Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 249/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R., S. D., D. D., B. K., M. K., P. K., M. K., M. M. z d. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 maja 2021 r., znak [...] Starosta [...] orzekł

1. o zwrocie nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...], o pow. 0,1324 ha. powstałej z podziału działki nr [...], obj. księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. D., na rzecz:

a) A. R., c. J. i M., w [...] części.

b) S. D., s. J. i M., w [...] części,

c) D. D., s. J. i Z., w [...] części,

d) B. K.. c. Z. i M., w [...] części,

e) M. K., s. Z. i M., w [...] części.

f) P. K., s. W. i E., w [...] części,

g) M. K., c. [...], w [...] części,

h) M. K., c. [...], w [...] części.

2. o zobowiązaniu osób wymienionych w pkt 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 16 948,95 zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości,

a także orzekł o sposobie i terminie zapłaty powyższej kwoty oraz o skutkach opóźnienia.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Gminę Miejską K. Wojewoda decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r., znak [...] na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie zwrotu opisanej wyżej nieruchomości na rzecz wymienionych wcześniej osób.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 30 października 1967 r. Rep. A I [...], Skarb Państwa nabył nieruchomość oznaczoną jako parcela l. kat. 37, b. gm. kat. D.. Jak wynika z treści ww. umowy sprzedaży, przedmiotowa parcela przeznaczona była pod budowę i urządzenie Parku Kultury i Wypoczynku.

W dniu wywłaszczenia (przejęcia) ww. nieruchomość stanowiła własność [...] D. c. [...] i A. co potwierdza odpis lwh [...] D..

Wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniej właścicielki.

Dalej omówiono podziały wywłaszczonej nieruchomości wskazując, że wywłaszczonej parceli l. kat. [...] odpowiada obecnie działka [...] o pow. 0,1324 ha, powstała z podziału działki nr [...], obj. księgą wieczystą nr KRI [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K.. Działka nr [...] stanowi obecnie własność Gminy K..

Tym samym spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, bowiem wnioskodawcami są spadkobiercy poprzedniej właścicielki, a nieruchomość została wywłaszczona (nabyta) na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży zawartej w trybie wykonania przepisów art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Trzecią przesłanką umożliwiającą zwrot jest zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Przypomniano również o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11.

Parcela l. kat. [...], b. gm. kat. D., wywłaszczona umową sprzedaży z 30 października 1967 r. Rep. A I [...], została nabyta na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę i urządzenie Parku Kultury i Wypoczynku.

Analizując zgromadzone w sprawie dokumenty Wojewoda doszedł do wniosku, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było utworzenie ogólnodostępnego terenu zielonego.

Jak ustalił organ I instancji, na terenie objętym wnioskiem o zwrot powstać miał sektor wypoczynku biernego - P. Z., jako teren zieleni urządzonej wysokiej wraz z krzewami. Obszar ten oznaczono symbolem 3ZP (trzeci etap realizacji Parku Kultury i Wypoczynku). Zgodnie z zamieszczoną legendą, przez przedmiotowy obszar przebiegać miały ciągi piesze i ciągi główne.

Na podstawie opisu technicznego do projektu realizacyjnego Parku Kultury "tymczasowe zagospodarowanie" - projekt wstępny terenów I, II, III etapu, opracowanego na podstawie zlecenie i umowy nr [...] z dnia 27 lutego 1968 r. ustalono co następuje. Celem inwestycji było zagospodarowanie tymczasowe terenów zielonych oraz dróg, placów, odwodnienia i elementów małej architektury, obszaru I, II, III etapów Parku Kultury. Zagospodarowanie tymczasowe Parku Kultury i Wypoczynku polegać miało na zaprojektowaniu zieleni, spacerowych ciągów komunikacyjnych pieszych, rozmieszczeniu elementów małej architektury - schodów, ławek, koszy na śmieci, piaskownic i kiosków, zlokalizowaniu polany zlotowej (zlokalizowanej na terenie etapu III) i odwodnieniu terenu. Ogólnie zadrzewienie zaprojektowano zgodnie z wytycznymi w założeniach - w formie luźnych skupisk z dużymi płaszczyznami otwartymi ze względu na możliwość dogodnego przepływu mas powietrza. Ze względu na fakt, że teren objęty projektem zajęty był pod uprawy rolne i łąki przewidywano jedynie ulepszenie gleby ziemią urodzajną grubości 3 cm oraz zaprawienie dołów pod krzewy i drzewa ziemią kompostową. Na zajętym terenie przewidywano ciągi piesze spacerowe, których układ zaprojektowano w sposób swobodny i o zagęszczeniu równomiernym. Szerokość ciągów przyjęto na 2,25 m z nawierzchnią żwirową. Przewidywano również utworzenie niewielkich placów z piaskownicami dla dzieci, ustawienie ławek wzdłuż ciągów komunikacyjnych oraz koszy na śmieci.

W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po jej wywłaszczeniu pozyskano z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. odbitki zdjęć lotniczych w skali 1:1000, obrazujących teren wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. D., w następujących datach: 9 czerwca 1970 r., 22 sierpnia 1975 r. i 17 października 2019 r. Analiza zdjęcia wykonanego w 1970 r. pozwala stwierdzić, że już w tej dacie działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania zajęta była pod alejki spacerowe (ciągi piesze), stanowiące integralną część terenu rekreacyjnego Parku Kultury i Wypoczynku, oraz zieleń wypełniającą pozostałą część przedmiotowego gruntu. Na zdjęciu późniejszym, wykonanym w 1975 r., pomimo jego niskiej jakości widoczne jest, że przedstawiona na zdjęciu z 1970 r. alejka biegnąca przy granicy południowej przedmiotowej nieruchomości została zlikwidowana, natomiast niezmiennie dalej widoczna jest zieleń pokrywająca przedmiotowy teren.

Dodatkowo w dniu 15 września 2020 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości. Geodeta uprawniony okazał granice działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat D.. Zgodnie z protokołem z rozprawy, przedmiotowa nieruchomość, w części objętej postępowaniem o zwrot, porośnięta jest drzewami i krzewami samosiejkami.

Jak wynika z pism Urzędu Miasta K. Wydziału Skarbu Miasta, na części przedmiotowej nieruchomości znajdują się ogródki działkowe, objęte umowami dzierżawy.

Dla potrzeb prowadzonego postępowania pozyskano informacje w zakresie posiadania i eksploatacji sieci infrastruktury technicznej zlokalizowanej na przedmiotowej działce – przez działkę nr [...] przebiega sieć energetyczna niskiego napięcia i sieć wodociągowa.

Z kolei Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta K., pismami z dnia 29 czerwca 2020 r. poinformował, iż w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania zostały zawarte umowy dzierżawy jej części z przeznaczeniem na ogródki działkowe.

W ocenie Wojewody, w oparciu o powyższe ustalenia należy stwierdzić, że cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości osiągnięty. Jak słusznie zauważyła strona odwołująca się - powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 543/19: "Osiągnięcie celu w postaci "zazielenienia" nie zawsze wymaga podejmowania jakichkolwiek pozytywnych działań, zwłaszcza gdy przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość, która już uprzednio stanowiła teren zielony. (...) Na istotę celu wywłaszczania w okolicznościach niniejszych sprawy składa się przede wszystkim element negatywny i zachowawczy -chodziło przede wszystkim o wyłączenie możliwości czy też niedopuszczenie do innego zagospodarowania terenu oraz o pozostawienie na nim istniejącego stanu rzeczy. Tak rozumiany cel został osiągnięty właściwe już z chwilą wywłaszczenia; już wtedy też odnośny teren - w takiej postaci, w jakiej był - mógł spełniać i spełniał podstawową funkcję Parku Kultury i Wypoczynku, polegającą na izolacji miasta K. od kombinatu metalurgicznego. Niewątpliwie stanowił zatem funkcjonalną część parku".

Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy teren po dacie jego wywłaszczenia stanowił część parku w postaci ogólnodostępnego terenu zielonego, z którego mogli korzystać (i korzystali - co wynika z faktu umiejscowienia na tym terenie alejek/ścieżek) mieszkańcy K.. Natomiast urządzenie w kolejnych latach na części terenu parku, w tym m.in. na przedmiotowej nieruchomości, ogródków działkowych nie może świadczyć o nieosiągnięciu celu wywłaszczenia. Podkreślić należy, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła stosunkowo niewielką część terenów przejętych przez państwo na cele urządzenia planowanego Parku Kultury i Wypoczynku - inwestycji o dużej skali, której realizacja już z samej swej istoty a także planistycznych założeń była przedsięwzięciem wieloetapowym, rozpisanym do wykonania na przestrzeni co najmniej kilkunastu lat. Przy tego rodzaju inwestycjach -zwłaszcza realizowanych w okresie poprzedniego ustroju państwa - mogło dochodzić i niejednokrotnie dochodziło do pewnych modyfikacji pierwotnych założeń, które w żaden sposób nie świadczą o niewykorzystaniu przejętych nieruchomości na cel wywłaszczenia, który na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany, bowiem stanowiła ona część otwartego terenu zielonego, z którego korzystać mogli mieszkańcy miasta.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. R., S. D., D. D., B. K., M. K., P. K., M. K. i M. M..

Zaskarżonej decyzji zarzucili oni:

1. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków o realizacji celu wywłaszczenia na Nieruchomości, podczas gdy z ustalonych okoliczności wynika brak korzystania z Nieruchomości w sposób zgodny z celem wywłaszczenia;

2. naruszenie art. 136 ust. I w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że na Nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że wbrew twierdzeniom organu II instancji cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na nieruchomości. Cel budowy i urządzenia Parku Kultury i Wypoczynku pozostaje w sprzeczności z jego realizacją w postaci zachowania terenu w dotychczasowym kształcie - z dokumentacji wynika zakrojona na szeroką skalę inwestycja o budżecie, który (jak się w toku jej realizacji okazuje) przekracza możliwości inwestora nawet na przestrzeni kilku lat. Plany budowy, jakie kryty się pod pojęciem tego konkretnego parku nie dają się pogodzić z twierdzeniem, że w tym, przypadku miało chodzić o utrzymanie terenu w dotychczasowym kształcie.

Z dokumentacji zebranej w postępowaniu nie wynika, w jaki zakresie prace projektowe zostały doprowadzone do końca w odniesieniu do nieruchomości, a następnie, czy dokumentacja ta została zatwierdzona przez inwestora i przez organy administracyjne (w szczególności pozwoleniem na budowę) i czy przystąpiono do jej realizacji.

Wbrew twierdzeniom organu II instancji ze zdjęcia lotniczego z 1970 r. w żadnym razie nie wynika realizacja na Nieruchomości celu wywłaszczenia - zrealizowania Parku Kultury i Wypoczynku.

Powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2014 r., II SA/Kr 1628/13 oraz z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 627/11.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał argumentację wynikającą z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.

W odpowiedzi na to wezwanie jedynie Wojewoda wskazał adres na platformie ePUAP, co uniemożliwiło wyznaczenie rozprawy zdalnej. Dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Objęta postępowaniem działka ma status nieruchomości wywłaszczonej, pozostaje własnością Gminy Miejskiej K., a o jej zwrot wystąpili następcy prawni poprzedniego właściciela. Co do zasady istniały więc podstawy do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości – ani w zakresie celu wywłaszczenia, ani też zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprawdza się do oceny zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Sąd podziela stanowisko Wojewody, które jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd ten wielokrotnie wypowiadał się na temat oceny zbędności nieruchomości wywłaszczonych na cel związany konkretnie z budową Parku Kultury i Wypoczynku w K..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zacytowano uzasadnienie wyroku w sprawie II SA/Kr 543/19, takie samo stanowisko WSA zajął w uzasadnieniu wyroku sygn. II SA/Kr 18/20. Co istotne – w obu tych prawomocnych wyrokach Sąd uchylił decyzje Wojewody orzekające o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i wskazał, że Wojewoda dokonał błędnej oceny zbędności owych nieruchomości na cel wywłaszczenia określony jako budowa Parku Kultury i Wypoczynku.

Podkreślenia wymaga, że w sprawie sygn. II SA/Kr 18/20 chodziło o zwrot nieruchomości, która również miała stanowić część "polany zlotowej". WSA w Krakowie w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził:

"osiągnięcie celu w postaci "zazielenienia" nie zawsze wymaga podejmowania jakichkolwiek pozytywnych działań, zwłaszcza gdy przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość, która już uprzednio stanowiła teren zielony, choć w kontrolowanej sprawie z analizy zdjęć lotniczych wynika, iż na spornej działce w ramach etapu III urządzone zostały ciągi piesze. W niniejszym przypadku jednak nawet charakter zieleni zastanej i docelowej okazał się zbieżny z celem wywłaszczenia – była to i przede wszystkim miała być zieleń niska. Ze względów, jak się wydaje, oczywistych nie może tu mieć rozstrzygającego znaczenia to, jakie szczegółowe zabiegi podejmowano np. w jaki sposób i czy rzeczywiście ulepszono glebę, czy też nie. Na istotę celu wywłaszczania w okolicznościach niniejszych sprawy składa się przede wszystkim element negatywny i zachowawczy – chodziło przede wszystkim o wyłączenie możliwości czy też niedopuszczenie do innego zagospodarowania terenu oraz o pozostawienie na nim istniejącego stanu rzeczy. Tak rozumiany cel został osiągnięty z chwilą wywłaszczenia; już wtedy też odnośny teren – w takiej postaci, w jakiej był – mógł spełniać i spełniał podstawową funkcję Parku Kultury i Wypoczynku, polegającą na izolacji miasta K. od kombinatu metalurgicznego. Niewątpliwie stanowił zatem funkcjonalną część parku. W ocenie Sądu, wynikających ze zgromadzonej dokumentacji i akcentowanych w zaskarżonej decyzji etapów realizacji inwestycji nie można – niezależnie od stosowanej terminologii – postrzegać jako etapów tworzenia parku; są to raczej etapy stopniowego zagospodarowywania istniejącego już parku. Dlatego też brak dowodu na okoliczność realizacji etapu IV, co podnosili skarżący w toku postępowania, czy podnoszona nieprecyzyjność w postaci rozróżnienia etapu III i IV, nie implikuje o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia – tym bardziej, że – jak już wyżej zaznaczono – na przedmiotowej nieruchomości w ogóle nie przewidywano tak istotnych zmian w stosunku do stanu zastanego. Brak na przedmiotowej nieruchomości alejek spacerowych nie ma zatem istotnego znaczenia, bowiem bez znaczenia pozostaje, że akurat na przedmiotowej działce nie zostały urządzone alejki czy ustawione ławki, bo oczywiste jest, że nie każde miejsce w parku miejskim właśnie w taki sposób musi być zagospodarowane" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1115/17; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., I OSK 1501/18, CBOSA). Istotne jest w kontrolowanej sprawie, iż z ustaleń organów wynika, że działka odpowiadająca wywłaszczonej nieruchomości, jak wynika ze zdjęć lotniczych w okresie po wywłaszczeniu, stała się częścią kompleksu zieleni tworzącej miejski park."

Wojewoda w zaskarżonej decyzji przyjął to właśnie stanowisko, co należy ocenić jako prawidłowe.

Prawdą jest, że w powołanym w skardze wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. II SA/Kr 627/11 WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję orzekającą o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a NSA oddalił skargę kasacyjną Gminy Miejskiej K. wniesionej od tego wyroku, ale już drugi z przywołanych w skardze wyroku WSA sygn. II SA/Kr 1628/13 - uchylający decyzję o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości - nie znalazł aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego. WSA wskazał w nim:

"W istocie w aktach administracyjnych sprawy znajdują się zdjęcie lotnicze z 1970 r. natomiast ich analiza nie można w żaden sposób stwierdzić, że cel wywłaszczenia jaskim była realizacja parku, został zrealizowany. Przede wszystkim nie ustalono kto i w jakim okresie widniejące na zdjęciu alejki czy też ścieżki zrealizował. Mogły one powstać na skutek zamierzonego działania właściwych jednostek realizujących cel wywłaszczenia, ale mogły też powstać wcześniej niż w 1970 r. – także przed wywłaszczeniem i stanowić dojazd do okolicznych pól uprawnych, które na tym terenie, w tamtym czasie były zlokalizowane. Zdjęcia te ani inne zgromadzone przez organy administracji dowody nie dają również odpowiedzi na pytanie czy została zagospodarowana zielona przestrzeń, jakie i w jakim czasie nasadzenia zostały wykonane – co miało być związane z realizacja przedmiotowego parku. Stwierdzić zatem należy, iż organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły żadnych dowodów wykazujących na realizację celu wywłaszczenia. Jedno zdjęcie lotnicze z 1970 r. nie świadczy by na przedmiotowym terenie organy administracji zrealizowały cel wywłaszczenia jakim było urządzenie Parku Kultury i Wypoczynku, którego to urządzenie nie mogło sprowadzać się tyko do wytyczenia ścieżek czy alejek. Same ścieżki zaś uwidocznione na zdjęciu nie dowodzą, aby właściwe organy urządziły na tym terenie park. Jeszcze raz podkreślić należy, iż nie przeprowadzono żadnego dowodu na okoliczność kto i w jakim okresie ścieżki te urządził. Sąd ponownie zwraca uwagę, iż ścieżki te mogły powzrastać nie na skutek zamierzonych działań organów administracji i podległym im służb ale poprzez zwyczajne ich wydeptanie, jako dojazd do okolicznych pól uprawnych. Na okoliczności te nie zostali przesłuchani świadkowie ani nie przeprowadzono też żadnych innych dowodów, z których można by wysnuć wnioski, jakie zaprezentowane zostały przez organy obu instancji w wydanych przez siebie decyzjach. Nadto organy skupiły się jedynie na urządzeniu alejek spacerowych (na co jako mowa o tym wyżej brak jakichkolwiek dowodów) nie próbując odnieść tego do realizacji celu wywłaszczenia, którym było przecież nie utworzenie alejek spacerowych ale Parku Kultury i Wypoczynku. W takim stanie rzeczy trudno by było przyjąć, że istnienie samych ścieżek czy też alejek spacerowych spełnia w całości cel wywłaszczenia. W ocenie Sądu zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na ustaleniu nierozerwalnego związku pomiędzy celem wywłaszczenia określonym w umowie notarialnej a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślić należy, iż realizacja celu wywłaszczenia musi się wiązać z zamierzonym, celowym działaniem właściwych organów dążących do spełnienia celów określonych w wywłaszczeniu. Nie można w żaden sposób przyjąć, iż istnienie w terenie, który wywłaszczono na cel jakim była realizacja parku ścieżek, czy jak chcą to organy administracji alejek spacerowych (na co brak dowodów) samo w sobie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia bez próby ustalenia kto i w jakim okresie te ścieżki wykonał oraz czy dokonano urządzenia tego parku w pozostałym zakresie tj. zasądzenia zieleni, i budowy infrastruktury która takim obiektom jak parki towarzyszą – ławeczki, kosze na śmieci i.t.p."

Uchylając ten wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. I OSK 1454/14 wskazał:

"cel wywłaszczenia został określony dla całego wywłaszczonego terenu jak wyżej wskazano w decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 7 lipca 1965 r. o lokalizacji szczegółowej jako Pak Kultury i Wypoczynku. W świetle tego ostatniego dokumentu cel wywłaszczenia nie budzi wątpliwości. Realizację parku zatwierdzono w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Prezydium Rady Narodowej miasta K. w dniu z dnia 31 marca 1969 r. Nie ulega kwestii także, wobec zgromadzonych przez organ dokumentów, że cel ten został zrealizowany. Wywłaszczony teren został zagospodarowany tak jak przewidywała to dokumentacja wywłaszczeniowa. Zgodnie z planem ogólnym – Etap IV z października 1969r. wywłaszczona parcela miała być zazieleniona, poprzecinana alejkami spacerowymi z luźnym zadrzewieniem. Ten etap tworzenia parku został zrealizowany. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1970 r. i w 1975 r. jak również na mapie wysokościowej złożonej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w 1978 r. Oględziny zdjęcia lotniczego wykonanego w 1970 r. pozwalają w sposób nie budzący zastrzeżeń stwierdzić, że zdjęcie przedstawia duży obszar zieleni poprzecinany alejami."

Z kolei w wyroku sygn. I OSK 3086/19 NSA stwierdził:

"skoro sporny grunt porastała trawa i przebiegały przezeń alejki dla pieszych to fakt ten świadczył o tym, że sporny teren spełniał ogólnodostępne funkcje rekreacyjne, charakterystyczne dla parków. Okoliczność ta zaś prowadziła do wniosku, iż w analizowanym stanie faktycznym cel wywłaszczenia, dokonany w 1963 r. został zrealizowany. Okoliczność zaś, że w okresie późniejszym zagospodarowanie spornego terenu uległ zmianie, pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie".

Cytowane wyżej orzeczenia wskazują na aktualne stanowisko orzecznictwa w zakresie interpretacji pojęcia "realizacja celu wywłaszczenia" w kontekście wywłaszczeń na cele budowy Park Kultury i Wypoczynku w K. i potwierdzają prawidłowość zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.