Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 90/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: SPP - Odmówiono zmiany postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 165 i art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa E E.M. N. spółka jawna o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa E E.M. N. spółka jawna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 58/21.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo E E.M. N. spółka jawna wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie 100 zł, Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, że nie ma żadnych środków na prowadzenie swoich spraw. Prowadzona działalność gospodarcza generuje straty, które powstają w wyniku czynów nieuczciwej konkurencji zachodniej korporacji. Wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 137.812,28 zł. Przychody nie starczają na pokrycie bieżących opłat, chociażby za prąd i gaz. Od [...] kwietnia 2021 r. Spółka zawiesiła działalność. Jej wspólnicy są zarejestrowani jako bezrobotni. Zarówno Spółka, jak i jej wspólnicy nie mają oszczędności, gdyż wszystkie wpływy finansowe inwestowali w firmę, pracowników, spłatę kredytów. Stan rachunków bankowych Spółki wynosi 0,00 zł. Nieruchomość Spółki obciążona jest hipotekami, samochody: 16 letnie [...] i 9-letnia [...] - zajęte przez wierzycieli.

Wspólnicy Spółki M.N. i E.N., w nadesłanych wnioskach PPF, również podnieśli fakt braku zatrudnienia w związku z zawieszeniem prowadzenia działalności gospodarczej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ujawnili, że są małżeństwem, mieszkają razem, i wraz z dorosłym synem P. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie są współwłaścicielami domu o pow. ok. 220 m², każdy w ¼ części oraz mieszkania o pow. 46,80 m², każdy w ⅓ części, obciążonego hipoteką (kredyt hipoteczny spłaca ich córka). Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności i innych wartościowych rzeczy. Chorują. Do maja 2021 r. małżonkowie otrzymywali zasiłek chorobowy. Obecnie są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Również ich syn pozostaje bez dochodów. W utrzymaniu pomaga im rodzina. Sytuacja z koronawirusem jeszcze bardziej pogłębia, i tak trudną sytuację finansową. Po stronie wydatków i zobowiązań małżonkowie wskazali: "opłaty za media ok. 1.060 zł/średniomiesięcznie, pożyczka ok. 50.000,00 zł, ubezpieczenie ok. 1.000 zł rocznie".

W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pismem z dnia [...] lipca 2021 r. M.N. podniósł, że złożone formularze PPPr i PPF szczegółowo przedstawiają dramatyczną sytuację majątkową Spółki i wspólników. W 2020 r. spółka nie osiągnęła żadnego dochodu. Z dołączonego zbiorczego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2020 r. wynika strata spółki w kwocie 137.812,28 zł (strata przypadająca na każdego wspólnika to 68.906,14 zł). Spółka nie ma środków trwałych powyżej 5.000 zł. Powtórzył, że ze względu na brak dochodów i trudną sytuację na rynku spowodowaną stanem epidemicznym w Polsce, z dniem [...] kwietnia 2021 r. Spółka zawiesiła działalność. Oboje wspólnicy są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, co potwierdzają dołączone wydruki z Platformy Usług Elektronicznych ZUS. Wyjaśnił nadto, że w przesłanych formularzach wspólnicy wskazali miesięczne koszty utrzymania, część z nich zapłacili z zasiłku chorobowego, w uregulowaniu pozostałych opłat pomogła im rodzina. Pomoc rodziny nie polega zaś na sporządzaniu zestawień, ile, kiedy, gdyż robią to z miłości i z serca, bez pokwitowań. Córka spłaca kredyt mieszkaniowy. Wspólnik dodał, że nie jest w stanie podać wysokości zobowiązań, gdyż są one sporne i trwają postępowania sądowe. Do oświadczenia dołączył zawiadomienie z Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych o wpisie egzekucji (KW nr [...]), kopię zeznania PIT-36L M.N. za 2020 r. z wykazaną stratą oraz historię rachunku spółki E prowadzonego przez [...] nr [...] od 01.04.2021r. do 30.06.2021r., w którym wykazano saldo końcowe -11.993,69 zł i zestawienie transakcji na rachunku bankowym E prowadzonego w [...] za m-ce kwiecień-czerwiec 2021 r. z saldem zerowym.

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 58/21 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych wezwaniem z dnia 12 lipca 2021 r. dokumentów dotyczących zarówno samej Spółki, jak i jej wspólników, co w konsekwencji uniemożliwiło pełną analizę i rzetelną ocenę sytuacji finansowej, majątkowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Spółki i jej wspólników.

W wyniku rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. tut. Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Następnie, zarządzeniem z dnia 12 października 2021 r. skarżąca Spółka została wezwana do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

W odpowiedzi, w dniu 8 listopada 2021 r. skarżąca uiściła należny w niniejszej sprawie wpis od skargi. Jednocześnie ponownie zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, tak jak i w poprzednim, oświadczyła, że z uwagi generowane straty (straty za ostatni rok obrotowy 137.812,28 zł), które powstały głównie w wyniku czynów nieuczciwej konkurencji zachodniej korporacji, z dniem [...] kwietnia 2021r. zmuszona była zawiesić działalność. Spółka nie ma oszczędności. Banki wypowiedziały kredyty. W związku z obecnie panującą sytuacją na rynku, spółka nie ma możliwości pozyskania jakichkolwiek dodatkowych środków. Stan kasy i rachunków bankowych Spółki wynosi 0,00 zł. Nieruchomość Spółki obciążona jest hipotekami, zaś samochody zajęte przez wierzycieli. Opłaty średniomiesięczne firmy wynoszą 1.260 zł: gaz ok. 450 zł, energia ok. 700 zł, usługi telekomunikacyjne ok. 110 zł.

Wspólnicy Spółki M.N. i E.N., w nadesłanych wnioskach PPF również podnieśli brak możliwości poniesienia jakichkolwiek opłat sądowych. Oboje są osobami bezrobotnymi. Są współwłaścicielami domu, każdy w ¼ części oraz mieszkania o pow. 46,80 m², każdy w ⅓ części, obciążonego hipoteką (kredyt hipoteczny spłaca ich córka). Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności i innych wartościowych rzeczy. Mieszkają razem, i wraz z synem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Od sierpnia 2021r., przez trzy miesiące, każdy z małżonków otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 1.260 zł, a później ok. 1.000 zł. Syn nie osiąga żadnych dochodów. W utrzymaniu pomaga im rodzina, np. kupując żywność. Po stronie wydatków i zobowiązań małżonkowie wskazali kredyt hipoteczny za lokal mieszkalny - rata miesięczna 983,03 zł, pożyczka ok. 50.000,00 zł - spłata kiedy będą środki, średniomiesięczne opłaty stałe: ubezpieczenie ok. 150 zł, energia ok. 220 zł, gaz i ogrzewanie ok. 350 zł, woda ok. 130 zł, usługi telefoniczne ok. 90 zł, wywóz śmieci 50 zł, podatek od nieruchomości ok. 40 zł, RTV ok. 60 zł, oprócz tego: żywność, leki, środki chemiczne oraz "koszty wymienione w PPPr".

W związku ze złożeniem kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2021 r., wezwano Spółkę do wskazania nowych okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, które powodowałyby istotną zmianę jej sytuacji w stosunku do stanu ustalonego w prawomocnym postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 58/21 oraz dodatkowo, do przedłożenia dokumentów i informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej Spółki oraz jej wspólników, m.in. zestawienia przychodów i rozchodów, deklaracji VAT oraz raportów kasowych spółki za I kwartał 2021 r., ewidencji środków trwałych spółki, dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia oraz prowadzone wobec spółki postępowania egzekucyjne, dokumentów potwierdzających źródło finansowania bieżących wydatków spółki wskazanych w rubryce 10 formularza PPPr, wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki oraz jej wspólników z ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość zasiłku dla bezrobotnych wspólników wraz z informacją o sposobie wypłaty środków, a także informacji, czy E.N. i M.N. korzystają z pomocy finansowej czy rzeczowej ze strony państwa lub osób trzecich (np. rodziny) ze wskazaniem źródła, rodzaju, formy, wysokości tej pomocy i sposobu wypłaty środków (m.in. zaświadczenia, umowy darowizny, oświadczenia darczyńców) oraz oświadczenia, czy syn – P.N. zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, z przedstawieniem stosownego oświadczenia, jeśli nie - z wyjaśnieniem przyczyny takiego stanu.

W odpowiedzi, pismem z dnia [...] grudnia 2021r., skarżąca nadesłała jedynie kopie dwóch decyzji Starosty z [...] lipca 2021r. o przyznaniu E.N. i M.N. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...].07.2021r. do [...].04.2022r. w wysokości 1.489,00 zł przez pierwsze 90 dni i 1.169 zł w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku, a także kopię historii spłaty kredytu mieszkaniowego za okres 01.09.2021r.-17.12.2021r. z odręczną adnotacją, że kredyt ten spłaca córka, która jest właścicielem tego mieszkania. Jednocześnie M.N. oświadczył, że sytuacja wspólników diametralnie się pogorszyła. Z uwagi bowiem na zmniejszenie od listopada 2021 r. wysokości otrzymywanych zasiłków, miesięczny dochód małżonków spadł aż o 520 zł. Ponadto podniósł, że dane ujawnione w złożonych formularzach PPPr i PPF szczegółowo odpowiadają na pytania dotyczące tragicznej sytuacji Spółki i jej wspólników i niezbicie dowodzą, że ani spółka ani jej wspólnicy nie mają żadnych środków na opłaty sądowe. Powtórzył, że w wyniku strat, z dniem [...] kwietnia 2021 r. spółka zawiesiła działalność gospodarczą. Spółka nie ma obowiązku sporządzania zestawień, kwartalnych rozliczeń i prowadzenia kas. Nie ma środków trwałych powyżej 5.000 zł. Nie sporządzała deklaracji w podatku akcyzowym. Z uwagi na spory i trwające postępowania sądowe, nie jest w stanie podać wysokości zobowiązań. Z kolei wspólnicy są zarejestrowani jako bezrobotni. Koszty utrzymania pokrywają z zasiłku dla bezrobotnych, w miarę możliwości pomagała im rodzina. Obecnie jej również jest ciężko. Pomoc rodziny nie polegała zaś na sporządzaniu zestawień, ile, kto, którego dnia przekazał nam drobne kwoty na chleb, leki czy niewielką pomoc w opłacie mediów, gdyż robili to z miłości i z serca, bez pokwitowań. Ponadto córka spłaca kredyt mieszkaniowy i reguluje wszystkie opłaty za mieszkanie. Z kolei małżonkowie N. wraz z synem mieszkają w domu, który wybudowali w latach 80-tych XX w. Syn, z uwagi na chorobę, nie jest w stanie podjąć żadnej pracy i nie zarejestrował się jako bezrobotny.

Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a).

Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca spółka, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. To ona winna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do uwzględnienia jej wniosku, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16 - orzeczenia przywołane w niniejszym postanowieniu dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może ona powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 7 października 2014 r. sygn. akt I GZ 390/14; postanowienie WSA w Olsztynie z 31 października 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 553/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu.

Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącej Spółki należy w pierwszej kolejności wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] skarżąca ubiegała się już o prawo pomocy w tym samym co obecnie zakresie, tj. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Jak już wskazano wyżej, postanowieniem z 10 sierpnia 2021 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy, a tut. Sąd postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. utrzymał ww. postanowienie w mocy.

W takiej sytuacji, kolejny wniosek strony w takim samym zakresie należy traktować jak wniosek o zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w trybie art. 165 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 3 lutego 2009r. sygn. akt I OZ 53/09984, z dnia 28 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 252/09, z dnia 7 lutego 2011r. sygn. akt II FSK 2274/10). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należy rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęte jest, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu ww. przepisu należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Podkreśla się także, że wniosek o zmianę postanowienia musi wprowadzać element nowości do sprawy, tj. wskazywać na nowe okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Co więcej, nie chodzi przy tym o jakiekolwiek zmiany w sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, ale o wskazanie okoliczności o istotnym znaczeniu dla rozpatrywanej kwestii (por. postanowienia NSA: z 20 stycznia 2017r. sygn. akt I GZ 595/16, z 4 sierpnia 2017r. sygn. akt I OZ 1180/17, z 9 listopada 2017r. sygn. akt II OZ 1348/17, z 20 listopada 2018r. sygn. akt II OZ 1127/18). Zmiana wcześniejszego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy jest więc dopuszczalna tylko w przypadku zmiany polegającej na znaczącym pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musi wykazać zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Dokonując oceny zasadności ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że Strona nie wykazała, by w jej sytuacji finansowej, majątkowej nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 58/21.

Przede wszystkim zauważyć należy, że dane wskazane w formularzu PPPr z [...] listopada 2021 r. (data nadania 15 listopada 2021r.) oraz argumentacja kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy są niemalże całkowicie tożsame z danymi zawartymi w pierwszym formularzu PPPr oraz argumentacją pierwotnego wniosku. W obu przypadkach Spółka podniosła fakt zawieszenia działalności, brak środków w kasie i na rachunkach bankowych, posiadanie zobowiązań kredytowych oraz obciążenie nieruchomości i zajęcie pojazdów. Akcentowała również, że jej wspólnicy nie mają możliwości pokrycia kosztów sądowych, gdyż oboje są osobami bezrobotnymi, a ich dochody nie starczają na zaspokojenie bieżących potrzeb, dlatego w miarę możliwości pomaga im rodzina. W późniejszym wniosku dodatkowo ujawniła średniomiesięczne stałe opłaty Spółki 1.060 zł (gaz, energia, usługi telekomunikacyjne).

Podobnie jest z formularzami PPF wspólników. Małżonkowie N. w aktualnie rozpatrywanych wnioskach, tak jak i w poprzednich, wskazali taki sam stan posiadania. Powtórzyli, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i na ich utrzymaniu pozostaje bezrobotny syn. Tym razem wskazali jednak dochód z zasiłków dla bezrobotnych, podkreślając przy tym zmianę ich wysokości (w okresie sierpień-październik 2021 r. w wysokości 1.489 zł każdy z małżonków, zaś od listopada 2021 r. po 1.169,30 zł), podczas gdy poprzednio wykazali brak dochodów (zasiłki chorobowe, wysokości których zresztą nie ujawnili, małżonkowie otrzymywali bowiem do maja 2021r.). Ponadto wciąż powołują się na pomoc rodziny. W każdym też przypadku podnosili, że całość dochodów przeznaczają na sfinansowanie ujawnionych w formularzach własnych bieżących kosztów oraz opłat Spółki.

Niestety, zarówno w postępowaniu o sygn. akt I SPP/Go 58/21, tak jak i obecnie, skarżąca nie przedłożyła wymaganych wezwaniami, niezbędnych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej Spółki oraz jej wspólników, które pozwoliłyby na pełną i rzetelną ocenę zdolności płatniczych strony.

Po pierwsze, brak jest jakichkolwiek dokumentów księgowych i podatkowych Spółki za I kwartał 2021r., czyli okres bezpośrednio poprzedzający zawieszenie działalności gospodarczej, m.in. księgi przychodów i rozchodów, deklaracji w podatku od towarów i usług, ewidencji środków trwałych. Spółka oświadczyła jedynie, że w ww. okresie poniosła stratę. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności.

Dalej Spółka nie wykazała stanu majątkowego oraz stanu zadłużenia, jak i prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy, co uniemożliwia ocenę kondycji finansowej i stanu majątkowego skarżącej spółki na dzień zawieszenia działalności. Spółka wskazała jedynie, że posiada nieruchomość obciążoną hipotekami, gdzie komornik przeprowadza egzekucję oraz dwa samochody zajęte przez komornika. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się z kolei, że samo dysponowanie majątkiem wyklucza w zasadzie przyznanie prawa pomocy. Pomimo bowiem obciążenia hipoteką, nieruchomość ta może stać się źródłem potrzebnych środków finansowych np. w drodze jej wynajmu, wydzierżawienia (por. post. NSA z 9 lipca 2009r. sygn. akt I OZ 713/09).

Tak jak i we wcześniejszym postępowaniu, także i teraz, skarżąca nie złożyła wyczerpujących dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i materialnej jej wspólników, w szczególności w zakresie podstawowych wartości tj. dochodów i wydatków. Małżonkowie nadal nie ujawnili bowiem zakresu (wysokości i formy) otrzymywanej pomocy od rodziny, nie wskazali nawet osób udzielających im tej pomocy, co w konsekwencji nie pozwala na dokonanie oceny sytuacji finansowej tych osób, jak i ich możliwości udzielania comiesięcznego wsparcia skarżącym, tym bardziej, że wsparcie to ma charakter długotrwały. W postanowieniu z 12 listopada 2012r. sygn. akt I FZ 421/12 NSA wskazał "Skoro strona twierdzi, że potrzebuje pomocy w realizacji jej praw, to istnieje konieczność oceny nie tylko, czy może samodzielnie sfinansować swój udział w postępowaniu, ale i czy pomoc, której może udzielić jej rodzina, jest wystarczająca na zabezpieczenie tej potrzeby. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny strona postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa".

W świetle powyższego, za chybione uznać należy twierdzenia skarżącej o braku podstaw do badania sytuacji finansowej syna wspólników, tym bardziej w sytuacji, w której - zgodnie z oświadczeniem wspólników - prowadzi on wraz z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe.

Ponadto, małżonkowie N. nadal nie przedłożyli wydruków z osobistych rachunków i lokat bankowych. Wyciągi bankowe są zaś tego rodzaju dowodem, który w dużym stopniu może przyczynić do wyjaśnienia i określenia zdolności płatniczych wnioskodawcy, gdyż obrazują nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne, czy też posiadane oszczędności.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że analiza i rzetelna ocena sytuacji finansowej, majątkowej oraz aktualnych możliwości płatniczych Spółki, jak i jej wspólników, nadal jest niemożliwa. To zaś z kolei utrudnia dokonanie ustaleń, czy i w jakim ewentualnie zakresie spółka lub jej wspólnicy byliby w stanie ponieść koszty zainicjowanego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana tylko w stosunku do podmiotów, które w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jej otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy zabrakło. Dodać przy tym należy, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zainicjowanych przez skarżącą Spółkę przed tutejszym sądem (m.in. sprawy o sygn. akt I SPP/Go 29/21, I SPP/Go 58/21, I SPP/Go 59/21, I SPP/Go 79/21, I SPP/Go 80/21 czy I SPP/Go 83/21). Także w tych sprawach strona domagała się przyznania prawa pomocy, zaś referendarz, jak i Sąd, w wydanych w tym przedmiocie postanowieniach zwracali uwagę, że to na stronie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.

Zatem nadal aktualna pozostaje ocena referendarza dokonana w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 58/21.

W świetle powyższego, bez wpływu pozostaje powołany przez wspólników fakt zmniejszenia od listopada 2021 r. otrzymywanych zasiłków dla bezrobotnych, z kwoty 1.489 zł do kwoty 1.169,30 zł miesięcznie dla każdego z małżonków. Skoro bowiem brak jest pełnych danych dotyczących osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, ich źródeł, rodzajów i przede wszystkim wysokości, trudno zatem stwierdzić, jaki wpływ na sytuację finansową podmiotu będzie miała zmiana jednej z tych wartości. Zauważyć nadto należy, że zasiłki z urzędu pracy, bez względu na wysokość, oprócz pomocy rodziny, stanowią obecnie dodatkowe i stałe źródło dochodu małżonków, w porównaniu do sytuacji przedstawionej we wniosku z [...] lipca 2021 r. o przyznanie prawa pomocy.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że małżonkowie N. wciąż są współwłaścicielami w 2/3 części lokalu mieszkalnego o pow. 46,80m² obciążonego hipoteką, w którym mieszka ich dorosła córka, oraz w ½ części domu mieszkalnego o pow. 220 m², który wraz z synem zamieszkują, a co którego nie deklarowali, żeby byli w jakikolwiek sposób ograniczeni w rozporządzaniu tą nieruchomością. Zatem majątek taki może i powinien być źródłem pozyskania środków finansowych na sfinansowanie kosztów zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w drodze wydzierżawienia bądź obciążenia, celem uzyskania np. pożyczki hipotecznej.

Tym samym, na podstawie art. 165 i art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.