Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 147/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c), art. 250 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 12, art. 105 § 1, art. 151 § 1 pkt 2, art. 152 § 1-2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata A.W. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych, zwiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów udzielonej skarżącemu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną skargą decyzją dnia [...] grudnia 2016 r. ( znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło uchylić w całości postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] października 2015 r. znak [...] i umorzyć w całości postępowanie organu I instancji.

II. Wynikający z przedstawionych akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco.

1. Wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. M.B., powołując się na przepis art. 152 § 1 Kpa, zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy o zawieszenie wykonania decyzji administracyjnej Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2015 r. ([...]). Do wniosku dołączył kopię tej decyzji, tj. wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i 145 § 1 pkt 5 Kpa, decyzji z dnia [...] października 2015r. ([...]) orzekającej o: 1. uchyleniu decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], przyznającej M.B. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r., 2. odmowie przyznania mu dodatku mieszkaniowego na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r.

Dołączył też do wniosku kopie zeznań D.B. złożonych w charakterze strony i Z.B. w charakterze świadka – z dnia [...] grudnia 2014 r. w Urzędzie Miasta i Gminy w sprawie wymeldowania D.B. z pobytu stałego we [...].

2. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. ( znak [...] ) Burmistrz MiG, powołując się na przepis art. 152 § 1 Kpa odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej z dnia [...] października 2015 r. (znak [...] ) wskazując w uzasadnieniu, że postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. odmówił wznowienia postępowania.

3. W wyniku zażalenia M.B., postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. ([...] ), SKO uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdziło konieczność dokonania oceny czy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej.

4. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. M.B. ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, podnosząc fakt wydania [...] grudnia 2016 r. postanowienia o wznowieniu postępowania.

5. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2016 r., Burmistrz MiG, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. (znak [...]) odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

6. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na złożenie przez M.B., pismem z [...] sierpnia 2016r., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego jego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r. ([...] ), w którym wnioskodawca powołał się on na przepis art. 145 § 1 pkt 1 Kpa wywodząc, iż dowód na podstawie którego wszczęto postępowanie – pismo z dnia [...] stycznia 2014 r. - jest fałszywy. Burmistrz wskazał też, że M.B. wnioskował o włączenie do akt sprawy dokumentów w postaci wniosku D.B. dotyczącego stypendium szkolnego na rok 201/2014, pozwu złożonego do Sądu Rejonowego z datą wpływu 11 grudnia 2012 r. oraz pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia [...] listopada 2014 r.

Burmistrz wywiódł, iż ponownie rozpoznając wniosek o wstrzymanie decyzji ostatecznej, dokonał analizy okoliczności i dowodów powołanych przez M.B. we wniosku o wznowienie postępowania, a także ustaleń faktycznych i dowodów stanowiących podstawę do wydania decyzji ostatecznej. Z przeprowadzonej analizy wynika, że dowody o których uwzględnienie wnioskował zostały już dopuszczone do materiału dowodowego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, zatem ich treść była znana zarówno stronie jak i organowi. Domagając się wznowienia postępowania M.B. powołał się natomiast na przepis art. 145 § 1 pkt 1 Kpa wywodząc, iż pismo z dnia 30 stycznia 2014 r. stanowiące dowód w sprawie jest fałszywe. Organ stwierdził, iż wznowienie postępowania na podstawie przepisu przytoczonego przez wnioskodawcę możliwe jest w sytuacji łącznego wystąpienia trzech warunków: w postępowaniu miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, sfałszowanie dowodu zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Burmistrz stwierdził, iż w kwestionowanym przez wnioskodawcę piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. D.B. poinformowała organ, że ani ona, ani M.B. nie zamieszkiwali w lokalu przy ul. [...] w dacie złożenia przez niego wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. oraz w okresie objętym decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Organ stwierdził, że w sytuacji gdy wnioskodawca do wniosku nie dołączył prawomocnego orzeczenia sądu ( innego organu ) potwierdzającego sfałszowanie pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. ani nie powołał się na fakt jego wydania, należy uznać, że na tym etapie postępowania, wobec treści zgromadzonego materiału, nie istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Organ odniósł się też do zeznań świadków uzyskanych w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną w kontekście kwestionowanego przez wnioskodawcę dokumentu z dnia [...] stycznia 2014 r. i ocenił, iż okoliczności w nim wskazane zostały przez nich potwierdzone. Wskazał też na, dokonaną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, ocenę dowodów o których uwzględnienie ponownie wnioskował M.B.. Zdaniem organu, w sprawie nie zachodzi też prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej ze względu na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa bowiem wnioskodawca brał udział w postępowaniu administracyjnym. Nie zachodzą także pozostałe podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 2-3 i 5-8 Kpa oraz z art. 145a i 145b Kpa. Uznając, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, a wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 Kpa stanowić powinno środek ostateczny, zważywszy na zasadę trwałości decyzji ostatecznych, Burmistrz stwierdził, iż wniosek podlegał oddaleniu.

7. W zażaleniu na to postanowienie M.B. wywodził, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, na podstawie przedstawionych dotychczas przez niego dowodów jest bardzo duże. Wnioskował o włączenie do sprawy zeznań D. i Z.B. z dnia [...] grudnia 2014 r., złożonych pod odpowiedzialnością karną, które w pełni potwierdzają dotychczas złożone przez niego dowody tj. pozew do sadu, wniosek o stypendium, pismo policji oraz ustalenia OPS. Ponowił stanowisko do co fałszywości dokumentu na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie, a które to pismo w istocie sporządzone zostało przez pracownika Urzędu.

Jako załącznik do zażalenia wskazał na kserokopie zeznań świadków ( 6 kartek).

8. Przywołaną na wstępie decyzją SKO, powołując się na art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 12 § 1, 105 § 1 i 152 § 1 Kpa, uchyliło w całości zaskarżone postanowienia i umorzyło postępowanie organu I instancji.

9. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 152 § 1 Kpa. Wskazał, że przedmiotowa decyzja z [...] października 2015 r. (znak [...] ) stanowi o uchyleniu decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy przyznającej M.B. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. oraz o odmowie przyznania mu dodatku mieszkaniowego na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] stycznia 2014 r. Tak więc decyzja ta nie rodzi po stronie M.B. żadnych obowiązków ani nie nadaje mu żadnych praw. Również po stronie organu nie powstaje obowiązek działania. Decyzja może stać się przedmiotem postępowania nadzwyczajnego o wznowienie postępowania, jednakże wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji wydaje się, przywołując zasady logiki, pozbawiony uzasadnienia. Powoduje natomiast nieuzasadnioną komplikację postępowania i stoi w sprzeczności z zasadą szybkości i prostoty postępowania ( art. 12 Kpa ). Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki organ uznał odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji należy uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 i 2 Kpa, co skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.

III. W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r., stanowiącym skargę na decyzję SKO ( przekazaną sądowi w dniu 2 marca 2017 r. ) M.B. zarzucił jej naruszenie prawa. Ponownie wskazał, że pismo z dnia [...] stycznia 2014 r., zawiera fałszywe dowody co potwierdzają organy państwowe i świadkowie ( zeznania D. i Z.B. z dnia [...] grudnia 2014 r.), wniosek D.B. dotyczący stypendium szkolnego na rok 201/2014, pozew złożony do Sądu Rejonowego z datą wpływy 11 grudnia 2012 r., pismo Komendy Powiatowej Komisji z dnia [...] listopada 2014 r. , zeznania pracowników socjalnych oraz decyzje wydane w okresie od lipca 2013 przez OPS, decyzja OPS z października 2013 r. o uchyleniu wypłaty świadczeń rodzinnych na D.B., zeznania B.B.). Zdaniem skarżącego, w świetle tych dowodów, prawdopodobieństwo uchylenia decyzji jest bardzo duże.

IV. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wywodząc, iż zarzut skargi nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

V. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Sąd uwzględnił zawarty w skardze wniosek M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

VI. W wyniku zarządzeń sędziego sprawozdawcy organ I instancji udzielił wyjaśnień na temat braku w aktach administracyjnych załączników do zażalenia oraz informacji na temat stanu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, przesyłając kopie decyzji Burmistrza MiG z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2015 r. i decyzji SKO z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza MiG z dnia [...] stycznia 2017 r. .

VII. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. działający z urzędu pełnomocnik skarżącego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej, które nie zostały pokryte w całości lub części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

VIII. 1. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej, przeprowadzona w niniejszej sprawie w oparciu o kryterium zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), w odniesieniu do zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016r. doprowadziła do uwzględnienia skargi, jednakże z przyczyn, które Sąd orzekający w sprawie wziął pod uwagę z urzędu. Stosownie bowiem do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: Ppsa) sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że wniesienie skargi na decyzję administracyjną w sytuacji jej zaskarżenia w całości, obliguje sąd do kontroli całokształtu sprawy administracyjnej w której została ona wydana, bez względu na zakres i charakter stawianych wobec niej zarzutów. Kontrola ta sprawowana jest na podstawie akt administracyjnych oraz według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji ( art. 133 § 1 Ppsa).

2. W ocenie Sądu, kontrola przeprowadzona według przytoczonych zasad wykazała, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu określonym w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa czyli w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej ( tj. treść podjętego w niej rozstrzygnięcia ).

3. Kontrolowana decyzja wydana została w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek skarżącego M.B. z dnia [...] września 2016 r. o wstrzymanie, na podstawie art. 152 § 1 Kpa, wykonalności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2015 r. ([...] ). Jak to szczątkowo wynikało z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych, wniosek ten pozostawał w związku w wcześniejszym wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. o wznowienie, w oparciu o powołaną w nim podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, postępowania zakończonego tą samą decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r. ([...] ).

4. Zgodnie z przepisem art. 152 § 1 Kpa organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Stosownie do § 2 na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.

W postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji, wywołanym wnioskiem strony, obowiązkiem jest dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, bez względu na jego stopień. Organ właściwy, oceniając zaistnienie bądź brak przesłanek z art. 152 § 1 Kpa, nie musi w tym celu prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 Kpa, a więc nie musi podejmować wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wystarczające pozostaje, że w wyniku dokonania wstępnej oceny uzna, że nie zachodzą okoliczności obligujące go do zastosowania wskazanego przepisu. Wstrzymanie wykonania decyzji winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 Kpa, właściwy organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, ze decyzja zostanie uchylona ( vide: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie II OSK 720/07 dostępny w bazie orzeczeń nsa.gov.pl). W postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza jeszcze o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji ( vide: wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie II OSK 2227/12; baza orzeczeń.nsagov.pl).

Tożsamy sposób procedowania nad wnioskiem o wydanie postanowienia na podstawie art. 152 § 1 Kpa, nie wymagający prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego (dowodowego), obowiązuje także w postępowaniu przed organem II instancji, wywołanym zażaleniem strony na postanowienie odmowne. W takim więc postępowaniu organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie powinien jedynie ocenić, czy dokumentacja przedstawiona przez organ I instancji pozwoliła na wydanie zaskarżonego orzeczenia; nie może natomiast orzec o uchyleniu tego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego co do zaistnienia przesłanki określonej w art. 152 § 1 Kpa.

5. Przenosząc omówiony model postępowania na okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że rozstrzygnięcie podjęte przez SKO ( decyzja z [...] grudnia 2016 r. ) w wyniku zażalenia M.B. na postanowienie organu I instancji z [...] grudnia 2016 r. w istocie nie poddaje się kontroli sądowej. W pierwszej kolejności wskazać jednakże należy, organ II instancji rozpoznając zażalenie nie dysponował – w przeciwieństwie do organu I instancji - aktami administracyjnymi sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] października 2015 r. ani aktami wszczętego już postępowania wznowieniowego ( o czym przesądza zawartość akt administracyjnych przekazanych sądowi wraz ze skargą oraz informacje o stanie sprawy "wznowieniowej", udzielone na wniosek Sądu przez organ I instancji ( vide: k. 48, 56,58 akt sądowych ). Nie dysponował zatem materiałem niezbędnym do rozpoznania zażalenia M.B..

6. Odnosząc się już do zaskarżonej decyzji, to zwrócić należy uwagę na rozbieżność między jej podstawą prawną, a podjętym w niej rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Wskazano w niej zarówno przepis art. 152 § 1 Kpa, stanowiący podstawę materialnoprawną rozstrzygania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie decyzji , jak i przepis art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z nim "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W podstawie prawnej powołany został również przepis art. 12 Kpa statuujący zasadę szybkości postępowania oraz art. 105 § 1 Kpa, w myśl którego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Tymczasem nie może budzić wątpliwości, że podstawą prawną decyzji organu odwoławczego w sytuacji stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przez organ I instancji w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa pozostaje art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

7. Istotniejszym pozostaje jednak, że wadliwe pozostawało stanowisko SKO o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2016 r. Niedopuszczalnym i godzącym w zasadę działania organów na podstawie przepisów prawa i zasadę praworządności ( art. 6 i 7 Kpa ) oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej ( art. 9 Kpa ) pozostaje konstruowanie przez SKO tezy o bezprzedmiotowości postępowania w oparciu o przekonanie organu, że wniosek strony komplikuje prowadzenie sprawy i narusza zasadę szybkości i "prostoty" postępowania przez sam fakt skorzystania przez stronę postępowania z instytucji przewidzianej prawem. Podobnie brak podstaw do wywodzenia bezprzedmiotowości wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez stwierdzenie, że "przywołując zasady logiki, pozbawiony jest on uzasadnienia".

8. Zważyć bowiem należy, że w orzecznictwie wskazuje się, iż sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa w sytuacji braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. To brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Nie można natomiast mówić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, gdy żaden z istotnych elementów stosunku prawnego nie przestał istnieć i sprawa wymaga merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

Stwierdzenie przez organ bezprzedmiotowości postępowania i wydanie decyzji o jego umorzeniu wiąże się przy tym z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia.

9. Zaakcentowania wymaga, że nie można umorzyć postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż stanowić to będzie niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Umorzenie postępowania administracyjnego jest bowiem możliwe jedynie w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, tj. gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

10. W świetle uwag poczynionych w pkt 8 i 9, aktualnych także w odniesieniu do sytuacji, gdy chodzi o postępowanie w którym kończące je merytoryczne rozstrzygnięcie ma postać nie decyzji ale postanowienia, stwierdzić należy, iż brak podstaw do uznania – w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – postępowania o wstrzymanie wykonalności decyzji ostatecznej za bezprzedmiotowe.

11. Odrębnego odniesienia wymaga natomiast stwierdzenie SKO, że decyzja ostateczna, której dotyczy wniosek w wstrzymanie nie rodzi po stronie skarżącego żadnych obowiązków ani nie nadaje mu żadnych praw, jak również po stronie organu nie powstaje obowiązek działania. Stwierdzenie to nie doprowadziło SKO do żadnej konkluzji ani wniosku w kontekście regulacji z art. 152 § 1 Kpa. W sferze domysłów pozostaje zatem, że organ mógł wiązać to stwierdzenie z kwestią posiadania przez decyzję Burmistrza MiG z dnia [...] października 2015 r. ([...] ) cechy wykonalności.

W orzecznictwie i doktrynie istnieje spór co do określenia aktów, które możliwe są do wykonania, a zatem których wykonanie można wstrzymać m.in. w trybie art. 152 § 1 Kpa czy 61 § 3 Ppsa. Według pierwszego z poglądów - zdolność aktu do wykonania utożsamiana jest z możliwością podjęcia określonych dodatkowych czynności wykonawczych przez adresata aktu lub organ egzekucyjny. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć zatem jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy według tego ujęcia rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Innymi słowy, według tego ujęcia, instytucja wstrzymania wykonania decyzji może dotyczyć tylko takiej kategorii decyzji administracyjnych, które posiadają przymiot wykonalności, tzn. stwierdzają lub tworzą po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia.

Z kolei drugi nurt wiąże wykonalność decyzji ze sferą zdolności do wywołania skutków prawnych, a więc z ich mocą prawną czy też prawną skutecznością. Przyjmuje on, że wykonalność decyzji ma o wiele szersze znaczenie i odnosi się także do jej skutków procesowych. Chodzi zatem o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 Kpa. W tym ujęciu dopuszcza się nawet wstrzymanie decyzji odmownej ( vide: szerokie omówienie tej problematyki w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r. II SA/Po 488/16; lex nr 2122947 ).

Jednakże kwestia posiadania cechy wykonalności przez decyzję ostateczną, objętą wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 152 § 1 Kpa rozważna być musi przez organ rozpoznający wniosek w kategoriach istnienia przesłanki warunkującej jego uwzględnienie lub oddalenie ( czego SKO zaniechało ), a nie odnoszona do bezprzedmiotowości postępowania.

12. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

13. W toku ponownego rozpoznania sprawy SKO związane pozostawać będzie wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną. Weźmie jednakże pod uwagę zmianę stanu faktycznego sprawy, jaka mogła zaistnieć w związku zakończeniem postępowania wznowieniowego. Faktem znanym Sądowi - z informacji uzyskanej od organu I instancji - a także organowi odwoławczemu i skarżącemu jest, że decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2015 r., a decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W sytuacji, gdy decyzje w postępowaniu wznowieniowym zapadły po już po wydaniu przez SKO decyzji objętej kontrolą w niniejszej sprawie, nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd w kontekście regulacji z art. 145 § 3 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem "w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie". Orzekając o umorzeniu postępowania administracyjnego, sąd administracyjny obligowany jest kierować się nadal ogólnymi zasadami orzekania. W świetle postanowień art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (postanowienia), jest możliwe tylko na gruncie stanu faktycznego, który istniał w chwili ich podjęcia i stanowił ich podstawę faktyczną. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z podejmowaniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia). Identycznie powinien zostać rozstrzygnięty problem określenia momentu miarodajnego dla sądu przy ocenie stanu prawnego sprawy. Możliwość umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd istnieje zatem tylko w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia), a nie zaistniały w dniu orzekania.

14. Już po wniesieniu samodzielnie sporządzonej skargi, w toku postępowania skarżący M.B. był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adw. A.W., ustanowionego w ramach prawa pomocy. Pełnomocnik przed rozprawą, poprzez upoważnione przez siebie osoby, uzyskał wnioskowane kopie z akt sprawy i, poprzez te osoby, reprezentował skarżącego na rozprawie. Nie wniósł jednakże żadnego istotnego wkładu, mającego wpływ na uwzględnienie skargi. Na rozprawie, zastępca procesowy adwokata, nie był stanie wskazać przedmiotu zaskarżenia, a wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji sformułował dopiero po udostępnieniu mu do jej do wglądu. Z tych przyczyn w przedmiocie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 Ppsa oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U z 2016 r., poz. 1714 ). Jednakże mając na uwadze brak wkładu pełnomocnika w pozytywne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy i uwzględniając poniesiony nakład rzeczowo-osobowy Sąd uznał, iż zaistniał w sprawie uzasadniony przypadek o jakim mowa w § 2 art. 250 Ppsa skutkujący obniżeniem wynagrodzenia do kwoty 60 zł.