Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 351/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], w której odmówiono T. S. (dalej powoływanej jako "Skarżąca") przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką D. D.. Powyższa decyzja wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.

Prezydent Miasta S., po rozpatrzeniu wniosku T. S., decyzją z dnia [...] listopada 2020r. odmówił przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką D. D..

Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent Miasta S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2021r. nr [...], odmówił T. S. wyżej wskazanego świadczenia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem po pierwsze, niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25. roku życia. Po drugie, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny a zakres sprawowanej opieki nie stoi na przeszkodzie podjęciu zatrudnienia czy też innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie organu I instancji samo posiadanie uprawnień do renty nie stanowi przeszkody w otrzymaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże do dnia złożenia wniosku o przyznanie o świadczenia pielęgnacyjnego T. S. nie ubiegała się o świadczenia opiekuńcze w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, a ponadto nie wskazała na radykalne pogorszenie stanu zdrowia swojej matki w ostatnim czasie, a to w ocenie organu świadczy o braku związku między rezygnacją wnioskodawczyni z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym rodzicem. Prezydent Miasta wskazał także, że wnioskodawczyni ma możliwość podjęcia pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasu pracy, pracę dorywczą, czy pracą zdalną, bowiem czas poświęcony na opiekę nie jest adekwatny do wnioskowanego świadczenia. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika bowiem, że D. D. nie wymaga stałej opieki, a czynności wykonywane przez Skarżącą są czynnościami dnia codziennego, które realizowane są rutynowo również przez osoby pracujące zarobkowo. W związku z niniejszym organ stwierdził, że pomoc świadczona matce nie wypełnia znamion opieki stałej lub długotrwałej.

Odwołanie od tejże decyzji złożyła Skarżąca zarzucając jej naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że posiadanie prawa do renty pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek wysokości, podczas gdy wykładnia funkcjonalna i celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że stosowanie tego przepisu wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości renty;

- art. 17 ust. 1 tej ustawy poprzez błędne stwierdzenie, iż pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia oraz sprawowaniem opieki nie istnieje związek przyczynowy, a opieka wykonywana jest dorywczo.

Skarżącą zasygnalizowała również, że rozstrzygnięcie organu I instancji oparte zostało o niekonstytucyjny art. 17 ust. 1 b ustawy. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów podkreślone zostało też, że D. D. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, zwłaszcza przez fakt cierpienia na nerwicę lękową. Boi się zostać sama w domu, ma zaniki pamięci oraz problemy ruchowe. Sprawowana opieka polega zaś na pomocy w załatwianiu wszystkich czynności życia codziennego, robieniu zakupów, gotowaniu i sprzątaniu, przygotowywaniu posiłków, realizowaniu wizyt lekarskich, recept, przygotowywaniu leków, podawaniu lekarstw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podzieliło zarzutów odwołania i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium zrelacjonowało dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniło materialnoprawne podstawy przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wywodząc, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wymaga kumulatywnego zaistnienia szeregu przesłanek o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy za bezsporny organ uznał fakt, że Skarżąca należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem matki, która zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2019 r. nr akt [...], jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. To zaś w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest równoznaczne z legitymowaniem się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Dalej analizując wskazane przez organ I instancji podstawy odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, SKO zgodziło się z zarzutem Skarżącej, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż jak wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Odwołując się w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt 38/13 oraz poglądu prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych SKO stwierdziło, że w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż jak wskazuje art. 17 ust. 1b ustawy, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium, bowiem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z konstytucją.

W dalszej części Kolegium zwróciło uwagę, że jedną z kluczowych przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, bądź rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawna w stopniu znacznym. O świadomym niepodejmowaniu zatrudnienia można mówić zatem w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Tymczasem jak wynika z akt sprawy T. S. obecnie nie jest aktywna zawodowo, legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności i jest częściowo niezdolna do pracy na stałe w związku z czym posiada uprawnienie do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Powyższe okoliczności, w ocenie Kolegium, nie stoją jednak na przeszkodzie, aby Skarżąca mogła podjąć zatrudnienie z uwzględnieniem przeciwwskazań wynikających ze stanu zdrowia czy też podjąć się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż tylko legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stoi na przeszkodzie ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a zgodnie z wyrokiem TK z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 posiadanie uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie jest przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego za niezasadny SKO uznało zarzut Skarżącej co do naruszenia przez organ I instancji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ustawy podkreślając, że organ ten prawidłowo wskazał, że posiadanie uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zgodnie z powyżej wskazanym wyrokiem, nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaakcentowano również, że Skarżąca zaprzestała aktywności zawodowej w związku z uzyskaniem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a powyższą okoliczność trudno uznać za rezygnację z zatrudnienia, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie nie występuje również alternatywna okoliczność niepodejmowania zatrudnienia. W ocenie organu II instancji zakres opieki sprawowanej przez T. S. nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu wykonywaniu pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zwłaszcza, jak podkreślono, że istnieją możliwości pracy zdalnej, czy też "chałupniczej", którą można wykonywać w domu. Kolegium podzieliło też twierdzenie organu I instancji, że również na drugiej córce D. D., A. G., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ciąży prawny i moralny obowiązek zapewnienia opieki i dostarczania środków do życia niepełnosprawnej matce, zważywszy także na fakt, że A. G. nie jest osobą aktywną zawodowo, a niepełnosprawna matka zgłasza jedynie potrzebę pozostawania z nią w domu.

Podsumowując SKO doszło do wniosku, że w stanie faktycznym sprawy nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 17 ust. 1 ustawy, uzależniająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w zakresie i wymiarze uniemożliwiającym podejmowanie jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego pełnomocnik Skarżącej zarzucił decyzji SKO naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i brak zebrania całego materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez brak uwzględnienia w zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu złożonej skargi jej autor wskazał, że niepełnosprawna D. D. jest osoba niezdolną do samodzielnej egzystencji, ma zaniki pamięci i problemy ruchowe. W związku z czym wymaga stałej opieki Skarżącej w szczególności biorąc pod uwagę charakter jej zaburzeń lękowych. W konsekwencji Skarżąca nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia, tym bardziej, że opieka nad matką nie jest sporadyczna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z 10 maja 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z 16 października 2020 r.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2021 r., którą odmówiono Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką D. D..

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prezydenta Miasta S., a za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zasadnie odmówiło Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w zawiązku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Materialnoprawną podstawę orzekania organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, zwanej dalej "u.ś.r."), w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei w myśl zaś art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała (1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub (2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jak wynika z akt sprawy i co nie sporne niniejszej sprawie, Skarżąca należy do kręgu osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., na której ciąży obowiązek alimentacyjny wobec D. D., a matka Skarżącej, nad którą sprawuje ona opiekę, legitymuje się orzeczeniem lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] listopada 2019r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Powyższe w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest równoznaczne z legitymowaniem się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego powołując się fakt, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż niepełnosprawność matki Skarżącej istnieje od [...] maja 2013r., a więc powstała "później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia". Kolegium słusznie nie zgodziło się z powyższym stanowiskiem uznając, że przepis ten ze względu na niekonstytucyjność nie mógł być podstawą odmowy przyznania prawa do świadczenia.

W tym miejscu przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 21 października 2014r. w sprawie sygn. akt K 38/13, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W punkcie 2 sentencji tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził niekonstytucyjność wymienionego przepisu w zakresie zastosowania wobec opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Niewątpliwie skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. co do treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r., a zatem od tego momentu art. 17 ust. 1b u.ś.r.- jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie - nie powinien mieć zastosowania. Taki też pogląd ugruntowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to popiera (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1668/14 oraz wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 23 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 969/14, w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 1022/14, w Łodzi z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1034/14, w Olsztynie z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 623/15, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych "CBOSA"). W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo zatem ocenił skutki niekonstytucyjności przepisu i trafnie wywiódł, że powyższy wyrok TK ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

Niezależnie od powyższego sąd podziela również stanowisko organów, że wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane Skarżącej z uwagi na dostrzeżony w toku postępowania administracyjnego brak związku przyczyno-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną matką, czyli niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Jak wynika z powołanego wyżej przepisu celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, względem którego ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obydwie te kategorie osób rezygnują, w związku z realizacją tego obowiązku, z podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia.

W niniejszej sprawie niesporne jest, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, że matka Skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i z uwagi na stan zdrowia wymaga pomocy innych osób w czynnościach życia codziennego, a Skarżąca takiej pomocy jej udziela. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w dwóch wywiadach środowiskowych z dnia [...] listopada 2020r. oraz z dnia [...] stycznia 2021r. Wynika z nich, że niepełnosprawne matka Skarżącej sama się porusza, czasem w celu asekuracji opiera się o ścianę czy też korzysta z laski, samodzielnie spożywa posiłki, sama korzysta z toalety, sama też się myje i przyjmuje leki. Wymaga wprawdzie nadzoru w codziennym funkcjonowaniu, ale nadzór nie jest równoznaczny ze stałą opieką, albowiem matka Skarżącej nie jest osobą leżącą, a jej największym problemem jest lęk przed pozostaniem samej w domu.

Kwestią sporną pozostaje zatem ocena charakteru opieki sprawowanej faktycznie przez Skarżącą i związek przyczynowy między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a obowiązkiem sprawowania opieki nad matką. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że świadczenia opiekuńcze, do których należy między innymi świadczenie pielęgnacyjne, przyznawane są z powodu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z koniecznością zapewnienia stałej opieki niepełnosprawnemu członkowi rodziny, a nie jedynie z tytułu sprawowania opieki. Zgodnie bowiem z cytowanym art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje innych osobom na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (...). Pod pojęciem opieki stałej należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia pomocy w sytuacji, gdy tylko taka potrzeba w danym momencie zaistnieje.

Oceniając charakter sprawowanej przez stronę skarżącą opieki organy obu instancji prawidłowo zwróciły uwagę, że Skarżąca pomaga matce raz w tygodniu przy kąpieli i myciu włosów, raz w tygodniu przygotowuje leki, przygotowuje również posiłki. Ponadto robi zakupy, opłaca rachunki, sprząta, organizuje wizyty lekarskie. Skarżąca nie wykonuje jednak przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życia codziennego. Z akt sprawy wynika również, że Pani D. jest w pełni świadoma i nie ma problemów z określeniem rzeczywistości w której się znajduje, nie wymaga też szczególnej pielęgnacji i obsługi. Pomoc Skarżącej sprowadza się zasadniczo do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują, często mając pod opieką kilkoro dzieci. Sprawowana opieka w tym przypadku stanowi naturalną formę pomocy w rodzinie. Ponadto, jak trafnie zwróciły też uwagę organy, D. D. ma również drugą córkę – A. G., nie legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na której także ciąży prawny i moralny obowiązek zapewnienia opieki i dostarczania środków życiowych niepełnosprawnej matce. Tym bardziej, że A. G. nie jest osobą aktywną zawodowo, a Pani D. zgłasza przede wszystkim potrzebę towarzyszenia jej w domu.

W ocenie sądu słusznie zatem przyjęło Kolegium, że skoro D. D. czynności dnia codziennego wykonuje sama, porusza się samodzielnie, dba o higienę, ubiera się, samodzielnie spożywa posiłki to brak jest po stronie skarżącej spełnienia przesłanki konieczności stałej i długotrwałej opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczonymi możliwościami samodzielnej egzystencji w takim zakresie, że Skarżąca nie może podejmować lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. Sąd nie kwestionuje, że Skarżąca pomaga matce, ale w świetle opisanych powyżej okoliczności Skarżąca nie jest zmuszona świadczyć tej pomocy w stopniu wymagającym rezygnację lub niepodejmowania zatrudnienia. Tym bardziej, że jak ustalił organ I instancji, Skarżąca zaprzestała aktywności zawodowej w związku z uzyskaniem renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W świetle przywołanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, za prawidłową należało uznać ocenę orzekających w sprawie organów, że zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką nie stanowi "stałej" opieki i nie wyklucza całkowicie podjęcia przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W tych okolicznościach nie sposób odmówić trafności wywodom organów, że zakres opieki udzielanej niepełnosprawnej matce nie mieści się w kategorii konieczności stałej i długotrwałej opieki, jak i pomocy wykonywanej w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez skarżącą. Na tle brzmienia komentowanego przepisu zachodzi bowiem konieczność istnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy okolicznością sprawowania faktycznej stałej i koniecznej opieki oraz spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Inaczej ujmując, to konieczność sprawowania stałej opieki, a nie inne okoliczności powinny być przyczyną niemożliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez Skarżącą. Tymczasem przedmiotowe świadczenie ma charakter rekompensaty za niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnację z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Reasumując sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. wydana została zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie przeprowadzono z poszanowaniem reguł proceduralnych zdefiniowanych w przepisach art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie żaden z pozostałych zarzutów skargi nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia wydanych na gruncie rozpatrywanej sprawy - decyzji.

Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.