Postanowienie NSA, sygn. akt II OKW 12/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zwrócono sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Dnia 16 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi D. G. - Sołtysa Sołectwa Ł. Gmina P. oraz K. C. - Radnego Rady Miejskiej w P. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podziału gminy na okręgi wyborcze postanawia: zwrócić sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

D. G. - Sołtys Sołectwa Ł. Gmina P. oraz K. C. - Radny Rady Miejskiej w P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podziału gminy na okręgi wyborcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1072/18 odrzucił skargę. Od postanowienia o odrzuceniu skargi nie została dotychczas wniesiona skarga kasacyjna.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o wydanie na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1349; dalej: ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r.) postanowienia o przekazaniu sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jako sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy. W ocenie Państwowej Komisji Wyborczej, z art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. wynika, że z chwilą wejścia jej w życie wszystkie sprawy ze skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej niezakończone do tego czasu prawomocnie podlegają przekazaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1072/18 stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zgodnie z właściwością rzeczową. W uzasadnieniu Sąd powołał się na art. 59 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. Wskazał, że od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. (20 lipca 2018 r.) sądem właściwym do rozpoznania spraw ze skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej jest Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu art. 8 powołanej ustawy odnosi się do wszystkich spraw zawisłych w dniu jej wejścia w życie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, także tych, w których wydano nieprawomocne orzeczenie kończące postępowanie przed tym sądem. Wskazał, że za takim rozumieniem powołanego przepisu przemawia cel powyższej nowelizacji, którym jest m.in. szybkie zakończenie spraw ze skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 59 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany postanowieniem wojewódzkiego sądu administracyjnego o przekazaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w każdym przypadku zobowiązany jest badać swoją właściwość i uprawniony jest ocenić kwestię właściwości.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Państwowej Komisji Wyborczej, że Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać bezpośredniej kontroli zaskarżonej uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, z pominięciem wydanego w tej sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kończącego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. postępowania w sprawach ze skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 7 niniejszej ustawy oraz przepisów ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten należy interpretować w ten sposób, że na podstawie nowych przepisów Kodeksu wyborczego obowiązujących od dnia 20 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje (jako Sąd pierwszej instancji) skargi wniesione w sprawach, które nie zostały zakończone przed Sądem pierwszej instancji wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Przyjęcie odmiennego stanowiska, dopuszczającego możliwość merytorycznego rozpoznania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w sytuacji, gdy postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało zakończone orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, oznaczałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP) w sprawie, która została wszczęta i zakończona w czasie obowiązywania tej zasady.

Podkreślenia wymaga, że w ustawie z dnia 15 czerwca 2018 r. brak jest regulacji dotyczących tego, jak w przypadku przekazania do Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawy, w której wydano już nieprawomocne orzeczenie kończące postępowanie ze skargi na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej, Sąd ten miałby, rozpoznając taką skargę, odnieść się do wydanego już przez Sąd niżej instancji orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Brak zaś takiego odniesienia się, w szczególności możliwości uchylenia orzeczenia, oznaczałby, że dotychczas wydane orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego po pierwsze pozostałoby w mocy, po drugie, z uwagi na to, że nie służy już od niego środek zaskarżenia, stałoby się prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). To z kolei prowadziłoby do tego, że w tej samej sprawie obowiązywałyby dwa prawomocne orzeczenia, przy czym nie można wykluczyć przypadków, gdy te orzeczenia byłyby ze sobą sprzeczne.

Skoro art. 8 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. nie dotyczy postępowań w sprawach ze skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej, w których do dnia wejścia w życie powołanej ustawy wydano orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji, to takie postępowania toczą się nadal według przepisów dotychczasowych, co oznacza, że od orzeczenia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny służy środek zaskarżenia, zaś Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy tylko do rozpoznania tego środka zaskarżenia. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie, albowiem strony nie wniosły środka odwoławczego od postanowienia o odrzuceniu skargi.

Z tych względów, na podstawie art. 59 § 1 i 2 p.p.s.a., przedmiotową sprawę należało zwrócić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.