Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 111/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 9c
journal: Dz.U. 2007 nr 90 poz 607
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i  opłacie depozytowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...]r. nr [...] o uznaniu stanowiska A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej za nieprawidłowe i wskazaniu, że prawidłowe stanowisko prowadzi do uznania, że na spółce A, jako przedsiębiorcy wprowadzającym produkty w postaci olejów smarowych w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia, ciążą obowiązki wynikające z ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z [...]r. Marszałek Województwa [...] orzekł, że stanowisko wskazane we wniosku przez spółkę A, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej jest nieprawidłowe i że prawidłowe stanowisko prowadzi do uznania, że na spółce A, jako przedsiębiorcy wprowadzającym produkty w postaci olejów smarowych w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia, ciążą obowiązki wynikające z ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.

W odwołaniu od tej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w całości i wydanie decyzji uznającej interpretację spółki za prawidłową.

Organ drugiej instancji wydając opisaną na wstępie decyzję stwierdził, że spółka we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wystarczająco szczegółowo przedstawiła zaistniały stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie. Mieszaniny (oleje) Triumf KR oraz Triumf KR-S, jakie nabywa w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia skarżąca, to składniki (półprodukty, surowce) wykorzystywane w całości w procesie produkcyjnym, które pozostają w składzie produktu finalnego. Zdaniem spółki, stosowanie tych mieszanin w ogóle nie wiąże się z powstawaniem odpadów poużytkowych (olejów odpadowych). Ewentualnym odpadem poużytkowym jest sam zużyty, wykorzystany produkt finalny, po zakończeniu jego tzw. cyklu życia. Produkty finalne spółki nie są objęte zakresem ustawy (nie są to oleje). Obie mieszaniny (Triumf KR oraz Triumf KR-S) są objęte kategorią Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) pod pozycją 19.20.29.0.

Według skarżącej, w świetle zapisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1903 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o opłacie produktowej", nie każdy podmiot, który jest przedsiębiorcą i wprowadza na rynek polski produkty, które są kwalifikowane pod pozycją 19.20.29.0. Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) jest automatycznie objęty zakresem ustawy i podlega pod jej regulacje. Ustawa wyraźnie łączy tu tym samym dwa aspekty: wprowadzanie na rynek produktów i konieczność zagospodarowania odpadów poużytkowych, jakie powstają po wykorzystaniu tych wprowadzonych na rynek produktów. Zdaniem spółki, dla uznania, że dany podmiot jest objęty obowiązkami ustawy muszą być w zakresie każdego z produktów – spełnione trzy przesłanki: dany podmiot musi być uznany za podmiot wprowadzający produkt na rynek polski w rozumieniu ustawy, wprowadzany produkt musi być ujęty w katalogu produktów wskazanych w załączniku nr 4a do ustawy o opłacie produktowej, obowiązki wynikające z ustawy powstają tylko wtedy, gdy dany podmiot wprowadza na rynek te produkty, które są wymienione w załączniku 4a do ustawy o opłacie produktowej oraz, co istotne, z takiego produktu musi powstawać odpad (tzw. odpad poużytkowy); w przypadku olejów są to oleje odpadowe. Ustawa o opłacie produktowej wyraźnie łączy powstanie obowiązku osiągnięcia odzysku (recyklingu) z wprowadzeniem na rynek – nie jakichkolwiek – ale takich produktów, z których powstają odpady. Te trzy przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zdaniem skarżącej, w jej specyficznym przypadku nie jest spełniona przesłanka trzecia. Tym samym nie można uznać, że skarżąca jest objęta obowiązkami określonymi w ustawie. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy opłacie produktowej przedsiębiorca jest obowiązany zapewnić odzysk, a w szczególności recykling, odpadów takiego samego rodzaju jak odpady powstałe z produktów wprowadzonych przez niego na terytorium kraju. W sprawach dotyczących postępowania z odpadami powstałymi z produktów w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy o odpadach (art. 1 ust. 2 ustawy o opłacie produktowej). Zgodnie z przepisami art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach – rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (pkt 6), o olejach odpadowych – rozumie się przez to wszelkie mineralne lub syntetyczne oleje smarowe lub przemysłowe, które przestały się nadawać do użytku, do jakiego były pierwotnie przeznaczone, w szczególności zużyte oleje z silników spalinowych i oleje przekładniowe, oleje smarowe, oleje turbinowe oraz oleje hydrauliczne (pkt 16). Organ drugiej instancji wskazując na powyższe stwierdził, że nie zgada się z twierdzeniem spółki, że "z takiego produktu musi powstawać odpad (tzw. odpad poużytkowy); w przypadku olejów są to oleje odpadowe" i uważa, że trafnym jest stwierdzenie, że "z takiego produktu może powstawać odpad (tzw. odpad poużytkowy); w przypadku olejów są to oleje odpadowe". Wykładnia przepisów ustawy o odpadach prowadzi do wniosku, że nie jest możliwa sytuacja, w której z produktu nie może powstać odpad. Z produktu – mieszaniny (oleje) Triumf KR oraz Triumf KR-S wprowadzonych przez spółkę na terytorium kraju powstaną odpady – oleje odpadowe, jeśli produkt przestanie nadawać się do użytku. Ustawodawca zdefiniował produkty jako produkty zaliczone do rodzaju produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy o opłacie produktowej, w tym te z nich, które stanowią część składową lub przynależność produktów stanowiących przedmiot importu produktów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów (art. 2 pkt 9c). Tym samym, w ocenie organu drugiej instancji, ustawodawca przesądził, że z produktów zaliczonych do rodzaju produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy zawsze mogą powstać odpady, co czyni koniecznym objęcie ich przepisami ustawy. O obowiązkach skarżącej przesądził ustawodawca uznając, że sam fakt wprowadzenia przez nią – jako przedsiębiorcę – na rynek produktu, który został sklasyfikowany w kategorii Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) pod pozycją 19.20.29.0, do której odwołuje się załącznik 4a ustawy o opłacie produktowej. Ustosunkowując się do argumentacji spółki, że nie może zebrać takiego odpadu nie ze względu na określone trudności, czy obciążenia (nakłady jakie musiałaby ponieść), ale dlatego, że takiego odpadu na rynku faktycznie nie ma, nigdy nie powstaje, a jeśli brak jest na rynku odpadu powstającego z tego typu produktu, to trudno wykonać podstawowy obowiązek wynikający z ustawy produktowej, tj. zapewnić odzysk (recykling) odpadu poużytkowego, organ drugiej instancji wskazał, że ustawodawca uwzględniając powyższą możliwość nałożył na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu, "odpadów takiego samego rodzaju jak odpady powstałe z produktów wprowadzonych" przez niego na terytorium kraju, a nie "odpadów powstałych z produktów wprowadzonych" przez niego na terytorium kraju. Zdaniem skarżącej, celem regulacji ustawy produktowej jest zapewnienie, że wprowadzony produkt, po jego zużyciu (czyli jako odpad poużytkowy), nie pozostanie "na rynku", lecz zostanie w odpowiedni sposób zagospodarowany. W ocenie organu drugiej instancji, ustawodawca przyjął bardziej rygorystyczna regulację celem, której jest zapewnienie, że wprowadzony produkt (zaliczony do rodzaju produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy o opłacie produktowej) mogąc stać się odpadem, nie pozostanie później "na rynku", lecz zostanie w odpowiedni sposób zagospodarowany. To, że producent wskazuje tylko jedno zastosowanie produktu i skarżąca wykorzystuje go w taki sposób, nie znaczy, że inny przedsiębiorca nie znajdzie dla niego odmiennego zastosowania. Regulacja ustawowa zapobiega właśnie takim potencjalnym sytuacjom.

W skardze na powyższą decyzję spółka A wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 1 ust. 1 oraz 3 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej poprzez błędną wykładnię i konsekwentnie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do przypadku spółki, jak i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że organ pierwszej instancji organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów ustawy o opłacie produktowej dotyczących ustalenia kręgu podmiotów objętych obowiązkami ustawy. Błędnie interpretując obowiązujące przepisy dotyczące systemu gospodarowania, tzw. odpadami poużytkowymi, organ niewłaściwie zakwalifikował stan faktyczny uznając w zasadzie, że sam fakt, że skarżąca jest przedsiębiorcą i wprowadza na rynek – w rozumieniu ustawy, które potem wykorzystuje jako surowiec w swojej działalności produkcyjnej jest wystarczający do uznania, że skarżąca jest adresatem obowiązków określonych ustawą. Organ drugiej instancji nie uwzględnił, że elementem niezbędnym do uznania, że skarżąca podlega pod obowiązki ustawy jest uznanie, że z wprowadzonych olejów powstają, lub mogą powstawać, odpady, a to nie jest przypadek skarżącej. Jednocześnie decyzja rażąco narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę praworządności, prawdy obiektywnej i zasadę legalizmu. Organ drugiej instancji nie uwzględnił dyrektywy rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

30 kwietnia 2021 r. organ administracji wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

6 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", na zgodny wniosek stron.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie strony zgodnie wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaistniała zatem przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność stanowiska organów administracji obu instancji, że na spółce, jako przedsiębiorcy wprowadzającym produkty w postaci olejów smarowych w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia, ciążą obowiązki wynikające z ustawy o opłacie produktowej.

Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców. W myśl art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 34 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców). Przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie (art. 34 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców). Stosownie do art. 34 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców udzielenie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.

Postępowanie, którego przedmiotem jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych przedstawionego przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wyrażana jest ocena prawna, tak przez samego wnioskodawcę, jak i przez organ. Przy czym granice oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy zawartej w indywidualnej interpretacji zakreślone są treścią pytania postawionego we wniosku o interpretację oraz stanowiska wnioskodawcy. To treść wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. W sprawach o wydanie pisemnej interpretacji specyfika postępowania sprowadza się między innymi do tego, że organ rozpatruje sprawę w ramach przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej. Opisany we wniosku stan faktyczny nie musi prezentować zdarzeń już zaistniałych, może również odnosić się do działań planowanych przez wnioskodawcę. Z tego powodu organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie jest więc polemizowanie z każdym argumentem wnioskodawcy, czy rozstrzyganie wątpliwości co do zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, lecz wydanie, jak stanowi art. 34 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, decyzji zawierającej wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.

Jak wynika z przedstawionego przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego, skarżąca nabywa w drodze wewnątrzwspólnotowego nabycia (tj. od podmiotów z siedzibą na terenie UE) i następnie używa w procesie produkcyjnym mieszaniny (oleje) Triumf KR oraz Triumf KR-S, obie klasyfikowane pod numerem PKWiU 19.20.29.0. Mieszaniny są jednak w całości wykorzystywane w procesie produkcyjnym spółki (stanowią półprodukt do procesu i pozostają w składzie produktu finalnego spółki). Tym samym nie powstaje z nich żaden odpad poużytkowy (olej odpadowy). Obie mieszaniny są środkami, które służą do zmiękczania i modyfikowania gumy lub kauczuku w procesie produkcyjnym (zidentyfikowane zastosowanie). Nie można ich używać w innym celu. Tym samym według skarżącej, stosowanie tych produktów w ogóle nie wiąże się z powstaniem odpadów poużytkowych (olejów odpadowych). Zdaniem skarżącej, mieszaniny te nie są objęte zakresem ustawy o opłacie produktowej. W związku z wprowadzaniem na rynek tych mieszanin skarżąca nie jest objęta obowiązkami wynikającymi z tej ustawy. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca stwierdziła, że jakkolwiek produkty te mieszczą się w grupie rodzajowej wskazanej w załączniku nr 4a do ustawy o opłacie produktowej, to jednak w tym specyficznym przypadku ich wykorzystanie przez skarżącą nie wiąże się wytwarzaniem odpadów poużytkowych. Tym samym ten przypadek znajduje się poza przedmiotem regulacji ustawy o opłacie produktowej.

W piśmie z 4 maja 2020 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do skarżącej o doprecyzowanie, czy oleje smarowe Triumf KR oraz Triumf KR-S stosowane są do przeprowadzania przemian chemicznych w procesie produkcji kauczuku i gumy. Organ wyjaśnił, że informacje te stanowią podstawę do wskazania, czy dany podmiot w ramach prowadzonej działalności podlega obowiązkom ustawy o opłacie produktowej. Zaznaczył, że tylko komplet informacji i danych obrazujących wszystkie procesy i działania, które zachodzą w ramach prowadzonej działalności stanowią podstawę do formułowania stanowiska organu w przedmiocie obowiązków dotyczących wprowadzających na rynek krajowy produkt.

W odpowiedzi w piśmie z 2 czerwca 2020 r. skarżąca podtrzymała stanowisko, ze obie mieszany są w całości wykorzystywane w procesie produkcyjnym (stanowią półprodukt do procesu i pozostają w składzie produktu finalnego). Tym samym nie powstaje z nich żaden odpad poużytkowy (olej odpadowy).

Skarżąca wyjaśniła także, że półprodukty do procesu, w tym mieszaniny olejów Triumf KR oraz Triumf KR-S, są przepompowywane do silosów. Olej jest dodawany (dozowany) automatycznie do produktu podczas procesu mieszania gumy, w celu jej zmiękczenia i ułatwienia mieszania. Po badaniach mieszanka jest używana do przygotowania półproduktów. Oleje ułatwiają tzw. processing np. tłoczenie. Powstała substancja (guma) jest wulkanizowana. Obie substancje pełnią w procesie funkcję zmiękczacza, plastyfikatora produktu. Zmiękczacze (plastyfikatory) to substancje ciekłe lub stałe o umiarkowanej albo niskiej temperaturze topnienia, wprowadzane do polimeru w celu zwiększenia przetwarzalności (płynności, plastyczności) oraz odkształcalności kompozycji, w drodze fizycznej, bez zmiany natury chemicznej polimeru i zmiękczacza. Istotą oddziaływania jest zastąpienie wszystkich, a przynajmniej części oddziaływań kohezyjnych pomiędzy makrocząsteczkami polimeru na oddziaływania międzycząsteczkowe polimer – zmiękczacz, w wyniku czego dochodzi do zwiększenia ruchliwości translacyjnej (zmiękczacze), a nawet segmentalnej (plastyfikatory) makrocząsteczki. Jako dodatek procesowy, zmiękczacz (plastyfikator) obniża temperaturę przetwarzania (powoduje wzrost kleistości), obniża lepkość kompozycji, powoduje wzrost smarności (poprawia płynność w formie), redukuje przyczepność do części roboczych maszyn przetwórczych (poprawia zwilżalność) oraz redukuje przyczepność do formy, ułatwia wyjmowanie wyrobów. Jednocześnie, jako modyfikator właściwości polimeru, zmiękczacz (plastyfikator) zmiękcza mieszankę, obniża graniczną temperaturę użytkowania, zwiększa odkształcalność, zwiększa giętkość oraz obniża temperaturę zeszklenia Tg.

W oparciu o te wyjaśnienia organ pierwszej instancji stwierdził, że oleje Triumf KR i Triumf KR-S pełnią w procesie produkcyjnym funkcję zmiękczacza, plastyfikatora produktu, zaś sam proces dokonuje się w drodze fizycznej, bez zmian natury chemicznej polimeru i zmiękczacza. Zgodnie z powszechną definicją procesu chemicznego, jest to każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem. W przypadku wykorzystywania olejów wprowadzanych przez skarżącą, nie możemy mówić o takim procesie, gdyż substancje te służą przede wszystkim do zwiększenia plastyczności powstałego produktu (kauczuku, gumy), bez zmiany jego natury chemicznej.

Stanowisko to sąd podziela. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że w procesie produkcyjnym oleje Triumf KR i Triumf KR-S nie są wykorzystywane do przemian chemicznych innych niż innych niż proces specyficzny. Ich oddziaływanie w procesie produkcji gumy, kauczuku polega na oddziaływaniu fizycznym na makrocząsteczki polimeru, w wyniku czego dochodzi do zwiększenia ruchliwości translacyjnej (zmiękczacze) a nawet segmentalnej (plastyfikatory) makrocząsteczki. Przy ich zastosowaniu w procesie produkcji gumy i kauczuku zachodzi wyłącznie proces fizyczny bez zmian chemicznych polimeru i zmiękczacza. Podkreślić należy, że w wezwaniu z 4 maja 2020 r. organ pierwszej instancji zwrócił się skarżącej o doprecyzowanie czy oleje smarowe Triumf KR oraz Triumf KR-S stosowane są do przeprowadzania przemian chemicznych w procesie kauczuku i gumy. Wyjaśnienia skarżącej zawarte w piśmie z 2 czerwca 2020 r. nie dają podstaw do uznania, że taki proces ma w tym wypadku miejsce.

W związku z powyższym, zasadnie organy administracji uznały, że nie dotyczy skarżącej wyłączenie wymienione w załącznik nr 4a do ustawy o opłacie produktowej w zakresie wprowadzania olejów smarowych służących do przeprowadzania przemian chemicznych innych niż proces specyficzny. Oleje Triumf KR i Triumf KR-S klasyfikowane jako oleje smarowe otrzymane z ropy naftowej, preparaty z ciężkich frakcji, gdzie indziej niesklasyfikowane o symbolu PKWiU 19.20.29.0, z uwagi na sposób wykorzystania przez skarżącą opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i w wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 2 czerwca 2020 r. nie są w tym wypadku objęte tym zwolnieniem.

Zgodnie z art. 2 pkt 9c ustawy o opłacie produktowej ilekroć w ustawie jest mowa o produktach – rozumie się przez to produkty zaliczone do rodzaju produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy, w tym te z nich, które stanowią część składową lub przynależność produktów stanowiących przedmiot importu produktów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów. Mówiąc o produktach, należy rozumieć produkty zaliczone do rodzaju produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy o opłacie produktowej, w tym te z nich, które stanowią część składową lub przynależność produktów stanowiących przedmiot importu produktów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów. Zasadnie organy administracji zatem stwierdziły, że przepis art. 2 pkt 9c ustawy o opłacie produktowej należy interpretować w ten sposób, że skoro oleje smarowe zaliczone zostały do produktów wymienionych w załączniku nr 4a, to nie tracą tego przymiotu w sytuacji, gdy wykorzystywane są w sposób, który nie powoduje powstawania z nich odpadów. Dodać należy, że oleje smarowe nie tracą tego przymiotu nawet w sytuacji, gdy stanowią one część składową lub przynależność produktów. Przesądza o tym użyte przez ustawodawcę w art. 2 pkt 9c ustawy o opłacie produktowej sformułowanie "w tym te z nich". Nawet jeżeli w trakcie procesu produkcji kauczuku i gumy przy ich zastosowaniu nie powstają odpady poużytkowe w postaci zużytych olejów smarowych, nie można stwierdzić, że skarżąca nie wprowadza produktów w postaci olejów smarowych o symbolu PKWiU 19.20.29.0 na rynek krajowy. Z opisu procesu produkcji z 2 czerwca 2020 r., w którym są wykorzystywane, poza tym wynika, że na skutek fizycznego oddziaływania na makrocząsteczki polimeru oleje te stają się częścią składową wytwarzanych przez skarżącą produktów na poziomie cząsteczkowym w rozumieniu art. 47 § 2 k.c. Regulacja art. 2 pkt 9b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej wskazuje, że przez przedsiębiorcę wprowadzającego produkty rozumie się dokonującego importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów, w celu wprowadzenia ich na terytorium kraju, w tym tego przedsiębiorcę, który wykorzystuje je na potrzeby własne. Ustawa o opłacie produktowej, nakłada na producentów i importerów olejów smarowych o symbolach PKWiU 19.20.29.0 obowiązek odzysku i recyklingu, który wynosi odpowiednio: 50% poziomu odzysku i 35% poziomu recyklingu, chyba że z uwagi na ich wykorzystywanie do przeprowadzania przemian chemicznych innych niż proces specyficzny zachodzi wyjątek od tej zasady określony w załączniku 4a. Jak wynika z wniosku skarżącej oraz jej wyjaśnień zawartych w piśmie z 2 czerwca 2020 r., w przedstawionym przez nią stanie faktycznym wyjątek ten nie zachodzi. Działalność w zakresie wprowadzania na rynek produktów powoduje zobowiązania, związane z ewidencjonowaniem oraz sprawozdawczością w zakresie wprowadzanych produktów. Podstawowym obowiązkiem wprowadzającego natomiast jest zapewnienie odzysku, w tym recyklingu odpadów powstałych z produktów (wielkość obciążenia określono w załączniku 4a do ustawy o opłacie produktowej, gdzie wskazano tzw. roczne poziomy odzysku i recyklingu). Zasadnie organy administracji wskazały, że przedsiębiorca jest obowiązany zapewnić odzysk, a w szczególności recykling, odpadów takiego samego rodzaju, jak odpady powstałe z produktów wprowadzanych przez niego na terytorium kraju. Powstanie obowiązku ma bowiem bezpośredni związek z wprowadzaniem produktów, a nie wytwarzaniem odpadów. W związku z powyższym, na gruncie ustawy o opłacie produktowej nie ma znaczenia, czy z wprowadzanych olejów smarowych wykorzystywanych przez skarżącą na potrzeby własne w procesie produkcji rzeczywiście powstają odpady, czy nie. Przetwarzanie ma się odbywać na odpadach tego samego rodzaju. Istotą jest, aby odzysk odpadów odbywał się w imieniu wprowadzającego, a przedsiębiorca dokonujący przetwarzania potwierdził na stosownych dokumentach (DPO i DPR), że go wykonał. W konsekwencji za prawidłowe uznać należy stanowisko organów administracji, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym okoliczność wprowadzenia na rynek olejów, z których według skarżącej nie powstaje odpad poużytkowy, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązków określonych w ustawie o opłacie produktowej.

Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

B.A.