Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2953/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: par. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 30 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ odnosi się wyłącznie do budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz do ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.

TEZY

Par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ odnosi się wyłącznie do budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz do ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny i Kazimierza S. na decyzję Wojewody T. z dnia 1 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu Rejonowego w S.-W. decyzją z dnia 13 października 1998 r., (...) nakazał Irenie i Mieczysławowi S. doprowadzić do stanu zgodnego z prawem część ogrodzenia od strony posesji Anny i Kazimierza S. umiejscowionego w S.-W. przy ulicy K. przez wykonanie prześwitów w tej części ogrodzenia, tak aby ich łączna powierzchnia wynosiła co najmniej 25 procent powierzchni ażurowej części ogrodzenia pomiędzy słupkami.

Powołaną decyzję wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 104 Kpa.

W uzasadnieniu tej decyzji-przytoczył, że wykonany odcinek ogrodzenia od strony działki Anny i Kazimierza S. jest ogrodzeniem drewnianym o długości 4,40 m i wysokości 2 m. Ogrodzenie to znajduje się w odległości 1,20 m i 1,30 m od ściany budynku mieszkalnego Anny i Kazimierza S., w której znajduje się okno z kuchni.

Nie jest to ogrodzenie ażurowe, lecz całkowicie szczelne. Nie spełnia ono warunków określonych w par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Przepis ten stanowi, iż ogrodzenie powinno być ażurowe co najmniej powyżej 0,6 m od poziomu terenu, a łączna powierzchnia prześwitów /otworów/, umożliwiająca naturalny przepływ powietrza powinna wynosić co najmniej 25 procent powierzchni ażurowej części ogrodzenia pomiędzy słupkami.

Na skutek odwołania Ireny i Mieczysława S., Wojewoda T. decyzją z dnia 1 grudnia 1998 r., (...) uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Decyzję wydał na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa. Wskazane rozstrzygnięcie motywował tym, że przepisy prawa budowlanego nie wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia ogrodzenia pomiędzy działkami. Przywołane przez organ I instancji rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawiera przepisy wykonawcze do prawa budowlanego. W związku z tym mogą mieć zastosowanie w przypadkach w których prawo budowlane obliguje inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane pomiędzy działkami, na co nie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, przeto w tej sprawie nie mają zastosowania przepisy prawa budowlanego i tym samym przepisy rozporządzenia wykonawczego. W takiej sytuacji Anna i Kazimierz S. mogą dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna i Kazimierz S., nie wskazując sposobu weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucili, ze przedmiotowe ogrodzenie opisane przez organ I instancji zmniejsza dopływ światłą do pomieszczenia kuchni, utrudnia przepływ powietrza i powoduje zawilgocenie ściany, co wpływa niekorzystnie na stan techniczny ich budynku.

Wyrazili pogląd, ze aczkolwiek prawo budowlane z 1994 roku na budowę takiego ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę, ale zamiar budowy powinien być zgłoszony właściwemu organowi. Nie ma również przepisów, które zwalniałyby inwestora od stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stan faktyczny jest niesporny. Przedmiotem postępowania jest ogrodzenie wybudowane w 1998 r. między sąsiednimi działkami, którego wysokość nie przekracza 2,20 m. Wojewoda T. trafnie przyjął, że skoro na budowę takiego ogrodzenia nie jest wymagane pozwolenie na budowę, jak również zgłoszenie, zatem do takiego ogrodzenia nie mają zastosowania przepisy prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa, w tym również par. 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46, zm.: Dz.U. nr 118 poz. 574, Dz.U. 1996 nr 45 poz. 200, obecnie t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/ nazwane dalej rozporządzeniem.

Identyczne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 6 marca 2000 r. P 10/99 /Dz.U. 2000 nr 16 poz. 205/ stwierdził, że przepis par. 42 ust. 1 rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ogrodzeń między sąsiednimi działkami, dla których budowy nie jest wymagane pozwolenie ani zgłoszenie - jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ przez to, że regulując materię zastrzeżoną dla ustawy, wykracza poza granice upoważnienia do wydania rozporządzenia.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny m.in. podkreślił, że ogrodzenie międzysąsiedzkie o wysokości nie przekraczającej 2,20m pozostaje poza sferą reglamentacji administracyjnej, a ewentualne spory związane z takim ogrodzeniem jako spory sąsiedzkie mają charakter cywilnoprawny, zatem mogą być rozstrzygane przez sądy powszechne.

Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/ wskazany przepis par. 42 ust. 1 rozporządzenia w stosunku do ogrodzeń międzysąsiedzkich utracił moc prawną z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, czyli z dniem 13 marca 2000 r.

Zaskarżona decyzja uchylająca decyzje organu I instancji i umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia międzysąsiedzkiego była wydana przed powyższą datą, ale nie ma to istotnego znaczenia w sprawie, bowiem wedle art. 178 Konstytucji RP sędziowie podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. W takim stanie rzeczy Sąd orzekający dopatrując się niezgodności aktu podustawowego z ustawą może odmówić zastosowania w danej sprawie określonego przepisu rozporządzenia. Po wtóre kwestia czy do ogrodzeń międzysąsiedzkich nie wymagających pozwolenia, ani zgłoszenia mają zastosowanie przepisy rozporządzenia była od dawna kwestią dyskusyjną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, była to kwestia związana z interpretacją przepisów prawa budowlanego, przeto Wojewoda T. dokonując wykładni mógł przyjąć, iż par. 42 ust. 1 rozporządzenia odnosi się wyłącznie do budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz do ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m. Stanowisko Wojewody T. Sąd w zupełności podzielił.

Skoro więc zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, przeto na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało skargę oddalić.

Zarzut skarżących, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi nie znajduje wsparcia w art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu ustawy zmieniającej z dnia 22 sierpnia 1997 r. /Dz.U. nr 111 poz. 726/. Pozostałe zarzuty skarżących dotyczące zmniejszenia dopływu światła do pomieszczenia kuchni itd. mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym.