Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1296/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kuztner (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu w rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. spraw ze skarg K. D. - "[...]" na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] nr [...] z dnia 17 czerwca 2003 r. nr [...] z dnia 18 czerwca 2003 r. nr [...] z dnia 16 lipca 2003 r. nr [...] z dnia 16 lipca 2003 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skargi oddala


UZASADNIENIE

Skarżący K. D. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" dokonał zgłoszenia do procedury składu celnego towar według niżej wymienionych zgłoszeń celnych :

1. SAD [...] z dnia [...].09.2002 r dotyczący odkurzaczy [...]szt.

2. SAD [...]z dnia [...].10.2002 r dotyczący promienników ciepła [...].

3. SAD [...]z dnia [...].07.2002 r dotyczący suszarek do grzybów [...].

4. SAD [...]z dnia [...].12.2002 r dotyczący urządzenia do zaplatania warkoczyków -[...]szt.

Zgłoszenia celne zostały przyjęte bez weryfikacji , towar objęto wnioskowaną procedurą , a następnie został on zwolniony.

Skarżący wniósł o uznanie przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, gdyż - jak twierdził , podczas rozładunku kontenerów i przyjęcia towarów do składu celnego ujawniono jego braki . I tak w odniesieniu do zgłoszenia celnego z pozycji :

1. w dniu [...].09.2002 r stwierdzono brak 181 sztuk odkurzaczy

2. w dniu [...] .10.2002 r stwierdzono brak 324 sztuk promienników ciepła

3. w dniu [...] .10.2002 r stwierdzono brak 4 sztuk suszarek do grzybów

4. w dniu [...].12.2002 r stwierdzono brak 72 sztuk urządzeń do zaplatania warkoczyków

Wnioski o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe skarżący złożył w dniu [...] .01.2003 r . Skarżący podniósł , że kontenery w których przewożony był towar , posiadały nienaruszone plomby ( w sprawie dotyczącej zgłoszenia celnego ujętego w poz.4 plomby zdjęto na granicy, ale podczas częściowej rewizji celnej nie stwierdzono niedoborów ) . W pozostałych przypadkach niedoborów nie stwierdzono w Oddziale Celnym w [...] podczas przyjmowania zgłoszeń celnych , gdyż nie przeprowadzano rewizji celnej lub przeprowadzano jedynie wyrywkową kontrolę. Dokładnego przeliczenia towaru dokonano w chwili przyjmowania go do składu celnego i wówczas stwierdzono jego niedobory. Skarżący przyznał , że kontrahent zagraniczny nie uznał reklamacji ilościowej i nie wystawił noty uznaniowej ; ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania , z uwagi na brak znamion kradzieży z włamaniem i rabunku i z tego samego powodu odmówił także pokrycia powstałych strat przewoźnik . W związku z tym , że stan wynikający ze zgłoszeń celnych nie pokrywał się ze stanem rzeczywistym - skarżący wniósł o uznanie w/w dokumentów SAD za nieprawidłowe.

Do wniosków skarżący załączył m.in. kserokopie protokołów sporządzonych w składzie celnym dotyczących rozładunku towarów .

Decyzjami z dnia [...] .03.2003 r oraz z dnia [...] .04.2003 r Naczelnik Urzędu Celnego I w Krakowie uznał przedmiotowe zgłoszenia celne za prawidłowe. Organ celny stwierdził , że zgłoszenia celne zostały przyjęte zgodnie z zadeklarowanymi przez skarżącego danymi zawartymi w dokumentach SAD oraz zgodnie z załączonymi do nich fakturami handlowymi , fakturami transportowymi , dokumentami CMR oraz świadectwami pochodzenia . Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił , że jakkolwiek organ celny - stosownie do art.83 par.1 i 3 Kodeksu celnego - posiada uprawnienia do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów , jednak brak jest podstaw do uznania żądania skarżącego , bowiem z załączonych dokumentów wynikało , że kontener był zaplombowany , plomby były nienaruszone , a zatem brak jest dowodów potwierdzających , że na polski obszar celny wjechała mniejsza ilość towarów , niż wskazana w dokumentach. Z tych samych powodów odmówił wypłaty odszkodowania dostawca , przewoźnik i ubezpieczyciel transportu. Podstawą do uznania żądania skarżącego - w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie - nie mogą być protokoły sporządzone w składzie celnym po objęciu towarów wnioskowaną procedurą , gdyż przyjęcia do składu i przeliczenia towaru dokonano bez udziału funkcjonariusza i po objęciu towaru wnioskowaną procedurą . Stan kontenerów w chwili wyjazdu od eksporterów do momentu przyjęcia zgłoszeń celnych był zgodny z dokumentami i wynikami rewizji celnych , podczas których funkcjonariusz celny nie stwierdził rozbieżności w ilości przedstawionego towaru.

Dyrektor Izby Celnej w [...] , po rozpatrzeniu odwołań od decyzji organu I instancji , decyzjami z dnia [...] i [...].06.2003 r oraz z dnia [...] i [...].07 2003 r - utrzymał w mocy rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego I w Krakowie.

Organ odwoławczy podniósł , że zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stan towaru organ celny przyjął zgodnie z dołączonymi do zgłoszeń celnych dokumentami oraz zgodnie z wynikami przeprowadzonej rewizji .

Odpowiadając na zarzut skarżącego co do zaniechania przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że zgodnie z art.70 par.1 Kodeksu celnego organ celny może przystąpić do weryfikacji zgłoszenia celnego polegającej w szczególności na kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego lub rewizji towarów. Przepis ten dotyczy możliwości dokonania weryfikacji , nie jest to jednak czynność obligatoryjna. Zaniechanie czynności fakultatywnej nie może być kwalifikowane - zdaniem organu odwoławczego - jako niedbalstwo. W rozpatrywanych sprawach rewizji poddano tylko część towarów objętych zgłoszeniami celnymi , ale wyniki tej kontroli odnoszą się do całości towarów objętych zgłoszeniem celnym. Zgodnie z art.72 § 1 Kodeksu celnego zgłaszający ma możliwość zwrócenia się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji celnej jeżeli uzna , że jej wyniki nie są reprezentatywne dla pozostałej części . Skarżący z tej możliwości nie skorzystał.

Dyrektor Izby Celnej podniósł także , że art.83 Kodeksu celnego przewiduje możliwość zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towarów , jednak dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych , jak i zgromadzone w trakcie postępowania , nie wskazują w żaden sposób na fakt zaginięcia towarów w trakcie transportu na trasie do Krakowa , do momentu przyjęcia zgłoszeń.

Powyższe znajduje potwierdzenie w stanie samych kontenerów , które przybyły na oryginalnych plombach nałożonych w kraju wysyłki , a także w trakcie dalszego transportu. Kontenery był nieuszkodzone . Wskazane okoliczności stanowiły podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania (pokrycia strat ) przez dostawcę , ubezpieczyciel i przewoźnika . Fakt nie wpisania braku towarów w odpowiedniej rubryce listu przewozowego CMR przez skład celny stanowi istotne uchybienie ze strony składu , a nie skarżącego , lecz nie umieszczenie tej adnotacji - zdaniem organu odwoławczego - również nie wpływa na roszczenia skarżącego.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych , gdyż organ I instancji - kierując się zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej , uwzględnił okoliczności zarówno korzystne , jak i niekorzystne dla określenia sytuacji prawnomaterialnej skarżącego i przyjął jedynie fakty ujawnione podczas postępowania. Nie można uznać zgłoszeń celnych za nieprawidłowe opierając się tylko na protokołach rozbieżności sporządzonych w składzie celnym , skoro cała dołączona do akt spraw dokumentacja nie potwierdza braku towaru podczas transportu.

Na powyższe decyzje wpłynęły skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego , Administracyjnego których skarżący zarzucił

1. naruszenie art.65 par.1 pkt.1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom określonym w art.64 Kodeksu ,

2. nieuzasadnione oparcie rozstrzygnięcia o art.73 par.2 Kodeksu celnego , który stanowi , iż w przypadku nieprzeprowadzenia weryfikacji celnej podstawą do zastosowania procedury celnej SA dane zawarte w zgłoszeniu celnym ,

3. naruszenie art.85 par.1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego ,

4. naruszenie przepisów proceduralnych , proceduralnych to art.120, art.121, art.180 , art.187 , art.188 , art.190 i art.194 par.3 Ordynacji podatkowej tj. zasady praworządności , zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa , zasady , że jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem , zasady , że organ podatkowy obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz , że jest zobowiązany uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu7 , jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy , a które nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem , ponadto naruszono zasadę , aby dokumenty urzędowe stwierdzały fakty prawdziwe , a wreszcie skarżący zarzucił naruszenie zasady , która dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów celnych obu instancji.

Skarżący podniósł , że wbrew przedstawionym i jego zdaniem przekonującym dowodom , organy celne uznały dokonane zgłoszenia celne za prawidłowe. Organy te pominęły kluczowy dowód , a dla właściwego rozpoznania sprawy wystarczyło porównać dokumenty księgowe określające stan towarów , ich przychód oraz rozchód. Organy te nie przeprowadziły wnioskowanej przez skarżącego kontroli towarów , pomimo , iż istniała możliwość ich okazania. Wskazane w dokumentach celnych wartości były nie zgodne ze stanem faktycznym . Organy celne nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego , nie podjęły działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego . W rozpatrywanych sprawach wadliwie zostały przeprowadzone postępowania , dokonano błędnej oceny zarówno zakresu żądania skarżącego , jak i stanu faktycznego . Oczywiste niedobory importowanych towarów stwierdzone tego samego dnia , w którym przeprowadzano rewizje celne , pozwalają - zdaniem skarżącego - skarżącego zasadny sposób zakwestionować rzetelność i wiarygodność tej rewizji. Brak weryfikacji zgłoszeń celnych oraz ich kontroli wynikał z zaniechanie organów celnych , która - zdaniem skarżącego - była podstawową czynnością dla zwolnienia towaru. Skutki swego zaniechania organ celny przerzuca na skarżącego.

Skarżący podniósł , że fakt nienaruszenia plomb oraz kontenera nie jest dostateczną przesłanką dla wykluczenia ewentualności kradzieży , chociaż skarżący nigdy nie twierdził , iż przedmiot importu został skradziony.

W opinii skarżącego postępowanie w celu stwierdzenia nieprawidłowości dokonanych zgłoszeń celnych było proste i nieskomplikowane , gdyż po uzyskaniu oświadczenia o niezgodności stanu towaru z tymi dokumentami , organ I instancji powinien z urzędu podjąć postępowanie zmierzające do uznania wskazanych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe .

W odpowiedzi na skargi Dyrektor izby celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) .

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżone decyzje są zgodne z prawem .

Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć , że postępowanie celne jest postępowaniem bardzo sformalizowanym , bowiem ustawodawca dla szeregu czynności prawnych wprowadził obowiązek wypełniania odpowiednich formularzy. Podstawowym formularzem w tym postępowaniu jest dokument SAD , w którym osoba uprawniona poprzez jego wypełnienie wyraża swoją wolę dokonania określonych czynności prawnych.

Stosownie do art.60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar , który ma być objęty procedurą celną , powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane na właściwym formularzu , zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną i powinno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą, do której jest zgłaszany ( art.64 § 1 w/w Kodeksu ).

Zgłoszenie celne , zgodnie z art.3 § 1 pkt.24 w/w ustawy , jest to czynność poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób , zamiar objęcia towaru określoną procedurą.

Podmiot dokonujący zgłoszenia towaru do określonej procedury ma obowiązek prawidłowego oznaczenia wszystkich danych wpisywanych do dokumentu SAD. Oznacza to , że podmiot ten zobligowany jest do podjęcia szczególnej staranności przy ustalaniu tych danych . Poprawne wypełnienie dokumentu SAD oraz przedstawienie towaru obliguje organ celny do jego przyjęcia.

Przepisy dotyczące obejmowania towarów procedurą celną i dokonywania zgłoszenia celnego są w swym charakterze zbliżone do deklaracji podatkowych , gdyż przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje , stosownie do art.65 § 3 Kodeksu celnego , z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną . W przypadku procedury składu celnego korzystający ze składu jest zobowiązany do złożenia zabezpieczenia w celu zagwarantowania pokrycia długu celnego mogącego powstać w związku z objęciem towaru procedurą składu celnego.

Należy również podkreślić , że ustawodawca przyjął domniemanie , iż poprawnie wypełniony dokument SAD jest zgodny z rzeczywistością i stanem prawnym. Oczywiście to domniemanie prawne może być obalone w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego dokonanego na podstawie dokumentu SAD , również po zwolnieniu towarów .

W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wnioski o uznanie wymienionych na wstępie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe . W ich uzasadnieniu powołał się na fakt stwierdzonych niedoborów różnych towarów w momencie ich przyjmowania do składu celnego . Dodać należy , że niedobory dotyczyły braku 72 sztuk urządzeń do zaplatania warkoczyków , 181 sztuk odkurzaczy i 324 sztuk promienników ciepła , a więc nie były to braki jednostkowe ( w jednej sprawie tylko wskazano na brak 4 sztuk suszarek do grzybów ). Wszystkie wymienione towary były objęte zgłoszeniami celnymi przyjętymi przez organ celny. Dowodem na potwierdzenie stwierdzonych braków były protokoły sporządzone po objęciu przedmiotowych towarów procedurą składu celnego i po ich zwolnieniu .

Powyższa argumentacja i dowody nie mogły odnieść skutku , gdyż zgromadzony w aktach spraw materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na fakt, że zgłoszenia celne były zgodne z załączonymi do nich dokumentami , a kontenery , w których towar dostarczono do Urzędu Celnego I w [...] były w stanie nienaruszonym . Przewoźnik nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń co do ilości i wagi przyjętego do przewozu towaru , a kontrahent nie uznał reklamacji ilościowej towaru W rozpatrywanej sprawie ocena całokształtu dowodów dokonana przez organy celne jest zgodna z regułami postępowania dowodowego określonymi w Ordynacji podatkowej.

Wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego , a dotyczące porównania dokumentów księgowych określających stan towarów , ich przychód i rozchód , czy też kontrola towarów w składzie celnym słusznie zostały pominięte przez organ celny , gdyż dowody te nie miały znaczenia dla prowadzonego w niniejszych sprawach postępowania , w których decydująca dla wydanych rozstrzygnięć była ilość towaru w momencie przyjęcia zgłoszeń celnych przez funkcjonariusza celnego , a nie ustalenie stanu składu celnego .

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej co do tego , że weryfikacja zgłoszenia celnego jest uprawnieniem organu celnego , a nie jego obowiązkiem i do organu należy decyzja o zakresie tej kontroli. Ustawodawca przyznał jednak stronie możliwość złożenia wniosku o przeprowadzenie rewizji całej partii towaru ( art.72 § 1 Kodeksu celnego ) , jednak skarżący z tej możliwości nie skorzystał , pomimo iż przypadki niedoborów były częste , a okoliczności ich ujawnienia jednoznacznie wskazują , że nie były to przypadki odosobnione . Mimo powtarzających się niedoborów , skarżący nie skorzystał również z możliwości zbadania towaru przed dokonaniem zgłoszenia celnego w trybie art.40 Kodeksu celnego , a zatem dokonał poszczególnych zgłoszeń celnych na własne ryzyko .

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt poszczególnych spraw nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 , orzekł jak w sentencji.