Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 647/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków finansowych wykorzystanych z naruszeniem procedur; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Minister Finansów i Rozwoju (dalej: organ) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] września 2016 r. nr [...] zobowiązującą C.w K. Sp. z o.o. (dalej: skarżący/Beneficjent) do zwrotu części dofinansowania w kwocie 163 361,40 zł, przyznanego na realizację projektu pn. "[...]".

Projekt realizowany był na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej [...] kwietnia 2011 r.

W dniach [...] października 2012 r. na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w siedzibie skarżącego przeprowadzona została kontrola, której ustalenia zawarte został w Informacji pokontrolnej nr [...], sporządzonej w dniu [...] listopada 2012 r.

Mając na uwadze treść zawartą w ww. Informacji, PARP stwierdziła, iż doszło do naruszenia zasady konkurencyjności. Stwierdzono również nieprawidłowości dotyczące wynagradzania pracowników personelu projektu w formie premii. W związku z powyższymi naruszeniami PARP ustaliła, iż do zwrotu przypada kwota 141 269,92 zł wydatkowana na wynagrodzenie personelu oraz kwota 21 268,63 zł związana z zamówieniem dotyczącym druku materiałów szkoleniowych oraz usługi hotelarskiej. Dodatkowo jako dofinansowanie podlegające zwrotowi uznano kwotę 822,85 zł, w związku z brakiem pełnego zwrotu oszczędności na zakończenie projektu.

Wobec braku zwrotu środków, w dniu [...] września 2015 r. wszczęto postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] września 2016 r., nr [...] zobowiązującej do zwrotu części dofinansowania.

Następnie, zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezesa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż skarżący realizował projekt na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej [...] kwietnia 2011 r. Na podstawie § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie skarżący zobowiązany był stosować się do zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: Wytyczne). Zgodnie z zapisami § 14 ust. 2 umowy o dofinansowanie "Przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych (...)", a zgodnie z ust, 3 instytucja w przypadku stwierdzenia naruszenia przez beneficjenta zapisów zasady konkurencyjności może zastosować korekty finansowe zgodnie z załącznikiem nr 11 do umowy o dofinansowanie, który stanowią Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS (dalej: taryfikator).

Dalej wyjaśniono, że w ramach projektu skarżący założył zakup między innymi materiałów szkoleniowych i zakwaterowania dla uczestników szkoleń. PARP pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. przekazała zalecenia pokontrolne nr [...], zgodnie z treścią, których zalecono Beneficjentowi przedstawienie wyjaśnień dotyczących sposobu wyboru wykonawców w roku 2011 i 2012 oraz dokumentów potwierdzających prawidłowość szacowania wartości zamówień. Beneficjent pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. wyjaśnił, że "oszacowanie wartości zamówienia nastąpiło na podstawie środków zaplanowanych w budżecie projektu, rozmów telefonicznych oraz, w miarę możliwości sprawdzenia cen na stronach internetowych". W przypadku zakupu usługi na materiały szkoleniowe drukowane oraz usługi zakwaterowania uczestników szkoleń wartość zamówienia na lata 2011 i 2013 była sumowana i zostały spełnione kryteria odnośnie tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej. Załącznikiem do niniejszego pisma było zestawienie usług i towarów podlegających rozeznaniu rynku przed dokonaniem zakupu, z którego wynika, że w przypadku zakwaterowania uczestników oraz materiałów szkoleniowych drukowanych przeprowadzono procedurę rozeznania rynku i zakupu dokonywano na bieżąco.

Zgodnie z formularzem szacowania wartości zamówienia na materiały szkoleniowe drukowane z dnia [...] lutego 2011 r. ustalono, iż wartość zamówienia wynosi 112 tysięcy złotych, a wartość zamówienia na zakwaterowanie uczestników 154 tysiące złotych. W obu przypadkach zamówienie przekraczało wartość 14 tysięcy euro, zatem zakup wymagał zastosowania zasady konkurencyjności.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż skarżący nie dopełnił wszystkich obowiązków, jakie w zakresie procedury konkurencyjności nakładały na niego Wytyczne. Nie opublikował bowiem zapytania ofertowego na stronie internetowej, co stanowi naruszenie w ramach procedury konkurencyjności. Podstawowym warunkiem umożliwiającym wykonawcom złożenie oferty w postępowaniu jest uzyskanie przez nich wiedzy o takiej możliwości. Właściwe ogłoszenie postępowania ma zasadnicze znaczenie dla liczby potencjalnych wykonawców, którzy mogą złożyć ofertę w tym postępowaniu. W ocenie organu Prezes PARP słusznie zaklasyfikował powyższe naruszenie zgodnie z taryfikatorem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie jako "Niedopełnienie obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) i w siedzibie przy jednoczesnym wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców)" i prawidłowo ustalił korektę finansową w wysokości 15%.

Ponadto, organ zauważył, że wśród naruszeń przy wyborze wykonawcy na druk materiałów szkoleniowych wymienić należy uchybienie dotyczące braku informacji o kryteriach wyboru ofert. W zapytaniu ofertowym skarżący wskazał jedynie co jest przedmiotem zamówienia, a także miejsce i termin składania ofert.

Następnie zauważono, iż istotnym elementem procesu wybory wykonawcy w ramach procedury konkurencyjności jest odpowiednie udokumentowanie postępowania protokołem. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż sporządzony [...] marca 2011 r. protokół z wyboru wykonawcy na druk materiałów szkoleniowych nie posiadał informacji, do jakich co najmniej trzech potencjalnych wykonawców skarżący wysłał zapytanie ofertowe oraz informacji o sposobie upublicznienia zapytania ofertowego. Powyższe uchybienie zostało ujęte w taryfikatorze w pkt 13 jako "Brak protokołu przy jednoczesnym zachowaniu dokumentów potwierdzających wybór wykonawcy lub uchybienie formalne dotyczące protokołu" z korektą w wysokości 5%. W ocenie organu powyższe braki w protokole należy potraktować jako błędy formalne skutkujące ww. korektą.

Dalej organ wskazał, że zgodnie z oszacowaniem skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r. w przypadku zamówienia na zakwaterowanie uczestników cena netto wynosiła 154 tysiące złotych, a więc przekraczała kwotę 14 tysięcy euro i w postępowaniu tym wymagane było przeprowadzenie zasady konkurencyjności. Organ podkreślił, że wobec powyższego skarżacy zobowiązany był do przestrzegania wymogów opisanych w podrozdziale 3.1.3.1 Wytycznych.

Wyjaśniono, iż w odpowiedzi na ogłoszone zapytanie ofertowe z dnia [...] lutego 2011 r. wpłynęły 4 oferty:

Hotelu L. z dnia [...] lutego 2011 r. (koszt pokoju jednoosobowego ze śniadaniem - 140 zł, koszt pokoju dwuosobowego ze śniadaniem - 180 zł),

Hoteli S. w K. z dnia [...] lutego 2011 r. (koszt pokoju jednoosobowego ze śniadaniem - 80 zł, koszt pokoju dwuosobowego ze śniadaniem - 60 zł, brak wolnych pokoi w niektórych terminach),

E. Hotel B. z dnia [...] lutego 2011 r. {koszt pokoju jednoosobowego - 145 zł, koszt pokoju dwuosobowego - 165 zł),

4 A. "K." (koszt pokoju jednoosobowego ze śniadaniem - 91,20 zł, koszt pokoju dwuosobowego ze śniadaniem - 145,60 zł).

Skarżący dokonał wyboru oferty przesłanej przez E. Hotel B., co zostało udokumentowane protokołem z wyboru ofert. Organ wskazał, iż zgodnie z Wytycznymi zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert. W korespondencji mailowej skarżący przekazał wykonawcom informacje o terminach i miejscu szkoleń oraz o liczbie osób. Zapytanie ofertowe nie zawierało kryteriów oceny ofert ani dokładnego opisu przedmiotu zamówienia. Ponadto skarżący nie opublikował zapytania ofertowego na stronie internetowej, co stanowi w ocenie organu naruszenie w ramach procedury konkurencyjności. Organ zauważył, że zgodnie z taryfikatorem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy o dofinansowanie powyższe naruszenie zaklasyfikowano jako "Niedopełnienie obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) i w siedzibie przy jednoczesnym wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców)" i ustalono korektę finansową w wysokości 15%.

Z akt sprawy wynika bowiem, iż sporządzony [...] marca 2011 r. protokół z wyboru wykonawcy na wybór usługi hotelarskiej nie posiadał informacji o sposobie upublicznienia zapytania ofertowego przez Beneficjenta. Powyższe uchybienie zostało ujęte w taryfikatorze w pkt 13 jako "Brak protokołu przy jednoczesnym zachowaniu dokumentów potwierdzających wybór wykonawcy lub uchybienie formalne dotyczące protokołu" z korektą w wysokości 5%.

Jednocześnie, odnosząc się do wyboru wykonawcy, wskazano, że zgodnie z treścią protokołu z wyboru usługi z [...] marca 2011 r., z uwagi na dostępność wolnych pokoi oraz cenę nie przekraczającą zakładanego w projekcie budżetu skarżący wybrał ofertę E. Hotel B.. Organ zauważył, że zgodnie z podrozdziałem 3.1.3 Wytycznych pkt 4 skarżący był zobowiązany do wyboru oferty najkorzystniejszej, co w przedmiotowej sprawie oznacza mieszczącej się w budżecie projektu oraz zapewniającej dostępność pokoi w konkretnych terminach. W przypadku dostępności pokoi, trzech wykonawców w swoich ofertach zapewniło usługę hotelową w dogodnych dla skarżącego terminach, tj. Hotel L., E. Hotel B., A. "K.". Najtańszą ofertę złożyło A. "K.". Zdaniem organu to właśnie tą ofertę powinien wybrać skarżący, a w związku z tym, że zawarto umowę z H. S.A. (E. Hotel B.) nałożono na skarżącego korektę w wysokości 25% wydatków kwalifikowanych za naruszenie "Wybór oferty niezgodnie z kryteriami oceny ofert skutkujące wyborem innego wykonawcy dla zamówień poniżej progu określonego w art. 7 lit. a dyrektywy 2004/18/WE.

Skarżący nie ustalił bowiem żadnych kryteriów oceny ofert, a swój wybór uzasadnił jedynie tym, że hotel był dostępny i oferował ceny mieszczące się w budżecie projektu. Tymczasem celem zastosowania zasady konkurencyjności powinien być wybór oferty najkorzystniejszej zgodnie z ustalonymi kryteriami. Biorąc pod uwagę, iż skarżący takich kryteriów nie określił, wyznacznikiem powinna być dla niego dostępność pokoi i najniższa cena. Zatem organ nie znalazł uzasadnienia dla wyboru wykonawcy, który zaoferował wyższą cenę.

Następnie zauważono, iż w wyniku kontroli projektu przeprowadzonej w dniach [...] października 2012 r. za niekwalifikowalne uznano premie wypłacane pracownikom skarżącego zatrudnionym w projekcie. Zespól kontrolujący stwierdził, że nie istniał dokument w oparciu, o który skarżący mógł przyznać swoim pracownikom nagrody i premie. Zgodnie bowiem z zapisami Wytycznych podrozdział 4.5 1 pkt 4 Wydatkami kwalifikowalnymi w przypadku wynagrodzenia personelu mogą być również nagrody, z wyłączeniem nagrody jubileuszowej, lub premie, o ile są spełnione następujące warunki;

nagrody lub premie zostały przewidziane w regulaminie pracy lub regulaminie wynagradzania danej instytucji lub też innych właściwych przepisach prawa pracy;

nagrody lub premie zostały wprowadzone w danej instytucji nie później niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu;

nagrody lub premie potencjalnie obejmują wszystkich pracowników danej instytucji;

nagrody lub premie przyznawane są w związku z zaangażowaniem do realizacji zadań związanych z PO KL na podstawie stosunku pracy.

Organ zauważył, iż zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego zawartymi w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. wynagrodzenia w projekcie wyliczano na podstawie zarządzenia nr [...] Dyrektora C. w K. z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie realizacji projektu "[...]" oraz zarządzenia nr [...] Prezesa C. w K. Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2010 r, w sprawie realizacji projektu "[...]".

Tymczasem zarządzenie Prezesa nr [...] w sprawie wynagradzania pracowników projektu zostało wprowadzone [...] grudnia 2010 r., czyli po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie na konkurs [...], który wpłynął do PARP w dniu [...] czerwca 2010 roku. W związku z tym nie został spełniony warunek, zgodnie z którym nagrody lub premie zostały wprowadzone w danej instytucji nie później niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu. Natomiast zarządzenie Prezesa nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. odnosi się do konkretnego projektu SPORZL, zaś zarządzenie nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. dotyczy innego projektu o nr [...]. Zarządzenia te dotyczą zatem zasad wynagradzania w ramach konkretnych projektów realizowanych przez skarżącego. O ile więc zarządzenia nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r zostały wprowadzone wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu, to nie spełniają one pozostałych warunków opisanych w zacytowanym powyżej zapisie Wytycznych, tj. nie obejmowały potencjalnie wszystkich pracowników skarżącego. Każde z nich dotyczyło sposobu wynagradzania pracowników w ramach projektów [...] oraz [...], co oznacza, że pracownicy niewykonujący obowiązków w ramach ww. projektów nie byli objęci możliwością otrzymywania nagród i premii przewidzianych w ww. zarządzeniach.

Zatem żaden z powyższych dokumentów nie może zostać uznany za dokument stanowiący podstawę do wypłaty dodatkowych nagród i premii dla pracowników skarżącego.

Organ zaznaczył, że dokumentem takim nie może być również:

Zarządzenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. przyjmujące Regulamin wynagradzania pracowników C. w K. za pracę świadczoną w projektach finansowanych ze środków pomocowych od rządów obcych państw, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych;

Regulamin wypłacania funduszu wyrównawczego stanowiący załącznik nr 8 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy C. w K.;

Regulamin pracy C. w K..

Zarządzenie nr [...] odnosi się bowiem do sposobu wynagradzania pracowników świadczących pracę w projektach finansowanych ze środków pomocowych, natomiast nie obejmuje pracowników, którzy nie uczestniczą w realizacji projektów finansowanych ze źródeł zewnętrznych. Natomiast jak wynika z zapisów Wytycznych nagrody i premie mogą być uznane za kwalifikowalne jeśli, m.in. potencjalnie obejmują wszystkich pracowników danej instytucji. Na mocy zarządzenia nr [...] osoby niewykonujące obowiązków w ramach projektów nie były objęte możliwością otrzymania premii, co oznacza, że zapisy ww. dokumentu nie mogą stanowić podstawy do wypłaty premii osobom wykonującym pracę w ramach projektu [...].

Odnosząc się do Regulaminu wypłacania funduszu wyrównawczego stanowiący załącznik nr 8 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy C. w K. oraz Regulaminu pracy C. w K. organ zauważył, że dokumenty te stanowią załącznik nr 8 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy C. w K. z [...].11.1994 r., który został skutecznie wypowiedziany w 2004 roku, jak stwierdziła Państwowa Inspekcja Pracy podczas kontroli przeprowadzonej w październiku 2012 r. Powyższe oznacza, że w okresie realizacji projektu 2011-2013 postanowienia ww. regulaminu nie obowiązywały, a więc nie mogły stanowić podstawy do wypłaty premii pracownikom w ramach kwestionowanego projektu.

Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, iż premie zostały wypłacone z naruszeniem Wytycznych podrozdział 4.5.1 pkt 4, z uwagi na to, iż nie zostały one przewidziane w regulaminie, który byłby wprowadzony w danej instytucji nie później niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu (lit. b) oraz nie obejmowały wszystkich pracowników danej instytucji (lit. c).

Następnie wskazano, że skarżący na podstawie § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie zobowiązany był do rozliczenia 100% otrzymanego wsparcia w końcowym wniosku o płatność. Oznacza to, że w końcowym wniosku o płatność powinien dokonać rozliczenia całkowitej wysokości transz, które otrzymał lub do zwrotu powstałych w projekcie oszczędności. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący nie zwrócił wszystkich środków dofinansowania, jakie otrzymał w projekcie. Łącznie środki dofinansowania uzyskane w ramach projektu, stanowiące środki do wykorzystania na cele projektu wynoszą 972 766,02 zł (z uwzględnieniem dokonanych przez skarżącego zwrotów). W ramach złożonych wniosków o płatność skarżący wykazał w projekcie w ramach dofinansowania łączną kwotę wydatków w wysokości 971 943,17 zł. Wobec powyższego po zakończeniu projektu zobowiązany był do zwrotu środków otrzymanych i niewykorzystanych na realizację projektu w kwocie 822,85 zł (972 766,02 zł - 971 943,17 zł). Ponieważ środków tych nie zwrócono doszło do naruszenia przez § 29 ust. 4 oraz § 10 ust. 9 umowy o dofinansowanie.

Podsumowując organ wskazał, że łączna wysokość wydatków niekwalifikowalnych podlegających zwrotowi na mocy przedmiotowej decyzji to 163 361,40 zł, na którą składają się:

7 385,94 zł - druk materiałów szkoleniowych,

13 882,69 zł- usługa hotelarska,

141 269,92 zł - niekwalifikowalne premie personelu projektu,

822,85 zł - niezwrócona kwota oszczędności.

Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie i niedostateczne uzasadnienie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów wynikające z faktu nieuwzględnienia wnoszonych przez skarżącego w trakcie postępowania odwoławczego wyjaśnień zawartych tak w odwołaniu z dnia [...] września 2016 r., jak i w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r., wskazujących na posiadanie przez osobę kierującą projektem wiadomości istotnych w sprawie i zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z przesłuchania tej osoby w charakterze świadka;

art. 7. art. 75 i art. 77 §1 k.p.a. poprzez oparcie postępowania wyjaśniającego jak i odwoławczego w całości na dowodach z dokumentów, gdy tymczasem jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem;

art. 8 i art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania oraz zasady przekonywania w postaci zaniechania przez Ministra Rozwoju i Finansów ustosunkowania się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do wszystkich zgłaszanych przez skarżącego zarzutów i twierdzeń zawartych w odwołaniu z dnia [...] września 2016 r. i piśmie z dnia [...] listopada 2016 r.;

art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania oraz zasady informowania w postaci niepoinformowania zgodnie z art. 54 §1 pkt 6 k.p.a. strony postępowania administracyjnego o skutkach prawnych niespełnienie żądań zawartych w wezwaniach Instytucji Wdrożeniowej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia, tj. wezwania do zwrotu środków i decyzji o zwrocie środków;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649, z późn. zm.); dalej: "u.z.p.p.r.", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu, że stan faktyczny w niniejszej sprawie uzasadnia zastosowanie tych przepisów i w konsekwencji uznanie, że zgodnie z prawem została wydana decyzja określająca kwotę dofinansowania do zwrotu, w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki do jej wydania, tj. nie doszło do wykorzystania przez skarżącego środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w kwocie 163 361,40 zł zł z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.,

- art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L z dn. 31 lipca 2006 r., 210/25- powoływanego dalej jako rozporządzenie 1083/2006) w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niezastosowania ww. przepisu i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zastosowanie przez organ korekty finansowej zgodnie z postanowieniem § 29 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu zawartej pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości a Skarżącym, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Taryfikatora stanowiącego załącznik nr 11 do umowy: "Wytyczne dotyczące określenia korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków finansowanych ze środków EFS", nie wymaga dokonania oceny charakteru i wagi nieprawidłowości oraz faktycznych strat finansowych poniesionych przez fundusze UE i nierozważenie istnienia podstaw do odstąpienia od jej stosowania.

W odpowiedzi na skargę organ ponowił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona została do Sądu decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] stycznia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PARP z [...] września 2016 r., którą określono kwotę do zwrotu przez skarżącą Spółkę w wysokości 163.361,40 zł wraz z odsetkami, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Zwrócić należy uwagę, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006.

Zgodnie natomiast z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 – ust. 9 art. 207 u.f.p.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie organów spełniona została przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż beneficjent w ramach postępowań prowadzonych w ramach zasady konkurencyjności na wybór wykonawcy usługi druku materiałów szkoleniowych oraz usługi hotelarskiej dopuścił się dwóch naruszeń zasady konkurencyjności, a także wypłacił pracownikom przedmiotowego projektu premie z naruszeniem podrozdziału 4.5.1 punkt 4 Wytycznych oraz nie dokonał zwrotu nie wykorzystanych środków. W ocenie organu II instancji, rozliczenie niekwalifikowalnych wydatków wynikało z działania beneficjenta, które spowodowało naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

W tym względzie należy jednak, w ocenie Sądu, podzielić stanowisko prezentowane w skardze, iż zastosowanie reguł pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie, iż niekwalifikowlaność wydatku wynika z działania beneficjenta winno być poprzedzone dokładną analizą stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, w celu wykazania rodzaju i stopnia zawinienia beneficjenta skutkującego naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Należy podkreślić, iż skarżąca Spółka przywołała w odwołaniu oraz piśmie z [...] listopada 2016 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, szereg okoliczności, które w jej ocenie miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Beneficjent w przywołanych pismach wyjaśnił, iż z uwagi na proces przekształceń własnościowych nie posiada kompletnej dokumentacji związanej z udzielaniem zamówień w ramach realizacji spornego projektu. Wskazano również na okoliczności związane z brakiem możliwości przedłożenia kompletnej dokumentacji dotyczącej zamówień na usługi druku materiałów szkoleniowych oraz usługi hotelarskiej, związane z działaniami podejmowanymi przez ówczesnego kierownika projektu.

W świetle powyższego, wobec braku jakiegokolwiek odniesienia się w zaskarżonej decyzji do argumentacji Spółki, należało stwierdzić, że Minister nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w odniesieniu do indywidualnej sytuacji beneficjenta, co miało znaczenie dla zastosowanej w sprawie materialnej podstawy rozstrzygnięcia, skutkującej koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że na organie administracji publicznej ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując zatem dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, wobec wykazanych wyżej braków postępowania, nie sposób uznać, że doszło do ustalenia okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania decyzji w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta określonej kwoty dofinansowania.

W związku z powyższym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.