Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1579/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Decyzja ustosunkowująca się do wniosku o rozłożenie płatności podatku na raty ma, zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, w pełni uznaniowy charakter. Skoro zaś ustawodawca powierzył organowi rozstrzygającemu pełną swobodę co do tego czy udzielić podatnikowi tego rodzaju ulgi czy też nie, to w ramach tej swobody mieści się również ocena jaka taktyka postępowania jest bardziej korzystna dla skarbu państwa.

W ocenę tę nie może wkraczać sąd administracyjny, ponieważ w wypadku tego rodzaju decyzji byłoby to wkroczenie w sferę merytorycznego rozstrzygania a więc byłoby w istocie uczestniczeniem przez sąd w administrowaniu a nie oceną czy decyzja jest zgodna z prawem czy też nie.

TEZY

Decyzja ustosunkowująca się do wniosku o rozłożenie płatności podatku na raty ma, zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, w pełni uznaniowy charakter. Skoro zaś ustawodawca powierzył organowi rozstrzygającemu pełną swobodę co do tego czy udzielić podatnikowi tego rodzaju ulgi czy też nie, to w ramach tej swobody mieści się również ocena jaka taktyka postępowania jest bardziej korzystna dla skarbu państwa.

W ocenę tę nie może wkraczać sąd administracyjny, ponieważ w wypadku tego rodzaju decyzji byłoby to wkroczenie w sferę merytorycznego rozstrzygania a więc byłoby w istocie uczestniczeniem przez sąd w administrowaniu a nie oceną czy decyzja jest zgodna z prawem czy też nie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy Teresy N. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 19 września 1995 r. (...) w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności podatkowych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Teresa N. wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na 20 rat miesięcznych zaległości podatkowej w wysokości 35.383,20 zł.

Należność ta była wymiarem podatków za 1992 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej "R.". Podmiot ten utracił za 1992 r. zwolnienie od podatków udzielone mu na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 maja 1990 r. w sprawie zwolnienia od podatków obrotowego i dochodowego podatników osiągających przychody z niektórych rodzajów nowo uruchomionej działalności gospodarczej /Dz.U. nr 35 poz. 203 ze zm./.

Podatniczka swój wniosek motywowała nikłymi dochodami jej rodziny /niskopłatną pracą męża i jej rentą/, nieposiadaniem majątku trwałego, stratami poniesionymi w ramach działalności gospodarczej oraz istnieniem jedynej możliwości na uregulowanie jej zobowiązań, jaką jest pomoc materialna rodziny, a ta świadczona być może jedynie cyklicznie w dłuższym okresie czasu.

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. odmawiającą rozłożenia na raty istniejącej zaległości podatkowej.

Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że na przestrzeni lat 1992-1994 podatniczka uzyskała stosunkowo wysokie dochody realne, które nie zostały skonsumowane przez wskazane w postępowaniu administracyjnym straty w postaci niezapłaconych wierzytelności spółki "R.". Deklarowana wola rodziny przyjścia podatniczce z pomocą nie może być czynnikiem decydującym o zastosowaniu ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty.

Pomoc o jaką ubiega się wnioskodawczyni udzielona być może obecnie jedynie tym podmiotom, którym może to pomóc odbudować kondycję ekonomiczną.

Ostateczną decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawczyni. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wywodziła, że argumentacja decyzji stanowi przykład działania organów podatkowych na niekorzyść interesów fiskalnych Państwa. Od 20 kwietnia 1995 r., tj. od doręczenia skarżącej decyzji wymiarowej, gdyby organ podatkowy niczym nie ryzykując dał szansę skarżącej spłaty zobowiązania podatkowego w ratach, korzystając z pomocy finansowej rodziny spłaciłaby ona już w poważnym stopniu zobowiązania podatkowe. Jest oczywiste, że skarżąca nie posiada żadnego majątku oraz poza rentą inwalidzką i skromnym wynagrodzeniem miesięcznym męża, żadnego innego źródła dochodów, które pozwoliłoby jej bez pomocy finansowej rodziny spłacić ciążące na niej zobowiązania podatkowe. Jej sytuacja majątkowa czyni bezskuteczną egzekucję tego zobowiązania, co jest oczywiste jeśli się zważy, że do dnia dzisiejszego Urząd Skarbowy w K. nie wszczął egzekucji, zapewne wiedząc, że nie przyniesie ona pożądanego efektu.

Dochody wynikające ze złożonych przez skarżącą zeznań podatkowych za lata 1992, 1993 i 1994, na które powołuje się zarówno Urząd Skarbowy w K., jak i Izba Skarbowa w O. winny być zmniejszone o należny podatek dochodowy, a ponadto nie zostały one przez skarżącą pobrane na własne potrzeby, lecz zostały również zaangażowane w działalność spółki.

Izba Skarbowa nie podzieliła tej argumentacji i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który nakazywałby jej uchylenie. W szczególności decyzja ta nie narusza art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./. Zarzut skargi dotyczy wyboru strategii postępowania organu administracji podatkowej wobec podatnika z punktu widzenia skuteczności realizacji zobowiązań podatkowych. Jest to zarzut natury słusznościowej, a te aspekty nie podlegają kontroli legalnościowej, jaką przeprowadza sąd administracyjny. Decyzja ustosunkowująca się do wniosku o rozłożenie płatności podatku na raty ma, zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, w pełni uznaniowy charakter. Skoro zaś ustawodawca powierzył organowi rozstrzygającemu pełną swobodę co do tego, czy udzielić podatnikowi tego rodzaju ulgi czy też nie, to w ramach tej swobody mieści się również ocena jaka taktyka postępowania jest bardziej korzystna dla Skarbu Państwa. W ocenę tę nie może wkraczać sąd administracyjny, ponieważ w wypadku tego rodzaju decyzji byłoby to wkroczenie w sferę merytorycznego rozstrzygania, a więc byłoby w istocie uczestniczeniem przez sąd w administrowaniu, a nie oceną czy decyzja jest zgodna z prawem czy też nie.

Specyficzny charakter decyzji jaka jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie powoduje, iż głównie przedmiotem badania w ramach kontroli jej legalności jest zgodność z przepisami proceduralnymi. W tym zakresie wniesiona skarga nie precyzuje żadnych zarzutów a Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby postępowanie dowodowo-wyjaśniające i sama decyzja naruszały ramy proceduralne w sposób, który należałoby uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.