Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 437/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 20, art. 22 i art. 24
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2022 r. nr GK-II.7221.217.2021 w przedmiocie odmowy aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 16 lutego 2022r. nr GK-II.7221.217.2021, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W piśmie z dnia 10 lipca 2020r. B. B. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], parceli gruntowej nr [...]. Wnioskodawca stwierdził, że wskazana działka "stanowiła drogę dojazdową do działki siedliskowej rodziny F. oznaczonej na mapie ewidencji gruntów jako działka nr [...] w K. i istniała fizycznie do marca 2020 roku. Wskutek modernizacji gruntów działka ta została wadliwie wprowadzona do ewidencji jako część działki nr [...] objętej KW [...]".

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie podnoszonego przez skarżącego żądania dotyczącego ujawnienia dawnej parceli nr [...] w obrębie [...].

Zdaniem organu I instancji analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na brak zaistnienia przesłanek do wykazania wnioskowanej parceli w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków. Starosta podniósł, że z opracowanej na koszt zainteresowanego dokumentacji geodezyjnej, wpisanej do zasobu pod nr [...] w dniu [...] października 2021 r., nie wynika aby dawna parcela nr [...] miała uregulowany stan prawny i powinna zostać wykazana w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. Sam fakt wykazania na synchronizacji graficznej dawnej parceli nr [...] nie może stanowić podstawy do wprowadzenia żądanych zmian. Ponadto z powyższego opracowania wynika, że dawna parcela nr [...] była zlokalizowana na obszarze obecnej działki nr [...]. Natomiast z treści złożonego wniosku wynika, że skarżący domaga się ujawnienia powyższej parceli w obrębie działki nr [...].

Skarżący w odwołaniu od tej decyzji zarzucił, że sprawę rozstrzygnięto na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Organ I instancji nie przeprowadził kompleksowego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia położenia i granic dawnej parceli numer [...] w [...]. Błędnie przyjęto, że jeżeli organowi nie udało się ustalić losu parceli nr [...] to kwestia ta nie powinna być badana. Błędnie też przyjęto, że zmiana lub aktualizacja ewidencji dotyczyć może tylko stanów wywołanych uprzednią zewnętrzną decyzją administracyjną lub sądową, notarialną, przy biernej roli organu ewidencji gruntów i budynków. Starosta dokonał błędnej wykładni art. 155 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.) w zw. z art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 z późn. zm.), poprzez przyjęcie, że nabycie pochodne może prowadzić do nabycia prawa ponad zakres prawa zbywcy jak również, że zasada dobrej wiary ksiąg wieczystych dotyczy stanów ewidencyjnych z działu I ksiąg wieczystych.

Decyzją z dnia 16 lutego 2022 r. nr GK-II.7221.217.2021 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty [...].

Podzielając w całości stanowisko organu I instancji, PWINGiK wyjaśnił, że ewidencję gruntów obrębu [...] założono w latach 60-tych XX wieku. Wówczas na bazie mapy katastralnej założono nową mapę w skali 1:2880, która zawierała oznaczenia w systemie parcelowym. Operat z założenia ewidencji gruntów wpisano do zasobu w dniu [...] października 1986 r. za nr [...], (aktualnie operat nr [...]). Przejścia z parcel na działki dokonano podczas prac uwłaszczeniowych (operat nr [...]), sporządzając nowe rejestry gruntów i mapę ewidencyjną w skali 1:2880. Równocześnie w latach 70-tych XX wieku prowadzone były prace związane z założeniem mapy zasadniczej (operat nr [...]). Podczas tych prac wykonano pomiar stanu posiadania i opracowano mapę ewidencyjną w skali 1:2000. Jednak nowe rejestry gruntów, uwzględniające zmiany z operatu nr [...] zostały założone dopiero w latach 80-tych ubiegłego wieku, w wyniku odnowienia ewidencji gruntów (operat nr [...]). Od 2010 r. mapa ewidencyjna była prowadzona jako mapa hybrydowa (raster uzupełniany i szczątkowa baza wektorowa).

W 2019 r. Starosta [...] przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...]. Projekt operatu opisowo - kartograficznego był przedmiotem publicznego wyłożenia, a z akt sprawy wynika, że skarżący stawił się na wyłożeniu i wniósł o wyjaśnienie zmian powstałych w wyniku modernizacji dla działek nr [...] i [...]. Natomiast nie wniósł uwag co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz braku drogi dojazdowej do jego nieruchomości, która według zainteresowanego odpowiada dawnej parceli nr [...]. Postępowanie modernizacyjne zostało zakończone, a informacja Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r. o tym, że projekt operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. obrębu [...] w gminie [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu [...] października 2019 r. pod poz. [...]. W wyniku prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny nr [...].

Oceniając zasadność żądania skarżącego PWINGiK podniósł, że dokumentacja dołączona do wniosku o aktualizację operatu ewidencji gruntów nie stanowi dokumentacji, o której mowa w § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", a zatem nie może być podstawą do wykazania w operacie ewidencyjnym przebiegu granic działek ewidencyjnych. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że z arkusza posiadłości gruntowej nr [...] (k. 327-330 akt I instancji) przesłanego przez Archiwum Państwowe w [...] do Starosty [...] przy piśmie z dnia 13 lipca 2021 r. wynika, że obejmuje on parcele nr [...], będące w posiadaniu J. F. W rejestrze gruntów założonym w 1968 r. (k. 51-52), w jednostce rejestrowej nr [...] również ujawniono J. F., ale jako władającego ww. parcelami.

W piśmie z dnia 10 sierpnia 2021 r. Archiwum Państwowe w [...] poinformowało, że nie posiada w swoich zasobach wnioskowanego arkusza posiadłości gruntowej nr [...] oraz księgi gruntowej [...]. Przesłało wykazy zmian z lat 1901, 1903, 1905, 1918 i 1931, z których nie wynika, aby właścicielem parceli gruntowej nr [...] był J. F. Ponadto PWINGiK podał, że Naczelnik Gminy w [...] w dniu [...] września 1975 r. wydał akt własności ziemi nr [...] (k. 198 akt I instancji) na rzecz J. F., obejmujący działki nr [...] o łącznej pow. 4,10 ha, położone w [...]. W obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków dla danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] o pow. 0,28 ha jako właściciel wykazany jest skarżący i zapisy te są zgodne m.in. z księgą wieczystą nr [...].

Odnosząc się do kwestii prawa własności działki nr [...] – w jej obrębie skarżący domaga się wykazania granic dawnej parceli nr [...] – organ odwoławczy wskazał, że z pierwszego rejestru gruntów założonego w 1969 r., w jednostce rejestrowej nr [...], jako władających m.in. parcelami nr [...] (wchodzącymi w skład działki nr [...]) wpisani byli w udziale 2/3 części J. M. oraz w udziale 1/3 części J. Ł. Na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]1975 r. nr Rep. A [...] w jednostce rejestrowej nr [...] jako właścicieli działki nr [...] o powierzchni 0,76 ha ujawniono A. i M. S. Następnie A. i M. S. w drodze umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...] października 1982 r. nr Rep. A [...] darowali H. G. i M. G. m.in. działkę nr [...]. W obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków dla danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] o powierzchni 0,09 ha wykazani są jako właściciele – H. G. i M. G. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej. Zapisy te są zgodne m.in. z księgą wieczystą nr [...].

Organ odwoławczy ustalił, że podczas prac modernizacyjnych współrzędne punktów granicznych, określające przebieg granic działki nr [...] zostały wykazane w bazie danych ewidencyjnych na podstawie operatu technicznego nr [...], sporządzonego w celu aktualizacji mapy zasadniczej. Z protokołu granicznego z dnia 17 listopada 2017 r. (k. 168 akt I instancji), stanowiącego część składową ww. operatu wynika, że przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] został ustalony na podstawie zgodnych oświadczeń stron w obecności właścicieli ww. działek, a do ich przebiegu nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń. Natomiast odcinek granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], który ma wspólny punkt graniczy nr [...] (punkt tzw. "trójmiedzy") z działką nr [...] został wykazany na podstawie operatu technicznego nr [...] przyjętego do zasobu w dniu [...] października 1992 r. W jego wyniku działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Ponadto w zgromadzonej przez organ I instancji dokumentacji znajduje się sporządzony na koszt zainteresowanego - operat techniczny dotyczący synchronizacji działki nr [...] (karty 409-419 akt I instancji). Ze sprawozdania technicznego wynika, że dokonano przeskalowania mapy katastralnej w skali 1:2880 (pobranej z Archiwum Państwowego w [....]) do skali 1:2000 i "nałożono" ją na mapę ewidencyjną w skali 1:2000. W ten sposób stwierdzono, że parcela gruntowa nr [...] jest częścią składową działki nr [...]. Operat z przeprowadzenia ww. prac został przyjęty do zasobu przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] w dniu [...] października 2021 r. pod nr [...].

Zdaniem PWINGiK organ I instancji słusznie uznał, że z ww. dokumentacji geodezyjnej nie wynika by dawna parcela nr [...] miała uregulowany stan prawny. Sam fakt wykazania na "mapie synchronizacyjnej" lokalizacji przedmiotowej parceli nie może stanowić podstawy do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie są niezbędne "wiadomości specjalne", obligujące do powołania biegłego. Tym bardziej, że w zasobie znajduje się dokumentacja geodezyjna, będąca podstawą wykazania przebiegu granic działek nr [...] i [...].

Organ odwoławczy podniósł, że nie znalazł żadnych przesłanek ani dokumentacji geodezyjnej umożliwiającej wykazanie dawnej parceli nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. Działka nr [...] ma bowiem uregulowany stan prawny wynikający m.in. z wpisu w księdze wieczystej nr [...]. Ponadto z dokumentacji zebranej przez Starostę [...] jednoznacznie wynika, że J. F. nie był wykazany jako właściciel parceli gruntowej nr [...], która według skarżącego została błędnie ujawniona w obrębie działki nr [...]. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny PWINGiK uznał, że Starosta [...] prawidłowo orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na ujawnieniu dawnej parceli nr [...]. Skarżący nie dostarczył bowiem stosownej dokumentacji geodezyjnej, która uzasadniałaby dokonanie wnioskowanej zmiany, a postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji, jak i analiza akt sprawy i stanu prawnego wykonana przez organ II instancji wykazały, że brak jest podstaw do wydania decyzji eliminującej dane na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.) – dalej: "u.p.g.k.".

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem § 7 rozporządzenia i art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.p.g.k. poprzez błędne przyjęcie, że ujawnienie działki w ewidencji gruntów i budynków może jedynie nastąpić w sytuacji uregulowania stanu prawnego lub poprzez czynność prawną. Błędnie również przyjęto, że dane dotyczące powierzchni lub obszaru działki wynikające z księgi wieczystej tworzą lub wpływają na stan prawny, podczas gdy granice ewidencyjne nie mają znaczenia dla granic stanu prawnego. Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie powołania biegłego oraz brak wyjaśnienia co na przestrzeni lat stało się z parcelą nr [...].

W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.

Pełnomocnik skarżącego adwokat R. B. podtrzymał wnioski i zarzuty zawarte w skardze. Pełnomocnik uczestników adwokat Ł. K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w sprawie, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Granice przedmiotowe niniejszej sprawy wynikają z wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2020 r., w którym domaga się parceli gruntowej nr [...] fizycznie stanowiącej drogę wg treści księgi katastralnej dla [...] zachowanej w Archiwum Państwowym w [...], w której jako właściciela ujawniono J. F. W 1943 r. spadek po J. F. przeszedł na jego żonę Z. F. A następnie na syna J. F. (wnioskodawcę), przy czym umowa o dziale spadku i darowizny z dnia [...] listopada 2015 r. Rep. A [...] nie obejmowała parceli nr [...], która stanowiła drogę dojazdową do działki siedliskowej rodziny F. nr [...] w [...]. Wskutek modernizacji ewidencji gruntów i budynków parcela ta została wadliwie wprowadzona do działki siedliskowej nr [...] objętej KW [...], w której jako właścicieli ujawniono M. G. i H. G.

Na wstępie koniecznym jest poczynienie uwag o charakterze ogólnym. Zgodnie z u.p.g.k. (art. 2 pkt 8), ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencję prowadzi właściwy Starosta (art. 7d pkt 1, art. 22 ust. 1 u.p.g.k.). Prócz przepisów u.p.g.k - stanowiących materialnoprawną podstawę orzekania organów administracji w niniejszej sprawie - w treści zaskarżonych rozstrzygnięć odwołano się także do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393 - dalej jako "rozporządzenie 2001"), które zostało uchylone z dniem 31 lipca 2021 r.

Postępowania administracyjne w zakresie ewidencji gruntów i budynków prowadzone są według ściśle określonych zasad. Zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c u.p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2a pkt 2).

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (ust. 2b pkt 2).

Z powołanego art. 24 u.p.g.k. wynika, że aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek (ust. 2a pkt 1 i 2) i następuje w drodze czynności materialno-technicznej (ust. 2b pkt 1) lub w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2b pkt 2). Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie nowego stanu prawnego. Każdorazowo prawidłowo (podkreślenie Sądu) dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt I OSK 2599/19, orzeczenie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl. - dalej w skrócie CBOSA). Z reguły zmiana takiego wpisu w ewidencji jest możliwa jedynie na podstawie późniejszego, co do daty powstania lub obowiązywania jednego z dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b) u.p.g.k. lub materiału zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) u.p.g.k.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie stwierdzano, że z przepisów art. 20, art. 22 i art. 24 u.p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa dotyczące gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencje nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmian w oparciu o własne ustalenia z pominięciem wydanych na przestrzeni lat kolejnych dokumentów dotyczących zmian prawnych, które miały miejsce (zob. np.: wyroki NSA z 4.04.2017 r., sygn. akt I OSK 2260/16; z 5.12.2017 r. sygn. akt I OSK 1117/17 dostępne w cbosa).

Zgodnie z brzmieniem § 36 pkt 1-8 nieobowiązującego już rozporządzenia z 2001 r. (mającego jednak zastosowanie w toku modernizacji EGiB zakończonej w 2019 r.), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Regulacje zawarte w § 36 nieobowiązującego już rozporządzenia z 2001 r. w zakresie, który dotyczy niniejszej sprawy, zostały w sposób tożsamy uregulowane w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390, z późn. zm. - dalej jako "rozporządzenie z 2021 r."). W § 30 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia wskazano, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;

2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;

3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Z powołanego przepisu wynika, za pomocą jakich dokumentów można wykazać przebieg granic działek ewidencyjnych, stąd też podnoszenie przez skarżącego, że organy nie wywiązały się z obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy jest niezasadne, albowiem przebieg granic działek ewidencyjnych nie może być wykazany za pomocą innych dokumentów niż dokumenty wymienione w § 36 rozporządzenia, w niniejszej sprawie była to dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu geodezyjnego sporządzana w celu podziałów nieruchomości nr [...]. Tym samym w postępowaniu ewidencyjnym, przebieg granic działek ewidencyjnych nie jest ustalany w oparciu o inne dokumenty, które nawet dotyczą określonej działki, ale wydane i sporządzone zostały dla innych celów niż cele wskazane w § 36 rozporządzenia. Zakres postępowania dowodowego, jak również rodzaj dokumentów, które mogą stanowić dowód w sprawie determinowany jest rodzajem i charakterem sprawy, a to wynika ze stosownych rozwiązań materialnoprawnych, w tym przypadków przepisów, które wskazują jaka dokumentacja może być podstawą ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

Organy obydwu instancji przeprowadziły niezwykle szczegółowe postępowanie dowodowe sięgając do dostępnych dokumentów dla dziali o aktualnym nr [...] i wynikających z tych dokumentów przekształceń przedmiotowych i podmiotowych od 1901 r. i szczegółowo opisany i udokumentowany proces zakładania ewidencji gruntów i budynków dla miejscowości [...].

W aktach administracyjnych znajduje się akt notarialny z [...] r. Rep.A. Nr [...], będący umową sprzedaży na rzecz M. S. i A. S. nieruchomości wymienionych w pkt 1a składającej się z działek budowlanych nr [...] objęte zbiorem dokumentów Rep. Zd. [...].

W § 1 pkt 1 b tego aktu notarialnego wynika, że umową sprzedaży były objęte również działki nr [...] i [...] objęte zbiorem dokumentów Rep. Zd nr [...]. Z treści aktu notarialnego wynika, że wymienione w § 1 nieruchomości nie są obciążone. Na str. 2 aktu notarialnego szczegółowo opisano przekształcenia i zmianę numerów pgr [...] i [...].

Działka nr [...] na podstawie operatu geodezyjnego z dnia [...] listopada 1981 r., wpisanego do składnicy geodezyjnej za nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...], [...], [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] października 1982 r. Rep. A nr [...] M. S. i A. S. darowali działkę nr [...] swojej córce M. G. i zięciowi H. G. Od daty wydzielenia działki nr [...] jej powierzchnia wynosi 9 arów i nie uległa żadnej zmianie, co potwierdzają zapisy w ewidencji gruntów i budynków.

Organy na podstawie dokumentów, a to arkusza posiadłości gruntowej nr [...] (k. 327-330 akt I instancji) przesłanego przez Archiwum Państwowe w [...] do Starosty [...] przy piśmie z dnia 13 lipca 2021 r. wynika, że obejmuje parcele nr [...], będące w posiadaniu J. F. W rejestrze gruntów założonym w 1968 r. (k. 51-52), w jednostce rejestrowej nr [...] również ujawniono J. F., ale jako władającego ww. parcelami. Na rzecz J. F. wydano akt własności ziemi z dnia [...] września 1975 r, nr [...] i dla tych nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w której ujawniono prawo własności na rzecz B. B. Z powyższych dokumentów oraz wykazów zmian z 1901r., 1903r., 1905r., 1913 r. i 1918 r. nie wynika, aby J. F. był właścicielem pgr nr [...] i parcela o takim numerze nie była wykazywana w założonej ewidencji gruntów. Z akt modernizacji ewidencji gruntów wynika ponadto, że skarżący był obecny w dniu wyłożenia operatu (26.08.2019 do 13.09.2019 r.) i nie wniósł uwag, co do przebiegu granicy między działką nr [...] i [...] oraz braku drogi dojazdowej – dawnej parceli nr [...] do jego działki siedliskowej nr [...].

Z dokumentacji zebranej przez organ I instancji jednoznacznie wynika, że J. F., ani poprzednicy prawni nie byli właścicielami parceli gruntowej nr [...]. Organy obydwu instancji wykazały, że zapisy ewidencyjne poczynione na przestrzeni lat w stosunku do działki nr [...], która ulegała stosownym podziałom były wykonywane na podstawie dokumentacji geodezyjnej, która to dokumentacja była wymagana przepisami prawa, a następnie ujmowana w ewidencji gruntów.

Ponadto sporządzona na wniosek skarżącego dokumentacja geodezyjna wpisana przez Starostę [...] w dniu [...] października 2021 r. pod nr [...] nie wykazała, że dawna pgr [...] miała uregulowany stan prawny i powinna być wykazywana w aktualnie obowiązującym operacie ewidencji gruntów. Wbrew twierdzeniom skarżącego dawna pgr [...] nie była zlokalizowana na dziale nr [...] i nie miała uregulowanego stanu prawnego. Żądana przez skarżącego zmiana prowadziłaby do zmian prawnych tj. zasięgu własności nieruchomości, a nie byłoby jedynie ich ewidencjonowaniem , do czego są powołane organy ewidencji gruntów i budynków.

Aby móc skutecznie podważyć ocenę dokumentacji geodezyjno-kartograficznej dokonaną przez organy, w szczególności co do przebiegu granicy, należy odwołać się do innej dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniach wymienionych w § 36 rozporządzenia, której treść wskazywałaby na odmienny przebieg granicy. Nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku twierdzenia skarżącego, że działania podjęte przez organ w tym zakresie były nieprawidłowe i niezgodne z przepisami prawa, skoro w toku postępowania nie przedstawił dokumentacji, ani nie podważył zapisów w dokumentacji bazowej dla wykazania przebiegu granicy, o której mowa w § 36 rozporządzenia, która wskazywałaby na błędne działanie organów.

W związku ze stanowiskiem skarżącego, dotyczącym oceny prawidłowości opracowań geodezyjno-kartograficznych znajdujących się już w zasobach organu rejestrowego, należy podkreślić, że aktualizacja ewidencji nie może polegać na poszukiwaniu przez organ, poza zasobem, takiego opracowania, które odpowiadałoby wnioskom strony, w przeciwieństwie do opracowań znajdujących się w zasobie. Zatem w ramach "aktualizacji" ewidencji gruntów możliwe jest też usunięcie lub sprostowanie wadliwie dokonanego wpisu, jednakże postępowanie w tym zakresie jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej sprawie.

Wskazać również trzeba, że orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite odnośnie konieczności dokumentowania wnioskowanych zmian danych objętych ewidencją dowodami, które kreują nowe stany prawne. Natomiast dokumenty określające poprzedni stan prawny działki nie mogą powodować utrzymania takiego stanu, jeśli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym – nowszym dokumentem.

Za całkowicie sprzeczne z przepisami prawa należy uznać stanowisko skarżącego, że to utworzenie działki odpowiadającej parceli [...] pozwoli dopiero na regulację sądową stanu prawnego, jeżeli będzie potrzebna oraz regulację granic jeżeli będzie potrzebna w drodze prawnej. Działanie, którego oczekuje pełnomocnik skarżącego przekracza kompetencje organów ewidencyjnych, gdyż te nie są władne samodzielnie do tworzenia działek ewidencyjnych i wkraczania w sferę prawa własności. Procedurę ujawniona działek w ewidencji gruntów i budynków została ściśle uregulowana w § 7 rozporządzenia i art. 24 ust. 2b u.p.g.k. Tylko stosowne dokumenty przewidziane prawem geodezyjnym i kartograficznym dają podstawę do ujawnienie działki w ewidencji.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.