Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 374/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 maja 2004r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia 26 lutego 2004r. nr [...] a także postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 stycznia 2004r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy kwotę 200 zł. (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 maja 2003 r. nr [...] Starosta zatwierdził klasyfikację gruntów działek Nr [...] położonych w obrębie P., gmina Rz., uwidocznioną w projekcie planu klasyfikacyjnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że klasyfikację gruntów na terenie wymienionych działek przeprowadzono na wniosek Agencji Mienia Wojskowego Oddział Terenowy , zgodnie z obowiązującą tabelą klas gruntów oraz zostały one uwidocznione w dokumentacji pomiarowo-klasyfikacyjnej.

Wójt Gminy we wniosku z dnia 8 września 2003 r., powołując się na treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. W uzasadnieniu wskazał, że o postępowaniu w sprawie z wniosku Agencji Mienia Wojskowego Gmina nie została poinformowana przez organ prowadzący postępowanie, mimo że gmina ma własny (jako osoby prawnej) interes prawny wynikający z przepisów prawa materialnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako podmiot zainteresowany rozstrzygnięciem. Zdaniem Wójta Gminy przepisem prawa materialnego sytuującego gminę jako mającą interes prawny w rozstrzygnięciu jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego treści wynika, iż podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wójt Gminy wskazał ponadto, że zatwierdzona klasyfikacja gruntów położonych na terenie gminy doprowadzi do zmian w ewidencji gruntów i narusza tym samym uzasadniony prawny interes gminy, której obligatoryjnym zadaniem własnym wynikającym z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym są, m.in. sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, które z kolei należą do podstawowych i strategicznych dla gminy.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wznowił postępowanie w sprawie i wyznaczył do prowadzenia tego postępowania Starostę .

Decyzją z dnia 26 lutego 2004 r. nr [...] Starosta uchylił ostateczną decyzję Starosty z dnia 30 maja 2003 r. nr [...] r. oraz odmówił zatwierdzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów w tej decyzji wymienionych. W uzasadnieniu wskazano, że w Planie Zagospodarowania przestrzennego Województwa uchwalonego Uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa z dnia 30 września 2002 r., przewiduje się zachowanie na terenie województwa wszystkich elementów lotniczej infrastruktury punktowej nawet, jeśli obecnie nie są wykorzystane dla celów lotniczych. W związku z tym planowane utrzymanie dotychczasowej funkcji przedmiotowych gruntów winno rzutować na sposób ich klasyfikacji i właściwe opisy poszczególnych użytków. W tej sytuacji, zdaniem organu pierwszej instancji należało zastosować się do wymogów art. 20 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, stanowiącego, że przy ustalaniu zasięgu użytków leśnych wiążące są ustalenia planów urządzenia lasów dotyczące ich granic i powierzchni. W rozpatrywanej sprawie zasięg użytków leśnych nie był konfrontowany z planami urządzeniowymi lasów.

W odwołaniu skarżący - Agencja Mienia Wojskowego Oddział Terenowy podniósł, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 stycznia 2004 r. o wznowieniu postępowania zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i jako nieważne w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinno zostać uchylone. W ocenie skarżącego Gmina nie ma praw strony w niniejszym postępowaniu, a jej interesu prawnego nie można wywodzić z ustawy o podatkach lokalnych ani z planu zagospodarowania przestrzennego, czy też ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Rozpoznając odwołanie skarżącego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 17 maja 2004 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ stwierdził, że dokumentacja klasyfikacyjna została wykonana z naruszeniem prawa, gdyż w myśl § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 czerwca 1956 r. w klasyfikacji gruntów na terenie wsi powinny brać udział władze gminne. Dokumentacja klasyfikacyjna zawiera nadto braki i błędy merytoryczne. Nie może w szczególności stanowić podstawy do wydania decyzji zatwierdzającej klasyfikację gruntów działek wadliwie sporządzona dokumentacja klasyfikacyjna oraz wykaz zmian gruntowych, który jest niejednolity z załączoną mapą klasyfikacyjną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie podniósł, iż Gmina nie ma praw strony w rozpoznawanej sprawie. Podniósł również szereg zarzutów merytorycznych i wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 stycznia 2004 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty i decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 maja 2004 r.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie rozważyć przede wszystkim należało, czy Gmina, na wniosek której doszło do wznowienia postępowania administracyjnego i posiada interes prawny w rozstrzygnięciu zatwierdzenia klasyfikacji gleboznawczej działek Nr [...] położonych w obrębie P., gm. Rz..

Gmina swój interes prawny wywodziła z faktu, iż sporne działki położone są częściowo w obrębie jej granic, a na skutek zmiany klasyfikacji gruntów wynikną dla gminy konsekwencje w sferze podatku lokalnego od tego terenu, nadto w ocenie Wójta Gminy decyzja Starosty ego narusza ustalenia Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa uchwalonego Uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa z dnia 30 września 2002 r.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z treści tego przepisu wynika, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem prawnym lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to móc powołać się na przepis powszechnie obowiązującego prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji osobie takiej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6.09.1999 r. w sprawie IV SA 2473/98, System Informacji Prawnej LEX nr 47873).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Gmina nie posiadała przymiotu strony postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntu, nie będącego jej własnością.

Nie budzi wątpliwości to, że Gmina zainteresowana jest rozstrzygnięciem sprawy, podobnie jak zainteresowana być może wszelkimi czynnościami podejmowanymi na jej terenie, mogącymi mieć wpływ na wysokość przysługujących jej publicznoprawnych należności. Interes gminy ma jednak charakter wyłącznie faktyczny. W sprawie niesporne jest bowiem, że Gmina nie jest właścicielem ani władającym spornym terenem. Działki stanowią własność Skarbu Państwa, a administruje nimi Agencja Mienia Wojskowego Oddział Terenowy .

Zgodnie z art. 20 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z § 3 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97 ze zm.) wynika, że o zamierzonym przeprowadzeniu klasyfikacji gruntów na terenie wsi powiadamia się zainteresowanych użytkowników gruntów. Niewątpliwie użytkownikom tym przysługuje status stron postępowania administracyjnego, zaś użytkownikiem gruntów, objętych rozstrzygnięciem dokonanym zaskarżoną decyzją nie jest Gmina a wyłącznie skarżąca Agencja.

Powoływanie się zatem przez Gminę na okoliczność, iż zmiana klasyfikacji gruntów wiąże się z uszczupleniem budżetu Gminy, nie stanowi o interesie prawnym Gminy w toczącym się postępowaniu. O interesie takowym nie stanowi również i to, że podstawą planowania przestrzennego są zapisy w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Z faktu, że informacje te powinny być uwzględniane w procesie planowania przestrzennego nie wynika uprawnienie gminy do udziału w charakterze strony w każdym postępowaniu prowadzącym do zmian zapisów w ewidencji gruntów. Planowanie przestrzenne jest w zakresie wynikającym z przepisów szczególnych obowiązkiem gminy, nie rodzi to jednak po jej stronie jakichkolwiek praw do konkretnych gruntów położonych w jej granicach. Konsekwencją zaakceptowania poglądu, który doprowadził do wydania zaskarżonej decyzji byłoby uznanie, że Gmina ma prawo udziału w charakterze strony we wszelkich postępowaniach mogących prowadzić do zmian w sposobie zagospodarowania terenu – podlegających uwidocznieniu w ewidencji gruntów, a zatem np. w postępowaniach o pozwolenie na budowę.

Decyzja Starosty ego z dnia 30 maja 2003 r. w przedmiocie zatwierdzenia klasyfikacji gruntów nie dotyczyła zatem uprawnień Gminy i z tej przyczyny nie była ona stroną postępowania prowadzącego do wydania tej decyzji. Skoro tak to wznowienie postępowania administracyjnego dokonane na wniosek tej gminy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 26 stycznia 2004 r. na podstawie art. 145§1 pkt 4 k.p.a. było wadliwe a rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane w konsekwencji wznowienia postępowania rażąco naruszały prawo i dotknięte były nieważnością na podstawie art. 156§1 pkt 2 k.p.a. Art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uznać należało, że w niniejszej sprawie dla jej końcowego załatwienia konieczne było także wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie z dnia 26 stycznia 2004 r. skierowanego do podmiotu nie będącego stroną.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 26 stycznia 2004 r. nr [...]Pomorskiego.

Wobec tego, że zaskarżone orzeczenie dotknięte jest wadą nieważności, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.