Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 5/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 282 par. 2, art. 271 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. W. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 187/15 ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę o wznowienie postępowania


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 24 grudnia 2015 r., które zostało nadane na adres tutejszego Sądu w dniu 31 grudnia 2015 r., W. W. złożył kilka skarg o wznowienie postępowania, w tym o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 187/15. Skarżący wskazał, że negatywnie ocenia postępowanie MOPR w B. oraz Komornika Sądowego, dlatego złożył zawiadomienie do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Zażądał również wydania poprawnego orzeczenia w sprawie.

W zarządzeniu z dnia 14 stycznia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego (ustanowionego do sprawy II SA/Bk 187/15 i występującego w sprawie o wznowienie na podstawie art. 39 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) do wskazania, na jakiej podstawie W. W. żąda wznowienia postępowania w sprawie II SA/Bk 187/15 oraz do wskazania, czy został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

W piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. (nadesłanym w wyznaczonym przez Sąd terminie) pełnomocnik skarżącego wskazał jako podstawę żądania wznowienia postępowania art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego ocenie podstawą wznowienia powinien być fakt, że Administracja Aresztu Śledczego w B. wbrew obowiązującym przepisom nie wysyła jego korespondencji i nie wydaje mu potwierdzenia przyjęcia korespondencji. Skarżący czuje się pokrzywdzony działaniami służby więziennej, dlatego złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Wyjaśnił również, że został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, bowiem zgodnie z art. 277 p.p.s.a. nie upłynął trzymiesięczny okres od chwili dowiedzenia się przez skarżącego o orzeczeniu z dnia 25 listopada 2015 r. wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu w sprawie II SA/Bk 187/15 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania SKO w B. wniosło o jej odrzucenie i wskazało, że nie jest ona oparta na żadnej ustawowej podstawie wznowienia postępowania.

W trakcie podjętych z urzędu czynności ustalających ilość i rodzaj spraw zainicjowanych przez W. W. przed tutejszym Sądem ustalono, że w dniu 19 maja 2015 r. wydano w stosunku do niego kilka wyroków oddalających skargi, co do których już wcześniej składał skargi o wznowienie postępowania.

Z akt sprawy II SA/Bk 187/15, zakończonej wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., która ma znaczenie dla sprawy niniejszej (II SA/Bk 5/16) ze skargi o wznowienie tego postępowania wynika, że:

- wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie II SA/Bk 187/15 tutejszy Sąd oddalił skargę W. W. na postanowienie SKO w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odpis sentencji wyroku doręczono skarżącemu w dniu 22 maja 2015 r. na podstawie art. 140 § 2 p.p.s.a.;

- w dniu 6 czerwca 2015 r. skarżący nadał na adres tutejszego Sądu dwa pisma: wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 31, 32) i skargę o wznowienie postępowania (k. 43, 32): wniosek o uzasadnienie został przekazany do dalszego procedowania w sprawie II SA/Bk 187/15, zaś skargę o wznowienie zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Bk 409/15 i postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. odrzucono jako przedwczesną, bo wniesioną przed uprawomocnieniem się wyroku. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 8 sierpnia 2015 r.;

- postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Bk 187/15, bowiem wniosek w tym przedmiocie oceniono jako spóźniony (k. 50);

- postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k. 58), który to adwokat złożył w imieniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie (k. 74) – rozpoznany odmownie postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. (k. 89), od którego NSA postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. wydanym w sprawie I OZ 1524/15 oddalił zażalenie (k. 106);

- postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. tutejszy Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 19 maja 2015 r. – rozpoznając tym samym wniosek pełnomocnika skarżącego złożony wraz z żądaniem przywrócenia terminu (k. 122).

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r. stwierdzono z dniem 19 czerwca 2015 r. prawomocność wyroku z dnia 19 maja 2015 r. wydanego w sprawie II SA/Bk 187/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., w przypadkach wskazanych w ustawie można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

W sprawie niniejszej W. W. żądał wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., którego prawomocność (od dnia 19 czerwca 2015 r.) została stwierdzona w dniu 5 lutego 2016 r. (k. 25 akt II SA/Bk 187/15). Wcześniej wniesiona skarga o wznowienie w tej samej sprawie, zakończonej wskazanym powyżej wyrokiem, została w sprawie II SA/Bk 409/15 odrzucona jako przedwczesna – postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r.

Rozpoznając obecną skargę o wznowienie z dnia 24 grudnia 2015 r. nadaną w Areszcie Śledczym dnia 31 grudnia 2015 r. (data wpływu do sądu w dniu 4 stycznia 2016 r.) sąd miał obowiązek zbadania w pierwszej kolejności czy została wniesiona przez uprawniony podmiot w terminie ustawowym oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Skarżący w samej skardze nie wyartykułował jasno podstawy żądania wznowienia, uczynił to jego profesjonalny pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2016 r. wskazując jako podstawę art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – wskutek naruszenia przepisów prawa osoba była pozbawiona możności działania. W tej sytuacji uznać należało, że skarga o wznowienie pochodzi od uprawnionego podmiotu (skarżącego w sprawie II SA/Bk 187/15) i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.

Sąd uznał także, że skarga o wznowienie obecnie rozpatrywana złożona została w ustawowym terminie. Jak stanowi art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zatem przy wskazanej w sprawie niniejszej podstawie wznowienia trzymiesięczny termin liczyć należało od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strony czyli W. W., który do czasu wyrokowania w sprawie II SA/Bk 187/15 nie był reprezentowany przez pełnomocnika, jako że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało mu przyznane dopiero w dniu 2 lipca 2015 r.

Jak wynika z akt sprawy II SA/Bk 187/15, odpis nieprawomocnego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 22 maja 2015 r. (k. 29 akt II SA/Bk 187/15). Skarżący złożył wniosek o uzasadnienie orzeczenia załatwiony postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. odmawiającym sporządzenia uzasadnienia z powodu uchybienia terminowi do żądania uzasadnienia. Następnie ustanowiony pełnomocnik wnioskował o przywrócenie terminu do żądania sporządzenia uzasadnienia, który to wniosek także został negatywnie rozpoznany postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. (k. 89 akt II SA/Bk 187/15), na które to postanowienie zostało wniesione zażalenie - oddalone przez NSA postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie II OZ 1527/15.

Jak wyżej zasygnalizowano, termin do żądania wznowienia postępowania w sytuacji oparcia żądania na wskazanej w sprawie niniejszej podstawie biegnie od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Jednakże termin trzymiesięczny na złożenie skargi o wznowienie nie może zacząć swojego biegu wcześniej, jak od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, gdyż dopiero po tym zdarzeniu złożenie skargi o wznowienie jest dopuszczalne (vide postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., I OSK 443/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zatem w sprawie niniejszej termin do złożenia skargi o wznowienie nie mógł być liczony od dnia 22 maja 2015 r. (od doręczenia skarżącemu wyroku z dnia 19 maja 2015 r. w trybie art. 140 § 2 p.p.s.a.). Za datę uprawomocnienia się wyroku należy uznać pierwszy dzień, w którym od orzeczenia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia i w sprawie niniejszej data prawomocności została ustalona na dzień 19 czerwca 2015 r. Stwierdzenie prawomocności nastąpiło w dniu 5 lutego 2016 r. Trwające postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie co prawda nie wpływało na możliwość wcześniejszego uprawomocnienia się wyroku, jednakże samo stwierdzenie prawomocności (nawet jeśli samo uprawomocnienie się orzeczenia następowało wcześniej niż stwierdzenie tego faktu) nie mogło nastąpić po zakończeniu postępowania wpadkowego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia uzasadnienia wyroku. Dlatego pomiędzy datą prawomocności a datą jej stwierdzenia upłynął dłuższy okres czasu.

Do czasu złożenia wniosku o wznowienie postępowania w dniu 31 grudnia 2015 r. skarżącemu, ani wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi nie był doręczony wyrok po dacie uzyskania prawomocności w sprawie II SA/Bk 187/15, ani nie była udzielana informacja o prawomocności, gdyż ta została stwierdzona już po złożeniu skargi o wznowienie. Także z akt sprawy do dnia stwierdzenia prawomocności wyroku nie wynikało, że wyrok w sprawie II SA/Bk 187/15 stał się prawomocny dnia 19 czerwca 2015 r. Dlatego uznać należało za prawidłowy sposób obliczenia terminu do złożenia skargi o wznowienie wskazany przez pełnomocnika skarżącego, jaki przedstawił on w piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. będąc zobowiązany do uprawdopodobnienia zachowania terminu.

Rozpoznając merytorycznie skargę o wznowienie należało uznać brak podstaw do jej uwzględnienia. Zdaniem skarżącego, wskutek naruszenia przepisów prawa był on jako strona pozbawiony możliwości działania. Naruszenie tych przepisów polegać miało na wadliwej działalności Administracji Aresztu Śledczego w B., która nie wysyłała korespondencji skarżącego ani nie wydawała mu potwierdzenia przyjęcia korespondencji.

Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący domaga się wznowienia postępowania zakończonego przed tutejszym sądem i to ewentualne naruszenie przepisów przez sąd w sprawie II SA/Bk 187/15 mogłoby spełnić przesłankę wznowienia wskazaną jako podstawa prawna skargi o wznowienie. Analiza akt powołanego postępowania nie potwierdza, by takie okoliczności w postępowaniu sądowym wystąpiły ani nie potwierdza zarzutów w zakresie doręczania korespondencji skarżącemu, czy przesyłania sądowi jego korespondencji w sprawie prowadzonej przez sąd.

Wszystkie pisma przesyłane skarżącemu w sprawie II SA/Bk 187/15 zostały przez Administrację Aresztu mu doręczone, o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach postępowania w sprawie wyżej wskazanej. Tak więc skarżący własnoręcznie pokwitował odbiór: odpisu odpowiedzi na skargę (k. 13), zawiadomienia o terminie rozprawy (k. 23), odpisu wyroku z dnia 19 maja 2015 r. (k. 29), formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 42), odpisy postanowień o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku i w sprawie prawa pomocy (k. 67-68). Kolejne pisma procesowe doręczane były ustanowionemu na zasadach prawa pomocy profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Pisma skarżącego składane za pośrednictwem Administracji Aresztu noszą potwierdzenie daty złożenia. Takiego potwierdzenia nie zawiera jedynie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nadany 6 czerwca 2015 r. (k. 31 akt II SA/Bk 187/15), co świadczy o tym, że nie był przesyłany za pośrednictwem Administracji Aresztu.

Reasumując, bezspornie wyrok w sprawie II SA/Bk 187/15 nie został wydany w postępowaniu, w którym skarżący z powodu naruszenia przepisów, czy to przez sąd czy przez Administrację Aresztu, został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i skardze został nadany bieg. Doręczono mu odpis odpowiedzi na skargę i o terminie rozprawy został poinformowany zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. (k. 16 i 23 akt II SA/Bk 187/15). Dlatego w dniu 19 maja 2015 r. mógł być wydany wyrok, który – celem zapewnienia realizacji praw strony – został mu z urzędu doręczony przez sąd w trybie art. 140 § 2 p.p.s.a. Po złożeniu wniosku o prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. profesjonalny pełnomocnik został skarżącemu ustanowiony i w jego imieniu składał wnioski procesowe w dalszym postępowaniu w sprawie II SA/Bk 187/15 oraz reprezentował skarżącego w postępowaniu niniejszym o wznowienie z mocy art. 39 pkt 1 p.p.s.a.

Dlatego należało uznać, że wskazana przez stronę podstawa wznowienia w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie doszło bowiem do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych (por. wyrok z dnia 28 lutego 2013 r., II GSK 1695/12, CBOSA).

Powyższa konstatacja skutkowała oddaleniem skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 187/15 na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.

W przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika orzeczono na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2016 r.