Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2032/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 pkt 8,  art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 1, art. 23
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1, par. 35, par. 36 pkt 5, par. 45, par. 46 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: par. 5
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 7-9, art. 12, art. 16, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2010 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2032/09

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], gmina P., polegającej na wpisaniu jako współwłaścicieli działek ew. nr [...] o pow. 5,77 ha, nr [...] o pow. 0,0147 ha, nr [...] o pow. 0,09 ha, nr [...] o pow. 0,47 ha, nr [...] o pow. 0,0773 ha i nr [...] o pow. 4,19 ha na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że:

* wnioskiem z dnia [...] listopada 2008 r. D. J. wystąpiła o wprowadzenie zmiany w rejestrze gruntów i budynków dotyczącej nieruchomości położonej we wsi C., gm. P., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr nr: [...] o pow. 5,77 ha, [...] o pow. 0,0147 ha, [...] o pow. 0,09 ha, [...] o pow. 0,47 ha, 400 o pow. 0,0773 ha i [...] o pow. 4,19 ha, poprzez wpisanie w miejsce dotychczasowych osób prawnych oraz osoby fizycznej nowych współwłaścicieli zgodnie z postanowieniami spadkowymi. Żądanie wprowadzenia zmiany oparte zostało na podstawie ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. Do wniosku nie został załączony, tytuł prawny do wskazanych w decyzji nieruchomości;

* zapisy w ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym określenia tytułu prawnego do nieruchomości mają wyłącznie charakter techniczno -deklaratoryjny. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem", prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądowych; umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokal; ostatecznych decyzji administracyjnych; dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2;

* zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 ze zm.), zwanej dalej "p. g. i k.", podstawę oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, stanowią dane zawarte w

* IV SA/Wa 2032/09

ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę do dokonania zmian w dziale 1 ksiąg wieczystych, natomiast ewidencja gruntów nie może przesądzać o prawach do nieruchomości. Do rejestracji i ochrony praw podmiotowych do nieruchomości służy instytucja ksiąg wieczystych, zaś spory o własność mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi;

- ewidencja gruntów służy odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego działek

w nim wskazanych, natomiast nie służy ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów

historycznych związanych ze stanem własnościowym gruntów. W świetle powyższego

oznacza to, iż nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed

kilkudziesięciu lat, po których pojawiły się kolejne tytuły własności. Oznacza to

również, że odnośnie ustalenia praw własnościowych do nieruchomości, powyższe

nie może się odbywać w trybie postępowania administracyjnego, natomiast

weryfikacja może nastąpić w trybie postępowania cywilnego. Dopiero uzyskanie

wyroku sądowego może stanowić przesłankę zmiany treści ewidencji gruntów w

żądanym przez Wnioskodawcę zakresie;

* decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. stwierdza nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska C. z gruntami związanymi "D.", "C." i "O. ", położona na terenie gminy N., powiatu [...] o łącznej pow. 98,29 ha w tym 58,2885 ha użytków rolnych stanowiąca w chwili przejęcia własność H. P. i T. J. podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;

* działki objęte żądaniem zmiany podmiotowej w ewidencji gruntów mają następujący stan prawny:

* działka ew. nr [...] została nabyta przez Skarb Państwa na mocy prawomocnego postanowienia Sądu o zasiedzeniu [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., a następnie ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. przeszła na własność Gminy P. Powyższa nieruchomość uregulowana jest w księdze wieczystej nr [...]; jako użytkownik wpisany jest O.;

* działka ew. nr [...] o pow. 0,0147 ha została nabyta przez Gminę P. na mocy ostatecznej decyzji art. 98 ustawy o gospodarce

2

IV SA/Wa 2032/09

nieruchomościami (Dz. U. 2000 nr 46, poz. 543) wydzielona pod poszerzenie drogi publicznej, w wyniku podziału nieruchomości ([...]) będącej własnością osoby fizycznej (księga wieczysta nr [...]), zatwierdzonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...];

* działka ew. nr [...] o pow. 0,0773 ha, ujawniona w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., stanowi własność A. P.;

* działka ew. nr [...] o pow. 4,19 ha od 1986 r. jest we władaniu G. Z treści pisma z dnia [...] listopada 2008 r. Agencji Nieruchomości Rolnych w W. wynika, że nieruchomość ta została przekazana decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w W., na mocy której G., zgodnie z protokółem zdawczo -odbiorczymi i wypisami z rejestru ewidencji gruntów, zostało przekazane do zasobu Agencji. Ponadto działka ew. nr [...] została wydzierżawiona do dnia [...] grudnia 2012 r. Z uwagi na fakt, że w świetle zgromadzonych informacji obecne zapisy w zakresie wpisanego podmiotu do działki nr [...] są nieaktualne, Agencja Nieruchomości Rolnych w W. zobowiązała się złożyć do Starosty [...] stosowny wniosek wraz z ostateczną decyzją wojewody w celu zaktualizowania zapisów w operacie ewidencji gruntów. Z treści powyższego pisma również wynika, że działki ew. nr [...] i nr [...] nie zostały przekazane do zasobu Agencji Nieruchomości Rolnych;

- w świetle zebranych dowodów w sprawie oraz nie przedłożenia tytułu własności przez wnioskodawcę, z uwzględnieniem w dziale 1 księgi wieczystej aktualnego oznaczenia nieruchomości zgodnie z aktualnymi zapisami w operacie ewidencji gruntów i budynków żądanie strony jest sprzeczne z przepisami w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz narusza prawa osób trzecich.

Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2009 r. wniosła D. J.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru

3

IV SA/Wa 2032/09

geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że:

wnioskiem złożonym w dniu [...] listopada 2008 r. D. J. wystąpiła do organu ewidencyjnego o dokonanie zmian w rejestrze gruntów w zakresie sześciu działek w obrębie ewidencyjnym C. oraz sześciu działek w obrębie ewidencyjnym [...] m. K. poprzez wpisanie właścicieli wskazanych w załączonej ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. w miejsce dotychczasowych. Decyzją tą Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] stycznia 1948 r. uznającego, że nieruchomość ziemska C. z gruntami "D.", "C. " i "O. ", stanowiąca własność H. P. i T. J., o łącznej powierzchni 98,29 ha, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - w części dotyczącej wymienionych we wniosku 12 działek o łącznej powierzchni 33,86 ha.

wnioskodawca wywodzi, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. sprawiła, iż w mocy pozostaje ostateczne orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] lipca 1946 r., w którym stwierdzono, że nieruchomość ziemska C. z gruntami "D.", "C. " i "O." nie podpada pod działanie dekretu PKWN. Na podstawie orzeczenia z 1946 r. przywrócono własność wymienionych nieruchomości ich właścicielom H. P. i T. J. i i to orzeczenie stanowi podstawę wpisu prawa własności do rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych zgodnie z rozporządzeniem z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz dekretem z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. W związku z powyższym w rejestrze gruntów powinni zostać wpisani następcy prawni H. P. i T. J. według postanowień spadkowych wskazanych z powołanej na wstępie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca argumentuje, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2008 r. dokonał aktualizacji numerów ewidencyjnych działek

4

IV SA/Wa 2032/09

podlegających zwrotowi w naturze i stosowny operat sporządzony przez geodetę uprawnionego L. C. znajduje się w aktach sprawy;

Starosta [...] przekazał wniosek adwokata A. H. w części dotyczącej działek położonych w obrębie [...] m. K. Burmistrzowi Gminy K. stosownie do zawartego porozumienia miedzy tymi organami odnośnie prowadzenia spraw z zakresu ewidencji gruntów i budynków (w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2008 r. błędnie wpisano "w zakresie działek położonych w C.");

zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter deklaratoryjno-techniczny. Ewidencja nie tworzy, a jedynie rejestruje stany prawne i faktyczne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Prawa właścicieli i użytkowników nieruchomości, stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia uwidacznia się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian (§ 45 rozporządzenia) na podstawie dokumentów wymienionych w § 35 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. Dokumenty będące podstawą wpisów stanowią razem z mapami i rejestrami operat ewidencyjny;

wnioskodawca nie przedłożył dokumentów stanowiących tytuł prawny jego i pozostałych spadkobierców H. P. i T. J. do wymienionych we wniosku działek. Dokumentami takimi nie są powoływane orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] lipca 1946 r., jak też odpis z wniosku załączonego do księgi hipotecznej nieruchomości "D.". Wymienione wyżej orzeczenie, wydane na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowi wyłącznie o tym, i tylko w tym zakresie rodzi skutki prawne, że opisana w nim nieruchomość nie podlega przepisom dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a wiec nie przechodzi na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na przeprowadzenie reformy rolnej. Nie jest prawdą, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz dekretem z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej orzeczenie to stanowi podstawę wpisu prawa własności do rejestru gruntów oraz ksiąg wieczystych. Jak wskazuje sama nazwa dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. odnosi się on do

5

IV SA/Wa 2032/09

nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej.

- podstawę wpisów w ewidencji gruntów mogłyby stanowić łącznie:

* orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z [...] lipca 1946 r. oraz decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1948 r.,

* dokumenty hipoteczne wraz z planami, z których wynikałoby prawo własności do określonych w nich nieruchomości (zgodnie z uzasadnieniem orzeczenia z dnia [...] lipca 1946 r. grunty stanowiące nieruchomość D. objęte były trzema księgami hipotecznymi),

* dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego określająca granice, powierzchnię i oznaczenie nieruchomości na aktualnej mapie ewidencyjnej,

z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego wynikającego z później wydanych dokumentów.

Niedostarczenie przez wnioskodawcę dokumentów, określonych § 12 ust. 1 rozporządzenia, stanowiących podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów oraz nie posiadanie ich przez organ uzasadnia odmowę wprowadzenia takiej zmiany.

Zmian w zakresie tytułów własności dokonuje się w ewidencji gruntów na podstawie orzeczeń, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości. Nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których wydane zostały kolejne tytuły własności, co w niniejszej sprawie ma miejsce w odniesieniu do działek ew. nr [...]. Podstawę danych ewidencyjnych stanowi ostatni wydany dokument przewidziany przepisami prawa;

- decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r.

stwierdzającego nieważność orzeczeń z 1948 r. w części dotyczącej wymienionych w

tej decyzji działek ewidencyjnych, w sytuacji, gdy dokumenty z 1946 i 1948 r.

zawierają inne oznaczenia nieruchomości, niezależnie od przeszkód opisanych wyżej,

nie może wywoływać skutków w zakresie zmiany danych ewidencyjnych. Z decyzji z

dnia [...] września 2008 r. wynika bowiem, że dokumenty archiwalne uległy

zniszczeniu, a dokładne określenie powierzchni nieruchomości przejętej na cele

reformy rolnej, a więc i jej granic, nie jest możliwe. Minister wydając decyzję oparł się

na ekspertyzie geodety uprawnionego wykazującej aktualny obszar nieruchomości

6

jako wynoszący 108,7126 ha, a więc o ponad 10 ha większy niż został określony w

orzeczeniu Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. oraz unieważnionych w części orzeczeniach z 1948 r. Z informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w P. wynika, że praca geodety uprawnionego L. C. dotycząca terenu obrębu C. nie została złożona do kontroli i nie jest przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a więc w świetle powołanych przepisów ewidencyjnych nie mogą wynikać z niej żadne zmiany danych ewidencyjnych (§ 36 pkt 5 rozporządzenia);

- organy ewidencyjne rejestrują stany prawne w sytuacjach bezspornych,

wszelkie wątpliwości ci do tytułu własności czy też granic nieruchomości mogą być

rozstrzygane przez sądy powszechne.

Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. wniosła D. J. zarzucając jej naruszenie:

* art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 23 przez ich pominięcie p. g. i k.,

* art. 23 p. g. i k. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia w zw. z orzeczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. poprzez całkowite pominięcie tytułu własności skarżącej,

* § 35, 45 i 46 ust. 2 rozporządzenia poprzez zbędne ich przywołanie,

* art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", art. 8 i art. 9 oraz art. 12 k. p. a., a przede wszystkim nieprawdziwą informację o braku tytułu prawnego do wskazanych nieruchomości wynikającą z pominięcia pism skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. oraz [...] czerwca 2009 r. oraz dokumentacji znajdującej się w Ministerstwie Rolnictwa w sprawie [...] oraz zaniechania jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej wobec zgłoszonych wątpliwości (art. 84 k. p. a.),

- art. 16 k. p. a. przez pominięcie rozstrzygnięć zawartych w orzeczeniu

Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. i w decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że:

- podstawę wpisu stanowi orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z

dnia [...] lipca 1946 r. i decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r., czytane łącznie. Z obu tych orzeczeń wyraźnie wynika, że działki objęte wnioskiem stanowiły własność T. J. i H. P. i pochodzą z nieruchomości ziemskiej C.;

- organy nie zrozumiały sentencji orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu

7

IV SA/Wa 2032/09

Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. i bezprawnie nie uznały go za tytuł prawny do nieruchomości. Taka decyzja stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej;

- w świetle § 12 ust. 1 rozporządzenia pozbawione podstaw prawnych jest

żądanie dodatkowych dokumentów, w tym dokumentów hipotecznych i dokumentacji

geodezyjno-kartograficznej. Organy nie zażądały dodatkowych dokumentów ani też

nie dokonały żadnych dodatkowych ustaleń, mimo iż skarżąca - w przypadku

wątpliwości co do zmian zapisów w ewidencji gruntów i co do własności i usytuowania

działek ew. nr [...] - zaproponowała dokonanie analizy ekspertyzy geodety uprawnionego L. C. Z treści uzasadnień obu decyzji nie wynika, czy zostało to wykonane;

- decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. jednoznacznie wskazuje na aktualne numery działek i ich pochodzenie oraz prawo własności; stwierdził to także organ odwoławczy przywołując § 12 ust. 1 rozporządzenia, gdzie jako podstawę zmiany wskazuje się "ostateczną decyzję". Zaś podstawę zmian stanowi orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. przywracające własność ich prawowitym właścicielom, wydane na podstawie rozporządzania Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Orzeczenie z dnia [...] lipca 1946 r. jest ostateczną decyzją wskazującą na prawo własności, a decyzja Ministra Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. aktualizuje numery działek na mocy art. 23 p. g. i k. stanowiąc wystarczającą podstawę do zmiany w ewidencji gruntów.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 p. g. i k. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się ich właściciela. O tym natomiast, kto jest właścicielem danego gruntu rozstrzyga się na podstawie tytułów wymienionych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami prawa osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie następujących tytułów: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i

8

IV SA/Wa 2032/09

własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Wynika z powyższego, że wpisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter pochodnych informacji o właścicielu gruntu, które wynikają z wyżej wymienionych tytułów. Słusznie więc organ zaznaczył, że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, natomiast samodzielnie nie mogą rozstrzygać czyichkolwiek uprawnień do gruntu. Postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego gruntu bez istnienia któregoś ze wspomnianych wyżej tytułów. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich do gruntu bez powołania się na któryś z tytułów wymienionych w § 12 ust. 1 rozporządzenia.

Skarżący jako podstawę wpisu w ewidencji gruntów wskazuje na orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] lipca 1946 r. oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r.

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 1946 r. Wojewódzki Urząd Ziemski w W. uznał, że nieruchomość ziemska C. z gruntami "D.", "C. " i "O. ", położona na terenie gminy N., powiatu [...] o łącznej pow. 98,29 ha w tym 58,2885 ha użytków rolnych, stanowiąca w chwili przejęcia własność H. P. i T. J. nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN.

Natomiast w pkt 1 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. stwierdzono nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 1948 r. uznającego, że powyższa nieruchomość ziemska podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, w części dotyczącej działek o łącznej powierzchni 33,86 ha, tj. działek ew. w obrębie C. (nr [...]) oraz w obrębie [...] (działki ew. nr [...]).

Z kolei w pkt 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. stwierdzono, że orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Urzędu [...] z dnia [...] stycznia 1948 r. zostały wydane z naruszeniem prawa w pozostałej części, tj. względem powierzchni 64,43 ha z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków

9

IV SA/Wa 2032/09

prawnych.

Wskazać jednak wyraźnie należy, iż chociaż organ ewidencyjny dokonuje wpisów w ewidencji gruntów i budynków na podstawie określonych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia tytułów, lecz - nie mogąc kreować praw właścicielskich do gruntu -nie może uwzględniać określonych w nich tytułów, jeżeli z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że nie odzwierciedlają one aktualnego stanu prawnego działki ew., to znaczy że po wydaniu tytułu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 rozporządzenia zmienił się właściciel danej działki ew.

Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 8 p. g. i k. przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wynika z tego, że informacje w ewidencji gruntów mają być aktualne i nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące osób, które nie są właścicielami danych działek ew.

Z akt administracyjnych wynika zaś, że prawa właścicielskie do działek ew. objętych wnioskiem przysługują innym podmiotom, gdyż od końca lat 40 XX w. działki ew. objęte wnioskiem i będące przedmiotem orzekania przez organy zmieniły na podstawie różnych tytułów prawnych swoich właścicieli. Jak słusznie podał organ pierwszej instancji:

* działka ew. nr [...] została nabyta przez Skarb Państwa na mocy prawomocnego postanowienia Sądu o zasiedzeniu [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., a następnie ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. przeszła na własność Gminy P., a jako użytkownik wpisany jest O.;

* działka ew. nr [...] została nabyta przez Gminę P.,

* działka ew. nr [...] stanowi własność A. P.;

* działka ew. nr [...] od 1986 r. jest we władaniu G., decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. została przekazana na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych w W.

Stwierdzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2008 r. nieważności orzeczeń z dnia [...] czerwca 1948 r. oraz utrzymanego przez nie w mocy orzeczenia z dnia [...] stycznia 1948 r. działa z mocą wsteczną, to znaczy że - jak zasadnie twierdzi skarżący - w mocy postaje orzeczenie

10

IV SA/Wa 2032/09

Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] lipca 1946 r. o niepodpadaniu tej części nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Jednakże wyraźnie należy podkreślić, że orzeczenia z 1948 r. były podstawą dla innych podmiotów do nabywania prawa własności działek wchodzących w skład przedmiotowego majątku ziemskiego i same stwierdzenie ich nieważności nie wystarcza do zadośćuczynieniu żądaniu wnioskodawcy.

Wobec powyższych okoliczności nie jest dopuszczalne zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawcy, ponieważ nie odzwierciedlałoby to aktualnego stanu prawnego przedmiotowych działek.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddalił skargę.

11