Wyrok NSA, sygn. akt II SA 589/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
article: art. 23 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 155
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Późniejsze uzyskanie dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat może uzasadniać wniosek osoby uprawnionej o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, względnie wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

TEZY

Późniejsze uzyskanie dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat może uzasadniać wniosek osoby uprawnionej o zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa, względnie wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.


SENTENCJA

uchyla zaskarżone decyzje organów zatrudnienia obu instancji.


UZASADNIENIE

Ewa G. zarejestrowana została jako bezrobotna 27 kwietnia 1995 r. z prawem do zasiłku, który pobierała do 27 października 1996 r. Od 28 października 1996 r. pozostawała w ewidencji bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Na wyznaczoną wizytę 28 listopada 1996 r. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy - Ewa G. nie stawiła się i nie usprawiedliwiła powodów niestawiennictwa. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy nr 2 w W. decyzją z dnia 13 grudnia 1996 r. orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej.

13 marca 1997 r. Ewa G. zgłosiła się w RUP nr 2 i została zarejestrowana bez prawa do zasiłku. W tym dniu przedłożyła też dowody, z których wynikało, iż w okresie ponad 16 lat wykonywała pracę uznaną w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach.

Decyzją z dnia 24 marca 1997 r. kierownik Rejonowego Urzędu Pracy orzekł o nie przyznaniu Ewie G. zasiłku przedemerytalnego uznając, że nie spełnia ona wymogów przewidzianych w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/.

Od decyzji tej Ewa G. odwołała się zarzucając, że pełną dokumentację potwierdzającą wykonywanie pracy w warunkach szczególnych przez okres ponad 15 lat uzyskała dopiero w 1997 r., wskutek opieszałości zakładu pracy.

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 24 kwietnia 1997 r. stwierdzając m.in., że w dniu ponownej rejestracji /13 marca 1997 r./ skarżąca nie legitymowała się okresem zatrudnienia, o którym mowa w cyt. wyżej art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu.

W skardze na powyższą decyzję Ewa G. ponownie podniosła, że od 1995 r. ubiegała się od dawnego pracodawcy - Ministerstwa Przemysłu i Handlu o wydanie zaświadczenia stwierdzającego pracę w warunkach szkodliwych przez okres ponad 15 lat. Dokumenty te otrzymała dopiero w 1997 r. ale nie powinna ponosić konsekwencji opieszałości ze strony zakładu pracy w tej mierze.

Na wyznaczoną w dniu 28 listopada 1996 r. wizytę nie stawiła się, ponieważ nie miała butów ani pieniędzy na przejazd. Decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej nigdy nie otrzymała.

W odpowiedzi na skargę dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w (...) wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W sprawie niesporne jest, że skarżąca Ewa G. posiada staż pracy w wymiarze 27 lat 1 miesiąc i 23 dni, w tym 16 lat 6 miesięcy i 22 dni przepracowała w warunkach uznanych w przepisach emerytalno-rentowych za zatrudnienie w szczególnych warunkach.

Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem powyższych okresów zatrudnienia 27 kwietnia 1995 r., a więc pod rządami przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1/.

Zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 2 tej ustawy przysługiwałoby jej prawo do zasiłku do czasu nabycia prawa do emerytury, gdyby udokumentowała w sposób wystarczający okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Mimo jednak podjętych przez nią starań od chwili rozwiązania stosunku pracy /31 marca 1995 r./ zaświadczenia takiego nie mogła uzyskać m.in. z powodu zmian organizacyjnych w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, gdzie była zatrudniona w Zakładzie Doświadczalnym (...), który uległ likwidacji.

Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy przyznał Skarżącej zasiłek dla bezrobotnych od 27 kwietnia 1995 r. do 27 października 1996 r. uznając, iż - zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 4 cyt. wyżej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - zasiłek dla bezrobotnych przysługuje od dnia złożenia wymaganych dokumentów uzasadniających jego przyznanie.

Z chwilą uzyskania dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach przez okres ponad 15 lat, skarżąca zwróciła się niezwłocznie z wnioskiem "o przywrócenie jej prawa do zasiłku", który pobierała uprzednio i przyznanie jej prawa do tego zasiłku do czasu nabycia uprawnień do emerytury.

Wniosek ten, zdaniem Sądu, należało potraktować jako prośbę o zmianę decyzji przyznającej jej prawo do zasiłku okresowego w trybie art. 155 Kpa, bądź też jako żądanie wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a następnie wydać w tej mierze właściwe decyzje, po rozważeniu znaczenia dla sprawy dowodu w postaci wymienionego powyżej zaświadczenia, potwierdzającego zatrudnienie skarżącej w warunkach szczególnych.

Organy orzekające potraktowały natomiast wniosek skarżącej z dnia 17 marca 1997 r., jako żądanie wszczęcia nowej sprawy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/ uznając, iż decydujące znaczenie ma niespełnienie wymogów przewidzianych w art. 23 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślono przy tym fakt utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej w wyniku decyzji z dnia 13 grudnia 1996 r., której - jak skarżąca konsekwentnie twierdziła - nie otrzymała. W aktach sprawy znajduje się kserokopia tej decyzji z adnotacją, że decyzję tę wysłano pocztą 16 grudnia 1996 r., jednak brak jest dowodu doręczenia tej decyzji skarżącej. W tej sytuacji trudno jest mówić o prawomocności tej decyzji, a w związku z tym wywoływaniu przez nią skutków prawnych.

Istotą jednak - jak to już stwierdzono na wstępie - jest obecnie kwestia konieczności rozważenia przez organy orzekające, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji przyznającej zasiłek okresowy w oparciu o art. 155 Kpa lub też podjęcia decyzji w zakresie przyznania zasiłku do czasu nabycia prawa do emerytury, po wznowieniu postępowania w trybie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Wydanie przez organy orzekające obu instancji decyzji odmawiającej przyznania skarżącej zasiłku przedemerytalnego bez rozważenia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania /art. 7, art. 77 i art. 107 par. 3 Kpa/ w sposób mogący mieć wpływ na treść tych decyzji. Skutkuje to uchyleniem decyzji tych organów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.