Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 423/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: § 3, § 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych
article: art. 2, art. 4, art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3, art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7, art. 34 (w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r.),
journal: Dz.U. 2017 poz 2070
law: Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nr [...]; II. uchyla postanowienie z dnia [...] r. zawierające stanowisko wierzyciela [...] P. .. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] r. zawierające stanowisko wierzyciela [...] nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego E. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (Organ egzekucyjny II instancji), w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego E. K. z dnia [...] lutego 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...], którym uznał zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnym w administracji dotyczące nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym nr [...], oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia - za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu ww. zaskarżonego postanowienia Organ egzekucyjny II instancji wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (Organ egzekucyjny I instancji) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego E. K. (dalej: "Zobowiązany", "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego [...] października 2019 r. przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. .. Oddział w B. (Wierzyciel), obejmującego zaległości z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za używanie odbiornika rtv.

Wyjaśniono przy tym, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zaś odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zajęcia został doręczony Zobowiązanemu w dniu [...] grudnia 2019 r. Jak wskazał Organ egzekucyjny II instancji, zajęcie zostało zrealizowane w całości w dniu [...] grudnia 2019 r.

Dalej wskazano, że pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w którym podniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dalej w skrócie "u.p.e.a.") oraz zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).

Wyjaśniono przy tym, co następuje.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał wniesione zarzuty wierzycielowi w celu zajęcia stanowiska.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...], Wierzyciel (Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. .. Oddział w B.) uznał ww. zarzuty za bezzasadne.

Na powyższe postanowienie , w dniu [...] kwietnia 2020 r. Zobowiązany wniósł do wierzyciela zażalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...], Wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...], Organ egzekucyjny I instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty co do nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz co do braku doręczenia Zobowiązanemu upomnienia.

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, podtrzymując zarzut nieistnienia obowiązku, oraz wnioskując o uwzględnienie zarzutów i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Zobowiązany podniósł naruszenie przepisów art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a.").

Wyżej opisanym zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny sprawy utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2021 r.

Odnosząc się do zażalenia, w którym Zobowiązany podniósł, że zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z teściową, która z racji wieku jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników rtv, a także poinformował, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, Organ egzekucyjny II instancji wyjaśnił, że w ww. postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wierzyciel wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 z późn. zm.). Ustawa ta nakłada na posiadaczy odbiorników rtv obowiązek rejestrowania używanych odbiorników i uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej P. .. formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano z mocy prawa zwolnienie od opłat przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia: 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłacie abonamentowej - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Wypełniając ustawowy obowiązek, Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników rtv, w wyniku której została wydana imienna książeczka opłaty abonamentowej nr [...] Natomiast wypełniając dyspozycję rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników rtv, w dniu [...] lipca 2008 r. na adres, którym P. .. w danym okresie dysponowała, przesłano Zobowiązanemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Podkreślono przy tym, że po dokonaniu rejestracji uiszczenie opłaty abonamentowej staje się obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa.

Dalej Organ egzekucyjny II instancji wyjaśnił, że Wierzyciel wskazał, iż rejestracja odbiorników rtv przypisana jest do abonenta, a nie do adresu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiorników rtv zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych osobowych czy adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli natomiast w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta z odbiorników, bądź opłaty abonamentowe regulowane są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym lub w gospodarstwie domowym, pozostaje osoba zwolniona z opłat abonamentowych, zobowiązany powinien dopełnić formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników. Niemniej jednak, na dzień wystawienia zawiadomienia Wierzyciel nie dysponował dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez Zobowiązanego formalności związanych ze zgłoszeniem aktualizacji danych adresowych, czy też z wyrejestrowaniem przedmiotowych odbiorników.

Odnosząc się do przekazanej Wierzycielowi przez Zobowiązanego informacji o zamieszkiwaniu i prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z teściową mającą [...] lat, Wierzyciel wskazał, że do dnia 09 października 2015 r. przepisy prawa zawarte w art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, zobowiązywały osoby, które ukończyły 75 lat, do złożenia w urzędzie pocztowym oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do zwolnienia.

Wobec powyższego, fakt ukończenia 75 roku życia przed dniem 09 października 2015 r. nie stanowił podstawy do zaprzestania uiszczania opłat abonamentu rtv, bowiem konieczne było uprzednie dokonanie w urzędzie pocztowym zgłoszenia uprawnień do zwolnienia. Po znowelizowaniu ustawy o opłatach abonamentowych osoby, które ukończyły 75 lat, zostały zwolnione z obowiązku składania w urzędzie pocztowym oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia oraz do przedstawienia dokumentu potwierdzającego uprawnienia do tych zwolnień. Przy czym warunkiem koniecznym do uzyskania powyższego zwolnienia jest zgłoszenie rejestracji odbiorników przez osobę uprawnioną do zwolnienia. Na dzień wydania przedmiotowego postanowienia P. .. nie posiadała dokumentu, który potwierdzałby zgłoszenie przez teściową zobowiązanego rejestracji używanych.

Tym samym - jak dalej wskazał Organ egzekucyjny II instancji - Wierzyciel uznał, że Zobowiązany nie mógł skorzystać z przywileju wynikającego z art. 2 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych, stanowiącego, że niezależnie od liczby odbiorników rtv używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Analogicznie, jeśli we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje osoba zwolniona z opłat abonamentowych, opłaty za korzystanie z odbiorników rtv nie muszą być regulowane, niemniej jednak warunkiem jest posiadanie zgłoszonych do rejestracji odbiorników. Uwzględniając przedmiotowe ustalenia, wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku.

Końcowo ustosunkowując się do zarzutów zażaleniu co do naruszenia art. 35 i art. 36 K.p.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyznał, że istotnie w sprawie wystąpiła zwłoka w działaniu organu egzekucyjnego polegająca na tym, iż organ ten pomimo otrzymania ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydał postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów dopiero w dniu [...] stycznia 2021 r., niemniej jednak Zobowiązany nie poniósł w związku z tym żadnej szkody, bowiem organ w tym czasie nie prowadził postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wcześniejsze wyegzekwowanie całości należności.

Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Tym samym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela (por. wyrok WSA w Białymstoku z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Bk 662/19, wyrok WSA w Gdańsku z 8 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 471/18). Powoduje to - jak wskazał Organ egzekucyjny II instancji - że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie mógł w zakresie zarzutów rozstrzygać odmiennie od rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu wierzyciela. Podobnie organ odwoławczy, jakim jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną.

Końcowo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił podstawę prawną i przepisy, które mają zastosowanie w sprawie, tj.:

- art. 35, art. 36, art. 138 §1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. - dalej w skrócie "K.p.a."),

- art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070),

- art. 15 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 7, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm. - w skrócie "u.p.e.a."),

- art. 3 § 2 w związku z art. 53 § 1, art. 54 § 1 i § 1a ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."),

- art. 2 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 25 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1689),

- rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342 - dalej w skrócie "rozporządzenie z 2007 r.").

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]03.2021 r., Zobowiązany wniósł o jego uchylenie, zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez przyjęcie przez Organ egzekucyjny, iż zobowiązanie istnieje w sytuacji, gdy:

a) naruszono § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342) przez nieokazanie przez wierzyciela - P. .. dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", a co za tym idzie nieudowodnienie w toku postępowania, że zobowiązany jest w ogóle abonentem,

b) Skarżący zamieszkuje z osobą ustawowo zwolnioną z obowiązku opłacania

abonamentu radiowo-telewizyjnego z uwagi na wiek, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ' na wynik sprawy:

2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 K.pa. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącego, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia,

b) art. 35 i art. 36 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez brak poinformowania strony przez Organ egzekucyjny o tym, że postępowanie to wymaga przedłużenia, co skutkowało stanem przewlekłości prowadzonego postępowania i naraziło Skarżącego na szkodę,

c) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zarzutów skargi pełnomocnik Skarżącego przypomniał przebieg postępowania, po czym odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a więc istoty sporu, a zatem do zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia ...stycznia 2014 r. do .... czerwca 2019 r. Skarżący podniósł, że nie można przypisać mu odpowiedzialności za jakiekolwiek zaległości z tytułu ww. opłaty, gdyż zgodnie z obwiązującymi przepisami nie można mu przypisać nawet statusu abonenta. Wynika to z braku doręczenia przez wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru indentyfikacyjnego. Ta doniosła w tej sprawie okoliczność faktyczna nie została przez wierzyciela udowodniona. Podniósł, że wierzyciel nie dysponuje dowodem doręczenia tego zawiadomienia, a jedynie jego duplikatem, który nie został nawet opatrzony data (u góry pisma brakuje daty, natomiast przy nazwisku urzędnika widnieje data ... lipca 2008 r., nie wiadomo jednak, do czego się odnosi, co powoduje, że wierzyciel mógł go wystawić w dowolnym, a co za tym idzie dogodnym dla siebie momencie tak, aby wyegzekwować nienależne mu świadczenie. Dodatkowo, co całkowicie pominęły wszystkie orzekające w tej sprawie organy, od dnia ...września 2007 r. zobowiązany jest zameldowany i zamieszkuje pod innym adresem, tj. ul. [...] - [...], czyli w tym miejscu gdzie został doręczony mu tytuł wykonawczy. Tym samym, domniemane "doręczenie" pod inny, nieaktualny adres, tj. ul. [...], mogło być jedynie oczywiście nieskuteczne.

Jak wskazał Skarżący, powyższa okoliczność została udowodniona przez Skarżącego poprzez przedłożenie informacji z bazy PESEL.

Podniósł także, że P. posiada bezpłatny dostęp do bazy PESEL, tym samym niezrozumiałe jest skierowanie zawiadomienia (jeśli w ogóle miało to miejsce w tej sprawie) o indywidulanym numerze identyfikacyjnym na inny, nieaktualny adres. W każdej procedurze sądowej - karnej, cywilnej czy administracyjnej, istnieje obowiązek kierowania pism na aktualne adresy zamieszkania stron, a skoro adres zameldowania i zamieszkania zobowiązanego został ujawniony w bazie PESEL, tym samym wierzyciel miał obowiązek i możliwość skierowania zawiadomienia na właściwy adres zamieszkania zobowiązanego. W tym zakresie całkowicie nie przekonują rozważania wierzyciela i organów orzekających w sprawie, jakoby to na Skarżącym ciążył obowiązek aktualizowania swojego adresu, gdyż obowiązek aktualizowania danych dotyczy tylko tych osób, które uprzednio stały się abonentami.

Dodatkowo zauważono, że biorąc pod uwagę, iż tytuł wykonawczy został skierowany właściwy adres zamieszkania, całkowicie niezrozumiałe jest skierowanie zawiadomienia o indywidulanym numerze na nieaktualny adres. Powyższe świadczy o naruszeniu przez wierzyciela zasady zaufania obywateli do organów administracji.

Dowód - informacja z bazy PESEL dotycząca osoby zobowiązanego - w aktach sprawy

Skarżący, za tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 57/18 - wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 marca 2018 r. - powtórzył, że: "Nie można bowiem zapominać, że stosownie do treści § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiowych telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342), operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Podniósł, że wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło wżycie dniu 13.12.2007 r.

Wskazał przy tym, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli nawet w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc w dniu 13.12.2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym

mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Dalej Skarżący wskazał, że nie składał wniosku o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, to wierzyciel sporządził "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącego jako adresata tego zawiadomienia, a fakt doręczenia rejestracji wierzyciel wywodzi z faktu nie zarejestrowania zwrotu korespondencji. Chociaż nie określono żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia, mimo że obowiązek uiszczania opłaty wynika z ustawy abonamentowej i nie zależy w istocie od faktu rejestracji odbiornika, to realizacja przez P. .. powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. Poczta miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki (https://centruminformacji.tvp [...])".

Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy prawa na wierzyciela. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykazał, że wykonał względem Skarżącego ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów, gdyż nie dysponuje dowodem wykonana obowiązku z ww. rozporządzenia, a nawet gdyby przyjąć, że wystawiony duplikat bez daty stanowi wypełnienie tego obowiązku, to zostało ono wystawione na nieaktualny adres zamieszkania Skarżącego. Wierzyciel nie przedstawił przede wszystkim wyciągu z książeczki korespondencyjnej celem identyfikacji czy korespondencja, na którą się powołuje, kiedykolwiek została nadana do adresata - Skarżącego. Organ ograniczył się do wydrukowania z systemu komputerowego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego identyfikacyjnego, nie przedłożył natomiast żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że w dniu ... lipca 2008 r. z tego systemu został wygenerowany dokument, tj. ww. zawiadomienie, co by uprawdopodobniało podnoszony przez wierzyciela fakt wytworzenia tego pisma .... lipca 2008 r., a następnie przesłania go w tym okresie do Skarżącego. Podkreślić należy, że sam dokument zawiadomienia z wykazanymi na nim danymi może być wielokrotnie drukowany z systemu komputerowego w dowolnym czasie, (tak m. in. WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 17 września 2020 r sygn.. akt I SA/Sz 457/20).

Skarżący przy tym przytoczył bogate i ugruntowane orzecznictwo tut. Sądu na korzyść Skarżącego oraz innych sądów administracyjnych wydane w analogicznych stanach faktycznych np. wyrok WSA w Szczecinie I SA/Sz 672/20 z dnia 03 grudnia 2020 r., wyrok WSA w Szczecinie z dnia 04 listopada 2020 r. I SA/Sz 493/20, wyrok WSA w Szczecinie I SA/Sz 532/20 z dnia 17 września 2020 r., wyrok WSA w Szczecinie z dnia 17 września 2020 r. I SA/Sz 457/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 września 2019 r. 1 SA/Sz 294/19, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 lipca 2019 r. 1 SA/Sz 287/19, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2019 r. I SA/Sz 817/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2018 r. I SA/Sz 425/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., I SA/Sz 459/18 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2019 r., III SA/Po 420/19, i III SA/Po 693/19.

Kolejno, w odniesieniu do nieuznania przez wierzyciela oraz Organy egzekucyjne za zasadne argumentu dotyczącego faktu zamieszkiwania z osobą zwolnioną z racji wieku z obowiązku opłacania abonamentu rtv Skarżący podniósł, że osoba bliska zamieszkująca we wspólnym gospodarstwie domowym (teściowa) jest osobą ustawowo zwolnioną z obowiązku uiszczania abonamentu rtv, a ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - nie uzależnia tego zwolnienia od dokonania jakichkolwiek aktów staranności, a jedynie od osiągnięcia wieku 75 lat. Jak wywiódł Organ, od dnia 9 października 2015 r. osoba zwolniona z uwagi na wiek nie musi dokonywać żadnych czynności w celu uwolnienia się od opłacania abonamentu rtv. A zatem co najmniej od tej daty żadne opłaty abonamentowe również z tego powodu są nienależne dla wierzyciela. Natomiast w zakresie twierdzeń Organu o tym, że osoba taka nie znajduje się w spisie abonentów należy wyjaśnić, że twierdzenie to nie zostało w żaden sposób udowodnione przez Organy.

Tym samym, zdaniem Skarżącego, podniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do naruszenia art 7, art 7a, art 8, art 77 § 1, art. 124 §2 w zw. z art 80 K.p.a. oraz w zw. z art 18 u.p.e.a. Skarżący, odnosząc się do postanowienia organu odwoławczego, stwierdził, że wywiedzione przez Dyrektora Izby Administracji i Skarbowej w S. w postanowieniu j.w. wnioski, wynikają głównie z zaniechania właściwej analizy przedmiotowej sprawy. To w konsekwencji wyczerpuje zarzut naruszenia art. 7, 8, i 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez fakt, iż organ egzekucyjny nie ocenił sprawy na podstawie jej całokształtu, w rezultacie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i stanu faktycznego. Dodatkowo Skarżący wskazał, że z art. 7a K.p.a. wynika obowiązek rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony. Funkcją komentowanego przepisu jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa. Przez rozstrzyganie wątpliwości "na korzyść strony" należy rozumieć wybór takiego sposobu rozumienia normy prawa, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Mówiąc inaczej, należy wybrać rozwiązanie prawne optymalne dla strony na tle innych interpretacji, które zarysowały się w trakcie wykładni normy prawa, (komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego. Przybysz Lech Marek, wyd. XII, LEX). W przedmiotowej sprawie, ani Organ odwoławczy, ani Organ I instancji, nie przyjęli wskazań ustawodawcy zawartych w tej zasadzie.

Skarżący zauważył, że stanowisko wierzyciela - P., jest dla organów egzekucyjnych wiążące, a zatem organy te nie są uprawnione do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutu i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Dlatego, w ocenie Skarżącego, aby dokonać ustaleń faktycznych należy wzruszyć zaskarżone postanowienia wydane przez wierzyciela, wskazane w petitum skargi. Konieczność ich uchylenia wynika z tej przyczyny, że P. .. nie dokonała wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności dotyczącej istnienia obowiązku podlegającego przedmiotowej egzekucji.

Wierzyciel ograniczył własną argumentację do konstatacji, że Skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiornika. Tymczasem, wierzyciel nie wykazał, że sam wykonał obowiązek informacyjny w sposób prawidłowy. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego, jak też braku wskazania w jaki sposób te ustalenia uczyniono.

Skarżący wyraził przy tym pogląd, że takie ukształtowanie ścieżki odwoławczej, czyli konieczność złożenia przez Skarżącego aż trzech środków zaskarżenia, zanim strona pozyskuje możliwość faktycznego, bo merytorycznego rozpoznania jej stanowiska przez tut. Sąd, stanowi de facto ograniczenie jej prawa do sądu. Powoduje bowiem wydłużenie i nadmierne skomplikowanie rozpoznania sprawy, angażując przy tym Naczelnika US oraz Dyrektora lAS w sposób zupełnie nieuzasadniony.

Następnie Skarżący odniósł się zarzutu skargi co do naruszenia przepisów postępowania art. 35 i 36 KPA w zw. z art 18 u,p.e.a. wskazując, że nie można również zgodzić się z dokonaną przez Organ II instancji oceną naruszenia 35 i 36 K.pa. Organ uznał, iż choć faktycznie miało ono miejsce, to ocenił, że Skarżący nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody. Jest to oczywiście nieuzasadnione ze względu na to, że obywatel ma zagwarantowane prawo do prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki, a po drugie realna szkoda, jakiej doznał Skarżący polega również na tym, że przy użyciu przymusu egzekucyjnego zajęto z jego rachunku bankowego kwotę [...]zł kosztami egzekucyjnymi, a co za tym idzie nie może korzystać z tych środków, np. przez ich lokowanie. Tym samym realna szkoda materialna jest równa co najmniej kwocie odsetek ustawowych, jakie można naliczyć od tej kwoty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, Sąd bowiem w wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, stwierdził, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego I instancji, a także postanowienia wyrażające stanowisko Wierzyciela, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. – zwanej w skrócie "P.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że nawet ogólnikowe wskazanie w skardze na wadliwość czy nieprawidłowość decyzji, nie uwalnia sądu administracyjnego od rozpoznania takiej skargi we wszystkich jej aspektach w granicach sprawy administracyjnej.

Natomiast w myśl art. 135 P.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 P.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj, postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 P.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przechodząc zatem do meritum sprawy, w skardze Skarżący kwestionuje istnienie obowiązku z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia....01.2014 r. do....05.2019 r., objętego tytułem wykonawczym o nr [...] z dnia ... października 2019 r., wystawionym przez Wierzyciela - [...] P. S. A., na podstawie którego to tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (Organ egzekucyjny I instancji) wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a.(w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący w istocie skargi zgłosił zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie istnieje obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia....01.2014 r. do dnia....05.2019 r. - gdyż mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z teściową, która ma 87 lat - a zatem zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez nieistnienie obowiązku z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za ten okres. A poza tym, jak wynika z akt sprawy, Skarżący podniósł zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez brak otrzymania upomnienia w dniu .. czerwca 2019 r., a więc zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Wyjaśnić przy tym należy, że przesądzenie o zasadności któregokolwiek ze zgłoszonych zarzutów w konsekwencji każdy z nich powoduje, że bezprzedmiotowe jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.

W myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Jak wskazano już wcześniej, Wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącego zarzuty co do nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia za nieuzasadnione. Zajęte przez Wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stanowiło podstawę wydania przez Organ egzekucyjny I instancji postanowienia w przedmiocie niezasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, które następnie Organ II instancji zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy.

Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na postanowienia tych Organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc kontroluje, czy Wierzyciel w swoim stanowisku zgodnie z prawem uznał, że będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego obowiązek Skarżącego istniał, a zatem, czy faktycznie istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia...01.2014 r. do....05.2019 r., a tym samym, czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej. Dopiero potem Sąd przechodzi do oceny merytorycznej rozstrzygnięć organów egzekucyjnych obu instancji co do ich zgodności z prawem.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r.; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08;549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14).

Uprawnienia P. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 11801z późn. zm. – w skrócie "u.o.a."), a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to P. .. jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. P. .. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. P. .. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.

Odnosząc się do najdalej idącego w skutkach prawnych zarzutów skargi, a więc istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia....01.2014 r. do....05.2019 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a."), które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 u.o.a.).

Zgodnie z art. 2 ust. 4 u.o.a., opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5.

Przepis zaś art. 2 ust. 5 u.o.a. stanowi, że:

"5. Niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez:

1) osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność,

2) podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, sanatoria, żłobki, publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne systemu oświaty, publiczne i niepubliczne uczelnie, a także domy pomocy społecznej - w tym samym budynku, zespole budynków lub w samochodach będących w używaniu tych instytucji

- uiszcza się tylko jedną z opłat, o której mowa w art. 3 ust. 1.

W myśl zaś art. 2 ust. 6 u.o.a., gospodarstwem domowym, w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy, jest zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie.

Z kolei, przepis art. 4 u.o.a. zawiera zwolnienia podmiotowe, przy czym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2, zwalnia się od opłat abonamentowych osoby, które ukończyły 75 lat.

Stosownie zaś do art. 4 ust. 3 u.o.a., zwolnienia określone w ust. 1 pkt 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051 i 1495) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

Natomiast zwolnienie określone w ust. 1 pkt 2 przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat (art. 4 ust. 3a u.o.a.). Co istotne w kontekście stanowiska Wierzyciela, w myśl zaś art. 4 ust. 4 u.o.a., osoby korzystające ze zwolnień od opłat abonamentowych, z wyjątkiem osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obowiązane są zgłosić placówce pocztowej operatora wyznaczonego, o której mowa w ust. 3, zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 30 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła.

Z przytoczonych wyżej przepisów wprost zatem wynika, że osoby fizyczne prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, w tym wspólnie użytkujące odbiornik (radiofoniczny lub telewizyjny), uiszczają jedną opłatę abonamentową, Jednakże w przypadku, gdy wśród tych osób wspólnie prowadzących gospodarstwo znajduje się osoba zwolniona z opłaty abonamentowej z racji wieku, tj. która ukończyła 75 lat, a więc z mocy art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy u.o.a. bezwarunkowo nabyła prawo do zwolnienia od opłaty abonamentowej, a więc bez konieczności dokonywania dodatkowych formalności - brak jest podstaw do żądania uiszczenia opłaty abonamentowej rtv.

A zatem, skoro w badanej sprawie występuje stan faktyczny, tak jak to przedstawił Skarżący, a mianowicie, że mieszka razem z żoną i teściową mającą [...] lat i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe - czego Wierzyciel nie kwestionował - to sytuacja ta stanowi podstawę do uznania za uzasadniony zarzut co do nieistnienia obowiązku uiszczenia należności za okres od....01.2014 r. do....05.2019 r. z uwagi na stwierdzenie, że Skarżący mieszka z osobą zwolnioną z opłaty abonamentowej z racji ukończenia 75 lat (ma [...] lat) i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, Wierzyciel zaś nie kwestionuje tej okoliczności, a to w konsekwencji stanowi wystarczającą podstawę faktyczną do uznania, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącego było niedopuszczalne, nakazujące tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 58 pkt 2 u.p.e.a. i jednocześnie zwrot na rzecz Skarżącego całej należności bezpodstawnie pobranej z rachunku bankowego Skarżącego.

Poza tym, z akt sprawy wynika również, że nie doszło do zarejestrowania odbiornika rtv na rzecz Skarżącego. Wierzyciel - a w ślad za nim Organy egzekucyjne - wprawdzie stwierdził, że w dniu .... lipca 2008 r., na adres, którym P. S. A. w danym okresie dysponowała, przesłano Zobowiązanemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], a dowodem tego jest duplikat zawiadomienia z dnia ...07.2008 r. (wytworzony z systemu informatycznego), załączony do akt badanej sprawy bez dowodu przesłania lub doręczenia Zobowiązanemu.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

Stosownie zaś do § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r. i obowiązywało do dnia 31 grudnia 2013 r.

A zatem, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc dniu 13.12.2007 r.) Skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Natomiast w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wprost wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Oznacza to, że prawodawca określił dowody świadczące o zarejestrowaniu odbiornika i co najmniej tym dowodami wierzyciel, a tym samym organ egzekucyjny, mają obowiązek dowodzić okoliczności zarejestrowania odbiornika.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, by Skarżący składał wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, a jedynie wynika, że w dniu....07.2008 r. P. .. sporządziła "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącego jako adresata tego zawiadomienia. Z akt natomiast nie wynika, że zawiadomienie to co najmniej przesłano Skarżącemu, stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., lub doręczono, co jednoznacznie świadczy, że Skarżący nie został zawiadomiony o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r.

Tym samym brak było podstaw do uznania, że doszło po stronie Skarżącego do powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a w konsekwencji uznać należało, że wystawienie ww. tytułu wykonawczego w dniu ... października 2019 r., obejmującego należności pieniężne z powodu nieuiszczania opłaty abonamentowej rtv za okres od....01.2014 r. do.....05.2019 r., a następnie wszczęcie i prowadzenie na jego podstawie egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącego - było bezpodstawne.

Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to obowiązkiem wierzyciela, tj. P. .., było udowodnienie w sposób nie budzący wątpliwości, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany w zgodzie prawem, co dopiero stanowiłoby podstawę żądania od użytkownika uiszczenia opłaty abonamentowej. Tym bardziej w sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiornika rtv jest kwestionowany, jak w niniejszej sprawie.

W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, P. .. dysponuje tylko ww. duplikatem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dnia....07.2008 r. Sąd stwierdził, że na podstawie tego dokumentu nie można zweryfikować stanowiska Wierzyciela, tym samym Wierzyciel nie wykazał, że jego stanowisko, wyrażone w postanowieniu z dnia [...].04.2020 r. co do istnienia obowiązku Skarżącego w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej rtv - jest zgodne z prawem.

Nadto, w sprawie należy również uwzględnić okoliczność, że Wierzyciel przez wiele lat nie reagował w jakikolwiek sposób na brak uiszczania opłat abonamentowych, co przy jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania Skarżącego, a także braku wykazania prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego – należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie Skarżącego o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, a w konsekwencji braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy za nieuprawnione należało zatem uznać stanowisko Wierzyciela wskazujące, że w każdym przypadku ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W procedurze administracyjnej regułą jest, że na organie administracji publicznej spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w niektórych sytuacjach ciężar dowodu będzie rozłożony na oba podmioty uczestniczące w postępowaniu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2008 r., II SA/Sz 858/07, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2013 r., II SA/Wr 366/13, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 lipca 2018 r., IV SA/Po 375/18).

W sprawie konieczne jest bowiem podkreślenie, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia, a więc w dniu 13 grudnia 2007 r., Skarżący był zarejestrowanym abonentem radiowo - telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie przesyłając zawiadomienie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestały, w myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, co oznacza, że z upływem tego terminu utraciły w aspekcie prawnym i procesowym moc dowodową w zakresie spornej okoliczności.

Brak zatem udowodnienia przez wierzyciela, że co najmniej przesłał/lub doręczył Skarżącemu "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" z dnia 24.07.2008 r., wprost świadczy, że nie wykazał istnienia obowiązku Zobowiązanego z tytułu opłaty abonamentowej, objętego ww. tytułem wykonawczym z dnia 08.10.2019 r., a tym samym dochodzenie spornej należności w stosunku do Skarżącego w drodze egzekucji administracyjnej było niedopuszczalne, a więc zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie egzekucji w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wobec nieistnienia tego obowiązku.

Poza tym zwrócić należy uwagę, że w badanej sprawie Wierzyciel przerzucił ciężar dowodzenia na Skarżącego, i to na okoliczności sprzed niemalże 10 lat, gdyż w istocie sporu to Wierzyciel wymaga od Skarżącego wykazania, że przesłał Skarżącemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a sam natomiast nawet nie uprawdopodobnił wywiązania się z wysłania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, co stawia Wierzyciela, a także Organ, w uprzywilejowanej pozycji.

Takie zachowanie Wierzyciela i Organu narusza zasadę budowania zaufania do organu państwa wyrażoną w art. 8 § 1 K.p.a., w myśl której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organ bowiem zarzuca Zobowiązanemu, że ten nie dopełnił formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, a także związanych ze zgłoszeniem aktualizacji danych adresowych, wskazując, że nie przedłożył Wierzycielowi na te okoliczności żadnych dokumentów, gdy tymczasem sam Wierzyciel, a w konsekwencji Organ, nie jest w stanie przedstawić żadnego dowodu na okoliczność przesłania Skarżącemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Dodać należy, że samo wprowadzenie odpowiednich danych (m.in. nazwiska, adresu) do systemu komputerowego nie dowodzi, że "zawiadomienie" to zostało wydrukowane w dacie jego wystawienia, a następnie przesłane do Zobowiązanego (Skarżącego). Wierzyciel ograniczył się w zakresie dowodzenia jedynie do wydrukowania z systemu komputerowego w dniu....04.2020 r. duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia....07.2007 r., nie przedłożył natomiast żadnego innego dowodu potwierdzającego taki stan rzeczy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu co do braku uprzedniego upomnienia, Sąd stwierdził, że również w tym zakresie Wierzyciel nie wykazał prawidłowości ustaleń faktycznych sprawy, naruszając tym samym zasady dowodzenia. Świadczy o tym fakt, że w aktach badanej sprawy brak jest także dowodu skierowania do Zobowiązanego (za potwierdzeniem odbioru) upomnienia, które jak wynika treści ww. tytułu wykonawczego, doręczono w dniu....06.2019 r. W aktach znajdują się jakieś kserokopie zwrotnej korespondencji, nie wynika z ich treści jednak, że zawierała ona upomnienie. W aktach zaś badanej sprawy brak jest kluczowego dla rozstrzygnięcia spornej materii dowodu, a mianowicie, brak jest zarówno dokumentu "upomnienia", jak i dowodu jego doręczenia Zobowiązanemu, co w konsekwencji uniemożliwiło Sądowi zweryfikowanie stanowiska Wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, przewidzianego w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., a tym samym stanowiło podstawę do przyjęcia, że prowadzenie egzekucji wobec Skarżącego wobec braku wykazania doręczenia Mu upomnienia, było niedopuszczalne.

Zgodnie bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 15 § 1 u.p.e.a. wprost przewidział możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej, ale dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak doręczenia tego upomnienia stanowi podstawę skutecznego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, określonego w art. 33 § 1 pkt 7 tej ustawy. Zatem, skoro co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, uznać więc należy, że stanowi ono obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona. W konsekwencji tego, w niniejszej sprawie wystąpiła również obligatoryjna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, stosownie do art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Z powyższych też powodów Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowień obu instancji zawierających stanowisko Wierzyciela, co determinowało uchylenie również postanowień Organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, dopuszczając się w efekcie naruszenia podstawowych zasad prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego, przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie egzekucyjnej doszło do naruszenia zasad prowadzenia postępowania, w szczególności zasady legalności oraz zasady zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie Organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże wobec stwierdzenia, że Wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowień Organów egzekucyjnych obu instancji, stosownie do wyżej przytoczonych art. 134 i 135 P.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj, postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

W sytuacji zatem stwierdzenia braku wykazania przez Wierzyciela zasadności zarzutu co do nieistnienia obowiązku Skarżącego z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2014 r. do ... maja 2019 r., jak i zgłoszonego zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, co determinowało w konsekwencji o przyjęciu takiego stanowiska przez Organy egzekucyjne obu instancji, wystąpiła podstawa do uchylenia postanowień obu instancji zawierających stanowisko Wierzyciela, a także postanowień Organów egzekucyjnych obu instancji.

Wobec tego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu wskazanych wyżej postanowień.

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy Wierzyciel - będąc związanym oceną prawną sprawy i wskazaniami Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a. - zobowiązany będzie ponownie zweryfikować swoje stanowisko w ramach zgłoszonych zarzutów w kontekście przedstawionej oceny sądowej sprawy.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł z urzędu na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi (...zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego (radcy prawnego) w kwocie [...]zł tytułem zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowym (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego (... zł).

W myśl zaś art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl