Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1089/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 64 c par 1, 3,4a,4,6,7,
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art.135, art.145 par 1 pkt 1 lit b, art.200, art.205 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1089/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 19 października 2016 r., sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 13 lipca 2016 r. Nr [...], w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, , I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, organu I instancji,, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej, koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych)., , ,


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016r. nr [...] obciążył wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K.Z. w kwocie 5.632,68 zł.

Powyższe postanowienie wydano w oparciu następujący stan faktyczny i prawny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej K.Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 lipca 2014r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obejmującego zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia w kwocie należności głównej 93.810,00 zł.

Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 5 lutego 2016r. nr [...] umorzył prowadzone wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne uznając, że w przedmiotowym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane zostało w oparciu o przepis art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej "u.p.e.a.")

Pismem z dnia 5 kwietnia 2016r. organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, a następnie na jego wniosek działając na podstawie art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a. wydał w/w postanowienie z dnia 22 kwietnia 2016r.

Na powyższe postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do dalszej egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 64c § 7 u.p.e.a. w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego - poprzez obciążenie

kosztami postępowania jednostki pomocniczej jaką jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, a nie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ,

art. 64c § 4 w zw. z art. 64c § 1 u.p.e.a., wobec przyjęcia podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela.

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to:

art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a., wobec zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela,

art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego

działania w sprawie,

art. 124 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepełne i sprzeczne z treścią wyrzeczenia uzasadnienie skarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu wskazano, że "w treści wyrzeczenia postanowienia wskazano cyt.: "obciążyć wierzyciela Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W" natomiast w jego uzasadnieniu stwierdzono, że postanawia się obciążyć "wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W ".

W ocenie wierzyciela, powyższe skutkuje tym, że organ egzekucyjny błędnie obciążył kosztami postępowania jednostkę pomocniczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. jaką jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego i konsekwencją powyższego jest naruszenie art. 64c § 7 u.p.e.a.

W dalszej części zażalenia strona zarzuciła, że obciążając wierzyciela kosztami postępowania, organ powinien dokonać oceny, czy rzeczywiście koszty te nie mogą być poniesione przez dłużnika i udowodnić, że dłużnik jest niewypłacalny, a nie tylko odwoływać się do własnego postanowienia. Jednocześnie zaznaczył, że obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi prowadzi do sytuacji, w której wierzyciel, którym jest organ administracji ponosi dodatkowe koszty, pomimo, iż wypełnia on swoje ustawowe obowiązki.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu i dokładnej analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz zapoznaniu się zarzutami zażalenia, postanowieniem z dnia 13 lipca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W niniejszej sprawie, jak podniósł organ II instancji, podstawą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 5 lutego 2016r. w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 59 § 2 u.p.e.a.

W tym miejscu organ przywołał treść art. 64c § 4 u.p.e.a. i wskazał, że ustawodawca przez użycie w treści przedmiotowego przepisu regulacji zwrotu: "wierzyciel pokrywa", nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie. Organ w takim przypadku ma obowiązek obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Unormowanie to nie stanowi, jak wskazał organ, o przyczynach, na skutek których koszty nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego, nie wymienia też powodów faktycznych i prawnych obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W szczególności zaś przepis ten nie wskazuje, że w przypadku, gdy koszty nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego z powodów faktycznych, to wbrew art. 64c § 4 nie pokrywa ich też wierzyciel.

Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, jak wskazano, organ egzekucyjny nie ma już podstawy do ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, stąd zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest wierzyciel należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym, zgodnie z przepisem art. 64c § 4 u.p.e.a.

Zdaniem organu, egzekucja administracyjna co do zasady prowadzona jest na rzecz wierzycieli publicznoprawnych, których działalność finansowana jest w całości lub w części z budżetu państwa. Gdyby ustawodawca zakładał, że podmiotów tych nie należy obciążać kosztami egzekucyjnymi, to takie rozwiązanie zawarte byłoby w przepisach. Wierzyciel kierując zatem do egzekucji tytuły wykonawcze, poza możliwością uzyskania należności, winien liczyć się także z ewentualnym ponoszeniem kosztów z tym związanych, gdy egzekucja okaże się nieskuteczna.

Organ nadzoru ponadto podniósł, że argument dotyczący braku oceny czy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego jest nieuzasadniony. Brak możliwości ściągnięcia od zobowiązanego dochodzonych należności został bowiem wykazany w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art 59 § 2 u.p.e.a. Jak podkreślono, kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego była przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy, który postanowieniem z dnia 23 marca 2016r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku K.Z..

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego określenia - w treści postanowienia - nazwy wierzyciela, organ wyjaśnił, że zarzut ten nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Adresat zaskarżonego postanowienia został bowiem prawidłowo wskazany i z akt sprawy wynika, iż to Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (wierzyciel) potwierdził odbiór w/w postanowienia. Jak podkreślono, błędne natomiast określenie nazwy wierzyciela w treści postanowienia nie pozostawia wątpliwości odnośnie jego tożsamości oraz intencji organu egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 64c § 4 w zw. z art. 64c § 1 u.p.e.a. wobec przyjęcia podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela,

2. art. 64c § 7 u.p.e.a. w zw. z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż obciążenie kosztami postępowania jednostki pomocniczej jaką jest Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, a nie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie stanowi naruszenia prawa, a w szczególności uznanie, że naniesienie poprawki w treści postanowienia organu I instancji, w części dotyczącej oznaczenia wierzyciela, poprzez " ukrycie" dwóch liter "AT" stanowi dopuszczalną ingerencję w treść rozstrzygnięcia i tym samym naruszenie dyspozycji art. 113 § 1 Kpa określającej sposób prostowania pomyłek pisarskich,

- przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. wobec zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie podstaw do pokrycia kosztów egzekucyjnych przez wierzyciela,

2. art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie.

Wobec tak sformowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację wskazując dodatkowo, że na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 marca 2016r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku zobowiązanej K.Z., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, o czym organ nie wspomina na etapie uzasadnienia faktycznego, pomijając ten fakt.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując dotychczasową argumentacje w sprawie, podnosząc dodatkowo, że złożenie skargi nie miało i nie ma wpływu na prowadzone postępowanie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji, postanowień i innych aktów z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji bądź postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania.

Z kolei zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 121 tej ustawy).

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji należało uchylić, lecz z innych powodów niż zarzuty podniesione w skardze.

Sądowej kontroli zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie obciążenia wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 5.632,68 zł prowadzonego wobec zobowiązanej K.Z. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia w kwocie należności głównej 93.810,00 zł.

Podstawą prawną wydania przez organ egzekucyjny pierwszej instancji przedmiotowego postanowienia stanowił art. 64c § 4 - § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 powoływanej dalej jako "u.p.e.a.").

W utrwalonym już orzecznictwie oraz piśmiennictwie akcentuje się, że z art. 64c § 1 u.p.e.a. wynika zasada, że koszty egzekucyjne obciążają w pierwszej kolejności zobowiązanego, albowiem są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanemu przymusu egzekucyjnego (por. np.: wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II FSK 1027/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010r., sygn. akt III SA/Wa 995/10, E. Cisowska-Sakrajda, M. Faryna, W. Grześkiewicz, D. R. Kijowski, C. Kulesza, W. Łuczaj, P. Pietrasz, J. Radwanowicz-Wanczewska, P. Starzyński, R. Suwaj. Komentarz do art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. LEX 2010).

Zasada ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego nie jest jednak zasadą bezwzględnie obowiązującą i doznaje w pewnych sytuacjach ograniczeń. Zobowiązanego nie obciążają np. koszty egzekucyjne, gdy spowodowane zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego (art. 64c § 3 i 3a u.p.e.a.) – zwykle koszty te będą obciążały wierzyciela lub organ egzekucyjny w zależności od tego, który z tych podmiotów spowodował niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji. Niekiedy wierzyciel jest zobowiązany do pokrycia konkretnie oznaczonych wydatków, jak w przypadku wydatków związanych z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu - art. 66c u.p.e.a., inne mogą być też zasady obciążania kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy egzekucja toczy się na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący na wniosek obcego państwa.

Wreszcie zgodnie z treścią art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Ponieważ ustawodawca nie precyzuje przyczyn niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, przyjmuje się, że, art. 64c § 4 u.p.e.a. znajduje zastosowanie nie tylko wtedy, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów egzekucyjnych (por. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2003r., str. 167) lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2009r.,sygn. akt II FSK 1883/07, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt FSK 2659/04, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2008r., sygn. akt I SA/Kr 1290/08).

Na gruncie niniejszej sprawy za taką przyczynę organ egzekucyjny uznał umorzenie postępowania egzekucyjnego, co w opinii organów egzekucyjnych obu instancji wyklucza możliwość dochodzenia kosztów od zobowiązanego i konieczność obciążenia nimi wierzyciela, który uruchamiając postępowanie egzekucyjne musiał liczyć się z tym, że wygeneruje ono określone koszty.

Co do zasady jest to stanowisko prawidłowe, albowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi do jego zakończenia. W orzecznictwie sądowym ukształtował się zaś przeważający pogląd, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela, zaś wystąpienie przesłanek umorzenia z art. 59 u.p.e.a. nie uzależnia wydania postanowienia o umorzeniu od występowania lub nieistnienia kosztów (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2006r., sygn. akt II FSK 400/05, wyroki WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2011r., sygn. akt I SA/Kr 1353/10 i z dnia 27 listopada 2008r., sygn. akt I SA/Kr 1290/08 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2008r., sygn. akt I SA/Po 571/08 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007r., sygn. akt VIII SA/Wa 379/07). Innymi słowy, zakończenie postępowania egzekucyjnego wyklucza dochodzenie kosztów tego postępowania od zobowiązanego poza tym postępowaniem.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w wyroku z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II FSK 1027/08, zgodnie z którym koszty egzekucyjne nie są objęte zakresem zastosowania norm art. 2 u.p.e.a.. Wprawdzie koszty egzekucyjne, przy egzekucji należności pieniężnych, są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność pieniężną, korzystają z pierwszeństwa w zaspokojeniu, a obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego już w trakcie egzekucji, ale zobowiązany odpowiada za nie jedynie w trakcie toczącego się, ale nie zakończonego postępowania egzekucyjnego.

O braku możliwości obciążenia zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi po zakończeniu postępowania egzekucyjnego przesądza pośrednio również art. 64c § 7 u.p.e.a., z którego wynika, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny może wydać z urzędu jedynie wobec wierzyciela, a tylko takie postanowienie w tym przedmiocie (nie zaś tytuł wykonawczy) może być dla organu egzekucyjnego tytułem do dochodzenia należnych mu kosztów egzekucyjnych po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, w toku którego koszty te powstały.

W tym zakresie należy zatem stanowisko organów egzekucyjnych, co do zasadności obciążenia strony skarżącej (wierzyciela) uznać za prawidłowe.

Jednakże postanowienie organu egzekucyjnego o obciążeniu strony skarżącej jako wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego wskazywało jako podstawę prawną poboru kosztów za dokonane czynności w zakresie zajęcia rachunku bankowego art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., a w zakresie poboru opłaty manipulacyjnej art. 64 § 6 u.p.e.a.

Tymczasem w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016r., poz. 1244) Trybunał Konstytucyjny orzekł m. in., że (1) art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599) w zakresie jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, (2) art. 64 § 6 ustawy powołanej wyżej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.

Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 4 u.p.e.a. są niezgodne z Konstytucją, powoduje odpadnięcie podstawy prawnej do obciążenia wierzyciela opłatami egzekucyjnymi wymierzony według zasad określonych w tych przepisach. Jakkolwiek bezpośrednią podstawą prawną dla obciążenia wierzyciela kosztami postępowania (co do zasady) był art. 64c § 4 u.p.e.a., niemniej jednak w tym przypadku samo naliczenie kosztów egzekucyjnych nastąpiło według reguł i procentowych wskaźników określonych w art. 64 u.p.e.a. Mimo, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność powołanych przepisów w zakresie w jakim nie określają one maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, to skutkiem wydania przez Trybunał wyroku z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14, jest obalenie domniemania zgodności tych przepisów z Konstytucją.

Stosownie do art. 190 § 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

Pomimo, że zaskarżone postanowienie został wydane na podstawie art. 64 § 1 pkt 1 i art. 64 § 6 u.p.e.a. przed ogłoszeniem wyroku Trybunału z dnia 28 czerwca 2016r., które nastąpiło w dniu 16 sierpnia 2016r., to dokonując sądowej kontroli decyzji, Sąd nie mógł tego wyroku pominąć. Zasada wedle, której sądy administracyjne, dokonują kontroli zaskarżonego aktu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wydania nie ma bowiem zastosowania w przypadku derogacji przepisu dokonanej przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Szereg argumentów za takim stanowiskiem przytacza doktryna i judykatura, a jednym z nich jest treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że sąd administracyjny powinien uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o którym mowa w powyższym przepisie, może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (art. 145a § 1 Kpa). Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie wyrok stwierdzający niekonstytucyjność normy, na której oparto decyzję administracyjną (postanowienie), istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji bądź postanowienia (por: R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2010, s. 50-51).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu postanowień organów obu instancji stosując przepisy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) w związku z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 w/w ustawy.