Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 59/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 §1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.8, art.80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.7 ust.1, art.30 ust.1 i 2, art.31
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art.124 ust.2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 73,80zł (siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 13,80 zł (trzynaście złotych osiemdziesiąt groszy). 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Skarżący A. B. w dniu [...] maja 2011r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011 na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej “ustawa") wraz z załącznikami graficznymi.

Do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wnioskodawca zadeklarował następujące działki rolne:

działka rolna A o powierzchni 0,14 ha na działce ewidencyjnej nr [...];

działka rolna B o powierzchni 0,38 ha na działkach ewidencyjnych nr [...];

działka rolna D o powierzchni 0,32 ha na działce ewidencyjnej nr [...];

działka rolna E o powierzchni 1,08 ha na działkach ewidencyjnych nr [...]

W odpowiedzi na wezwanie organu złożył korektę do wniosku dokonując zmiany powierzchni działki rolnej A na 0,12 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,14 ha), działki rolnej B na 0,32 ha (wobec poprzednio deklarowanej 0,38 ha) oraz działki rolnej E na 1,05 ha (wobec poprzednio deklarowanej 1,08 ha).

W dniu [...] października 2011r. w gospodarstwie A. B. zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni w sprawie programu rolnośrodowiskowego. W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:

na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 0,27 ha wobec deklarowanej 0,32 ha;

na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,82 ha wobec deklarowanej 1,08 ha. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności po kontroli na miejscu wyniosła 0,31 ha. Z kontroli sporządzono raport.

Wnioskodawca złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, porównując powierzchnie do pomiarów z kontroli przeprowadzonych w latach poprzednich, tj. 2009 i 2010r. Podniósł, iż w pomiarach na działce B nie zaliczono do powierzchni działek ewidencyjnych [...] o pow. 0,02 ha oraz ogródka przydomowego o pow. 0,04 ha (działka ewidencyjna [...]). Wskazał, że obydwie działki są częścią sadu na działce rolnej B, stąd różnica w pomiarach. Ponadto na działce E systematycznie usuwane są samosiejki (czyli powierzchnia rolna winna się zwiększać a nie zmniejszać), stąd – zdaniem rolnika – nastąpił błąd w pomiarach.

Po ponownej analizie pomiarów i dokumentacji fotograficznej oraz wyjaśnień inspektorów terenowych przeprowadzających kontrolę Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało dotychczasowe wyniki dokonanej kontroli.

W dniu [...] stycznia 2012r. A. B. złożył kolejny raz zastrzeżenia do raportu z kontroli. Wskazał, że na działce rolnej B uprawiany jest sad wielogatunkowy i leży ona na kilku działkach ewidencyjnych ([...]), które przylegają do siebie i, zdaniem Strony, stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce ewid. nr [...] uprawiana jest głównie porzeczka wieloletnia i jest to część sadu (część działki rolnej B). Zdaniem Strony, część działki nr [...] uprawiana rolniczo, nie musi posiadać powierzchni 0,10 ha, podobnie jak działka nr [...], ponieważ jest częścią działki rolnej B, a między działkami nie ma żadnych naturalnych granic. Wnioskodawca nie zgodził się również z powierzchnią działki rolnej E, gdyż, zdaniem Strony, nie ma na niej żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru". Wskazał, że jest natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu oczka.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] lutego 2012r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Łączna powierzchnia działek rolnych deklarowanych we wniosku wynosiła 1,86 ha, powierzchnia stwierdzona zaś wyniosła 1,53 ha. Organ wskazał, że wyliczona procentowa różnica wyniosła 21,5686%. Organ wyjaśnił, że na podstawie art.58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności bezpośrednich a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W wyniku rozpoznania odwołania, organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. uznał słuszność zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że podczas kontroli ustalono faktyczne powierzchnie działek rolnych, zgodnie z rzeczywistością, na dzień przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie. Podkreślił, że kontrola została przeprowadzona prawidłowo.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, m.in. brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji oraz błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, iż na działce ewidencyjnej nr [...] nie stwierdzono deklarowanej uprawy, a w rzeczywistości na tej działce znajdują się 30-letnie już uprawy porzeczki czerwonej. Skarżący wyjaśnił także, iż w stosunku do działki nr [...] organ nieprawidłowo stwierdził, że nie spełnia ona podstawowego warunku co do powierzchni, ponieważ na działkę rolną B składa się powierzchnia kilku działek ewidencyjnych (w tym m.in. nr [...]) a nie tylko jedna działka. Skarżący zarzucił też mylną interpretację działki rolnej i ewidencyjnej.

W wyniku rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn.akt V SA/Wa 1514/12 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2012 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że sama kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w obowiązujących przepisach, jednakże brak odniesienia się organu do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników kontroli stanowi istotne uchybienie, z powodu którego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. W ocenie Sądu, organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli i dokonanych pomiarów. Tymczasem skarżący nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, w sposób obszerny to argumentując. Brak odniesienia się organu do powyższych okoliczności uniemożliwiło Sądowi kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd podkreślił, że uzasadnienie dokonanych zmniejszeń i odniesienie się do zastrzeżeń rolnika winno zostać tak sformułowane, aby była możliwa kontrola i to zarówno przez Sąd rozpoznający sprawę na skutek złożonej skargi jak i przez samego skarżącego. W przedmiotowej sprawie brak było powyższego. Dlatego też zarówno uzasadnienie decyzji jak i same akta administracyjne w żaden sposób nie przekonują, co do zasadności podjętej decyzji i nie dają możliwości jej kontroli w zakresie dokonanej wielkości wykluczeń.

Sąd wyjaśnił też, iż zgłoszenie przez stronę w odwołaniu konkretnych zarzutów przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornych działek obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Organ oprócz wskazania prawidłowości kontroli w żaden sposób nie uzasadnił wielkości dokonanych pomniejszeń. Ponadto nie wyjaśniono kwestii przyjęcia szerokości strefy buforowej jako 1,25 m zamiast 1,5 m, co może mieć znaczenie w sprawie przy obliczaniu powierzchni.

W toku ponownego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w dniu [...] maja 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, w wyniku której dokonano ponownych ustaleń powierzchni działek rolnych w następujący sposób:

- na działce rolnej B stwierdzono powierzchnię 0,28 ha wobec deklarowanej 0,32 ha;

- na działce rolnej E stwierdzono powierzchnię 0,89 ha wobec deklarowanej 1,08 ha;

Jak wynika z raportu z czynności kontrolnych działkę rolną B zmierzono w dwóch częściach, tj. I część o pow. 0,28 ha (B1) oraz część II o pow. 0,02 ha (B2). Część B2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] i na tej części stwierdzono 22 szt. porzeczek kilkunasto-kilkudziesięcioletnich, 2 szt. agrestu i 3 śliwy. Obie te części działki rolnej B przedzielone pasem drzew ozdobnych. W przypadku działki rolnej E wyłączenie znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] (oczko wodne).

Skarżący złożył zastrzeżenia do ww. protokołu w dniu 4 czerwca 2013 r. Ustalenia zawarte w protokole zostały podtrzymane przez wykonawcę kontroli.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu podkreślono, że przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ I instancji powinien uwzględnić wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 18 grudnia 2012r. sygn..akt V SA/Wa 1514/12 i uwzględnić cały materiał dowodowy. Powinien odnieść się do wszystkich zarzutów rolnika, uzasadnić dokonane zmniejszenia powierzchni działek, przedstawić rachunkowy sposób wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną oraz wyjaśnić kwestię przyjęcia szerokości strefy buforowej jako 1,25 m zamiast 1,5 m.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., na mocy której przyznano skarżącemu płatności na rok 2011 w wysokości 831,37 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 326,86 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. W uzasadnieniu powołano się na wyniki kontroli metodą inspekcji terenowej, która miała miejsce w dniu [...] maja 2013 r. Przedstawiono sposób wyliczenia powierzchni stwierdzonej oraz sposób wyliczenia przyznanych płatności.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył odwołanie zarzucając bezpodstawny podział działki rolnej B na dwie części B1 i B2 i dokonanie odrębnego pomiaru. Zdaniem strony, działka rolna B w rzeczywistości nie jest w żaden sposób podzielona a organ w sposób sztuczny dokonał takiego podziału. Ponadto zarzucono brak uzasadnienia do zmniejszenia działki rolnej E.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał regulacje krajowe i unijne dotyczące zasad oraz trybu przyznawania płatności bezpośrednich, jak również przeprowadzania kontroli administracyjnych. Organ przedstawił ustalenia dokonane przez kontrolujących w rozpoznawanej sprawie i wskazał, że zadeklarowane powierzchnie działek rolnych B i E były zawyżone przez rolnika. Wyjaśnił, że rolnik zobowiązany jest do prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochroną gleby. Jeżeli chodzi o działkę rolną E wskazano obowiązujący termin koszenia do dnia 30 września w każdym roku zobowiązania. Jak wynika natomiast z ortofotomapy oraz zdjęć wykonanych w terenie pomiarowi na działce rolnej E nie podlegały wyłącznie tereny porośnięte kilkuletnimi i kilkunastoletnimi drzewami. Łąki i pastwiska mogą być bowiem porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, o ile nie wpływają one na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Na działce rolnej E wyłączone z pomiaru zostały jedynie skupiska drzew, które uniemożliwiają uprawę i nie stanowią trwałego użytku zielonego.

Dodatkowo, jak dalej wyjaśnił organ, z pomiaru wykluczono również powierzchnię oczka wodnego. Zgodnie bowiem z § 4a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306, z późn. zm.). powierzchnię gruntów działki rolnej, na której znajdują się oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100m2 w obrębie działki rolnej uznaje się jako utrzymywaną zgodnie z normami. Podczas kontroli stwierdzono, iż oczko wodne zajmuje powierzchnię 300 m2, a więc wykluczono je z powierzchni uprawnionej.

Ponadto organ nie zgodził się z twierdzeniem strony, iż działka rolna B tworzy jedną część, łącznie z powierzchnią położoną na działce ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem organu, część ta, położona na działce nr [...], jest odrębną częścią, która nie spełnia wymagań dotyczących powierzchni działki rolnej, gdyż stwierdzono, że jedynie na powierzchni 0,02 ha znajdują się drzewka sadownicze (porzeczka, agrest, śliwa). Ze zdjęć wynika, że na wąskim pasie, pomiędzy budynkami, a działką sąsiada nie jest prowadzona żadna uprawa - na zdjęciach widoczny jest drewniany płot, widoczne są również drzewa. Wskazano, iż rolnik w zastrzeżeniach do niniejszej kontroli sam przyznał, iż drzewa te zostały wykarczowane w ciągu 3 dni po wizycie inspekcji terenowej. Napisał, iż "rzekomy pas drzewek ozdobnych" ukazany na fot. 5 to resztki po samosiejkach, które zostały już usunięte w ramach tegorocznych porządków, jednocześnie pisząc, że drzewka te zostały ostatecznie wykarczowane w ciągu trzech dni po wizycie kontroli.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucił naruszenie § 4 pkt 4 oraz § 4a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 46, poz.306 ze zm.) oraz brak należytej staranności przy wydawaniu decyzji (art. 7 i 8 k.p.a.) i błędne ustalenie faktów będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił także nieuwzględnienie planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 201-2015 przy dokonywaniu pomiarów i kwalifikowaniu powierzchni, na których znajdowały się skupiska drzew, oczka wodne oraz wieloletnie zadrzewienia a nawet tereny, które zgodnie z planem, celowo zostawione były bez koszenia. Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie pominięte zostały tereny wskazane w planie działalności rolnośrodowiskowej jako ostoja dzikiej przyrody. Nie wyjaśnił także, dlaczego teren pozostawiony bez koszenia (zgodnie z planem) uznano za "dwuletnie zaniedbanie nie kwalifikujące się do pomiaru". Wątpliwości skarżącego wzbudziła także kwestia utrzymywania drewnianych ogrodzeń na gruncie rolnym oraz zadrzewień śródpolnych. Skarżący wskazał ponadto na brak dowodów w zakresie posiadania przez kontrolujących uprawnień do pomiarów geodezyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do zasadności dokonanych przez organ zmniejszeń powierzchni działek rolnych B i E, w stosunku do tych zadeklarowanych przez rolnika do płatności.

Na wstępie rozważań Sąd wyjaśnia, iż wymogi stawiane rolnikowi ubiegającemu się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej wynikają z przepisów art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2007 r. nr 35 poz. 217, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z 2009r. Nr 30, poz.16). Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające, w przypadku spełnienia warunków przewidzianych dla tej uzupełniającej płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.in.

posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, tj. 1,00 ha;

wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy).

W zakresie spełnienia przez rolnika warunków przyznania płatności, na podstawie art. 30 ust.1 pkt 1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy, Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust.1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 31 ustawy, czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, przeprowadzanej przez Agencję, są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji (ust. 1). Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania (ust. 2). Osoby dokonujące kontroli posiadają odpowiednie wykształcenie i wyposażone są w odpowiedni do wykonywania pomiarów sprzęt geodezyjny (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz.U. z 2010r. Nr 240, poz.1605). Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie rolnikowi, jeżeli jest on obecny podczas kontroli (ust. 3). Z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 31 ust. 6 ustawy). W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła (art. 31 ust. 7 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu została przeprowadzona z zachowaniem reguł określonych w cytowanych powyżej przepisach: została przeprowadzona przez osoby do tego upoważnione, do pomiaru powierzchni działek rolnych został użyty odbiornik GPS typu Trimble Geo XT, skarżący został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach, otrzymał kopię raportu i wniósł do niego zastrzeżenia. A zatem zarzuty w skardze co do prawidłowości w zakresie wymogów formalnych przeprowadzonej kontroli nie można uznać za zasadne.

Podkreślić jednak należy, że już same ustalenia i dokonane zmniejszenia zadeklarowanych powierzchni działek rolnych B i E budzą wątpliwości. A brak uzasadnienia oraz brak odniesienia się organu do umotywowanych zastrzeżeń wnioskodawcy co do wyników kontroli stanowi istotne uchybienie, z powodu którego zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.

Organ ograniczył się do arbitralnego stwierdzenia o prawidłowości przeprowadzonej kontroli i dokonanych pomiarów. Podkreślił, iż swoje rozstrzygnięcie oparł w całości na dowodzie, jakim jest raport z czynności kontrolnych. Tymczasem skarżący nie zgodził się ze stwierdzonymi powierzchniami działki rolnej B i E, w sposób obszerny to motywując. Skarżący wyjaśnił, iż na działce rolnej B znajduje się sad wielogatunkowy położony na kilku działkach ewidencyjnych ([...]), które przylegają do siebie (brak naturalnej granicy) i stanowią łącznie zwarty obszar gruntu o powierzchni 0,32 ha. Na działce nr [...] uprawiana jest głównie porzeczka (wieloletnia, jak na pozostałym obszarze sadu) i jest to część działki B. Rolnik twierdzi, iż część ta nie musi posiadać co najmniej 0,10 ha, podobnie jak działka [...], ponieważ jest częścią działki rolnej B. Między działkami nie ma żadnych naturalnych granic, nie są również przedzielone żadnym obszarem innych upraw. Odnosząc się również do działki rolnej E (łąka) wskazał, iż powierzchnia zmierzona działki jest niezgodna ze stanem faktycznym, że na działce E nie ma żadnych "dwuletnich zaniedbań nie kwalifikujących się do pomiaru". Są natomiast oczko wodne i lokalne zadrzewienia w pobliżu tego oczka.

Z uwag inspektorów terenowych z raportu wynika, że działkę rolną B zmierzono w dwóch częściach - I część o powierzchni 0,28 ha (B1), zaś II część o pow. 0,02 ha (B2). Część B2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...] i na tej części stwierdzono 22 szt. porzeczek kilkunasto-kilkudziesięcioletnich, 2 szt. agrestu i 3 śliwy. Obie te części działki rolnej B przedzielone są pasem drzew ozdobnych. Kontrolujący uznali to za trwałą granicę, kwestionując tym samym spójność działki rolnej B. Powyższe ustalenia przyjął organ wydając zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu, rację należy przyznać skarżącemu. Potwierdza to zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ przyjął ustalenia kontrolne w kwestii podziału działki rolnej B, co jest działaniem nieprawidłowym. Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do kwestionowania spójności działki rolnej B. Przemawia za tym okoliczność, iż cała działka porośnięta jest jednolitą roślinnością (sad), to wskazuje na jej spójność. Skarżący podkreślał jednolitość działki rolnej B już od samego początku postępowania w sprawie płatności. Co więcej, wbrew twierdzeniom organu, nie ma trwałej granicy wskazującej na rozdzielność działek. Działka ewidencyjna [...] stanowi część działki rolnej B i jej powierzchnia powinna zostać uwzględniona przy dokonywaniu pomiarów.

Odnośnie działki rolnej E organ winien uwzględnić zastrzeżenia oraz zarzuty skarżącego związane z nieuwzględnieniem planu działalności rolnośrodowiskowej zawierającego podstawowe wytyczne dla rolnika, które rolnik musi przestrzegać, a które - zdaniem skarżącego – są sprzeczne z ustaleniami kontrolujących.

Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i art. 80 k.p.a., ma obowiązek rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście okoliczności, na które powołuje się skarżący.

Możliwość zastosowania przepisów prawa materialnego wymaga dokładnego, niespornego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Tego, zdaniem Sądu orzekającego, w niniejszej sprawie zabrakło. Słusznie zatem skarżący podniósł zarzuty niestaranności organów przy wydawaniu decyzji oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art.8 k.p.a.).

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013, poz. 461 ze zm.).

-----------------------

10