Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 744/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. T. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 roku nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu nr [...] z dnia 22 stycznia 2014r. II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 22 stycznia 2014 r. przyznał M. K. T. płatność ONW na rok 2013 w wysokości [...] zł, w tym ONW - Nizinna strefa I w wysokości [...] zł, w tym środki budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana na obszarze ONW strefa nizinna I wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Ta ostatnia powierzchnia została ustalona przez organ w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.).

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych położonych na obszarze ONW strefa Nizinna I a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 1,426 %. W myśl art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe, płatność ONW strefa Nizinna 1 przyznano do powierzchni stwierdzonej.

W decyzji podano również, że rozbieżności w powierzchni dotyczyły działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (działka rolna [...]), położonych w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb K., dla których wnioskodawca deklarował powierzchnie odpowiednio: [...] ha i [...] ha, natomiast według organu maksymalny kwalifikowalny obszar PEG wynosił: [...] ha i [...] ha. Łączna powierzchnia wyłączonych z płatności ONW gruntów wyniosła [...] ha.

Weryfikacji wniosku dokonano na podstawie dokumentów złożonych przez M. A. T. (ojca strony), który zgłosił do płatności część działki nr [...] – o powierzchni [...] ha, to jest na podstawie:

1) załącznika graficznego wygenerowanego dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb K.,

2) oświadczenia M. A. T. z dnia 14-10-2013 r.,

3) wypisu z rejestru gruntów z dnia 09-07-2012 r. dotyczącego działki ewidencyjnej nr [...], położonej w województwie [...], powiat [...], gmina C., obręb K.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona zarzuciła, że wniosek złożyła po przejęciu w użytkowanie części działek rolnych będących w 2012 r. w użytkowaniu jej ojca M. A. T. i zadeklarowała powierzchnie działek do dopłat określone w przesłanym ojcu przez ARiMR na początku 2013 r. spersonalizowanym druku wniosku o dopłaty, jak również korzystała z danych zawartych w ewidencji gruntów i wieloletnich pomiarów GPS. Do odwołania strona załączyła kserokopię "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności", będącą załącznikiem do spersonalizowanych druków wniosku. "Informacja..." określa maksymalny kwalifikowany obszar PEG dla działki nr [...] na [...] ha, a zgłoszono [...] ha natomiast dla działki nr [...] określa ten obszar na [...] ha, a zgłoszono [...] ha i [...] ha, łącznie: [...] ha. Strona zakwestionowała w związku z tym wyniki kontroli administracyjnej, żądając przyznania płatności w pełnej wysokości.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją Nr [...] z dnia 26 marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał na przepisy prawa wspólnotowego i krajowego w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich wyjaśniając, że strona zobowiązana była do ich przestrzegania, a organ I instancji odmawiając płatności nie naruszył powołanych w decyzji przepisów, prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy, w szczególności prawidłowo określił powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) działek nr [...] i [...], odpowiadającą powierzchni użytkowanej rolniczo. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji ustalił, iż działka ewidencyjna nr [...] została zgłoszona do płatności zarówno przez M. K. T. na powierzchni [...] ha (działka rolna [...]) oraz przez M. A. T. na powierzchni [...] ha. Producenci łącznie zadeklarowali do płatności na niniejszej działce powierzchnię [...] ha. Co istotne maksymalny obszar kwalifikowany dla działki ewidencyjnej nr [...] wynosi [...] ha. Po analizie przedmiotowej sprawy organ II instancji w pełni potwierdza powyższe ustalenia. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] zadeklarowana powierzchnia przez M. K. T. wynosi [...] ha, przekraczając tym samym maksymalną kwalifikowaną powierzchnię PEG. Organ odwoławczy podkreślił, że w ramach swoich kompetencji, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dokonał również w systemie informatycznym ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) kontroli pomiaru powierzchni faktycznie użytkowanej deklarowanej przez M. K. T. i M. A. T." działka rolna "[...]" położona na działce ewidencyjnej nr [...], [...]. W toku analizy sprawy na poziomie II instancji poprzedzającym wydanie decyzji dokonano kontroli pomiaru powierzchni faktycznie użytkowanej na rzeczonych działkach ewidencyjnych. Przeprowadzony pomiar na obrazie zdjęć ortofotomapy z dnia 23 września 2010 r. potwierdził niezgodność pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez producenta rolnego a referencyjną bazą systemu informatycznego - Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli. Organ odwoławczy uznał zatem, iż powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) została wyznaczona prawidłowo. Na podstawie bowiem powołanej wyżej ortofotomapy stwierdzono, iż ortofotomapa z dnia 23 września 2010 r. jest aktualna, nie ma widocznych przesunięć granic odniesienia, tym samym nie budzi wątpliwości co do poprawności wyznaczonej nowej powierzchni PEG dla działki ewidencyjnej nr [...] i [...]. Organ podkreślił, że na podstawie szczegółowej fotointerpretacji ortofotomapy z dnia 23 września 2010 r. ustalono, iż działka rolna "[...]" tworzy jeden zwarty kompleks uprawowy spełniający definicję działki rolnej. W związku z powyższym trudno jest prawidłowo wyznaczyć powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą w oparciu o naturalne granice działek ewidencyjnych. Mając na względzie powyższe oraz fakt braku wyraźnych granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi na poziomie II instancji, dokonano kontroli pomiaru zagregowanego obszaru ww. działek ewidencyjnych z wyłączeniem obszarów nieuprawnionych. ostatecznie suma powierzchni ewidencyjno - gospodarczych (PEG) dla każdej odrębnej działki ewidencyjnej wchodzących w skład działki rolnej "[...]", daje powierzchnię zgodną z tą, którą uznano w decyzji z dnia 22 stycznia 2014 r.

Mając na uwadze przepisy wspólnotowe organ odwoławczy podał, że systemem referencyjnym w zakresie płatności bezpośrednich jest system LPIS (Land Parcel Identification System – System Identyfikacji Działek Rolnych) to jest system pozwalający na jednoznaczną identyfikację działek rolnych w przestrzeni oraz ich kontrolę pod względem kwalifikowalności do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego. Wynika to z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, stanowiącego, że należy przeprowadzać kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi do wniosku a działkami referencyjnymi w Systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub innych danych kartograficznych.

Organ podał również, że strona została poinformowana przez organ I instancji o maksymalnym kwalifikowanym obszarze dla zadeklarowanych we wniosku na 2013 rok działek ewidencyjnych, pismem z dnia 7.10.2013 r., doręczonym 22.10.2013 r., co potwierdza podpisane przez M. T. zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych.

W decyzji podkreślono, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Co istotne, Producent rolny nie dołączył żadnych nowych dowodów na potwierdzenie swoich tez zawartych w odwołaniu, a ww. przepis nałożył na strony obowiązek przedstawiania dowodów oraz obciążył obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. W ocenie organu wobec brzmienia art. 21 ust. 3 ww. ustawy oraz wobec braku jakichkolwiek dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości podanych przez nią danych we wniosku, organy I, jak i II instancji oparły swoje ustalenia na danych zawartych w systemie LPIS.

Strona wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu, zarzucając, że organ przeprowadził dowody na poparcie swoich tez dotyczących powierzchni uprawnionych do dopłat na działkach [...] i [...] oraz powierzchni rzeczywiście uprawianych przez skarżącego na tych działkach w 2013 roku praktycznie w sposób dowolny, bez związku z faktami, bezpodstawnie odrzucając liczne znane sobie dowody oraz twierdzenia i dowody skarżącego, bez kontroli na miejscu (mimo znanych organowi różnic stanowisk w przedmiotowej sprawie między organem a skarżącym), naruszając zasadę prawdy obiektywnej, na którą organ się powołuje, przecząc swoim wcześniejszym prawomocnym decyzjom, przecząc prawomocnym decyzjom wydanym wcześniej przez inne organy ARiMR, przecząc twierdzeniom zawartym w "Informacjach dotyczących działek deklarowanych do płatności", przecząc wynikom kontroli na miejscu przeprowadzonej przez organ oraz przecząc wynikom kontroli na miejscu przeprowadzonych przez inne uprawnione do kontroli organy. Organ w postępowaniu naruszył liczne przepisy KPA, w tym przede wszystkim art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 KPA.

Skarżący zarzucał, że organ nie wyznaczył poprawnie powierzchni PEG dla spornych działek ewidencyjnych nr [...] i [...], jak też zwrócił uwagę na to, iż z decyzji nie wynika, czy w odniesieniu do istotnej dla płatności daty 30 czerwca 2003 r. organ dysponował ortofotomapą aktualną na ten dzień, czy też ustalił stan tych działek na podstawie takiej mapy z 23.09. 2010 r., na co wskazuje treść uzasadnienia. Skarżący wyjaśnił, że na części działek nr [...] i [...] była prowadzona w latach 1998 – 2005 uprawa choinek o krótkiej rotacji i uprawa malin, a te uprawy kwalifikują się do powierzchni PEG. Wskazywał na to, że organ corocznie razem ze spersonalizowanymi drukami wniosków o dopłaty wysyłał do Skarżącego, jego ojca M. A. T. lub jego siostry M. W. (w zależności od tego, kto uprawiał opisane w "Informacji" działki w poprzednim roku i zgłaszał je do dopłat) "Informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności" zwaną wcześniej "Kartą informacyjną". "Informacje" te każdego roku różnią się, czasami istotnie, mimo że dotyczą wciąż tych samych działek, a PEG określany jest w rezultacie analizy wciąż tych samych zdjęć lotniczych z 2003 roku.

I tak na przykład dla działki [...]:

- w "Informacji" na rok 2009 powierzchnię PEG oznaczono znakiem "-" (prawda, że może być trudno każdemu potencjalnemu użytkownikowi informacji odgadnąć wielkość PEG?), powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha,

- w "Informacji na rok 2011 podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha,

- w "Informacji" na rok 2012 podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha,

- w "Informacji" na rok 2013 podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha (bez żadnej dostarczonej Skarżącemu decyzji czy postanowienia o wykluczeniu !),

- w "Informacji" na 2014 rok podano PEG [...] ha, nie informując o powierzchni wykluczonej.

Dla działki [...]:

- w "Informacji" na rok 2009 powierzchnię PEG oznaczono również (oczywistym zapewne wyłącznie dla urzędników Organu) znakiem "-", powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha,

- na rok 2011 podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych nie podano,

- w "Informacji" na rok 2012 podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych nie podano,

- w "Informacji" na 2013 rok podano PEG [...] ha, powierzchni trwale wykluczonych podano [...] ha,

- w "Informacji" na 2014 rok podano PEG [...] ha, nie informując o powierzchni wykluczonej.

(dowody: "Informacje" dołączone do druków wniosków o dopłaty dot. lat 2009, 2011, 2012, 2013 i 2014).

Można na podstawie załączonych "Informacji" stwierdzić, że zawarte w nich dane bez widocznej dla Skarżącego przyczyny zmieniają się z roku na rok. Można odnieść wrażenie, że dane dotyczące powierzchni PEG i powierzchni wykluczonych nie są pewne nawet dla potrzeb bieżącego roku (dowodzi tego rozpatrywany tutaj przypadek Skarżącego z 2013 roku, który złożył wniosek o dopłaty w 2013 roku m.in. w oparciu o przesłaną jego Ojcu "Informację" dołączoną do druków wniosków na 2013 rok), można w rezultacie zasadnie uznać, że Organ często myli się przy ustalaniu powierzchni PEG i powierzchni wykluczonych lub wręcz podejrzewać, że Organ ustala je dowolnie.

O braku wiarygodności danych wynikających z dokonywanej przez organy Agencji analizy Systemu Informacji Geograficznej (GIS), Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) oraz Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) dowodzi sprawa wniosku o dopłaty m.in. do tych samych działek [...] i [...], który złożył w 2012 roku ojciec skarżącego i decyzji ARiMR związanych z tym wnioskiem.

Skarżący załączył do skargi odpisy decyzji związanych z tymi płatnościami, z których wynika, że organ I instancji pierwotnie stwierdził zawyżenie powierzchni działek nr [...] i [...] o [...] ha powierzchni kwalifikowanej, a następnie po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i dokonaniu kontroli w terenie uznał poprawność wniosku w zakresie deklarowanych powierzchni. Z powołanych decyzji wynika, że organy Agencji ustaliły przed 25.07.2013 r., że powierzchnie kwalifikowane do dopłat na działkach nr [...] i [...] wynoszą minimum [...] ha, tj. tyle, ile skarżący w niniejszej sprawie zgłosił łącznie do dopłat na tych działkach ewidencyjnych. Organ ignoruje również własny Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2009 r., w którym stwierdził, że łącznie na działkach nr [...] i [...] znajduje się [...] ha powierzchni kwalifikowanych. Strona powoływała się również na Protokół z kontroli z 31.08.2013 r. przeprowadzonej na miejscu przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., na potwierdzenie uprawy w 2013 r. trawy z koniczyną na powierzchni [...] ha działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Podkreślił, że z zaskarżonej decyzji wynika, że stan faktyczny w odniesieniu do działek nr [...] i [...] organy ustaliły wyłącznie na podstawie ortofotomapy z 23.09.2010 r. oraz zapewne ortofotomapy z 2003 r., nie uwzględniając innych dowodów będących w posiadaniu organu, a wymienionych w skardze. Organ nie tylko zaniżył powierzchnię kwalifikowaną, ale też nigdy nie ustalił powierzchni rzeczywiście uprawianej przez skarżącego na spornych działkach. W rezultacie bezzasadnie odmówił częściowo płatności i obciążył go karami. Skarżący wyjaśnił ponadto, że TUZ na działce nr [...] nie jest formalnie oddzielony żadnymi granicami od ziemi ornej a ze względu na rodzaje uprawy w 2013 r. ( trawy na TUZ, trawy z koniczyną na ziemi ornej ) jeden użytek płynnie przechodzi w drugi, czyli na całej, poza TUZ, części użytków rolnych na działce [...] w 2013 r. uprawiana była przez skarżącego trawa z koniczyną. W rzeczywistości , wg kilkukrotnych pomiarów GPS wykonanych w 2013 r. w trakcie prac polowych ( bronowania, koszenia, zgrabiania ) na ziemiach ornych działek nr [...] i [...] stwierdzono, że skarżący uprawiał trawę z koniczyną na powierzchni ponad [...] ha. Fakt uprawy przez skarżącego w roku 2013 trawy z koniczyną na zgłoszonej do dopłat powierzchni [...] ha na działkach nr [...] i [...] potwierdza protokół kontroli z dnia 31.08.2013 r. przeprowadzonej na miejscu przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A..

Skarżący wnosił o przyznanie mu wszystkich płatności zgodnie z wnioskiem i zasądzenie kosztów pomocy prawnej, z której musiał skorzystać w tej sprawie.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 23 marca 2015 r. podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2014 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.) w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy (w tym płatności ONW) organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jak wskazano w zaskarżonej decyzji dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa, a płatność należy przyznać jedynie do powierzchni ustalonej jako kwalifikowana. Inaczej mówiąc, nie można przyznać dopłat obszarowych do terenów podlegających wyłączeniom np. zalesionym. Skarżący wskazał we wniosku m.in. działkę rolną [...] na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], podając, że jej powierzchnia wynosi łącznie [...] ha. Ponadto jak wynikało z kontroli krzyżowej część działki nr [...] (ponad tę, którą zgłosił skarżący) o powierzchni [...] ha zgłosił do płatności ojciec skarżącego. Łącznie zatem zgłoszona powierzchnia działki rolnej [...] wynosiła [...] ha. Organy zakwestionowały tę powierzchnię, gdyż jak wynika z uzasadnienia, powierzchnia działek nr [...] i [...] ( [...] ) stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wynosi [...] ha. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, natomiast organ odwoławczy wskazał, że przyczyną są odczyty ortofotomapy (będącej elementem systemu LPIS) z dnia 23.09.2010 r., które wskazują, że na przedmiotowej działce istnieją tereny nieuprawnione do płatności. Organ nie wskazał, które to są tereny i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności. Nie załączył też do akt administracyjnych ortofotomapy i załącznika graficznego, na który również się powołuje. Żadnego załącznika graficznego nie ma również przy wniosku o przyznanie płatności, pomimo wskazania w punkcie VI na dołączenie 8 załączników graficznych.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej została ustalona w oparciu o powierzchnię PEG, tj. powierzchnię ewidencyjno – gospodarczą wyznaczaną przez ARiMR na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy w granicach działki ewidencyjnej. Stwierdzając mniejszą aniżeli zadeklarowana powierzchnię kwalifikującą się do płatności, organ nie wykazał jednak, jakoby część zadeklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo. Ponadto organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podkreślił, że działka rolna "[...]" tworzy jeden zwarty kompleks uprawowy spełniający definicję działki rolnej. W związku z powyższym trudno jest prawidłowo wyznaczyć powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą w oparciu o naturalne granice działek ewidencyjnych. Mając na względzie powyższe oraz fakt braku wyraźnych granic pomiędzy działkami ewidencyjnymi na poziomie II instancji, dokonano kontroli pomiaru zagregowanego obszaru ww. działek ewidencyjnych z wyłączeniem obszarów nieuprawnionych. Z powyższego uzasadnienia nie wynika jednak, jakie obszary i na jakiej podstawie organ uznał za "nieuprawnione", a więc nie kwalifikujące się do płatności. W szczególności poważne wątpliwości budzić musi ustalenie stanu działek według ortofotomapy z 2010 r., co zdaje się sugerować organ, a na co trafnie wskazuje skarżący. Ostatecznie z decyzji nie wynika, czy chodzi o stan działek z roku 2010 czy też 2013. Nie wiadomo również, dlaczego na tę okoliczność organ powołał się dopiero w decyzji dotyczącej roku 2013, pomimo że są to kolejne płatności do tych samych działek. W szczególności z decyzji nie wynika, czy i kiedy miała miejsce aktualizacja systemu identyfikacji działek rolnych oraz na podstawie jakich działań to nastąpiło.

Powyższe braki uzasadnienia decyzji powodują pozbawienie strony możliwości ustosunkowania się do niej i przedstawienia swojego stanowiska oraz uniemożliwiają pełną kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec lakonicznego stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o wyłączeniu obszarów nieuprawnionych strona dopiero w skardze mogła zakwestionować powyższe ustalenie, co też uczyniła, powołując się w szczególności na dowody mające potwierdzać uprawy w 2013 r. trawy z koniczyną na powierzchni [...] ha działek ewidencyjnych nr [...] i [...] i wskazując, że te uprawy kwalifikują się do powierzchni PEG. Ocena tej okoliczności przez sąd nie jest obecnie możliwa z wyżej podanych względów, co już uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji, gdyż chodzi o ustalenia okoliczności stanu faktycznego kluczowych dla rozstrzygnięcia.

Budzi również poważne wątpliwości poprawność ustalenia powierzchni działek nr [...] i [...] kwalifikującej się do płatności w zaskarżonej decyzji w świetle załączonej do odwołania kserokopii "Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności", będącej – jak wskazał skarżący, załącznikiem do spersonalizowanych druków wniosku na 2013 r. "Informacja..." określa maksymalny kwalifikowany obszar PEG dla działki nr [...] na [...] ha (zgłoszono [...] ha), natomiast dla działki nr [...] określała ten obszar na [...] ha (zgłoszono [...] ha i [...] ha łącznie: [...] ha). Powyższe powierzchnie były sporne już w toku rozpoznawania wniosku o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r., złożonego przez ojca skarżącego i zostały zakwestionowane przez organ II instancji. Z dołączonych do skargi kserokopii decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 25.07.2013 r., Nr [...] i Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 20.09.2013 r. wynika, że organ odwoławczy po weryfikacji w terenie powierzchni działek rolnych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] uznał, że organ I instancji wyznaczył je niepoprawnie, wobec czego uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując powtórne wyznaczenie powierzchni PEG w systemie ZSZiK dla ww. działek ewidencyjnych i na tej podstawie dokonanie ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Ostatecznie uznano za prawidłową deklarację powierzchni przez rolnika, a jak wynika ze skargi i dołączonych dokumentów, skarżący nie przekroczył w swoim wniosku tych powierzchni.

Skarżący, powołując się na konkretne dokumenty wykazuje w skardze, że na przestrzeni kilku lat powierzchnia PEG działek nr [...] i [...] określana przez organy Agencji, ulegała ciągłym zmianom. Przyczyny tych zmian nie są ustalone, mogą natomiast wskazywać na różne odczyty tych samych lub różnych ortofotomap. W takiej sytuacji organy powinny raczej opierać się na pomiarach wykonanych w terenie, a w każdym razie obowiązkowo skonfrontować ze sobą wszystkie posiadane i wskazywane w skardze dowody co do powierzchni działek tak, aby wykluczyć możliwość błędnej analizy ortofotomapy. Na obecnym etapie postępowania istnieją uzasadnione wątpliwości co do danych pomiarowych, które organ ustalił na podstawie powołanej w decyzji ortofotomapy z 2010 r., zatem dokonana w wyniku kontroli administracyjnej weryfikacja kwalifikowalności do pomocy działek nr [...] i [...] zadeklarowanych we wniosku rolnika o płatność musi być uznana za niewystarczającą. Z przepisu art. 26 ust. 1 powołanego w zaskarżonej decyzji rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, że organy uprawnione są do przeprowadzania zarówno kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu; obie przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zatem organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu.

Nie można zarzucić stronie bierności w sprawie a w szczególności zawinionego braku stanowiska wobec pisma z dnia 7.10.2013 r. informującego o maksymalnym kwalifikowanym obszarze dla działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Strona już w odwołaniu zarzucała, że nie otrzymała tego pisma i na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. udokumentowała swoje twierdzenia. Organ tej okoliczności nie wyjaśnił, a przy tym w sposób dowolny i bez podania podstawy prawnej stwierdził, że strona zgodziła się milcząco na podane w piśmie powierzchnie spornych działek.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Agencji uwzględnią powyższe stanowisko sądu i zobowiązane będą w szczególności przeprowadzić ponowną weryfikację powierzchni PEG dla spornych działek i następnie przedstawić ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną w uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa.

Reasumując należało uznać, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone przez organy Agencji z naruszeniem zasad i reguł określonych w art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, bowiem nie zostały wyjaśnione rozbieżności w deklaracji powierzchni zgłoszonej do płatności przez skarżącego, a wartością maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem wszystkich dostępnych w sprawie środków i materiałów dowodowych.

Z tych względów orzeczono jak w punktach: I i III sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd postanowił w punkcie II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).