Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 303/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wrześnią 2005 r. wydaną na podstawie art. 92 ust 1, 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088), lp. 1.1.1., lp. 1.11.9. załącznika do tej ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "S." M. S., skarżącą w niniejszej sprawie karę pieniężną w łącznej kwocie 8.300 zł. w tym 8.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek i 300 zł. za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego.

Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:

W dacie [...] sierpnia 2005 r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej [...] kierowany przez M. W., będący w dyspozycji firmy "S.". Firma ta w momencie kontroli wykonywała przejazd z ładunkiem w ramach przewozu na potrzeby własne. M. W. oświadczył, iż nie jest pracownikiem firmy "S.". Jest zatrudniony przez firmę "V.", która wynajmuje firmie kierowców. Kierowca nie posiadał podczas kontroli licencji uprawniającej do wykonywania transportu. W toku postępowania strona nadesłała umowę zlecenia łączącą ją z kierowcą M. W.. Na trzech okazanych przez kierowcę tarczach tachografu z dni [...] sierpnia 2005 r. uwidoczniona jest nieprawidłowa praca selektorem.

W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż nie została spełniona jedna z przesłanek z art. 4 pkt 4 lit. a), a zatem wykonywany przez stronę przewóz nie spełniał kryteriów ustawowych niezarobkowego przewozu drogowego. Do jego wykonania niezbędne było tym samym uzyskanie licencji przewozowej, a jej brak skutkuje nałożeniem na stronę kary w wysokości 8.000 zł.

Natomiast ustalenie nieprawidłowej pracy przyrządu kontrolnego stanowiło podstawę nałożenia kary w kwocie 300 zł.

Strona wniosła o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary 8.000 zł. i umorzenie w tym zakresie postępowania.

Zdaniem strony w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 4 i art. 5 ustawy o transporcie drogowym. M. S. wykonuje transport drogowy na podstawie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Stosownie do art. 33 tej ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Wniosek o wydanie zaświadczenia, o którym mowa w ust 1 powinien zawierać informację i dokumenty określone w art. 8 ust 2 pkt 1 – 4 i ust 3 pkt 1 – 3, 7 i pkt 8 cyt. ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust 3 pkt 7 ustawy wniosek powinien zawierać oświadczenie o zamiarze zatrudnienia kierowców spełniających warunki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 lub w art. 6 ust 1 pkt 2 w/w ustawy. Stosownie do art. 5 ust 3 pkt 4 cyt. ustawy przedsiębiorcy udziela się licencji, jeśli przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniają wymagania określone w przepisach ustawy, przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku. Do postępowania o wydanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne odpowiednie zastosowanie mają zatem, zdaniem strony, przepisy dotyczące wydania licencji na transport drogowy i zaświadczenie wydaje się przedsiębiorcy, jeśli przedsiębiorca osobiście wykonuje przewozy i przewozy te wykonują zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Przepis art. 5 cyt. ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 4 tej ustawy, co oznacza, że terminy zawarte w art. 4 są terminami ogólnymi i ich zastosowanie zostało przez ustawodawcę rozszerzone o zapisy umieszczone w art. 5. W tej sytuacji, w ocenie strony, niezarobkowy przewóz drogowy może być wykonywany zarówno przez przedsiębiorcę osobiście, jak również przez jego pracowników, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz.

W odwołaniu podniesiono nadto, iż w podstawie prawnej decyzji powołał art. 5 powołanej ustawy, a w jej uzasadnieniu powołuje się na art. 4 i taki stan rzeczy stanowi o naruszeniu art. 107 k.p.a. co może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy utrzymał zaskarżoną w powyższym zakresie decyzję w mocy.

Zdaniem organu przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał warunku z art. 4 ust 4 lit a) cyt. ustawy, bo kierowca M. W. nie był pracownikiem strony. Był on bowiem zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Tym samym należy przyjąć, iż strona wykonywała transport drogowy, bez wymaganej licencji, a nie przewóz na potrzeby własne.

W skardze na tę decyzję M. S. wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji bądź o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 140, art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 4 i art. 5 powołanej ustawy. W uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a.).

Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja z dnia [...] września 2005 r. nie naruszają bowiem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Skarżący nie podważa ustaleń organów, iż z uwagi na charakter łączącej stronę i kierowcę prowadzącego pojazd w dniu kontroli umowy tj. umowy zlecenia kierowca nie pozostawał w stosunku pracy ze stroną i tym samym nie był jej pracownikiem. W ocenie skarżącego ta bezsporna okoliczność nie stanowi przeszkody dla przyjęcia, iż przedmiotowy przewóz spełniał kryteria niezarobkowego przewozu drogowego tj. przewozu na potrzeby własne. Strona w tym względzie odwołuje się do art. 8 ust. 2 pkt 1 – 4 i ust. 3 pkt 1 – 3, 7 i pkt 8 uznając, iż skoro wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności powinien zawierać informację i dokumenty określone w tychże przepisach a art. 8 ust. 3 pkt 7 obejmuje wymóg złożenia wraz z tym wnioskiem oświadczenia o zamiarze zatrudnienia kierowców spełniających warunki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 lub w art. 6 ust 1 pkt 2 to z uwagi na brzmienie tych przepisów uznać w istocie należy, iż przewóz drogowy pozostaje niezarobkowym przewozem (przewozem na potrzeby własne) także wówczas, gdy pojazd prowadzony jest przez osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz.

Takiego stanowiska skarżącej nie można podzielić. Pozostaje ono w oderwaniu od przepisów ustawy o transporcie drogowym i jest wynikiem ich błędnej wykładni. Decydującym w tym względzie jest przepis art. 4 pkt 4 cyt. ustawy. W tym bowiem przepisie zostało zdefiniowane pojęcie niezarobkowego przewozu drogowego. W rozumieniu powołanego przepisu takim przewozem jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, który spełnia łącznie warunki wymienione pod lit. a, b, c.

Przewozem na potrzeby własne nie jest zatem przewóz, który tych przesłanek kumulatywnie nie spełnia. Taka zaś sytuacja zachodzi, gdy chociażby jeden z w/w warunków, a taki stan rzeczy ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie został spełniony. Jednym z tych warunków wymienionym pod lit. a) jest wymóg, by pojazdy samochodowe używane do przewozu były prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

Natomiast art. 5 tej ustawy zawarty, co wymaga podkreślenia, w rozdziale 2 zatytułowanym "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego" (zdefiniowanego odrębnie w art. 4 ust 1 i 2) jest regulacją odnoszącą się do instytucji licencji na wykonywanie transportu drogowego i wbrew przekonaniu skarżącej nie jest przepisem szczególnym do art. 4 ust 4 cyt. ustawy dezfiniującym przewóz na potrzeby własne.

Przepisy tego rozdziału, w tym art. 5 ustawy o transporcie drogowym w żadnym zakresie nie odnoszą się do instytucji przewozu na potrzeby własne i definiowanie tego pojęcia przy ich pomocy jest zabiegiem nieskutecznym.

Art. 33 powołanej ustawy w ust 6 odsyła wprawdzie do art. 8 ust.2 pkt 1 – 4 i ust 3, pkt 1 – 3, 7 i pkt 8 (zawartego w tym rozdziale), ale ten przepis wskazuje na informacje i dokumenty, które powinny być we wniosku o udzielenie licencji zawarte. Takie też informacje i dokumenty winien, stosownie do art. 33 art. 6 zawierać wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przez przedsiębiorcę przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej.

Odesłanie do w/w przepisów w zakresie wymogów, jakie wniosek o wydanie zaświadczenia ma spełniać nie upoważnia jednak do uznawania za wiążącą innej definicji "przewozu na potrzeby własne" niż ta, która została wskazana w art. 4 ust 4 ustawy o transporcie drogowym.

Skarżąca odmienne stanowisko w tym względzie uzasadnia w istocie brzmieniem art. 8 ust 7 w/cyt. ustawy. Przepis ten stanowi, iż wniosek powinien zawierać oświadczenie przedsiębiorcy o zamiarze zatrudnienia kierowców spełniających warunki, o których mowa w art. 5 ust 3 pkt 4 lub w art. 6 ust. 1 pkt 2 utd.

Chodzi zatem o to, żeby przedsiębiorca oświadczył, że zatrudni kierowców, którzy spełniają wymagania określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym, przepisach ustawy prawo o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców, a także nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub środowisku.

W świetle powołanych przepisów nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia, iż przewóz na potrzeby własne jest wykonywany również wówczas, gdy pojazdem kieruje osoba niezatrudniona przez przedsiębiorcę lecz wykonująca osobiście przewóz na jego rzecz. Oświadczenie ma dotyczyć bowiem zatrudnienia kierowców spełniających określone warunki. Oświadczenie to nie może zatem obejmować, tak jak w przypadku licencji, osób, które przed przedsiębiorcę zatrudnione nie będą. Powyższy wymóg zatem nie pozostaje w sprzeczności z definicją przewozu na potrzeby własne i nie może być rozumiany jako zamysł ustawodawcy rozszerzenia kręgu osób, o których mowa w art. 4 ust 4 lit a) o osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz.

Zasadnie zatem organ uznał, iż wykonywany w dacie kontroli przewóz nie spełniał łącznie warunków, o których mowa w art. 4 ust 4. Kierowca, co w sprawie bezsporne, nie pozostawał ze skarżącą w stosunku pracy. Z tego też względu przewóz nie był niezarobkowym transportem drogowym w rozumieniu powołanego przepisu. Tym samym zgodnie z art. 5 cyt. ustawy wymagana była licencja na wykonywanie transportu drogowego. Zaskarżona decyzja została zatem podjęta bez naruszenia przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji. Nie jest przy tym zasadnym zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione, materiał dowodowy został w sprawie zgromadzony w sposób zgodny z regułami procedury administracyjnej, a jego ocena i ustalenia poczynione przez organ znalazły wyraz w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.