Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 70/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska - Jaszczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...], wydane na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - /dalej k.p.a./, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta O. z dnia 1 lipca 2011 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów "A" Spółka z o.o. z siedzibą w O. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w O., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta O. jako wierzyciel, upomnieniami z dnia 20.08.2010 r. o numerach od [...] do [...] wezwał skarżącą "A" Spółka z o.o. z siedzibą w O. do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty dodatkowej za nieopłacony postój samochodów w okresie od stycznia 2006 r. do grudnia 2007 r., pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Upomnienia te doręczono skarżącej w dniu 26.08.2010 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru upomnień.

Wobec braku dobrowolnego spełnienia obowiązku, Prezydent Miasta O. w dniu 1 kwietnia 2011 r. wystawił tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...]. W wystawionych tytułach wykonawczych jako podstawę prawną egzekucji administracyjnej wskazano przepis art. 13 f ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204 poz. 2086 ze zm.)-/dalej u.p.d./ oraz uchwałę nr XXI/193/03 Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r., stwierdzając jednocześnie, że określone w tytułach wykonawczych należności powstały z mocy prawa. Nadto tytuły wykonawcze zawierały wpis, iż upomnienia doręczono 26.08.2010 r. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem przesłano na adres Spółki w O. przy ul.[...]. Pisma te odebrała osoba upoważniona do odbioru korespondencji w dniu 30.05.2011 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sprawy.

Skarżąca złożyła zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Jako podstawę zgłoszonych zarzutów wskazano art. 27 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.)-/dalej u.p.e.a./ zarzucając, iż do tytułów wykonawczych nie załączono dowodów doręczenia upomnień. Ponadto kwestionowano by Spółka była dłużnikiem z tytułu opłat parkingowych. Spółka zanegowała by jej pojazdy parkowały w miejscach podanych przez wierzyciela. Wierzyciel, zdaniem wnoszącego zarzuty nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu. Nadto, zdaniem Spółki wierzyciel nie przedłożył żadnego niezbitego dowodu "potwierdzającego, że pozostawił na pojazdach powoda bilet parkingowy". Kończąc zarzuty ich autor powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt I OSK209/07, zgodnie z którym wskazanie osoby kierującej pojazdem w dacie obciążenia opłatą za parkowanie, innej niż właściciel pojazdu zwalnia osobę właściciela z odpowiedzialności. W związku z tym wyrokiem strona wyraziła pogląd, iż "stosowne jest, aby zobowiązany mógł przedłożyć dokumenty, z których wynika, iż nie prowadził pojazdów w dacie wystawienia tytułów wykonawczych".

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 oraz art. 33 pkt 1 u.p.e.a., Prezydent Miasta O. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, iż na adres Spółki zostały przesłane przedmiotowe upomnienia. Upomnienia odebrano w dniu 26.08.2010 r. Organ I instancji stwierdził nadto, cyt: "ponieważ zobowiązany nie przedstawił okoliczności pozwalających na anulowanie wezwań postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko niemu." Wydający postanowienie stwierdził także, iż w przesłanych do organu egzekucyjnego przez wierzyciela tytułach wykonawczych zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a. dołączono dowód doręczenia upomnień. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji opisał sposób działania kontrolera pracującego na parkingu. Mianowicie, w chwili stwierdzenia braku ważnego biletu parkingowego w pojeździe zaparkowanym w Strefie Płatnego Parkowania w O. kontroler wystawia wezwanie do zapłaty i umieszcza je za wycieraczką przedniej szyby pojazdu. Jak stwierdził Prezydent Miasta O. takie wezwanie nie wymaga potwierdzenia odbioru podpisem, gdyż obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa: "w chwili nieopłacenia postoju, a nie w momencie wystawienia wezwania". Jednocześnie, jak wskazał organ, kontroler strefy wprowadza do terminala komputerowego kompletną informację o dacie, godzinie i numerze wystawionego wezwania, numerze rejestracyjnym pojazdu oraz przyczynie wystawienia wezwania. Informacje te stanowią potwierdzenie wykonania czynności kontrolera i są podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu, wykonanie dokumentacji fotograficznej nie jest wymagane przepisami prawa. Prezydent Miasta O. przywołał także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.02.1998 r., sygn. I SA /Po 876/97, niepubl., zgodnie z którym w przypadku niezapłacenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania należy przyjąć, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu. W sytuacji zaś gdy właściciel pojazdu nie był kierującym powinien on udokumentować i wskazać osobę, która kierowała pojazdem lub "po opłaceniu wierzytelności dochodzić swoich praw wobec współwłaściciela czy rzeczywistego użytkownika pojazdu na drodze cywilnej. "

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca powtórzyła argumenty z pisma z dnia 6.06.2011 r. Wskazała jak we wcześniejszym piśmie, iż Spółka nie jest dłużnikiem z tytułu opłat parkingowych. Powtórzyła zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 27 § 3 u.p.e.a., polegający na niedołączeniu do wystawionych tytułów wykonawczych dowodów doręczenia upomnień.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Kolegium, wyjaśniając podstawy prawne prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazało, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 punkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób pobierania określa rada gminy (rada miasta). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13 f u.d.p.) Z kolei art. 19 ust. 5 u.d.p. stanowi, iż w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, który może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (art. 21 ust. 1 ustawy).

Kolegium wskazało, że uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. Nr XXI/193/03 ustalono strefy płatnego parkowania i określono wysokość stawek i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego. z 2003 r. Nr 104, poz. 2060).Uchwała ta została zmieniona uchwałą Nr XIII/112/07 Rady Miasta Opola z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 46, poz. 1557). Zgodnie z § 5 ust. 1 tej uchwały, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w § 2, pobierane będą opłaty dodatkowe w wysokości 20,00 zł.

Powołując się na tezy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium wskazało, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, to tym samym jest niezależny od działań zarówno wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. Dlatego też w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie - osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu (wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt OSK 1513/08). Zatem, w przypadku niezapłacenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania należy przyjąć, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu, natomiast w sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie był kierującym, powinien wskazać osobę, która kierowała pojazdem.

Organ odwoławczy odnosząc powyższe przepisy i poglądy wyrażone w orzecznictwie do materiału dowodowego sprawy stwierdził, że bezspornie Rada Miasta Opola wypełniając delegację ustawową z art. 13 f ust 2 u.d.p. podjęła uchwałę, która wyraźnie określiła wysokość opłaty dodatkowej w kwocie 20 zł za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów. Zatem, wierzyciel prawidłowo przesyłał właścicielowi pojazdów "A" Spółka z o.o. upomnienia, w których zamieścił dane o numerze rejestracyjnym pojazdu, miejscu parkowania i dacie parkowania. Po doręczeniu upomnień zobowiązany, jeżeli sam nie parkował pojazdów w strefie płatnego parkowania, powinien wskazać osobę, która korzystała z danego pojazdu i parkowała nim nie uiszczając stosownych opłat. Brak wskazania, skutkował tym, że dalsze postępowanie egzekucyjne toczyło się wobec właściciela pojazdów. W tej sytuacji zasadnie wystawiono wobec skarżącej tytuły wykonawcze. Poniesiono w zaskarżonym postanowieniu, że Prezydent Miasta O. bardzo szczegółowo opisał sposób działania kontrolera pracującego na parkingu i słusznie przyjął, iż zachodzi w niej domniemanie, że to właściciel pojazdów był osobą zobowiązaną zarówno do uiszczenia opłat za parkowanie jak i wniesienia opłat dodatkowych za brak tych opłat.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a., który stanowi, iż do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku.

Organ odwoławczy podkreślił, że to właśnie naruszenie przepisu art. 27 § 3 u.p.e.a., zarzucił organowi egzekucyjnemu wnoszący zażalenie. Zarzut ten organ II instancji uznał za bezzasadny po pierwsze dlatego, iż w uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta O. wyraźnie podał, że otrzymał od wierzyciela tytuły wykonawcze wraz z dowodem doręczenia upomnień, po drugie nie ma podstaw, aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule, co potwierdza, zdaniem organu, sentencja wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10, LEX nr 758212. Zatem zdaniem SKO, zasadne było utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, skoro postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo, wydany w jego wyniku akt administracyjny (postanowienie) ma prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne zgodne z art. 124 § 2 k.p.a., a zobowiązany nie wykazał skutecznie, że zachodzi błąd co do osoby oraz nie wykazał okoliczności, które podważyłyby ustalenia organu I instancji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której podniosła zarzuty nieuwzględnienia przez SKO zapisu literalnego art. 27 § 3 u.p.e.a., tj. iż do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Zarzuca rażące naruszenie przez SKO uregulowań zawartych w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności ust. 2 tegoż unormowania.

Podstawową zasadą wyrażoną w powołanym przepisie jest zakaz dyskryminowania w życiu gospodarczym z jakichkolwiek przyczyn. Skarżąca podnosi, iż dysponowała w czasie, o którym mowa w tytułach wykonawczych pojazdami testowymi oraz pojazdami mającymi charakter zastępczy.

Oznacza to, że pojazdy te trafiały do osób korzystających np. z serwisu Spółki skarżącej.

Spółkę z podmiotami używającymi rzeczonych pojazdów łączyły umowy cywilnoprawne. Okres przedawnienia roszczeń wynikających z tychże umów wynosił 3 lata. Po upływie tegoż okresu ewentualne roszczenia z tytułu umów cywilnoprawnych przerodziły się w tzw. roszczenia naturalne.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżącej, nie miała obowiązku archiwizacji tychże umów po upływie tego okresu.

Zachowanie organu, wszczynające postępowanie egzekucyjne po wielu latach od momentu przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych, wobec niemożliwości dotarcia do materiałów źródłowych, należy uznać za rażąco sprzeczne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i jako takie, nie powinno podlegać ochronie prawnej.

Ma to ścisły związek z ustaleniem osób faktycznie zobowiązanych do ponoszenia dodatkowych opłat, stanowiących przedmiot postępowania. Skarżąca ponowiła również zarzut nie przedłożenia przez organ dowodów potwierdzających faktyczne pozostawienie na pojazdach wymienionych w tytułach wykonawczych biletów parkingowych z dokładnym wskazaniem godzin, czy minut postoju.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012, poz. 270 t.j.) /dalej: p.p.s.a./.

Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, Sąd stanął na stanowisku, iż organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z akt sprawy, wierzyciel, mając na względzie nieuiszczenie przez skarżącą opłat parkingowych za postój w płatnej strefie parkowania samochodów, będących jej własnością, po uprzednim wysłaniu upomnień wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do egzekucji. Jako podstawę zgłoszonych zarzutów wskazano przede wszystkim art. 27 § 3 u.p.e.a. Zgodnie z powyższym przepisem do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku. Jak wskazał w wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 461/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (który to wyrok trafnie wskazano w zaskarżonym rozstrzygnięciu), wierzyciel przesyłając do realizacji tytuł wykonawczy ma obowiązek dołączenia do niego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., aby wykazać, organowi egzekucyjnemu, że spełniony został ten wymóg dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Obowiązek ten ciąży zatem na wierzycielu względem organu egzekucyjnego nie zaś względem zobowiązanego. Nie ma także podstaw aby organ egzekucyjny przesyłając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 26 § 5) załączał do niego dowód doręczenia upomnienia, skoro wcześniej wierzyciel przesłał mu upomnienie, a data jego doręczenia jest wskazana w tytule. Stanowisko strony skarżącej, że wymóg taki, zgodnie z art. 27 § 3 u.p.e.a., ciąży na wierzycielu względem zobowiązanego, nie jest w ocenie Sądu prawidłowe. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni akceptuje powyższy pogląd. Doręczenie dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkiem dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zrealizowania tego obowiązku jest niedopuszczalne. Wymóg ten został jednak w rozpoznawanej sprawie spełniony, gdyż upomnienie zostało stronie skarżącej doręczone w dniu 26 sierpnia 2010 r., co zostało podane w tytułach wykonawczych w rubryce 79. Dowód doręczenia tych upomnień znajduje się w aktach administracyjnych, a ponadto strona skarżąca nie kwestionowała tej okoliczności zarzucając jedynie, że do tytułów wykonawczych, które otrzymała w dniu 30 maja 2011 r. nie dołączono dowodu doręczenia jej powyższych upomnień. W związku z tym stwierdzić należy, że wierzyciel nie miał takiego obowiązku. Pogląd taki jest już ugruntowany w orzecznictwie o czym świadczą wyroki WSA: z dnia 18.05.2010 r., III Łd 66/10, z dnia 04.01.2012 r., II SA/Gd 821/11, wyrok NSA z dnia 18.10.2011 r. II FSK 1481/07.

We wniesionych zarzutach skarżąca Spółka twierdziła także, iż nie jest dłużnikiem z tytułu opłat parkingowych oraz, że nie parkowała w miejscach wskazywanych przez wierzyciela, a wierzyciel na tę okoliczność nie przedstawił żadnego dowodu.

W odniesieniu do powyższego stwierdzić należy, iż w myśl art. 13 ust. 1 punkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób pobierania określa rada gminy (rada miasta). Opłata ta pobierana jest przez zarząd drogi, a w przypadku jego braku przez zarządcę drogi (art. 13 f u.d.p.). W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, o czym stanowi art. 19 ust. 5 u.d.p. Swoje obowiązki może on wykonywać przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (art. 21 ust. 1 ustawy). W realiach niniejszej sprawy Prezydent Miasta O. wykonuje te obowiązki przy pomocy Miejskiego Zarządu Dróg w O.

Uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. Nr XXI/193/03 ustalono strefy płatnego parkowania i określono wysokość stawek i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego. z 2003 r. Nr 104, poz. 2060).Uchwała ta została zmieniona uchwałą Nr XIII/112/07 Rady Miasta Opola z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 46, poz. 1557). W § 5 ust. 1 uchwały, wskazano, że za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania, o których mowa w § 2, pobierane będą opłaty dodatkowe w wysokości 20,00 zł.

Przywołane regulacje określają obowiązek pobrania dodatkowej opłaty pieniężnej w wysokości 20 zł za nieuiszczenie opłaty parkingowej przez korzystającego z dróg publicznych wówczas, gdy korzystający z dróg publicznych - na ogół właściciel pojazdu - nie uiścił opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania.

W kwestii obowiązku pobrania dodatkowej opłaty niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, na co zwróciło uwagę SKO w Opolu. W wyrokach z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 869/09, z dnia 11 sierpnia 2010 r. sygn. akt III SA/Po 149/10 (dostępne na stronie internetowej NSA) podkreślano, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, bowiem to on na ogół korzysta z pojazdu, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył innej osobie. Sądy zwracały przy tym uwagę na treść art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd wywodzono, że organ ma prawo domniemywać co do zasady, iż korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) poprzez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego i wykazanie, że kto inny kierował pojazdem (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07).

Sąd w niniejszym składzie podziela zaprezentowane stanowisko podkreślając, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, nie jest zatem zależny od działań podejmowanych przez wierzyciela, czy organu egzekucyjnego, a wynika z zaniechania osoby korzystającej z dróg publicznych. Jak słusznie wskazało SKO w Opolu, w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Organ egzekucyjny jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania, zgodnie z którym to właściciel pojazdu jest osobą korzystającą z dróg publicznych, a zatem to jego obciąża w takich sprawach obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej. Zwolnić się od tego obowiązku może wskazując faktycznego użytkownika samochodu, gdyż to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Po 646/05). Z tezą tą koresponduje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt OSK 1513/08, zgodnie z którym ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie - osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu (wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt OSK 1513/08).

Zatem, w przypadku niezapłacenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania przyjąć należy, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu, chyba, że wskaże on osobę, która kierowała pojazdem.

W przedmiotowej sprawie w doręczonych upomnieniach wskazano, zarówno rodzaj należności, jak i numer zawiadomienia, nr rejestracyjny pojazdu, parking, datę postoju. Właściciel pojazdów, bez poparcia jakimikolwiek dowodami wskazuje, że to nie on kierował pojazdami podnosząc w skardze, że samochody te były pojazdami testowymi oraz miały charakter zastępczy, co oznacza, że trafiały do osób korzystających z serwisu.

Jak już zaznaczono wyżej, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża co do zasady właściciela pojazdu, to nie wystarczy samo stwierdzenie, że ktoś inny korzystał z pojazdu, ale ciężar dowodowy wykazania tej okoliczności obciąża właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie poza gołosłownymi twierdzeniami, skarżąca nie wykazała żadnymi dowodami, aby inne osoby korzystały z tych pojazdów. Odwoływanie się do znacznego upływu czasu, braku obowiązku archiwizacji umów cywilnoprawnych skarżącej z podmiotami używającymi rzeczonych pojazdów po upływie 3 lat nie jest wystarczające do obalenia domniemania, o którym mowa wyżej. Podkreślić przy tym należy, że organ do momentu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłat może dochodzić tych należności, a skarżąca Spółka prowadząc działalność gospodarczą powinna tak ją zorganizować, aby w przypadku korzystania z pojazdów przez inne osoby możliwe było ustalenie, kto faktycznie korzystał z danego pojazdu.

Dodać należy także, iż przed skierowaniem sprawy do egzekucji, właściciel samochodu otrzymuje upomnienie i najpóźniej w tym momencie zyskuje informację o ciążącym na nim z mocy prawa obowiązku. Ma wtedy możliwość podjęcia odpowiednich działań w celu wyjaśnienia sprawy i ewentualnego wskazania osoby kierującej pojazdem, jeżeli nie był to właściciel. Nie można jednocześnie czynić zarzutu organom, że dochodzą wskazanych opłat po upływie 4-5 lat, skoro zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu, a zatem uprawnione jest działanie organu zmierzające do wyegzekwowania zaległej opłaty (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 23.03.2012 r., I SA/Op 59/12).

Nie dopatrzył się Sąd naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, zwłaszcza konstytucyjnej zasadę równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, tym bardziej, iż zasada ta powinna być odczytywana w korelacji z wynikającym z art. 84 Konstytucji RP obowiązkiem ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.

W świetle powyższych okoliczności Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów skargi, nie stwierdził też, działając na podstawie art. 134 p.p.s.a. tego rodzaju naruszenia prawa, które stosownie do art. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skutkować by musiało uchyleniem zaskarżonego aktu. Stąd Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.