Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1033/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64 a  ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku likwidacji wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Wód Polskich na rzecz Z. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...]:

I. Nałożył na Z. S. obowiązek likwidacji urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], tj. studni głębinowej wraz z otworem wiertniczym.

II. Ustalił warunki likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego:

1. sposób likwidacji otworu wiertniczego musi być zrealizowany zgodnie z dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 92 pkt 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 868),

2. należy poinformować organ o realizacji obowiązku likwidacji urządzenia, o którym mowa w pkt 1, w terminie 30 dni od daty zakończenia prac.

III. Ustalił termin wykonania likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego: prace należy zakończyć w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

II.

Po rozpatrzeniu odwołania Z. S. Prezes Wód Polskich decyzją z [...] września 2020 r. nr [...]:

1. Uchylił w całości pkt I. zaskarżonej decyzji;

2. Orzekł w pkt I. decyzji:

"Nakładam na Pana A. S., Pana Z. S., Pana K. S. i Panią K. S., współwłaścicieli działki nr [...] w m. [...] gm. [...], obowiązek likwidacji urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych, tj. studni głębinowej wraz z otworem wiertniczym, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]."

3. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

III.

Postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...] Prezes Wód Polskich wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z [...] września 2020 r. nr [...] z uwagi na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Następnie decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Prezes Wód Polskich na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.:

1. uchylił własną decyzję nr [...] z [...] września 2020 r. znak: [...]

2. orzekł:

2.1 uchylam w całości punkt I. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...]:

"Nakładam na Pana Z. S. zam. ul. [...] obowiązek likwidacji urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...], tj. studni głębinowej wraz z otworem wiertniczym."

2.2 orzekł w pkt I. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...]:

"Nakładam na Pana A. S. i Pana Z. S., współwłaścicieli działki nr [...] w m. [...] gm. [...], obowiązek likwidacji urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych, tj. studni głębinowej wraz z otworem wiertniczym, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na działce nr [...] w m. [...] gm. [...]."

3. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2020 r., znak: [...].

Jak wyjaśnił w uzasadnieniu, pismem z [...]września 2020 r. K. S. i K. S. poinformowali organ odwoławczy, że nie są już współwłaścicielami działki nr [...] w miejscowości [...] na której wykonana została bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego studnia głębinowa. Na potwierdzenie powyższego w załączeniu przekazali kopię aktu notarialnego z [...] lutego 2016 r., którym zniesiono współwłasność w taki sposób, że własność nabyli Z. S. i A. S.

W sprawie wyszły zatem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z [...] września 2020 r., nieznane wówczas organowi odwoławczemu, co wymagało wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 64a ust. 5 Prawa wodnego z 2001 roku w przypadku niewystąpienia przez właściciela urządzenia wodnego z wnioskiem o wydanie decyzji legalizującej nielegalnie wykonane urządzenie wodne, jak i w przypadku nieuzyskania takiej decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia obowiązek jego likwidacji.

Prawa właścicielskie do przedmiotowej studni przysługują wszystkim współwłaścicielom działki [...], natomiast obowiązki wynikające z art. 64a ust. 5 nakłada się na właściciela tego urządzenia wodnego.

Z uwagi na to, że K. S. i K. S. nie przysługują już prawa właścicielskie w stosunku do działki ewid. nr [...], a co za tym idzie również do przedmiotowej studni, konieczne było przeformułowanie treści decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...], gdyż obowiązek likwidacji studni głębinowej wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ciąży tylko na A. S. oraz Z. S.

Prezes Wód Polskich wyjaśnił, że nie może uwzględnić wniosku zawartego w piśmie A. S., w którym ten wnosi o nałożenie obowiązku likwidacji studni głębinowej tylko na osobę która ją wykonała, tj. na Z. S.

IV.

Po zbadaniu wniosku Z. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, a także po zbadaniu, z uwagi na treść art. 54a § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), skargi wywiedzionej od tej decyzji do tutejszego Sądu przez A. S., Prezes Wód Polskich decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje własne rozstrzygnięcie.

Wyjaśnił, że stosownie do art. 47 § 1 i art. 48 kodeksu cywilnego każdoczesny właściciel gruntu staje się właścicielem zlokalizowanych na nim urządzeń wodnych.

W związku z powyższym dopóki A. S. jest prawnym współwłaścicielem działki nr ewid. [...] jest również z mocy prawa współwłaścicielem studni na której jest ona zlokalizowana, mimo iż jej faktycznie nie wykonał.

Natomiast Z. S. nie poparł informacji dotyczącej rozpoczęcia legalizacji urządzenia wodnego żadnym zawiadomieniem, ani innym dokumentem, który potwierdziłby fakt rozpoczęcia postępowania przez właściwy miejscowo zarząd zlewni Wód Polskich w sprawie legalizacji przedmiotowej studni, a zatem organ nie miał podstaw, aby orzec inaczej niż nakazać likwidację spornego urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych.

Odnosząc się do niesłusznego zarzutu A. S. dotyczącego nieprzestrzegania prawa przez organ, przypomniano, że dopóki jest on prawnie współwłaścicielem działki nr ewid. [...], to nie ma innej możliwości niż orzec jak w sentencji, aby orzeczenie było zgodne z obowiązującym prawem. W żadnych przepisach prawa nie ma odstępstwa od nałożenia na jednego współwłaściciela urządzenia wodnego obowiązku likwidacji danego urządzenia w przypadku bycia w konflikcie z drugim współwłaścicielem, który w rzeczywistości wykonał to urządzenie bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które by potwierdziły, że postępowanie w sprawie wyjścia ze współwłasności działki toczy się w Sądzie Rejonowym w [...].

V.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. S. zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

1. prawa procesowego, mianowicie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie wezwania skarżącego do ewentualnego uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez dołączenie informacji dotyczącej rozpoczęcia legalizacji urządzenia wodnego, zawiadomienia lub innego dokumentu, który potwierdzałby fakt rozpoczęcia postępowania przez właściwy miejscowo zarząd zlewni Wód Polskich w sprawie legalizacji, jeśli według organu złożony przez skarżącego wniosek nie spełniał innych wymagań ustalonych w przepisach prawa;

2. prawa procesowego, mianowicie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie faktu braku informowania skarżącego o prowadzonej sprawie, pomimo wielokrotnych próśb i zapytań ze strony skarżącego (korespondencja mailowa) oraz nie poinformowanie skarżącego o niekompletności wniosku (brak informacji dotyczącej rozpoczęcia legalizacji urządzenia wodnego, zawiadomienia lub innego dokumentu, który potwierdzałby fakt rozpoczęcia postępowania przez właściwy miejscowo zarząd zlewni Wód Polskich w sprawie legalizacji, co stoi w rażącej sprzeczności z zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz narusza zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;

3. prawa procesowego, mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcia wskutek tego okoliczności jednoznacznie wskazujących, iż skarżący rozpoczął procedurę legalizacyjną, a tym samym brak było podstaw do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy;

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący podniósł, że pismem z [...] grudnia 2020 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2020 r. Wniosek uzasadnił tym, że w chwili obecnej rozpoczął się proces legalizacji urządzenia wodnego służącego do ujmowania wód podziemnych. Od momentu wpłynięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do otrzymania zaskarżonej decyzji (tj. przez okres ponad trzech miesięcy) me otrzymał żadnej informacji, czy i w jaki sposób wniosek został rozpatrzony. Geolog, która prowadzi procedurę legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego, w omawianym okresie kilkukrotnie próbowała skontaktować się telefonicznie oraz mailowo z pracownikiem prowadzącym sprawę z ramienia Wód Polskich, jednak bezskutecznie. O rozpoczęciu procedury legalizacyjnej, pracownik Wód Polskich został poinformowany również mailowo dnia 14 grudnia 2020 r. Ponadto, dnia 21 stycznia 2021. r. ww. pracownik otrzymał wiadomość mailową dotyczącą toku procesu legalizacji ujęcia wód podziemnych, na którą również nie otrzymano żadnej odpowiedzi. Próby telefonicznego skontaktowania się z pracownikiem również były bezskuteczne nikt nie odbierał, jak również nie odpowiadał na prośby kontaktu wysyłane mailowo.

Jeśli uznano, że brak jest informacji dotyczącej rozpoczęcia legalizacji studni, organ powinien wezwać skarżącego, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Organ mógł też wezwać stronę do wyjaśnień, tym bardziej, że wskazywała ona na wszczęcie procedury legalizacyjnej.

VI.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie administracyjne, w którym wydano zaskarżoną decyzję, toczyło się w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Organ uznał, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, zachodzą podstawy do wznowienia postępowania, albowiem jak ustalono, K. S. i K. S. w dniu orzekania nie byli już właścicielami nieruchomości, na której wykonano sporną studnię, o czym Prezes Wód nie posiadał wiedzy.

Jakkolwiek organ powinien na każdym etapie sprawy weryfikować na podstawie księgi wieczystej względnie ewidencji gruntów i budynków stan własnościowy nieruchomości, to jednak w tym przypadku stanowisko w zakresie wznowienia z urzędu postępowania należy uznać za zasadne. Słusznie bowiem w okolicznościach sprawy wydano na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienie z [...] września 2020 r. przyjmując wyjście na jaw nowej okoliczności, nieznanej dotychczas organowi. Wpływu na zaistnienie tej przesłanki nie mają uprzednie błędy organu.

W kontekście powyższego, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. ww. postanowienie stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do obranej przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

W tej fazie postępowania wznowieniowego, oprócz ustalenia zaistnienia przyczyny wznowienia postępowania, w sprawie może dojść również do ponownego merytorycznego jej. Jest to uzasadnione wtedy, gdy przeprowadzone ponownie postępowanie wyjaśniające doprowadzi do wniosków potwierdzających przekonanie, że dana decyzja ostateczna dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, na podstawie której wznowiono postępowanie.

Jak wskazano w wyroku NSA z 13 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3365/14 z art. 149 § 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wynika, że ograniczenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, z wyłączeniem rozpoznania sprawy administracyjnej pomimo ustalenia podstaw wznowienia postępowania, stanowi istotne naruszenie prawa.

Po wznowieniu postępowania organ jest uprawniony i zobowiązany do rozpoznania po pierwsze ziszczenia się przesłanki wznowieniowej, po drugie zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Prowadząc postępowanie wznowieniowe organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego ani prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła kwestionowana decyzja. W odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest więc powrót całej sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego (którego dotyczy wznowienie). Sąd w niniejszym składzie stoi przy tym na stanowisku, że organ rozpoznając sprawę kontroluje ją w pełnym zakresie tj. w jakim powinien to zrobić w postępowaniu zwykłym.

VIII.

Niniejsza sprawa rozpatrzona w trybie zwykłym toczyła się w ramach procedury określonej w art. 64a ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm. - dalej jako P.w.), co nie budzi zastrzeżeń - patrz wyjaśnienie tej kwestii zawarte w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...] lutego 2020 r.

Zgodnie zatem z art. 64a ust. 1 P.w. z 2001 r. jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2.

Z kolei w art. 64a ust. 5 P.w. wskazano, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

Prezes Wód Polskich dokonał wadliwej wykładni tych przepisów oraz uchybił przepisom procesowym w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy we wznowionym postępowaniu odnośnie do kwestii wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zagadnień Sąd wyjaśnia, że wspomniane przepisy wiążą możliwość legalizacji urządzenia wodnego oraz jego rozbiórki z tym, do kogo ono należy, a nie z tym gdzie ono jest umiejscowione. Jakkolwiek słusznie organ powołuje zasadę superficies solo cedit jako pewną regułę ogólną orzekania w tego rodzaju sprawach, to jednak błędnie wywodzi z niej skutek, że zawsze urządzenie wodne należeć będzie do właściciela nieruchomości, a przez to jego ewentualna rozbiórka również musi zostać skierowana do właściciela(i) danej nieruchomości. Jak wskazano, co do samej tylko zasady można podzielić tego rodzaju pogląd organu, niemniej jednak nie znajdował on zastosowania w tej konkretnie sprawie. Jak wskazano, zastosowany art. 64a ust. 5 P.w. stanowi skutek wykonania urządzenia wodnego bez pozwolenia wodnoprawnego oraz braku jego legalizacji. Przepis ten należy jednak wykładać nie tyle literalnie co celowościowo i systemowo. To więc, że użyto w nim stwierdzenia "nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji" nie oznacza, że decyzja musi zostać skierowana do wszystkich aktualnych właścicieli nieruchomości na której znajduje się sporne urządzenie, bez względu na to, kto owo urządzenie w ramach samowolnego działania wykonał. Jakkolwiek organ nakładając tego rodzaju obowiązek musi uwzględniać skuteczność jego wykonania, stąd co do zasady podzielić należy stanowisko o kierowaniu decyzji do wszystkich właścicieli nieruchomości, to jednak nie zawsze będzie to działanie prawidłowe. W sytuacji w której współwłaściciel nieruchomości, który nie był sprawcą samowoli w zakresie wykonania urządzenia wodnego i o niej nic nie wiedział, a zarazem który nie czyni jakichkolwiek przeszkód w jego rozbiórce, a wręcz o nią wnosi, to nakładanie na niego obowiązku naruszałoby konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej i indywidualizacji dolegliwości rozstrzygnięcia organu. Sąd zwraca więc uwagę, że w niektórych sytuacjach możliwe jest nałożenie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego na jego sprawcę, będącego jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości i nienakładanie tego obowiązku na pozostałych współwłaścicieli. Jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach z 24 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1482/12 dla przebiegu postępowania w przedmiocie likwidacji urządzenia wodnego bez znaczenia pozostaje kwestia tytułu prawnego do nieruchomości, na której urządzenie takie się znajduje.

Wzmacniając taką argumentację należy wskazać, że z art. 123 ust. 2 P.w. z 2001 r. wynika, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Powyższe musi zostać uwzględnione w ramach systemowej wykładni art. 64a ust. 5 P.w. z 2001 r. Skoro bowiem pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości, ergo może zostać wydane na rzecz podmiotu, który nie jest jej właścicielem, to literalne rozumienie obowiązku likwidacji urządzenia wodnego z art. 64a ust. 5 P.w. z 2001 r. nie może być zawsze i literalnie przypisywane aktualnym właścicielom nieruchomości, na której się to urządzenie znajduje.

W powyższej sytuacji, wobec ustalonych okoliczności sprawy oraz stanowiska A. S. (niebiorącego udziału w wykonaniu urządzenia wodnego, a także wnoszącego o jego rozbiórkę), jak również ze względu na brak przymiotu właścicielskiego po stronie K. S. i K. S., należało rozważać nałożenie tego obowiązku na sprawcę samowoli – Z. S.

IX.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę na naruszenie przez organ obowiązku działania w sposób lojalny względem strony oraz budowania zaufania obywateli do organów państwa - art. 8 § 1 k.p.a.

W sprawie naruszono również art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii jaką jest to, czy względem studni toczy się postępowanie legalizacyjne.

Organ przyjmuje, że Z. S. nie wykazał, aby zainicjował lub uzyskał pozwolenie wodnoprawne na sporną studnię w trybie legalizacyjnym z art. 64a ust. 1 P.w. z 2001 r.

Jak zatem wskazano w wyroku WSA w Gdańsku z 17 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 162/17 konstrukcja art. 64a P.w. z 2001 r. wskazuje, że właściwy organ w każdym czasie przed złożeniem przez właściciela wniosku o legalizację, może wszcząć i skutecznie prowadzić postępowanie w stosunku do właściciela samowolnie zrealizowanego urządzenia wodnego. Jedyną przeszkodą w prowadzeniu takiego postępowania byłoby toczące się i nie zakończone jeszcze postępowanie z wniosku właściciela o legalizację urządzenia wodnego. W sytuacji, gdyby takie właśnie postępowanie się toczyło, organ nie mógłby do czasu jego zakończenia wszcząć postępowania w przedmiocie likwidacji urządzenia.

Brak wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego uzasadnia zatem wdrożenie procedury, o której mowa w art. 64a ust. 5 P.w. z 2001 r. celem przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Niemniej jednak powyższe nie oznacza, że organ, mając uzasadnione i wiarygodne informacje o co najmniej podejmowanych przez Skarżącego próbach legalizacji studni, które prawdopodobnie zainicjowano w toku już trwającego postępowania o likwidację urządzenia wodnego, nie może oznaczać sytuacji, w której organ poprzestaje na stwierdzeniu, że Skarżący nie wykazał, aby skutecznie wdrożył ową procedurę. Jak wskazano, we wznowionym postępowaniu organ bada sprawę jeszcze raz (stosownie do etapu, na którym się ona znajduje) w jej całokształcie. Organ nie może więc pozostawić niewyjaśnionej kwestii czy toczy się aktualnie postępowanie legalizacyjne, jeżeli tak jak w sprawie niniejszej ma ono istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nadto, należy oczekiwać, że organ stosując art. 9 k.p.a. co najmniej poinformuje Skarżącego, występującego bez profesjonalnego pełnomocnika, o zasadach rządzących postępowaniem z art. 64a P.w. z 2001 r. Organy administracji publicznej są bowiem zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają więc nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Inaczej mówiąc, organ winien poinstruować Skarżącego, że jeżeli nie zainicjuje postępowania legalizacyjnego względem spornej studni, to organ będzie zobowiązany podjąć dalsze działania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem tj. likwidacji urządzenia wodnego.

W postępowaniu przeprowadzonym przez Prezesa Wód zaniechano takich czynności. Organ, pomimo wyraźnego wskazania we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy faktu wystąpienia o legalizację studni, poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że Strona tego nie wykazała. Tymczasem w tego rodzaju sytuacji należało co najmniej wezwać Skarżącego do udokumentowania zainicjowania postępowania legalizacyjnego lub też należało zwrócić się do miejscowo właściwego organu wód polskich o informację, czy takie postępowanie zostało rzeczywiście wszczęte i w jaki sposób się ewentualnie zakończyło. Z wypowiedzi Strony wynika, że jest ona bardzo zainteresowana legalizacją studni. Nie można było zatem tej okoliczności pozostawić bez głębszej analizy. Jeśli natomiast wniosek o legalizację złożono do organu niewłaściwego, ten winien go przekazać zgodnie z kompetencją od organu odpowiedzialnego za jego załatwienie.

W powyższej sytuacji za uzasadnione uznano zarzuty nr 2 i 3 skargi (ten ostatni jedynie w zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Nietrafny jest natomiast zarzut nr 1 wskazujący na naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. Należy wskazać, że Prezes Wód nie mógł naruszyć tego przepisu, bowiem nie orzeka w pierwszej instancji w sprawie legalizacji urządzenia wodnego jakim jest sporna studnia.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 64a ust. 1 i 5 P.w. z 2001 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. przyjmując, że składa się na nie uiszczony wpis od skargi.