Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1759/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 § 3, art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. M. Sp. z o.o. w N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca", "spółka" lub "strona") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: "Minister" lub "organ"), z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] marca 2017 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

[...] grudnia 2004 r. decyzją nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej jako: "Kierownik BP") przyznał stronie płatność ONW na rok 2004 w wysokości 17.498,15 zł do powierzchni 191,02 ha. Następnie, decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Kierownik BP przyznał stronie płatność ONW na rok 2005 w wysokości 17.444,45 zł do powierzchni 189,82 ha. Decyzją z [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Kierownik BP przyznał stronie natomiast płatność ONW na rok 2006 w wysokości 17.319,15 zł do powierzchni 187,02 ha.

Następnie, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2007, Kierownik BP decyzją z [...] października 2008 r. Nr [...] odmówił stronie przyznania płatności ONW na rok 2007 r. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania wykryto, tzw. błąd kontroli krzyżowej, wskazujący na fakt wnioskowania o przyznanie płatności do tych samych gruntów przez więcej niż jednego producenta rolnego. W wyniku prowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że skarżąca nie użytkowała spornych gruntów rolnych.

Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] (dalej jako: "Dyrektor OR") decyzją z [...] stycznia 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP z [...] października 2008 r.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zawiadomieniem z [...] lipca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004-2006.

Następnie, decyzją z [...] listopada 2010 r., Nr [...] Prezes ARiMR ustalił spółce kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w łącznej wysokości 49.282,53 zł, za lata 2004-2006.

Pismem z 21 listopada 2016 r. strona zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: "Minister" lub "organ") o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r. Strona wskazała, że Prezes ARiMR przy wydaniu decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141/18 z 30 kwietnia 2004 r., s. 243, dalej jako: "rozporządzenie nr 796/2004") poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zaś to naruszenie miało charakter rażący. W jej ocenie Prezes ARiMR odgórnie przyjął dłuższy okres przedawnienia wynoszący 10 lat, nie badając czy w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności umożliwiające skrócenie tego okresu do 4 lat na podstawie ww. przepisu. Podkreśliła również, że ubiegając się o przyznanie płatności za 2007 r. działała w dobrej wierze.

Decyzją z [...] marca 2017 r. Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r., Nr [...].

Organ wyjaśnił, że przedmiotem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jednej z wad decyzji enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") Organ omówił wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji odnosząc je do decyzji Prezesa ARiMR i stwierdził, że żadna z wymienionych w ww. przepisie sytuacji nie wystąpiła. W odpowiedzi na twierdzenia strony zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności, gdzie zarzucono błędne przyjęcie przez Prezesa ARiMR 10-cio letniego terminu przedawnienia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Minister wyjaśnił, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją Prezesa ARiMR nie zostały spełnione przesłanki określone wart. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, gdyż od dnia wypłaty środków, uznanych następnie za nienależnie pobrane, do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionych charakterze danej płatności nie minęło 10 lat. Dodał, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do uznania, że strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. W ocenie organu nie można było uznać za usprawiedliwione przekonanie spółki, że może podjąć zobowiązanie wieloletnie i będzie się mogło z niego wywiązać w sytuacji braku podstaw do dysponowania nieruchomością (w związku z wygaśnięciem umowy dzierżawy) oraz istnienia sytuacji niepewności co do możliwości dysponowania nieruchomością w przyszłości (w związku z brakiem porozumienia z ANR w sprawie zawarcia umowy sprzedaży czy też umowy dzierżawy).

Pismem z 30 marca 2017 skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] kwietnia 2017 Minister utrzymał w mocy decyzję własną z [...] marca 2017 r.

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1209/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra z [...] kwietnia 2017 r. z uwagi na fakt, iż obie decyzje wydane w przedmiotowej sprawie podpisał ten sam pracownik.

[...] lipca 2018 r. strona zapoznała się z aktami administracyjnymi sprawy i wypowiedziała co do zgromadzonego materiału dowodowego, zgłaszając przy tym zarzut, iż decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r. nie została wysłana na adres ustanowionego przez nią pełnomocnika, lecz na adres [...] [...], [...]-[...] [...].

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

W ocenie Ministra Prezes ARiMR prawidłowo dokonał analizy przesłanek zwalniających beneficjenta z obowiązku zwrotu, określonych w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004, wskazując, iż w sprawie nie znalazły one zastosowania. Zauważył, że dokonując takiego rozstrzygnięcia Prezes ARiMR wskazał, iż w sprawach ustalenia stronie kwot nienależnie pobranych płatności ONW, realizacja płatności w latach 2004-2006 nie wynikała z pomyłki organu. Jednocześnie, w ocenie organu, bezsprzeczny w sprawie jest fakt, że strona zaniechała realizacji w 2007 r. na części obszaru podjętego w 2004 r. pięcioletniego zobowiązania ONW. Tym samym art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 nie mógł znaleźć zastosowania. Minister wskazał również, że w sprawie rozstrzygniętej decyzją Prezesa ARiMR nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, gdyż od dnia wypłaty środków, uznanych następnie za nienależnie pobrane, do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie minęło 10 lat.

Minister podkreślił następnie, że wydając decyzję z [...] listopada 2010 r. Prezes ARiMR nie naruszył również rażąco prawa poprzez pominięcie, że działania strony: "kierowały się dobrej wierze". Stwierdził, że Prezes ARiMR dokonując ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie wypowiedział się wprawdzie wprost, co do tego, czy strona działała w dobrej czy złej wierze. Jednakże przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął 10-letni okres przedawnienia świadczy już o tym, że okoliczności przedmiotowej sprawy organ uznał za niewystarczające do przyjęcia dobrej wiary Strony. Powyższe działanie, zdaniem organu, nie może być jednak uznane za rażące naruszenie art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia.

Zdaniem Ministra analiza decyzji Prezesa ARiMR z listopada 2010 r. nie wykazała aby była ona dotknięta jakąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.

Ponadto organ za nieuzasadniony uznał zarzut strony dotyczący nieprawidłowego doręczenia ww. decyzji.

Pismem z 21 września 2018 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w warszawie skargę na ww. decyzję Ministra wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2017 r.

Strona zarzuciła organowi:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Prezesa ARiMR nr [...] nie narusza prawa w sposób rażący, mimo rażącego naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.,

2. § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ONW") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Ministra, że przy ubieganiu się o płatność ONW, producent rolny musi posiadać tytuł prawny do użytkowanego gruntu rolnego, podczas gdy wymogiem stawianym producentowi rolnemu w tym zakresie jest jedynie prowadzenie działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach, wskutek czego organ błędnie uznał, że art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie rozpoznawanej przez Prezesa ARiMR zakończonej wydaniem decyzji nr [...], które to stanowisko organ milcząco zaakceptował przy ponownym rozpatrywaniu sprawy;

II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 39 w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącej decyzji Prezesa ARiMR nr [...].

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Kontrolowana w sprawie decyzja została wydana w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może zostać wszczęte z urzędu lub – jak w niniejszej sprawie – na wniosek. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty (może to uczynić w postępowaniu odwoławczym).

Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powołany art. 156 § 1 k.p.a. stanowi zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest "kolejną instancją" rozpoznania sprawy.

Na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej stronie kwotę nienależnie pobranych płatności ONW.

Rolą sądu administracyjnego jest ocena, czy organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa określających zasady prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, a więc, czy Minister prawidłowo zbadał ostatecznie zakończone postępowanie administracyjne w zakresie wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2010 r.

Stwierdzenie przez organy nadzorcze wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do uchylenia ww. decyzji Prezesa ARiMR nawet pomimo posiadania przez tę decyzję statusu ostateczności. "W przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki nieważnościowej uzasadnione i konieczne jest odstąpienie od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji i wyeliminowanie takiego rażąco wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09; pub. www.orzecznia.nsa.gov.pl)".

Analiza zarzutów skargi prowadzi do wniosku, że skarżąca konsekwentnie nie zgadza się z oceną Ministra co do braku istnienia podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r., w szczególności z faktem rażącego, zdaniem strony, naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 przy wydaniu decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności.

Należy zatem wyjaśnić, że rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa. W orzecznictwie dominuje pogląd, że dochodzi do niego, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08). Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99). Zdaniem Sądu Minister wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie tego typu naruszenie prawa nie miało miejsca.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Prezes ARiMR nie "pominął części art. 73 ust 5 rozporządzenia nr 796/2004 w swoich rozważaniach, wyraźnie ograniczając się do 10 - letniego okresu przedawnienia", a tym samym strona błędnie podnosi, że nie dokonano pełnej analizy ww. przepisu w przedmiotowej sprawie, co stanowić miałoby przykład rażącego naruszenia prawa. Wskazać bowiem trzeba, że w treści swej decyzji Prezes ARiMR prawidłowo uznał, że art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, wyjaśniając, że od dnia wypłaty środków, uznanych następnie za nienależnie pobrane, do dnia pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności nie minęło 10 lat. Co prawda Prezes ARiMR dokonując ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie wypowiedział się wprost, co do tego, czy strona działała w dobrej czy złej wierze, jednakże z treści uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia (przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie upłynął 10-letni okres przedawnienia) niewątpliwie wynika, że przyjęto brak dobrej wiary spółki. Bez istotnego znaczenia jest przy tym niewskazanie wprost w uzasadnieniu decyzji, że nie miał zastosowania 4-letni termin przedawnienia. Podkreślić bowiem należy, że oceniając kwestię przedawnienia i wskazując 10-letni okres przedawnienia Prezes ARiMR dokonał tym samym oceny, że strona nie działała w dobrej wierze. Wskazane uchybienie w uzasadnieniu decyzji, które można zakwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., nie zaś art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, w ocenie Sądu, nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa i stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2010 r.

Ponadto zauważyć należy, że z uzasadnienia ww. decyzji, w której dodatkowo odwołano się do decyzji Kierownika BP z [...] października 2008 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora OR z [...] stycznia 2009 r., dotyczących odmowy przyznania stronie płatności ONW na rok 2007 r., wynika, że Prezes ARiMR przy ocenie dobrej lub złej wiary dysponował pełnym materiałem dowodowym, w oparciu o który mógł powyższą kwestię rozstrzygać w sposób prawidłowy i wbrew ocenie spółki nie pominął on okoliczności, które mogłyby wskazywać na jej dobrą wiarę.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, Minister prawidłowo uznał, że decyzja z [...] listopada 2010 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004.

W treści skargi strona stara się ponadto wykazać, że działała w dobrej wierze, a zatem decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności jest wadliwa. W odpowiedzi na powyższe odnieść należy się do treści wniosku strony z 21 listopada 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r., gdzie skarżąca szeroko opisała okoliczności poprzedzające złożenie wniosków o przyznanie płatności ONW za lata 2004-2006.

Z treści powyższego wniosku wynika m.in., że 23 stycznia 2004 r. ARiMR wystosowała do skarżącej zawiadomienie o zamiarze sprzedaży nieruchomości objętej umową dzierżawy (nieruchomość zgłaszana przez stronę do płatności ONW). Strona złożyła oświadczenie o zamiarze nabycia tejże nieruchomości, a następnie sformułowała wniosek o rozłożenie ceny na raty i przedłużenie umowy dzierżawy. Co istotne Agencja wyraziła zgodę na przedłużenie umowy jednakże z zastrzeżeniem, że uaktualnione zostanie zabezpieczenie czynszu dzierżawnego. W konsekwencji ARiMR [...] kwietnia 2004 r. zwróciła się do spółki o podpisanie aneksu do umowy dzierżawy skutkującego przedłużeniem umowy i uaktualnieniem czynszu zabezpieczenia dzierżawnego w terminie do dnia [...] kwietnia 2004 r. pod rygorem uznania, że umowa dzierżawy wygasła z dniem [...] kwietnia 2004 r. Do podpisania aneksu jednak nie doszło, a zatem umowa dzierżawy wygasła.

Jednocześnie zauważyć należy, że z treści decyzji Kierownika BP z [...] grudnia 2004 r. o przyznaniu stronie płatności ONW za 2004 rok wynika, że strona stosowny wniosek o przyznanie płatności złożyła [...] czerwca 2004 r., a zatem miała już w tym czasie pełną wiedzę o braku stosownego tytułu prawnego do zgłaszanej nieruchomości oraz okolicznościach, które do tego doprowadziły.

Sąd podziela zatem stanowisko Ministra, który w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że nie można uznać za usprawiedliwione przekonanie spółki, że może podjąć zobowiązanie wieloletnie i będzie się mogło z niego wywiązać w sytuacji braku podstaw do dysponowania nieruchomością (w związku z wygaśnięciem umowy dzierżawy) oraz istnienia sytuacji niepewności co do możliwości dysponowania nieruchomością w przyszłości (w związku z brakiem porozumienia z ANR w sprawie zawarcia umowy sprzedaży czy też umowy dzierżawy).

W ocenie Sądu, rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, organ prawidłowo stwierdził zatem, że decyzja stanowiąca przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności nie była obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Niezależnie od oceny przesłanki stwierdzenia nieważności powołanej przez stronę, Minister wskazał i uzasadnił, że decyzja Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r. nie była obarczona jakąkolwiek przesłanką stwierdzenia nieważności.

Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r., Nr 98, poz. 634, ze zm.), w brzmieniu na dzień wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, organem właściwym do ustalania kwot nienależnie pobranych płatności był Prezes ARiMR. Jednocześnie z ust. 3 art. 29 ustawy o Agencji wynika, że Prezes Agencji może upoważnić pracowników Agencji do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących ustalania nienależnie pobranych środków publicznych. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nie zaistniały również przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] listopada 2010 r. nr [...] jest jedyna decyzją wydaną w przedmiocie ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004-2006. W związku z powyższym organ prawidłowo w zaskarżonej decyzji wskazał, że w sprawie nie zachodzi kwalifikowana wada prawna określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Następnie podkreślenia wymaga, że decyzja z [...] listopada 2010 r. nie jest obarczona także wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., skierowana bowiem została do strony postępowania - tj. Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego [...] sp. z o.o., wnioskodawcy w sprawie płatności ONW za lata 2004-2006.

Zauważyć również należy, że decyzja Prezesa ARiMR nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały zatem również przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. uzasadniające jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Ponadto wskazać także trzeba, że decyzja ta nie była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach ww. decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane. Stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie uzależnione jest ponadto od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. klauzule nieważności decyzji administracyjnych. Wskazać zatem należy, że przepisy normujące zasady i tryb przyznawania płatności, w tym możliwość wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, nie zawierają klauzul nieważności decyzji - w związku z czym - w rozpatrywanej sprawie Minister prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

W ocenie Sądu Minister rozpoznając sprawę z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] listopada 2010 r. prawidłowo uznał, że powołane we wniosku argumenty nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym zarzutów, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW wskazać należy, że wbrew twierdzeniom spółki Minister nie dokonał jego błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że przy ubieganiu się o udzielenie płatności ONW producent musi posiadać tytuł prawny do użytkowanego gruntu. Wskazać bowiem należy, że zarówno w decyzji z [...] marca 2017 r. jak i utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] sierpnia 2018 r. tego typu stwierdzenie się nie pojawia. We fragmencie uzasadnienia decyzji z [...] marca 2017 r., który to fragment strona zacytowała w skardze, Minister wskazywał jedynie na okoliczności poprzedzające złożenie wniosku o przyznanie płatności ONW za 2004 rok, które to w ocenie organu miały wpływ na ocenę braku pozostawania przez spółkę w dobrej wierze, a w konsekwencji prawidłowością zastosowania 10-letniego terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu strony, że przed wydaniem decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2010 r. złożyła ona do Biura Powiatowego ARiMR w [...] dokument wskazujący adres do korespondencji ustanowionego przez nią pełnomocnika, co w konsekwencji miałoby powodować, że decyzja Prezesa ARiMR, nie została jej prawidłowo doręczona, wskazać należy, że spółka nie przedstawiła w tym zakresie jakichkolwiek dowodów, które mogłyby świadczyć o prawdziwości jej twierdzeń. Należy zatem wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że na dzień wydania decyzji z [...] listopada 2010 r. nie znajdował się wśród dokumentów sprawy żaden dokument złożony przez skarżącą upoważniający do reprezentowania spółki w inny sposób niż przez jej prezesa – [...] i wskazujący inny adres do doręczeń. Tego typu dokument został złożony natomiast dopiero na etapie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2016 r., a zatem powyższy zarzut strony uznać należało za chybiony.

Tym samym Sąd uznaje, że odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2010 r., Minister nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.