Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 661/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] 2005 r. J. Z. zwróciła się o wymeldowanie P. Z. z pobytu w lokalu przy ul. [...] w S., podając że wyprowadził się z tego mieszkania na przełomie [...] i [...] 2002 r., zabierając ze sobą rzeczy osobiste, zaś prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...], orzeczono rozwód oraz jego eksmisję.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), orzeczono o wymeldowaniu P. Z. z pobytu stałego w S. ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w oparciu o wywiad środowiskowy Komendy Miejskiej Policji w S. z dnia [...] 2005 r. oraz oględziny lokalu w dniu [...] 2006 r. ustalono, że P. Z. opuścił powyższe mieszkanie w [...] 2002 r., zabierając ze sobą rzeczy osobiste, a później zabrał przedmioty należące do wspólnego mienia stron, np. telewizor, komputer. Resztę pozostawionych ubrań J. Z. wyniosła do piwnicy, lecz P. Z. nie zgłosił się po ich odbiór. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. małżeństwo stron rozwiązano przez rozwód, orzekając eksmisję P. Z. z powyższego lokalu, który opuścił jeszcze wcześniej. Wyrok uprawomocnił się z dniem [...] r. Zdaniem organu, ustalono zatem ponad wszelką wątpliwość, że P. Z. opuścił lokal, bowiem nie nocuje w nim, nie stołuje się, nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie pokrywa żadnych kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, zaś centrum spraw życiowych skoncentrował poza lokalem pobytu stałego. Wreszcie, fakt niezamieszkiwania w lokalu potwierdziły sąsiadki – świadkowie uczestniczący w przeprowadzonych oględzinach. Stąd też w aktualnym stanie faktycznym i prawnym organ meldunkowy uznał, że opuszczenie mieszkania nabrało cech trwałości i dobrowolności, co uzasadniało wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Nadto, organ I instancji wyjaśnił, że przepisy meldunkowe mają charakter porządkowy i nie mogą być traktowane instrumentalnie dla rozstrzygania sporów rodzinnych, czy majątkowych.

W odwołaniu od decyzji P. Z. zarzucił naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez brak oznaczenia strony oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa, bowiem organ I instancji nie wyjaśnił przyczyn i okoliczności opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu. Odwołujący się podniósł, że na skutek wypadku samochodowego, któremu uległ w [...] r., stan jego zdrowia ulega pogorszeniu, podlega leczeniu [...] i [...]. Z uwagi na naganne zachowanie byłej żony, w [...] 2002 r. przebywał w szpitalu [...], a po jego opuszczeniu nie powrócił do wspólnego mieszkania, chcąc uniknąć kolejnych awantur. Jednak pozostawił tam rzeczy osobistego użytku, umeblowanie, rzeczy gospodarstwa domowego. Odwołujący się zaznaczył, że nie posiada innego mieszkania, w którym mógłby się zameldować, ani też środków na zakup, zaś powrót do przedmiotowego mieszkania nie jest możliwy ze względu na istniejący konflikt rodziny. Nadto, odwołujący się wskazał, że nie wykonano egzekucji wyroku, orzekającego eksmisję z lokalu, zaś przesłanką opuszczenia lokalu w świetle orzecznictwa NSA, jest dobrowolne działanie, wynikające z własnej woli, a nie - z zachowań innych osób. Stąd też wydaną decyzję uznał za krzywdzącą i niesprawiedliwą, doprowadzającą do jego bezdomności.

Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne w zakresie trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez odwołującego się. Zdaniem organu II instancji, nie przedstawił on orzeczenia właściwego organu, potwierdzającego fakt zmuszenia go do opuszczenia lokalu, ani też nie czynił starań w celu powrotu do niego, co należy interpretować jako dobrowolne działanie (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3078/00). Nie tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, iż nastąpiło faktyczne opuszczenie spornego lokalu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby wdrożenia egzekucji w celu wykonania wyroku orzekającego jego eksmisję z lokalu, skoro w dacie uprawomocnienia się orzeczenia, strona już tam nie zamieszkiwała, co potwierdzono w odwołaniu. Wreszcie, organ wyjaśnił, że stronami prowadzonego postępowania są adresaci powyższej decyzji organu I instancji, zaś zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną i nie rodzi uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu. Z kolei decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia strony prawa do lokalu i jest tylko stwierdzeniem faktu niezamieszkiwania. Zdaniem organu II instancji, poruszone w odwołaniu kwestie dotyczące sytuacji materialnej, zdrowotnej i osobistej, nie wchodzą zaś w zakres sprawy meldunkowej.

Z tych wszystkich względów odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego P. Z. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 107 § 1 kpa z uwagi na brak oznaczenia adresata decyzji, a także z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że opuszczenie mieszkania było dobrowolne. Skarżący zarzucił, iż wyrok orzekający jego eksmisję nie stanowi podstawy do wymeldowania oraz ponowił stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż przedmiotowy lokal opuścił w wyniku bezprawnych działań byłej żony, wskazując że organ w toku postępowania z naruszeniem art. art. 9 kpa nie wezwał go do przedłożenia orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszenia do opuszczenia przedmiotowego lokalu, zaś postępowanie dowodowe ograniczono do jego oględzin.

Skarżący ponowił też okoliczności co do trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

W toku rozprawy sądowej skarżący wyjaśnił, iż jego intencją jest, aby nie został wymeldowany do czasu rozliczenia jego udziału w mieszkaniu lub zapewnienia mu przez byłą żonę mieszkania, odpowiadającego temu udziałowi z uwagi na pokrycie przez niego wkładu mieszkaniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ale też w toku postępowania administracyjnego organy nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym jego wznowieniem.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący opuścił lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały pod koniec 2002 r. Taki stan faktyczny znajduje też oparcie w zebranym przez organ administracji materiale dowodowym w postaci oględzin lokalu oraz zeznań świadków w osobach sąsiadek: M. R. i P. S.. Stwierdzić też przyjdzie, iż przed wydaniem decyzji organu I instancji, skarżący został pouczony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień (vide: pismo z dnia [...] 2006 r., doręczone w dniu [...] 2006 r. – k. [...] i [...] akt adm.). Skarżący nie skorzystał jednak z przysługujących mu uprawnień. Stąd też nie nie może skutecznie kwestionować działania organów administracji, a jego zarzuty co do naruszenia art. 7, 9 i 77 § 1 kpa, należy uznać za bezpodstawne. Organy orzekające należycie zebrały bowiem i oceniły materiał dowodowy w takim zakresie, jaki był niezbędny dla rozstrzygnięcia wniosku J. Z. o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Twierdzenia skarżącego w zakresie przyczyn opuszczenia przez niego tego lokalu, a mianowicie nagannego postępowania wnioskodawczyni, nie mogły odnieść żadnego skutku w niniejszym postępowaniu. Wbrew stanowisku skargi, kluczowe znaczenie miała bowiem treść prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], mocą którego orzekając o rozwiązaniu małżeństwa stron przez rozwód z winy skarżącego, orzeczono jego eksmisję z mieszkania w S. ul. [...]. Wyrok ten został zaś wydany już po opuszczeniu przedmiotowego lokalu przez skarżącego, przesądzając kwestię legalności działań wnioskodawczyni J. Z.. Na obecnym etapie postępowania skarżący nie może zatem skutecznie domagać się więc dopuszczenia do posiadania przedmiotowego lokalu – wbrew treści prawomocnego wyroku sądu powszechnego z uwagi na jego walor wiążący dla organów administracji, jak i sądu administracyjnego (art. 365 § 1 kpc). Zresztą, zarówno treść jego odwołania, jak i skargi, jednoznacznie wskazuje, iż skarżący nie zamierzał po opuszczeniu w 2002 r. lokalu, w którym był zameldowany, powrócić do niego, ani też nie ma takiego zamiaru obecnie. Jego intencją, jednoznacznie wyartykułowaną w toku rozprawy sądowej, jest zachowanie fikcyjnego stanu prawnego w postaci zameldowania w przedmiotowym lokalu w celu przymuszenia uczestniczki postępowania do spłaty należnego mu udziału w majątku wspólnym, bądź zapewnienia mu innego lokalu, w którym mógłby się zameldować na pobyt stały. Tymczasem tego rodzaju kwestie nie wchodzą w zakres spraw meldunkowych, jak zasadnie wskazały organy administracji w motywach decyzji. Podział majątku możliwy jest jedynie w drodze odrębnego postępowania przed sądem powszechnym i jego wynik nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zasadnie też wskazał organ odwoławczy, że stan faktyczny sprawy, nie uzasadnił potrzeby wykonania wyroku w przedmiocie eksmisji w drodze egzekucji. Skarżącemu nie przyznano też uprawnienia do lokalu socjalnego, co jednak nie oznacza, iż nie może obecnie ubiegać się o jego przyznanie. Zauważyć też przyjdzie, iż mimo upływu ponad 3 lat od opuszczenia lokalu, nie tylko nie dopełnił obowiązku meldunkowego w postaci wymeldowania z pobytu stałego w spornym lokalu, lecz również nie zameldował się na pobyt czasowy w żadnym innym lokalu (k. [...] i [...] akt adm.).

Wreszcie, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia niewątpliwie zły stan zdrowia skarżącego, wykazany dokumentacją lekarską, jak i sytuacja majątkowa. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), nie zapada bowiem w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jej wydanie jest bowiem obligatoryjne, na wniosek strony, bądź z urzędu, jeżeli osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego, nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie powyższe przesłanki ustawowe zostały zaś spełnione. Nadto, chybiony jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa, bowiem nie budzi wątpliwości, że decyzją organu I instancji orzeczono o wymeldowaniu P. Z. z pobytu stałego. Zatem jednoznacznie wskazano skarżącego jako adresata decyzji. Uchybienie organu w postaci braku wskazania, że decyzja zapadła na wniosek J. Z., nie miało zaś żadnego istotnego wpływu na wynik sprawy, a podkreślić przyjdzie, iż treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] 2005 r., doręczonego skarżącemu na adres dla doręczeń w dniu [...] 2005 r. (k. [...] akt adm.), prawidłowo informuje, iż zostało ono wszczęte na żądanie J. Z. (k. [...] akt adm.).

Trafnie też organ odwoławczy wskazał na cele prowadzonej ewidencji ludności i rejestracyjny charakter działań organów meldunkowych.

Zaskarżoną decyzją w istocie doprowadzono jedynie do zgodności danych, zawartych w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem rzeczy, jako że skarżący w sposób trwały opuścił lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały, a przyczyny jego opuszczenia są już bez znaczenia z uwagi na upływ czasu i treść prawomocnego wyroku, orzekającego eksmisję.

Jako, że sądowa kontrola decyzji sprawowana jest wyłącznie w aspekcie legalności, z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).