Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3408/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 1 pkt 2 art. 67c par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarżący L. J. zwrócił się do organu podatkowego z prośbą o rozłożenie należności głównej wynikającej z decyzji z dnia [...] września 2007 r. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., na 36 rat. W decyzji tej organ orzekł o odpowiedzialności podatkowej L. J. za zaległe zobowiązanie I. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Pismem z dnia 17 grudnia 2007 r. Skarżący doprecyzował wniosek i wniósł o umorzenie części zobowiązania wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej oraz rozłożenie na 36 miesięcznych rat po 500 zł pozostałej kwoty zaległości tj. 18.000 zł. Skarżący swoją prośbę umotywował bardzo ciężką sytuacją materialną, w której znajduje się od dłuższego czasu. Skarżący jest na utrzymaniu rodziny (łączne dochody żony, teściowej i córki wynoszą ok. 2000-2500 zł), zatem rozłożenie należności na raty pozwoliłoby Skarżącemu na comiesięczną spłatę zaległości.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. odmówił Skarżącemu udzielenia wnioskowanych ulg.

W uzasadnieniu stwierdził, iż decyzja organu podatkowego co do udzielenia ulgi pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu. W konsekwencji gdy wystąpią okoliczności, uzasadniające zastosowanie wobec podatnika konkretnej ulgi, organ podatkowy może wydać decyzję o jej udzieleniu, ale nie jest równocześnie do tego zobowiązany. Nawet stwierdzenie przez organ podatkowy istnienia przesłanek dających możliwość zastosowania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego (ważny interes podatnika ) nie zobowiązuje to organu podatkowego do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie wnioskowanej ulgi. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż z uwagi na fakt, iż zobowiązanie podatkowe I. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2002 r. przedawni się z dniem 12 czerwca 2009 r. nie jest możliwe wydanie decyzji ratalnej wykraczającej poza termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. A ponadto nie możliwe jest ustalenie rat w wysokości przekraczającej możliwości płatnicze Skarżącego.

Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem Skarżącego jego sytuacja mieści się w zakresie stosowania art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy w części dotyczącej odmowy rozłożenia na 36 miesięcznych rat po 500 zł, części zobowiązania w kwocie 18.000 zł wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległe zobowiązanie podatkowe I. sp. z o.o. oraz za odsetki za zwłokę od tej zaległości, oraz uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia części zobowiązania w kwocie 19.717,20 zł wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległe zobowiązanie podatkowe I. sp. z o.o. oraz za odsetki za zwłokę od tej zaległości i umorzył postępowanie w sprawie.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. materiał dotyczący przedmiotowej sprawy został zebrany i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji bez naruszenia przepisów prawa procesowego. Dyrektor Izby Skarbowej analizując akta sprawy nie doszukał się nieprawidłowości w zastosowaniu przepisu art. 67a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami) przez organ podatkowy pierwszej instancji, gdyż dokonując przełożenia ustawowych pojęć na konkretny stan faktyczny rozpatrywanej sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie przekroczył granic uznania administracyjnego, jak również zasady swobodnej oceny dowodów.

Z akt sprawy wynika, iż zaległości będące przedmiotem wniosku wynikają z decyzji wydanej przez organ podatkowy I instancji, na podstawie art. 107 i art. 116 Ordynacji podatkowej, w której orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległe zobowiązania spółki I. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Przedmiotowe zobowiązanie powstało w okresie gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki. Ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku przedmiotowej spółki okazało się bezskuteczne, zaś Skarżący w prowadzonym postępowaniu nie uwolnił się od odpowiedzialności za długi Skarżącej, organ podatkowy zobligowany był do wydania decyzji z dnia [...] września 2007 r. Zatem przedmiotowa zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę nie powstała na skutek nagłych, losowych i niezależnych od Skarżącego okoliczności.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w pełni podziela argumentację uzasadniającą odmowę udzielenia Skarżącemu ulgi przez organ I instancji w postaci umorzenia części zaległości podatkowej i odmowy rozłożenia na 36 miesięcznych rat pozostałej części zaległości. Stosowanie instytucji rozłożenia na raty należności podatkowych powinno sprzyjać efektywnej realizacji zobowiązań podatkowych. W sytuacji gdy nie istnieje realna możliwość spłaty zobowiązania na warunkach określonych w decyzji o przyznaniu ulgi, jej zastosowanie jest bezcelowe.

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatnika (art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe oznacza, że prawo do wystąpienia o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej przysługuje tylko tym, którzy występują w danym stosunku podatkowym w charakterze podatnika lub osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatnika co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca bowiem Skarżący w przedmiotowej sprawie występuje jako osoba trzecia odpowiedzialna za zaległości płatnika (tj. Spółki "I.") zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych, pobranych od wynagrodzeń wypłaconych zatrudnionym pracownikom. Podatnikiem w przedmiotowej sprawie jest pracownik, którego dotyczy deklaracja, a nie podmiot, który zatrudniał tego pracownika. W świetle obowiązującego prawa zobowiązanie płatnika nie może ulec wygaszeniu wskutek umorzenia, gdyż brak do tego podstawy prawnej. Zgodnie z art. 67c § 1 Ordynacji podatkowej, w stosunku do płatnika, w tym również osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości płatnika, mogą mieć zastosowanie wyłącznie ulgi przewidziane w art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej tj. odroczenie lub rozłożenie na raty należności podatkowej. A zatem zgodnie z art. 208 Ordynacji podatkowej postępowanie w powyższej sprawie jest bezprzedmiotowe w związku z tym organ odwoławczy zobligowany jest w części dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Rozłożenie na raty zaległości podatkowej jest instytucją prawną o nadzwyczajnym charakterze i może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Zdaniem organu odwoławczego, który ponownie przeanalizował akta sprawy i odwołanie Skarżącego, decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w tym względzie została podjęta prawidłowo pod względem formalnym i merytorycznym.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż nie neguje trudnej sytuacji Skarżącego, jednak w jego ocenie nie ma podstaw do ulgowego potraktowania i wydania decyzji zgodnie z wnioskiem.

Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł, że nie jest zrozumiałe dla niego dlaczego w jego sprawie nie ma zastosowania art. 67a § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, mimo iż wykazał, że jego sytuacja materialna, zdrowotna i rodzinna jest zła.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga Skarżącego nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy wynika, iż Skarżący był członkiem zarządu I. Sp. z o.o. Funkcję tę pełnił również w lutym 2002 r., kiedy to u Spółki powstała zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec bezskuteczności prowadzonej egzekucji wobec majątku Spółki i nie uwolnienia się przez Skarżącego od odpowiedzialności za długi Spółki decyzją z dnia [...] września 2007 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległe zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Skarżący złożył wniosek o umorzenie części zaległości podatkowej oraz o rozłożenie na 36 rat pozostałych 18.000 zł.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił Skarżącemu udzielenia wnioskowanych ulg. W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji w mocy w części dotyczącej odmowy rozłożenia na 36 miesięcznych rat po 500 zł, części zobowiązania w kwocie 18.000 zł, wynikającego z decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległe zobowiązanie podatkowe I. sp. z o.o. oraz za odsetki za zwłokę od tej zaległości oraz uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia części zobowiązania.

W ocenie Sądu decyzja Dyrektora Izby Skarbowej odpowiada prawu. Jest decyzją słuszną merytorycznie, a ponadto spełnia wymóg art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i zawiera prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia.

Na wstępie wskazać należy, iż prawidłowo organ ustalił, iż zobowiązanie podatkowe Spółki I. w podatku dochodowym od osób fizycznych za luty 2002 r. przedawni się 12 czerwca 2009 r. Zatem nie było możliwe rozłożenie na raty tej zaległości na 36 rat, bowiem termin płatności części rat przekraczałaby termin przedawnienia, co jest niedopuszczalne, gdyż w wyniku przedawnienia wygasa zobowiązanie podatkowe płatnika, a to powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej – Skarżącego w niniejszej sprawie.

Natomiast co do odmowy rozłożenia Skarżącemu zaległości na raty, niezależnie od podniesionego już argumentu, wyjaśnić należy, że art.67 a Ordynacji pozostawił organom podatkowym swobodę co do oceny okoliczności przemawiających za zastosowaniem ulg w spłatach zaległości podatkowych. Istotne jest jedynie, aby przyznana uznaniowość nie stała się dowolna w swych ocenach. W tej sprawie nie miało to miejsca. Organy podatkowe ustaliły sytuację majątkową rodziny Skarżącego łącznie z wykazaniem przychodów i rozchodów. On sam nie pracuje i nie posiada innych źródeł dochodów. Ustalona okoliczność uzyskiwania niskich dochodów nie stanowiła jednak, zdaniem organów podatkowych, wystarczającej przesłanki do udzielenia ulgi w postaci ratalnych spłat, ale stanowisko swoje uzasadniły.

Odnosząc się do wniosku Skarżącego o częściowe umorzenie zaległości wskazać należy, iż słusznie Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w części decyzję organu I instancji, bowiem wbrew stanowisku tego organu wniosku Skarżącego w zakresie umorzenia zaległości nie można było rozstrzygnąć merytorycznie. Z art. 67c § 1 wynika, iż do należności przypadających do płatników stosuje się odpowiednio art. 67a § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zatem oznacza, to iż w braku odesłania w tym art. do pkt 3 art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w stosunku do zaległości, które obciążają Skarżącego nie można zastosować ulgi w postaci umorzenia zaległości.

Wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatnika (art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej). Powyższe oznacza, że prawo do wystąpienia o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej przysługuje tylko tym, którzy występują w danym stosunku podatkowym w charakterze podatnika lub osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości podatnika co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca bowiem Skarżący występuje jako osoba trzecia odpowiedzialna za zaległości płatnika zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych, pobranych od wynagrodzeń wypłaconych zatrudnionym pracownikom. Podkreślenia Sądu wymaga, iż z przepisów obowiązującego prawa wynika, że zobowiązanie płatnika nie może ulec wygaszeniu wskutek umorzenia. Zgodnie z art. 67c § 1 Ordynacji podatkowej, w stosunku do płatnika, w tym również osoby trzeciej odpowiedzialnej za zaległości płatnika, mogą mieć zastosowanie wyłącznie ulgi przewidziane w art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej tj. odroczenie lub rozłożenie na raty należności podatkowej.

Zatem słusznie Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie bowiem, z uwagi na brak podstaw do umorzenia zaległości było ono bezprzedmiotowe.

Sąd, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.