Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 732/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 2;
journal: Dz.U. 2012 poz 1173
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - tekst jednolity.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1; art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 2; art. 61; art. 140ab ust. 1 pkt 3;
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: "Organ/GITD") decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.",art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 634d, art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 197 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137, z późn. zm.), dalej: "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1440), § 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r., poz. 2022) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Inspektor Wojewódzki/WITD") z [...] października 2016 r., nr [...], nakładającą na K. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: "Strona/Skarżąca") karę pieniężną w kwocie [...]zł.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

21 marca 2016 r. pomiędzy miejscowościami [...] i [...] w ciągu drogi krajowej nr 10 (dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej 11,5 t) został zatrzymany do kontroli pojazd członowy złożony z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] zarejestrowanych po raz pierwszy przed 13 marca 2003 r., którym realizowano przewóz drogowy ładunku podzielnego w postaci stalowego systemu obudowy wykopów na trasie z [...] do [...]. W toku kontroli ustalono, że załadowcą całości ładunku była Strona. W wyniku ważenia pojazdu ustalono, że rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika wyniósł 13,96 t i przekroczył dopuszczalną wartość o 2,46 t (21,38%), a rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wraz z ładunkiem wyniosła 48,18 t przekraczając dopuszczalne wartości o 6,18 t (14,71%). Kierowca w toku kontroli okazał zezwolenie kategorii VI na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej.

Z uwagi na powyższe naruszenia WITD decyzją z [...] października 2016 r. nałożył na Stronę jako załadowcę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WITD. Strona wniosła ponadto o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika przewoźnika na okoliczność, jakie informacje dotyczące ładunku przekazał załadowca.

Po rozpatrzeniu odwołania GITD przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ przedstawił zasady ruchu pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych, ich załadunku oraz odpowiedzialności za ich naruszenie, w tym ponoszonej przez podmioty inne niż dokonujące przejazdu. GITD zaznaczył, że kontrolowany pojazd został zważony wagą stacjonarną TEZNOVAHY s.r.o. legitymującą się ważnym świadectwem legalizacji pierwotnej.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną. GITD wywiódł, że mimo tego, że Strona nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza terenem załadunku, ale powinna zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie przekracza dopuszczalnych norm, a przejazd będzie odbywał się w zgodzie i na podstawie odpowiedniego zezwolenia. Organ zaznaczył przy tym, że zezwolenie okazane w trakcie kontroli nie uprawnia do przewozu ładunku podzielnego, który może być przewożony pojazdem nienormatywnym wyłącznie na podstawie zezwolenia kategorii I lub II. GITD stwierdził, że między zachowaniem załadowcy a stwierdzonym naruszeniem istnieje zwykły, bezpośredni związek przyczynowy, a zatem wpływ Strony na wystąpienie naruszenia jest realny. Zdaniem organu materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że Strona jako załadowca miała wpływ i godziła się na powstanie stwierdzonych naruszeń, a załadowany pojazd był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych. GITD podniósł, że Strona nie podjęła wymaganych działań w celu niedopuszczenia do sytuacji, w której wyjeżdżające od niej pojazdy są nienormatywne.

GITD uznał, że organ I instancji nie naruszył art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., gdyż zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Odnosząc się do wniosku Strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, organ odwoławczy uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzania tego dowodu, gdyż przesłuchanie nie ujawniłoby nowych istotnych dla sprawy okoliczności.

Na powyższe orzeczenie Strona pismem z 22 lutego 2017 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją poprzedzającą i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez:

a) niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie wyjaśnień Skarżącej co do zakresu umowy zawartej z przewoźnikiem, w szczególności co do rodzaju pojazdu, którym miał był wykonywany przewóz oraz posiadanego przez przewoźnika zezwolenia na przewóz ładunku opisanego przez załadowcę;

b) wybiórcze ustalenie zakresu zobowiązania przewoźnika wynikającego z zawartej umowy przewozu towaru, co skutkowało ustaleniem, że załadowca ponosi odpowiedzialność za podstawienie przez przewoźnika pojazdu nieprzystosowanego do wykonania przewozu ładunku;

2) art. 75 i art. 78 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pracownicy przewoźnika, która negocjowała warunki przewozu, mimo że przesłuchanie dotyczyło okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

3) art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. przez jego błędne zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej, pomimo że Skarżąca nie miała wpływu ani nie godziła się na powstanie naruszenia.

Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca podniosła, że organ w nieprawidłowy i wybiórczy sposób ustalił stan faktyczny sprawy. W przekonaniu Strony przeprowadzone postępowanie wskazuje, że nie miała ona wpływu ani nie godziła się na powstanie naruszenia, gdyż poszukiwała przewoźnika do transportu ładunku o masie 28 t, a potencjalnym kontrahentom z góry znane były parametry ładunku, a wybrany przewoźnik złożył zapewnienie o możliwości przewozu ładunku. Skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że załadunek i rozmieszczenie ładunku odbywały się zgodnie z instrukcjami przewoźnika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2016 r., nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...] zł.

Stan faktyczny sprawy jest opisany szczegółowo w aktach sprawy. Ustalono, że w ciągu drogi krajowej nr 10 (dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej 11,5 t) został zatrzymany do kontroli pojazd członowy. Pojazdem tym realizowano przewóz drogowy ładunku podzielnego w postaci stalowego systemu obudowy wykopów. Ustalono, że załadowcą całości ładunku była Strona. W wyniku ważenia pojazdu ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej ciągnika wyniósł 13,96 t i przekroczył dopuszczalną wartość o 2,46 t (21,38%), a rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wraz z ładunkiem wyniosła 48,18 t przekraczając dopuszczalne wartości o 6,18 t (14,71%). Wskazano, że załadowany pojazd przy takim przekroczeniu był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych. Kierowca w toku kontroli okazał zezwolenie kategorii VI na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej. Zezwolenie okazane w trakcie kontroli nie uprawnia do przewozu ładunku podzielnego, który może być przewożony pojazdem nienormatywnym wyłącznie na podstawie zezwolenia kategorii I lub II. Z uwagi na powyższe naruszenia nałożono na Stronę jako załadowcę a następnie utrzymano w mocy karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu.

Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną nakłada się między innymi na załadowcę.

Mając na uwadze dokonane pomiary, w ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć w opisanej wysokości. W trakcie kontroli kierowca okazał zezwolenie na przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym kategorii VI, jednakże było ono nieodpowiednie w stosunku do rzeczywistych rozmiarów pojazdu wraz z ładunkiem. Zgodnie bowiem z tabelą "Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego" stanowiącej załącznik do Prawa o ruchu drogowym, pojazd:

a) wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t zakwalifikowany jest do zezwolenia kategorii VII.

Okazane zezwolenie kategorii VI dotyczy przewozu ładunku niepodzielnego i mogłoby być podstawą do stwierdzenia wykonywania na jego podstawie przejazdu zgodnie z przepisami w przypadku przewożenia ładunku niepodzielnego. Jak wskazano wyżej ładunek był ładunkiem podzielnym. Strona jako załadowca jest uprawniona do dokonania załadunku w granicach wyznaczonych przez dane zezwolenie. Podmiot wykonujący przejazd dysponował zezwoleniem kategorii VI, a zatem strona powinna była być świadoma, że zezwolenie to uprawnia do przejazdu pojazdem nienormatywnym z ładunkiem niepodzielnym.

Zgodnie z art. 43 ust. 2. ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1173, z późn. zm.), nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych, a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. W myśl art. 55a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zabrania się nadawcy, zlecania przewozu drogowego przesyłki towarowej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia na taki przewóz.

Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje, w jaki sposób należy dokonywać załadunku:

1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej łub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w laki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę;

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych,

5) tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.

4. Urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.

5. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

Artykuł ten nie wskazuje podmiotu odpowiedzialnego za prawidłowe rozmieszczenie ładunku, jednak taki obowiązek jest nakładany na załadowcę, na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 w związku z załącznikiem do Prawa o ruchu drogowym. Ustawowe zalecenia odnośnie umieszczania ładunku na pojeździe niewątpliwie więc dotyczą załadowcy, który wszak za odpowiedni załadunek odpowiada, stosownie do ww. przepisów. Spółka, pozwalając na wyjechanie na drogi publiczne pojazdu, powinna mieć świadomość, że może on przekraczać dopuszczalne parametry.

Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze dokonane pomiary, w ocenie Sądu Organy prawidłowo stwierdziły, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, o którym mowa w l.p. 7 załącznika nr 1 p.r.d. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15 000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Na podstawie materiału zgromadzonego w trakcie prowadzonego postępowania organ prawidłowo ustalił, że strona nie dokonała weryfikacji masy pojazdu z ładunkiem. To załadowca zezwalając na wyjazd pojazdu powinien dokonać weryfikacji normatywności pojazdu. Wobec zaistniałej sytuacji organ uznał, że załadowca godził się na powstanie stwierdzonych naruszeń. Kwestia ewentualnych oświadczeń przewoźnika nie może być analizowana przez ten sąd i ewentualne podjęcie działań cywilnych zależy od decyzji i analizy przeprowadzonej przez skarżącą. Z tego powodu bez znaczenia dla sprawy jest, żądanie przesłuchania kierowcy.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.