Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 311/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 2b i ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2022 r. nr 040000/71/190236/2022 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek należnych za grudzień 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2022 r. nr 040000/71/126260/2022/RDZ-B7/3, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. T. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 311/22

UZASADNIENIE

Wnioskiem RDZ-B7 z [...] lutego 2022 r. Skarżący wystąpił o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r. oświadczając, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.30.Z. a przychód z przeważającej działalności uzyskany w styczniu 2022 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r.

Decyzją z [...] lutego 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021r. Organ wskazał, że kod PKD przeważającej działalności wykazany przez Skarżącego we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek nie jest zgodny z kodem PKD przeważającej działalności w rejestrze CEiDG wg stanu na 31 marca 2021 r. Ponadto kod PKD przeważającej działalności w rejestrze CEiDG nie uprawniał Skarżącego do zwolnienia z opłacania składek.

Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Skarżący złożył do organu rentowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2022 r.

W uzasadnieniu organ przytoczył stosowne przepisy i wskazał, że Skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej [...] grudnia 2018r. pod nazwą [...]. Według informacji dostępnych w CEIDG jako przeważające PKD niezmiennie widnieje 56.10.A, czyli Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne, który nie zawiera się w katalogu uprawnionych do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2021r. Ponadto, na podstawie przedłożonych przez Skarżącego dokumentów nie da się stwierdzić, że przeważającą (faktycznie prowadzoną) działalnością na dzień 31 marca 2021r. była działalność oznaczona kodem PKD 56.30.Z oraz że przychód z tej działalności uzyskany w styczniu 2022r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020r.

ZUS uznał, że nie został spełniony warunek wskazany w rozporządzeniu o COVID-19, tzn. na dzień 31 marca 2021r. kod PKD przeważającej działalności w rejestrze REGON: 56.10.A nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek za grudzień 2021r.

W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, iż stronie nie przysługuje zwolnienie ze składek za grudzień;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, pomimo wadliwości rozstrzygnięcia, które przesądziło o konieczności jej uchylenia;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- § 10 ust. 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 przez błędną wykładnię i uznanie, iż wskazany w rejestrze REGON kod PKD wyłączył możliwość zwolnienia ze składek, mimo faktycznego wykonywania działalności, dla której było ono przewidziane.

Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie wskazanych dowodów z dokumentów i przesłuchania strony oraz o przeprowadzenie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] czerwca 2022r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1652/21 przewidziane w przytoczonym powyżej przepisie ograniczenie prawa do jawnego rozpoznania sprawy jest dopuszczalne ze względu na treść art. 45 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji, odnosi się bowiem do sytuacji wyjątkowej - stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc służy tym samym ochronie zdrowia publicznego, porządku publicznego, wolności i praw jednostek, a także realizacji zadań władzy publicznej, wynikających z art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, równoważąc wartości indywidualne i publiczne w stanach wyjątkowych. Z kolei w postanowieniach z 22 października 2020r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 NSA podkreślił, że w takiej sytuacji, skierowanie sprawy celem rozpoznania na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony.

W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem z dnia [...] lipca 2022r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości pisemnego wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 – dalej zwanej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2022 r., utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] lutego 2022r. wydaną w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od [...] grudnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. Istota sprawy sprowadza się przy tym do ustalenia, czy Zakład zasadnie odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek, ograniczając się jedynie do badania zgodności kodu PKD wskazanego we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, z kodem ustalonym w rejestrze REGON na dzień 31 marca 2021 r. dotyczącym przeważającej działalności gospodarczej wnioskodawcy, czy też zobowiązany był ustalić i przyjąć kod PKD odpowiadający rzeczywiście prowadzonej, przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r., poz. 371, 713 i 2371 – zwane dalej rozporządzeniem). Rozporządzenie wydano w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z § 10 ust. 2b tego rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2021r. do dnia 31 grudnia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 56.30.Z, 93.29.A, 93.29.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r. Przepisy rozporządzenia stanowią ponadto, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w cytowanym przepisie, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r. (§ 10 ust. 3). Dodatkowo warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w § 10 ust. 2b, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2022 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (§ 11 ust. 2 rozporządzenia).

W złożonym wniosku RDZ-B7 Skarżący zadeklarował, że kod przeważającej działalności przez niego prowadzonej to 56.30.Z, a zatem, jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2021r. W skardze natomiast podniósł, że w danych Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej posiada wskazany kod PKD 56.10.A, który nie uprawnia go do zwolnienia ze składek za grudzień 2021 r., jednak jako drugi w kolejności wskazany jest kod 56.30.Z obejmujący między innymi działalność barów, tawern, koktajlbarów, dyskotek (serwujących napoje). Faktycznie prowadzona przez niego działalność polega na prowadzeniu dyskoteki oraz podawaniu i przygotowywaniu napojów, a więc jest to działalność, dla której przewidziana została pomoc.

Organ w oparciu o dane zawarte w rejestrze REGON przyjął natomiast, że prowadzona przez Skarżącego na dzień 31 marca 2021r. działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 56.10.A (restauracje i inne placówki gastronomiczne) wymogu określonego w § 10 ust. 2b rozporządzenia nie spełnia i z tego powodu uznał, że nie przysługuje mu prawo do zwolnienia. Swoje stanowisko organ uzasadniał wskazując na wynikający z § 10 ust. 3 rozporządzenia obowiązek oceny spełnienia tej przesłanki zgodnie z zapisami w rejestrze REGON.

W ocenie Sądu, mając na uwadze przesłanki i charakter zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie, jaką przeważającą działalność Skarżący faktycznie prowadził. Wprawdzie oceny spełnienia warunków, o jakich mowa w § 10 ust. 2b rozporządzenia w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r., nie mniej, danych tych organ nie może przyjmować bezrefleksyjnie, w szczególności gdy strona podnosi niezgodność wpisu, z faktycznie prowadzoną, przeważającą działalnością, oferując bądź przedstawiając na to określone dowody. Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że odesłanie do danych zawartych w rejestrze REGON wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, stosując przy tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2022r., sygn. akt I GSK 1084/21, wyrok z 13 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 1508/21).

Podany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej" polegający na przyjęciu wyłącznie zapisów w rejestrze REGON, w ocenie Sądu, może prowadzić do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Brzmienie § 10 ust. 2b rozporządzenia wskazuje, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe przedsiębiorcom rzeczywiście prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż), a nie tym, którzy jedynie formalnie spełniają ten warunek, legitymując się odpowiednim wpisem w rejestrze REGON. Inne rozumienie pojęcia "przeważającej działalności" mogłoby prowadzić do sytuacji, w której pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca faktycznie nie prowadzący tego rodzaju działalności gospodarczej, a jedynie posiadający wymagany wpis w rejestrze REGON, a więc w rezultacie osoba nieuprawniona.

Należy podkreślić, iż rejestr REGON jest prowadzony dla potrzeb statystyki publicznej. Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo brak ich aktualizacji nie wiąże się z zakazem prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD wpisanymi w rejestrze REGON. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2006r., sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1010/13). Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Z wyroków Sądu Najwyższego, m. in. z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 wynika, że oświadczenia wiedzy mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest kwestią dowodową. Nie jest zatem tak, że wpis w rejestrze REGON przesądza o tym jaki faktyczny przeważający rodzaj działalności prowadzi przedsiębiorca.

Wobec tego, organ prowadzący postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przy ustalaniu spełnienia przez przedsiębiorcę przesłanki przyznania pomocy odnoszącej się do rodzaju przeważającej działalności, nie może opierać się wyłącznie na danych zawartych w rejestrze REGON, tym bardziej, gdy przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością gospodarczą. Postępowanie administracyjne powinno respektować reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75–81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w § 10 ust. 3 rozporządzenia mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzystają z domniemania prawdziwości, nie mniej, dopuszczalne jest przeprowadzanie dowodu przeciwko ich treści. Możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu została wskazana wprost w art. 76 § 3 k.p.a. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Wprawdzie inicjatywa dowodowa w tym zakresie należy do strony wszczynającej postępowanie administracyjne, ale organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć treści art. 79a § 1 k.p.a. W toku postępowania, organ informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Należy więc zwrócić uwagę, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W niniejszej sprawie ZUS obowiązków tych nie wykonał.

Skarżący zarówno we wniosku RDZ-B7 z [...] lutego 2022 r. jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił, iż faktycznie prowadzona przez niego działalność odpowiada innemu kodowi PKD niż wynikałoby to z wpisu do rejestru REGON na dzień 31 marca 2021 r. Podał, że od grudnia 2018r. nieprzerwanie prowadzi działalność, która w klasyfikacji PKD oznaczona jest kodem 56.30Z i z tej działalności czerpie swoje dochody. Wobec tego, organ przedwcześnie odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek należnych za okres od [...] grudnia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r., pomijając twierdzenia Skarżącego dotyczące okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i nie dokonał ich weryfikacji w oparciu o posiadane przez Skarżącego dowody. Zdaniem składu orzekającego, wobec sprzeczności kodu PKD podanego przez Skarżącego w złożonym wniosku z kodem PKD ustalonym na dzień 31 marca 2021 r., ZUS był zobowiązany przed wydaniem decyzji przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe. W tym celu należało wezwać Skarżącego do złożenia wyjaśnień oraz do przedłożenia popierających je dowodów.

Celem wprowadzenia możliwości zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku kryzysem wywołanym pandemią COVID-19. Pomoc powinny otrzymać te podmioty, które rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do jej uzyskania. W przedmiotowej sprawie - wobec okoliczności podnoszonych przez Skarżącego - znaczenie ma więc to, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) Skarżący faktycznie prowadził w dniu 31 marca 2021r., a nie jaki rodzaj przeważającej działalności zgłoszono do rejestru REGON. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 189/21, w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21, w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 535/21, w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 850/21, w wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 608/21. Udzielenie pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami wskazanego rozporządzenia i celami, jakie ma ono realizować. Istotne jest więc ustalenie rzeczywistej, a nie formalnie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez wnioskodawcę (por. wyroki NSA z dnia: 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 575/21; z 5 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 754/21; 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1287/21).

W rezultacie, organ dokonał nieprawidłowej wykładni § 10 ust. 2b i ust. 3 rozporządzenia, zawężając ją do literalnego brzmienia tych przepisów, z pominięciem kwestii prowadzenia faktycznej, przeważającej działalności danego podmiotu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 10 ust. 2b i ust. 3 rozporządzenia oraz z naruszeniem podanych uprzednio przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rezultacie, podniesione w tym zakresie zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne.

Rozpatrując ponownie sprawę, ZUS zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W tym celu przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ powiadomi stronę o przesłankach, które nie zostały spełnione lub wykazane, umożliwiając jej tym samym realizację inicjatywy dowodowej. W konsekwencji, dokona ustaleń procesowych w celu zweryfikowania twierdzenia Skarżącego o prowadzeniu na dzień 31 marca 2021r. działalności z przeważającym kodem PKD 56.30.Z, który uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres [...] grudnia 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. oraz podejmie adekwatne do tych ustaleń rozstrzygnięcie w sprawie.

Sąd postanowił nie uwzględnić zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w 2021 r., rachunku za prąd, list obecności pracowników, a także dowodu z przesłuchania Skarżącego. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może jednak zastąpić postępowania administracyjnego, w tym dowodowego, którego celem jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ogranicza się wyłącznie do dowodu z dokumentu i ma ono charakter wyjątkowy. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów (np. dowodu z przesłuchania stron) jest niedopuszczalne. Nie ma jednak przeszkód, aby w ponownie prowadzonym przez organ postępowaniu Skarżący na poparcie swojej argumentacji tego rodzaju dowody czy wnioski dowodowe przedłożył organowi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się koszty zastępstwa procesowego adwokata w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).