Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2651/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 217 par. 1 i 2, art. 218 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1716
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o  przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...], odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] z obrębu [...] położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], [...] - w prawo własności nieruchomości.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Pismem z 22 lipca 2019 r. (data prezentaty) Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" (dalej jako skarżąca) złożyła wniosek o wydanie - na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 139), dalej jako ustawa z 20 lipca 2018 r. - zaświadczenia o przekształceniu z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...],[...] - w prawo własności nieruchomości.

Prezydent [...] postanowieniem z [...] grudnia 2019 r., nr [...], odmówił wydania takiego zaświadczenia - wskazując na brak wpisu skarżącej w dziale II księgi wieczystej Nr [...].

Na powyższe postanowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], uchyliło zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent [...] postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], ponownie odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści.

W uzasadnieniu podniósł, że w księdze wieczystej Nr [...] uregulowany jest stan prawny nieruchomości o powierzchni [...] m2 składającej się z dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

Działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami wielomieszkaniowymi o adresach [...] i [...]. Natomiast działka [...] stanowi teren mieszkaniowy wokół budynku służący do jego obsługi.

W dziale drugim tej księgi wpisana jest w udziale [...] jako użytkownik wieczysty [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Pozostała część należy do właścicieli wyodrębnionych lokali. Sprzedaż mieszkań w budynkach przy ul. [...] i [...] nastąpiła w latach 2007-2009.

W związku z tym wezwał on skarżącą do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej działki.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " przedstawiła odpis prawomocnego wyroku (z dniem [...] listopada 2015 r.) Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2011 r. sygn. akt [...] wraz z mapą.

Na podstawie tego wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " z dniem [...] grudnia 2001 r. wydzieliła się z [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i nieodpłatnie otrzymała część jej majątku. W chwili uprawomocnienia się wyroku tj. z dniem [...] listopada 2015 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa nie dysponowała prawem do całej działki nr [...].

Prezydent stwierdził, że - stosownie do art. 4 ust. 1 i 6 ustawy z 20 lipca 2018 r. - zaświadczenie wydaje się na wniosek właściciela gruntu, a w przypadku, gdy organ wydaje zaświadczenie z urzędu - doręcza się je pod adresem dotychczasowego użytkownika wieczystego. Istotą tej regulacji jest ukierunkowanie czynności organu polegającej na potwierdzeniu nabycia własności gruntu ex lege na podmiot, który ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, oraz wobec którego aktualny jest obowiązek wnoszenia opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Podkreślił, że w przypadku częściowego podziału spółdzielni, pomiędzy spółdzielnią wyodrębnioną, a jej poprzednikiem prawnym nie zachodzi zasadniczo tożsamość podmiotowa. Oba te podmioty zachowują odrębny byt prawny, zaś w zakresie zobowiązań powstałych przed dokonaniem podziału ponoszą odpowiedzialność solidarną. Objęcie majątku przez spółdzielnię wyodrębnioną w trybie art. 108 ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. 2020 r., poz. 275) nie wymaga odrębnej czynności prawnej, przez którą w szczególności należy rozumieć zawarcie umowy rozporządzającej.

W świetle powyższego nieuprawnione jest zatem twierdzenie, iż w związku z uniwersalnym charakterem sukcesji w rozumieniu art. 111 powyższej ustawy, na wyodrębnionej spółdzielni nie spoczywa obowiązek ujawnienia we właściwych rejestrach majątku przeniesionego w wyniku podziału.

Wskazał, iż do skutecznego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego wymagane jest ujawnienie go w księdze wieczystej - przy czym wpis ten ma moc wsteczną od dnia złożenia wniosku o jego dokonanie.

Przy czym nie ulega wątpliwości, że obowiązek ten aktualny jest również w stosunku do spółdzielni powstałej w wyniku podziału, na co wprost wskazuje przepis art. 108a § 8 ustawy - Prawo spółdzielcze, zgodnie z którym uchwała walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni lub prawomocne orzeczenie sadu zastępujące taką uchwałę stanowi podstawę do dokonania stosownych wpisów w księdze wieczystej.

Jednocześnie od 2015 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] ", jako użytkownik wieczysty, nie ujawniła swojego prawa do działki nr [...] w księdze wieczystej nr [...]. Nie figuruje również w bazie użytkowników wieczystych prowadzonej przez organ oraz nie ponosiła opłat z tytułu użytkowania wieczystego działki nr [...].

Poza tym zaświadczenie potwierdzające przekształcenie nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] zostało już wydane i przesłane właścicielom - zgodnie ze stanem ujawniony w księdze wieczystej.

Wobec powyższego Prezydent - uznając, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe wydanie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem [...] stycznia 2019 r., prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w prawo własności nieruchomości - odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

Nie zgadzając się z postanowieniem organu I instancji Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - zarzucając m.in. naruszenie art. 27 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, art. 108 a § 8 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze oraz art. 1 ust.2 pkt 3 i art.4 ust. 1, 4 i 6 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów.

Podniosła, że działka nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...] i prawo użytkowania wieczystego ww. działki z dniem [...] grudnia 2001r. nabyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]".

W rezultacie rozpatrzenia zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] postanowieniem z [...] września r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniło, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 i art. 218 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2991/12, LEX nr 2 006 634: " Zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie, w formie pisemnej, obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie. Jest ono aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego - nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu".

W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. polega na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia.

Natomiast wydanie zaświadczenia na tej podstawie jest niedopuszczalne, jeśli problematyka, której dotyczy żądanie strony, jest sporna.

Zaświadczenie, z uwagi na jego specyfikę, nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne, nie są jasne, a zwłaszcza, gdy istnieje spór co ich występowania w konkretnym wypadku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1067/14, LEX nr 2 032 675).

Oznacza to, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się jedynie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Organ może zatem zaświadczyć tylko o tym, co bezpośrednio wynika z dokumentów pozostających w jego dyspozycji, a które wiążą się z zakresem wykonywanych przez niego, ustawowych kompetencji.

W niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wyrokiem z [...] września 2011r. sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...] orzekł o podziale [...] Spółdzielni Mieszkaniowej poprzez wydzielenie z niej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dniem [...] grudnia 2001r. Powstająca Spółdzielnia otrzymała nieodpłatnie część majątku [...] Spółdzielni Mieszkaniowej obejmującego grunty, budynki, budowle i inne środki trwałe obejmujące m.in. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...] i część działki nr [...] o pow. [...] m2.

Zgodnie z art. 111 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze: " Wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania''.

Zgodnie zaś z art.108 ust. 8 ww. ustawy - Prawo spółdzielcze: "Uchwała walnego zgromadzenia o podziale spółdzielni zawierająca wszystkie składniki treści określone w art. 108 przesłanki podziału spółdzielni § 2 oraz prawomocne orzeczenie sądu zastępujące taką uchwałę, stanowią podstawę do dokonania stosownych wpisów w rejestrze i w księdze wieczystej". Oznacza to, że odnotowanie w księdze wieczystej nowej spółdzielni jako właściciela nieruchomości, jest dokonywane na podstawie uchwały walnego zgromadzenia lub orzeczenia sądu oraz dołączonych do niej odpisów z KRS-u. Przeniesienie własności nieruchomości przez spółdzielnię dotychczasową na nowo utworzoną spółdzielnię nie wymaga w tej sytuacji formy aktu notarialnego.

Następnie Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika również, iż istnieje spór co do daty przejścia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni, jak również co do nabycia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, co do których wydano zaświadczenia o przekształceniu.

Jednakże - w niniejszym postępowaniu o wydanie zaświadczenia - Kolegium nie jest uprawnione do merytorycznego badania tej sprawy i rozstrzygnięcia tego sporu.

Zatem w świetle powołanego wyżej orzecznictwa - w przypadku, gdy meritum jest nieoczywiste i sporne - brak jest podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. Dlatego też zasadnie organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", zarzucając mu:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy odmownego postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej niewątpliwie przysługiwało skarżącej w dniu [...] stycznia 2019 r. i uległo z tą datą przekształceniu we własność z mocy art. 1 tej ustawy,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów polegające na utrzymaniu w mocy odmownego postanowienia Prezydenta [...] z [...] lipca 2020 r. nr [...] w sytuacji, gdy potrzeba potwierdzenia określonego stanu prawnego wynika z przepisu ustawy. Skarżąca ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w potwierdzeniu określonego stanu prawnego, który wynika z danych znajdujących się w posiadaniu organu, zaś organ posiada ustawową kompetencję do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, art. 7 i art. 77 k.p.a., polegające na bezpodstawnym ustaleniu, iż istnieje spór co do daty przejścia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz skarżącej jak również co do nabycia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, co do których wydano zaświadczenie

o przekształceniu w sytuacji, gdy pomiędzy skarżącą a właścicielami wyodrębnionych

lokali mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i [...] nie istnieje aktualnie żaden spór w tym przedmiocie.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów skargi.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżanego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I w całości, o zobowiązanie organu na podstawie art. 145 a § 1 p.p.s.a. do wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie przysługującego skarżącej prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...] we własność oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie jest możliwe wydanie zaświadczenia żądanej treści.

Ponownie stwierdziło, że istnieje spór co do daty przejścia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni, jak również co do nabycia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu przez właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych, co do których wydano zaświadczenie o przekształceniu.

Zgodnie zaś z art. 218 k.p.a., organ obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a o wydanie zaświadczenia wnosi osoba, która ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2020 r., odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...], [...] - w prawo własności nieruchomości.

Kwestie wydawania zaświadczeń uregulowane zostały w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

W myśl art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną polegającą na urzędowym potwierdzeniu obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym - w myśl art. 218 § 1 k.p.a. - na podstawie posiadanych rejestrów i ewidencji bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w wyżej wskazanych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia.

Wskazać należy, iż zaświadczenia wydawane w trybie k.p.a. nie są indywidualnymi aktami administracyjnymi, potwierdzają, jak wyżej zaznaczono, jedynie określony stan faktyczny, bądź stan prawny, o ile wynika on z posiadanych przez organ rejestrów, ewidencji, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy.

Jako postępowanie uproszczone, postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia nie wymaga prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, czy rozstrzygnięć spornych kwestii, tak jak to czyni organ w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Zważyć jednak trzeba, że niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w k.p.a., należy również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To z właściwych przepisów materialnoprawnych wynikać będzie, jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018 r., poz. 1716, dalej jako ustawa), z dniem [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntów w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie wydane przez organy wskazane w art. 4 ust.1 pkt 1) do 4) ustawy. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy organ właściwy wydaje zaświadczenie z urzędu lub na wniosek.

W niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny w zasadzie nie był kwestionowany przez strony.

Bezsporny jest fakt, że na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2011 r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się z dniem [...] listopada 2015 r., Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z dniem [...] grudnia 2001 r. wydzieliła się z [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i nieodpłatnie otrzymała część jej majątku - w tym prawo użytkowania wieczystego obecnej działki nr [...], którego nie ujawniła w księdze wieczystej nr [...] do dnia [...] stycznia 2019 roku ani nawet do dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia.

Niewątpliwy jest też fakt, iż w księdze wieczystej nr [...] uregulowany jest stan prawny nieruchomości o powierzchni [...] m2 składającej się z dwóch działek ewidencyjnych: nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami wielomieszkaniowymi o adresach [...] i [...]. Natomiast działka nr [...] stanowi teren mieszkaniowy wokół budynku służący do jego obsługi.

W dziale drugim tej księgi wpisana jest w udziale [...] jako użytkownik wieczysty [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Pozostała część należy do właścicieli wyodrębnionych lokali, które zostały sprzedane w latach 2007-2009.

Natomiast skarżąca pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpiła o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...],[...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...].

Na początku rozważań Sąd pragnie podnieść, że ustawa nie definiuje pojęcia nieruchomości, wobec czego należy odwołać się do definicji nieruchomości zawartej w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece dla każdej nieruchomości prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Sąd Najwyższy w uchwale z 21 marca 2013 r., sygn. akt III CZP 8/13, wskazał, że dominująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest koncepcja przewidująca pierwszeństwo wieczystoksięgowego modelu nieruchomości, w myśl której nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, dla której urządzono księgę wieczystą, natomiast w braku księgi wieczystej sąsiadujące ze sobą grunty należące do tego samego podmiotu stanowią jedną nieruchomość (por. uchwały SN z 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt III CZP 24/06, z 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt III CZP 27/07, z 26 lutego 2003 r., sygn. akt II CKN 1306/00, z 22 lutego 2012 r., sygn. akt IV CSK 278/11).

Sąd Najwyższy podkreślił, że gdy dla określonej nieruchomości zostanie założona księga wieczysta, obowiązuje reguła "jedna księga wieczysta - jedna nieruchomość", odnosząca się także do graniczących ze sobą nieruchomości, które stanowią własność tej samej osoby, a ponadto do nieruchomości stanowiących całość gospodarczą, ale nie graniczących ze sobą. Sąd Najwyższy podkreślił także, że odmienny pogląd godzi w podstawową funkcję ksiąg wieczystych, jaką jest ustalenie stanu prawnego wpisanej do księgi wieczystej nieruchomości, jako odrębnego przedmiotu własności i samoistnego przedmiotu obrotu prawnego (art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Jest on także niezgodny z ustawową zasadą (art. 24 tej ustawy), że dla każdej nieruchomości prowadzi się oddzielną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Uznanie zatem księgi wieczystej za czynnik wyodrębniający nieruchomość najlepiej zapewnia bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, a względy systemowe sprzeciwiają się przypisywaniu pojęciu nieruchomości gruntowej innego znaczenia w obrębie ustawy o księgach wieczystych

i hipotece oraz art. 46 § 1 k.c.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zarówno działka nr [...] jak i działka nr [...] wpisane są do jednej księgi wieczystej, wobec czego stanowi jedną nieruchomość i zaświadczenie może być wydane tylko w stosunku do całej nieruchomości obejmującej działki nr [...] i nr [...].

Tymczasem wniosek skarżącej dotyczy tylko części tej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2. Natomiast nie przedstawiła ona żadnych dowodów, że służy jej także prawo do działki nr [...].

Ponadto obecnie skarżącej nie przysługuje już nawet prawo do całej działki nr [...], gdyż przed uprawomocnieniem się ww. wyroku Sądu Okręgowego, część lokali została sprzedana wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działki nr [...] i nr [...].

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd miał na uwadze przede wszystkim okoliczność, że Prezydent [...] wydał już w dniu [...] września 2019 r. - na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej - zaświadczenie potwierdzające przekształcenie z dniem [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego w prawo własności dla nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], składającej się z działki nr v i nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2, położonej przy ul. [...], [...] oraz ul. [...] - zgodnie ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej tj. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i pozostałych współużytkowników wieczystych - właścicieli wykupionych mieszkań.

Dopóki zaś to zaświadczenie będzie w obrocie prawnym, to organ nie może wydać drugiego zaświadczenia dotyczącego tej samej nieruchomości. Przy czym nie może on również sam dokonywać ustaleń odnośnie prawidłowości wpisów w księdze wieczystej nr [...] a także odnośnie rozbieżności wpisów w księdze wieczystej oraz wpisu figurującego w wypisie z rejestru gruntów - gdyż należy to do uprawnień sądów powszechnych.

Na zakończenie Sąd pragnie jeszcze raz podkreślić, że zaświadczenie - w tym także wydawane na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2019 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów - jest aktem wiedzy organu, nie zaś jego czy innych stron woli i nie ma charakteru prawotwórczego. Przy pomocy zaświadczenia organ stwierdza bowiem tylko to, co jest mu wiadome, nie rozstrzygając jednocześnie jakiejkolwiek sprawy.

W przedmiotowej sprawie - ze względu na rozbieżność zapisów księgi wieczystej nr [...] z oświadczeniami i treścią żądania skarżącej - okoliczność, jaką miałoby potwierdzić zaświadczenie (tj. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego 1/1 udziału w działce nr [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] ") - nie jest oczywista i bezsporna, dlatego też prawidłowo organy orzekające w sprawie odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Z przyczyn wyżej omówionych chybione są zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a. i art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2018 r.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. - uznając, że organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny i prawny sprawy oraz szczegółowo i rzetelnie wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przekonująco swoje stanowisko zyskując całkowitą aprobatę Sądu - zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia niezbędne wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie

art. 119 pkt 3, art. 120 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.