Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 19/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S. i R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołań R. S. i A. S. oraz J. F. i W. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], położonej w [...], dzielnicy [...], przy ul. [...], odpowiadającej części nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako "[...]" działka [...], której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...] z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego – Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskiem z dnia 18 marca 2010 r. J. F., W. S., M. S., A. S. oraz R. S. wystąpili do Prezydenta [...] o zwrot opisanej wyżej wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 0,0664 ha, odpowiadającej obecnie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,0581 ha uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], będącej własnością [...] we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz działce o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,0083 ha, będącej własnością Skarbu Państwa w trwałym Zarządzie Dróg Miejskich w [...].

W stosunku do działki nr [...] postępowanie w sprawie zwrotu zostało prawomocnie zakończone.

Do załatwienia wniosku w zakresie działki nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...].

Nieruchomość, stanowiąca przedmiot postępowania, na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1970 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji szczegółowej - została przeznaczona pod budowę osiedla "[...]" na terenie położonym w [...] w obrębie ulic [...] róg [...] o powierzchni 5,01 ha.

Decyzją z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...], Prezydium Rady Narodowej [...] Wydział Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...] przy ul. [...], oznaczoną jako dawna nieruchomość "[...]" działka nr [...] o powierzchni 0,0664 ha.

Wywłaszczonej nieruchomości odpowiada m.in. działka nr [...] z obrębu [...], która stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego, co potwierdza wypis z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz księga wieczysta nr [...].

Zgodnie z zaświadczeniem Państwowego Biura Notarialnego właścicielami działki nr [...] o powierzchni 663,53 m2 byli M. i W. małżonkowie S. Następstwo prawne po nich zostało ustalone na podstawie opisanych, a załączonych do akt sprawy postanowień sądów o nabyciu praw do spadku.

W toku postępowania Starosta ustalił, że R. S., A. S., J. F. i W. S. są osobami uprawnionymi do występowania z roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

Decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], orzeczono o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Odwołania od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli R. S., A. S., J. F. i W. S. Po ich rozpatrzeniu i zbadaniu akt sprawy Wojewoda wskazał, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązany był ponownie rozpoznać sprawę administracyjną, a jego rola nie może być zawężona jedynie do wypełnienia funkcji kontrolnej w stosunku do zaskarżonej decyzji w oparciu o zarzuty strony podniesione w odwołaniu.

Organ wskazał, że podczas oględzin nieruchomości dokonanych w dniu 11 września 2014r. Starosta [...] stwierdził, że "działka nr ew. [...] w południowo-zachodnim narożniku zabudowana jest budynkiem wielorodzinnym (blok) pod adresem [...], w pozostałej części zagospodarowana jest trawnikiem, chodnikiem z kostki betonowej, budynkiem stanowiącym zjazd do garażu podziemnego ze stacją transformatorową. Za budynkiem znajduje się droga wewnętrzna wyłożona kostką betonową, fragment budynku mieszkalnego wielorodzinnego (blok) pod adresem [...] oraz chodnik przed budynkiem". Na okoliczność oględzin wykonano dokumentację fotograficzną.

Pismem z dnia 21 października 2014 r. Starosta zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o przesłanie informacji i dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, z których będzie wynikało kiedy rozpoczęto budowę osiedla oraz kiedy inwestycja została zakończona. W odpowiedzi Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" poinformowała, że na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] posadowione zostały budynki przy ul. [...] i ul. [...], z tym że budynek przy ul. [...] zrealizowany został po 22 września 2004 r., natomiast budynek przy ul [...] zrealizowany został przed 22 września 2004 r., co wynika z decyzji z [...] kwietnia 1972 r. o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych i pisma Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1974 r. skierowanego do [...].

Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Starosta [...] zwrócił się do Urzędu [...] o nadesłanie aktualnych informacji z rejestru gruntów dla działki nr [...], uzyskując z Biura Geodezji i Katastru - Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków wypis z rejestru gruntów nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r..

Starosta przeprowadził analizę map znajdujących się w aktach sprawy oraz informacji uzyskanych od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i zdjęć historycznych zamieszczonych na oficjalnej stronie internetowej Urzędu [...] pod adresem [...] Stwierdzono, że z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że blok pod adresem [...] opisany w protokole oględzin istniał przed 22 września 2004 r.. Również aktualny stan nieruchomości wskazuje na wykonanie celu wywłaszczenia, jakim było wybudowanie osiedla mieszkaniowego.

Wojewoda uznał za prawidłowe ustalenia dokonane przez Starostę, gdyż na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, tj. budowę osiedla mieszkaniowego wraz z ulicami i infrastrukturą służącą mieszkańcom, co potwierdziły zgromadzone dowody.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących wybudowania bloku mieszkalnego po 2004 r., niepowołania biegłego do oględzin nieruchomości oraz błędnego ustalenia posadowienia bloku na nieruchomości – organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pozostają one bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, bowiem istotą przedmiotowej sprawy była realizacja celu wywłaszczenia, tj. powstanie osiedla mieszkaniowego. Ustalenie tego faktu w przedmiotowej sprawie nastąpiło na podstawie całokształtu zgromadzonych w sprawie dokumentów. Oględziny nieruchomości były wyłącznie dodatkową czynnością dowodową, służącą jako dowód pomocniczy w sprawie. Szczególne znaczenie ma fakt, że działka stanowi część osiedla, służy jej mieszkańcom i stanowi infrastrukturę osiedlową. Organ zauważył, że gdyby nawet doszło do naruszenia terminów określonych w ustawie w zakresie realizacji celu wywłaszczenia, to takie zagospodarowanie nieruchomości czyni niemożliwym jej zwrot.

Wojewoda [...] podkreślił, że nieruchomość objęta roszczeniem zwrotowym stanowi działkę, która jest trwale zabudowana, więc orzeczenie o jej zwrocie niemożliwe. Nawet gdyby nieruchomość została zagospodarowana inaczej, aniżeli to przewidywał cel wywłaszczenia, to zwrot nieruchomości jest możliwy tylko wtedy, gdy zagospodarowanie jest nietrwałe, tj. tego rodzaju, że daje się usunąć.

Organu podkreślił, że osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Ponadto wskazał, że ustalenie realizacji celu wywłaszczenia nabiera szczególnej wymowy właśnie w takim przypadku, gdy celem tym jest infrastruktura o złożonym charakterze, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Reasumując, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji Wojewoda [...] uznał, że rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] jest zasadne i prawidłowe, dlatego też orzekł o utrzymaniu go w mocy.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, R. S. i A. S. zaskarżyli ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej w szczególności:

- naruszenie art. 137 oraz 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez odmowę zwrotu nieruchomości, o której zwrot wnioskowano w niniejszym postępowaniu, pomimo zbędności tej nieruchomości na cel wywłaszczenia oraz niewykorzystanie nieruchomości na cel wywłaszczenia w określonych przez prawo terminach, a wykorzystanie jej po określonym przez prawo terminie i na cel inny niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, a także poprzez błędną decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości z uwagi na jej trwałe zabudowanie, podczas gdy ustawa nie uzależnia odmowy zwrotu z takiej przyczyny, a wykładni przepisów prawa w tym zakresie nie można traktować rozszerzająco;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie przez organ postępowania dowodowego co do statusu wywłaszczonej nieruchomości oraz jej rzeczywistych granic, a także poprzez brak przeprowadzenia dodatkowych dowodów celem wyjaśnienia gdzie przebiegały granice wywłaszczonej działki i oparcie się przez organ na dowodach, które nie udowadniają granic działki, która została wywłaszczona, a jedynie granice działki, która została później utworzona, a której granice nie porywają się z granicami wywłaszczonej działki;

- naruszenie art. 9 kpa, poprzez brak informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz nieczuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i nieudzielanie stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

- naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak pełnego uzasadnienia prawnego w zakresie wyjaśnienia przesłanek na jakich oparł się organ przeprowadzając decyzję o odmowie zwrotu, a posłużenie się przez organ jedynie lakonicznymi stwierdzeniami, iż część z nich pozostaje bez wypływu na wynik rozstrzygnięcia, a tym samym wskazanie przez organ, iż nie ma znaczenia rzetelne i pełne ustalenie stanu faktycznego sprawy;

- naruszenie art. 75 § 1 kpa, poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego pomimo, iż było to konieczne do wyjaśnienia sprawy oraz ustalenia rzeczywistych granic wywłaszczonej działki, co spowodowało niepełne ustalenie stanu faktycznego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności zaskarżonej decyzji jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa,

a takiej w sytuacji wnieśli o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji w określonym terminie ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, przy czym w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając sprawę w granicach zakreślonych przez wskazane wyżej przepisy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty są chybione.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i w całości podzielić należy ustalenia dokonane w zaskarżonym postanowieniu, które Sąd uznał za własne.

Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.; dalej: ustawa), poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.

Art. 137 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 roku, sygn. akt P 38/11, art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Wobec powyższego słusznie organ zauważył, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców te nieruchomości skomunalizowane, na których jednostki samorządu zrealizowały przed 2004 r. i przed dniem złożenia wniosku o zwrot cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.).

Przede wszystkim podkreślić należy, że w świetle obszernej dokumentacji zebranej przez organ I instancji, żadnych wątpliwości nie budzi kwestia identyfikacji wywłaszczonej nieruchomości, a właściwie jej granic w odniesieniu do aktualnej działki nr [...]. Każda z map znajdujących się w aktach administracyjnych potwierdza tożsamość nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu (opisanej jako [...] działka [...]) i aktualnej działki nr [...] z obrębu [...], dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...]. W szczególności okoliczność ta wynika z wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 29 listopada 2006 r., nr [...] (k. 237 akt administracyjnych, t. 4/6).

Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość stanowiąca przedmiot decyzji z dnia [...] czerwca 1972 r., nr [...], została wywłaszczona pod lokalizację szczegółową "osiedla "[...]". Obecna działka nr [...] w południowo-zachodnim narożniku zabudowana jest budynkiem wielorodzinnym (blok) pod adresem [...], w pozostałej części zagospodarowana jest trawnikiem, chodnikiem z kostki betonowej, budynkiem stanowiącym zjazd do garażu podziemnego ze stacją transformatorową. Za budynkiem znajduje się droga wewnętrzna wyłożona kostką betonową, fragment budynku mieszkalnego wielorodzinnego (blok) pod adresem [...] oraz chodnik przed budynkiem. Okoliczności te ustalono w trakcie oględzin 11 września 2014 r., co udokumentowano fotografiami. Budynek przy ul. [...] został zrealizowany po 22 września 2004 r., zaś zlokalizowany przy ul. [...] przed tą datą, co wynika z decyzji z [...] kwietnia 1972 r. o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych i pisma Urzędu Dzielnicowego [...] skierowanego do [...] z dnia 2 lutego 1974 r..

Z wypisu z rejestru gruntów nr [...] z dnia 4 sierpnia 2015 r. dla działki nr [...] wynika m.in., że stanowi ona tereny mieszkaniowe.

Analiza całego materiału dowodowego, w szczególności map znajdujących się w aktach sprawy, informacji uzyskanych od Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i zdjęć historycznych z oficjalnej strony internetowej Urzędu [...] ([...]) prowadzi do jednoznacznego wniosku, że blok pod adresem [...] opisany w protokole oględzin istniał przed 22 września 2004 r.. Również aktualny stan nieruchomości wskazuje na wykonanie celu wywłaszczenia, jakim było wybudowanie osiedla mieszkaniowego.

Sąd uznał za prawidłowe dokonane przez organy ustalenie, że na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] zrealizowano cel wywłaszczenia, tj. budowę osiedla mieszkaniowego wraz z ulicami i infrastrukturą służącą mieszkańcom. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, osiedle mieszkaniowe obejmuje nie tylko domy mieszkalne, lecz również infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Jeśli chodzi o infrastrukturę związaną z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym, to za niezbędną do prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców uważa się: pawilony handlowe, usługowe, szkoły, boiska sportowe, garaże, parkingi, ciągi piesze, tereny zieleni osiedlowej, jak również infrastrukturę osiedla (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2007 r., I OSK 1324/06, LEX nr 383797 i z dnia 23 marca 2018 r., I OSK 1136/16, LEX nr 2482953, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2007 r., III SA/Po 648/07, LEX nr 365373).

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na fakt, że w decyzji z dnia [...] października 1970 r., nr [...], o lokalizacji szczegółowej, a właściwie na załączonej do niej mapie nr [...] (nadesłanej przez Urząd [...] przy piśmie z dnia 9 maja 2014 r., t. 6/6 akt administracyjnych) – określono położenie budynków planowanego osiedla. Usytuowanie jednego z nich (wysuniętego najbardziej na północ) jest zgodne ze stanem faktycznym stwierdzonym na gruncie i wynikającym także z powołanego wyżej wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia 29 listopada 2006 r., nr [...].

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała kwestia wybudowania na przedmiotowej nieruchomości po 22 września 2004 r. budynku pod adresem przy ul. [...], który nie był objęty decyzją z dnia [...] października 1970 r. o lokalizacji szczegółowej. Przede wszystkim zauważyć należy, że wykorzystanie nieruchomości na cel inny niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu po zrealizowaniu celu wywłaszczenia jest możliwe i nie powoduje obowiązku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż z chwilą zrealizowania celu wywłaszczenia wykonywanie prawa własności takiej nieruchomości nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami (Ewa Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX i powołane tam orzecznictwo). Istotne jest też, że w tym przypadku nastąpiła w rzeczywistości kontynuacja celu wywłaszczenia, jaką jest rozbudowa osiedla mieszkaniowego z infrastrukturą.

Ponadto, gdyby o zbędności orzekać wyłącznie przez pryzmat zakresu inwestycji, określonego w decyzji o wywłaszczeniu czy w decyzji lokalizacji inwestycji, wówczas jakakolwiek nowa inwestycja o nieco odmiennym charakterze na nieruchomości wywłaszczonej byłaby wykluczona. To ograniczałoby często prawidłowe zagospodarowanie terenu. Zbędność należy więc ocenić przez pryzmat charakteru inwestycji, z powodu której doszło do wywłaszczenia, i charakteru inwestycji, która ma być zrealizowana lub została zrealizowana zamiast zamierzonej lub też obok niej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2007 r., III CSK 391/06, LEX nr 529707).

Należy też zwrócić uwagę, że choć obecnie obowiązujące przepisy wymagają, by w decyzji o wywłaszczeniu cel wywłaszczenia został precyzyjnie określony, to w przeszłości nie zawsze tak było i często określano ten cel ogólnikowo (np. jak w niniejszej sprawie - pod budowę osiedla mieszkaniowego). W takich przypadkach ocena zbędności na podstawie postanowień art. 137 ustawy może być trudna, choć nie dotyczy to okoliczności niniejszej sprawy, gdyż od początku granice lokalizacji inwestycji objętej decyzją z dnia [...] października 1970 r. obejmowały m.in. w całości przedmiotową nieruchomość.

Istotą sprawy była realizacja celu wywłaszczenia tj. powstanie osiedla mieszkaniowego, w szczególności znaczenie ma fakt, że działka stanowi część osiedla, służy jej mieszkańcom i stanowi infrastrukturę osiedlową. Ustalenie tego faktu w przedmiotowej sprawie nastąpiło na podstawie całokształtu zgromadzonych w sprawie dokumentów.

Należy też zauważyć, że gdyby nawet doszło do naruszenia terminów określonych w ustawie w zakresie realizacji celu wywłaszczenia, to aktualne zagospodarowanie nieruchomości czyni niemożliwym jej zwrot. Stanowi ona działkę, która jest trwale zabudowana, więc niemożliwym jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości, na której dokonano trwałego zagospodarowania (posadowione są budynki mieszkalne i infrastruktura osiedla mieszkaniowego). Nawet gdyby zaistniała sytuacja, że nieruchomość została zagospodarowana inaczej, aniżeli to przewidywał cel wywłaszczenia, to zwrot nieruchomości jest możliwy tylko wtedy, gdy zagospodarowanie jest nietrwałe, tj. tego rodzaju, że daje się usunąć, natomiast jeżeli zagospodarowanie ma charakter trwały, to wtedy zwrot nieruchomości jest niemożliwy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2006 r., I OSK 623/05, LEX nr 198167).

Zważywszy na wskazane ustalenia Sąd uznał za chybiony zarzut naruszenia art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Tym samym przyjąć należy, że organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny, więc nie dopuścił się naruszenia wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, a ponadto w myśl art. 77 kpa w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, nie naruszając przy tym zasady jego swobodnej oceny (art. 80 kpa). Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 kpa. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnili w czym upatrują naruszenie art. 9 kpa, Sąd zaś nie dopatrzył się po stronie organów jakichkolwiek okoliczności, które by o tym świadczyły.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł w sentencji.