Wyrok NSA, sygn. akt IV SAB 24/86
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1987-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Rozgraniczenie nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne, w postępowaniu przed sądem powszechnym.

TEZY

Wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne, w postępowaniu przed sądem powszechnym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 w związku z art. 216 par. 5 Kpa skargę Franciszka P. na bezczynność Naczelnika Gminy L. w przedmiocie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego.


UZASADNIENIE

Franciszek P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając wydania przez Naczelnika Gminy L. decyzji w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania o rozgraniczenie. Z twierdzeń skargi wynika, że tego rodzaju wniosek został złożony i pismem z dnia 24 września 1986 r. Naczelnik Gminy udzielił wnioskodawcy informacji, że organy administracji nie mogą w tej sprawie podejmować czynności zmierzających do zmiany lub uchylenia ugody rozgraniczeniowej. Skarżący stwierdza, że jego wniosek powinien być załatwiony decyzją administracyjną. Niewydanie decyzji bowiem uniemożliwia mu dalsze dochodzenie roszczeń. Skarżący informuje nadto, że w dniu 11 września 1982 r. została zawarta ugoda w postępowaniu o rozgraniczenie. Ugodę tę zatwierdził Naczelnik Gminy L. Po podpisaniu ugody skarżący stwierdził, że rozgraniczenie zostało przeprowadzone wadliwie, powodując utratę przez niego około 18 arów ziemi. Sąd Rejonowy w T.M. odmówił uchylenia ugody z powodu przedawnienia przewidzianego w art. 80 Kc. Przedawnienie jednak nie nastąpiło z jego winy.

W odpowiedzi na skargę zawarty jest wniosek o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według obowiązujących przepisów dekretu z dnia 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości /Dz.U. nr 52 poz. 198 ze zm./ administracyjne postępowania o rozgraniczenie może zakończyć się w trojaki sposób: przekazaniem w urzędu sprawy sądowi, jeżeli nie dojdzie do ugody /art. 7 ust. 3/, zawarciem ugody /art. 7 ust. 2/ lub wydaniem decyzji /orzeczenia/ o rozgraniczeniu /art. 8 ust. 1/. Prawomocne decyzje organów administracji, wydane w trybie przepisów dekretu o rozgraniczeniu nieruchomości, mają moc wyroków sądowych /art. 11/, ugody zaś zawarte przed geodetą dokonującym czynności ustalenia granic - moc ugód sądowych /art. 7 ust. 2/.

Z powyższego wynika, że zakończenie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie przez wydanie decyzji następuje wówczas, gdy występują przesłanki rozstrzygnięcia na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu. Nie jest natomiast wydawana decyzja w razie zakończenia postępowania o rozgraniczenie przez przekazanie sprawy sądowi. Przekazanie sprawy sądowi bowiem następuje w formie pisma organu do spraw geodezji, które nawet nie musi odpowiadać określonym warunkom formalnym. Wszelkie niedokładności i braki formalne bowiem uzupełni sąd w toku postępowania /K. Korzan: Postępowanie nieprocesowe, część szczegółowa, Katowice 1983 r., str. 52/. Pogląd. że przekazanie sprawy sądowi nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, przyjęty został również w orzecznictwie Sądu Najwyższego /orzeczenie SN z dnia 21 grudnia 1965 r. III CR 324/65 - OSPiKA 1967 poz. 34/.

Zakończenie postępowania o rozgraniczenie, w którym zawarto ugodę, wykazuje cechy szczegółowe. Ugoda zawarta w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie ma samodzielny byt, przepisy bowiem nie wymagają jej zatwierdzenia przez organ administracji. Brak takiego wymagania wskazuje na uwzględnienie cywilnoprawnej autonomii stron w zakresie uregulowania stanu prawnego granic nieruchomości. Tego rodzaju cechy ugody zawartej w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości kwalifikują ją w znaczeniu materialnoprawnym jako ugodę uregulowaną w art. 917 Kc /por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 1964 r. III CR 27/64 - OSNCP 1965 r. poz. 45/. Ugoda określona w tym przepisie powoduje ustalenie lub zmianę istniejącego stosunku prawnego. Może ona być dotknięta nieważnością bezwzględną /art. 58 Kc lub nawet z innych przyczyn, na przykład z powodu braku świadomości i swobody - art. 82 Kc/ bądź też obalona przez uchylenie się przez stronę od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli /art. 84 Kc/, z ograniczeniem jednak możliwości uchylenia się od skutków oświadczenia złożonego pod wpływem błędu /art. 918 Kc/. Wszystko to oznacza, że wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Dlatego też na podstawie art. 207 par. 5 w związku z art. 216 par. 5 Kpa skargę należało oddalić.