Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 210/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Ewa Rynczak AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia "[...]" w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary skargę oddala


UZASADNIENIE

Dnia 23.02.2007 r. przeprowadzono kontrolę poprzedzającą udzielenie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na piętrze przy ul. [...] w K.

W trakcie kontroli ustalono, że na parterze tego budynku jest użytkowany czynny sklep [...], a z zewnątrz było widać na użytkowanie części mieszkalnej budynku.

Spisany protokół został podpisany przez J. K. - Prezesa Zarządu Zrzeszenia "[...]", występującego jako inwestor.

Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. znak [...], działając w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na inwestora Zrzeszenie "[...]" w K. karę w wysokości 10000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na piętrze w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w K.

W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że przeprowadzona w dniu [...] lutego 2007 r. kontrola obiektu budowlanego stanowiącego pawilon handlowo-usługowy z częścią mieszkalną wykazała, że zarówno jego część mieszkalna jak i użytkowa są użytkowane. W części użytkowej mieści się czynny sklep [...]. Do użytkowania obiektu inwestor dopuścił przez uzyskaniem pozowania na użytkowanie. Tym samym przed uzyskaniem takiego pozwolenia budowa nie jest jeszcze zakończona. Wysokość kary ustalono stosownie do art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z tym, że powierzchnia użytkowa części użytkowej budynku jest mniejsza niż 30 % całości powierzchni użytkowej budynku, obiekt zaliczono do kategorii I obiektów budowlanych. Wysokość kary stanowi iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (kategoria l budynki mieszkalne jednorodzinne, współczynnik wynosi 2,00) i współczynnik wielkości obiektu (dla kategorii l wynoszący 1,0). Tak określoną wielkość pomnożono o 10, a to zgodnie z art. 57f ust. 1 Prawa budowlanego nakazującym stawkę kary określać jako dziesięciokrotność wysokości opłaty legalizacyjnej.

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

Postanowienie to odebrała strona skarżąca 19.03.2007 r. i dnia 26.03.2007 r. wniesiono na nie zażalenie.

W zażaleniu Zrzeszenie "[...]" wniosło o uchylenie wydanego postanowienia i wskazało, że już w 2000 r. Zrzeszenie to przeniosło własność budowanych budynków na rzecz swoich członków celem uzyskania zabezpieczonego hipotecznie kredytu na dokończenie budowy. W 2003 r. Zrzeszenie rozpoczęło procedurę przeniesienia pozwolenia na budowę na rzecz swoich członków, jednakże przeniesienie to nie było możliwe w związku z niedokończoną budową na podstawie pozwolenia na budowę z [...].09.1998 r. w zakresie zagospodarowania terenu. Ponadto pozwolenie na budowę z [...].09.1998 r. nie przewidywało konieczności dostosowania inwestycji do korzystania przez osoby niepełnosprawne. W związku z tym w 2004 r. Zrzeszenie rozpoczęło procedurę zmiany projektu zagospodarowania terenu w zakresie przebudowy chodnika wraz z dojściem do działek przy ul. [...] w K. Cała procedura została zakończona decyzją z 2006 r. a prace wykonano 10.12.2006 r. W związku z tym po przeprowadzeniu inwentaryzacji powykonawczej i naniesieniu jej na urzędowe mapy 26.01.2007 r., niezwłocznie zostały zgłoszone budynki do właściwego organu celem zyskania pozwolenia na ich użytkowanie. W zażaleniu Zrzeszenie zwróciło się do organu administracji o udzielenie odpowiedzi co do dopuszczalności zameldowania osób w budynkach nr [...], [...] i [...] przy ul. [...], wyrażenia zgody na legalne prowadzenie działalności gospodarczej w tym budynkach oraz pobierania podatków i w związku z tym Zrzeszenie wskazało na niespójność prawa.

Ponadto podniesiono, że bezprawnie nałożono karę na użytkowanie budynku, dla którego pozwolenie na budowę wydano przed 2002 r. Do obiektów budowlanych, których budowa była realizowana na podstawie pozowania na budowę wydanego przed [...].07.2003 r. nie stosuje się przepisy o obowiązkowej kontroli (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw). Tym samym w ocenie Zrzeszenia mogło dojść w tej sprawie do nadinterpretacji prawa. Ponadto wobec braku środków finansowych zapłacenie tak znacznej wysokości kary spowoduje upadłość Spółdzielni.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].2008 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

W jego uzasadnieniu podtrzymano ustalenia stanu faktycznego i wykładnię prawa dokonaną przez organ l-instancji. Wskazano, że karę za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego nakłada się na inwestora, bo to inwestor jest zobowiązany wystąpić o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie i taka argumentacja znajduje uzasadnienie w treści art. 59 ust. 7, art. 59f i art. 59g Prawa budowlanego. W protokole z kontroli z [...].02.207 r. wyraźnie stwierdzono użytkowanie części mieszkalnej budynku i sklepu [...]. Takich ustaleń nie kwestionował przedstawiciel inwestora i tym samym należy uznać, że bezspornie przystąpiono do użytkowania budynku. Wprawdzie może budzić wątpliwości przyjęcie współczynnika kategorii obiektu (zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...].09.1998 r. inwestycję stanowi budowa pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na piętrze), ale trafnie przyjęto współczynnik dla budynków kategorii l - domy jednorodzinne. Część tego obiektu można by zaliczyć również do kategorii XVII - budynki handlu, gastronomii i usług, jednakże z treści złożonego przez kierownika budowy oświadczenia wynika, że powierzchnia użytkowa lokali usługowych nie przekracza 30 % całkowitej powierzchni użytkowej budynku, a więc prawidłowo zaliczono cały obiekt budowlany do kategorii I, stosownie do art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego.

Ponadto nałożenie kary w przypadku przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania wymaganego przepisami pozwolenia na jego użytkowanie jest obligatoryjne. Nie ma w tej sprawie znaczenia sytuacja finansowana Zrzeszenia, a przy tym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonuje wykładni przepisów stanowiących podstawę działania innych organów administracji.

Postanowienie to doręczono Zrzeszeniu "[...]" w K. w dniu [...].01.2008 r. i dnia [...].02.2008 r. Zrzeszenie to będące w stanie likwidacji, wniosło na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l-instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w tej sprawie postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 126 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. polegającym na nie wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. Nie wskazano co zaważyło na ustaleniu, że obiekt budowlany był w dniu kontroli użytkowany. Okoliczność, że w oknach budynku wisiały firanki nie

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

oznacza, że był on użytkowany, bo żaden przepis nie zabrania wieszania firanek przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu. Należało ustalić jaka to osoba zajmuje dany lokal i sprawdzić, czy rzeczywiście tam zamieszkuje, a nie np. powiesiła firanki uniemożliwiając zaglądanie przez osoby postronne do mieszkania. Nie przeprowadzono oględzin tego lokalu.

Analogicznie nie przeprowadzono rozmowy z osobą prowadząca sklep [...] w części handlowo-usługowej obiektu na okoliczność wykazania, czy jest to prowadzenie działalności gospodarczej czy tylko przygotowanie do jego otwarcia. Należało również przeprowadzić przesłuchania klientów tego sklepu. Tym samym organy uchybiły treści art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie dostatecznie stanu faktycznego sprawy i brak zebrania całego materiału dowodowego.

Podczas kontroli nie był obecny właściciele budynku A. i J. S., a ponadto nie wylegitymowano osób biorących udział w oględzinach z dnia [...].02.2007 r. Okoliczność wskazująca na powieszenie szyldu nie oznacza, że budynek był użytkowany. Tym samym tak dokonane ustalenia nie mogą być podstawą do uznania, że rozpoczęto użytkowanie obiektu budowlanego bez pozwolenia.

Wskazano również, że w dniu [...].04.2007 r. udzielono pozwolenie na użytkowanie tego obiektu. Skarżące Zrzeszenie podniosło, że jest niezrozumiałym wskazywanie na 30 % powierzchni użytkowej w oderwaniu od całości powierzchni, a tylko można domniemywać, że organom chodziło o 30 % powierzchni usługowej w stosunku do całości powierzchni. Nie wiadomo, dlaczego zliczono obiekt do kategorii l. Przytoczono przepisy Prawa budowlanego bez ich uzasadnienia. Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do przedstawionego przebiegu postępowania w sprawie budowy tego budynku. Nie było możliwym wydanie pozwolenia na użytkowanie przed 2006 r., bowiem należało uzyskać dodatkowe decyzje. Od 27.02.2001 r. (daty przeniesienia prawa własności) faktycznym inwestorem budynku nr [...] przy ul. [...] są A. i J. S., a nie Zrzeszenie. W skardze podniesiono również długotrwałość samego postępowania administracyjnego które uniemożliwiło rozliczenie do 23.09.2007 r. wkładu budowlanego, bo na ten dzień (23.09.207 r.) kara objęta tą skargą nie była wymagana.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podniesiono, że obowiązek nałożenia kary z tytułu użytkowania obiektu budowanego przed

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

uzyskaniem wymaganego pozwolenia wprost wynika z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W tej zaś sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżące Zrzeszenie przystąpiło do użytkowania pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną przed uzyskaniem takiego pozwolenia.

Na rozprawie strona skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w skardze i dodała, że przedmiotowy lokal nie był użytkowany. Nie dokonano oględzin wnętrza obiektu, a jedynie stwierdzono, że w oknach mieszkania są firanki, a na ścianie został powieszony szyld. Ponadto sprawa przez okres 10 miesięcy nie była rozpatrywana a obecnie skarżąca Spółdzielnia nie posiada środków na zapłatę tej kary.

Pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą z odpowiedzi na skargę i dodał, że przystąpiono do użytkowania obiektu przed zgłoszeniem do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Strona skarżąca Zrzeszenie "[...]" w K. w likwidacji w dniu [...] lutego 2008 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2008 r. znak [...], doręczone stronie skarżącej 14 stycznia 2008 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.

Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego postanowienie zostało zaskarżone, ma siedzibę w K. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa.

W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w ocenie Sądu w tej sprawie trafnie przyjęły organy administracji okoliczność użytkowania obiektu budowlanego stanowiącego pawilon handlowo-usługowy z częścią mieszkalną na piętrze przy ul. [...] w K.

Obowiązujące przepisy Prawa budowlanego w zakresie wymierzenia kary za użytkowanie obiektu budowanego bez wymaganego pozwolenia w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy miały następującą treść:

Art. 55. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:

1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;

2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;

3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

Art. 57. 6. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do

przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.

7. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Art. 59a. 1. Właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.

2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Art. 59c. 1. Właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni od dnia doręczenia wezwania inwestora. O terminie obowiązkowej kontroli organ zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

2. Inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli w wyznaczonym terminie.

Art. 59f. 1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.

3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy.

4. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.

5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma tak obliczonych kar.

6. W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51.

Art. 59g. 1. Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.

2. Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu.

3. W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

4. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, o których mowa w ust. 3, jest wojewoda.

5. Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60, z późn. zm.5)), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.

6. Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu wojewodzie.

Z powołanym przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że właściwy organ administracji ma obowiązek wymierzenia kary z tytułu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku przystąpienia do jego użytkowania przed uzyskanie wymaganego pozwolenia na to użytkowanie. Nałożenie tej kary ma charakter obligatoryjny, co wprost wynika z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "Prawem budowlanym". Karę tą nakłada się na inwestora. Kara ta jest nakładana na inwestora nawet w przypadku przystąpienia do użytkowania części danego obiektu budowlanego.

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że inwestorem było Zrzeszenie "[...]" w K., na rzecz którego wydawano wszystkie decyzje administracyjne dotyczące procesu inwestycyjnego polegającego na budowie pawilonu handlowo-usługowego z częścią mieszkalną. W szczególności na rzecz tego Zrzeszenia wydano w dniu [...].09.1998 r. pozwolenie na budowę nr [...]. Zrzeszenie to jako inwestor w dniu [...].12.2006 r. dokonało zgłoszenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Także temu Zrzeszeniu udzielono w dniu [...] kwietnia 2008 r. pozwolenie na użytkowanie ww. obiektu budowanego położonego przy ul. [...] w K.

W związku z tym, że inwestor zamierzał uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego przed zakończeniem jego budowy w całości, właściwy inspektor nadzoru budowanego mógł przeprowadzić kontrolę. Wprawdzie art. 59c ust. 1 Prawa budowlanego nakazywał przeprowadzenie kontroli, to jednak w tej sprawie podstawą do przeprowadzenia kontroli winien być art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718 z późn. zm.), zgodnie z którym do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie tej ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

Taka treść tego przepisu nie oznacza, że w ogóle organy administracji nie miały prawa przeprowadzić kontroli. Nawet w przypadku kontroli fakultatywnej, jej przeprowadzenie pozwala na nałożenie przedmiotowej kary pod warunkiem, że kontrola ta wykazałaby użytkowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...].02.2007 r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną, w trakcie której organ administracji poinformował inwestora o dacie kontroli przypadającej na dzień 23.02.2007 r. Pod sporządzonym na tą okoliczność protokołem z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej znajduje się podpis Prezesa Zarządu (zarazem będącego pełnomocnikiem) Zrzeszenia "[...]" w K.

Ze sporządzonego w dniu [...].02.2007 r. protokołu kontroli obiektu stanowiącego pawilon handlowo-usługowy z częścią mieszkalną na piętrze przy ul. [...] w K. wynika, że już w tym dniu była użytkowana część mieszkalna

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

i parter usługowy, w którym mieścił się czynny sklep spożywczy (akta postępowania administracyjnego pierwszoinstancyjnego, karta nr 7). Oględziny te przeprowadzono z udziałem inwestora - Prezesa Zarządu Zrzeszenia "[...]" w K., który podpisał tak sporządzony protokół, nie wnosząc żadnych uwag. Dodatkowo na rozprawie strona skarżąca podniosła, że był zamontowany szyld, a w oknach mieszkania znajdowały się firanki.

W ocenie Sądu wyżej wymienione okoliczności przemawiają za trafnością uznania przez organy administracji, że przedmiotowy obiekt budowlany był użytkowany w dniu [...].02.2007 r. i to przed uzyskaniem pozwolenia na jego użytkowanie, wymaganego w związku z tym, że cała inwestycja obejmowała kilkanaście obiektów budowlanych, a inwestor zamierzał przystąpić do ich użytkowania przed zakończeniem budowy wszystkich tych obiektów.

Strona skarżąca zarzuca, że sam fakt powieszenia firanek nie oznacza użytkowania mieszkania, bo żaden przepis nie zabrania wieszania firanek i przyjęcie, że mieszkanie jest użytkowane wymagałoby przeprowadzenia dowodu z zeznań osoby zajmującej dany lokal. Z taką argumentacją Sąd nie może się zgodzić.

Przede wszystkim zgodnie z przytoczoną treścią art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego można przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego po uzyskaniu -w przypadkach wymaganych przepisami prawa - pozwolenia na jego użytkowanie. Jednym z takich właśnie przypadków, wymagających uzyskania pozwolenia na użytkowanie, miał miejsce w tej sprawie i co do tej okoliczności obie strony (organ administracji i strona skarżąca) są zgodne.

Tym samym dopóki inwestor nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, spoczywał na nim obowiązek nie dopuszczenia do użytkowania tego obiektu, albo przynajmniej podjęcia wszelkich dopuszczalnych czynności zabezpieczających przed jego użytkowaniem. Okoliczność, że w budynku istniał sklep spożywczy bez wątpienia świadczy o dopuszczeniu do jego użytkowania w zakresie części usługowej budynku. Użytkowanie części obiektu budowlanego nie jest uzależnione od legalności prowadzenia w nim działalności gospodarczej, czy też przygotowywania się do faktycznego uruchomienia takiej działalności. Sam fakt, że w tej sprawie inwestor w żaden sposób nie przeszkodził przed rozpoczęciem wykorzystywania części obiektu jako sklepu spożywczego już uzasadnia zarzut dopuszczenia innej osoby do korzystania z obiektu nie w celu jego budowy, ale wykorzystywania już wybudowanego obiektu do prowadzenia odrębnej działalności.

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

Analogicznie zawieszenie firanek w oknach części mieszkalnej również wskazuje na użytkowanie tej właśnie części. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że w trakcie budowy nie wiesza się firanek w oknach. Powieszenie firanek świadczy właśnie o użytkowaniu lub rozpoczęciu użytkowania danego budynku (lub jego części). Nie ma w tym zakresie znaczenia, czy jakaś osoba faktycznie nocuje w takim mieszkaniu, ma zgromadzone wszystkie meble czy inne urządzenia. W takim stanie faktycznym sprawy, inwestor nie mógł dopuścić żadnej osoby do rozpoczęcia korzystania czy to z części mieszkalnej, czy też części usługowej bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Rację ma strona skarżąca, że żaden przepis nie zabrania wieszania firanek, ale w tej sprawie nie chodzi o karalność administracyjną powieszenia firanek, ale o ustalenie okoliczności przystąpienia do użytkowania lokalu mieszkalnego, a za takim uznaniem świadczy zebrany materiał dowodowy, w tym wskazana w skardze i podniesiona na rozprawie okoliczności zawieszenia firanek w oknach.

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd o potrzebie restrykcyjnego stosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8.12.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 787/05, opub. w LEX nr 190833 zawarł tezę, zgodnie z którą: "aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, nie ma znaczenia czy przystąpiono do użytkowania obiektu przed zakończeniem robót budowlanych, czy po ich zakończeniu". Ten kierunek wykładni Sąd potwierdza w tej sprawie.

Nie można również pominąć i tej okoliczności, że w protokole z [...].02.2007 r. wyraźnie napisano o rozpoczęciu użytkowania części usługowej (sklep [...]), a część mieszkalna była zamknięta, jednakże z zewnątrz wyglądała na użytkowaną i tej okoliczności nikt nie kwestionował. Podpisując takie treści protokół strona skarżąca godziła się na prawidłowość ustaleń w nim zawartych i dopóki nie ma dowodów podważających prawidłowość treści tego protokołu, nie można dowolnie przyjmować, iż stwierdza on nieprawdziwy stan faktyczny.

Stosowanie do powołanego art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Zgodnie z powołanym art. 59f Prawa budowlanego kara stanowi iloczyn: stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (stawka opłaty 500,00 zł podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego).

Organy administracji w tej sprawie przyjęły, że przedmiotowy pawilon handlowo-usługowy z częścią mieszkalną został zakwalifikowany do kategorii l (wskaźnik 2,0) i tak ustalony współczynnik przenoszono przez współczynnik wielkości obiektu (wskaźnik 1,0) i stawkę (500 zł) oraz dziesięciokrotne podwyższenie tak wyliczonej kwoty.

Zgodnie z art. 59f ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku, gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.

Zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...].09.1998 r. inwestycja polegała na budowie pawilonów handlowo - usługowym z częścią mieszkalną. Tym samym tą inwestycję nie należało zaliczać do domów jednorodzinnych. Organy administracji zastosowały zaś współczynnik tak, jak gdyby obiekt ten stanowił budynek mieszkalny jednorodzinny.

Jednakże zastosowanie takiej właśnie kategorii wpłynęło na wyliczenie w niższej wysokości tejże kary. Gdyby bowiem uznać, że część budynku stanowi handel i usługi, wówczas wysokość współczynnika wynosiłaby 15 (kategoria XVII), a dla pozostałych budynków mieszkalnych zastosowałoby współczynnik w wysokości 4,0 (kategoria XIII). Ponadto powierzchnia całkowita zabudowy przedmiotowego budynku wynosi 359,57 m2, a powierzchnia usługowa - 68,4 m2 (akta postępowania administracyjnego, karta nr 25).

Uwzględnienie przez oba organy administracji współczynnika 2,0 stanowi przykład działania na korzyść strony. Ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia tylko dlatego, że zawiera ono wyliczenie wysokości kary w sposób zaniżony w stosunku do prawidłowego skutkowałoby orzekanie na niekorzyść strony skarżącej, czego zabrania art. 134 § 2 P.p.s.a., a zarazem taka wada nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.

Sygn. akt II SA/Kr 210/08

Sąd w tej sprawie skorzysta z ww. artykułu i mimo wątpliwości co do prawidłowego wyliczenia same wysokości kary, zaskarżonego postanowienia nie uchylił, bo byłoby to orzekaniem na niekorzyść strony skarżącej.

Poza kontrolą Sądu jest analiza uzasadnienia wprowadzenia do ustawy niewątpliwie restrykcyjnej regulacji, karzącej inwestora za przystąpienie do użytkowania obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na jego użytkowanie. Jeszcze raz należy podkreślić, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.

Podkreślić należy, że do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w tej sprawie organy administracji i naruszyły prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie obu postanowień i tym, samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, oddalono skargę w sentencji wyroku.