Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1512/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Artur Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2019r. na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U z 2009 r., nr 124, poz. 1030), po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w K. o stwierdzanie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r.

Z akt sprawy wynikało, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w K. "zapewnić drogę pożarową do budynku zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami", w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r. Jako podstawę prawną wskazał § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009r. Nr 124, poz. 1030)

W toku postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. ustalono, iż budynek mieszkalny wielorodzinny zlokalizowany przy ul. D. w K. jest budynkiem niepodpiwniczonym o pięciu kondygnacjach nadziemnych w części nr [...]i czterech w części [...].

W części pod numerem [...] znajduje się 10 mieszkań oraz lokal usługowy na parterze niepołączony z częścią mieszkalną. W części pod numerem [...] a na kondygnacjach od 2 do 5 znajduje się 55 mieszkań. Mieszkania na ostatniej kondygnacji są dwupoziomowe. Na kondygnacji 1 zlokalizowanych jest 15 pojedynczych garaży oraz lokal usługowy. Zarówno część usytuowana pod numerem [...], jak również część usytuowana pod numerem [...] posiadają wysokość przekraczającą 12 metrów.

Budynki zaklasyfikowano do grupy średniowysokich, o kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (funkcja podstawowa obiektu) z częścią uzupełniającą zaliczoną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III (lokale usługowe usytuowane na parterze). Ustalono, iż istniejący dojazd do obiektu przez wewnętrzne drogi komunikacyjne nie spełnia wymaganych parametrów stawianych dla drogi pożarowej, m.in. utwardzona nawierzchnia znajduje się bezpośrednio przy ścianie budynku, droga nie zapewnia przejazdu bez zawracania, nie jest zakończona placem manewrowym 20 m x 20 m i nie przewidziano innego rozwiązania zapewniającego możliwość zawracania pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Zgodnie z § 8 oraz § 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.) przedmiotowy budynek - z uwagi na liczbę kondygnacji nadziemnych i występujących w nim kategorii zagrożenia ludzi, zakwalifikowano do budynków średniowysokich.

Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, do obiektu należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku.

Jednocześnie w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji wskazano na § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia, stanowiący, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela obiektu dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenia warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu uzgodnionych z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

[...] Komendant Wojewódzki PSP na wniosek zarządcy nieruchomości przy ul. D. , postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wyraził zgodę na zaproponowane rozwiązania zamienne w związku z niespełnieniem wymagań bezpieczeństwa pożarowego w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej.

We wniosku o stwierdzenie nieważności Wspólnota wskazywała na rażące naruszenie prawa przez brak zastosowania § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, który stanowi, że § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy.

W tym kontekście organ podniósł, że parametry techniczne drogi pożarowej wynikają z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia który stanowi, że droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów.

Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych.

Budynek przy ul. D. w K. został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1999 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Pozwolenie na użytkowanie uzyskano w 2000 r.

W tym czasie obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1993r., nr 8, poz. 42), zgodnie z którym drogi pożarowe o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni umożliwiającej dojazd o każdej porze roku powinny być doprowadzone m.in. do budynków zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV o wysokości powyżej 15 m lub 5 kondygnacji.

Wymagania § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, określające rodzaje obiektów, do których powinna być doprowadzona droga pożarowa, dotyczą wszystkich budynków, zarówno istniejących wcześniej, jak i nowoprojektowanych.

W przypadku obiektów istniejących zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi, zgodnie z § 17 tego rozporządzenia, nie mają do nich zastosowania jedynie wymagania dotyczące oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów, o ile zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie

ich budowy.

W ocenie organu, Komendant Miejski PSP w K. mógł wydać nakaz w formie decyzji o doprowadzeniu drogi pożarowej do przedmiotowego obiektu, zaprojektowanego i wybudowanego w latach, kiedy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie obowiązywało, jeżeli nie zapewniono do niego drogi pożarowej zgodnie z wymaganiami rozporządzenia z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego lub chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe.

W ocenie organu, decyzja Komendanta Miejskiego PSP w K. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie zachodzi także żadna inna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. .

Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w K. wniosła odwołanie od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego z [...] lutego 2019 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 i 2 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że organ nakazał wykonanie drogi pożarowej zgodnie z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia, który to przepis nie miał zastosowania, z uwagi na § 17 ust. 1 tego rozporządzenia.

2. art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż decyzja nakładała niesprecyzowany obowiązek, strona nie jest w stanie do takiej decyzji zastosować się i w związku z tym jest ona niewykonalna.

3. art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a., przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Ustalenie, że pozwolenie na użytkowanie przedmiotowych budynków zostało uzyskane w 2000 r., podczas gdy pozwolenie na użytkowanie udzielone zostało w 2001 r.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 i 158 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1313 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2019 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. - utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] lutego 2019 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zarówno we wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r. o stwierdzenie nieważności jak i w odwołaniu zarzucono, iż kwestionowana w trybie nieważności decyzja zawiera wadę rażącego naruszenia § 12 i § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W ocenie strony, organ nie uwzględnił faktu wybudowania przedmiotowego budynku zgodnie z uprzednio obowiązującymi przepisami w sprawie dróg pożarowych.

Przepisem, na który powołał się KM PSP w K., był § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie dróg pożarowych. Stanowił on, że drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V.

Strona podnosiła, że w dniu uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, istniała droga pożarowa wybudowana zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami.

Mając to na uwadze organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.), przedmiotowy budynek kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (mieszkalne) i ZL III (lokale użytkowe).

O istnieniu obowiązku posiadania drogi pożarowej decyduje wysokość budynku, określana w przypadku budynków mieszkalnych wg liczby kondygnacji nadziemnych, gdyż zgodnie z przepisem kwalifikującym - § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, drogę pożarową należy doprowadzić do budynku zawierającego strefę pożarową kategorii zagrożenia ludzi ZL III lub ZL IV, jeśli jest to budynek średniowysoki lub wyższy.

Wysokość budynku określa się na podstawie § 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kryterium kwalifikującym do danej grupy wysokości jest liczba kondygnacji - do 4 kondygnacji włącznie są to budynki niskie, od 5-ciu kondygnacji - średniowysokie. Dla budynku kategorii zagrożenia ludzi ZL III kryterium granicznym między budynkiem niskim a średniowysokim jest wysokość 12 m.

Z uwagi na liczbę kondygnacji nadziemnych i występujących w nim kategorii zagrożenia ludzi, przedmiotowy budynek należy zakwalifikować do budynków średniowysokich (SW). Wobec powyższego, uwzględniając § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, zachodził obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do budynku.

W toku postępowania stwierdzono, iż dojazd prowadzący od budynków Wspólnoty nie spełniał parametrów stawianych dla drogi pożarowej.

Utwardzona nawierzchnia znajduje się bezpośrednio przy ścianie budynku, podczas gdy § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych stanowi, że odległość bliższej krawędzi drogi pożarowej od obiektu zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi powinna wynosić 5-15 m. Droga nie zapewnia przejazdu bez zawracania, nie jest zakończona placem manewrowym 20 m x 20 m i nie przewidziano innego rozwiązania zapewniającego możliwość zawracania pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej.

W razie pożaru, doszłoby do istotnych utrudnień w prowadzeniu akcji ratowniczo-gaśniczej.

Przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1999 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Pozwolenie na użytkowanie uzyskano w 2001 r., a nie w 2000 r. jak błędnie wskazano w uzasadnieniu decyzji [...] KW PSP.

Pomyłka ta nie miała jednak znaczenia - gdyż w czasie, gdy przedmiotowy budynek projektowano i wznoszono, obowiązywały przepisy w zakresie dróg pożarowych określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. Nr 8, poz. 42).

Organ wojewódzki w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazał, że w dacie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, to jest w dniu [...] stycznia 1999 r., obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. Nr 7, poz. 64). Rozporządzenie to zaczęło obowiązywać dopiero od dnia 10 lutego 1999 r., gdyż zgodnie z § 18, wchodziło w życie po 14 dniach od dnia jego ogłoszenia.

Zatem w dniu wydawania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku obowiązywało rozporządzenie z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe.

Choć organ I instancji błędnie wskazał nazwę i publikator aktu prawnego, to jednak prawidłowo przytoczył istotną treść rozporządzenia, tożsamego z rozporządzeniem z dnia 22 stycznia 1993 r.

Rozporządzenie z dnia 22 stycznia 1993 r., w § 11 ust. 2 stanowiło, że drogi pożarowe o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni umożliwiającej dojazd o każdej porze roku powinny być doprowadzone do: (...)

2) budynków zaliczonych do kategorii ZL III, ZL IV (...) zagrożenia ludzi, o wysokości powyżej 15 m lub 5 kondygnacji (...),

§ 11 ust. 6 - droga pożarowa powinna umożliwić przejazd pojazdu bez zawracania. Drogę pożarową bez możliwości przejazdu należy zakończyć placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20x20m, objazdem pętlicowym lub innym rozwiązaniem równorzędnym. (...),

§ 12 ust. 1 - odległość drogi pożarowej od ścian poszczególnych rodzajów budynków (...) ustala się dla każdej drogi odrębnie, z uwzględnieniem wymogów ustalonych w ust. 2, w granicach określonych w tabeli. (...) 2. Budynki zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi, o wysokości do 25 m- Odległość w metrach 5-10 m.".

Zatem istotne parametry techniczne dla dróg pożarowych nie uległy zmianom, w szczególności nie było różnicy w minimalnej odległości krawędzi drogi pożarowej od ściany budynku, która wynosiła 5 m.

Inna była wówczas klasyfikacja wysokościowa budynków. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem, nie wymagano doprowadzenia drogi pożarowej do budynku kategorii zagrożenia ludzi ZL IV o wysokości 5-ciu kondygnacji, a takim jest przedmiotowy budynek. Jednak, zgodnie z obecnie obowiązującym rozporządzeniem z 24 lipca 2009r. w sprawie dróg pożarowych, wymagania w nim zawarte odnoszą się również do obiektów istniejących w dniu jego wejścia w życie.

Przepis § 17 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, dotyczy jedynie drogi wybudowanej zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy drogi, i odnosi się wyłącznie do parametru zbliżenia drogi pożarowej do ściany budynku na odległość poniżej 5 m.

W czasie uzyskiwania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przepisy wówczas obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 stycznia 1993 r. nie dopuszczały takiej możliwości.

Nie był to również jedyny parametr utrudniający akcję ratowniczo-gaśniczą. W istniejącym, drogowym układzie komunikacyjnym obok przedmiotowego budynku nie ma możliwości przejazdu pojazdów pożarniczych bez zawracania.

Tym samym KM PSP w K. prawidłowo ocenił sytuację prawną, prawidłowo nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie drogi pożarowej do przedmiotowego budynku zgodnie z przepisami. Przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.

Odnosząc się do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nałożenie niesprecyzowanego obowiązku, co powoduje że decyzja jest niewykonalna, organ odwoławczy wskazał że, że KM PSP w K., wyjaśnił w uzasadnieniu przesłanki, jakimi się kierował i omówił przepisy będące podstawą prawna decyzji.

Przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, stanowił, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela obiektu dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu.

Na wniosek Zarządcy Nieruchomości przy ul. D., [...] KW PSP, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wyraził zgodę na zaproponowane rozwiązania zamienne w związku z niespełnieniem wymagań bezpieczeństwa pożarowego w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej.

Strona posiadała informacje o występujących nieprawidłowościach, nie kwestionowała ich w momencie wystąpienia z wnioskiem do [...] KW PSP o zaakceptowanie rozwiązań zamiennych.

Nie zachodzi przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Brak było również pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 i 2 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030);

2. art. 156 § 1 pkt 5 w związku z art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1994 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1313), wskazując na brak skonkretyzowania obowiązku, co powoduje, że decyzja jest niewykonalna.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu wydania kwestionowanej decyzji Miejskiego Komendanta PSP w K. obowiązywał przepis § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Stosownie do § 17 ww. rozporządzenia, przepis § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi, nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy. Organ nie zastosował jednak § 17 ww. rozporządzenia.

Jego zastosowanie wymagałoby bowiem przeprowadzenia oceny, jakie przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej obowiązywały w czasie budowy budynków przy ul. D. w K., kiedy trwała budowa budynków i kiedy została ukończona, jak również czy wykonana droga pożarowa odpowiada przepisom, które winny mieć zastosowanie.

Treść rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji brzmi: "Zapewnić drogę pożarową do budynku zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami." Organ nie skonkretyzował nakładanego obowiązku. Skarżąca nie jest w stanie samodzielnie obowiązków tych ustalić i wykonać.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się bezzasadna.

Wniosek skarżącej Wspólnoty o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r., wskazywał na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w postaci rażącego naruszenia prawa, to jest § 12 i § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Podnoszono również niewykonalność decyzji, to jest przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Słusznie organy, po przeprowadzeniu stosownego postępowania uznały, iż żadna z przyczyn nieważności nie zachodzi i prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] grudnia 2016 r.

Wskazana przez Komendanta Miejskiego podstawa prawna kwestionowanej decyzji, to jest § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych stanowi, że drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V.

Zdaniem Wspólnoty do przedmiotowego budynku nie powinien mieć zastosowania § 12, gdyż § 17 ww. rozporządzenia stanowi, że przepis § 12 ust. 2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy.

W tym kontekście stwierdzić należy, że o obowiązku posiadania drogi pożarowej decyduje wysokość budynku, określana w przypadku budynków mieszkalnych wg liczby kondygnacji nadziemnych, gdyż zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, drogę pożarową należy doprowadzić do budynku zawierającego strefę pożarową kategorii zagrożenia ludzi ZL III lub ZL IV, jeśli jest to budynek średniowysoki lub wyższy.

Wysokość budynku określa się na podstawie § 8 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Kryterium kwalifikującym do danej grupy wysokości jest liczba kondygnacji - do 4 kondygnacji włącznie są to budynki niskie, od 5-ciu kondygnacji - średniowysokie. Dla budynku kategorii zagrożenia ludzi ZL III kryterium granicznym między budynkiem niskim a średniowysokim jest wysokość 12 m.

Zgodnie z § 209 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przedmiotowy budynek kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (mieszkalne) i ZL III (lokale użytkowe).

Z uwagi na liczbę kondygnacji nadziemnych i występujących w nim kategorii zagrożenia ludzi, przedmiotowy budynek należy zakwalifikować do budynków średniowysokich (SW). Wobec powyższego, uwzględniając § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, zachodził obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej do budynku.

Droga pożarowa do nieruchomości przy ul. D. w K. nie spełniała wymogów, które wynikały z podstawy prawnej kwestionowanej decyzji tj. § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Utwardzona nawierzchnia znajduje się bowiem bezpośrednio przy ścianie budynku, podczas gdy § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych stanowi, że odległość bliższej krawędzi drogi pożarowej od obiektu zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi powinna wynosić 5-15 m. Droga nie zapewnia też przejazdu bez zawracania, nie jest zakończona placem manewrowym 20 m x 20 m i nie przewidziano innego rozwiązania zapewniającego możliwość zawracania pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, co narusza § 12 ust. 9 ww. rozporządzenia.

W razie pożaru, doszłoby do istotnych utrudnień w prowadzeniu akcji ratowniczo-gaśniczej.

Analiza prawidłowości zastosowanych w kwestionowanej decyzji przepisów wymagała ustalenia, że w dacie budowy przedmiotowego budynku, obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. Nr 8, poz. 42).

Przepis § 11 ust. 6 stanowił, że droga pożarowa powinna umożliwić przejazd pojazdu bez zawracania. Drogę pożarową bez możliwości przejazdu należy zakończyć placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20x20m, objazdem pętlicowym lub innym rozwiązaniem równorzędnym.

Nadto w § 12 ust. 1 określono odległość drogi pożarowej od ścian poszczególnych rodzajów budynków dla każdej drogi odrębnie, z uwzględnieniem wymogów ustalonych w ust. 2, w granicach określonych w tabeli 2. Budynki zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi o wysokości do 25m - odległość 5-10 m.

Zatem istotne parametry techniczne dla dróg pożarowych nie uległy zmianom, w szczególności nie było różnicy w minimalnej odległości krawędzi drogi pożarowej od ściany budynku, która wynosiła 5 m.

Inna była wówczas klasyfikacja wysokościowa budynków. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem, nie wymagano doprowadzenia drogi pożarowej do budynku kategorii zagrożenia ludzi ZL IV o wysokości 5-ciu kondygnacji, a takim jest przedmiotowy budynek.

Jednak, zgodnie z rozporządzeniem z 24 lipca 2009r. w sprawie dróg pożarowych, wymagania w nim zawarte odnoszą się również do obiektów istniejących w dniu jego wejścia w życie.

Powoływany przez Wspólnotę przepis § 17 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych (jako wyłączający stosowanie § 12), dotyczy jedynie drogi wybudowanej zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy drogi i odnosi się wyłącznie do parametru zbliżenia drogi pożarowej do ściany budynku na odległość poniżej 5 m.

W dacie uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, przepisy wówczas obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 stycznia 1993 r., nie dopuszczały zbliżenia drogi pożarowej do ściany budynku na odległość poniżej 5 m. Zatem przepis wyłączający, to jest § 17 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania.

Tym samym KM PSP w K. prawidłowo nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej doprowadzenie drogi pożarowej do przedmiotowego budynku zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych i.

W kwestionowanej decyzji nie zaistniała przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Choć przepisy obowiązujące w dacie budowy budynku Wspólnoty nie wymagały doprowadzenia drogi pożarowej, to jednak odnośnie tych budynków - obecnie obowiązujące przepisy, nakazują doprowadzenie do nich drogi pożarowej, a jednocześnie nie powoduje to, by zastosowanie mógł mieć § 17 ww. rozporządzenia.

Sformułowanie zawarte w sentencji kwestionowanej decyzji "Zapewnić drogę pożarową do budynku zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami", nie świadczy o niewykonalności decyzji. Decyzja zawierała wszelkie niezbędne składniki, by zidentyfikować budynki, do których ma być doprowadzona droga pożarowa, jak i zakres koniecznych prac do wykonania. Sentencja decyzji wraz z uzasadnieniem tworzy całość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Nadto po wydaniu decyzji, skarżąca Wspólnota jako właściciel obiektu wystąpiła o zastosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. [...] KW PSP postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. wyraził zgodę na zaproponowane rozwiązania zamienne w związku z niespełnieniem wymagań bezpieczeństwa pożarowego w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej.

Również z tego powodu, nie było podstaw do uznania, że decyzja KM PSP w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. jest niewykonalna.

W analizowanym postępowaniu nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.