Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2784/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1, art. 28, art. 61 par. 4, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 147
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1 i 3, art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary (spr.) Sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1009/10 w sprawie ze skargi K. G. i J. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1009/10, oddalił skargę K. G. i J. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] września 1997 r. nakazano skarżącym rozbiórkę tartaku położonego na działce nr [...] w B.. Odwołanie skarżących jak i w zasadniczej części ich skarga złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały uwzględnione (protokół rozprawy z dnia 16.12.2010 r., akta NSA sygn. akt II SA/Kr 41/98). Powyższa decyzja nie została jednak wykonana, bowiem w 2002 r. tartak uległ częściowemu spaleniu.

Z uwagi na to, że skarżący bez pozwolenia na budowę przystąpili do jego odbudowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] grudnia 2002 r. nakazał przymusową rozbiórkę odbudowanej części tartaku. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. uchylił jednak powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. nakazującą dokonanie przymusowej rozbiórki części przedmiotowego tartaku.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej 20.11.2002 r. na działce nr [...] stwierdzono prowadzenie robót budowlanych związanych z odbudową budynku tartaku, który w dniu 19.11.2002 r. uległ częściowemu spaleniu. Spaleniu uległa więźba dachowa nad pomieszczeniem, gdzie jest zlokalizowany trak oraz ściana budynku od strony wschodniej, częściowemu spaleniu uległa ściana od strony zachodniej, więźba nad pomieszczeniem gospodarczym (magazyn na narzędzia) oraz strop z desek nad pomieszczeniem przyziemia. Właściciel wykonał roboty polegające na odbudowie więźby nad budynkiem tartaku, odbudowie ściany od strony wschodniej, odbudowie stropu drewnianego oraz więźby nad pomieszczeniem gospodarczym. Wszystkie roboty były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nakazał wykonanie przymusowej rozbiórki odbudowanej części tartaku. Decyzja ta została jednak uchylona a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Po ponownym przeprowadzeniu kontroli w dniu 15.04.2003 r., stwierdzono, że J. i K. G. wykonali dodatkowe roboty budowlane polegające na całkowitej odbudowie budynku tartaku, poprzez odbudowę wszystkich ścian, odbudowę stropu drewnianego oraz odbudowę więźby dachowej wraz z pokryciem dachu. Kontrole przeprowadzone później wykazały, że stan tartaku nie uległ zmianie od 2003 r., nie wykonano dodatkowych robót budowlanych jak również nie wykonano żadnych robót rozbiórkowych.

Organ wskazał, że przedmiotowa działka, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się w jednostce strukturalnej M l - tereny zabudowy mieszkalnej, zagrodowej, usługowej wytwórczo-rzemieślniczej. Jak wynika z zapisu do planu, w przedmiotowej jednostce dopuszcza lokalizację nieuciążliwych obiektów związanych z wytwarzaniem produktów z drewna, wyrobów stolarskich i opakowań z drewna. Będący przedmiotem postępowania tartak nie zalicza się do obiektów nieuciążliwych i w związku z powyższym jego lokalizacja na ww. działce nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ podkreślił, że prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] września 1997 r. przedmiotowy tartak został objęty nakazem przymusowej rozbiórki.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu II instancji została jednak uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 496/09.

Ponownie rozpoznając sprawę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy, którzy dokonali odbudowy tartaku, zobowiązani byli do uzyskania pozwolenia na budowę. Z akt postępowania organu l instancji wynika, iż inwestorzy nie posiadają takiej decyzji. Organ podniósł także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 496/09 stwierdził, że organ l instancji prawidłowo ocenił, iż tartak nie mieści się w kategorii obiektów, które zgodnie z planem mogą być budowane na obszarze oznaczonym symbolem M l, ponieważ tartak jest zakładem, którego zadaniem jest przetwarzanie drewna okrągłego, czyli kłód w tarcicę poprzez rozpiłowywanie. Zatem tartak to zakład przygotowujący surowiec do dalszej obróbki stolarskiej, a nie wytwarzający produkty z drewna, wyroby stolarskie czy też opakowania drewniane. Słusznie więc organ l Instancji uznał, że nie jest możliwa legalizacja tartaku wzniesionego na obszarze oznaczonym symbolem M l. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, zachodzą przesłanki, które uzasadniają zastosowanie w sprawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), tj. wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowej inwestycji ze względu na jej niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B..

Odnośnie zarzutu, iż zaskarżona decyzja nie wskazuje jaka część budynku objęta jest przedmiotowym nakazem co czyni te decyzję niewykonalną, organ odwoławczy wskazał, iż nie może on być uznany za skuteczny skoro w tej kwestii wypowiedział się WSA w Krakowie (wyrok z dnia 19.08.2009 r.) podnosząc, że zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) składnikiem decyzji administracyjnej jest także uzasadnienie faktyczne i prawne. Zatem uznając, że organ l instancji w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę tartaku nieprecyzyjnie wskazał, jakie części obiektu powinny zostać rozebrane, to z uzasadnienia decyzji jednoznacznie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika, czego dotyczy nakazana przez PINB rozbiórka. Decyzja administracyjna powinna być traktowana jako całość, a więc w sytuacji, gdy z sentencji decyzji i jej uzasadnienia wyraźnie wynika treść rozstrzygnięcia, niezasadnym jest uznawanie treści decyzji za nieprecyzyjną.

Organ wskazał również, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] września 1997 r., którą nakazano skarżącym rozbiórkę przedmiotowego tartaku dotyczyła budynku tartaku, który uległ spaleniu w 2002 r. W jego miejsce odbudowano "całkowicie" budynek tartaku, w ten sposób powstał zupełnie nowy obiekt budowlany, w stosunku do którego organy nadzoru budowlanego prowadziły odrębne postępowania administracyjne. Tym samym kwestia funkcjonowania w obiegu prawnym decyzji z dnia [...] września 1997 r. pozostaje bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

W skardze K. i J. G. podnieśli, że wydanie powyższej decyzji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego jest niezgodne z Konstytucją, gdyż narusza zasadę równej ochrony prawa własności i innych praw majątkowych. Zwrócono uwagę, że po upływie pięciu lat od zakończenia samowolnej budowy nie ma już automatycznego nakazu rozbiórki i jak przewiduje art. 49 Prawa budowlanego można badać zgodność tej budowy z planem zagospodarowania przestrzennego i jeśli nie jest ona z nim sprzeczna oraz spełnia warunki techniczne, wydaje się pozwolenie na użytkowanie.

Pismem z dnia 4 listopada 2010 r. skarżący sprecyzowali zarzuty skargi przez stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza: art. 48 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne nakazanie skarżącym dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu w sytuacji, gdy istnieją podstawy prawne dla przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 ust. 2 i nast. ustawy Prawo budowlane zmierzającego do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, a to wobec spełnienia wskazanych w przywołanych przepisach przesłanek warunkujących zalegalizowanie samowoli budowlanej; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione ograniczenie się organu w skarżonej decyzji wyłącznie do czysto formalnego przywołania wytycznych wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r., bez jednoczesnego uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym w szczególności ustalenia, czy przedmiotowy obiekt istotnie spełnia przesłanki negatywne określone w wytycznych wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. dyskwalifikujące go jako obiekt, o jakim mowa w § 27 ust. 1 pkt. 1 ppkt e) planu zagospodarowania przestrzennego; art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję PINB, pomimo iż uchwałą Rady Gminy z dnia 28 stycznia 2010 r. nr [...]uchwalono nowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Gminy B.-S., w ramach którego działka nr [...] znajduje się w obrębie terenu oznaczonego symbolem PU - tereny obiektów produkcyjnych, baz i składów; art. 28 k.p.a. poprzez dopuszczenie J. G. do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, a dotyczącym obiektu budowlanego stanowiącego własność skarżących usytuowanego na działce nr [...] w B. w sytuacji, gdy osoba ta nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tak więc pogląd, że przedmiotowy tartak nie mieści się w kategorii inwestycji mogących być lokowanymi na tym terenie (a co za tym idzie legalizowany) wiąże orzekające organy i Sąd. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie – co nie nastąpiło. Tym samym zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji nie można zarzucić naruszenia prawa. Skarżący w skardze osobiście sporządzonej zarzucają naruszenie art. 49 Prawa budowlanego, nie uwzględniając, że przepis ten, wielokrotnie nowelizowany, przesądzał, że tzw. legalizacja uzależniona jest od tego aby samowolnie wybudowany obiekt nie naruszał przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. O tym, że w analizowanej sprawie samowolnie wzniesiony obiekt tartaku narusza ustalenia miejscowego planu przesądza uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r., (sygn. akt II SA/Kr 496/09), który przesądził o tym, że tartak nie mieści się w kategorii obiektów, które zgodnie z miejscowym planem mogą być budowane na obszarze oznaczonym symbolem M1. Tym samym zarzut postawiony przez skarżących w piśmie procesowym z dnia 4.11.2010 r., naruszenia art. art. 48 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego nie może być uznany za trafny. Ponadto jednoznaczność stanowiska Sądu zawartego w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r., przesądza o tym, że zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a nie może być uznany za trafny. Skarżący poprzez postawienie tego zarzutu chcą wyeliminować zastosowanie zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. Tylko zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego mogłaby doprowadzić do wyłączenia zastosowania tego przepisu, co nie nastąpiło.

Sąd I instancji wskazał również, że opinia na temat uciążliwości hałasu emitowanego w wyniku pracy tartaku nie jest dokumentem, więc Sąd nie może przeprowadzić z niej dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Pozostałe wnioski dowodowe takie jak zaświadczenia o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej czy uchwała Rady Gminy z dnia 28 stycznia 2010 r. nr [...] w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Gminy B.-S. również nie mogą w żaden sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Wspomniana uchwała nie może stanowić zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. tym samym niezawieszenie postępowania nie może mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd za nietrafny uznał też zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. Wskazał, że skoro w poprzednim postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Sąd uznał J. G. za stronę postępowania to tym samym Sąd w obecnym postępowaniu tego poglądu nie może kwestionować. Na marginesie Sąd I instancji dodał, że sąsiad takiej inwestycji jak tartak zawsze będzie stroną postępowania dotyczącego jego istnienia (bytu). Opierając się na zasadach prostego doświadczenia życiowego można wyciągnąć wniosek, że funkcjonowanie takiego obiektu oddziaływuje na sferę praw właścicieli nieruchomości sąsiednich (nawet nie koniecznie graniczących bezpośrednio z terenem na którym funkcjonuje tartak).

Skargą kasacyjną J. G. i K. G. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 48 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 153 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie wobec skarżących nie jest na obecnym etapie możliwe przeprowadzenie legalizacji wybudowanego na terenie działki nr [...] tartaku, a to w związku z wyrażonym w wyroku WSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 496/09) stanowiskiem, iż przedmiotowy tartak skarżących nie mieści się w kategorii obiektów oznaczonych symbolem Ml, o których mowa jest w § 27 ust. 1 pkt 1 lit. e) uchwały Rady Gminy B.-S. nr [...] z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości B., w sytuacji gdy stanowisko to wynika z całkowicie błędnej wykładni zapisów ww. planu zagospodarowania przestrzennego, której efektem jest niemożność skorzystania przez skarżących z uprawnień legalizujących budowę tartaku, prowadząc w efekcie do nadmiernej ingerencji w konstytucyjnie chronione prawo własności;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 153 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. art. 28 k.p.a., a to poprzez przyjęcie, iż Sąd w skarżonym wyroku nie jest uprawniony do kwestionowania poglądu w przedmiocie uznania J. G. za stronę postępowania, a to wobec faktu przesądzenia powyżej kwestii w poprzednim postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 19 sierpnia 2009 r. w sytuacji, gdy przywołany wyrok nie zawiera żadnych twierdzeń wskazujących na fakt, iż Sąd ten poddał rozważaniom zagadnienie dotyczące istnienia po stronie J. G. interesu prawnego legitymującego do zainicjowania i uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego usytuowanego na działce skarżących o nr [...] w B., które to twierdzenia mogłyby wiązać organ administracji publicznej i Sąd w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi skarżących na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zakończone przywołaną wyżej decyzją zainicjowane zostało i było prowadzone przy udziale J. G., który wobec niewykazania w toku postępowania administracyjnego interesu prawnego nie mógł być uznany za stronę uprawnioną do udziału w powyższym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego skarżących usytuowanego na działce nr [...] położonej w B.;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1, art. 28 oraz art. 61 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi skarżących na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. w sytuacji, gdy wobec przyjętego przez Sąd w skarżonym wyroku stanowiska, iż sąsiad inwestycji takiej jak tartak zawsze będzie stroną postępowania (co skarżący kwestionują), postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją uznać należy za prowadzone bez prawidłowego zawiadomienia i bez zapewnienia czynnego udziału wszystkich stron w osobach właścicieli pozostałych nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką nr [...] położoną w B., na której znajduje się tartak skarżących;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi skarżących w sytuacji, gdy w toku postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznie decyzją z dnia[...]czerwca 2010 r. podjęta została uchwała Rady Gminy z dnia 28 stycznia 2010 r. nr [...] ustanawiająca nowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla Gminy B.-S., w ramach którego działka skarżących nr [...] znajduje się w obrębie terenu oznaczonego symbolem PU - tereny obiektów produkcyjnych, baz i składów, stanowiąc tym samym podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie rozbiórki tartaku skarżących na zasadzie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, odnosząc się do pierwszego z zarzutów i powołując się na wyrok NSA z dnia 6 listopada 2009 r. (sygn. akt II FSK 940/08), że w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do odstąpienia od poprzedniego stanowiska prawnego w przedmiocie oceny zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lokalizacji przedmiotowego tartaku. Zważyć należy bowiem, iż w istocie pogląd Sądu wyrażony w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. jest wynikiem rażąco wadliwiej wykładni zapisu § 27 ust. 1 pkt 1 ppkt e) uchwały Rady Gminy B.-S. z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości B., zgodnie z którym jako jedno z przeznaczeń podstawowych dla terenów oznaczonych symbolem Ml przewiduje się nieuciążliwe obiekty związane z wytwarzaniem produktów z drewna, wyrobów stolarskich i opakowań z drewna. Pogląd wyrażony w ww. wyroku opiera się na wadliwym założeniu kwestionującym możliwość zakwalifikowania wyrobów produkowanych przez skarżących na terenie przedmiotowego tartaku do kategorii produktów z drewna czy wyrobów stolarskich. Uzasadnienie tej wadliwej wykładni wynika wprost z dokumentów zalegających w aktach administracyjnych. Zgodnie z załączonym do akt sprawy pismem Urzędu Gminy z dnia 29 sierpnia 1995 r. uprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji obiektów rzemiosła i usług oraz małych zakładów przetwórczych bazujących na surowcach lokalnych. Natomiast zgodnie z postanowieniem Wojewody K. z dnia [...] października 1995 r. lokalizacja tartaku na terenie działki nr [...] była zgodna z ustaleniami obowiązującego uprzednio planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe dokumenty wskazują zatem, iż obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie naruszał zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do 2003 r. W związku ze zmianą planu skarżący otrzymali zaświadczenie Urzędu Gminy B.-S. z dnia 28 października 2003 r. wskazujące, iż działka nr [...] znajduje się na obszarze oznaczonym według planu symbolem Ml (tereny zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej, usługowej, wytwórczo - rzemieślniczej), na którym utrzymuje się istniejącą zabudowę z możliwością jej modernizacji rozbudowy i przebudowy z zachowaniem dalszych warunków określonych w planie. Powyższe zaświadczenie wskazuje w sposób jednoznaczny, iż nowo uchwalony plan utrzymywał istniejącą już zabudowę zgodną z poprzednim planem. Skoro tak, to tym samym przedmiotowy tartak będąc zgodnym z poprzednim planem zagospodarowania przestrzennego nie mógł zostać uznany za sprzeczny z obecnie obowiązującym.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazano, iż nie znajduje uzasadnienia wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd, iż Sąd w zakresie oceny istnienia po stronie J. G. interesu prawnego uprawniającego do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym jest związany wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Wskazano przy tym, że ocena sądu jest dla organu wiążąca tylko wtedy, gdy dana kwestia była przedmiotem rozważań sądu i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia albo w inny sposób w aktach sprawy. Brak stanowiska sądu w jakiejś kwestii, wynikający z niedostrzeżenia problemu nie może w żadnym przypadku być utożsamiany z dokonaniem przez sąd oceny prawnej w znaczeniu art. 153 p.p.s.a. Ponadto wskazano, że J. G., na którego wniosek wszczęte zostało postępowanie administracyjne, ani w samej treści wniosku z dnia 19 listopada 2002 r., ani w dalszym toku postępowania nie wykazał, iż obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania koliduje z jego interesem prawnym wywodzonym z konkretnej normy prawa materialnego. Wręcz przeciwnie dotychczasowe materiały zebrane w toku postępowania wykazały w sposób jednoznaczny, iż przedmiotowy tartak, ze względu na znaczną odległość od granicy z działką J. G. oraz zastosowanie właściwych zabezpieczeń, nie stanowi uciążliwości dla nieruchomości oznaczonej nr [...]. Tartak ten nie jest usytuowany w bezpośredniej bliskości granicy działki J. G., zaś uciążliwość prowadzonej na terenie obiektu działalności gospodarczej w żadnym razie nie wykracza poza granicę działki skarżących, co jednoznacznie potwierdzają załączone do akt sprawy dokumenty w postaci raportu oddziaływania na środowisko z kwietnia 2004 r., sprawozdania z pomiarów hałasu nr [...] oraz opinii nt. uciążliwości hałasu emitowanego w wyniku pracy tartaku własności K. i J. G. przenikającego na teren posesji J. G. w B. P. [...].

Skarżący wskazali również, że będąca na etapie przygotowywania zmiana obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (na chwilę obecną jest opracowywany projekt planu) bez wątpienia umożliwi im zalegalizowanie obiektu budowlanego położonego na działce nr [...], zważywszy na fakt, iż zmiana ta nie może kolidować z przeznaczeniem tego terenu w przywołanym w podstawie kasacyjnej studium. Tym samym była podstawa do zawieszenia toczącego się postępowania, skoro nowy plan jest już w fazie przygotowania, zaś jego uchwalenie pozwoli skarżącym uniknąć rozbiórki obiektu, który od wielu lat stanowi o ich utrzymaniu, pozwalając na prowadzenie działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. G. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Wyrażona w powyższym przepisie zasada oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) i pkt 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 153 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Należy bowiem mieć na uwadze wydany w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 496/09 i wiążącą organy i Sąd ponownie rozpoznający sprawę, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocenę prawną w nim wyrażoną. W sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego czy istotna zmiana stanu faktycznego, co wyłączałoby zastosowanie art. 153 p.p.s.a. Nie można zatem skutecznie kwestionować dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ww. wyroku wykładni przepisu art. 48 Prawa budowlanego i postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. - S. z 2003r., zgodnie z którą przedmiotowy tartak nie mieści się w kategorii obiektów, które zgodnie z planem miejscowym mogą być lokalizowane na obszarze oznaczonym symbolem M I. Prawidłowo zatem w sprawie zastosowano przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wobec braku przesłanek z art. 48 ust. 2 pkt 1 tej ustawy umożliwiających legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Nie doszło także w związku z powyższym w niniejszej sprawie do naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, która dopuszcza, właśnie we wskazanym przez skarżących art. 64 ust. 3, ograniczenie prawa własności w drodze ustawy.

Również podniesiona w skardze kasacyjnej kwestia, iż uprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji przedmiotowego obiektu nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy skoro w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku w dnia 19 sierpnia 2009 r. przesądzono, iż w stosunku do obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy zastosowanie ma plan miejscowy z 2003 r.

Z tych samych przyczyn także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 153 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 28 k.p.a. jest nietrafiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r. uznał J. G. za stronę postępowania w sprawie o rozbiórkę przedmiotowego tartaku rozpoznając jego skargę na decyzję organu II instancji i uznając tym samym, że ma on interes prawny we wniesieniu skargi do Sądu. Podkreślenia wymaga, że Sąd przed rozpoznaniem sprawy ze skargi bada legitymację strony. Rozpoznanie skargi jest zatem równoznaczne z uznaniem, że strona, która ją wniosła, ma legitymację do jej wniesienia.

Należy także podnieść, że J. G. zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w samej skardze na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2009 r. wskazywał na swój interes prawny podnosząc szereg zarzutów dotyczących negatywnego oddziaływania nielegalnie wybudowanego tartaku na jego nieruchomość. Istnienie po stronie J. G. interesu prawnego w niniejszym postępowaniu potwierdza też wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu (k. 68-76 akt WSA).

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ponadto stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym funkcjonowanie tartaku oddziałuje na sferę praw właścicieli nieruchomości sąsiednich (nie koniecznie bezpośrednio sąsiadujących). Podkreślenia wymaga, że przedmiotowy tartak graniczy bezpośrednio z nieruchomością J. G..

Niezrozumiały jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi skarżących na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2010 r. w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją zainicjowane zostało i było prowadzone przy udziale J. G., który nie mógł być uznany za stronę uprawnioną do udziału w powyższym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego tartaku. Rozbiórka przedmiotowego obiektu została nakazana wobec samowoli budowlanej inwestorów na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki wynikało ze stwierdzenia braku podstaw do legalizacji samowoli budowlanej i nie wiązało się z uznaniem J. G. za uczestnika postępowania.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1, art. 28 oraz art. 61 § 4 k.p.a. także nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem strona, która bez własnej winy została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147 k.p.a.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazać należy, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, który wiązałby organy z mocy art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jako źródło prawa. Stanowi jedynie akt kierownictwa wewnętrznego, określając kierunki i sposoby działania organów i jednostek pozostających w systemie organizacyjnym aparatu gminy przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwalenie studium nie mogło zatem być podstawą do zawieszenia niniejszego postępowania a już na pewno uchwalenie studium nie stanowi zagadnienia wstępnego o którym mowa w ww. art. 97 § 1 pkt 4.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.