Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 256/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 2, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Skarbu Państwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1386/08 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1386/08, po rozpoznaniu skargi A. G., uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. nr[...],[...]oraz decyzję Wojewody M. z dnia[...]czerwca 2006 r., nr [...]wydane w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]orzekającej o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta m. K. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]przyznającej A. G. prawo do rekompensaty za mienie pozostawione w L. przy ul. [...] oraz w B. i określającej wartość tych nieruchomości na [...]PLN – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa podał, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. przyznał A. G. uprawnienie do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez H. z W. G. i A. G. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej, położonego w L. przy ul. [...] oraz w miejscowości B. w województwie l., na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa. Od decyzji tej strony nie złożyły odwołania. W dniu [...] sierpnia 2005 r. A. G. wystąpił do Wojewody M. o zmianę ostatecznej decyzji dotyczącej ustalenia wartości mienia zabużańskiego w części dotyczącej wysokości kwoty szacującej za pozostawiony majątek, z uwagi na to, że nowa ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wprowadziła nowy, korzystniejszy dla stron współczynnik przeliczania wartości pozostawionej nieruchomości. Wojewoda M., który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. został uznany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za właściwego miejscowo do rozpatrzenia wniosku, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił zmiany powyższej decyzji Prezydenta Miasta K.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Skarbu Państwa utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną stwierdził, że bezspornym jest, że A. G. jest uprawniony do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez H. z W. G. i Adama G. W dniu 7 października 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), i zdaniem organu odwoławczego zmiana decyzji ostatecznej doprowadziłaby do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej i prawnej, co naruszyłoby art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; przedmiotowa decyzja została wydana i stała się ostateczna zgodnie z obowiązującym wówczas porządkiem prawnym, którego podstawową zasadą jest trwałość decyzji ostatecznej, a tym samym ochrona porządku prawnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. G. zarzucając, że przepisy prawne obowiązujące w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2006 r. przyznającej skarżącemu prawo do rekompensaty za pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości nie przewidywały rekompensaty pieniężnej, a z takiej rekompensaty skarżący chce skorzystać – wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą podniósł, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 marca 2007 r. oddalił skargę, twierdząc w uzasadnieniu, że nie jest dopuszczalna ingerencja za pomocą art. 155 K.p.a. w treść ostatecznych decyzji wydanych na podstawie innych przepisów prawa niż obowiązujące w dacie ich wydania, ponieważ zmiana prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa w sensie procesowym i materialnoprawnym; art. 154 i 155 K.p.a. mogą być stosowane tylko w czasie, gdy obowiązuje podstawa prawna, w oparciu o którą zostały wydane decyzje ostateczne, a zmiana regulacji oznacza konieczność rozpatrywania uprawnień w świetle nowego stanu prawnego; w sprawie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby rozważanie zmiany decyzji ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny, a nadto zmiana decyzji naruszałaby zasadę równego traktowania podmiotów, które uzyskały w tym samym czasie co skarżący decyzję pozytywną i zrealizowały wynikające z niej uprawnienia.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 999/07, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. G., uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub inny interes strony. Przesłankami zatem zmiany lub uchylenia jest brak sprzeciwu przepisów szczególnych, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, zgoda stron na zmianę i przy wystąpieniu tych warunków decyzja może być zmieniona w każdym czasie bez względu na zmiany stanu prawnego, jednakże, w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu przesądzająca jest przesłanka braku sprzeciwu przepisów szczególnych. Art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) stanowi, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, stosuje się przepisy działu II rozdziału 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 146 § 1. Zmiana stanu prawnego, z mocy wyraźnego przepisu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stoi zatem na przeszkodzie zastosowania trybów wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach rekompensat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G.

Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, naruszają przepisy prawa. Następnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub inny interes strony i powtórzył przytoczony wyżej wywód prawny zawarty w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. oraz stwierdził, że niniejszą oceną prawną organ administracji publicznej jest związany stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i uchylił wydane w sprawie decyzje.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Skarbu Państwa, zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1) w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 155 K.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku wskazówek co do dalszego postępowania przez organy administracji,

3) w trybie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.

Wskazując na powyższe Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 P.p.s.a.), a ewentualnie w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutów co do naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik postępowania o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2006 r. (art. 188 P.p.s.a.), oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Ministra Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni art. 155 K.p.a. w związku z art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w kontekście jednej z zawartych w przepisie art. 155 K.p.a. przesłanek jego zastosowania. Przepis art. 155 K.p.a. stanowi bowiem, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni jednej z wyrażonych w przepisie art. 155 K.p.a. expresiss verbis przesłanek jego zastosowania, tj. brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wskazał na treść art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty, stosuje się przepisy działu II rozdziału 12 i 13 kodeksu postępowania administracyjnego (a więc również art. 155 K.p.a.), z wyłączeniem art. 146 § 1 K.p.a.

Z powyższego wynika więc, że ewentualnej zmianie bądź uchyleniu w trybie art. 155 K.p.a. decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty (również decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości pozostawionych nieruchomości wydanej na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego czy to przepisu art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie sprzeciwia się przepis szczególny.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r. podkreślił, że zmiana stanu prawnego nie wyklucza stosowania art. 155 K.p.a. do decyzji wydanych na podstawie przepisów regulujących prawo do rekompensaty obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże nie zajmował się w uzasadnieniu wyroku problemem stosowania art. 155 K.p.a. w sytuacji, gdy strona żąda zmiany bądź uchylenia decyzji, uzasadniając konieczność tej zmiany bądź uchylenia zmianą stanu prawnego po wydaniu decyzji administracyjnej.

W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany, na podstawie art. 190 zd. 1 P.p.s.a., wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie "wykładni prawa" użyte w art. 190 P.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Dlatego Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w zakresie w jakim NSA nie wypowiedział się dokonując wykładni przepisów, powinien samodzielnie – dokonując samodzielnie wykładni prawa – zbadać czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 155 K.p.a. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione, bowiem zastosowanie przepisu art. 155 K.p.a., oprócz istnienia przesłanek expresiss verbis w nim wyrażonych, warunkowane jest niezmiennością stanu prawnego i faktycznego sprawy, a ta przesłanka zastosowania przepisu została potwierdzona w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych i jest powszechnie wskazywana przez przedstawicieli doktryny.

Zgodnie z wyrażonymi tam poglądami interes strony w zmianie bądź uchyleniu decyzji administracyjnej w trybie art. 155 K.p.a. nie może być uzasadniany zmianami obowiązującego prawa. Natomiast, w niniejszej sprawie skarżący żąda zmiany decyzji ze względu na zmianę stanu prawnego po jej wydaniu. W ocenie Ministra Skarbu Państwa takie uzasadnienie żądania uniemożliwia jego rozpoznanie w trybie art. 155 K.p.a. i dlatego organy prawidłowo rozpatrzyły sprawę.

Zdaniem skarżącego wyrok Sądu pierwszej instancji narusza również przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania, zaś w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wskazał organom administracji dalszego sposobu postępowania w sprawie.

Ponadto stwierdzono, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 32 Konstytucji RP. którego w sprawie nie zastosował. Przepis ten stanowi: "Wszyscy są równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". W ocenie Ministra uwzględnienie wniosku skarżącego w trybie art. 155 K.p.a. naruszyłoby ten przepis i stałoby w sprzeczności z interesem społecznym.

A. G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, że Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kierował się wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i słusznie uznał, że doszło do naruszenia art. 155 K.p.a. poprzez przyjęcie, wbrew art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, że w rozpoznawanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 155. Zauważono także, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają wskazówki do dalszego postępowania – organ pierwszej instancji powinien wydać decyzję na podstawie art. 155 K.p.a., po uprzednim ustaleniu, że przemawia względnie nie przemawia za tym interes publiczny i słuszny interes strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę i uchylając obydwie wydane w sprawie decyzje administracyjne nie naruszył w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) wskazanych przez Ministra Skarbu Państwa w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 155 K.p.a.. poprzez przyjęcie przez ten Sąd, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku wskazówek co do dalszego postępowania przez organy administracji.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów jeszcze raz przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 190 P.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Ponadto zauważyć trzeba, że stosownie do zdania drugiego tego artykułu "Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Jakkolwiek skarżący kasacyjnie podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., że rozpoznając niniejszą sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 999/07 to stwierdził, że Sąd ten niezbyt dokładnie przeanalizował ocenę prawną oraz wykładnię prawa dokonaną w tym wyroku.

Minister Skarbu Państwa przyznając, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że w niniejszej sprawie jedna z czterech przesłanek przepisu art. 155 K.p.a., to jest brak sprzeczności z przepisami szczególnymi została spełniona i podkreślił, że zmiana stanu prawnego nie wyklucza stosowania art. 155 K.p.a., w dalszej części skargi kasacyjnej przedstawił argumentację zmierzającą do podważenia powyższego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, polemizując m.in. z podstawowym założeniem wykładni prawa zawartej w wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r. dopuszczającym - mimo zmiany stanu prawnego – możliwość zmiany decyzji w niniejszej sprawie.

Niezależnie od tego, że tak sformułowany zarzut narusza regulację zawartą w art. 190 P.p.s.a., co powodować musi jego nieskuteczność, stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. i uchylając wydane w sprawie decyzje, nie uchybił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 155 K.p.a. przyjmując, że organy naruszyły przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w pełni podziela wiążące Sąd stanowisko, że z punktu widzenia dopuszczalności zastosowania w sprawie art. 155 K.p.a., przesądzająca jest treść art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Na marginesie zauważyć trzeba, że powyższy pogląd, kwestionowany przez Ministra Skarbu Państwa, nie jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odosobniony (por. wyrok tego Sądu z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 900/08 – niepubl.).

Zgodzić należy się ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają – wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej – wskazówki co do dalszego postępowania, a mianowicie, że organ pierwszej instancji powinien wydać decyzję na podstawie art. 155 K.p.a., po uprzednim ustaleniu, iż przemawia, względnie nie przemawia za zmianą decyzji interes społeczny lub słuszny interes strony, stąd również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Również za całkowicie chybiony uznać należało zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w sprawie, chociaż organy odmawiając żądanej zmiany decyzji powoływały się na zasadę równości, o której mowa w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wydane w sprawie decyzje, przyjmując za Naczelnym Sądem Administracyjny, odmiennie niż oba organy, że zmiana stanu prawnego – z mocy wyraźnego przepisu (art. 20 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.) nie stoi na przeszkodzie zastosowania trybów wzruszenia decyzji ostatecznych w sprawach rekompensat, w tym przewidzianego w art. 155 K.p.a.

Oceniając ponownie okoliczności sprawy organy obowiązane będą rozważyć wszechstronnie czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, jak tego wymaga wskazany przepis, również w kontekście zasad konstytucyjnych. Zawarte w uchylonych decyzjach stwierdzenie, że uwzględnienie żądania skarżącego i zmiana decyzji w zakresie ustalenia wartości pozostawionego mienia naruszałoby art. 32 Konstytucji (zasada równości obywateli wobec prawa), co miałoby się wyrażać nieuzasadnionym uprzywilejowaniem skarżącego w stosunku do osób, które zrealizowały swoje uprawnienia w oparciu o wcześniejsze wyliczenia w tym względzie jest nieprzekonujące. Pomija bowiem całkowicie okoliczności związane z sytuacją prawną, w jakiej po wejściu w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. znalazły się osoby, które nie zdołały uzyskać zaliczenia na poprzednich zasadach. Wspomniana wcześniej grupa osób uzyskała zaliczenie 100% wartości pozostawionych nieruchomości na poczet ceny sprzedaży nieruchomości lub innych praw bądź opłat, natomiast osoby, które takiego zaliczenia nie uzyskały mogą zrealizować prawo do rekompensaty po wejściu w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jedynie według zasad określonych w przepisach tej ustawy (art. 13), w każdym przypadku przy zaliczeniu wartości pozostawionych nieruchomości w wysokości równej jedynie 20% ich wartości.

Z przedstawionych wyżej względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.