Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 256/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 145, art. 174, art. 183 par. 1, 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7, art. 76 par.1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk Protokolant Paulina Piasecka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1386/09 w sprawie ze skargi Ośrodka Transportu Leśnego w G. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Ośrodka Transportu Leśnego w G. W. kwotę 984,87 (dziewięćset osiemdziesiąt cztery 87/100) zł. kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1386/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ośrodka Transportu Leśnego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w punkcie 1: uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w G. W., w punkcie 2: stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, w punkcie 3: zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Ośrodka Transportu Leśnego kwotę 1.359,70 złotych (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji uwzględnił następujący stan sprawy.

W dniu [...] listopada 2008 r. na drodze powiatowej nr 1406 F w W., na której dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś wynosi do 8 t., inspektor transportu drogowego dokonał kontroli pojazdu marki STEYR o nr rej [...] wraz z naczepą marki ACHLEITNER o nr rej. [...], kierowanego przez J. K., którym był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy (przewożenie drewna z miejscowości N. do miejscowości B.).

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu dokonanego za pomocą wag statycznych przyjęto przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi dla pojedynczych osi nienapędowych, podwójnej osi napędowej w ciągniku samochodowym, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m., oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.

Z ważenia sporządzono protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] października 2008 r., w którym zatwierdzono stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnych: [...] i [...]. Wagi w chwili kontroli posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar nr 6 w G.. Świadectwa zostały wydane na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), które zachowują ważność na podstawie § 40 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 29).

Z przeprowadzonych pomiarów został sporządzony protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag.

Bez spornym pozostaje fakt, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2009r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie 18.540 złotych, za przekroczenie:

- nacisku 10,98 t. na pierwszą pojedynczą oś naczepy - przekroczenie o 2,98 t.,

- nacisku 9,31 t. na drugą pojedynczą oś naczepy - przekroczenie o 1,31 t.,

- nacisku 21,51 t. na podwójnej osi napędowej pojazdu- przekroczenie o 7,011,

- masy całkowita pojazdu 48,42 t. - przekroczenie o 6,42 t.

Mając na uwadze podany stan faktyczny oraz prawny sprawy, w tym art. 64 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 13g ust. 1 i art. 40c oraz art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych, Główny Inspektor Transportu Drogowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu z dnia [...] marca 2009 r., w którym skarżący wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2009 r. i umorzenia postępowania.

Skarżący podał, że rodzaj wykonywanego transportu: wywóz drewna z lasu, uniemożliwia przestrzeganie zasad z zakresu dopuszczalnych norm nacisku.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał za nieuzasadnione oczekiwanie skarżącego, iż zostaną wprowadzone szczególne wytyczne dla przewoźników drewna, czy wręcz odrębny tryb ustalania wagi drewna i pojazdów załadowanych drewnem. Podmiot wykonujący przewóz drogowy zobowiązany jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi niezależnie od rodzaju przewożonego ładunku. Zgodnie z art. 61 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Zgodnie z art. 64 ust. 1, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom.

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając;

- obrazę art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny oraz obrazę art. 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z uchybieniem terminu,

- przekroczenie dopuszczalnego błędu granicznego podczas dokonanego ważenia co jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1345) załącznika 3, a także art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wyniki ważenia pojazdów przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2008 r., zarzucając przekroczenie dopuszczalnego błędu granicznego pomiaru (+/-2%) w wyniku dwukrotnego ważenia na osiach napędowych wchodzących w skład podwójnej osi napędowej pojazdu.

I oś napędowa – I ważenie 11,50 t. – II ważenie 11,20 t – błąd 2,68 %.

II oś napędowa – I ważenie 11,50 t. – II ważenie 11,15 t. – błąd 3,14 %.

W obu przypadkach, w jego ocenie, przekroczono dopuszczalne błędy graniczne +/-2%, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r.

Skarżący podniósł, iż pomiar ciężaru drewna w lesie jest niewykonalny ze względów technicznych, zatem niemożliwe jest ustalenie DMC (zestawu) zespołu pojazdów i nacisków na osie.

Skarżący podniósł nadto zarzut przewlekłości postępowania administracyjnego. Podał, iż przedłużenie postępowania do prawie 4 miesięcy od dnia kontroli do wydania decyzji nie miało żadnego uzasadnienia, stanowiąc obrazę art. 35 § 1 i 3 k.p.a., gdyż decyzję w tej sprawie wydano dnia [...] marca 2009 r., tj. po upływie blisko 3 miesięcy od daty zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący uzupełnił skargę z dnia [...] czerwca 2009 r. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2009 r.

Skarżący podał, że z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152), nazywanego dalej rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych ani też ze świadectwa legalizacji wag nie wynika w jaki sposób ma być przeprowadzane ważenie. Brak jest informacji o ustawieniu wag, wypoziomowaniu terenu, sposobu najazdu na wagę przez pojazd, dopuszczalnych pochyleń terenu itd.

Wagi używane w trakcie ważenia pojazdu kontrolowanego nie mogły wskazać prawidłowych wyników ważenia, ponieważ zgodnie z Certyfikatem Zatwierdzenia wydanym przez Główny Urząd Miar powinny być użytkowane na odpowiednio przygotowanym płaskim i utwardzonym podłożu o pochyleniu nie większym niż 5%. (strona 4 Certyfikatu pkt. 2.4). Potwierdzeniem, że stanowisko ważenia nie odpowiadało wymaganiom Certyfikatu jest szkic z odchyłkami wykonany przez uprawnionego geodetę, który wykonał pomiary w punkcie ważenia pojazdu na zlecenie skarżącego.

Dodatkowo skarżący wskazał, że w wydanym Certyfikacie jest zapis mówiący o wskazaniach cząstkowych tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdu, nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu (strona 4 Certyfikatu pkt. 2.4). Pomimo tego kontrolujący dokonuje pomiaru pojazdu w powyższy sposób, wiedząc, że jest on nieprawidłowy i nakłada karę za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu. Wyniki ważenia zespołu pojazdów podczas przeprowadzonej kontroli w dniu [...] listopada 2008 r. budzą wątpliwości, gdyż naruszały obowiązujące prawo. Skarżący zarzuca przekroczenie dopuszczalnego błędu granicznego pomiaru w wyniku dwukrotnego ważenia na osiach napędowych wchodzących w skład podwójnej osi napędowej pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał skarga za uzasadnioną.

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

W niniejszej sprawie, niezależnie od złożonych do akt administracyjnych dowodów legalizacji ponownej zastosowanych do pomiarów wag, skarżący zarówno w skardze z dnia [...] czerwca 2009r., jak i w uzupełnieniu skargi, tj. piśmie z dnia [...] października 2009r. podważył wiarygodność wyników ważenia statycznego z tego względu, że z dwukrotnych pomiarów wynika rozbieżność przekraczająca dopuszczalne błędy graniczne wagi.

Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, ale nie może pominąć, że uszła uwadze organów administracji znaczna rozbieżność wyników dwukrotnego ważenia na użytych dwóch wagach przenośnych do pomiarów statycznych, która wynika wprost z załącznika do protokołu. Wynik zapisany w protokole kontroli budzi uzasadnione wątpliwości strony, ponieważ uzyskane wyniki po dwukrotnym ważeniu pojazdu na dwóch wagach przekraczają granice dopuszczalnego błędu.

Z ustaleń faktycznych dotyczących wyników ważenia, zamieszczonych w załączniku do protokołu kontroli, a także protokołu kontroli zawierającego średnie wyniki dwukrotnego ważenia wynika, że ważenie odbyło się dwoma przenośnymi wagami do pomiarów statycznych o nr [...] i [...].

W sytuacji zakwestionowania przez stronę legalności dokonania pomiarów tymi wagami należy podnieść, że zgodnie z art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243 poz. 2441 ze zm.), Minister właściwy do spraw gospodarki upoważniony został do określenia, w drodze rozporządzeń, dla poszczególnych rodzajów lub grup przyrządów pomiarowych:

1) wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyk metrologicznych, a także, jeżeli jest to niezbędne, w zakresie warunków właściwego stosowania tych przyrządów oraz miejsc umieszczania na nich cech legalizacji i zabezpieczających,

2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej, a także, jeżeli jest to niezbędne, sposoby i metody ich przeprowadzania.

Na podstawie tego upoważnienia ustawowego Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Badając na tej podstawie zarzuty skarżącego, nie można im odmówić słuszności. Zgodnie z § 6 rozporządzenia błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej określa załącznik do rozporządzenia. Przepis § 3 pkt 9 rozporządzenia stanowi, że użyte w nim określenie błędy graniczne dopuszczalne oznaczają – określone w wymaganiach wartości skrajne błędów.

Z analizy wyników ważenia zawartych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2008r. wynika, iż rozbieżność w dwukrotnym ważeniu wagą pierwszą wynosi 300 kg (I wynik: 11.500 kg, a II wynik: 11.200 kg), a rozbieżność ważenia wagą drugą wynosi 350 kg (I wynik: 11.500 kg, a II wynik: 11.150 kg).

Sąd doszedł do przekonania, iż twierdzenia skarżącego o przekroczeniu błędu granicznego dopuszczalnego na mocy załącznika do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., są zasadne. Zaniechanie poczynienia przez organ jakichkolwiek ustaleń w tej kwestii może mieć zatem istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż przedstawiona kierowcy w trakcie kontroli "instrukcja ważenia pojazdów" nie jest tożsama z dokumentami przedstawionymi przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] października 2009 r., tj. Certyfikatem zatwierdzenia typu WE nr [...] wraz z załącznikiem do Certyfikatu zatwierdzenia typu WE nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. oraz Instrukcją obsługi elektronicznej wagi przenośnej samochodowej typu [...] pochodzącej od producenta - firmy I. opisującej procedury obsługi i kalibracji tejże wagi przeznaczonej do statycznego pomiaru nacisków kół i osi pojazdów. "Instrukcja ważenia pojazdów" nie jest w szczególności ani urzędowo poświadczonym odpisem ani wypisem z dokumentów pochodzącym od producenta. W przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Fakt niezgromadzenia odpowiednich i niebudzących wątpliwości dokumentów w postępowaniu administracyjnym stanowi przejaw wadliwego i niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego dla wyjaśnienia sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że tak znaczne rozbieżności w wynikach ważenia obligowały organ administracji publicznej do wyjaśnienia tej kwestii, a następnie odzwierciedlenia w treści uzasadnienia decyzji.

Usunięcie wskazanych uchybień procesowych pozwoli dopiero na dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w świetle zastosowanych norm prawa materialnego.

Rozważenia będzie wymagała również kwestia prawidłowości dokonanego w dniu [...] listopada 2008r. ważenia statycznego, z uwagi na wymagania określone w załączniku do Certyfikatu zatwierdzenia typu WE Nr [...] wydanego przez Główny Urząd Miar w dniu [...] lutego 2005 r., dotyczącego wagi nieautomatycznej elektronicznej przeznaczonej do ważenia nacisku kół lub osi pojazdu (klasa dokładności IIII, e: 50 kg). Na stronie 4 załącznika do Certyfikatu zatwierdzenia Typu WE nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. w pkt 2.4. podano, że waga może być używana na odpowiednio przygotowanym płaskim i utwardzonym podłożu o pochyleniu nie większym niż 5%. Zaleca się nawierzchnię betonową, leżącą w jednej płaszczyźnie o odchyleniach od tej płaszczyzny nie przekraczającym +/- 9mm.

Podane informacje nie zostały zawarte w instrukcji ważenia pojazdów, którą organ wymienia w odpowiedzi na skargę. Tym samym, nie można stwierdzić, czy stanowisko ważenia odpowiadało wymaganiom określonym w podanym powyżej Certyfikacie zatwierdzenia i czy powyższa okoliczność miała wpływ na uzyskane wyniki ważenia zapisane następnie w protokole kontroli.

Wadliwość ta uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, której wysokość została ustalona o wyniki ważenia zakwestionowanymi przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, których użycie w świetle powyższych unormowań nie zostało wyjaśnione.

Skargę kasacyjną od wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania - art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., oraz art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na wadliwym przyjęciu i przedstawieniu przez Sąd stanu faktycznego sprawy, dotyczącego rzekomego przekroczenia błędu granicznego wskazań pomiaru wag nieautomatycznych w użytkowaniu, dopuszczalnego na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 26 poz. 152), podczas gdy w rzeczywistości nie miało ono miejsca,

2) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1070 z późn. zm.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające w istocie na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz, że nie zgromadziły i nie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, a także nie odniosły się w sposób wyczerpujący do zarzutów strony w uzasadnieniu swoich decyzji, co w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne należycie wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia, zaś oczywiste omyłki rachunkowe popełnione przez organy administracji nie miały jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość orzeczeń organów administracji wydanych w sprawie,

II. wnosząc o:

1) uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.,

2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach:

1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła złożony środek odwoławczy na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej podniósł dwa zarzuty.

W obrębie pierwszego zarzutu wskazano jako naruszone art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., oraz art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). W niniejszej sprawie wskazana sytuacja nie zachodziła gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szeroko odniósł się do sfery ustaleń faktycznych i uchylił decyzje organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego stosowanych w procesie ustalania istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

Główny Inspektor Transportu Drogowego powiązał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z wymienieniem przepisów, do których naruszenia nie mogło dojść w zarzucany sposób.

Wobec objęcia podstawami skargi kasacyjnej art. 3 § 1 p.p.s.a. należy wskazać, że przepis ten jest jednym z przepisów wyznaczających zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Ewentualne naruszenie przez Sąd I instancji, przy rozstrzygnięciu sprawy, prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z wymienionej regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej, jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.

Art. 133 § 1 p.p.s.a. określa moment, w który dopuszczalne jest wydanie wyroku, wskazuje, kiedy wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym, określa także moment istotny dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Nakładając obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy ustawodawca nakazuje uwzględnić stan faktyczny istniejący w momencie wydania decyzji. Wskazuje również na to, że sąd administracyjny nie może samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych (por, postanowienie NSA z 13 października 2009 r., sygn. II GSK 844/09, LEX nr 573545 i przytoczone tam orzecznictwo). Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. działał zgodnie z wynikającymi z omawianego przepisu zasadami nie dokonując w szczególności własnych ustaleń. Korzystał z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, podnieść można jedynie w powiązaniu z odpowiednim przepisem postępowania administracyjnego, gdyż "inne naruszenie przepisów postępowania", o jakim mowa w tej regulacji dotyczy oceny konkretnych przepisów postępowania administracyjnego (por. m.in. Wyrok NSA z 12 lutego 2009 r., sygn. I FSK 1888/07, LEX nr 515949 i przytoczone tam orzecznictwo).

Art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych jest przepisem o charakterze ustrojowym. Zarzut jego naruszenia może być skuteczny jedynie wtedy gdy zostanie powiązany ze wskazaniem uchybienia przepisom postępowania (por. m.in. wyrok NSA z 24 kwietnia 2008 r., sygn. I FSK 576/07, LEX nr 475570). Ponadto, Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić by w niniejszej sprawie nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co nakazuje ustawodawca w ramach regulacji zawartej w omawianym przepisie.

Niezależnie od przedstawionych zastrzeżeń dotyczących konstrukcji zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew twierdzeniu strony wnoszącej skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przyjął i nie przedstawił stanu faktycznego, którego zasadniczym elementem byłoby przekroczenia błędu granicznego wskazań pomiaru wag nieautomatycznych w użytkowaniu, dopuszczalnego na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Sąd wyraźnie zaznaczył, że nie dokonał (nie przyjął) ustaleń w omawianym zakresie. Wskazał jedynie na to, że dowód w postaci protokołu kontroli wskazuje na to, że doszło przekroczenia błędu granicznego i zwrócił uwagę na konieczność przeanalizowania i ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego celem usunięcia związanych z tym wątpliwości.

W ramach drugiego zarzutu organ administracji publicznej zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Jak wynikało z rozwinięcia zarzutu i jego uzasadnienia, Główny Inspektor Transportu Drogowego twierdził, że należycie przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał na tej podstawie ustaleń, przedstawiając ocenę dowodów w uzasadnieniu decyzji. Twierdził, że zapisy w protokole kontroli wskazujące na przekroczenie błędu granicznego wskazań pomiaru wag nieautomatycznych w użytkowaniu były wynikiem oczywistej omyłki i na tę okoliczność powołał się na treść załącznika do protokołu kontroli, do którego wpisywane były odręcznie, jak to określono, "na gorąco", wyniki ważenia nacisku na poszczególne koła osi składowych podwójnych osi napędowych. Wnoszący skargę kasacyjną organ nie przeczył więc, że zapisy zawarte w protokole kontroli wskazywały na przekroczenie granic błędu granicznego.

Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. To, co zostało w nim urzędowo potwierdzone objęte jest więc domniemaniem zgodności z prawdą. Domniemanie to może zostać obalone skutkiem przeprowadzenia innych dowodów w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie wyjaśniły w uzasadnieniach decyzji dlaczego odmówiły wiarygodności zapisom protokołu kontroli. Obowiązki w tym zakresie ciążyły na organach niezależnie od tego czy strona podnosiła wątpliwości co do zachowania granic dopuszczalnego błędu. Ocena, czy rozbieżności pomiędzy protokołem kontroli a załącznikiem do niego były wynikiem oczywistej pomyłki czy też wynikały z innych przyczyn, nie może być prowadzona w postępowaniu sądowoadministracyjnym a zwłaszcza na etapie postępowania kasacyjnego. Tymczasem dopiero w skardze kasacyjnej organ administracji publicznej wskazał okoliczności, które jego zdaniem świadczą o tym, że wyniki ważenia ujawnione w protokole były odmienne od rzeczywistych, odtworzonych na podstawie wiarygodnego, zdaniem organu, dokumentu (wpisywanych odręcznie wyników).

Stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji wątpliwości co do ewentualnego przekroczenia granic dopuszczalnego błędu mogą być albo potwierdzone albo usunięte wyłącznie w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał na możliwości usunięcia wątpliwości, co nie wyklucza ewentualności, że zostanie wykazana w inny sposób prawidłowość pomiarów. W tym kontekście należy odczytywać propozycje Sądu w zakresie odniesienia się do problematyki związanej z kątem nachylenia stanowiska ważenia jako możliwej przyczyny powstania błędu w pomiarach. Nie można natomiast odmówić słuszności podniesionemu w skardze kasacyjnej twierdzeniu, że doręczona kierowcy instrukcja służyła jedynie wyjaśnieniu procesu ważenia i nie musiała być zbieżna z odpowiednimi certyfikatami.

Skargę kasacyjną oddalono z wymienionych przyczyn na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekając w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.