Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3814/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : AWSA Beata Cieloch (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi H.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego H.C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IISA/Kr 3814/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] .2000r, wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił H.C. uprawnień kombatanckich ,przyznanych przez ZBOWiD w K. , decyzją z dnia [...] .1979r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...].1948r do [...].1950r, łącznie 1 rok i 8 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancką, H.C. pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy.

W związku z tym stwierdził , że uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" ,a w myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Wyjaśnił jednocześnie , że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H.C. podniósł, że wadliwe jest ustalenie ,że tytuł kombatanctwa oparty jest na uczestnictwie w tzw. "utrwalaniu władzy ludowej" ,które pod rządem aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie jest podstawą statusu kombatanta. Tytuł kombatanta przysługuje mu z tytułu służby wojskowej ,z poboru w okresie od [...].1948r do [...].1979r ( 7 Pułk KBW Kielce),w czasie ,której brał udział w walkach z bandami UPA i innymi bandami dywersyjne - terrorystycznymi, na dowód czego powołał się na wykaz MON oraz CAW W-R. .

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art. oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.) , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...].2000r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że H.C. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu służby w Wojsku Polskim -utrwalanie władzy ludowej . Kierownik podkreślił także ,że nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt.6 cyt. ustawy .

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie akt ZBoWiD .W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956r.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, iż H.C. nie dołączył żadnych dokumentów na potwierdzenie okoliczności ,że walczył z bandami UPA.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił, że Urząd dopuścił się naruszenia zarówno procedury tj. art. 7-9 k.p.a i 11-12 k.p.a oraz art. 75,77,80 i 107 &3 k.p.a jak i prawa materialnego tj.art.25 ust2 pkt.2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący podniósł także ,że bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego został pozbawiony uprawnień kombatanckich, a decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 &3 kpa .H.C. podniósł także ,że w okresie od [...].1948 r. do [...] 1950r odbył służbę wojskową z poboru w 7 Pułku, w którym służył później jako podoficer zawodowy .Według zaś wykazu MON wynika, że żołnierze w/w Pułku walczyli z wrogimi ugrupowaniami i bandami.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,a ponadto stwierdził ,że skarżący uzyskał uprawnienia z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej w 7 Pułku KBW na podstawie zaświadczenia Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...].1976r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 w/w ustawy/

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedno Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione wart. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. l ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Już w kwestionariuszu weryfikacyjnym z dnia [...].1960 r H.C. podawał, że brał udział w walkach z bandami na terenie województwa kieleckiego. Walka z bandami została także potwierdzona w oświadczeniu świadka K.P. z dnia [...].1976r.,co nie zostało w toku postępowania administracyjnego prawidłowo zweryfikowane. Dlatego, też Sąd uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art.7 kpa,art.77 kpa,80kpa,art.l07 &3 kpa, które miały wpływ na wynik przeprowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, czego co do zasady nie zmienia regulacja zawarta w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 80 kpa , gdzie organ administracyjny na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona oraz regulacja art.107 &3 kpa który nakłada obowiązek wskazania faktów ,które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn z powodu ,których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dokładne ustalenie , na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów , z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy w okresie, w jakim służył H.C. w 7 Pułku KBW walczył z bandami UPA. Ponadto decyzja winna stosownie do art.l07&3 kpa wskazywać wszystkie tam określone elementy. Dokonanie negatywnego ustalenia ,iż wyżej wymieniona jednostka nie walczyła z bandami UPA bez powołania się na jakikolwiek dowód w sprawie jest sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy , że organ nie ustosunkował się do zarzutów skargi , w szczególności do twierdzenia skarżącego , że jak wynika z wykazu MON poz. 157 oraz CAW W-R. , brał on udział w walkach z bandami UPA . Odpowiedź na skargę zawiera jedynie powtórzenie stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...].2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 145 § l c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.