Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1384/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 m, ust. 2 a i 2 b
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2017 r. Sygn. akt:[....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania pani M.M. od decyzji Wójta Gminy (dalej: Wójt) z dnia 13 marca 2017 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że przepis art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2017r., poz. 1289 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.c.p.g.", wprowadza obowiązek gminy zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne ( ust. 2). Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jak wynika z treści art. 6m ust. 2a u.c.p.g., w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu.

Z ust. 2b tego przepisu wynika natomiast, że w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu.

Stosownie do treści art. 6q ust. 1 u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Uchwałą Nr [...] z dnia 30 listopada 2016 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty, Rada Gminy [...] ustaliła stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości 16,00 zł za 1 osobę na miesiąc ( § 2 ust. 1). Z § 1 ust. 2 uchwały wynika, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na terenie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkałych na danej nieruchomości i stawki opłaty określonej w § 2.

Zawiadomieniem z dnia 16.12.2016 r. (doręczonym pani M.M. w dniu 29.12.20116 r.) Wójt zawiadomił stronę o wysokości nowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu nieruchomości położonej: [...], obowiązującej od dnia 01.01.2017 r. w wysokości 64,00 zł za miesiąc, tj. 192,00 zł za kwartał. Organ pouczył też stronę postępowania o obowiązku uiszczania ww. opłaty w terminach kwartalnych - tj. do dnia 31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca i 31 października na rachunek Gminy oraz o braku obowiązku złożenia nowej deklaracji.

W związku z brakiem dokonania wpłaty opłaty w terminie do dnia 31 stycznia 2017r., Wójt postanowieniem z dnia 09.02.2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 stycznia 2017 r.

W dniu 7 marca 2017 r. pani M.M. uiściła w należytej wysokości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Wobec powyższego, decyzją z dnia 13 marca 2017 r. Wójt na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej O.p., w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy, Kolegium stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Decyzja, o której w art. 6m ust. 2b u.c.p.g. wydawana jest w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a. W niniejszej sprawie, jak to wynika z akt, po wszczęciu postępowania, a przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia pani M.M. uiściła należną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości wynikającej z zawiadomienia tj. 192,00 zł., w związku z czym zobowiązanie to wygasło wskutek jego zapłaty. Prowadzenie postępowania i orzekanie o wysokości opłaty, która wygasła poprzez zapłatę byłoby niedopuszczalne, w związku z czym zasadne było umorzenie postępowania przez organ I instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, skarżąca wskazała, że w związku z brakiem odbioru odpadów zrezygnowała z usług Gminy w tym zakresie. Wyraziła swoje niezadowolenie z działań Wójta oraz opisała swoją trudną sytuację materialną.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2018 r. pełnomocnik przyznany stronie skarżącej w ramach prawa pomocy zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organy do nieuprawnionego przyjęcia, że ze strony skarżącej doszło do spełnienia zobowiązania w postaci uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy skarżąca nie miała zamiaru spełniać przedmiotowego świadczenia, a uiszczone przez nią należności nie powinny zostać zaliczone na poczet opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

2. naruszenie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie i umorzenie postępowania, podczas gdy organ zobowiązany był do wydania decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ nie doszło ze strony skarżącej do uiszczenia tej opłaty,

3. naruszenie art. 208 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie doszło do bezprzedmiotowości postępowania, podczas gdy uiszczenie kwoty wysokości żądanej wcześniej opłaty (nawet gdyby uznać ją za spełnienie świadczenia podatkowego) nie powoduje bezprzedmiotowości rozpoznania sprawy i nie usuwa konieczności jej rozpoznania.

Mając na względzie powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie obu wydanych w spawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w tak zakreślonej kognicji decyzja ta nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości wykazanej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g., Wójt wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości tej opłaty na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. Powołane przepisy stanowią, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu (ust. 2a). W przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję określającą wysokość tej opłaty, stosując wysokość opłaty podaną w zawiadomieniu (ust. 2b).

Wójt, wskazując na fakt uiszczenia przez skarżącą w toku wszczętego postępowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, umorzył postępowanie w sprawie określenia tej opłaty jako bezprzedmiotowe, działając w tym zakresie na podstawie art. 208 § 1 O.p. (z uwagi na treść art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawie odpowiednie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej, a nie kodeksu postępowania administracyjnego, jak wskazano w piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2018r.).

W sprawie sporne są dwie kwestie: po pierwsze podstawa faktyczna rozstrzygnięcia, pełnomocnik skarżącej kwestionuje bowiem fakt uiszczenia przez nią w toku postępowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, po drugie podstawa prawna tego rozstrzygnięcia, pełnomocnik kwestionuje bowiem taką wykładnię art. 208 § 1 O.p., która prowadzi do wniosku o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie uiszczenia tej opłaty w toku postępowania.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do ustalonego stanu faktycznego nie można podzielić stanowiska pełnomocnika, że znajdujące się na k.14 akt sądowych dowody wpłaty świadczą, że wolą skarżącej nie było uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wpłaty: kwoty 64 zł z 23 lutego 2017 r., kwoty 128 zł z 7 marca 2017 r. i 64 zł z 27 kwietnia 2017 r. – dokonane zostały tytułem opłaty za odbiór odpadów komunalnych. Odręczne adnotacje skarżącej na ww. dowodach polegające na skreśleniu słowa "odbiór" i wpisaniu "brak" wyrażają jej sprzeciw wobec naliczenia opłaty i korespondują z jej stanowiskiem prezentowanym w sprawie, iż opłata jest nienależna, bowiem odpady z jej nieruchomości nie są odbierane – nie jest to jednak równoznaczne z nieuiszczeniem należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przepisie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. mowa jest o nieuiszczeniu przez właściciela nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako przesłanki określenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji, przez co rozumieć należy niedokonanie czynności faktycznej polegającej na uiszczeniu tej opłaty, a nie kwestionowanie zasadności czy wysokości tej opłaty. Czynność faktyczna polegająca na uiszczeniu określonej w zawiadomieniu opłaty, nawet jeżeli strona jest przekonana o niezasadności jej naliczenia, wyklucza wszczęcie postępowania na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w sprawie określenia wysokości tej opłaty w drodze decyzji.

Zgodzić należy się także z organem, że dokonanie ww. czynności faktycznej, tj. uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. powoduje bezprzedmiotowość tego postępowania w rozumieniu art. 208 § 1 O.p. i konieczność jego umorzenia. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok NSA z 21.2.2006 r., I OSK 967/05). Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok NSA z 23.1.2006 r., II SA 428/01).

Należy zauważyć, że wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest co do zasady na podstawie złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji oraz stawki opłaty uchwalonej przez radę gminy, wyjątkowo natomiast ustawa przewiduje określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji – może to mieć miejsce bądź w przypadku niezłożenia przez podmiot zobowiązany deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym lub istnienia wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji (art. 6o u.c.p.g.) lub, jak w niniejszej sprawie, w przypadku nieuiszczenia przez właściciela nieruchomości opłaty określonej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g. A contrario zatem, jeżeli opłatę tę właściciel nieruchomości uiści, to brak jest podstaw do określenia jej wysokości w drodze decyzji, a źródłem obowiązku w tym zakresie jest złożona przez niego deklaracja.

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Tego rodzaju zmian skarżąca nie zgłaszała. Jeżeli natomiast chodzi o wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to jest ona ustalana w drodze aktu prawa miejscowego i nie jest możliwe kwestionowanie faktu jej uchwalenia lub jej wysokości w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 6m ust. 2b u.c.p.g. w sprawie określenia wysokości tej opłaty.

Podkreślić również należy, że opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Argumenty zatem pełnomocnika odwołujące się do poglądów orzecznictwa, iż zapłata podatku na podstawie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji nie ma wpływu na prawo do wniesienia i rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, nie mogą znaleźć bezpośredniego przełożenia do realiów niniejszej sprawy. Jak wyżej wskazano, ustawa nie przewiduje kompetencji dla organu do wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości złoży deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a zawarte w niej dane nie budzą wątpliwości, oraz uiszcza opłatę w wysokości wskazanej w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 6m ust. 2a u.c.p.g.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.