne informacje, w tym aktualne orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3-3a ustawy o systemie oświaty, to koniecznym jest odniesienie się do regulacji prawnych dotyczących wydawania orzeczeń przez zespoły publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Stosownie do treści art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami były wydawane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określało zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Jak już wyżej wspomniano, na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 ustawy o systemie oświaty Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Ponadto orzeczenie o potrzebie kształcenia, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia posiada datę jego wydania oraz czas, na jaki jest ono wydawane z uwagi na rodzaj zaburzeń i upośledzeń rozwojowych dziecka. Istotne jest również to, że zalecane w orzeczeniu formy i warunki kształcenia oraz stymulacji dziecka mają być przez placówkę realizowane w stosunku do danego dziecka a zalecany sposób nauki dziecka jest relatywizowany do konkretnych zaburzeń lub nieprawidłowości rozwojowych dziecka. Wobec tego, iż w danym konkretnym przypadku sytuacja rozwojowa dziecka może ulec zmianie, konieczne jest dostosowanie tych zaleceń do aktualnych potrzeb dziecka, organizacji nauki czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Z tego względu w określonych przypadkach orzeczenia o potrzebie kształcenia wydawane są na określony czas, czy to etapu edukacji, czy to okres nauki w danej szkole. A zatem istotne znaczenie ma to, jakie formy edukacji i warunki nauki zostały zalecone dziecku w związku z danym jego etapem rozwojowym uwzględniającym upośledzenie i na jaki okres, gdyż z tym wiąże się zróżnicowana wysokość subwencji. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że wskazane wyżej elementy i stwierdzenia znajdują się w orzeczeniu, o którym mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty.

Z treści § 1 przywołanego wyżej rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r., w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych wynika, że swym zakresem obejmuje ono między innymi szczegółowe zasady działania zespołów, tryb postępowania odwoławczego oraz wzory orzeczeń wydawanych przez zespoły. Jak z kolei wynika z treści § 7 ust. 1-4 rozporządzenia zespół wydaje orzeczenie większością głosów, a z posiedzenia zespołu sporządzany jest protokół, który zawiera w swej treści również informację o podjętym rozstrzygnięciu wraz z uzasadnieniem. Protokół podpisują członkowie zespołu i przewodniczący a orzeczenie przygotowuje członek zespołu wyznaczony przez przewodniczącego. Przedstawione powyżej regulacje prawne oraz wskazany w rozporządzeniu tryb wydawania orzeczeń przez zespół poradni psychologiczno-pedagogicznej dają podstawę do przyjęcia, że wyłącznie orzeczenie, o którym mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty, jest dokumentem stanowiącym podstawę ujawnienia danych w systemie informacji oświatowej w zbiorze danych obejmującym dane o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikających z orzeczeń. Jednocześnie podmioty zobowiązane do prowadzenia baz danych oświatowych zostały zobligowane do ich aktualizowania i przekazywania według stanu na dzień do dnia 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o systemie informacji oświatowej).

Z regulacji prawnych zawartych w § 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego z dnia 18 września 2008 roku wynika, że protokół z posiedzenia zespołu w swej treści zawiera informację o podjętym rozstrzygnięciu wraz z uzasadnieniem, to jednak zauważyć należy, że nie protokół stanowi przedmiot doręczenia wnioskodawcom, a orzeczenie przygotowane przez członka zespołu orzekającego (por. § 16 ust. 1 rozporządzenia). Podkreślić także należy, że załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 roku sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych zawiera wzory orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Tak więc orzeczenia, o których wyżej mowa, posiadają sformalizowaną formę i mogą przybierać jedynie postać określoną tymi przepisami prawa. Jest to istotna okoliczność podkreślająca różnice między protokołem z posiedzenia zespołu a samym orzeczeniem będącym podstawą umieszczenia danych w bazie danych oświatowych. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że przepis art. 71b ust. 4 ustawy o systemie oświaty przewiduje tryb odwoławczy do kuratora oświaty od orzeczeń wskazanych w art. 71b ust. 3 tejże ustawy. Co przy tym istotne, orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b powołanej ustawy, wydawane są jak to wynika z § 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z dnia 18 września 2008 r. na wniosek rodzica (opiekuna prawnego) dziecka. Z § 6 ust. 10 tegoż aktu prawnego wynika ponadto, że wnioskodawca może wziąć udział w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko, gdyż przewodniczący zespołu zawiadamia go o terminie posiedzenia. Również z treści § 17 ust. 1 rozporządzenia wynika, że od orzeczenia doręczonego wnioskodawcom przysługuje za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, odwołanie do kuratora oświaty. Oznacza to też, że od decyzji kuratora oświaty przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tak więc wskazane przepisy prawa przewidują odrębny tryb odwoławczy od orzeczeń wydawanych przez zespół poradni psychologiczno-pedagogicznej. Regulacje te dowodzą zatem, że orzeczenie zespołu działającego w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, o których stanowi art. 71b ust. 3-3b u.s.o., podejmowane jest w sprawie indywidualnej w konkretnym stanie faktycznym, na podstawie generalno-abstrakcyjnych norm administracyjnego prawa materialnego i w sposób władczy kształtuje uprawnienia jego adresata (podmiotu usytuowanego na zewnątrz zespołu orzekającego). Ustawodawca określa prawną formę działania zespołu mianem orzeczenia. W efekcie oznacza to, że orzeczenia zespołów są innymi niż decyzje – aktami administracyjnymi. Natomiast zespoły orzekające pełnią funkcję organów administracji publicznej w oparciu o przyznaną im przez ustawodawcę kompetencję szczególną do wykonywania administracji publicznej w drodze wydawania aktów administracyjnych. Ze względu na brak wyłączenia w przepisach ustawy o systemie oświaty stosowania norm procedury administracyjnej oraz charakter i rodzaj prawny istoty tych orzeczeń, zastosowanie przy ich wydaniu znajdują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. J. Chmielewski "Glosa do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 223/14, opubl. OSP 2016/4/36). Zatem tylko i wyłącznie w ww. postępowaniu bądź też ewentualnie w postępowaniu nadzwyczajnym lub innym przewidzianym trybie prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego można poddać kontroli pod względem zgodności z prawem treść orzeczenia, w tym także można kontrolować prawidłowość w zakresie oznaczenia daty jego wydania. Natomiast w postępowaniu, w którym organy orzekły wobec jednostki samorządu terytorialnego o obowiązku zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej mamy już do czynienia z ostatecznym orzeczeniem zespołu, które nie zostało we wskazanym wyżej trybie poddane kontroli pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 71b ust. 4 ustawy o systemie oświaty, jak i w § 17 rozporządzenia, udział biorą wnioskodawcy (rodzice, opiekunowie prawni) dziecka, a postępowanie dotyczące zwrotu nienależnie pobranej kwoty części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej prowadzone na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst toczy się bez udziału tychże wnioskodawców. Zatem w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 udjst oraz w postępowaniu prowadzonym na wniosek rodzica lub opiekuna prawnego dziecka celem wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 71b ust. 3-3b ustawy o systemie oświaty nie ma tożsamości podmiotów. Niewątpliwie orzeczenie, o którym mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, posiada walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Pamiętać jednak należy, że przeprowadzenie dowodu przeciw treści dokumentu (art. 76 § 3 k.p.a.) wymaga inicjatywy dowodowej po stronie podmiotu, który dąży do podważenia domniemania zgodności z prawdą czy domniemania prawdziwości, autentyczności dokumentu urzędowego. Może to jednak nastąpić w postępowaniu, w którym udział bierze adresat orzeczenia, co do którego możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwnego treści tego dokumentu urzędowego. W tym stanie rzeczy organ orzekający w sprawie zwrotu nienależnie pobranej kwoty części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej jest związany treścią ostatecznego orzeczenia zespołu poradni psychologiczno-pedagogicznej także w zakresie daty wydania wspomnianego wyżej orzeczenia. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego przy uwzględnieniu algorytmu bazującego wyłącznie na danych zawartych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 roku (załącznik do rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009 roku w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010). Ponadto z treści art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 roku o systemie informacji oświatowej wynika, że dane w bazach danych oświatowych są aktualizowane i przekazywane na dzień 30 września każdego roku. Również w § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 16 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych, został wskazany termin 30 września każdego roku jako data, do której możliwe jest wprowadzanie danych do baz danych oświatowych. Oznacza to, że podmioty zobligowane do uzupełniania baz danych oświatowych mogą to czynić wyłącznie do dnia 30 września każdego roku poprzedzającego przyznanie subwencji oświatowej w określonej wysokości. Tak więc termin 30 września jest terminem ustawowym, a co najważniejsze jest to termin materialnoprawny. Powyższe skutkuje tym, że podmiot zobowiązany do uzupełniania i aktualizowania danych w bazie danych oświatowych nie ma podstaw do wprowadzenia do bazy danych oświatowych uczniów, wychowanków, którzy na tę datę nie spełniają ustawowych warunków, w tym nie posiadają orzeczenia o którym mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty wskazującego w sposób jednoznaczny, iż zostało ono wydane najpóźniej w dniu 30 września.

W związku z powyższym, skoro w rozpatrywanej sprawie w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 roku Zespołu Szkół w Piekarach Śląskich umieszczono ucznia, który na tę datę nie posiadał orzeczenia zespołu poradni psychologiczno-pedagogicznej, to tym samym zasadne jest stanowisko organu, iż Zespół Szkół zawyżył o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P5. W tej sytuacji trafnie wykazano, że ustalona dla tej jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej była wyższa od należnej, a tym samym zasadnie organ w oparciu o regulację prawną zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty.

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach, podniesione w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa przez Sąd I instancji okazały się zasadne. W tym stanie rzeczy uznając, że okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, a Sąd I instancji niezasadnie uznał stanowisko organów za wadliwe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 2 pkt 5 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ. U. z 2015 r., poz. 1804).

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego obejmuje kwotę 631 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej i kwotę 2.400 zł tytułem wynagrodzenia dla pełnomocnika organu. W tym ostatnim przypadku Sąd miarkował należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, zważywszy że na jednym posiedzeniu Sądu były rozpoznawane dwie jednobrzmiące skargi kasacyjne, co miało wpływ na związany z tym nakład pracy pełnomocnika organu.