Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 839/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12, art. 7 par. 2, art. 27 par. 3, art. 119, art. 121 par. 5, art. 125 par. 1i 126
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 1, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 113
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. J.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym po rozpatrzeniu zażalenia I.J., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kpa, art. 18, art. 20 § 1 pkt 4, art. 23 § 1, art. 119, art. 120 § 1 i art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...], nakładające na zobowiązaną – I. J. grzywnę w wys. [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], polegającego na wykonaniu rozbiórki budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] na terenie działki nr [...] (obecnie dz. nr [...] obręb [...]) bez pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał I.J. rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na nieruchomości przy ul. [...] w [...], na terenie działki nr [...] Decyzją z dnia [...] znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższą decyzję utrzymał w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt SA/Sz 2830/02 oddalił skargę I.J. na ww. decyzję.

Ponieważ zobowiązana nie wykonała dobrowolnie obowiązku określonego

w powyższej decyzji, PINB upomnieniem z dnia [...] r., znak: [...], doręczonym zobowiązanej w dniu [...] r. wezwał ją do wykonania nakazanej rozbiórki.

Pomimo upomnienia zobowiązana nadal nie wykonała nakazanej rozbiórki, wobec czego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając zobowiązanej w dniu [...] r. tytuł wykonawczy z dnia [...] r. oraz przytoczone na wstępie postanowienie z dnia [...] r. o nałożeniu grzywny.

Na powyższe postanowienie zobowiązana, reprezentowana przez radcę prawnego K. K., złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że egzekwowana decyzja z dnia

[...] r. dotyczy działki nr [...] oraz nieruchomości nr [...] przy

ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy zatwierdził podział przedmiotowej działki na dwie odrębne działki o numerach [...] co powoduje, że obowiązek określony w tytule wykonawczym przestał istnieć po wydaniu decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

O nieistnieniu obowiązku, a tym samym o niewykonalności decyzji z dnia

[...] r. - zdaniem skarżącej świadczy - także to, iż decyzja ta zobowiązuje do rozbiórki obiektu znajdującego się przy ul. [...] w [...]. Tymczasem nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] położona jest przy ul. [...] co potwierdza zawiadomienie z Sądu Rejonowego z dnia [...] r., jak też wypis z ewidencji gruntów z dnia [...]r.

Decyzja z dnia [...] r. zawiera zatem zarówno niewłaściwe oznaczenie miejsca położenia nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, jak i niewłaściwe oznaczenie działki gruntu, a co za tym idzie - dotyczy obowiązku, który nie istnieje.

Obowiązek, będący przedmiotem egzekucji, został określony niezgodnie

z treścią decyzji z dnia [...] r. Decyzja ta oraz zaskarżone postanowienie

i tytuł wykonawczy różnią się bowiem co osoby zobowiązanego oraz co do numeru działki, na której znajduje się budynek mający być przedmiotem rozbiórki,

a także co do adresu tej działki.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 3 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, bądź jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Postępowanie egzekucyjne w sprawie powinno więc być umorzone.

Ponadto w przedmiotowej sprawie zachodzi niewykonalność obowiązku, gdyż działka nr[...] której dotyczy decyzja z dnia [...] r., jak również powstała z niej działka nr [...] nie znajdują się w posiadaniu adresata obowiązku określonego

w zaskarżonym postanowieniu oraz w załączonym do niego tytule wykonawczym. Zobowiązana nie ma możliwości podjęcia jakichkolwiek prac na terenie dawnej działki nr [...] z uwagi na to, że działka ta znajduje się w użytkowaniu wieczystym jej córek, a budynki znajdujące się na tej działce są ich własnością.

Także zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest dla skarżącej zbyt uciążliwy, gdyż nie posiada ona środków finansowych umożliwiających zastosowanie się do niego.

Odnosząc się do powyższych zarzutów i argumentacji zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania, albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić za zobowiązanego inna osoba. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu - grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Przedmiotowa grzywna w celu przymuszenia nałożona została dla wyegzekwowania obowiązku orzeczonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, którego zobowiązana nie wykonała dobrowolnie, pomimo upomnienia. Postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest więc zasadne

i zgodne z przepisami prawa.

Z zapisów w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. oraz załączonych do niego fotografii wynika, że nakazem rozbiórki objęty jest obiekt budowlany z częściowo wykonaną więźbą dachową, czyli budynek w stanie budowy.

Zgodnie z przepisem art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji wysokość grzywny w celu przymuszenia, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Do obliczenia kwoty grzywny zastosować więc należy ostatnią cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, jaka została ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W niniejszej sprawie jest to cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustalona za IV kwartał 2010 r. i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 lutego 2011 r., nr 3, poz. 11, wynosząca 3979 złotych. Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku, zgodnie z wymiarami podanymi na szkicu sporządzonym w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. wynosi: [...]m2 Wysokość grzywny w celu przymuszenia w przedmiotowej sprawie powinna więc wynosić: [...] złotych.

Zatem wysokość orzeczonej grzywny w celu przymuszenia określona została prawidłowo.

Obciążenie zobowiązanej opłatą za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...] złotych wynika z przepisu art. 64a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy wskazał też, iż obowiązek polegający na rozbiórce budynku, który w czasie podejmowania decyzji administracyjnej, ustanawiającej ten obowiązek, znajdował się w [...] na działce nr [...], został określony dostatecznie jednoznacznie i jak dotąd nie został wykonany. Podział działki, na której znajdował się przedmiotowy obiekt budowlany i związane z tym nadanie powstałym działkom nowych numerów, nie powoduje, że obowiązek rozbiórki przestał istnieć. Prawdopodobne jest, że w decyzji orzekającej nakaz rozbiórki, błędnie został podany tzw. nr policyjny nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek - nr [...] zamiast [...] jednakże będący podstawą rozróżnienia i wyodrębnienia poszczególnych działek nr ewidencji geodezyjnej [...] został podany prawidłowo. Zatem nie było i nie ma wątpliwości co do lokalizacji obiektu budowlanego objętego egzekwowanym obowiązkiem. Organ odwoławczy zauważa również, że w umowie z dnia [...]., zawartej pomiędzy zobowiązaną, a E. K. i K.K., mowa jest o nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], "wpisanej do księgi wieczystej KW Nr [...]". Biorąc pod uwagę, iż tzw. nr policyjny przedmiotowej nieruchomości był także niepoprawnie określany przez jej użytkowników wieczystych, zasadnym jest przyjęcie, że w celu określenia tożsamości działki, na której znajduje się budynek objęty niniejszym postępowaniem egzekucyjnym, powoływać należy jej numer wynikający z ewidencji geodezyjnej.

Obowiązek określony w decyzji ż dnia [...] r. oraz obowiązek określony w tytule wykonawczym są tożsame. Wprawdzie w decyzji z dnia [...] r. jako jej adresata podano "I. J. ", jednakże PINB postanowieniem z dnia [...] r. sprostował decyzję w tym zakresie. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, a Sąd oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego. Zatem - uwzględniając dokonane sprostowanie - w decyzji nakazano - "I.J. rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] na terenie działki nr [...] bez pozwolenia na budowę", natomiast w tytule wykonawczym wystawionym przez PINB w dniu [...] r. i skierowanym do zobowiązanej, w rubryce [...] opatrzonej nagłówkiem "Treść obowiązku", podano: "Wykonanie rozbiórki budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] na terenie działki nr [...] (obecnie dz. nr [...] obręb [...] bez pozwolenia na budowę". Tym samym w tytule wykonawczym określono obowiązek tak, jak został on sformułowany w decyzji, powtarzając także niepoprawne określenie, tzw. nr policyjnego nieruchomości jako "[...]" zamiast "[...]", dodając w nawiasie numer ewidencji geodezyjnej, jakim opatrzona jest obecnie działka, na której znajduje się przedmiotowy obiekt. Dodać należy, iż z załączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów, sporządzonego w dniu [...] r., wynika, że działka nr [...] położona jest w [...] przy ul. [...] a nie [...]

Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki nałożony został na inwestora i od niego też jest egzekwowany. Z akt sprawy wynika,

iż zobowiązana jako sprawczyni samowoli budowlanej władała terenem, na którym znajduje się przedmiotowy budynek. Uznać zatem należy za uzasadnione egzekwowanie tego obowiązku od zobowiązanej jako sprawczyni samowoli budowlanej i adresatki decyzji nakazującej rozbiórkę. Usunięcie wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych, utrudniających wykonanie nakazanego obowiązku, obciąża skarżącą.

W celu wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego, zgodnie z postanowieniami art. 1a pkt 12 lit. b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, możliwe jest zastosowanie tylko dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego Z tych dwóch środków egzekucyjnych mniej dolegliwym wydaje się zastosowanie grzywny w celu przymuszenia, gdyż nawet jeśli jej kwota jest wysoka, to zastosowanie tego środka nie rodzi jeszcze bezpośrednich konsekwencji dla zobowiązanego, pozwalając na dobrowolne wykonanie obowiązku i wystąpienie o umorzenie nałożonej grzywny. Natomiast wykonanie zastępcze powoduje, że podmiot zobowiązany obciążony zostanie jego kosztami.

Powyższe postanowienie pełnomocnik zaskarżonej r. pr. K. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie:

1. art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) dalej: u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że niezrealizowanie obowiązku wynikającego z podlegającej wykonaniu decyzji jest następstwem zaniechania po stronie zobowiązanej, choć obowiązku nie mogła ona wykonać z przyczyn niezależnych,

2. art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że tytuł egzekucyjny spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3) tej ustawy, tj. prawidłowo oznaczono w tytule wykonawczym obowiązek podlegający wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej (tj. zgodnie z decyzją dnia [...]r. znak: [...]), choć nie było podstaw ku temu w przedmiotowym postępowaniu,

3. art. 27 § 3 w związku z art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a., na skutek błędnego przyjęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że do tytułu wykonawczego wierzyciel nie jest obowiązany dołączyć dowodu doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane - nie jest obowiązany do podania w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku tego obowiązku, jeżeli jest jednocześnie organem egzekucyjnym

4. art. 11 i art. 107 § 3 Kpa w związku z art. 18 u.p.e.a., na skutek nie wskazania zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia oraz lakonicznego uzasadnienia postanowienia, nie odnoszącego się do zarzutów zobowiązanej.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wywodzi, iż zgodnie z art. 119 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W § 2 wskazano,

że grzywnę nakłada się również jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Treść powyższych przepisów wskazuje, iż ustawodawca pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę wyboru środków egzekucyjnych w pewnym zakresie wskazuje organowi okoliczności, które powinien rozważyć decydując się na zastosowanie określonego środka. W tym zakresie organ powinien kierować się zasadami celowości, skuteczności, niezbędności i proporcjonalności, bacząc by wobec zobowiązanego stosować tylko taką dolegliwość, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku.

W przedmiotowej sprawie zobowiązana nie może spełnić ciążącego na niej obowiązku z powodów obiektywnych, gdyż nie dysponuje nieruchomością, na której stoi powyższy budynek. Organ nie przeanalizował zatem celowości, skuteczności

i niezbędności nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku.

Pełnomocnik skarżącej powtórzył, że kwota grzywny - [...] zł jest zbyt - uciążliwa ze względu na sytuację materialną zobowiązanej.

Organ egzekucyjny, dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego, winien kierować się w szczególności zasadą określoną w art. 7 § 2 u.p.e.a., który stanowi, iż organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Grzywna w wysokości [...] zł z pewnością do takich nie należy. Zwłaszcza, że organ zastosował stawkę maksymalną, bez rozważenia czy powyższa grzywna jest proporcjonalna do obowiązku ciążącego na zobowiązanej. Co prawda art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest przepisem precyzującym elementy postanowienia charakterystyczne dla nałożenia grzywny, co nie oznacza, że takie postanowienie nie podlega ogólnym regułom wydawania postanowień zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, zgodniezart.18u.p.e.a. (tj. odpowiednie stosowanie przepisów kpa, co tyczy się z pewnością powinności zamieszczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego).

Nadto pełnomocnik skarżącej podnosi, że jednym z ustawowych warunków, jakie muszą zostać spełnione, aby nałożona grzywna w celu przymuszenia odpowiadała prawu, jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego zgodnie z art.32oraz art. 122 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Prawidłowy tytuł wykonawczy jest niezbędnym elementem wszczęcia egzekucji administracyjnej. Jeżeli nie spełnia on ustawowych wymogów, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi(art.29 § 2 ustawy).

Skarżący podnosi także, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zbadania dopuszczalności wszczęcia egzekucji.

W literaturze przedmiotu bezspornym jest, że organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, powinien zbadać dopuszczalność wszczęcia egzekucji przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 23 lutego 1999 r. (III SA 1614/98, LEX nr 44829) powołał się na pogląd Z. Leońskiego (w: R. Hauser, Z. Leoński, Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1992, s. 56), że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny realizuje w trybie egzekucji swe własne decyzje, to odpadają przesłanki, które dyktowały zakaz badania sprawy z punktu widzenia merytorycznego.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej w zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia podniósł, że I. J. nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...], działka nr [...], obręb [...] – wobec czego nie może wykonać ciążącego na niej obowiązku.

Wykonanie obecnie przez skarżącą nakazu rozbiórki, wobec braku po jej stronie prawa do dysponowania nieruchomością, wiązałoby się z popełnieniem przez nią deliktu prawa cywilnego, który naraziłby ją na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec córek. O niewykonalności obowiązku można mówić także wtedy, gdy jego realizacja wiązałaby się z dokonaniem czynu niedozwolonego, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co pociągałoby odpowiedzialność odszkodowawczą, bądź też z dokonaniem czynu zabronionego w rozumieniu prawa karnego.

Mając na uwadze upływ czasu jaki miał miejsce od wydania decyzji z dnia

[...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, powinien podjąć stosowne czynności wyjaśniające, w celu ustalenia czy niezrealizowanie obowiązku wynikającego z podlegającej wykonaniu decyzji jest następstwem zaniechania po stronie zobowiązanego, bowiem dopiero takie zaniechanie uzasadnia wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w oparciu o przepis art. 119§1ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 14 maja 2010 r. II SA/Po 74/2010.Wystawiając tytuł wykonawczy, wierzyciel bez względu na to, czy jest jednocześnie organem egzekucyjnym, winien dokonać jego kontroli z punktu widzenia wymogów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, wystawiony przez niego tytuł musi spełniać warunki z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji. Tak więc błędne jest stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że art. 27 § 3 u.p.e.a. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie nie tylko w sytuacji, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel są różnymi podmiotami, ale również gdy łączy ich tożsamość podmiotowa.

Potwierdzają to liczne wyroki sądów administracyjnych, w tym min. wyroki NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 7 listopada 2000 r. I SA/Ka 1187/99; NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 26 lutego 1996 r. SA/Lu 481/95;WSA w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2009 r. II SA/Po 572/2008.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r.

III SA/Łd 494/2008, wyraził stanowisko, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Ponadto organ egzekucyjny jest obowiązany do zbadania z urzędu czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.

Treść obowiązku musi być powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub przepisem prawa, z którego wynika wprost obowiązek a wierzyciel nie może dopisywać żadnych innych treści. Wskazana w decyzji działka nr [...], na terenie której, znajduje się budynek socjalno-gospodarczy, który ma zostać rozebrany nie istnieje.

W konsekwencji decyzja jak i tytuł wykonawczy wydany na jej podstawie zawiera niewłaściwe oznaczenia miejsca położenia nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki, jak i niewłaściwe oznaczenie działki gruntu, a co za tym idzie - dotyczy obowiązku, który nie istnieje.

Nie zrozumiałym dla skarżącej jest wskazywanie jej jako winnej wskazania

błędnego oznaczenia numeru policyjnego nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy budynek. To organ prowadzi postępowanie i w myśl art. 7 Kpa obowiązany jest z urzędu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jeśli nawet

w umowie z dnia [...] r. zawartej pomiędzy skarżącą a E. K. i K. K. mowa jest o nieruchomości położonej w [...]przy ul. [...], to nie zwalnia organu od dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie, w tym również właściwego numeru policyjnego nieruchomości, na której stoi budynek tj. ul. [...] w [...].

Wierzyciel nie jest uprawniony do podania w tytule wykonawczym obowiązku zmodyfikowanego w porównaniu z treścią decyzji lub przepisu prawa stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, także wtedy, gdy miałoby to na celu wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści obowiązku. Wątpliwości co do treści decyzji mogą być wyjaśniane jedynie przez ten organ administracji, który wydał decyzję, w trybie określonym w art. 113 § 2 k.p.a.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa, w tym trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu które mogły mieć wpływ na wynik sprawy(art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

W świetle ar. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ani wskazaną podstawą prawną. Kierując się wskazanymi wyżej zasadami i kryteriami Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, której zarzuty i argumenty uznać należy za chybione.

Należy zauważyć, iż większość zarzutów niniejszej skargi stanowi powielenie zarzutów wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które też były przedmiotem postępowania zażaleniowego i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie II SA/Sz 840/11. Zarzuty te zostały uznane za bezpodstawne.

Jak wyjaśnił już Sąd w sprawie II SA/Sz 840/11 okoliczność, iż właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których dokonana została samowola budowlana, dokonali jej podziału, w wyniku czego uległa zmianie numeracja działki, na której usytuowany jest obiekt w stosunku do którego orzeczony został nakaz rozbiórki nie ma żadnego znaczenia dla bytu prawnego decyzji z dnia [...] nakazującej rozbiórkę wskazanego w niej obiektu budowlanego. Nie zmienił się bowiem przedmiot obowiązku rozbiórki, który jest jednoznacznie wskazany zarówno w tytule wykonawczym jak i w decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę jego wystawienia. Ostateczna decyzja jednoznacznie określa też adresata określonego w niej obowiązku, którym jest skarżąca - jako inwestor obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Przyjęcie sposobu rozumowania skarżącej, iż podział nieruchomości powoduje ustanie obowiązku rozbiórki obiektu znajdującego się na tej nieruchomości, prowadziłoby do niedopuszczalnej konsekwencji w postaci uchylenie się przez zobowiązanego od wykonania nałożonego decyzją organu administracji obowiązku i tym samym zniweczenia funkcjonowania systemu prawnego, który powinien cechować się spójnością i skutecznością.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli i prawnej oceny sądu administracyjnego może być zatem jedynie legalność tj. zgodność z prawem zastosowania przez organ egzekucyjny w stosunku do skarżącej – jako zobowiązanej – środka egzekucyjnego

w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia jej do wykonania obowiązku zawartego w tytule wykonawczym, który z kolei oparty jest na ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak [...], nakazującej skarżącej rozbiórkę wskazanego w tejże decyzji obiektu budowlanego.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Zasadność zastosowania powyższego przepisu przez organ egzekucyjny nie może budzić wątpliwości.

Należy podkreślić, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny ma na celu wykonanie ciążącego na stronie obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa lub z ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszym przypadku obowiązek ten polega na wykonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego budynku socjalno-gospodarczego na działce nr [...] obręb [...], która obecnie posiada oznaczenie nr [...]

Egzekucja nałożonego na skarżącą obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może polegać na zastosowaniu przez organ egzekucyjny dwóch spośród wymienionych

w art. 1a pkt 12 lit. b) u.p.e.a. środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia bądź wykonania zastępczego.

Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ winien zastosować środek prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego ale prowadzący do wykonania obowiązku.

Należy całkowicie zgodzić się, że stanowiskiem organu egzekucyjnego,

iż grzywna w celu przymuszenia jest mniej uciążliwym środkiem niż wykonanie zastępcze, którego koszty, jak wskazuje doświadczenie, mogą być znacznie wyższe niż wykonanie rozbiórki przez osobę zobowiązaną lub zatrudnionego przez nią wykonawcę.

Ponadto - zgodnie z art. 125 § 1 u.p.e.a. - w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu, zaś zgodnie z art. 126 - na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być w uzasadnionych wypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.

Bezzasadny jest też zarzut dotyczący wysokości nałożonej grzywny bowiem zasady ustalania jej wysokości w przypadku obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego są ściśle określone w ustawie (art. 121 § 5 u.p.e.a.). Zasadą wynikającą z tego przepisu organ jest związany i nie ma tu miejsca na uznaniowość. Nie istnieje zatem możliwość miarkowania przez organ wysokości grzywny nakładanej na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a. Skarżąca nie wykazała, iż wysokość grzywny została ustalona niezgodnie z powyższym przepisem i nie przytoczyła żadnych uargumentowanych zarzutów odnośnie wyliczenia tej wysokości, poza zarzutem niewspółmierności wobec możliwości finansowych zobowiązanej. Argument ten jest bezpodstawny wobec możliwości jakie dają skarżącej przepisy ustawy egzekucyjnej w przypadku wykonania obowiązku we własnym zakresie.

W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nie o grzywnę bowiem chodzi, lecz o wykonanie nałożonego decyzją organu administracyjnego obowiązku. Grzywna jest jedynie instrumentem mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku.

Również pozostałe argumenty skargi okazały się nietrafne. Organ II instancji

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dokonał ich trafnej oceny, wnikliwie

i szczegółowo odnosząc się do argumentów skarżącej. Oceny te Sąd w pełni podziela.

W szczególności za trafne uznać należy stanowisko organu, iż w tytule egzekucyjnym może on podać aktualne dane dotyczące oznaczenia adresowego lub geodezyjnego działki, spowodowane różnego rodzaju zmianami, bądź przekształceniami niezwiązanymi z istotą obowiązku wskazanego w decyzji, stanowiącej jego podstawę.

Bezpodstawne jest twierdzenie, iż tego rodzaju kwestie powinny być załatwione w trybie art. 113 § 1 lub 2 kpa, który nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.

Istotne jest właściwe określenie w tytule wykonawczym przedmiotu obowiązku podlegającego egzekucji, a ten, w świetle przytoczonych wyżej okoliczności, nie budzi wątpliwości.

W związku z argumentami skargi należy stwierdzić, iż przedmiot samowoli budowlanej, wobec której wydano osobie odpowiedzialnej za jej powstanie nakaz rozbiórki, jest obiektem istniejącym nielegalnie, wobec czego nie może być objęty jakimkolwiek tytułem prawnym właścicieli bądź użytkowników wieczystych gruntu, na którym został wybudowany, poza prawem żądania jego rozbiórki przez osobę odpowiedzialną za popełnienie samowoli budowlanej. Skarżąca posiada natomiast tytuł prawny do rozbiórki tego obiektu wynikający ze wskazanej wyżej decyzji z dnia

[...]., wobec czego jej działania, zmierzające do wykonania nałożonego obowiązku, nie mogą być uznane za bezprawne.

Do pozostałych kwestii Sąd szczegółowo odniósł się w wyroku w sprawie

II SA/Sz 840/11.

W tym stanie rzeczy skargę uznać należy za nieuzasadnioną, wobec czego podlega ona oddaleniu zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.