Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 818/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 71 poz 733
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 636/19 w sprawie ze skargi H. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 31 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 636/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy P. m.st. Warszawy z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 30 lipca 2018 r. skarżąca zwróciła się do Zarządu Dzielnicy P. Miasta Stołecznego Warszawy z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego. Oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 718 zł, która nie wystarcza na utrzymanie obecnie zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego przy ul. S. w W. (pow. użytkowa 37,60 m2, opłaty 718 zł). Wyjaśniła, że 17 lipca 2018 r. wniosła pozew o rozwód do Sądu Okręgowego W.. Jej mąż W. S., który jest najemcą lokalu, znęca się nad nią "psychicznie i finansowo", grożąc, że jeżeli przestanie opłacać czynsz, to "wyleci na bruk". H. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, natomiast w lokalu zameldowane są cztery osoby (skarżąca, jej mąż oraz dzieci M. J. i P. S.).

Skarżąca dołączyła do wniosku kserokopię pozwu o rozwód, w którym podniosła m. in., że z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną i problemy ze zdrowiem uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia, czyniła starania w przedmiocie zamiany lokalu na mniejszy, który będzie w stanie samodzielnie utrzymać. Jej mąż nie partycypuje w kosztach utrzymania.

W piśmie z 23 sierpnia 2018 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego o: 1) dokument, na podstawie którego zajmuje lokal (umowa najmu, umowa użyczenia), 2) zaświadczenie o ilości osób oczynszowanych w lokalu, 3) zaświadczenie o wymeldowaniu dzieci z lokalu przy ul. S., 4) informacje o warunkach mieszkaniowych skarżącej w obecnym miejscu zamieszkania (potwierdzone przez właściciela lub zarządcę budynku) oraz warunkach mieszkaniowych jej dzieci (struktury, powierzchni mieszkalnej i użytkowej, ilości zamieszkujących w nim osób),

Organ wskazał, że osoby pozostające w związku małżeńskim są obowiązane udokumentować także warunki mieszkaniowe współmałżonka oraz jego dochody.

W piśmie z 3 września 2018 r. skarżąca wyjaśniła, że lokal zajmuje na podstawie umowy najmu lokalu na czas nieokreślony zawartej 18 lipca 2013 r. między jej mężem a J. G. (przedstawiła kopię umowy). Oświadczyła ponadto, że jej syn mieszka wraz z żoną w lokalu o pow. 37 m2 przy ul. K. w W. (składającym się z dwóch pokoi), natomiast córka z wnuczką mieszka razem z nią (córka nie ma tytułu prawnego do innego lokalu). Dodała, że we wniosku o najem lokalu socjalnego znajdowała się informacja o warunkach mieszkaniowych potwierdzona przez administrację (zarządcę) budynku.

Przedmiotową uchwałą z [...] stycznia 2019 r. Zarząd Dzielnicy P. Miasta Stołecznego Warszawy odmówił skarżącej zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy. W uzasadnieniu podał, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów niezbędnych do oceny czy spełnia określone prawem wymagania do zawarcia umowy najmu takiego lokalu. H. S. nie złożyła dokumentów dotyczących warunków mieszkaniowych w jej obecnym miejscu zamieszkania, zaświadczenia o uzyskiwanych dochodach (emerytura deklarowana we wniosku jest niższa niż opłaty za lokal, a na koncie czynszowym nie występuje zadłużenie). Nie podała informacji o dochodach jej męża, a także informacji dotyczących warunków mieszkaniowych syna.

Zarząd Dzielnicy wyjaśnił, że według § 22 ust. 5 uchwały nr LXIII/1751/2009 z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (dalej: "uchwała z 9 lipca 2009 r."), odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1 (dotyczących stanu majątkowego oraz potwierdzających posiadane przez osoby występujące o zawarcie umowy najmu lokalu tytuły prawne do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2 (w tym. m. in. tego, czy skarżąca i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania posiadają inny tytuł prawny do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały), mogą stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku.

W skardze wniesionej na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. S. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie spełnia przesłanek do umieszczenia jej na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego. Zarzuciła, że organ nie rozważył, czy w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły szczególne okoliczności wskazujące, że pozostaje ona "w szczególnie trudnej sytuacji rodzinnej lub społecznej" (§ 5 ust. 2 pkt 3 uchwały).

W uzasadnieniu podniosła, że nie jest głównym najemcą lokalu, a z uwagi na konflikt rodzinny nie miała możliwości uzyskania dokumentów dotyczących zajmowanego mieszkania oraz sytuacji majątkowej i mieszkaniowej męża. Podkreśliła, że mąż stosuje względem niej przemoc psychiczną i ekonomiczną, grożąc jej, że rozwiąże umowę najmu zajmowanego przez nią lokalu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i stwierdził m. in., że skarżąca nie udokumentowała ciężkich przewlekłych chorób, istniejącej przemocy lub patologii w rodzinie, w związku z tym nie było podstaw do zastosowania § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały i w konsekwencji do odstąpienia od kryterium metrażowego wymaganego przepisem § 4 pkt 1 uchwały.

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1. Przepis § 12 uchwały z 9 lipca 2009 r. stanowi, że umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Powyższe przepisy warunkują możliwość zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawcy na liście osób oczekujących: nieposiadaniem tytułu prawnego do lokalu, bezdomnością albo pozostawaniem w trudnych warunkach mieszkaniowych, określonych w § 4 pkt 1 oraz pozostawaniem w niedostatku. Sąd ten podał, że norma wynikająca z § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 17 uchwały z uwzględnieniem art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów – może być tylko w tej części stosowana przez organ do najmu lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego gminy, w jakiej nie podważa obowiązku odmowy zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jeżeli wnioskodawca posiada jakikolwiek tytuł prawny do lokalu (por. szerzej na ten temat wyrok NSA z 6 września 2017 r., sygn. akt I OSK 342/17). Ustalenie przez organ, że wnioskodawca posiada tytuł prawny do lokalu, wyklucza zawarcie z nim umowy najmu lokalu socjalnego, niezależnie od spełnienia przez niego pozostałych kryteriów najmu.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że H. S. posiada (i posiadała w dacie wydania zaskarżonej uchwały) tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, który to tytuł uzyskała w drodze umowy najmu zawartej 18 lipca 2013 r. między J. G. a jej mężem W. S. Z art. 6801 ust. 1 k.c. wynika, że małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe są najemcami lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa (małżeństwo skarżącej z W. S. zostało zawarte w dniu 29 kwietnia 1979 r.). Prowadzi to do wniosku, że skarżąca jest również najemcą tego lokalu - jego lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasobie mieszkaniowym. Prawo skarżącej do ww. lokalu wynika zresztą z treści umowy najmu (§ 6).

Okoliczność, że skarżąca, ubiegając się o przyznanie jej prawa do lokalu socjalnego z zasobu mienia komunalnego posiadała tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, była dostateczną podstawą do przyjęcia, że nie spełnia warunków wymienionych w art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i w § 12 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, do zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy.

Zdaniem tego Sądu pozostałe okoliczności sprawy były bez znaczenia. Sąd zwrócił uwagę, że § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały pozwala na "pozytywne" rozpoznanie wniosku o najem lokalu socjalnego w stosunku do osób, które nie spełnią przesłanki bezdomności albo trudnych warunków mieszkaniowych (§ 4 pkt 1), nie "wyłącza" jednak przesłanki posiadania prawa do lokalu, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy oraz § 12 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali (por. np. wyrok NSA z 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1793/16).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, zaskarżając wyrok w całości. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania i zrzekła się rozprawy. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – WSA w Warszawie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w zw. z § 12 uchwały LXIII/175/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w zw. z § 4 pkt 1 uchwały poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i uznanie za prawidłową odmowę zakwalifikowania skarżącej na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta, pomimo iż skarżąca pozostaje w niedostatku oraz nie posiada tytułu prawnego do lokalu;

- art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. w zw. z art. 6801 ust. 1 k.c. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż skarżącą należy traktować jako osobę posiadającą tytuł prawny do lokalu mieszkalnego z uwagi na zawarcie umowy najmu lokalu przez jej męża, podczas gdy małżeństwo H. S. i W. S. zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego W. z [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], co oznacza, że w sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca skierowanie skarżącej na listę oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, 77 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kwestii czy skarżąca pozostaje w niedostatku oraz czy lokal służy skarżącej do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie rozwinęła powyższe zarzuty. Wskazała, że w jej przypadku nie zachodzi już negatywna przesłanka do skierowania na listę oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, bowiem wspólność prawa najmu lokalu z jej mężem wygasła na zasadach ogólnych wraz z ustaniem małżeństwa przez rozwód. Podniosła, że do akt sprawy został załączony odpis wyroku Sądu Okręgowego W. z [...] kwietnia 2019 r., sygn. [...], którym rozwiązano przez rozwód jej małżeństwo zawarte z W. S. Zatem Sąd pierwszej instancji posiadał o tym fakcie wiedzę i wydał nieprawidłowy wyrok. Nadto Sąd ten nie odniósł się do kwestii niedostatku skarżącej oraz czy lokal służy do zaspakajania jej potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca podniosła, że spełnia kryteria przyznania jej lokalu socjalnego.

Pismem z 24 lutego 20202 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadczył, żę zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za nietrafny uznać należy podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1234 ze zm.), dalej: "ustawa z 21 czerwca 2001 r.", w zw. z § 12 uchwały LXIII/175/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w zw. z § 4 pkt 1 uchwały poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i uznanie za prawidłową odmowę zakwalifikowania skarżącej na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta, pomimo iż skarżąca pozostaje w niedostatku oraz nie posiada tytułu prawnego do lokalu.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z 21 czerwca 2001 r. umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rafy gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1. Przepis art. 14 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. stanowi, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu. Przepis zaś § 12 uchwały LXIII/175/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, podjętej na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r., którego zarzut naruszenia dotyczy, również stanowi, że umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. W § 4 pkt 1 uchwały postanowiono, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych (...). Przepis § 5 ust. 2 uchwały stanowi, że postanowień § 4 nie stosuje się do osób zamieszkujących za zgodą właściciela w budynkach przeznaczonych do rozbiórki ze względu na planowane inwestycje miejskie (...). Przepis ten także nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że powyższe przepisy warunkują możliwość zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawcy na liście osób oczekujących: nieposiadaniem tytułu prawnego do lokalu, bezdomnością albo pozostawaniem w trudnych warunkach mieszkaniowych, określonych w § 4 pkt 1 oraz pozostawaniem w niedostatku.

Ww. uchwała w § 6 ust. 1 pkt 1 stanowi, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zgodnie z § 17 uchwały, do zawierania umów najmu lokali socjalnych zastosowanie mają postanowienia § 6. Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, powołując się także na orzecznictwo sądów administracyjnych, że norma wynikająca z § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 17 uchwały z uwzględnieniem art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów – może być tylko w tej części stosowana przez organ do najmu lokali socjalnych z zasobu mieszkaniowego gminy, w jakiej nie podważa obowiązku odmowy zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jeżeli wnioskodawca posiada jakikolwiek tytuł prawny do lokalu (por. szerzej na ten temat wyrok NSA z 6 września 2017 r., sygn. akt I OSK 342/17).

Z powyższego wynika, że ustalenie przez organ, że wnioskodawca posiada tytuł prawny do lokalu, wyklucza zawarcie z nim umowy najmu lokalu socjalnego, niezależnie od spełnienia przez niego pozostałych kryteriów najmu.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżąca kasacyjnie posiada i co istotne, posiadała w dacie wydania zaskarżonej uchwały, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, który to tytuł uzyskała w drodze umowy najmu zawartej 18 lipca 2013 r. między J. G. a jej mężem W. S. Z art. 6801 ust. 1 k.c. wynika, że małżonkowie bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe są najemcami lokalu, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa (małżeństwo skarżącej z W. S. zostało zawarte w dniu 29 kwietnia 1979 r.). Prowadzi to do wniosku, że skarżąca jest również najemcą tego lokalu - jego lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasobie mieszkaniowym. Prawo skarżącej do ww. lokalu wynika też z treści umowy najmu (§ 6).

Okoliczność, że skarżąca, ubiegając się o przyznanie jej prawa do lokalu socjalnego z zasobu mienia komunalnego posiadała tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, była dostateczną podstawą do przyjęcia, że nie spełnia warunków wymienionych w art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i w § 12 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, do zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy.

Trafnie zauważa Sąd pierwszej instancji, że § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały pozwala na "pozytywne" rozpoznanie wniosku o najem lokalu socjalnego w stosunku do osób, które nie spełnią przesłanki bezdomności albo trudnych warunków mieszkaniowych (§ 4 pkt 1), nie "wyłącza" jednak przesłanki posiadania prawa do lokalu, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy oraz § 12 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1793/16). W tej sytuacji bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżąca kasacyjnie pozostaje w niedostatku.

Za nietrafny także uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. w zw. z art. 6801 ust. 1 k.c. poprzez przyjęcie, iż skarżącą należy traktować jako osobę posiadającą tytuł prawny do lokalu mieszkalnego z uwagi na zawarcie umowy najmu lokalu przez jej męża. Zauważyć bowiem należy, że zaskarżona uchwała została podjęta [...] stycznia 2019 r. a małżeństwo skarżącej kasacyjnie H. S. i W. S. zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego W. z [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...], a to oznacza, że w dniu podjęcia uchwały występowała negatywna przesłanka uniemożliwiająca skierowanie skarżącej kasacyjnie na listę oczekujących do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Sąd administracyjny (co do zasady) rozpoznaje skargę na dany akt lub czynność według stanu faktycznego i prawnego na datę podjęcia aktu lub czynności, a w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały skarżąca kasacyjnie pozostawała w ważnym związku małżeńskim, jej małżonek oraz skarżąca kasacyjnie posiadali tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w związku z zawarciem przez W. S. w dniu 18 lipca 2013 r. umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Okoliczność ta jest okolicznością niekwestionowana w sprawie.

W świetle tego, co powiedziano wyżej za nieskuteczny także uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, 77 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kwestii czy skarżąca pozostaje w niedostatku oraz czy lokal służy skarżącej do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku w związku z tym, że w świetle wyżej cytowanych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie istotne jest, że w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały skarżąca kasacyjnie posiadała tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, co stanowiło negatywną przesłankę do zakwalifikowania jej na listę najmu lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta, co już wyżej wykazano.

Skoro zatem skarga kasacyjna pozbawiona był uzasadnionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie ustanowionego z urzędu o "zasadzenie" od Skarbu Państwa na rzecz tegoż pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie z urzędu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.