Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1579/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 150 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Spółki z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 sierpnia 2012 r.; sygn. akt VIII SA/Wa 334/12 w sprawie ze skargi K. Spółki z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2012 r.; nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 334/12 oddalił skargę K. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2012 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za październik 2005 r.

Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w trybie art. 150 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60; dalej: Op), tj. po dwukrotnym awizowaniu: 7 i 14 grudnia 2010 r., co potwierdzają poczynione na kopercie adnotacje pocztowe.

W dniu 17 października 2011 r. pełnomocnik Spółki nadał w Urzędzie Pocztowym w R. odwołanie od decyzji organu I instancji, jednocześnie dołączając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Przesyłka zawierająca dokumenty wpłynęła do Urzędu Celnego w Radomiu 20 października 2011 r.

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że odwołanie od decyzji z [...] listopada 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że w odrębnym postępowaniu Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że Spółka nie spełniła wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, a przede wszystkim nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi. Wskazał na potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej decyzję z 30 listopada 2010 r., z którego wynika, że została ona doręczona pełnomocnikowi skarżącej 21 grudnia 2010 r. Termin do wniesienia odwołania mijał zatem 4 stycznia 2011 r. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Reasumując organ stwierdził, że wniesienie odwołania z uchybieniem terminu oznacza jego bezskuteczność, co w konsekwencji powoduje nadanie decyzji ostatecznego charakteru.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że ustalenia na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazują na fakt wniesienia odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. Koperta znajdująca się w aktach sprawy zawiera pocztowe adnotacje, które potwierdzają prawidłowość doręczenia listu poleconego stosownie do art. 150 § 1 Op. Powtórne awizowanie przesyłki w dacie 14 grudnia 2010 r. a następnie niepodjęcie jej w terminie spowodowało uznanie doręczenia w sposób zastępczy 21 grudnia 2010 r. Ponieważ termin do wniesienia odwołania upływał 4 stycznia 2011 r. a odwołanie wniesiono 14 października 2011 r. - doszło do uchybienia terminowi, co w konsekwencji rodziło obowiązek ze strony Dyrektora Izby Celnej w W. stwierdzenia tej okoliczności odpowiednim postanowieniem.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji podzielił argumentację Dyrektora Izby Celnej w W. stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła K. Sp. z o.o. w R. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 150 § 2 Op poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego wyroku i przyjęcie, że w sprawie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji w trybie tzw. fikcji doręczenia, mimo że listonosz nie pozostawił pełnomocnikowi awiza, a placówka pocztowa nie wydała pełnomocnikowi przesyłki, mimo iż żądał wydania w całości awizowanej korespondencji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami z art. 174 ppsa i wnioskami środka prawnego określonymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej powoduje, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor środka prawnego wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 150 § 2 Op przejawiające się w wadliwym uzasadnieniu wyroku i przyjęcie, że w sprawie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji w trybie tzw. fikcji doręczenia.

Odnosząc się do tak sprecyzowanego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on niezasadny.

Bezspornym jest, iż w sprawie mamy do czynienia ze zwrotem przesyłki zawierającej decyzję pierwszoinstancyjną przez urząd pocztowy nadawcy. Adnotacje na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki jednoznacznie wskazują na dwukrotne awizowanie i pozostawienie przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym na okres 14 dni, a także zwrot przesyłki 30 grudnia 2010 r. do Urzędu Celnego na skutek jej niepodjęcia w terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje wzmianka o pozostawieniu awiza w skrzynce oddawczej adresata. Na powyższe wskazują odciski stempli pocztowych oraz adnotacje pracownika poczty umieszczone na kopercie i załączonym do przesyłki zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W tej sytuacji Sąd I instancji zasadnie przyjął, że podejmowane przez doręczyciela czynności, zmierzające do doręczenia przesyłki, były zgodne z procedurą opisaną w art. 150 Op. Uczynione niezbędne adnotacje wykluczają możliwość skutecznego kwestionowania domniemania faktycznego pozostawienia awiza w skrzynce adresata. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 Op. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 368/11; z 14 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 180/12). Obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o oświadczenie strony, czy jej sąsiadów w zakresie złego funkcjonowania doręczyciela, tj. Poczty Polskiej (por. postanowienie NSA z 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11). Obalenie domniemania doręczenia zastępczego jest możliwe, jeśli adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Procedurą zmierzającą do obalenia domniemania jest między innymi przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego.

Mając na uwadze materiał dowodowy w postaci zwróconej przez Pocztę Polską korespondencji zawierającej decyzję organu podatkowego I instancji - należało uznać, że istnieją podstawy, aby stwierdzić, że doręczający przesyłkę uczynił zadość wszystkim wymaganiom wskazanym w ustawie w przypadku niezastania adresata w domu. W takim stanie sprawy złożenie odwołania 14 października 2011 r. (gdy termin upływał 4 stycznia 2011 r.) nastąpiło z uchybieniem terminu, co słusznie skutkowało wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Wskazany przepis można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.

Stanowisko Sądu I instancji w wystarczający sposób wskazuje na tok rozumowania przyjęty przy rozpoznawaniu sprawy i nieuznaniu argumentacji strony, a w konsekwencji nie narusza norm postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do argumentów strony w stopniu i formie przez nią oczekiwanych, nie może być równoznaczne z naruszeniem omawianego przepisu.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.