Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2578/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49 lit. b ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Towarzystwa Sportowego [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania demontażu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Towarzystwa Sportowego [...] sp. z o.o. w [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnego wykonania tymczasowych przekryć trzech kortów tenisowych, usytuowanych na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. w W. – nakazał [...] Towarzystwu Sportowemu "[...] " Sp. z o.o. dokonanie całkowitego demontażu elementów mocujących w gruncie przekrycia trzech kartów tenisowych (kotwy gruntowe).

W uzasadnieniu Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wykonania tymczasowych przekryć trzech kortów tenisowych usytuowanych na terenie działki przy ul. P. w W..

W dniach 10 grudnia 2015 r. i 29 stycznia 2016 r. przeprowadził czynności kontrolne i stwierdził, że na terenie ww. nieruchomości inwestor - [...] Towarzystwo Sportowe "[...] " Sp. z o.o., wykonało przekrycie trzech kortów tenisowych. Przekrycia te stanowią syntetyczną, dwuwarstwową powłokę wypełnioną sprężonym powietrzem. Pomiędzy kortami, a ogrodzeniem od strony ulicy P., usytuowane są dwa obiekty budowlane, w których znajdują się urządzenia do obsługi kortów (pomieszczenia nadmuchu powietrza). Stwierdzono, wówczas, że roboty budowlane są niezakończone (tj. nie zakończono prac związanych z system ogrzewania, wentylacji, oświetlenia oraz wykończeniem ww. obiektów obsługi).

W ocenie organu przedmiotowe przekrycia (powłoki pneumatyczne) stanowią tymczasowe obiekty budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć - "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe".

Stosownie do z art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu.

Ustalono, że [...] Towarzystwo Sportowe "[...] " Sp. z o.o., w dniu 28 września 2015 r zgłosiło organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiar budowy tymczasowego przekrycia kortów tenisowych przy ul. P. w W..

Prezydent m[...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia, wynikający ze stwierdzenia (kontrola w dniu 30 września 2015 r.), iż zgłoszone roboty budowlane zostały rozpoczęte "w momencie kontroli dwa przykrycia namiotowe były już wykonane, zaś trzecie w trakcie montażu".

Tym samym przedmiotowe przekrycia kortów tenisowych na terenie działki ew. nr [...] przy ul. P. w W., zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, do której zastosowanie mają przepisy art. 49b ustawy Prawo budowlane.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na inwestora - [...] Towarzystwo Sportowe "[...] " Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, stosownych dokumentów niezbędnych do ewentualnej legalizacji.

Dokumenty wskazane w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nie zostały przedłożone.

Pismem z dnia 9 maja 2016 r. pełnomocnik inwestora zawiadomił organ o rozpoczęciu rozbiórki przekryć kortów tenisowych. Przeprowadzona w dniu 15 czerwca 2016 r. kontrola wykazała, że zdemontowano powłoki syntetyczne oraz instalację oświetleniową kortów, jednak do zdemontowania pozostały elementy mocujące w gruncie, po obwodzie przekryć.

Zgodnie z dokumentacją dotyczącą zgłoszenia zamiaru wykonania tymczasowych przekryć kortów tenisowych z dnia 28 września 2015 r., elementy te stanowią integralną część przekryć kortów tenisowych. Projekt budowlany przedłożony na potrzeby zgłoszenia, w opisie robót przewidywał wykonanie zakotwienia w gruncie za pomocą "kotew gruntowych demontowanych".

Stosownie do art. 49b ust. 3 ustawy - Prawo budowane w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, przewidujący rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

[...] Towarzystwo Sportowe [...] sp. z o.o. wniosło odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2016 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącą stroną, gdyż [...] Towarzystwo Sportowe [...] sp. z o.o. nie dokonało montażu elementów mocujących w gruncie, które już wcześniej istniały na przedmiotowej nieruchomości,

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że podczas kontroli organ ustalił, iż przekrycia kortów tenisowych - 3 szt. - zostały zdemontowane, tj. zdemontowano powłoki syntetyczne, instalację oświetleniową, do demontażu pozostały elementy mocujące w gruncie, po obwodzie przekryć.

P. L., działający w imieniu odwołującego, który uczestniczył w ww. kontroli wskazał, iż elementy mocujące nie były wykonane przez odwołującego. Odwołujący jako dzierżawca terenu nieruchomości przy ul. P. wykonał jedynie montaż przekryć kortów tenisowych z wykorzystaniem istniejących elementów mocujących. Adnotacja taka znalazła się w protokole.

Odwołujący nie był ani inwestorem w zakresie realizacji elementów mocujących w gruncie przekrycia trzech kortów tenisowych (kotw gruntowych), nie jest też właścicielem obiektu oraz nieruchomości, ani też zarządcą obiektu.

Jest dzierżawcą ww. nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2014 r. zawartej ze Stowarzyszeniem Kultury Fizycznej pod nazwą Klub Sportowy "[...] " [...] im. [...] (dalej jako "[...] "). Jako dzierżawca nieruchomości wykonał roboty polegające na przekryciu kortów tenisowych, przy wykorzystaniu istniejących elementów mocujących.

Ze zdjęć lotniczych nieruchomości z lat 2010-2014, wynika, iż korty tenisowe znajdowały się na przedmiotowej nieruchomości już przed zawarciem umowy dzierżawy z [...] stycznia 2014 r. Istniały tam wcześniej korty tenisowem, które były przekrywane przy użyciu hal pneumatycznych (tzw. balonów). Tym samym istniały również elementy mocujące, bez których wykonanie takiego przekrycia nie byłoby możliwe.

Przedmiotowe postępowanie w zakresie kotw gruntowych nie dotyczy obowiązku odwołującego, gdyż jako dzierżawca terenu, który nie był inwestorem elementów mocujących w gruncie, nie był zobowiązany do zgłoszenia tego faktu odpowiednim organom, ani też do uzyskania stosownego pozwolenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2016r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] Towarzystwa Sportowego "[...] " Sp. z o.o. - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2016r., nakazującej [...] Towarzystwu Sportowemu "[...] " Sp. z o.o. dokonanie całkowitego demontażu elementów mocujących w gruncie przekrycia trzech kortów tenisowych (kotwy gruntowe), usytuowanych na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu II instancji, PINB [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. Prezydent [...] na mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2015r. wniósł sprzeciw do zgłoszenia z dnia 28 września 2015r., dotyczącego zamiaru ich budowy.

Procedura legalizacyjna określona w art. 49b ustawy Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, przy czym konieczne jest kumulatywne spełnienie następujących warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, inwestor przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 49b ust. 2, uiszczona zostaje opłata legalizacyjna.

Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Wskazane w postanowienie PINB dokumenty, nie zostały przedłożone w wyznaczonym terminie i tym samym nakazanie rozbiórki było uzasadnione.

Z oględzin nieruchomości wynikało, że choć wykonano rozbiórkę przekryć, to nie wykonano demontażu elementów mocujących w gruncie przedmiotowe przekrycia.

Projekt budowlany sporządzony na potrzeby zgłoszenia dokonanego w dniu 28 września 2015r. przez [...] Towarzystwo Sportowe "[...] " Sp. z o.o. przewidywał m.in. wykonanie zakotwionych w gruncie kotew gruntowych demontowalnych.

W tej sytuacji organ uznał, iż kotwy te stanowią integralną część przekryć kortów tenisowych przy ul. P. w [...] - wchodzą w skład tych obiektów budowlanych, stanowią całość konstrukcyjną.

Skoro całość techniczno - użytkową tworzą zarówno powłoki syntetyczne, jak i elementy mocujące w gruncie te przekrycia, to obowiązek rozbiórki polega na demontażu obu elementów.

Ewentualne roszczenia dzierżawcy w stosunku do dzierżyciela nieruchomości mogą być dochodzone na gruncie prawa cywilnego.

[...] Towarzystwo Sportowe [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosło skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r., zarzucając:

1) naruszenie art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną postępowania, co stanowi wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącego,

b) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na braku wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez skarżącego.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2016 r. ewentualnie ich uchylenia

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ II instancji oparł się na informacji zawartej w projekcie tymczasowych przekryć kortów tenisowych o ich wykonaniu przy użyciu elementów mocujących w gruncie (kotew demontowalnych). Pominął przy tym wyjaśnienia złożone przez skarżącego, jak również dowody przedłożone wraz z odwołaniem. Elementy mocujące wykorzystane przy montażu tymczasowych przekryć kortów tenisowych nie zostały wykonane przez skarżącego, co wynika z:

- umowy dzierżawy z dnia [...] stycznia 2014 r. zawartej pomiędzy Stowarzyszeniem Kultury Fizycznej pod nazwą Klub Sportowy "[...] " [...] im. [...] z siedzibą w [...] jako wydzierżawiającym, a skarżącym jako dzierżawcą,

- fotografii lotniczych z lat 2013-2014, tj. w okresie poprzedzającym oddanie przedmiotowej nieruchomości w dzierżawę,

- umów zawieranych przez KS [...] - 5 egz., z których wynika, że w okresie wcześniejszym, KS [...] oddawał korty tenisowe innym podmiotom w dzierżawę, najem czy też użytkowanie,

- protokołu kontroli z dnia 15 czerwca 2016 r., z którego wynika, iż skarżący informował organ, iż "Elementy mocujące w gruncie istniały i nie były przedmiotem opisywanej inwestycji",

- notatki z narady z dnia 25 listopada 2004 r. dotyczącej modernizacji stadionu "[...] ", z której wynika, iż na kortach wykonywane były roboty ziemne,

- pisma [...[ Zarządu Rozbudowy Miasta z dnia [...] listopada 2004 r. dotyczącego wezwania do realizacji zadania budowy kortu tenisowego w ramach prowadzonej inwestycji.

Organ pominął wyjaśnienia skarżącego, iż sporne przekrycia kortów zostały zamontowane z wykorzystaniem elementów mocujących, które znajdowały się już na nieruchomości i nie zostały zamontowane przez skarżącego.

Pomimo dokonania całkowitego demontażu tymczasowych przekryć kortów tenisowych (wszystkich elementów zamontowanych przez skarżącego) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał demontaż elementów mocujących w gruncie (kotew gruntowych).

Skarżący nie posiada tytułu prawnego, który umożliwiłby mu wykonanie zaskarżonej decyzji, w szczególności nie był ich inwestorem stosownie do art. 52 Prawa budowlanego.

Organ II instancji nie odniósł się w żaden sposób do okoliczności przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga okazała się zasadna.

W toku postępowania dotyczącego przedmiotowej samowoli budowlanej przedstawiciel organu powiatowego, przeprowadził 15 czerwca 2016r. kontrolę, podczas której stwierdzono, iż zdemontowane zostały powłoki syntetyczne oraz instalacja oświetleniowa kortów tenisowych. Nie wykonano jednak demontażu elementów mocujących przedmiotowe przekrycia w gruncie.

Wobec powyższego, organ nadzoru budowlanego nakazał [...] Towarzystwu Sportowemu "[...] " Sp. z o.o. dokonanie całkowitego demontażu elementów mocujących w gruncie przekrycia trzech kortów tenisowych (kotwy gruntowe).

W ocenie Sądu wydając taką decyzję, organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, w szczególności pominął twierdzenia strony oraz dowody przez niego przedłożone. Już w toku kontroli dnia 5 lipca 2016r., P.L., działający w imieniu skarżącego, wskazał, iż elementy mocujące nie były wykonane przez spółkę. Adnotacja taka znalazła się w treści protokołu.

Skarżący konsekwentnie twierdził, że jako dzierżawca nieruchomości przy ul. P. wykonał jedynie montaż przekryć kortów tenisowych z wykorzystaniem istniejących na działce elementów mocujących.

Organ przy ustalaniu stanu faktycznego ograniczył się do wskazania, iż z uwagi na fakt, że projekt budowlany tymczasowego przekrycia kortów przewidywał wykonanie zakotwionych w gruncie kotew gruntowych demontowalnych, to kotwy te stanowią całość konstrukcyjną i wchodzą w skład obiektów budowlanych.

Wbrew dyspozycji art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. organ (zwłaszcza odwoławczy) nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, opierał swoje rozstrzygnięcie tylko na jednym elemencie materiału dowodowego. Zabrakło odniesienia się do przestawionych w postępowaniu odwoławczym dowodów, które wskazywały na niewykonanie przez skarżącego przedmiotowych elementów mocujących w gruncie.

Ogólne zasady postępowania administracyjnego stanowią, że organy administracji publicznej powinny dążyć do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.). Organ powinien podjąć wszelkie czynności mające na celu wyjaśnienie sprawy i rozpatrzenie całego materiału dowodowego - zwłaszcza w przypadku, gdy taki materiał został przedłożony przez skarżącego.

Oczywiście organ mógł odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, co z kolei winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał obowiązek ustosunkować się do dowodów strony, która podnosiła, iż pozostają one w sprzeczności z przyjętym przez organ stanem faktycznym. Przepis art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego. Wnioski dotyczące okoliczności faktycznych powinny być oparte na wszystkich dowodach, także tych na które powołuje się strona.

Wobec wyżej przedstawionej argumentacji, zarzut naruszenia przez art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. należy uznać za uzasadniony.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom przedstawianym przez skarżącego, a nawet w ogóle nie odniósł się do tych dowodów.

Każde rozstrzygnięcie musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Brak oceny dowodów i okoliczności podnoszonych przez skarżącego, przy pobieżnej analizie technicznych aspektów mocowania przedmiotowych przekryć, potwierdza brak dokonania przez organ II instancji wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz odstąpienia od jego oceny.

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego było niezbędne, biorąc pod uwagę podnoszone w skardze relacje własnościowe i techniczne, związane z wykonaniem przez skarżącego przekryć oraz obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania.

Konsekwencją uwzględnienia skargi było rozstrzygnięcie o kosztach obejmujące zwrot uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę pełnomocnika (art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.).