Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3361/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 203; art. 204; art. 207 § 2; art. 272 § 1; art. 276; art. 282 § 1 § 2;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Beata Cieloch, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi A. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 631/12 oddalającym skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 155/09 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 20 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 631/12, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 155/09, 3) umarza postępowania sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie na rzecz A. K. kwotę 8226 (słownie: osiem tysięcy dwieście dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 631/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A.K. - zwanej dalej "Skarżącą", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 155/09 w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Z uzasadnienia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że decyzją z dnia 20 stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ustalił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w wysokości 24 839 zł. Decyzję wydano na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f."

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 155/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca podniosła między innymi zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 20 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f., poprzez jego błędne zastosowanie.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając zmiany wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i uchylenia poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, jak również decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 stycznia 2009 r. i umorzenia postępowania oraz o zasądzenia na rzecz Skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowań sądowych.

Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późń. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów podatkowych zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r. poz. 985), uznał art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.

Decyzją z dnia 28 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości swoją decyzję z dnia 20 stycznia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 31 marca 2008 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. sygn. akt II GPS 1/10, art. 272 § 1 P.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie.

Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP - Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 631/12, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 155/09 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 28 maja 2014 r. w całości decyzji wymiarowej tego organu z dnia 20 stycznia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 31 marca 2008 r. sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine P.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII P.p.s.a. nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie dotyczy przepisów z zakresu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a.

Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez Skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej pełnej stawce uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy.

Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205 i art. 209 P.p.s.a.