Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 96/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant z-ca Kierownika Sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 1 ust. 1 i ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 83 z późn. zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. poz. 373) i postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. poz. 524) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku B. sp. z o.o., odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługującego B. sp. z o.o. do nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 83, AM-15, obręb Z., o powierzchni 4798 m².

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r. Spółka B. sp. z o.o. zwróciła się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej opisanej nieruchomości. Podstawę prawną wniosku stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W toku postępowania, w dniu 10 marca 2015 r., Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok sygn. akt K 29/13, w którym orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 wyżej wymienionej ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Prezydent W. podniósł, że z chwilą wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, to jest z dniem 17 marca 2015 r., nastąpiła utrata mocy obowiązującego art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w opisanym wyżej zakresie. Podkreślając, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, organ I instancji wywodził, że powyższy wyrok ma bezpośredni wpływ na prowadzone postępowanie, gdyż wnioskodawca jest osobą prawną, która nie miała uprawnienia do żądania przekształcenia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, a ponadto nieruchomość będąca w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców nie jest nieruchomością gruntową, o której mowa w art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, wobec czego wnioskodawcy nie mieli uprawnienia do żądania przekształcenia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r.

Powołując się na art. 9 i art. 10 kpa oraz art. 32 ust. 1-2 i art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 z późn. zm.) organ I instancji podał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i utratą mocy obowiązującej przepisu, który przyznawał legitymację do złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osobom fizycznym i prawnym w zakresie opisanym w art. 1 ust. 1 i 3 wyżej wymienionej ustawy, orzeczono jak w sentencji.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 113 § 1 i 3 w związku z art. 126 kpa sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] w ten sposób, że w powołanej podstawie prawnej zamiast art. 3 ust. 1 pkt 2 wpisuje się art. 3 ust. 1 pkt 1.

Odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] złożyła Spółka B. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem strony skarżącej, to jest o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], z rozłożeniem opłaty z tego tytułu na raty, zgodnie z wnioskiem Spółki z dnia 10 lutego 2015 r.

Strona skarżąca decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest:

- art. 12 oraz art. 35 § 1, 2 i 3 kpa – poprzez rozpoznanie sprawy z nieuzasadnioną zwłoką, z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu administracyjnego, który:

(a) rozpoznawał złożony przez stronę wniosek ponad 12 miesięcy,

(b) uzasadniał kolejne przedłużenia terminu załatwienia sprawy m.in. "dużą ilością spraw prowadzonych przez Prezydenta W. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej",

(c) dopuścił do sytuacji, w której w zainicjowanym przez stronę postępowaniu nie podejmowano żadnych czynności co najmniej od dnia sporządzenia operatu szacunkowego z dnia 7 sierpnia 2014 r. aż do dnia 31 grudnia 2014 r., co doprowadziło do sytuacji, w której po dziesięciu miesiącach od dnia złożenia wniosku o przekształcenie doszło do radykalnej zmiany stanu prawnego, skutkującego decyzją odmowną organu, podjętą na niekorzyść strony skarżącej, podczas gdy rozpoznanie wniosku w terminie prowadziłoby do przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności;

- art. 8 kpa w zakresie, w jakim organ I instancji naraził stronę skarżącą na ponoszenie konsekwencji własnych zaniedbań i opieszałości w rozpoznaniu sprawy, podważając w sposób istotny zaufanie do władz publicznych, albowiem – mając wiedzę o nadchodzącym wydaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – celowo przedłużał postępowanie administracyjne, czyniąc to na niekorzyść strony i bez istnienia ku temu żadnego uzasadnienia;

- art. 7 kpa w zakresie, w jakim opisanymi powyżej działaniami i zaniechaniami naruszył słuszny interes strony, prowadząc do radykalnego pogorszenia jej sytuacji prawnej nie z jej winy, bowiem wydanie decyzji przekształceniowej przed dniem 10 marca 2015 r. dałoby stronie najdalej chronione prawo własności do nieruchomości (a mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego postępowanie administracyjne nie mogłoby zostać wznowione w trybie art. 145a kpa, skoro (a) jedynie strona skarżąca legitymowałaby się w tym zakresie uprawnieniem do jego zainicjowania, (b) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wchodząc w życie w dniu ogłoszenia, nie wywołuje skutków ex tunc, a jedynie ex nunc), o tyle na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego pozostała ona użytkownikiem wieczystym, z dalece słabszym uprawnieniem, wynikającym z art. 32 ust. 1-2 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- art. 36 § 1 kpa w zakresie, w jakim organ I instancji: (a) nie informował należycie strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (z wyłącznej winy organu pisma z dnia 31 marca 2015 r. i z dnia 22 kwietnia 2015 r. zostały wysłane na niewłaściwy adres), (b) kolejne kilkumiesięczne przedłużenia ostatecznego terminu załatwienia sprawy uzasadniał m.in. "dużą ilością spraw", czy "koniecznością oceny skutków prawnych orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego", którymi to okolicznościami organ nie może usprawiedliwiać zwłoki w rozpoznaniu sprawy, (c) o kolejnych przedłużeniach informował stronę pismami nadawanymi w ostatnim dniu terminu wyznaczonego pierwotnie (co dotyczy m.in. zawiadomienia z dnia 31 grudnia 2015 r. i z dnia 31 marca 2015 r.).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że podstawę prawną przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowi ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Akt ten był kilkakrotnie nowelizowany, a jego zakres podmiotowy i przedmiotowy ulegał modyfikacjom. Nowela z 2011 r. wprowadziła istotną zmianę, polegającą na zasadniczym poszerzeniu kręgu podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Osoby prawne nabyły wówczas prawie nieograniczone prawo do żądania przekształcenia. Wystąpienie z wnioskiem o przekształcenie było zatem możliwe po zaistnieniu okoliczności skonkretyzowanych w art. 1 ust. 2 ustawy. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110), zgodnie z art. 1 ust. 1 osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogły wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z uchwaleniem tej noweli odpadła przesłanka dotycząca przeznaczenia nieruchomości i wystarczyło, aby osoba prawna w dniu 13 października 2005 r. była użytkownikiem wieczystym. Ponadto, na mocy art. 1 ust. 3, osoby prawne, będące następcami prawnymi podmiotów wskazanych w ust. 1 art. 1, to jest osób fizycznych i prawnych będących w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi, uzyskały prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Katalog podmiotów uprawnionych, na podstawie art. 1 ust. 1a, został rozbudowany i osoby prawne, które były następcami prawnymi osób fizycznych i prawnych będących w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, w sytuacji gdy użytkowanie wieczyste uzyskały: a) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; b) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) – nabyły również legitymację do wystąpienia z roszczeniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego.

Wskazując, że w dniu 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewoda D. wywiódł, że w praktyce wydanie tego orzeczenia wywołuje skutki w postaci pozbawienia osób prawnych roszczenia o przekształcenie użytkowania wieczystego w takim zakresie, jaki wynikał z nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. Od dnia wejścia w życie wspomnianego wyroku, to jest od dnia 17 marca 2015 r., brak jest zatem podstaw do przekształcenia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących przedmiot użytkowania wieczystego osoby prawnej. Wyjątek dotyczy osób prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży, a także następców prawnych tych podmiotów. Do oceny istnienia przesłanek podmiotowych przekształcenia miarodajny jest stan prawny nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy o przekształceniu, to jest 13 października 2005 r. oraz stan aktualny.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, przysługującego B. sp. z o.o., w prawo własności nieruchomości, była zasadna. Na podstawie odpisu zupełnego z księgi wieczystej nr [...] organ ustalił, że w dniu 13 października 2005 r. B. sp. z o.o. była użytkownikiem wieczystym gruntu. Jako podstawę wpisu Spółki podano umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków oraz prawa własności nieruchomości z dnia 24 czerwca 2005 r. (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Wniosek o ujawnienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz wskazanej osoby prawnej został złożony w dniu 29 czerwca 2009 r., to jest przed datą wejścia w życie ustawy przekształceniowej. W tym samym dniu nastąpił skutek przeniesienia użytkowania wieczystego, co wynika z art. 27 zd. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 z późn. zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm.). Wymieniona Spółka jest aktualnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu. Analogiczny stan co do podmiotu prawa wynika z aktualnego wypisu z ewidencji gruntów. Organ II instancji wskazał przy tym, że w wypisie z rejestru gruntów według stanu na dzień 13 października 2005 r. jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości widnieje Ch.K. (osoba fizyczna, która – jak wynika z odpisu księgi wieczystej – została wykreślona na podstawie powołanej wyżej umowy z dnia 24 czerwca 2005 r.), a w skład nieruchomości wchodziły działki oznaczone numerami 72/1 oraz 72/2 o powierzchniach odpowiednio 0,0627 ha i 0,4171 ha. Z rejestru gruntu aktualnego na dzień 6 marca 2015 r. oraz treści księgi wieczystej wynika, że działki te zostały poddane scaleniu, w rezultacie czego powstała działka nr 83. Organ zaznaczył, że rozpatrywanym wnioskiem o przekształcenie została objęta działka nr 83 o powierzchni 0,4798 ha.

Wojewoda D. zaznaczył, że przed wejściem w życie nowelizacji z 2011 r. osoby prawne nie miały uprawnienia do żądania przekształcenia w sytuacji, gdy spełniały jedynie przesłankę bycia użytkownikiem wieczystym w zakreślonej dacie. Zmianę tej sytuacji przyniosła ustawa z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jednakże cytowane wyżej orzeczenie Trybunału podważyło konstytucyjność uwłaszczenia tą nowelą kolejnej grupy użytkowników wieczystych kosztem uszczuplenia majątku publicznego.

Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie B. sp. z o.o. zainicjowała postępowanie wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r., powołując się wyłącznie na okoliczność bycia użytkownikiem wieczystym gruntu w dacie 13 października 2005 r. Poparła zatem swoje żądanie faktem zmaterializowania się przesłanki z art. 1 ust. 1 ustawy. Wojewoda zaznaczył, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie dopatrzył się wystąpienia innej okoliczności mogącej uzasadnić przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Spółka nie jest właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego i nie jest następcą prawnym takiego podmiotu. Nie jest też spółdzielnią mieszkaniową lub następcą prawnym spółdzielni mieszkaniowej, która była właścicielem budynków mieszkalnych czy garaży. W związku z ogłoszeniem wyroku Trybunału odpadła więc podstawa prawna, na którą powoływał się zainteresowany podmiot.

Wojewoda podkreślił, że wskazane orzeczenie ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną zainteresowanego i prowadzone postępowanie. Wnioskodawca jest bowiem osobą prawną, która nie miała legitymacji do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r., przez co organ I instancji wydające rozstrzygnięcie w dniu 27 maja 2015 r., czyli po dacie ogłoszenia wyroku Trybunału, był zobowiązany do jego zastosowania. Wojewoda zaakcentował, że organy władzy publicznej mają obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji, a nie przepisów aktualnych na dzień wniesienia przez zainteresowanego podania.

W związku z utratą możliwości ubiegania się przez B. sp. z o.o. o prawo własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej, organ odwoławczy zasygnalizował, że istnieje sposobność nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Oceniając realizację przez organ I instancji wymogów proceduralnych Wojewoda podał, że Prezydent W. urzeczywistnił zasady wynikające z art. 9 i art. 10 kpa, przy czym w piśmie z dnia 22 kwietnia 2015 r. poinformował o wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia z dnia 10 marca 2015 r.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nie miało przymiotu pewności i nawet gdyby art. 1 ust. 1 i 3 miał moc obowiązującą w stosunku do wskazanej osoby prawnej należałoby uwzględnić kwestię pomocy publicznej, co wynika z art. 5a ustawy przekształceniowej.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 12, art. 35 § 1, 2 i 3 oraz art. 36 § 1 kpa, organ odwoławczy wywodził, że kwestia bezczynności czy przewlekłości pozostaje bez wpływu na ocenę treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe Wojewoda orzekł jak wyżej.

Na powyższą decyzję B. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Strona skarżąca decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów:

a) postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 8 kpa, w zakresie, w jakim organ administracyjny odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W., "naraża stronę skarżącą na ponoszenie konsekwencji zaniedbań organu pierwszej instancji i jego opieszałości w rozpoznaniu sprawy, podważając w sposób istotny jej zaufanie do władz publicznych";

- art. 7 kpa, w zakresie, w jakim organ administracyjny odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W., "naruszył słuszny interes strony, prowadząc do radykalnego pogorszenia jej sytuacji prawnej (...), nie z jej winy, ale z przyczyn, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi organ administracyjny pierwszej instancji", gdyż wydanie decyzji przekształceniowej przed dniem 10 marca 2015 r. dałoby stronie najdalej chronione prawo własności do nieruchomości (a mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego postępowanie administracyjne nie mogłoby zostać wznowione w trybie art. 145a kpa, skoro (a) jedynie strona skarżąca legitymowałaby się w tym zakresie uprawnieniem do jego zainicjowania, (b) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wchodząc w życie w dniu ogłoszenia, nie wywołuje skutków ex tunc, a jedynie ex nunc), o tyle na skutek wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego pozostała ona użytkownikiem wieczystym, z dalece słabszym uprawnieniem, wynikającym z art. 32 ust. 1-2 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- art. 35 § 3 w związku z art. 35 § 1, 2 i 4 kpa, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że działanie organu I instancji pozostawało zgodne z tymi przepisami, mimo że jedynymi okolicznościami usprawiedliwiającymi przekroczenie miesięcznego, bądź maksymalnie dwumiesięcznego terminu na rozpoznanie sprawy mogłyby być czynności, okresy zawieszenia postępowania, czy opóźnienia spowodowane z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, a nie niewydolność organizacyjna organu, prowadząca do dwunastokrotnego (ewentualnie, w razie zakwalifikowania sprawy jako szczególnie skomplikowanej – sześciokrotnego) przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem strony skarżącej z dnia 12 maja 2014 r., to jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności;

b) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 1 ust. 1 w związku z art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że przepisy dotyczące pomocy publicznej mają wpływ na "przymiot pewności" przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi, rozwijając szeroko podniesione zarzuty, podano w szczególności, że niniejsza sprawa ma charakter precedensowy, sprowadzający się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, "czy zasada orzekania przez organy administracyjne w oparciu o stan prawny, istniejący w dacie wydawania decyzji, kończącej postępowanie w sprawie może (powinna) ulegać przełamaniu w sytuacji, gdy z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu nie dochodzi do rozpoznania wniosku strony w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie (art. 35 k.p.a.), a jednocześnie w toku rozpoznawania sprawy stan prawny ulega zmianie na niekorzyść strony postępowania (rozpoznanie sprawy w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie – pozostawałoby równoznaczne z obowiązkiem zastosowania przez organ administracyjny uprzednio obowiązującego – korzystnego dla strony – stanu prawnego)". Podkreślono, że w sprawie tej co najmniej od dnia sporządzenia operatu szacunkowego z dnia 7 sierpnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Zarzucono, że "Wojewoda D. w toku postępowania odwoławczego dopuszczał się dokładnie tych samych naruszeń przepisów procesowych, co organ pierwszej instancji". Zaznaczono, że o operacie z dnia 7 sierpnia 2014 r. strona skarżąca została poinformowana po blisko sześciu miesiącach od jego sporządzenia, a sporządzony przez nią wniosek o rozłożenie opłaty na raty wraz z dokumentami został przez nią złożony w przewidzianym terminie, na ponad miesiąc przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewoda D. podkreślił, że od wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jest od dnia 17 marca 2015 r., brak jest podstaw do przekształcenia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących przedmiot użytkowania wieczystego osoby prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji przez organ I instancji, prowadzone było przewlekle, w wyniku czego decyzja ta została podjęta po przeszło roku od złożenia przez stronę skarżącą wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Wniosek z dnia 12 maja 2014 r. wpłynął do organu I instancji w dniu 13 maja 2014 r., a organ ten wydał decyzję w dniu 27 maja 2015 r. Jej podstawę prawną stanowił art. 1 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 83 z późn. zm.).

W dniu 10 marca 2015 r., Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt K 29/13, w którym orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Z chwilą wejścia w życie tego orzeczenia, to jest z dniem 17 marca 2015 r., nastąpiła utrata mocy obowiązującego art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w opisanym wyżej zakresie.

Z uwagi na wejście w życie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ I instancji odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości objętej wnioskiem z dnia 12 maja 2014 r., złożonym przez stronę skarżącą.

Z akt sprawy wynika – i nie jest to kwestionowane przez stronę skarżącą – że B. sp. z o.o. nie miała uprawnienia do żądania przekształcenia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r.

Zdaniem skarżącej Spółki, z uwagi na wydanie decyzji przez organ I instancji z przyczyn, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi ten organ, po upływie ponad roku od złożenia wniosku o przekształcenie przez spółkę B., w przedmiotowej sprawie powinna zapaść decyzja zgodna z jej wnioskiem, na podstawie przepisów obowiązujących w chwili jego złożenia.

Strona skarżąca wywodziła w szczególności, że niniejsza sprawa ma charakter precedensowy, sprowadzający się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, "czy zasada orzekania przez organy administracyjne w oparciu o stan prawny, istniejący w dacie wydawania decyzji, kończącej postępowanie w sprawie może (powinna) ulegać przełamaniu w sytuacji, gdy z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu nie dochodzi do rozpoznania wniosku strony w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie (art. 35 k.p.a.), a jednocześnie w toku rozpoznawania sprawy stan prawny ulega zmianie na niekorzyść strony postępowania (rozpoznanie sprawy w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie – pozostawałoby równoznaczne z obowiązkiem zastosowania przez organ administracyjny uprzednio obowiązującego – korzystnego dla strony – stanu prawnego)".

Nie negując, że w rozpatrywanej sprawie wskutek przewlekłego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji doszło do wydania decyzji przez ten organ dopiero po upływie ponad roku od złożenia wniosku o przekształcenie przez spółkę B., stwierdzić trzeba, że przewlekłe rozpatrywanie sprawy przez organ nie stanowi podstawy do podjęcia decyzji na podstawie uprzednio obowiązującego stanu prawnego.

Domaganie się wydania decyzji na podstawie przepisów, co do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że są one niezgodne z Konstytucją, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Nie można mówić o radykalnej zmianie stanu prawnego w sytuacji, gdy poprzedni stan prawny nie był zgodny z Konstytucją. Taka "zmiana" przez Trybunał Konstytucyjny stanu prawnego w istocie stanowi "naprawienie" wadliwych regulacji ustawowych, polega bowiem na przywróceniu zgodności z Konstytucją obowiązujących unormowań. Trudno też mówić o radykalnym pogorszeniu sytuacji prawnej strony, skoro sytuacja ta w rzeczywistości nie uległa zmianie – skarżąca Spółka bowiem była i jest nadal użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Można byłoby co prawda mówić, że jej sytuacja uległa pogorszeniu w tym sensie, że gdyby wcześniej wydano żądaną decyzję, to mogłaby ona mieć inną treść ze względu na poprzedni stan prawny, niemniej jednak nie można zapominać, że był to stan prawny naruszający Konstytucję.

Bez wpływu na powyższe pozostają wszystkie argumenty podnoszone przez stronę skarżącą.

Na zadane w skardze pytanie, "czy zasada orzekania przez organy administracyjne w oparciu o stan prawny, istniejący w dacie wydawania decyzji, kończącej postępowanie w sprawie może (powinna) ulegać przełamaniu w sytuacji, gdy z przyczyn leżących wyłącznie po stronie organu nie dochodzi do rozpoznania wniosku strony w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie (art. 35 k.p.a.), a jednocześnie w toku rozpoznawania sprawy stan prawny ulega zmianie na niekorzyść strony postępowania (rozpoznanie sprawy w przewidzianym ku temu, ustawowym terminie – pozostawałoby równoznaczne z obowiązkiem zastosowania przez organ administracyjny uprzednio obowiązującego – korzystnego dla strony – stanu prawnego)", odpowiedzieć należy, że nie ma do tego żadnych uzasadnionych prawnie podstaw.

W realiach niniejszej sprawy dodatkowo za przeczącą odpowiedzią na powyższe pytanie zdecydowanie i jednoznacznie przemawia niemożność stosowania niekonstytucyjnych przepisów.

Argumentacja strony skarżącej nie zasługuje więc na uwzględnienie, a wszelkie ewentualne uchybienia zachodzące po stronie organów administracyjnych (jak przewlekłe prowadzenie postępowania, nieustosunkowanie się do wszystkich argumentów strony) pozostają bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ nawet najpoważniejsze nieprawidłowości po stronie organów administracyjnych nie mogłyby uzasadniać stosowania niezgodnych z Konstytucją unormowań.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji wyroku.