Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 407/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 48 ust. 2,  art. 48 ust. 4,  art. 48 ust. 1,  art. 29 ust. 2 pkt 16,  art. 30 ust. 1 pkt 2,  art. 50 ust. 1,  art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (WINB) decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: "K.p.a." oraz art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Spółki A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...], Nr [...], nakazującej rozbiórkę ośmiu wiat o konstrukcji drewnianej, przeznaczonych pod hodowlę norek na działkach nr [...] w obrębie [...] w gminie [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Opisana decyzja organu odwoławczego, wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z pismem L.P. z dnia [...], PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej budowy, na działkach nr [...] w obrębie [...] w gminie [...], fermy norek na terenie byłego PGR.

W dniu [...] organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na ww. działkach budowlanych, w toku których ustalił wybudowanie ośmiu jednakowych wiat o konstrukcji drewnianej, przeznaczonych pod hodowlę norek (o wymiarach - [...], mierzoną w stosunku do ścian szczytowych wiat), niezgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego.

Organ ustalił, że inwestorem powyższych robót była Spółka A.

Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora tych robót obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [...], dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji, m.in. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy; dokumentów, o których mowa w art. 33 pkt 1, 2, 4 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca we wskazanym w postanowieniu terminie nie przedłożyła dokumentów wymaganych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wnosiła natomiast o przedłużenie terminu do wykonania ww. obowiązku, argumentując, że nie uzyskała jeszcze ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy (dla przedmiotowego terenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego), o którą występowała w 2013 r. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego zawiesił postępowanie w sprawie samowolnej budowy ośmiu wiat.

Organ nadzoru budowlanego podjął zawieszone postępowanie administracyjne, gdyż ustalił, że inwestor nie podjął żadnych kroków aby uzyskać decyzję o warunkach zabudowy dla obiektów objętych postępowaniem nadzoru budowlanego. Wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczył bowiem budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na działkach nr [...] w [...], a nie [...] wiat służących hodowli norek amerykańskich na działkach nr [...].

Pismem z dnia [...], Spółka A. wniosła o umorzenie postępowania powołując się na zmianę zamierzenia budowlanego polegającego na wykonaniu zabezpieczeń dla zwierząt futerkowych przed nasłonecznieniem i opadami, polegających na zamontowaniu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu i wykorzystanie tychże jako konstrukcje wsporcze do dalszego montażu wolno stojących urządzeń fotowoltaicznych oraz kolektorów słonecznych.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił uwzględnienia ww. wniosku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy wiat przeznaczonych pod hodowlę norek.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia

[...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał Spółce A. rozbiórkę ośmiu wiat o konstrukcji drewnianej przeznaczonych pod hodowlę norek, usytuowanych na działkach nr [...] w obrębie [...] w gminie [...], wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

PINB stwierdził, iż bezsporne jest w sprawie, że inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudował osiem wiat służących do hodowli norek amerykańskich, co zostało potwierdzone w przeprowadzonych kontrolach

i stanowiło przyczynę wszczęcia postępowania.

Organ podał nadto, że inwestor w trakcie prowadzonego postępowania, pomimo wstrzymania robót budowlanych stosownym postanowieniem, prowadzi w tych obiektach hodowlę norek amerykańskich. Zamiar wykorzystania wykonanych obiektów do innego celu niż określono to w prowadzonym postępowaniu - według organu I instancji - nie zmienia stanu rzeczywistego, że wybudowane obiekty pełnią funkcję wiat, na budowę których wymagane jest pozwolenie na budowę i dopóki ta funkcja ma miejsce nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wobec niespełnienia w terminie nałożonego na inwestora obowiązku (przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji), organ wydał decyzję nakazującą rozbiórkę ośmiu wiat służących do hodowli norek, stosownie do art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Nie zgadzając się z opisaną decyzją organu I instancji, Spółka A. złożyła od niej odwołanie. Podniosła, że wykonane prace polegały na montażu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych. W ocenie strony, roboty związane z montażem przedmiotowych wiat nie stanowiły budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogło być wobec nich wszczęte postępowanie regulowane przepisami art. 48-49 tej ustawy, ponieważ hipoteza przepisu art. 48 ust. 1 obejmuje jedynie roboty budowlane polegające na budowie, a nie inne czynności o charakterze montażu.

Dodatkowo podkreśliła, że w przypadku pozostałych prac wykonanych

na przedmiotowych działkach budowlanych, takich jak m.in. rozbiórki, remont

i wykonanie utwardzenia terenu, remont ogrodzenia, posadowienie kontenerów, bezspornym jest, iż zostały one uprzednio skutecznie zgłoszone organom administracji budowlanej (które nie wniosły sprzeciwu) i nie są objęte przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. Zdaniem Spółki, montaż do utwardzonego podłoża urządzeń technicznych do zadawania pasz i pojenia zwierząt również nie jest objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych.

Niezależnie od powyższego, Spółka podniosła, że już w toku przedmiotowego postępowania zaistniała kolejna okoliczność uzasadniająca jego umorzenie. Doszło bowiem do zmiany pierwotnego zamierzenia budowlanego (o funkcji zabezpieczenia przed opadami i nasłonecznieniem zwierząt futerkowych) na równoczesny zamiar wykorzystania zrealizowanych dotychczas prac budowlanych - polegających na montażu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych - jako konstrukcji wsporczej do dalszego montażu wolno stojących urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz kolektorów słonecznych. Tego rodzaju roboty budowlane, w świetle art. 29 ust. 2 pkt 16 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie wymagają ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani też nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych. Brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 16 Prawa budowlanego zostało zmienione przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 984), zmieniającej m. in. ustawę Prawo budowlane z dniem 11 września 2013 r. Jego dotychczasowa treść (na moment rozpoczęcia robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem), która wyłączała obowiązek zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych do montażu wolno stojących kolektorów słonecznych, rozszerzyła to wyłączenie.

Zdaniem Spółki, nowe brzmienie ww. przepisu (w powiązaniu z art. 28 Prawa budowlanego) wyłącza z obowiązku zarówno uzyskania pozwolenia na budowę,

jak i obowiązku zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych, prace budowlane polegające na montażu pomp ciepła, urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz wolno stojących kolektorów słonecznych.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], WINB utrzymał

w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiot postępowania dotyczy budowy ośmiu wiat o powierzchni zabudowy ponad [...] m2 każda. Realizacja takich obiektów nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wydawanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. Tym samym przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny wyraźnie wskazywał, iż organ powiatowy mógł zakończyć postępowanie jedynie poprzez wydanie nakazu rozbiórki, odmienne działanie PINB wiązałoby się z naruszeniem prawa, a w szczególności zapisów art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Odnosząc się do bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, organ odwoławczy stwierdził, że kwestia ta była już przedmiotem analizy zamieszczonej

w uzasadnieniu decyzji tego organu, wydanej na skutek rozpatrzenia odwołania Spółki od decyzji PINB z dnia [...]. W sprawie zarzutu,

iż przedmiotowe wiaty zostały zrealizowane w drodze montażu ich do podłoża, a nie zaś wybudowania, organ II instancji w oparciu o art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego wyjaśnił, że wiata jest budowlą, a więc obiektem budowlanym. Według organu, pozostałe zarzuty odwołania nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.

Na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spólka A., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie postanowień organu I instancji z dnia [...] oraz z dnia [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Zaskarżonej decyzji, Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 105 § 1 K.p.a., poprzez nieumorzenie postępowania w całości jako bezprzedmiotowego;

2) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że wykonane roboty budowlane były budową, a nie montażem

w rozumieniu tych przepisów, i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie

w niniejszej sprawie trybu przewidzianego w art. 48 ww. ustawy;

3) art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że nie ma on zastosowania w sprawie, podczas gdy wykonane roboty budowlane były montażem wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami na utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych, a zatem "przypadkiem innym niż określony w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1" w rozumieniu tego przepisu;

4) art. 15 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak przeprowadzenia przez organ II instancji całościowego merytorycznego postępowania oraz brak rzeczowej analizy argumentów podnoszonych przez Spółkę i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada prawu;

5) art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez rażące braki uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego;

6) art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sformułowanie uzasadnienia

w sposób całkowicie nieprzekonujący i niebudzący zaufania strony do organu nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy decyzja o nakazie rozbiórki powinna cechować się podwyższonymi walorami dotyczącymi ukazania motywów rozstrzygnięcia podjętego przez organ;

7) art. 48 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 8

i art. 11 K.p.a., poprzez uznanie, że Spółka nie była w stanie spełnić obowiązku przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy, niewyjaśnienie statusu postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i przedwczesne wydanie nakazu rozbiórki;

8) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego słusznego interesu strony (prawnego

i ekonomicznego);

9) art. 61 § 1, 3 i 4 K.p.a. w zw. z art. 6 i art. 9 K.p.a., poprzez akceptację

i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w wyniku podejmowania przez organ

I instancji niejasnych i sprzecznych czynności w zakresie wszczęcia przedmiotowego postępowania;

10) art. 77 § 2 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez brak uchylenia postanowienia PINB z dnia [...] (znak: [...]) o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych skierowanego do Spółki B.;

11) art. 81 ust. 4 i art. 81a ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 85, art. 67 § 2 pkt 3 i art. 79 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym ustalonym przez organ I instancji w toku kontroli, które nie zostały przeprowadzone w sposób zgodny z prawem.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty poniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ponownie podkreśliła,

że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z dwoma rodzajami przyczyn uzasadniających jego umorzenie jako bezprzedmiotowego. Pierwszą z nich, była zaistniała w toku postępowania, modyfikacja pierwotnego zamierzenia inwestora. Drugą podstawą umorzenia istniejącą już w chwili wszczęcia postępowania, był fakt,

że wykonane przez inwestora prace były montażem, a nie budową w rozumieniu przepisów prawa budowlanego

Zdaniem skarżącej, organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji, którą organ

II instancji podtrzymał, co do wykonanych na nieruchomości robót budowlanych. Spowodowało to nieprawidłowe procedowanie przez organy obu instancji w trybie

art. 48 ustawy Prawo budowlane, dotyczącym jedynie obiektów budowlanych, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Strona podniosła, że ze znajdującego się w aktach sprawy opracowania "Projekt budowlany "Inwentaryzacja budowlana z oceną techniczną", sporządzonego przez M.P. we [...] wynika, że konstrukcja wiaty składa się z elementów segmentowych. Ich montaż nie wymagał zatem podejmowania czynności o skomplikowanym charakterze. Tym samym, w ocenie skarżącej, nie stanowiły one budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogło być wobec nich wszczęte postępowanie regulowane przepisami art. 48-49 tej ustawy, ponieważ hipoteza przepisu art. 48 ust. 1 obejmuje jedynie roboty budowlane polegające na budowie, a nie zaś inne czynności (roboty) o charakterze montażu.

Skarżąca zarzuciła, że powyższa kwestia nie została w żaden sposób

w zaskarżonej decyzji obalona. WINB ograniczył się bowiem jedynie do przytoczenia treści art. 3 pkt 6 i 7 ustawy Prawo budowlane oraz stwierdzenia, że "wiata jest budowlą, a więc obiektem budowlanym". Spółka wskazała, że w żaden sposób nie negowała i nie neguje, że wiata jest obiektem budowlanym, jednakże okoliczność ta jest z punktu widzenia niniejszego postępowania irrelewantna, a zamieszczenie takiego stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji odwoławczej niezrozumiałe.

Konsekwencją dokonania przez PINB kwalifikacji wykonanych prac, zaakceptowanej przez organ odwoławczy, był – według Spółki – błędny wybór trybu, na podstawie którego powinno być prowadzone postępowanie dotyczące przedmiotowych wiat. Powyższe ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia praw

i obowiązków Spółki, ponieważ na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydana może być surowa sankcja w postaci nakazu rozbiórki. Natomiast tryb z art. 50 -51 ustawy Prawo budowlane zakłada, co do zasady, legalizację robót budowlanych, jak również nie przewiduje nakładania opłaty legalizacyjnej. W niniejszej sprawie, pomimo podniesienia przez Spółkę tej istotnej dla niej kwestii, organy obu instancji zagadnienie to w ogóle zignorowały – nie odnoszą się do niej w uzasadnieniach. Opisane działania organu II instancji naruszyło, zdaniem Spółki, art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Według Spółki, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania w sposób skutkujący ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy. Organ ten ograniczył się w zasadzie wyłącznie do wypowiedzi w przedmiocie jednego zarzutu odwołania, tj. błędnej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako "budowy", a nie "montażu". Reszta zarzutów Spółki została "rozpatrzona" w drodze stwierdzenia, że nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organu II instancji. Rozpatrzenie jedynie drobnej części zarzutów odwołania i zaakceptowanie rozstrzygnięcia organu I instancji bez merytorycznej analizy ustalonych przez ten organ okoliczności stanu faktycznego sprawy i bez dokonania kwalifikacji prawnej tych ustaleń zakwalifikować należy jako naruszenie przez WINB istoty zasady dwuinstancyjności.

Spółka argumentowała dalej, że nałożenie obowiązku rozbiórki wymaga ze strony organu szczególnej wnikliwości i staranności w ustaleniu wszelkich niezbędnych okoliczności. Wydane przez oba organy nadzoru budowlanego kolejne rozstrzygnięcia stanowią w istocie odzwierciedlenie nie wyniku wyczerpującego postępowania prowadzonego przez bezstronny organ administracji publicznej, lecz wydania nakazu rozbiórki "za wszelką cenę" (na co wskazuje całokształt okoliczności niniejszej sprawy).

Skarżąca wskazała dalej, iż analiza akt sprawy, prowadzi do generalnego wniosku, że PINB nie był konsekwentny wobec trzech różnych osób prawnych, dysponujących prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przykładowo nie jest wiadome dla strony, czemu organ wszczynał osobne postępowania z urzędu wobec Spółki B, a następnie Spółki A., natomiast nie uczynił tego w stosunku do Spółki C. Praktykę takiego "dowolnego" wszczynania postępowań, należy - według Spółki – ocenić nagannie, gdyż rażąco narusza zaufanie do organu (art. 8 K.p.a.), ja również z zasadą legalizmu (art. 6 K.p.a.), gdyż wiadomo, jakim rozstrzygnięciem zakończyło się postępowanie wobec Spółki B.

Według strony, pojawia się pytanie na jakiej podstawie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, znajduje się ustalenie podjęte w toku kontroli z dnia

[...], skoro postępowanie wobec strony zostało podjęte w dniu

[...]. Ustalenie to nie może być - zdaniem skarżącej - podstawą jakichkolwiek ustaleń w sprawie. Powyższych wątpliwości organ II instancji w żaden sposób nie wyjaśnił, czym naruszył przepisy wskazane w pkt 4, 5 i 6 skargi.

Jak zauważyła skarżąca, organ I instancji uchylił postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków, wydane wobec Spółki B, to nie uczynił tego samego w stosunku do analogicznego postanowienia wydawanego

dla Spółki C, wskazała tu na niekonsekwencję organu. Kwestii tej organ również nie poruszył w zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżącej, uzasadnione zastrzeżenia budzi prawidłowość zebrania materiału dowodowego przez PINB i ustalenia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji, za błędną Spółka uznała bezkrytyczną, tj. poczynioną bez własnych ustaleń w tym zakresie, akceptację organu odwoławczego dla ustaleń faktycznych organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniósł

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu

z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Sądu, nie mogła zostać uwzględniona.

Odnośnie zarzutu skargi o naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 105 K.p.a., podkreślić należy, że celem każdego postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 1 i 2 K.p.a.). Gdy z różnych przyczyn cel ten nie może być osiągnięty postępowanie administracyjne może zostać umorzone, co powoduje jego ostateczne zakończenie. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Ponadto, organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, w sytuacji gdy wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz, gdy nie jest to sprzeczne z interesem publicznym (art. 105 § 2 K.p.a.).

Podstawową zatem przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego jest brak przedmiotu tego postępowania. Z bezprzedmiotowością w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. mamy zaś do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a., tj. wówczas gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sytuacja powyższa niewątpliwie nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą oraz ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji wynika jednoznacznie, że w dniu [...] PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy ośmiu wiat o konstrukcji drewnianej przeznaczonych do hodowli norek, na działkach nr [...] w obrębie [...], na których realizację inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji, na podstawie

art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora Spółkę A. obowiązek przedłożenia w terminie do [...]:

1/ zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

a w przypadku braku planu - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy,

2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 pkt 1, 2, 4 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności: czterech egzemplarzy projektu rozbudowy budynku mieszkalnego, z określeniem kategorii obiektu, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie osoby sporządzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,

3/ oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca we wskazanym w postanowieniu terminie nie przedłożyła dokumentów wymaganych do przeprowadzenia postepowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast w dniu [...] złożyła do PINB wniosek o umorzenie postępowania powołując się na zmianę zamierzenia budowlanego polegającego na wykonaniu zabezpieczeń dla zwierząt futerkowych przed nasłonecznieniem i opadami, polegających na zamontowaniu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu i wykorzystanie tychże jako konstrukcje wsporcze do dalszego montażu wolno stojących urządzeń fotowoltaicznych oraz kolektorów słonecznych.

Okoliczność samowolnego wybudowania ośmiu wiat drewnianych z dachami dwuspadowymi, związanych z utwardzonym gruntem, a następnie wszczęcie postępowania legalizacyjnego w tej sprawie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego oznaczało, że wiaty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.

Podkreślić również należy, że postępowanie legalizacyjne dotyczy obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego.

Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zawsze stanowi przypadek samowoli budowlanej. Ustawodawca traktuje samowolę budowalną jako zjawisko negatywne, wymagające działań represyjno –restytucyjnych, ale w przeciwieństwie do przepisów obowiązujących do 2003 r. łagodzi ich represyjność dopuszczając możliwość legalizacji obiektu wzniesionego lub wznoszonego, wprawdzie bez pozwolenia na budowę (zgłoszenia), ale w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej.

Prowadzenie postępowania przez organ na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ma na celu bądź to zalegalizowanie samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, po pozytywnym zweryfikowaniu dokumentów wymienionych

w postanowieniu wydanym na podstawie ust. 3 powołanego wyżej przepisu i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, bądź też orzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy inwestor dokumentów nie przedłoży lub ich weryfikacja będzie negatywna. Innych rozwiązań prawnych w odniesieniu do stwierdzonej samowoli budowlanej w kontekście przepisu art. 48 ustawodawca nie przewidział.

W świetle powołanego przepisu nie jest dopuszczalna w trakcie legalizacji zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego, na taki, którego wybudowanie (montaż) nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

W istocie, z przepisu art. 29 ust. 2 pkt 16 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na montażu pomp ciepła, urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz wolno stojących kolektorów słonecznych. Przepisu tego nie można interpretować w taki sposób, jak to czyni skarżący, że zainstalowanie na samowolnie wybudowanych wiatach urządzeń fotowoltaicznych czy kolektorów słonecznych i potraktowanie wiat jako urządzeń wsporczych do tych urządzeń, zniesie skutki stwierdzonej samowoli i uczyni wiaty (nazwane przez skarżącą urządzeniami wsporczymi) obiektami budowlanymi wzniesionymi legalnie.

Powołany wyżej przepis w istocie oznacza, że prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu wymienionych w nim urządzeń nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lecz dotyczy to samego montażu urządzeń np. na dachach budynku czy wiaty lub posadowienia kolektora słonecznego lub pompy cieplnej jako urządzenia wolno stojącego, wyposażonego w elementy wsporcze do takiej instalacji.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przedmiot postępowania administracyjnego w postaci samowolnego wybudowania ośmiu wiat dotyczy robót budowlanych (budowy) w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Ponadto przedmiot postępowania nadal istnieje, nie odpadł bowiem jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, tzn. skarżąca nie przedłożyła pozwolenia

na budowę lub zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu, natomiast wniosek

o umorzenie dotyczy postępowania legalizacyjnego.

Zdaniem Sądu, montaż wiaty z gotowych elementów, następnie przytwierdzonych do utwardzonego podłoża nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Istotne znaczenie ma bowiem rodzaj zrealizowanego obiektu budowlanego, nie zaś sposób jego powstania. Przyjmując sposób rozumowania skarżącej, domy jednorodzinne, wykonane z gotowych elementów byłyby zwolnione

z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem roboty budowlane polegają na montażu. Na gruncie przepisów Prawa budowlanego argumentacja, którą zaprezentowano w skardze jest nie do przyjęcia, gdyż jest z tymi przepisami sprzeczna.

Kierując się powyższym Sąd uznaje za niezasadny zarzut skargi, że organ dokonał nieprawidłowej kwalifikacji prac wykonanych w związku z posadowieniem wiat służących hodowli norek, skoro materialnym efektem tychże prac było powstanie realnie istniejących obiektów budowlanych, na realizację których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Z tego względu, sugerowany przez skarżącą tryb legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Tryb z art. 50 ust. 1 i 51 Prawa budowlanego ma bowiem zastosowanie do prac polegających na montażu, remoncie lub rozbiórce każdego obiektu budowlanego, ale tylko takich, które nie wymagają pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, a także winien być stosowany w razie rozbudowy, nadbudowy, przebudowy i modernizacji obiektu budowlanego realizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej, istotne znaczenie dla sprawy miała konstatacja organu w odniesieniu do przedmiotowej samowoli budowlanej, że wiata jest obiektem budowlanym, nie zmienia tej kwalifikacji rodzaj (materia techniczna) czynności podejmowanych przy realizacji takiego obiektu budowlanego.

Jak wynika z akt sprawy, pomimo skutecznego wezwania, Spółka nie wypełniła obowiązku nałożonego na nią na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w konsekwencji organy prawidłowo uznały, że powyższa sytuacji wypełnia przesłankę nałożenia na skarżącą nakazu rozbiórki przedmiotowych wiat budowlanych (art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane).

Brak jest podstaw do nieuwzględnienia w sprawie ustaleń kontroli z dnia

[...]. Jeżeli organ w toku czynności kontrolnych mających miejsce przed wszczęciem postępowania, zebrał informacje, które mają znaczenie prawne, to mogą one posłużyć do przeprowadzenia dowodów w postępowaniu administracyjnym.

Jak wynika z akt administracyjnych (k. 54), organ dokonał ponownej kontroli, oględzin ośmiu wiat wybudowanych na działkach nr [...], przy udziale M.M. – reprezentanta Spółki A, który podpisał się pod przedmiotowym dokumentem. Strona w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych przyjętych przez organy, stąd jej zarzuty w zakresie zebrania materiału dowodowego i jego oceny, jak również uzasadnienia decyzji są chybione.

Za niezasadne są uznał zarzuty skargi, odnoszące się do nieprawidłowości organu w zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego. Kwestia ustalenia samowoli budowlanej na działce nr [...] w obrębie [...], została przez organ pierwszej instancji wykazana. Istnienia wiat służących hodowli norek, strona skarżąca nie kwestionowała (a jedynie podważała charakter prawny ich posadowienia). Kwestia wykonania tych prac budowlanych jest bezsporna, jak i nie budzi wątpliwości fakt skierowania wezwania w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w stosunku do właściwego podmiotu - inwestora, którym była Spółka A. Nie miały więc wpływu na wynik sprawy czynności podejmowane przez organ wobec Spółki b i Spółki C, skoro sprawca samowoli budowlanej został ustalony przez organ w sposób prawidłowy.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły

odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności uzasadniających uwzględnienie skargi, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.