Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 497/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l, art. 33 ust. ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" r. Prezydent E. (dalej jako: "organ I instancji") orzekł o uznaniu J. G. (dalej jako: "Skarżący", "Strona") z dniem 3 grudnia 2019 r. za osobę bezrobotną

i przyznał mu prawo do zasiłku od dnia 3 grudnia 2019 r. do 14 września 2020 r. Następnie w dniu 4 marca 2020 r. Strona przedłożyła w organie I instancji umowę zlecenia zawartą

w dniu 28 lutego 2020 r., wobec czego organ orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 1 marca 2020 r. z uwagi na podjęcie innej pracy zarobkowej.

W dniu 1 kwietnia 2020 r. Skarżący ponownie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w E., załączając do dokumentów wypowiedzenie umowy zlecenia

z dnia 28 marca 2020 r. przez Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr "[...]" w E.

Po wygenerowaniu Raportu ZUS-U1, organ orzekł o ponownym zarejestrowaniu Strony oraz przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 1 kwietnia 2020 r. do 15 października 2020 r.

Następnie decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji ponownie orzekł o utracie przez Stronę statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 4 maja 2020 r.,

z uwagi na przedłożenie przez Stronę kolejnej umowy zlecenia zawartej ze Szkołą Podstawową Nr "[...]" w E.

Strona po raz kolejny zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu 3 grudnia 2020 r., załączając do dokumentacji m.in. umowę zlecenia z dnia 8 lipca 2020 r., zawartą

z Instytutem Sportu - Państwowym Instytutem Badawczym w W. na okres od

1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. W dniu 21 grudnia 2020 r. organ I instancji ponownie wygenerował raport ZUS-U1, z którego wynikało, że Skarżący podlegał ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym w okresie od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r., jako osoba wykonująca umowę zlecenia. Wobec tego, decyzją z dnia "[...]" r., organ I instancji orzekł o uznaniu J. G. za osobę bezrobotną z dniem 3 grudnia 2020 r.

i o przyznaniu od tej daty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a następnie decyzją z dnia "[...]" r. orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem

19 grudnia 2020 r., z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej.

Decyzją natomiast z dnia "[...]" r., znak "[...]", organ I instancji na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b., art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 i 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.), dalej jako: "u.p.z.", orzekł o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej i utracie zasiłku za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 3 maja 2020 r., z uwagi na fakt, że podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie odrębnych przepisów, a tym samym nie mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku.

Od ww. decyzji Strona w przepisanym terminie złożyła odwołanie, podnosząc,

że w dniu 1 marca 2020 r. podjął pracę na podstawie umowy zlecenia, jako animator

w obiekcie typu Orlik, którego administratorem z ramienia MEN jest Szkoła Podstawowa. Projekt współfinansowany jest przez Instytut Sportu - Państwowy Instytut Badawczy

w W. Podano, że umowy były zawarte na okres do 1 marca 2020 r. do

30 listopada 2020 r., jednak ze względu na pandemię, rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2020 r. wszystkie obiekty zostały zamknięte. Wobec tego Szkoła rozwiązała ze Skarżącym umowę, czego jednak nie uczynił Instytut Sportu, pomimo, że nie wykonywał on na ich rzecz żadnej pracy. W odwołaniu podniesiono również, że Strona od 9 lat, co roku po zakończeniu realizacji projektu przedstawia umowy ze Szkołą oraz Instytutem Sportu, celem rejestracji w urzędzie pracy i otrzymania prawa do zasiłku. Wskazano, że to Instytut Sportu zaniechał rozwiązania umowy, wobec czego on nie powinien odpowiadać za błędy formalne innego podmiotu, tym bardziej, że wszystkie próby uzyskania aneksu do umowy spotkały się z odmową.

Wojewoda "[...]" (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z dnia

"[...]" r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej wskazano, że kwestia posiadania przez Stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 1 kwietnia 2020 r. została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia "[...]" r., wobec czego ponowne wypowiadanie się przez Prezydenta E. w tej kwestii jest możliwe tylko w nadzwyczajnym trybie wzruszenia decyzji, przewidzianym przepisami prawa. Wyjaśniono, że wobec faktu wykonywania innej pracy zarobkowej przez Skarżącego w okresie od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. koniecznym jest wzruszenie zarówno decyzji z dnia 6 kwietnia 2020 r. orzekającej

o statusie osoby bezrobotnej i przyznaniu prawa do zasiłku, jak też decyzji z dnia 12 maja 2020 r. o utracie przez Stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 maja 2020 r.

Wobec tego - po wznowieniu postępowania - organ I instancji decyzją z dnia

"[...]" r., znak "[...]", organ I instancji uchylił decyzję z dnia "[...]" r., orzekającą o uznaniu J. G. z dniem 1 kwietnia 2020 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku oraz decyzję z dnia "[...]" r., orzekającą o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej

i utracie prawa do zasiłku z dniem 4 maja 2020 r. z powodu podjęcia przez niego pracy zarobkowej. Jednocześnie ww. decyzją organ I instancji odmówił uznania Skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku oraz umorzył postępowanie

w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 3 grudnia 2020 r. Strona dokonała ponownej rejestracji w urzędzie pracy, załączając m.in. umowę zlecenia z dnia 8 lipca

2020 r. zawartą z Instytutem Sportu na okres od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Pomimo przedłożenia przez Skarżącego korespondencji z Instytutem Sportu oraz zaświadczenia, że w marcu i kwietniu 2020 r. nie otrzymał on wynagrodzenia, organ

I instancji uznał, że z uwagi na ww. umowę oraz wygenerowany raport ZUS-U1, z którego wynika, że podlegał on ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia, nie spełniał on ustawowych warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej i posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Od ww. decyzji Skarżący złożył odwołanie, ponownie podkreślając, że nie jest on odpowiedzialny za błędy popełnione przez Instytut Sportu, wobec czego nie powinien ponosić odpowiedzialności za ich błędy formalne. Wyjaśnił, że swoje obowiązki wynikające z umowy zaczął wykonywać z dniem 4 maja 2020 r., z powodu epidemii COVID-19.

Decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]", organ odwoławczy utrzymał decyzję będącą przedmiotem odwołania w mocy w całości. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy i wskazano przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie. Wyjaśniono, że

w rozpatrywanym przypadku zaszły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, bowiem ujawniły się nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zawarcie w dniu 8 lipca 2020 r. umowy zlecenia przez Stronę na okres od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. spowodowało, że w tym okresie nie spełniał on przesłanek, by uzyskać status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. Wskazano, że co prawda umowa zlecenia "sama w sobie" nie jest nową okolicznością, ani nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie istniała w dacie wydawania decyzji, jednak jej zawartość ujawnia istnienie takich okoliczności, które nie były znane organowi, a jedynie przez tę umowę organ mógł się o nich dowiedzieć; stanowisko to poparto orzeczeniem WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1658/10. Dodano,

że ustawa posiada definicję osoby bezrobotnej i zawiera w sobie nie tylko przesłanki pozytywne, ale też przesłanki negatywne, i tylko te okoliczności mogą mieć znaczenie dla sprawy. Podniesiono, że organy administracji publicznej nie są uprawnione do relatywizowania ustawowych przesłanek nabycia określonego prawa. Mając na uwadze fakt, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności, Wojewoda uznał, że organ I instancji nie naruszył prawa. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania stwierdził, że Skarżący podczas rejestracji został pouczony o warunkach, jakie musi spełnić by uzyskać status osoby bezrobotnej, a podpisując umowę zlecenia, zgodził się z jej postanowieniami, a zatem również tym, że będzie ona obowiązywała w okresie, gdy legitymował się statusem osoby bezrobotnej.

Od ww. decyzji Wojewody J. G. wniósł skargę do tutejszego Sądu, nie zgadzając się z postanowieniami zawartymi w decyzjach organu I instancji i organu odwoławczego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. Skarżący uzupełnił wniesioną skargę i wywiódł, że w sprawie nie doszło do wyjścia na jaw nowych istotnych okoliczności w dniu wydania decyzji, która w okolicznościach niniejszej sprawy została wydana 6 kwietnia 2020 r. Podał, że z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracyjne wynika, że w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 4 maja 2020 r. Skarżący nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej, a Dyrektor Szkoły Podstawowej potwierdził w swoim piśmie, że współpraca z Instytutem Sportu rozpoczęła się dopiero w maju 2020 r. Wskazano również, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 566) w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w okresie od dnia 1 kwietnia 2020 r. do 11 kwietnia 2020 r. został ustanowiony zakaz prowadzenia działalności związanej ze sportem, rozrywkowej

i rekreacyjnej. Kolejnymi zmianami przedłużano ten zakaz, który został odwołany dopiero

z dniem 4 maja 2020 r., gdy ograniczenia przestały obowiązywać na stadionach sportowych u boiskach typu Orlik. W związku z tym jego miejsce pracy pozostawało w tym okresie zamknięte, a jego umowa zlecenie ze Szkołą Podstawową została rozwiązana. Podkreślono, że nie posiadał żadnej innej umowy i nie świadczył w tym okresie pracy,

a rejestrując się w urzędzie pracy złożył prawdziwe oświadczenie o spełnianiu ustawowych przesłanek uprawniających go do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Podał, że Instytut Sportu, przedstawiając mu umowę do podpisania nie zgodził się na skorygowanie okresu, na który umowa ma być zawarta, a Skarżący chcąc zachować pracę podpisał ją.

Podkreślił, że w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 4 maja 2020 r. nie mógł wykonywać żadnej pracy i nie był związany żadną umową, a organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego, celem wyjaśnienia kwestii obowiązywania umowy w spornym okresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ze względu na ogłoszony stan epidemii oraz nowe brzmienie przepisu art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku oraz uznaniem rozpoznania sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy, przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w rzeczonej sprawie jest decyzja Wojewody "[...]" wydana

w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organów, w tej sprawie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: "k.p.a.".

W uzasadnieniu obydwu decyzji wskazano bowiem, że z umowy zlecenia zawartej w dniu 8 lipca 2020 r. z Instytutem Sportu wynika, że została ona zawarta na okres od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r. Ta okoliczność natomiast - w ocenie organów - oznacza, że zasadnym było uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych Skarżącemu, za wskazane w decyzji okresy.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest zatem ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w wymienionym wyżej przepisie. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji odmawia jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Dodać przy tym trzeba, że organ związany jest podstawami do wznowienia postępowania.

W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który je wydał. Jak słusznie wskazał Wojewoda, przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest

w omawianym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia

"[...]" r., ponieważ podczas rejestracji w dniu 3 grudnia 2020 r., Skarżący przedłożył umowę zlecenia datowaną na 8 lipca 2020 r., z której wynika, że została ona zawarta na okres od 1 marca do 30 listopada 2020 r. Organy obydwu instancji uznały więc, że wyszły na jaw nowe okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. Na poparcie tego stanowiska powołano wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1658/10 (dostępny w CBOSA), w którym stwierdzono, że podstawą wznowienia postępowania może być fakt pozostawania w stosunku pracy, którą to okoliczność stwierdza ujawnił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, mocą którego przywrócono go do pracy - a więc dokument z datą późniejszą, aniżeli data decyzji, którą zakończyło się wznawiane postępowanie. Wskazać jednak należy, że orzeczenie to zapadło w zupełnie innym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem rozważań Sądu był przede wszystkim charakter wyroku o przywróceniu do pracy, według WSA w Warszawie wywołujący skutki ex tunc. Dodać również należy, że tutejszy Sąd podziela pogląd przeciwny, w myśl którego "wyroki sądu powszechnego, które zapadły w sprawie skarżącej nie mogą być uznane za nowe okoliczności faktyczne, już tylko z tego powodu, że w dacie podejmowanych orzeczeń w przedmiocie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku wskazane wyżej orzeczenie Sądu Okręgowego nie istniało" (wyrok WSA w Olsztynie z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 796/14, dostępny w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie umowa zlecenie datowana jest dopiero na dzień 8 lipca 2020 r., natomiast decyzja organu I instancji o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu mu prawa do zasiłku wydana została w dniu 6 kwietnia 2020 r., co oznacza, że umowa w znaczeniu materialnym "ujawniająca" nowe okoliczności nie istniała w dniu wydania rozstrzygnięcia, wobec czego nie mogła stanowić ani nowej okoliczności istniejącej w dniu wydania decyzji, ani nowego dowodu, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Natomiast nawet gdyby przyjąć, że niniejsza umowa mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowanie w tej sprawie, skoro ujawniała okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ocenę posiadania statusu bezrobotnego przez Skarżącego, to podkreślić należy, że sam fakt zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, nie przesądza jeszcze o wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.

Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409, ze zm.), dalej jako: "u.p.z.", starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków,

o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to oznacza to osobę,

o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Po wznowieniu postępowania, zarówno organ I instancji, jak i Wojewoda, uznali,

że w dniu rejestracji w urzędzie pracy w kwietniu 2020 r., Skarżący nie spełniał warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej, ponieważ w okresie od 1 kwietnia 2020 r. podlegał ww. ubezpieczeniu z tytułu wykonywania umowy zlecenia. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy jednak, że dokonując rejestracji, w dniu 6 kwietnia 2020 r., organ wygenerował raport ZUS-U1Status (k. 55 akt administracyjnych), który potwierdza prawo do ubezpieczenia społecznego, z którego wprost wynika, że "brak - (przypis Sądu) danych, które wskazywałyby, iż osoba nie może uzyskać statusu osoby bezrobotnej". Zgodzić się więc należy ze Skarżącym, że podczas rejestracji podał on wszystkie informacje zgodne z prawdą.

Odnosząc się zaś do okoliczności, że w umowie zlecenia zawartej w dniu 8 lipca 2020 r. z Instytutem Sportu, jako okres na który została ta umowa zawarta wskazano czasokres od 1 marca 2020 r. do 30 listopada 2020 r., to w ocenie tutejszego Sądu w zakresie, w jakim zawarto umowę na okres od 1 marca 2020 r. do 4 maja 2020 r., jest ona nieskuteczna, bowiem w tej części stanowi umowę pozorną. W orzecznictwie wskazuje się, że "umowę o pracę uważa się za zawartą dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.), jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt II UK 321/04, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 190); a szerzej o pozorności umów i ich skutkach zob. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2013 r., sygn. akt II PK 299/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń Sądu Najwyższego, http://www.sn.pl/). Analogicznej wykładni należy dokonać oceniając umowę zlecenie, która nie mogła być przez Skarżącego wykonywana w spornym okresie z przyczyn obiektywnych, bowiem - jak słusznie podniesiono w skardze - na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 410 ze zm.) wprowadzono ograniczenia w dostępności m.in. do obiektów sportowych. Tym samym obydwie strony umowy wiedziały, że w okresie tym nie będzie ona wykonywana. Również w samej treści umowy, tj. w zapisie § 1 pkt 5 wskazano, że z uwagi na obowiązywanie stanu epidemii i związane z tym ograniczenia, rozpoczęcie realizacji zadań nastąpi w dacie wskazanej przez zleceniodawcę, co nastąpiło z dniem

4 maja 2020 r. Okolicznością bezsporną jest natomiast w ocenie Sądu, że w okresie

od 1 marca 2020 r. do 3 maja 2020 r. Skarżący nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej, tym samym spełniając warunki do uznania go za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku. Fakt ten potwierdzony został nie tylko oświadczeniami Strony, składanymi zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do tutejszego Sądu, ale również zaświadczeniem z dnia 8 grudnia 2020 r. (k. 82 akt administracyjnych), z którego wynika, że Skarżący w okresie od 1 marca 2020 r. do 1 maja 2020 r. nie uzyskał wynagrodzenia, ponieważ nie wykonywał na rzecz Instytutu Sportu żadnej pracy. Samo zawarcie umowy nie oznacza natomiast, nie jest równoznaczne, z wykonywaniem innej pracy zarobkowej.

Ostatecznie odnieść się należy do kwestii podlegania przez Skarżącego ubezpieczeniom społecznym; co prawda w uzasadnieniu decyzji Wojewody, jak

i w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak jest rozważenia przez organy tej kwestii, to jednak właśnie przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z. został wskazany w podstawie prawnej decyzji Prezydenta E. z dnia "[...]" r. orzekającej

o pozbawieniu Skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za okres od

1 kwietnia 2020 r. do 3 maja 2020 r., która to decyzja została uchylona przez organ odwoławczy z uwagi na konieczność wydania przedmiotowego orzeczenia w trybie nadzwyczajnym wzruszenia decyzji.

Skład orzekający tutejszego Sądu podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że "aby powstał stosunek ubezpieczeniowy niezbędne jest nawiązanie faktycznego stosunku pracy, który jest realizowany. Wypełnienie jedynie elementu formalnego, tj. zawarcie umowy o pracę (w przypadku niniejszej sprawy umowy zlecenia - przypis Sądu), przy jednoczesnym braku elementu faktycznego, w postaci wykonywania czynności pracowniczych, nie wywołuje skutków w postaci podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego" (wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 853/19, dostępny w CBOSA). Co więcej, NSA w przywołanym wyroku stwierdził również, że w przypadku braku świadczenia pracy, stosunek ubezpieczeniowy nie powstaje nawet pomimo faktu, zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia oraz opłacenia składki z tego tytułu. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, Skarżący nie świadczył żadnej pracy w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 3 maja 2020 r., wobec czego nie można mówić o powstaniu stosunku ubezpieczeniowego w tym czasie, tym bardziej, że z kolejnego raportu ZUS-U1 Prawo (k. 85-90 akt administracyjnych) wynika, iż w okresie rozliczeniowym 2020-04 wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wyniosła 0.00.

Niewątpliwie, status bezrobotnego nie zależy od uznania organów orzekających, gdyż treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. jest kategoryczna i żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie, nie mogą mieć znaczenia przy określaniu tego statusu. Należy jednak podkreślić, że powyższe nie przekreśla możliwości naruszenia zasady proporcjonalności przy pozbawianiu statusu bezrobotnego, również w postępowaniu nadzwyczajnym. W ocenie Sądu ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem z jej akt wynika, że ingerencja w sferę praw jednostki nie pozostawała w racjonalnej i właściwej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie praw. Nie można bowiem pomijać, że celem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest zwiększenie zatrudnienia i zahamowanie wzrostu bezrobocia, w tym rozwiązywanie problemów społecznych, zwłaszcza takich jak bezrobocie, ubóstwo i wykluczenie społeczne (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 1020/18, CBOSA). Istotą przepisów u.p.z. jest to, że status osoby bezrobotnej i związany z nim zasiłek ma zapewnić środki do życia w okresie przejściowym między utratą pracy, a znalezieniem nowej. Ponadto, należy mieć na uwadze, że konsekwencją utraty statusu bezrobotnego jest nie tylko utrata prawa do zasiłku, ale także również utrata prawa do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego i to z mocą wsteczną, kiedy Skarżący mógł z nich korzystać. Mając więc na uwadze, że J. G. nie wykonywał w spornym okresie żadnej pracy zarobkowej, każdorazowo wywiązując się z obowiązków nakładanych na niego przepisami prawa, konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego

w powiązaniu z zasadą działania w zaufaniu do organów państwa w tych okolicznościach, powinno przeważyć nad zasadą legalizmu i praworządności, ponieważ w przeciwnym razie zachwiana zostanie zasada proporcjonalności wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 276/21 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 144/21, CBOSA).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że narusza zasadę proporcjonalności

(art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) wzruszenie decyzji z dnia "[...]" r. i pozbawienie Skarżącego za okres wsteczny statusu osoby bezrobotnej, a w dalszej konsekwencji prawa do zasiłku

i prawa do zabezpieczenia społecznego, w sytuacji gdy nie wykonywał on pracy zarobkowej w spornym okresie, a tym samym nie mógł powstać stosunek ubezpieczenia,

o którym mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji winien zastosować się do wykładni dokonanej w niniejszym orzeczeniu i umorzyć wznowione postępowanie administracyjne, jako bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.