Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 585/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 191
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 674/12 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 10 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz T. K. kwotę 2261 (słownie: dwa tysiące dwieście sześćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 10 października 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Ze stanu faktycznego wynikało, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 23 lipca 2012 r., w której organ ten określił skarżącemu prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 12.642,00PLN z tytułu importu towaru będącego przedmiotem zgłoszenia celnego [...] z dnia 4 stycznia 2007 r.

Organ wskazał, że w dniu 4 stycznia 2007 r. skarżący zgłosił do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu towar w postaci samochodu D. Do zgłoszenia załączył rachunek sprzedaży z dnia 24 października 2006 r. na kwotę 6.000 USD. Rewizja towaru wykazała uszkodzenia: brak przednich reflektorów, przednie prawe nadkole pęknięte, skorodowane, prawa strona pojazdu przerysowana, w okolicach klamki w przednich prawych drzwiach wgniecenia, dwie klamki zarysowane, uszkodzone lewe przednie koło.

Organ ustalił, że z wyciągu danych dotyczących przedmiotowego pojazdu z bazy danych N. wynika, że przeciętna cena hurtowa pojazdów na automarkecie w Północnej Ameryce w dacie sprzedaży na dzień 24 października 2006 r. wynosiła 13.710,00 USD. Organ dokonał analizy cen na rynku eksportu modeli samochodów podobnych do modelu stanowiącego przedmiot zgłoszenia celnego poprzez sprawdzenie stron internetowych rynku eksportu, zawierających ogłoszenia sprzedaży samochodów marki D. rok produkcji 2006. Wynikało z nich, że ceny tych modeli zawierają się w przedziale od 8.995,00 USD do 16.988,00 USD. Zadeklarowana wartość zgłoszonego pojazdu to 6.000 USD. Od firmy dokonującej sprzedaży przedmiotowego samochodu organ uzyskał informację, że cena wylicytowania za przedmiotowy pojazd wynosiła 13.620,00 USD.

W związku z tym organ wezwał zgłaszającego, zgodnie z art. 181 a ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1), dalej: rozp. wyk. WKC, do przedłożenia uzupełniających informacji mających uwiarygodnić, że deklarowana wartość celna towaru stanowi całkowicie faktycznie zapłaconą lub należną sumę. W odpowiedzi zgłaszający przedstawił opinię techniczną nr [...] z dnia 8 stycznia 2007 r. oraz dokument (fax) z firmy A.

Organ ustalił wartość towaru na podstawie art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1), dalej: WKC. W tym celu dla określenia wartości przedmiotowego pojazdu organ przyjął wartość bazową w oparciu o przedstawioną przez stronę wycenę z dnia 8 stycznia 2007 r., w której uprawniony rzeczoznawca określił wartość zgłoszonego samochodu w wysokości 43.535,00 zł. Rzeczoznawca stosował metodę stopnia uszkodzenia z uwzględnieniem stopnia uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności. Organ uznał, że do wyliczenia wartości celnej należy przyjąć wartość ustaloną metodą stopnia uszkodzenia bez uwzględnienia współczynnika zbywalności czyli w kwocie 73.784 zł. Organ pomniejszył tę kwotę bazową o zwyczajową marżę w wysokości 10 %, podatek VAT w wysokości 22 % , podatek akcyzowy 13,6% i cło w wysokości 10 %. Wartość celna towaru po kalkulacji wyniosła 43.998 zł. Na tej podstawie organ określił podatek od towarów i usług.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenia faktyczne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji oddalając skargę na decyzję organu odwoławczego wskazał, że istota sporu pomiędzy stroną skarżącą a organami celnymi sprowadza się do poprawności ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu, mającej decydujący wpływ na wysokość podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie dług celny powstał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. w dniu 4 stycznia 2007 r. Z uwagi na brzmienie art. 221 ust. 3 WKC, który stanowi, że powiadomienie dłużnika o długu celnym nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, organy celne, pozbawione zostały możliwości określenia wysokości długu celnego, nie zostały jednak pozbawione możliwości wydania decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu wyrobu akcyzowego, które to uprawnienie zostało przewidziane w przepisie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) dalej: ustawa o VAT. Zdaniem Sądu I instancji organy celne określiły w spornej sprawie elementy kalkulacyjne, według zasad określonych w przepisach celnych, prawidłowo przyjmując, że podana przez stronę wartość celna towaru nie odzwierciedla jej rzeczywistej wartości.

Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wątpliwości organu wzbudziła wartość samochodu D., zadeklarowana zgodnie z rachunkiem sprzedaży na kwotę 6.000 USD. Przeciętna cena hurtowa takich samochodów na automarkecie w Północnej Ameryce w dacie sprzedaży wynosiła 13.710,00 USD. W związku z tym zasadnie organy uznały, że istniały uzasadnione wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna towaru stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę za towar. W ocenie Sądu organy wykazały, że cena podana przez skarżącego była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportu nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzenia samochodu.

Wątpliwości organu wzbudził również fakt, że przedmiotowy samochód D. został zakupiony przez przedsiębiorstwo C. w dniu 6 października 2006 r. za kwotę 13.620,00 USD z przebiegiem 19.245 mil, po czym w niezmienionym stanie technicznym został sprzedany skarżącemu w dniu 24 października 2006 r. za kwotę 6.000 USD z przebiegiem ok. 19.000 mil. W związku z powyższym zasadnie organy oceniły, że w przedstawionych okolicznościach nie znajduje uzasadnienia sprzedaż towaru po cenie znacznie niższej od ceny nabycia tego towaru.

Reasumując Sąd podkreślił, że organy skutecznie podważyły wskazaną wartość transakcyjną. Skarżący mimo wezwania nie złożył dodatkowych wyjaśnień w zakresie spornej wartości celnej sprowadzonego samochodu, co uzasadniało rozpoczęcie procedury ustalania tej wartości przez organ.

W ocenie Sądu organ odwoławczy ustalając wartość pojazdu według metody stopnia uszkodzenia pojazdu, prawidłowo pominął uwzględniony przez biegłego tzw. współczynnik zbywalności.

Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i zarzucając mu naruszenie:

a) naruszenie prawa procesowego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w zw. z art. 29 WKC oraz art. 181a RWKC, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organami obu instancji, winna prowadzić do uznania, że organy celne działały wbrew wyraźnej normie prawnej, nakazującej stosowanie w sprawach celnych metody wartości transakcyjnej towaru (art. 29 WKC), a tylko w wyjątkowych wypadkach odstępowanie od tej metody, co skutkowało przyjęciem błędnej wartości celnej towaru i podważeniem zaufania skarżącego do organów podatkowych, w związku z czym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

b) naruszenie prawa procesowego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez niezastosowanie powyższego przepisu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena postępowania dowodowego, toczącego się przed organami celnymi, zmuszałaby do uznania, że organy celne nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych dowodów, a w szczególności nie zebrały danych dotyczących cen aut powypadkowych w Stanach Zjednoczonych, w sytuacji gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do uznania, że wartość transakcyjna towaru mieści się w granicach cen podobnych towarów na terenie Stanów Zjednoczonych, a tym samym brak jest podstaw do odstępowania od metody wartości transakcyjnej, w związku z czym Sąd I instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

c) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z 121 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 181a ust. 2 RWKC, poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena braku powiadomienia skarżącego przez organ celny I instancji o treści przepisu art. 181a ust. 2 RWKC oraz istnieniu i powodach wątpliwości organu co do wartości transakcyjnej towaru i niezapewnienie skarżącemu możliwości udzielenia odpowiedzi na te wątpliwości i zaaprobowanie takiego stanu przez organ, winna prowadzić do uchylenia zaskarżonych decyzji w całości,

d) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z 191 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w wyciągnięciu wniosków, które nie wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj.:

- pominięcie przy ocenie czy podana przez skarżącego wartość celna to rzeczywista wartość transakcyjna, dokumentów w postaci potwierdzenia przelewu przedmiotowej kwoty bezpośrednio na rachunek bankowy sprzedawcy - tj. C. oraz potwierdzenia tego faktu przez sprzedającego, a w konsekwencji czego przyjęcie, iż jest ona wartością nieprawidłową,

- poczynienie ustalenia, iż samochód D. został zakupiony przez przedsiębiorstwo C. w dniu 6 października 2006 r. za kwotę 13.620,00 USD z przebiegiem 19.245 mil, na podstawie projektu umowy (niepodpisanego formularza umowy) z dnia 6 października 2006, w którym jako sprzedającego wymieniono E., zaś jako kupującego D., zaś jako rok produkcji samochodu wskazano rok 2006, po czym w niezmienionym stanie technicznym sprzedany skarżącemu, z przebiegiem 19000 mil (czyli mniejszym) podczas, gdy wniosku takiego nie można zgodnie z regułami logiki wyciągnąć z przedstawionego dowodu z dokumentu,

- poczynienie ustaleń przez Sąd I instancji oraz organy obu instancji w przedmiocie daty sprzedaży samochodu przez E. na rzecz C. oraz jego przebiegu na podstawie niepodpisanego projektu umowy na którym jako nabywca wskazany został inny podmiot, tj. D., przy pominięciu w tym zakresie dowodów z dowodu rejestracyjnego pojazdu (Zaświadczenie Tytułu Pojazdu), wskazujące datę sprzedaży jako dzień 13 października 2006 r. i przebieg na 12.945 mil,

- uznanie, że podana przez skarżącego cena samochodu – 6.000 USD jest zaniżona, pomimo ustalenia, iż jest to samochód uszkodzony, przyjmując jako porównanie ceny wywoławcze samochodów nieuszkodzonych w przedziale: 6.399 USD do 14.468 USD, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów winna prowadzić do uznania, iż wartość samochodu podana przez skarżącego jako transakcyjna jest wartością rzeczywistą, i uzasadniać uchylenie zaskarżonych decyzji w całości.

Z ostrożności procesowej skarżący kasacyjnie podniósł również zarzut:

e) naruszenie prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 29 WKC w zw. z art. 181a RWKC poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, polegające na uznaniu, iż do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru wystarczy sama wątpliwość organu celnego, uzasadniona bardzo niewielką różnicą między wartością towaru podaną w zgłoszeniu celnym a wartością towarów podobnych, lecz o innym stanie technicznym, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do uznania, iż wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna faktycznie zapłacona, a odstępowanie od wartości transakcyjnej jest możliwe tylko w sytuacji wyjątkowej, w szczególności w sytuacji, gdy wartość podana w zgłoszeniu celnym nie odpowiada wartości towarów podobnych, o zbliżonym stanie technicznym. Wobec tego sąd pierwszej instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości;

f) naruszenie prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 31 WKC poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w razie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 31 WKC prawidłowym jest odjęcie od ustalonej przez biegłego wartości pojazdu korekty w postaci współczynnika zbywalności, w sytuacji gdy przepis ten nakazuje stosować dla ustalenia wartości celnej dane dostępne we Wspólnocie, dla samochodów wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynku Wspólnoty, czyli cenę jaką można osiągnąć za dany samochód na rynku Wspólnoty, tj. uwzględniającą wszelkie korekty wartości odnoszące się do tego rynku. Wobec tego sąd pierwszej instancji powinien był uchylić zaskarżone decyzje w całości.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 1.200 zł oraz kwoty 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictwa.

Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie I GSK 424/13. Z uwagi na okoliczność, że przyczyna zawieszenia postępowania ustała w dniu 18 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. podjął zawieszone postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Przesądzające znaczenie dla rozpoznawanej sprawy miał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt I GSK 424/13, w którym uwzględniając skargę kasacyjną T. K. uchylono wyrok z dnia 31 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/ Ke 673/12 WSA w Kielcach oddalający skargę T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 10 października 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W wyroku tym Sąd Kasacyjny uznał powołany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 31 WKC poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w razie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 31 WKC prawidłowym jest odjęcie od ustalonej przez biegłego wartości pojazdu korekty w postaci współczynnika zbywalności, w sytuacji gdy przepis ten nakazuje stosować dla ustalenia wartości celnej dane dostępne we Wspólnocie, dla samochodów wyprodukowanych poza Wspólnotą i sprzedawanych na rynku Wspólnoty, czyli cenę jaką można osiągnąć za dany samochód na rynku Wspólnoty, tj. uwzględniającą wszelkie korekty wartości odnoszące się do tego rynku.

NSA stwierdził m.in., że z systemu ustalania wartości celnej towaru przewidzianego we Wspólnotowym Kodeksie Celnym wynika przede wszystkim, że wartość tą ustala się w oparciu o transakcje realizowane na rynku pozawspólnotowym. Świadczy o tym treść art. 29 WKC, który stanowi, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, jak i treść art. 30, w szczególności ust. 2 lit. a) i lit. b), z których to wynika, że wartością celną jest wartość transakcyjna identycznych lub podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Metoda "ostatniej szansy", o której mowa w art. 31 WKC odwołuje się do ustalenia wartości celnej na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. W myśl bowiem ustępu 1 powołanego artykułu, jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i art. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów niniejszego rozdziału.

Zdaniem NSA, zauważyć w tym miejscu wypada, że z art. 31 ust. 2 lit. c) WKC wynika, że wartość celna ustalana w oparciu o tę metodę (ostatniej szansy) nie może być określona na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Nie można zatem przy ustalaniu wartości celnej towaru tą metodą uwzględnić okoliczności zbywalności towaru właściwych dla rynku wywozu. Inaczej mówiąc nie można przyjąć współczynnika zbywalności określonego na podstawie okoliczności związanych ze zbywaniem towaru właściwych dla rynku wywozu.

Stosowanie danych dostępnych we Wspólnocie podczas ustalania wartości celnej towarów według metody "ostatniej szansy", jak wyjaśnił, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynika bowiem z niego, że metoda "ostatniej szansy" ma charakter szacowania, bazującego na katalogowej wartości rynkowej kraju importu, która ma charakter uśredniony. Znaczy to, że na cenę tę składa się wiele cen pojazdów, różnie używanych, kupionych w różnych okolicznościach - a więc na cenę tą składać się mogą także ceny pojazdów sprowadzonych z USA.

Zatem, mając na względzie treść art. 31 ust. 1 WKC stanowiącą o ustalaniu wartości celnej towarów na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, aby prawidłowo oszacować cenę przedmiotowego pojazdu należy – jak zasadnie podniósł to skarżący w skardze kasacyjnej – uwzględnić czynniki kształtowania się cen na rynku krajowym. Nie można więc nie wziąć pod uwagę specyficznych praw nim rządzących. Jednym z czynników kształtujących cenę danego towaru na danym rynku jest współczynnik zbywalności. Uprawnione jest zatem przyjęcie podczas ustalania wartości celnej samochodu współczynnika zbywalności opisanego okolicznościami krajowymi.

NSA rozstrzygając w tej sprawie podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, że nie jest dopuszczalne powoływanie się przez organy celne podczas ustalania wartości celnej towaru na opinię biegłego, przy jednoczesnym wybiórczym jej potraktowaniu i nieuwzględnieniu jednego z podstawowych jej elementów – współczynnika zbywalności.

Niezależnie od powyższego, w ocenie NSA, za usprawiedliwiony należało też uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 191 ord. pod. wyrażający się w wyciagnięciu wniosków, które nie wynikają z zebranego materiału dowodowego, a konkretnie poczynienia ustaleń, że samochód D. został zakupiony przez C. w dniu 6 października 2006 r. za kwotę 13.620,00 USD na podstawie projektu umowy z dnia 6 października 2006 r., w którym jako sprzedający występuje E., jako kupujący D., zaś jako rok produkcji wskazano 2006 r. Stwierdził bowiem, że z akt sprawy nie wynika, aby doszło do takiej transakcji (nabycia pojazdu przez C.). Wskazany projekt umowy dotyczy bowiem innych podmiotów niż C. Z akt sprawy nie wynika też aby doszło do transakcji za kwotę 13.620,00 USD. Pojazd, o którym mowa w przesłanych dokumentach to D. wyprodukowany w 2006 r. i jakkolwiek data produkcji wymienionego w omawianym projekcie umowy pojazdu pokrywa się z datą produkcji samochodu stanowiącego przedmiot nabycia przez skarżącego, a więc dotyczy roku produkcji 2006, jednakże z dokumentów tych także wynika, że dotyczą one modelu S. W załączonej przez stronę opinii rzeczoznawcy mowa jest natomiast o wersji S. Także wartość przebiegu pojazdu objętego dokumentami, wynosząca 19254 mile, nie jest zbieżna ze stanem licznika (przebiegiem) samochodu nabytego przez skarżącego, wynoszącego zgodnie z rachunkiem sprzedaży 19000 mil.

Zdaniem NSA przedstawione okoliczności budzą poważne wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu transakcji na rynku amerykańskim. Winny być zatem wyjaśnione podczas ponownego postępowania. Wartość celną należy ustalić po wyjaśnieniu wskazanych okoliczności faktycznych, jeśli zajdzie potrzeba z wykorzystaniem dowodu z opinii biegłego, z uwzględnieniem jednak współczynnika zbywalności.

Za bezzasadne uznał natomiast zarzuty kasacyjne związane z akceptacją przez Sąd I instancji naruszenia przez organy celne art. 181a RWKC. Zgodnie z treścią jego ust. 1 jeżeli, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Stosownie zaś do ust. 2 jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie.

W stanie faktycznym sprawy zadeklarowana przez podatnika wartość celna towaru w sposób znaczny odbiegała od wartości rynkowej tego typu pojazdów. Zobowiązany wskazał w deklaracji kwotę 6.000 USD. Organ ustalił, że na rynku amerykańskim, jak wynika z ogłoszeń sprzedaży, cena samochodów marki D. rok produkcji 2006 zawiera się w przedziale od 8.995 USD do 16.988 USD. Mając zatem na uwadze takie dane, w przekonaniu NSA były podstawy do zastosowania art. 181a RWKC. Skarżący uzasadniał podniesione w powyższym zakresie zarzuty twierdząc, że organ w sposób nieuprawniony odstąpił od wartości transakcyjnej importowanego pojazdu. Skarżący nie wyjaśnił natomiast, dlaczego wątpliwości organu, o których mowa w tym przepisie, nie były jego zdaniem uzasadnione. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w S. pismem z dnia 4 stycznia 2007 r. wezwał skarżącego do przedstawienia (w terminie 7 dni) uzupełniających informacji, które uwiarygodnią, że zadeklarowana wartość celna towaru stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że skarżący w odpowiedzi na to pismo przedstawił opinię techniczną nr [...] z 8 stycznia 2007 r. oraz dokument (fax) wystawiony przez A. Bezzasadne są więc również twierdzenia skarżącego, jakoby nie miał możliwości udzielenia odpowiedzi na wątpliwości organu, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Powyższe w pełni uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji również w niniejszej sprawie, zważywszy, że stosownie do art. 38 ust. 2 ustawy o VAT naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów.

Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 204 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.