Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2697/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 148 § 1, art. 147
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1899/19 w sprawie ze skargi J.G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1899/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J.G. (zwanemu dalej "Skarżącym") wykonanie rozbiórki muru oporowego na działce nr [...] i [...] w miejscowości [...]. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję. Zaś skarga na decyzję z dnia [...] września 2016 r. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawomocnym postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 772/16 odrzucona.

W dniu 1 kwietnia 2019 r. Skarżący wystąpił do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o cyt. "wznowienie postępowania lub zmianę decyzji administracyjnej". Skarżący wskazał, że mur rozebrał w 66,5%, pozostał tylko na odcinku 6 m fundament. Nie może pozostałego fundamentu rozebrać bez ryzyka katastrofy budowlanej. W Starostwie jest dostępna karta rejestracyjna osuwiska z dnia 6 września 2019 r., w której są zalecenia zaprzestania wszelkich działań, wynikiem których jest "podcinanie dolnej części zbocza".

W wykonaniu wezwania z dnia 2 kwietnia 2019 r., Skarżący doprecyzował, że żąda wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ("wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję"), pkt 6 ("decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu") i pkt 7 ("zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji"). Wnioskodawca zaznaczył, iż cyt. "te naruszenia praw wyszły na jaw w karcie rejestracyjnej osuwiska [...]". Skarżący wskazał, iż po otrzymaniu w dniu 26 marca 2019 r. postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, udał się do Starostwa gdzie otrzymał ostemplowaną i podpisaną przez geologów kserokopię karty rejestracyjnej. Wcześniej uczestniczył w wizji lokalnej geologów w dniu 4 września 2018 r. i w dniu 5 października 2018 r. otrzymał kartę rejestracyjną osuwiska w wersji roboczej – bez podpisów geologów.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] września 2016 r. Zdaniem organu strona nie wykazała, że podanie o wznowienie postępowania zostało przez nią wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Z ustaleń organu, jak również z treści wniosku strony wynika, iż karta rejestracyjna osuwiska o nr ewidencyjnym [...] została założona w systemie w dniu 6 września 2018 r., a w jej posiadanie J.G. wszedł w dniu 5 października 2018 r. odbierając w tym dniu kartę osobiście w Starostwie Powiatowym. Nie można zatem uznać, iż dopiero w dniu 26 marca 2019 r. po otrzymaniu postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia po raz pierwszy Skarżący dowiedział się o istnieniu i po raz pierwszy wszedł w posiadanie karty rejestracyjnej osuwiska, a zatem nie można również uznać, iż został zachowany jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W tej sytuacji, wznowienie postępowania administracyjnego nie jest możliwe.

Na skutek wniesionego przez Skarżącego zażalenia, zaskarżonym w tej sprawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że na skutek licznych interwencji Skarżącego w Starostwie Powiatowym w S., karta rejestracyjna osuwiska o nr ewid. [...] została założona w systemie w dniu 6 września 2018 r., a Skarżący odebrał ją w dniu 5 października 2018 r. Nie można zatem uznać, że Skarżący dopiero po otrzymaniu w dniu 26 marca 2019 r. "postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia", dowiedział się o istnieniu karty rejestracyjnej osuwiska i po raz pierwszy wszedł w jej posiadanie. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący kartę rejestracyjną osuwiska odebrał w dniu 5 października 2018 r., natomiast pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego wniósł wskazany na wstępie Skarżący, ponawiając zarzuty zawarte w zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący kartę rejestracyjną osuwiska odebrał w dniu 5 października 2018 r., natomiast pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania, a tym samym uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tylko przed upływem jednomiesięcznego terminu strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę.

Dalej Sąd wskazał, że przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został oparty o podstawy z art. 145 § 1 pkt 5, art. 145 § 1 pkt 6 i art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Powyższe przesłanki wznowienia postępowania Skarżący wywodzi z karty rejestracyjnej osuwiska o nr ewidencyjnym [...], która dotyczy należącej do niego działki, na której został wybudowany mur oporowy. Podkreślił przy tym, że w aktach sprawy znajduje się wydruk karty rejestracyjnej, z której wynika, że została ona wypełniona w dniu 6 września 2018 r. Zdaniem Sądu organy słusznie ustaliły, że ww. karta rejestracyjna osuwiska została doręczona Skarżącemu w dniu 5 października 2018 r. - w tym dniu kartę tę Skarżący odebrał osobiście w Starostwie Powiatowym w S. Powyższe wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy notatki służbowej sporządzonej przez M.W. - pracownika Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a dotyczącej rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 9 kwietnia 2019 r. z pracownikiem PINB w S. Z notatki wynika, że wskutek licznych interwencji Skarżącego w Starostwie Powiatowym w S. została założona w dniu 6 września 2018 r. jedyna w powiecie karta rejestracyjna osuwiska, dostępna na stronie internetowej BIP Starostwa. W dniu 5 października 2018 r. Skarżący osobiście odebrał w Starostwie ww. kartę osuwiska.

Dalej Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący ponownie wystąpił o przedmiotową kartę do Starostwa i złożył wniosek o wznowienie postępowania po odebraniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. nakładającego na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylenia się od obowiązku rozbiórki spornego muru oporowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Skarżący, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. polegające na nieuchyleniu postanowienia - pomimo zachowania przez Skarżącego ustawowego terminu do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania;

2/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 147 k.p.a. poprzez nieuchylenie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, w sytuacji gdy organ miał podstawy do jego wznowienia z urzędu, mimo uznania, iż Skarżący nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania, na podstawie art. 148 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Jednocześnie Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. karty rejestracyjnej osuwiska w wersji roboczej, bez podpisów geologów, którą odebrał w dniu 5 października 2018 r.

- na okoliczność zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Jednocześnie pełnomocnik Skarżącego z urzędu złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu wg norm prawem przepisanych, oświadczając iż opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części.

W uzasadnieniu Skarżący zawarł argumenty na poparcie przytoczonych wyżej podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Rozpoznając natomiast wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., albowiem uznano, że nie zostały spełnione formalne przesłanki do wznowienia wymienione w art. 148 § 1 k.p.a.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż odmowa wznowienia postępowania możliwa jest jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu (określonego w art. 148 § 1 i 2, art. 145a § 2 lub art. 145b § 2 k.p.a.), a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Należy podkreślić, że tzw. faza wstępna postępowania wznowieniowego ma ściśle formalny charakter i zasadniczo ogranicza się do badania treści wniosku o wznowienie pod kątem ustalenia, czy ów wniosek pochodzi od strony, czy została w nim wskazana przyczyna wznowienia odpowiadająca jednej z przyczyn ustawowych (określonych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.) oraz czy dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku.

Istotą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest odpowiedź na pytanie, od jakiej daty biegł termin dla Skarżącego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie - czy od dnia zapoznania się z treścią oraz osobistego odebrania w Starostwie Powiatowym karty rejestracyjnej osuwiska nr [...] co nastąpiło w dniu 5 października 2018 r. czy też termin zaczął biec po otrzymaniu w dniu 26 marca 2019 r. "postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia" i ponownego odebrania tej samej karty rejestracyjnej osuwiska w dniu 26 marca 2019 r., kiedy to Skarżący udał się do Starostwa Powiatowego i gdzie raz jeszcze otrzymał ww. kartę (o tożsamej treści), lecz jak zaznaczono tym razem ostemplowaną i podpisaną przez geologów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było zapoznanie się ze sporządzoną i złożoną w dniu 6 września 2018 r. do systemu w Starostwie Powiatowym kartą rejestracyjną osuwiska nr ewidencyjny [...], którą Skarżący odebrał osobiście w dniu 5 października 2018 r. właśnie w Starostwie Powiatowym, albowiem wówczas powziął wiadomość o jej istnieniu i zawartych w niej ustaleniach. Przypomnieć tu bowiem należy, że stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w tym uregulowaniu wyraźnie wskazuje się na moment dowiedzenia się o okoliczności, a nie na moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania (o przysługującym prawie wznowienia) (por. np. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 1460/01), czy też jak podniesiono w skardze kasacyjnej od momentu powzięcia obiektywnej wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Nie można zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, iż dopiero moment obiektywnej wiedzy o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia winien być ustalony przez organ. Taka wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., w której termin wskazany w tym przepisie rozpoczynałby bieg od dnia uzyskania obiektywnej świadomości prawnego znaczenia okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, w praktyce uniemożliwiałaby ustalenie daty, od której biegłby ten termin i dawałby stronom możliwość manipulowania tym terminem, a to nie zasługuje na akceptację. Termin jednego miesiąca biegnie bowiem od dnia w którym Skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie od dnia, w którym Skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu.

Nie jest sporne w realiach tej sprawy, iż Skarżący wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r., zażądał wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. o nakazie rozbiórki muru oporowego na działce nr [...] i [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Podstawę żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją stanowiła norma art. 145 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a., przy czym zaznaczono, że cyt. "te naruszenia praw wyszły na jaw w karcie rejestracyjnej osuwiska [...]"- koniec cytatu. Jak wskazywał Skarżący, po otrzymaniu w dniu 26 marca 2019 r. postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, udał się do Starostwa gdzie otrzymał ostemplowaną i podpisaną przez geologów kserokopię karty rejestracyjnej. Wcześniej uczestniczył w wizji lokalnej geologów w dniu 4 września 2018 r. a w dniu 5 października 2018 r. otrzymał kartę rejestracyjną osuwiska w wersji roboczej – bez podpisów geologów.

Z lektury akt przedmiotowej sprawy wynika, iż niesporną okolicznością jest, że karta rejestracyjna osuwiska o nr ewidencyjnym [...] została założona w systemie w dniu 6 września 2018 r. (data potwierdzona na tym dokumencie na stronie 11), a skarżący wszedł w dniu 5 października 2018 r. w jej posiadanie, bowiem odbierał ją w tym dniu osobiście w Starostwie Powiatowym - co zostało stwierdzone stosowną adnotacją pracownika organu w notatce urzędowej. Zatem Skarżący, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w dniu 5 października 2018 r. To właśnie od tej daty należy liczyć termin miesięczny do wniesienia podania o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Złożenie zaś w dniu 1 kwietnia 2019 r. podania w tej sprawie o wznowienie postępowania nastąpiło wyraźnie z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a., a to z kolei uzasadniało wydanie przez organ administracji postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego - art. 149 § 3 k.p.a. W sytuacji, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że wniosek został złożony po terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a., koniecznym stało się wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ administracji po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku Skarżącego, zasadnie uznał, iż wniosek ten został złożony po upływie terminu oznaczonego w art. 148 § 1 k.p.a. i w efekcie prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

Natomiast Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia słusznie przyjął, iż nie narusza ono prawa, dlatego też właściwie zastosował w sprawie konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi w trybie art. 151 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie było w realiach niniejszej sprawy uzasadnionych przesłanek do zastosowania wskazywanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., albowiem - co już wyżej zaznaczono w sprawie niniejszej - nie można skutecznie zarzucić organom administracji naruszenia art. 148 § 1 k.p.a.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. art. 147 k.p.a. w sposób opisany w zarzucie nr 2 zamieszczonym w petitum skargi kasacyjnej. Norma art. 147 k.p.a. zdanie pierwsze stanowi, że "wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony". Organ, stosownie do tego przepisu, powinien podjąć działania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji, gdy ma świadomość istnienia podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Powinno to nastąpić poprzez wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu. Kontrolowane postępowanie zostało jednak zainicjowane wnioskiem Skarżącego o wznowienie postępowania. Zatem w tym postępowaniu kwestią zasadniczą było zbadanie dopuszczalności tego wniosku, z uwagi na niedotrzymanie terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Brak było zatem podstaw do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy jako wznowionej z urzędu. Poza tym uznać należy, iż analiza obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że nie ma podstaw do uznania, aby obowiązkiem organu było każdorazowe wznawianie postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania, celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania (w: W.F. Dąbrowski, Procedura wznowienia postępowania, RPEIS 1965, Nr 3, str. 60; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, wyd. 16, Warszawa 2019, str. 848). W tej sytuacji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarysował się pogląd wskazujący, iż wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, ponieważ przepis art. 147 k.p.a. stwarza jedynie możliwość wznowienia postępowania również z urzędu. Poza tym organ nie ma obowiązku wznawiać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia czy nie zachodzą podstawy wznowienia - patrz: wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1573/07. Żaden z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu.

Należy również podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 915/05, jak i wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1482/11, iż w żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela odmiennego stanowiska zaprezentowanego w przytoczonym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2404/11 (strona 8 skargi kasacyjnej).

Podsumowując zauważyć należy, iż wobec przedstawionej argumentacji wniesiona skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, a w konsekwencji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, bowiem pełnomocnik Skarżącej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.