Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1442/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Wojewody z dnia 24 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości; skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2009 r. (znak [...])

Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 26 marca 2009 r. o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na podstawie decyzji

o wywłaszczeniu – orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 19 czerwca 1952 r. (znak [...]) o powierzchni [...] m2 oznaczonej jako pgr "1", położonej w O. obręb [...]. W/w decyzja Starosty została wydana w związku z uchyleniem przez Wojewodę decyzją z dnia 30 października 2008 r. (znak [...]) decyzji Starosty z dnia 12 lutego 2008 r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W. P. zaskarżyła ww. decyzję Wojewody z dnia 24 lipca 2009 r. zarzucając jej naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez odmowę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pomimo niezrealizowania celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu oraz naruszenie norm współżycia społecznego poprzez nieodniesienie się do podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania aspektów jak wywłaszczenie nieruchomości bez odszkodowania oraz wydanie decyzji o wywłaszczeniu (orzeczenia o wywłaszczeniu) pomimo posiadania przedmiotowej nieruchomości przez wywłaszczającego nielegalnie tj. już w chwili wywłaszczenia, co stanowiło czyn karalny w świetle art. 43 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r., nr 4, poz.31). Skarżąca wskazała, że wspólnie z pozostałymi spadkobiercami właścicieli wywłaszczonej nieruchomości zwróciła się do Starosty o zwrot ww. nieruchomości jako zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu tj. cel budownictwa przemysłowego z uwagi na nieposadowienie na niej do dnia złożenia wniosku o zwrot nieruchomości obiektów budownictwa przemysłowego. Skarżąca podniosła, że nieruchomość została "wywłaszczona" przez okupacyjne władze niemieckie wiosną 1940 roku, a w 1942 r. na parceli został wykonany przez "A" odwiert studni głębinowej do ujęcia wód podziemnych dla potrzeb zasilania w wodę nowobudowanego osiedla [...] w O.. Ówcześni właściciele nieruchomości – rodzice skarżącej K. i W. K. nie otrzymali dokumentu potwierdzającego "wywłaszczenie" ani odszkodowania. Stan nieruchomości pozostawał nieuregulowany do czasu wydania – na wniosek przedsiębiorstwa państwowego ,,Zakłady [...]" - przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. dnia 19 czerwca 1952 r. decyzji o wywłaszczeniu (znak [...]), w której jako cel wywłaszczenia wskazano potrzeby ,,budownictwa przemysłowego". Zakłady [...] przekazały nieruchomość Miastu [...] w 1972 r., a to z kolei Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w O.. Wszystkie ww. podmioty ograniczały się w zasadzie do eksploatacji poniemieckiego odwiertu studni głębinowej.

W ocenie skarżącej zarówno Starosta, jak i Wojewoda nie wykazali realizacji celu wywłaszczenia, a także nie udowodnili w sposób wystarczający przesłanki "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" zważywszy, że organ nie wykazał, że eksploatacja poniemieckich instalacji (odwiertu studni głębinowej) posadowionych na w/w nieruchomości zadośćuczyniła celowi określonemu w decyzji o wywłaszczeniu. Skarżąca powołała się przy tym na wykładnię literalną pojęć "budownictwo" (techniczna umiejętność wznoszenia budowli), "budowla" (wybudowane pomieszczenie, dom, gmach, droga, most, kolej i inna inwestycja kubaturowa lub liniowa) oraz "instalacja" (zespół urządzeń technicznych, służących do doprowadzenia elektryczności, gazu, wody i innych mediów do poszczególnych miejsc) oraz na rozróżnienia wynikające z samych przepisów np. rozróżnienie terenów zabudowy techniczno-produkcyjnej (obiekty przemysłowe, składy, hale, magazyny) i terenów infrastruktury technicznej (sieci elektroenergetyczne, gazownicze, telekomunikacyjne, wodociągowe, kanalizacyjne

i ciepłownicze) przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587) albo uprawnień do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie budownictwa przemysłowego oraz uprawnień do budowy instalacji wodociągowych w rozumieniu rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. nr 83, poz. 578 ze zm.). Skarżąca zarzuciła przyjęcie przez organ za dowód faktów nieudowodnionych, a w szczególności stwierdzenie, że Zakłady [...] w latach 1957 – 1961 wykonały i uruchomiły na terenie studni S9 otwór zastępczy obok starej studni poniemieckiej usytuowanej na działce oznaczonej jako pgr "1". W ocenie skarżącej celem wywłaszczenia według Starosty była chęć korzystania z instalacji wodociągowej. W tym kontekście skarżąca wskazała, że Zakłady [...] w uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia 7 listopada 1950 r. wskazały na niezbędność nabycia nieruchomości objętych wnioskiem ,,dla realizacji narodowych planów gospodarczych, w szczególności pod budownictwo przemysłowe i socjalne tych Zakładów", nie zaś w celu "poboru wód głębinowych", "ujęcia wody", "eksploatacji studni" etc. Celem wywłaszczenia, w ocenie skarżącej, było "budownictwo przemysłowe i socjalne Zakładów [...] w O.", a twierdzenia organu o zawaluowanym celu wywłaszczenia w postaci ,, ujęcia wód do celów przemysłowych, pitnych i sanitarnych" stanowią bezpodstawne konfabulacje. Skarżąca zwróciła również uwagę, iż w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wątpliwości, po co Zakłady [...] miałyby wnioskować o wywłaszczenie działki aż o powierzchni [...] m2 jeśli zamierzałyby wykorzystać ją wyłącznie na budowę (eksploatację) studni zajmującej powierzchnię zaledwie 2 m2 .

Skarżąca zarzuciła ponadto organowi wyciąganie wniosków niekorzystnych dla wnioskodawców z faktów co najmniej dwuznacznych zważywszy, że organ stwierdził, iż na załączniku graficznym do zaświadczeń lokalizacyjnych odnalezionych w toku postępowania administracyjnego tereny studni głębinowych w obrębie [...] zostały zaznaczone takim samym kolorem jak tereny głównych fabryk Zakładów [...] i opisane jako tereny przemysłowe, a następnie wysunął wniosek, że na terenach wywłaszczonych z obrębu [...] (na których zlokalizowane były studnie głębinowe) nie zamierzano wznieść żadnych obiektów typowo przemysłowych –fabryk, magazynów itp., a działkę nr "1" wywłaszczono z uwagi na studnię głębinową , więc można sprecyzować cel wywłaszczenia jako pobór z terenu ww. działki wody do celów przemysłowych, pitnych i sanitarnych.

Skarżąca podniosła ponadto niewypłacenie przez Skarb Państwa odszkodowania

z tytułu wywłaszczenia oraz naruszenie przez wywłaszczającego - Skarb Państwa (reprezentowany przez Zakłady [...]) art. 43 obowiązującego ówcześnie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r., nr 4, poz.31) zważywszy na nielegalne posiadanie przez wywłaszczającego przedmiotowej nieruchomości już w chwili wywłaszczenia.

W odpowiedzi na przedmiotową skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż została dokonana analiza materiału dowodowego wskazującego na cel wywłaszczenia i realizację tego celu m.in.: orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 19 czerwca 1952 r. (znak [...]), z której uzasadnienia wynika wywłaszczenie nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych na cele budownictwa przemysłowego, zaświadczeń lokalizacyjnych nr [...] i nr [...] z załącznikiem graficznym, wniosku o udzielenie zezwolenia z dnia 24 marca 1950 r. na nabycie nieruchomości, materiału dowodowego wskazującego na okoliczność, iż ujęcie wody "[...]" zostało wybudowane w latach 1942 – 1944 ([...] studni głębinowych), budowy na terenie studni S9 w latach 1957 – 1961 otworu zastępczego obok starej studni poniemieckiej, a następnie na okoliczność wykonania odwiertu bisowego S9a oraz na okoliczność, iż od studni do stacji uzdatniania wody "[...]" biegnie rurociąg wody surowej o średnicy 100 mm, wykonany z rur żeliwnych i kable energetyczne zasilające pompę głębinową. Zdaniem organu, cel wymieniony w decyzji wywłaszczeniowej lub akcie notarialnym pozostaje wiążący, a w przypadku jego ogólnikowego sformułowania konieczna staje się analiza dokumentacji projektowej, w tym planu zagospodarowania terenu inwestycji, projektów powstałych w wyniku zatwierdzenia planu realizacyjnego itp. Organ podniósł niemożliwość uznania za zbędną dla celu wywłaszczenia takiej nieruchomości, na której zainstalowano urządzenia, bez których główna inwestycja nie mogłaby prawidłowo spełniać swej funkcji zważywszy, że pod pojęciem budownictwa należy rozumieć budynki wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, a urządzeniami technicznymi związanymi z obiektem budowlanym są takie, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Nieruchomość o powierzchni [...] m2 oznaczona jako pgr "1", położona w O. obręb [...], stanowiąca przedmiot własności W. i K. K. została wywłaszczona na rzecz przedsiębiorstwa państwowego Zakłady [...] na cel budownictwa przemysłowego na podstawie decyzji o wywłaszczeniu – orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 19 czerwca 1952 r. (znak [...]). W/w decyzja o wywłaszczeniu mogła stać się ostateczna najwcześniej z dniem 5 lipca 1952 r. Obecnym właścicielem nieruchomości jest gmina miasto [...]. W 1997 r. przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w O. (obecnie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o.), przy czym prawo to nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Do spadkobierców po W. K. należeli : żona K. K. oraz dzieci: A. K., I. R., M. O., P. K., W. C., W. K. i A. K.. Spadkobiercami po K. K. są jej dzieci: A. P. (tożsama z A. K.), M. S. (tożsama z M. O.), I. R., W. P. (tożsama z W. C.), A. K., P. K. i W. K.. Spadkobiercą po W. K. jest jego córka B. K.. Do grona spadkobierców nie należał M. P..

Zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

Podstawą do oceny zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości z uwagi na stan zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jest precyzyjne ustalenie tego celu, co stanowi punkt wyjścia do badania, czy "cel ten nie został zrealizowany" (art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) lub nawet "nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu" (art. 137 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy ).

Według stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zawartego np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r. (sygn. I SA/Wa 1159/08, publ. Legalis):" cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego). W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować."

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie nastąpiło bardzo ogólnikowe określenie celu wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 19 czerwca 1952 r. - na cel budownictwa przemysłowego – co uzasadniło tym samym konieczność dokonania analizy zachowanej dokumentacji poprzedzającej proces wywłaszczenia. We wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia 7 listopada 1950 r. Zakłady [...] powołały się na niezbędność nabycia nieruchomości objętych w/w wnioskiem dla realizacji narodowych planów gospodarczych, a w szczególności pod budownictwo przemysłowe i socjalne tych Zakładów. Przedmiotowa nieruchomość została wymieniona w zestawieniu nieruchomości zajętych przez Zakłady [...], niezbędnych do wykonania planów gospodarczych Zakładów oraz na planie sytuacyjnym nieruchomości niezbędnych do wykonania tychże planów stanowiących załączniki do wniosku Zakładów [...] o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych w gminie zbiorowej O. (wieś i miasto). W piśmie Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego z dnia 6 czerwca 1950 r. wraz z którym do Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego został przesłany w/w wniosek Zakładów [...] o zezwolenie na nabycie nieruchomości wskazano na niezbędność w/w nieruchomości dla wybudowanego już obiektu fabrycznego, administracyjnego i osiedla mieszkaniowego. Tereny studni głębinowych w obrębie Zaborze zostały zaznaczone takim samym kolorem jak tereny głównych fabryk Zakładów [...] i opisane jako "tereny przemysłowe" na załączniku graficznym do wydanych - na podstawie nieodnalezionej w toku postępowania administracyjnego lokalizacji ogólnej tj. pisma Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 22 listopada 1950 r. (znak :[...]) - zaświadczeń lokalizacyjnych (dołączonych do pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 4 lutego 1953 r.): nr [...] wyrażającego zgodę na wstępną lokalizację szczegółową terenu fabrycznego istniejących Zakładów [...] na terenie położonym w O. i nr [...] wyrażającego zgodę na wstępną lokalizację szczegółową terenu pod budowę urządzeń filtracyjnych ujęcia wody oraz składu paliw na terenie położnym w O..

Podkreślenia wymaga, iż generalnie postępowaniem wywłaszczeniowym z wniosku Zakładów [...] objęty był obszar obejmujący zarówno tereny czysto przemysłowe, osiedla mieszkaniowe, internaty jak i pojedyncze działki na terenie obrębu [...] ze zlokalizowanymi studniami głębinowymi (w tym studnia poniemiecka S-9 na działce "1").

Jak wynika z dokumentacji hydrologicznej wykonanej w 1969 r. przez Przedsiębiorstwo Hydrogeologiczne z K., jak również z pisma Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji spółki z o.o. z dnia 11 stycznia 2006 r. studnia stanowiła część ujęcia wód podziemnych (na które składa się w sumie [...] studni wierconych) znajdującego się w miejscowości [...], zaopatrującego Zakłady [...] w wodę do celów pitnych i sanitarnych. Celem weryfikacji możliwości rozbudowy istniejącego ujęcia wody pitnej dla Zakładów [...] Zakład Badań Wodociągowych i Kanalizacyjnych Politechniki Śląskiej w Gliwicach wykonał badania hydrogeologiczne, w ramach których wykonano otwory badawcze (5), pomierzono głębokości zwierciadła wody nawierconego i ustabilizowanego. Następnie w latach 1957-61 Zakłady [...] wykonały i uruchomiły na ujęciu [...] studnie zastępcze obok starych studni poniemieckich (w tym na terenie studni S9 otwór zastępczy) oraz [...] nowych studni (o numerach od S-10 do S-16) na podstawie dokumentacji – projektu technicznego opracowanego w 1955 r. przez Zakład Projektowy Zakładów [...] (dowód: str.12-13, str.20-21 i 54 dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia wód podziemnych...Obiekt:Ch - 4674 z 1969 r. k. 45 akt adm.). Z dokumentacji badań hydrogeologicznych z 1986 r. wynika ponadto, że w 1985 r. na terenie działki nr "1" został wykonany przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w B. tzw. odwiert bisowy a studnia została oznaczona jako S-9a. Wykonany został także rurociąg wody o średnicy 100 mm wykonany z rur żeliwnych oraz umieszczone kable energetyczne od studni do stacji uzdatniania wody "[...]". Korzystanie z wywłaszczonej działki nie ograniczało się zatem jedynie, jak podnosiła skarżąca, do eksploatacji poniemieckiego odwiertu studni głębinowej.

W kontekście celu wywłaszczenia wynikającego z w/w decyzji o wywłaszczeniu z dnia 19 czerwca 1952 r. należy wskazać, iż na potrzeby budownictwa przemysłowego konieczne jest stworzenie odpowiedniej infrastruktury związanej z tym budownictwem np. w postaci instalacji podziemnych np. wodociągów, kabli energetycznych, instalacji gazowej, sanitarnej, sieci teletechnicznych itp.

Zgodnie np. z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2007 r. (sygn. I OSK 1049/06, publ. Legalis) :" Celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych, szkół, ciągów komunikacyjnych i innych urządzeń. Do infrastruktury tej należy także zaliczyć stację trafo. Nie ma przy tym znaczenia, czy stacja taka wykorzystywana jest także na potrzeby innych obiektów budowlanych (..)."

Wobec powyższego należy uznać, że prawidłowo organy uznały, że celu wywłaszczenia nie można wykładać literalnie, a uwzględniając, że z żadnych dokumentów nie wynikało, aby planowano budowę jakiegoś budynku, a wręcz przeciwnie chodziło o "budowę urządzeń filtracyjnych ujęcia wody" to zasadnie uznano, że nastąpiło zagospodarowanie wywłaszczonej działki zgodnie z celem wywłaszczenia zważywszy, iż nowopowstała infrastruktura na działce nr "1" w połączeniu z infrastrukturą z innych wywłaszczonych terenów była wykorzystywana w bieżącej działalności Zakładów [...]. W jakim zakresie i do jakich szczegółowych celów była wykorzystywana woda ze studni S-9 przez Zakłady [...] nie ma znaczenia skoro bezsporne jest, że z wody tej korzystano na potrzeby zakładu. W dokumentacji hydrogeologicznej ujęcia wód podziemnych...Obiekt:Ch - 4674 z 1969 r. podano, że ujęcie m.in. ze studni S-9 zaopatruje Zakłady [...] w wodę do "celów pitnych i sanitarnych", a w latach 1957 -1961 wykonano odwiert zastępczy. W związku z tym prawidłowo organy uznały, iż przedmiotowej nieruchomości nie można ocenić jako zbędnej dla celu wywłaszczenia ze względu na zainstalowanie na niej urządzeń, bez których główna inwestycja (zakład przemysłowy zatrudniający znaczną ilość osób) nie mogłaby prawidłowo spełniać swej funkcji. Studnie znajdujące się na wywłaszczonej działce zapewniały bowiem możliwość użytkowania obiektu [...] zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odnosząc się do zarzutu, że zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami konieczne było ustalenie, czy rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia nastąpiło przed upływem 7 lat albo czy cel ten został wykonany przed upływem 10 lat – od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, to podnieść należy, że nawet przyjmując gramatyczną wykładnię powyższego przepisu (a nie celowościową jak w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 17.01.2008 r. II SA/Kr 633/06, 30.06.2008 r. II SA/Kr 271/08, czy w wyroku NSA z 28.05.2008 r. I SA 2743/00) zauważyć należy, że decyzja o wywłaszczeniu z dnia 19 czerwca 1952 r. mogła stać się ostateczną najwcześniej z dniem 5 lipca 1952 r., co oznacza, że przesłanka zbędności nieruchomości na cel budownictwa przemysłowego zostałaby spełniona w niniejszym przypadku w razie nierozpoczęcia prac związanych z realizacją tego celu przed 5 lipca 1959 r. Uwzględniając, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r. (sygn. I OSK 946/07, publ. Legalis) uznał, że pracami związanymi z celem wywłaszczenia są wszelkie przedsięwzięcia podejmowane w celu realizacji celu wywłaszczenia; zarówno akty i czynności prawne, w tym przygotowanie planu realizacyjnego inwestycji, planu technicznego, pozwolenia na budowę, jak i prace o charakterze technicznym, wykonawczym np. zagospodarowanie placu budowy, roboty budowlane, urządzenie dróg itp., to wskazać należy, że w niniejszej sprawie opracowanie projektu technicznego budowy nowej studni S-9 oraz przeprowadzenie badań hydrogeologicznych na terenie obrębu [...] miało miejsce w 1955 r., natomiast wykonanie i uruchomienie nowego odwiertu obok studni poniemieckiej S-9 miało miejsce w latach 1957-1961. Ponadto Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Krakowie z dnia z dnia 17.01.2008 r. II SA/Kr 633/06, że określone w art.137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności, której istota polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Natomiast, jak słusznie podniósł organ odwoławczy, obecne niewykorzystywanie terenu (studnie są nieczynne od 2000 r.), czy też aktualne jego przeznaczenie (strefa ochrony bezpośredniej ujęcia wody "[...]" na mocy decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia 24.01.2000 r. znak: [...]) jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia roszczenia wnioskodawców o zwrot nieruchomości skoro wykazane zostało, że wywłaszczona pgr "1" nie była zbędna rozumieniu art.137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości z tej przyczyny jest zasadna, a w stosunku do M. P. z powodu braku legitymacji czynnej tego wnioskodawcy.

Odnosząc się do kwestii braku odszkodowania, jak i nieprawidłowości w podjęciu decyzji wywłaszczeniowej stwierdzić należy, iż nie mają one, na obecnym etapie, znaczenia dla rozstrzygnięcia roszczenia o zwrot – decyzja wywłaszczeniowa istnieje, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a na rozprawie pouczono strony, iż nie sąd administracyjny, lecz organy administracyjne są właściwe do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

Nie jest zasadny zarzut skarżącej, iż Wojewoda rozpoznając odwołanie nie ustosunkował się do wszystkich jego zarzutów – w zaskarżonej decyzji m.in. wskazano, że wywłaszczenie w trybie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych.

Nie stwierdzając zatem zarzucanego w skardze naruszenia art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).