Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 549/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 18 ust. 1 i ust. 5, art. 92
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 6, 7, 8, 10, art. 75, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20, art. 22, art. 79 ust. 1, art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 125 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Komendant Policji, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2009 r. wniesionego przez skarżącą spółkę A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. od decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych - utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2009 r., o godz. 7 min. 30 w W., na ulicy [...]/[...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [....] kierowanego przez R. R. W trakcie kontroli stwierdzono, że pojazd wyposażony był w urządzenie techniczne w postaci podświetlonego baneru reklamowego zainstalowanego na dachu pojazdu, na którym widniał napis [...]. Na bokach pojazdu umieszczony był napis "[...]". Jednocześnie w trakcie kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd wyposażony był w taksometr elektroniczny C. o nr fabrycznym [...] zintegrowany z kasą fiskalną.

W toku kontroli kierujący samochodem przedstawił funkcjonariuszom Policji prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej A. Sp. z o.o., ważnej do dnia [...] grudnia 2054 r.

Kierowca odmówił okazania do kontroli wydruku paragonu z kasy fiskalnej, w związku z tym funkcjonariusz Policji nie mógł ustalić zgodności rejestracji kasy fiskalnej z danymi z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób.

Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz przesłuchano w charakterze świadka kierowcę – R. R., który zeznał, iż w pojeździe, zamontowany był sprawny taksometr połączony na stałe z kasą fiskalną, której paragon wydawany jest klientowi po wykonaniu usługi.

Kierowca zeznał, że prowadzi własną działalność gospodarczą i świadczy usługi przewozowe na rzecz A. Sp. z o.o. Zlecenia przewozu otrzymuje telefonicznie od A. sp. z o.o. (nazywanej dalej skarżącą). Zgodnie z wyjaśnieniami kierowcy, na dachu pojazdu zamontowane było podświetlane urządzenie techniczne, podłączone do instalacji elektrycznej pojazdu, które znajdowało się tam już w momencie przekazania samochodu przez skarżącą.

Kierowca zażądał aby kontrola odbyła się w obecności przedstawiciela skarżącej Spółki. Kontrola rozpoczęta o godz. 7 min 30 trwała do godziny 9 min 10. We wspomnianym okresie nie zjawił żaden przedstawiciel skarżącej.

Protokół z kontroli Nr [...] został podpisany przez kierującego pojazdem.

Pismem z dnia [...] września 2009 r. skarżąca spółka została zawiadomiona przez Komendanta Rejonowego Policji [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Rejonowy Policji [...] wydał decyzję, na podstawie której – działając w oparciu m.in. o przepisy art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 w związku z art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., dalej nazywanej u.t.d.) oraz na podstawie lp. 2.9. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000 złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru (kara 5.000 zł) oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (kara 5.000 zł).

Organ I instancji uznał, że nie doszło do naruszenia art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d., gdyż oznaczenia na boku pojazdu nie były oznaczeniami skarżącej, a nr [...] nie należał do skarżącej Spółki.

Na podstawie art. 93 ust. 4 u.t.d., organ I instancji nadał wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, stwierdziła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d.

Skarżąca stwierdziła, że art. 18 ust. 5 u.t.d. nasuwa istotne wątpliwości interpretacyjne, zarówno co do podmiotowego, jak i przedmiotowego zakresu jego zastosowania. Trudności w ich rozstrzygnięciu pogłębia fakt, iż nie został on umieszczony w przepisach ogólnych ustawy (Rozdział 1), lecz dodany do dotychczasowej treści art. 18 u.t.d., dotyczącego zezwoleń na wykonywanie niektórych rodzajów przewozów, a mianowicie: przewozów regularnych i regularnych specjalnych w krajowym i międzynarodowym transporcie drogowym oraz wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym, sam zaś art. 18 znajduje się w Rozdziale 3 ustawy "Transport drogowy osób".

Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącej, przepisy art. 18 ust. 5 u.t.d. mogą zostać uznane za sprzeczne z Konstytucją, w szczególności z przepisami art. 2, 20 i 22 (zasada demokratycznego państwa prawnego oraz zasada legislacji i ochrony interesów oraz zasada swobody i wolności działalności gospodarczej). Pozostają w kolizji z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz kolidują z przyjętymi w prawie Unii Europejskiej zakazami podejmowania działań ograniczających podaż usług transportowych oraz różnicowania warunków działania przewoźników świadczących usługi równoważne.

Skarżąca podniosła, że definicja przewozu okazjonalnego nie ma charakteru indywidualnego przewozu przypisanego do licencji, o której mowa w art. 5 u.t.d. Z treści art. 5 i 18 ust. 4 u.t.d. wynika, że przewóz okazjonalny wykonywany jest nie tylko na podstawie licencji, ale także na podstawie zezwoleń. Nie sposób, zatem wywieść dychotomicznego podziału przewozu okazjonalnego z uwagi na licencję określoną w art. 5 i 6 w/w ustawy. W ramach licencji, o której mowa w art. 5 mogą być wykonywane przewozy regularne, regularne specjalne oraz przewóz kabotażowy. Przewóz okazjonalny może być wykonywany także na podstawie zezwolenia określonego w art. 18 u.t.d. Zatem licencja określona w art. 6 u.t.d. nie jest wyszczególniona z powodu rodzaju przewozu jaki jest wykonywany w ramach jej realizacji, albowiem transport drogowy taksówką realizuje przewozy okazjonalne.

Zdaniem skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwagi na to, że organ nie zebrał materiału dowodowego wskazującego na przewóz okazjonalny osób, a także nie zebrał materiału dowodowego w zakresie umieszczenia w pojeździe taksometru oraz zamontowania na dachu pojazdu lampy lub innego urządzenia technicznego.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Komendant Policji, powołując się na przepisy prawa materialnego, w tym m.in. art. 5 i art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d. oraz art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 2.9.1, 2.9.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym a także na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] września 2009 r. kontroli pojazdu należącego do skarżącej Spółki - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdził, że strona skarżąca, wykonując transport drogowy osób, dopuściła się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., gdyż należący do strony pojazd niebędący taksówką osobową był wyposażony w taksometr, co potwierdziła zgromadzona w aktach dokumentacja fotograficzna. Potwierdziła ona również bezspornie, iż strona skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, określonego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. W konsekwencji – w ocenie Komendanta Policji - zasadnie nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000 złotych, zgodnie z l.p. 2.9.1 oraz l.p. 2.9.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Komendant Policji nie uwzględnił wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze art. 135 k.p.a., uznał, że w sprawie nie zachodzą uzasadnione przesłanki (takie jak np. prawdopodobieństwo wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, czy wywołanie przez wykonanie decyzji nieodwracalnych skutków prawnych), które powodowałyby konieczność wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy;

- na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt c) p.p.s.a.:

1. naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który nie ustalił, czy skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób pojazdem, na dachu którego umieszczono lampy lub urządzenie techniczne, z zamontowanym wewnątrz używanym taksometrem, podczas gdy są to podstawowe przesłanki przemawiające za odpowiedzialnością skarżącej spółki za naruszenie art. 18 ust 5 lit a) oraz lit c) u.t.d,

2. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z § 6 ust 4 i 5 obowiązującego w dacie przeprowadzania kontroli drogowej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, poprzez ustalenie rodzaju usługi wyłącznie na podstawie zeznań świadka - kierowcy R. R., podczas gdy powyższy dowód przeprowadzono z naruszeniem § 6 ust 4 i 5 obowiązującego w dacie kontroli drogowej w/w rozporządzenia, gdyż wspomniany kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącą (udostępniał w toku kontroli dokumenty, pojazd, udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącej, podpisywał protokół), zaś jego czynności jako podejmowane w imieniu skarżącej były wiążące dla niej, zatem winien zostać przesłuchany w charakterze strony po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, a nie w charakterze świadka w toku kontroli, ewentualnie winien zostać przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji dowód z przesłuchania świadka R. R. dopuszczono jako sprzeczny z § 6 ust 4 i 5 w/w rozporządzeniem, z mającym wpływ na wynik postępowania naruszeniem art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.,

3. naruszenie art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 140 kpa w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a ponadto art. 6,7,8,10 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy organ administracji I instancji oddalił wnioski dowodowe strony, które dotyczyły okoliczności istotnych w sprawie. Żądanie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów zaś strona wywodziła z powyższych dowodów okoliczności, z których wynikał brak odpowiedzialności skarżącej za zarzucane naruszenie art. 18 ust 5 lit a oraz lit c u.t.d.;

- na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt a) p.p.s.a.:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d., poprzez przyjęcie, wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu, iż w pojeździe był zamontowany i używany taksometr, podczas gdy dowody nie potwierdziły, że urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem oraz że taksometr był używany,

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż na dachu pojazdu była zamontowana podświetlana lampa co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracyjne obydwu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez Komendanta Rejonowego Policji,

3. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust 11 u.t.d., poprzez przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącą,

4. naruszenie art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy powyższy przepis jest sprzeczny z w/w przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona wniosła o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniem zarejestrowanym pod sygn. TS 224/09, dotyczącym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d., celem właściwego zabezpieczenia interesu prawnego strony w postępowaniu. W ocenie strony sama tylko możliwość wznowienia postępowania po uznaniu niekonstytucyjności przepisu nie stanowi właściwego zabezpieczenia interesu prawnego strony postępowania, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W wypadku wyegzekwowania kar administracyjnych w wysokości kilku milionów złotych łącznie działalność gospodarczą prowadzona przez skarżącą zostanie w sposób oczywisty zniweczona. Zaś sama możliwość odzyskania kar administracyjnych nie daje możliwości ponownego rozpoczęcia jej dalszego prowadzenia.

Zdaniem skarżącej z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika okoliczność wykonywania przewozu okazjonalnego osób (art. 4 ust 11 u.t.d.) bądź krajowego transportu drogowego (art. 4 ust 4 i ust 1 u.t.d.), zatem nie można przypisać odpowiedzialności skarżącej za naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym. Definicja przewozu okazjonalnego nie ma charakteru indywidualnego przewozu przypisanego do licencji, o której mowa w art. 5 u.t.d. Z treści art. 5 i art. 18 ust. 4 u.t.d. wynika, że przewóz okazjonalny wykonywany jest nie tylko na podstawie licencji, ale także na podstawie zezwoleń. Nie sposób zatem wywieść dychotomicznego podziału przewozu okazjonalnego z uwagi na licencję określoną w art. 5 i 6 w/w ustawy. W ramach licencji, o której mowa w art. 5, mogą być wykonywane przewozy regularne, regularne specjalne oraz przewóz kabotażowy. Przewóz okazjonalny może być wykonywany także na podstawie zezwolenia określonego w art. 18 u.t.d. Zatem licencja określona w art. 6 u.t.d. nie jest wyszczególniona z powodu rodzaju przewozu jaki jest wykonywany w ramach jej realizacji, albowiem transport drogowy taksówką realizuje przewozy okazjonalne.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z § 6 ust 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, skarżąca podała, że kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącą (udostępniał w toku kontroli dokumenty, odmówił podpisania protokołu), a czynności były podejmowane w jej imieniu. Taką rolę kierowcy zatrudnionego przez skarżącą potwierdza art. 70 ust 4 u.t.d. Rolę kierowcy jako "reprezentanta" kontrolowanego przedsiębiorcy w toku kontroli, zdaje się także potwierdzać § 2 ust 2 wyżej cytowanego rozporządzenia. Skoro ustawodawca zastrzegł dla kierowcy pojazdu wykonującego przewóz rolę osoby reprezentującej przedsiębiorcę, to nie sposób pogodzić ze sobą dwóch sprzeczności, tj. reprezentowania skarżącej przez kierowcę w toku kontroli i rolę kierowcy jako świadka, bowiem skoro kierowca reprezentuje stronę w toku kontroli to nie może być świadkiem, lecz winien zostać przesłuchany w charakterze strony po wyczerpaniu inicjatywy dowodowej na miejscu kontroli, albo w charakterze świadka po wszczęciu postępowania administracyjnego, kiedy przedsiębiorca ma już status strony postępowania administracyjnego.

Skarżąca za niezasadne uznała zrównanie przez organy administracji taksometru (urządzenia, które, jak wskazała skarżąca, posiada swoją prawną definicję zawartą w § 3 pkt 20 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla przyrządów pomiarowych) z drogomierzem (dalmierzem) połączonym z urządzeniem przeliczającym (kasą fiskalną). Skarżąca wskazała, że o ile taksometr jest przyrządem pomiarowym, samodzielnie liczącym, przeznaczonym do pomiaru czasu trwania kursu pojazdu i obliczania długości przebytej drogi na podstawie sygnału dostarczanego przez nadajnik sygnału długości drogi oraz obliczania i wyświetlania opłaty należnej za kurs na podstawie obliczonej długości drogi lub zmierzonego czasu trwania kursu, o tyle w przypadku drogomierza (dalmierza) funkcję przeliczeń wykonuje kasa fiskalna. Skarżąca podkreśliła, że okoliczność umieszczenia taksometru w skontrolowanym pojeździe nie została jednoznacznie wykazana. Zdaniem skarżącej, powyższego faktu nie przesądziła o tym fakcie dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli ani zeznania świadka zaś z protokołu kontroli nie wynika precyzyjnie jakie czynności procesowe przeprowadzono celem ustalenia konkretnych okoliczności.

Skarżąca podała, że z protokołu sporządzonego na miejscu kontroli nie wynika okoliczność dokonania oględzin urządzenia umieszczonego na dachu pojazdu oraz urządzenia umieszczonego w pojeździe. Sporządzone na miejscu kontroli fotografie nie pozwalają na stwierdzenie czy baner umieszczony na dachu był podświetlony i zaopatrzony w instalację elektryczną. Ograniczenie się do zeznania świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu - nie może przesądzić wspomnianego faktu.

W ocenie strony dokonanie oględzin powyższego urządzenia oraz prawidłowe utrwalenie jego cech konstrukcyjnych, ewentualnie dowód z opinii biegłego bądź zabezpieczenia przez organy administracyjne dokumentacji technicznej baneru lub jego instalacji elektrycznej mogłoby przesądzić o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 18 ust 5 lit c) u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Komendant Policji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarg a A. Sp. z o.o. nie jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą TS 224/09 postępowaniem dotyczącym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Pod wskazana sygnaturą została zarejestrowana w dniu 23 września 2009 r. skarga konstytucyjna z dnia 18 września 2009 r. zgłoszona w trybie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, w której zawarto wniosek o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z art. 2, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania, a o jego zawieszeniu decydują względy celowościowe, które pozostawione są do uznania Sądu.

Rozstrzygając zgłoszony przez stronę w niniejszej sprawie wniosek Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 202/09, który stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie zainicjowane skargą konstytucyjną nie można abstrahować, że skarga ta została zgłoszona na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Na mocy tego przepisu jednostka zyskała środek ochrony na drodze szczególnego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wniesienie skargi konstytucyjnej jest bowiem możliwe tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu było ostateczne. Natomiast każdy sąd na mocy art. 193 Konstytucji może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Użyte w art. 193 Konstytucji określenie "może" należy rozumieć w ten sposób, że to sąd określa jaki jest stopień niezgodności danego przepisu z Konstytucją i od jego oceny zależy, czy uznaje go za zgodny z Konstytucją, czy też poweźmie poważne wątpliwości co do niezgodności z Konstytucją. Zgodnie bowiem z art. 178 ustawy zasadniczej, sędziowie podlegają również Konstytucji, a to oznacza, że w razie rozpoznawania konkretnej sprawy, szczególnie gdy strona podnosi istnienie niezgodności pomiędzy przepisami ustawy a Konstytucją, sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek zbadać, czy wskazany przepis jest zgodny z Konstytucją z uwagi na uregulowania zawarte w art. 193 tej Ustawy. Sąd winien ocenić argumenty strony przedstawione w tym względzie. Oznacza to, że wszystkie wyżej przedstawione aspekty sąd jest zobowiązany uwzględnić rozpoznając wniosek o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP, co zostanie wykazane poniżej.

Przedmiotowa decyzja Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 uznając, że organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organy wskazały w uzasadnieniu decyzji dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny.

Za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że strona powiadomiona o wszczętym postępowaniu pismem z dnia [...] września 2009 r. brała w nim czynny udział, składając pismo procesowe z dnia [...] września 2009 r., w którym przedstawiła swoje stanowisko oraz wnioski dowodowe. W wyniku jego rozpatrzenia Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. odmówił uwzględnienia zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych, wskazując, iż wnioskowane przesłuchanie w charakterze świadka pasażerów skontrolowanego pojazdu jest zbędne z uwagi na to, że okoliczność mająca być udowodniona zeznaniami tych osób została już udowodniona innymi dowodami, oględziny pojazdu przy udziale strony nie są okolicznością mającą znaczenie dla sprawy zaś żądanie uzyskania zaświadczenia właściwego operatora sieci telefonicznej na okoliczność stwierdzenia czy umieszczony na pojeździe ciąg cyfr w rzeczywistości stanowi numer telefoniczny i kto jest jego abonamentem nie ma znaczenia dla sprawy. Organ wskazał, że dowód w postaci przesłanego przez stronę odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego został dołączony do sprawy, zaś żądanie przesłuchania kierowcy pojazdu zostało uznał za zbędne z uwagi na fakt, że powyższa czynność miała miejsce w dniu kontroli, tj. w dniu [...] września 2009 r.

Nadto, organ powiadomił stronę pismem z dnia [...] września 2009 r., iż w toczącym się postępowaniu zainicjowanym ustaleniami kontroli z dnia [...] września 2009 r. zostaną wykorzystane dowody zebrane w sprawie [...]2344/09 prowadzonej przez Komendanta Rejonowego Policji [...] w związku z wynikami kontroli, która miała miejsce w dniu [...] maja 2009 r. dokonane w jej wyniku ustalenia zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...]9/09. Pismem z dnia [...] października 2009 r. strona ustosunkowała się do informacji zawartych w piśmie z dnia [...] września 2009 r.

Sąd nie podzielił także zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje przy tym zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustalaniu faktu. W przepisach k.p.a. nie ma zatem podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych. (p. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, str. 393, Wyd. C.H.Beck, 2005 r.). Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992 r. sygn. akt III SA 1838/91 stwierdzając, iż ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało uznać, iż brak jest podstaw do podważania wartości dowodowej zeznań świadka, tj. kierowcy kontrolowanego pojazdu oraz sporządzonej na miejscu kontroli dokumentacji fotograficznej jako niewystarczających do stwierdzenia faktu, że w pojeździe był zainstalowany aktywny taksometr, a na dachu pojazdu znajdował się podświetlany baner. Ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy w oparciu o zasadę wynikającą z art. 80 k.p.a. należało przyjąć za dostatecznie przekonywającą.

Zdaniem Sądu, nie było konieczności sięgania do kolejnych środków dowodowych, w tym oględzin, czy też opinii biegłego celem potwierdzenia umieszczenia na dachu pojazdu podświetlanego urządzenia technicznego.

Zdaniem Sądu, poczynione przez organy obu instancji ustalenia, dokonane na podstawie zebranego materiału dowodowego, nie budzą wątpliwości, że w dniu [...] września 2009 r. skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a) i lit. c) u.t.d., sankcjonowanego karą pieniężną w łącznej wysokości 10.000 złotych, gdyż przewóz wykonywany był przez podmiot świadczący usługi przewozowe na rzecz skarżącej Spółki, na co wskazuje treść zaświadczenia z dnia [...] lipca 2009 r. wystawionego przez A. Sp. z o.o. na rzecz kierowcy R. R., która posiadała jedynie licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, jak również zeznanie złożone przez kierowcę.

W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.

Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 u.t.d., wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga odpowiedniej licencji, której udziela się przedsiębiorcy, po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto st. Warszawę - związek komunalny (art. 6 ust. 4 u.t.d.).

Według ustaleń organów Policji dokonanych w niniejszym postępowaniu, skarżąca Spółka posiadała licencję nr [...] uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (w aktach administracyjnych sprawy kserokopia wypisu Nr [...] z licencji nr [...]).

Licencja ta niewątpliwie nie spełniała warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Posiadana przez Spółkę licencja nie była wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzowała, zgodnie z tym przepisem - obszaru, na którym przedsiębiorca był uprawniony do świadczenia usług transportowych osób. Zatem przedstawiona do wglądu organom kontrolnym licencja uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d., jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W art. 5 ust. 1 u.t.d. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest odpowiednia licencja, do otrzymania której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). W następstwie tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nie legitymowała się licencją uprawniającą do wykonywania transportu drogowego taksówką, o której mowa w art. 6 u.t.d. Posiadała jedynie licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Tym samym nie miała prawa do montowania i używania urządzeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., w tym taksometru.

Odnosząc się do zarzutu błędnego, zdaniem strony, utożsamienia taksometru z drogomierzem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zarzut nie zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim dlatego, że w pojeździe poddanym kontroli był zamontowany taksometr "C." o nr fabrycznym [...], co wynika wprost z załącznika do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] września 2009 r., dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej przez kontrolującego oraz protokołu przesłuchania świadka - kierowcy R. R. - z dnia [...] września 2009 r.

Nadto, kwestia różnic pomiędzy taksometrem a drogomierzem (dalmierzem), która w opinii skarżącej powinna zaważyć na wydanym rozstrzygnięciu, była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt. II GSK 911/08 uznał, że "nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, że kontrolowany samochód nie był wyposażony w taksometr, lecz drogomierz (dalmierz) a więc urządzenie, którego nie wymienia art. 18 ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. (...) Dalmierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru w rozumieniu art. 18 ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż urządzenie to służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania należności za wykonywany taksówką przewóz osób, na co wymagana jest licencja, której skarżący nie posiadali". Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 202/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny powyższy pogląd podziela.

Zdaniem Sądu, jako niezasadny należało również uznać zarzut o bezpodstawnym nałożeniu, na podstawie art. 92 u.t.d., kary za umieszczenie na dachu kontrolowanego pojazdu podświetlanego banera, która to okoliczność (w opinii skarżącej) nie została wykazana przez organy administracji. Stanowisku skarżącej przeczą ustalenia poczynione przez funkcjonariuszy Policji w dniu [...] września 2009 r., utrwalone w protokole kontroli i protokole przesłuchania świadka, z których wynika, że urządzenie techniczne było podświetlane i podłączone do instalacji elektrycznej pojazdu. A to oznacza, że posiadało cechy konstrukcyjne, na konieczność wystąpienia których powołała się skarżąca, pozwalające zakwalifikować wspomniany baner jako urządzenie techniczne, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.

Zasadność przyjętego stanowiska potwierdzają ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] maja 2009 r. wraz z treścią załącznika do protokołu, uzupełnione i potwierdzone zeznaniami kierowcy K. I. (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2009 r. k – [...] akt administracyjnych), które stosownie do treści art. 75 §1 k.p.a., zostały wykorzystane jako dowody w sprawie rozstrzygniętej zaskarżona decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r.

W dniu [...] maja 2009 r. poddano kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], który został następnie zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy Policji w dniu [...] września 2009 r. (protokół kontroli z dnia [...] września 2009 r. nr [...]10/09 oraz protokół kontroli z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...]9/09). Kierowca K. G. potwierdził, że "w pojeździe zamontowany był taksometr C. o nr fabrycznym [...] (taksometr o tych samych numerach fabrycznych został wymieniony w załączniku do protokołu kontroli z dnia [...] września 2009 r. nr [...]10/09), a na dachu pojazdu znajdowały się "lampy z podłączeniem elektrycznym (świecące) z napisem [...]". Pojazd z takim wyposażeniem kierowca otrzymał od pracodawcy – firmy A. (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2009 r.). Wskazana okoliczność została potwierdzona przez R. R. w trakcie złożonych w dniu [...] września 2009 r. zeznań.

Zdaniem Sądu, trudno uznać za uprawnioną tezę strony skarżącej, jakoby unormowania przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d., naruszały w jakimkolwiek zakresie konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej (vide: art. 20 i art. 22 Konstytucji RP), albowiem wprowadzone przez ustawodawcę zakazy dotyczące sposobu wykonywania przewozów okazjonalnych po pierwsze - nie dotykają istoty tej konstytucyjnej swobody, a ponadto - są zgodne z zasadą proporcjonalności. Ponadto należy zauważyć, iż sama wolność działalności gospodarczej nie ma również charakteru absolutnego, co wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (tak np. /w:/ wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, OTK-A 2004/4/31).

Reasumując należy stwierdzić, że skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu [...] września 2009 r. przez skarżącą Spółkę z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń organy Policji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z l.p. 2.9.1 i 2.9.3 załącznika do tej ustawy, nakładając na Spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10 000 złotych. Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy Policji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.