Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 146/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca), Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi L. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Nr [...] z [...].12.2019 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...]wydany po rozpatrzeniu odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w [...]nr [...]z [...].10.2019 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...].10.2019 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 6.04.1990 r. o Policji asp. szt. L. M. (dalej: Skarżący, Strona).

W/w rozkazem z [...].12.2019 roku Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...]uchylił rozkaz personalny z [...].10.2019 roku w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia na na dzień [...].10.2019 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu przywołano następujący stan faktyczny:

Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...].10.2019 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji zwolnił asp. szt. L. M. z dniem [...].10.2019 roku ze służby w Policji. W uzasadnieniu podniesiono, że Skarżący od [...] marca 2016 r. do [...] lutego 2017 r. działając w krótkich odstępach czasu, będąc Kierownikiem Posterunku Policji w [...], przekroczył swoje uprawnienia służbowe. Jego działania polegały na tym, że uzyskiwał dane dotyczące zdarzeń – kolizji i wypadków drogowych, bez podstawy prawnej i faktycznej, które następnie, w celu uzyskania korzyści majątkowej dla innej osoby, ujawniał osobie nieuprawnionej, która wykorzystywała je podczas pozyskiwania klientów w ramach współpracy z kancelarią prawna w [...]. Działania te prowadzone były na szkodę interesu publicznego oraz na szkodę interesu prywatnego osób pokrzywdzonych. We wskazanym okresie uzyskał dostęp i przekazał informację dotyczącą [...] zdarzeń drogowych. W prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową [...] w [...] postępowaniu Skarżący przyznał się w całości do zarzucanego mu czynu, opisał cały proces przekazywania danych innej osobie oraz opisał swą rolę w przestępczym procederze. Wskazał w jaki sposób kontaktował się z osoba trzecią i jakie dane udostępniał. Nadto wyjaśnił, że zdawał sobie sprawę z tego, że udostępnienie danych jest przekroczeniem jego uprawnień. W uzasadnieniu organ wskazał również, że w dniu [...]września 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] przedstawił Skarżącemu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 231§ 2 kk w zb. z art. 231§ 1 kk w zb. z art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 2 kk. Z dniem [...]września 2019 r. rozkazem personalnym nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w [...]z [...]września 2019 r. Skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, zgodnie z postanowieniem Prokuratora Rejonowego [...] z [...]września 2019 r. w dniu [...]września 2019 r. Komendant Powiatowy Policji w [...]wszczął postępowanie administracyjne w celu zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Z przedmiotowym pismem Skarżący zapoznał się [...]września 2019 r. Nie zgłosił żądań i nie wypowiedział się co do zebranego materiału dowodowego. Przedmiotowy rozkaz personalny został doręczony za pośrednictwem poczty [...].10.2019 r.

W odwołaniu od w/w rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...]pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji, art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa, art. 42 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Komendantowi Powiatowemu do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o jej uchylenie i wydanie decyzji o odmowie zwolnienia Skarżącego.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż od dnia [...].03.2016 r. do dnia [...].02.2017 r. w miejscowości [...], powiat [...], Skarżący działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...]- pełniącym służbę na stanowisku kierownika Posterunku Policji w [...], przekroczył swoje uprawnienia służbowe, w ten sposób, że działając bez podstawy prawnej i faktycznej, logując się do policyjnego elektronicznego Systemu Ewidencji Wypadków i Kolizji (SEWiK), uzyskał dostęp do kolizji i wypadków i tym samym naraził na szkodę interes prawnie chroniony, tj. o czyn z art. 231 § 2 kk w zb. z art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk zw. z art. 12 § 1 kk. Wskazał, że Skarżący - jak wynika z protokołu przesłuchania podejrzanego - przyznał się do przedstawionego mu zarzutu.

Pismem z [...].09.2019 r. poinformowano Skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z 06.04.1990 r. o Policji. Organ wskazał, że przepis ten stanowi, iż właściwy przełożony może zwolnić policjanta ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Jest to fakultatywna przesłanka zwolnienia policjanta ze służby. Zauważył też, że wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać tę drugą opcję. Podniósł, że decyzja taka jest decyzją uznaniową, co nakłada na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ograniczają trzy przesłanki w nim zawarte. Dotyczą one popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, oczywistości popełnienia czynu oraz niemożności pozostania policjanta w służbie. Wywiódł, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie są warunkami koniecznymi i wystarczającymi do zastosowania przytoczonego przepisu. Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia oczywistości, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8, każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Zauważył, że w orzecznictwie przyjmuje się, że o oczywistości

popełnienia czynu przestępczego można mówić w sytuacji, w której nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, kto dopuścił się czynu, zaś ocena konkretnego zdarzenia nie powinna pozostawiać wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego. Oczywistość popełnienia przestępstwa winna być niewątpliwa, bezsporna, niewymagająca od organu prowadzenia szczegółowego wnioskowania opierającego się czy to na poszlakach, domniemaniach, dowodach pośrednich lub na wyniku przeprowadzenia głębokiej analizy sprzecznych, a zarazem mogących budzić wątpliwości zeznań świadków zdarzenia. Przestępstwo jest oczywiste, gdy nie istnieją najmniejsze nawet wątpliwości co do jego popełnienia.

Wskazał, że organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z zasadami określonymi w art. 77 kpa, tak aby z zebranego materiału dowodowego w sprawie można było wywieść oczywistość popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu przestępstw.

W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organ I instancji spełnił powyższe warunki. Z akt sprawy wynika, iż asp. szt. L. M. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, a popełnienie tego czynu było oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. O fakcie popełnienia czynu świadczą przede wszystkim informacje zawarte w protokole przesłuchania podejrzanego.

Wskazał, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego oraz zadania nałożone na Policję, jak chociażby obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także obowiązek przestrzegania przepisów prawa. Z tych względów organ II instancji podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w [...], iż w omawianym przypadku ze względów etycznych i formalnych dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe i wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Funkcjonariusz popełnił przestępstwo, tym samym utracił on przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, co zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, jest jednym z warunków koniecznych do pełnienia służby w Policji, a zatem zdaniem organów dalsze wykonywanie obowiązków służbowych przez Skarżącego stało się niemożliwe. Opisane wyżej zdarzenie wpływa na osłabienie wizerunku Policji, jako formacji ścigającej sprawców także takich przestępstw, utraty do niej zaufania i wiarygodności w oczach opinii publicznej. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa, sama musi prawa przestrzegać w najwyższym stopniu, zaś wszelkie niepraworządne działania policjanta, muszą skutkować zwolnieniem ze służby.

Przywołując treść art. 110 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej i powołując się na stanowisko judykatury organ uznał, iż "doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, natomiast egzystencja prawna decyzji rozpoczyna się dopiero w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego, a nieprawidłowe doręczenie jest równoznaczne z jej nieistnieniem w obrocie prawnym. Wskazał, że załatwienie sprawy administracyjnej polega na wydaniu i doręczeniu stronie decyzji. Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie, ani doręczenie decyzji, nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków prawnych". Z tych przyczyn zdaniem organu II instancji należało na nowo określić datę zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art.1. ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji na dzień 31.10.2019 r.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji było przeprowadzone z należytą starannością i wnikliwością. Dodatkowo wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 43 ust. 3 ustawy o Policji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów i stwierdził, iż zwolnienie ze służby w Policji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawą, a organ I instancji dokonał trafnej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

W skardze w/w rozkazowi personalnemu Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...]Skarżący zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i zwolnienie Skarżącego ze służby pomimo braku ku temu podstaw oraz poprzez brak uzasadnienia podjętej decyzji, nie popartej konkretnymi podstawami, ograniczając się do formułowania ogólnych stwierdzeń, w sytuacji gdy w sprawie musi zaistnieć przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa;

2) przepisów postepowania tj. art. 7 kpa polegający na zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy poprzez brak wysłuchania Skarżącego i wydanie rozkazu personalnego w dniu [...].10.2019 r., w sytuacji gdy Skarżący odebrania wezwania na stawiennictwo dopiero w dniu [...].10.2019 r.;

3) art. 42 Konstytucji RP, a to poprzez podjęcie decyzji administracyjnej wbrew zasadzie domniemania niewinności;

4) przepisów postępowania tj. art. 7 kpa polegający na zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i pominięciu dowodów znajdujących się w aktach postępowania Prokuratury Rejonowej [...], sygn. akt [...], pomimo, iż przeprowadzenie dowodów z tychże dokumentów nie pozwala na czynienie ustaleń faktycznych w zakresie zaistnienia przesłanek do zwolnienia ze służby w Policji wymienionych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy;

5) przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i 78 § 1 kpa wobec niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i poprzestaniu w ustalaniu stanu faktycznego na oparciu się jedynie na postanowieniu Prokuratury Rejonowej [...], sygn. akt [...]z [...].09.2019 r. o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów oraz postanowieniu z [...].09.2019 r. w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych.

Stawiając powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego, zatem rozkaz jawi się nie tylko jako merytorycznie niezasadny ale i przedwczesny. Podniósł, że decyzja w sposób rażący narusza zasadę domniemania niewinności, a tym samym art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, co stoi w sprzeczności z fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawa. Zauważył, że organy oparły się jedynie na postanowieniach Prokuratury Rejonowej [...], sygn. akt [...]z [...].09.2019 r. o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów oraz z [...].09.2019 r. w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych, a zaniechały przesłuchania Skarżącego. Fakt przedstawienia zarzutów i zastosowanie środków zapobiegawczych nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzi oczywistość tegoż przestępstwa, gdyż w/w postanowienia stanowią jedynie stanowisko procesowe oskarżyciela. Zdaniem Skarżącego, już sam fakt wskazania przez Stronę, iż mogła nie popełnić przestępstwa winien skłaniać organ prowadzący postępowanie do przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny jego wyników zgodnie z brzmieniem art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa. Pominięcie dowodów korzystnych dla Strony stoi w sprzeczności z obowiązkiem wszechstronnego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i wydaje się być równoważne z wydaniem rozkazu zgodnie z przedstawioną na początku postępowania tezą, że w sprawie zachodzi przesłanka do zwolnienia ze służby. Powyższe, w ocenie Strony, wskazuje na brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, bowiem organy rozpoznały tylko część materiału dowodowego (niekorzystną dla Strony) odnosząc się w uzasadnieniu tylko do tej części materiału dowodowego pomijając nawet wyjaśnienie dlaczego nie uznają za konieczne rozpatrywać pozostałego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała bowiem, że odpowiada ona wymogom obowiązujących przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Oczywistość popełnienia czynu nie została zdefiniowana w ustawie o Policji, gdyż każdorazowo musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Pojęcie to należy rozumieć jako dające się ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny, pewny i niebudzący wątpliwości. Każdorazowo zatem "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów.

Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność jej wyposażenia w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli.

Należy zwrócić uwagę, że szczególny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym jego utraty. Wśród służb mundurowych, Policja wyróżnia się bowiem zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Jest przede wszystkim formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Istotne znaczenie ma w praworządnym państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do funkcjonariuszy. Z tego właśnie względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie.

Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04, publ. OTK-A 2004/9/93, Lex 127308). W swych orzeczeniach Trybunał wskazywał na natężenie zjawiska korupcji w strukturach organów władzy publicznej oraz na to, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych przez policjantów nie może w okresie toczącego się jeszcze niezakończonego postępowania karnego pozbawiać organów możliwości stosowania pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Z tego powodu dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest zatem związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia, przez orzekający w sprawie sąd, ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu - karnym lub karno - skarbowym.

Dodatkowo należy zauważyć, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Ustawodawca nadając mu charakter uznaniowy pozostawił decyzję o zwolnieniu ze służby ocenie właściwego organu. Dlatego też kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności, jak również do sądu nie należy ciężar i zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza. Stąd też rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu powinno uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego, o czym mowa w ogólnej zasadzie procesowej zawartej w art. 7 kpa. Jednakże z drugiej strony, organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie powołanego przepisu, nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił on przestępstwo. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej jest bezsprzeczne ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste. Użycie bowiem sformułowania czyn noszący "znamiona przestępstwa", a nie sformułowania "przestępstwa" sprawia, że poza zakresem zainteresowania organu pozostają okoliczności różnicujące czyn noszący znamiona przestępstwa od przestępstwa, takie jak stopień społecznej szkodliwości, który w przypadku przestępstwa musi być wyższy niż znikomy (art. 1 § 2 kk), czy też wystąpienie po stronie sprawcy okoliczności wyłączających winę (art. 1 § 3 kk). Organ Policji zatem ani nie musi ustalać, czy funkcjonariusz popełnił przestępstwo (do czego zresztą nie jest uprawniony), ani czekać na rozstrzygnięcie w tej sprawie właściwego sądu powszechnego.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, dające podstawę do zwolnienia skarżącego ze służby, które organ zbadał i ocenił na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego, że zaistniało popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa. Oczywistość ta wynika z wielu dowodów, m. in. z materiałów akt sprawy karnej prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w [...], sygn. akt [...], w tym na podstawie treści historii dostępu do zbiorów Krajowego Systemu Informacji Policji Komendy Głównej Policji Biura Wywiadu i Informacji Kryminalnej, raportu z analizy kryminalnej historii sprawdzeń w bazach SEWIK i PESEL oraz zestawień połączeń telefonicznych zgromadzonych w sprawie sygn. akt [...], grafiku służby funkcjonariuszy Posterunku Policji w [...]za miesiące marzec 2016 r. – luty 2017 r., przesłuchania Skarżącego.

Wskazane dowody nie pozostawiają wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez skarżącego przestępstw z art. 231 § 2 kk w zb. z art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk zw. z art. 12 § 1 kk (przekroczenie uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych).

W przedmiotowej sprawie ustalono, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] w dniu [...] września 2019 r., sygn. akt [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącemu popełnienia przestępstwa z art. 231§ 2 kk w zb. z art. 231§ 1 kk w zb. z art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 2 kk o to, że w okresie od dnia [...].03.2016 r. do dnia [...].02.2017 r. w miejscowości [...], powiat [...], Skarżący działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...]- pełniącym służbę na stanowisku kierownika Posterunku Policji w [...], przekroczył swoje uprawnienia służbowe, w ten sposób, że działając bez podstawy prawnej i faktycznej, logując się do policyjnego elektronicznego Systemu Ewidencji Wypadków i Kolizji (SEWiK), uzyskał dostęp do [...] kolizji i wypadków i tym samym naraził na szkodę interes prawnie chroniony. W dniu [...] września 2019 r. Skarżący przesłuchany w charakterze podejrzanego przyznał się w całości do przedstawionego mu zarzutu z tym, że przyznał się do tego, że uzyskiwał dane dotyczące różnych osób, z tym, że z uwagi na upływ czasu nie jest w stanie podać dokładnie danych do jakich osób uzyskał dostęp i złożył wyjaśnienia w sprawie – protokół przesłuchania podejrzanego k. 29 – 35 akt administracyjnych.

Ponadto w dniu [...] września 2019 r. Prokurator postanowił zastosować wobec Skarżącego jako środek zapobiegawczy zawieszenie w czynnościach służbowych – jako funkcjonariusza Policji – zatrudnionego w Komendzie Powiatowej Policji w [...] i poręczenie majątkowe w postaci pieniędzy w kwocie [...]zł, wpłacone na konto sum depozytowych Sądu Rejonowego w [...].

Zatem na dzień wydania rozkazu personalnego w I instancji, organ dysponował wiedzą, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa. W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu, co stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W sprawie brak jest dowodów przeciwnych.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a w myśl art. 25 ustawy, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Komendant Powiatowy Policji wypełnił powinność wynikającą z powołanego z art. 43 ust. 3 ustawy tj. zasięgnął opinii właściwego związku zawodowego. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] w [...] w opinii z [...] października 2019 r. nie wyraził zgody na zwolnienie skarżącego ze służby do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, jednak podkreślenia wymaga, że organ orzekający nie jest związany wydaną opinią.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy wystarczająco wykazał, że brak jest możliwości pozostawienia skarżącego w służbie. Należy bowiem podkreślić, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się ich obowiązkom. Policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia w niej służby.

W tym stanie rzeczy, Sąd oceniając niniejszą sprawę według określonych wyżej kryteriów doszedł do wniosku, że organy obu instancji nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Skutkuje to ustaleniem oczywistości popełnionego czynu oraz odniesieniem się do zarzutów skarżącego, co daje rękojmię prawidłowości wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Kwestia ustaleń faktycznych bezspornie wynika z uzasadnienia decyzji i nie pozostaje w sferze domniemań. Organy prawidłowo uznały, że w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego. Jednocześnie Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad konstytucyjnych, prawa materialnego, czy procesowego, uzasadniających przyjęcie odmiennego stanowiska.

Jeszcze raz należy zaznaczyć, że odpowiedzialność, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności karnej. Organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby w tym trybie nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza, to jest o tym, czy popełnił on przestępstwo. Rolą organu Policji, jako organu administracji publicznej jest bezsprzeczne ustalenie, czy funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa i czy popełnienie tego czynu jest oczywiste. Należy podkreślić, że organy Policji, podejmując rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby wyjaśniły, że w sprawie przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, tzn. dobro Policji, któremu to interesowi ustawodawca dał normatywny wyraz w treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, stawiając wymóg, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie naruszono także przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organy administracji obu instancji wyczerpująco ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 75 § 1 w związku z art. 80 kpa), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 kpa.

Odnosząc się do zarzutu nieprzesłuchania skarżącego wskazać należy, że dowód z przesłuchania stron, zgodnie z art. 86 kpa, jest dowodem subsydiarnym (posiłkowym), dopuszczanym w postępowaniu administracyjnym w ostateczności, co wynika z tego, że źródłem informacyjnym w tym przypadku jest podmiot bezpośrednio zainteresowany w sprawie. Jego dopuszczenie jest uwarunkowane łącznym spełnieniem dwóch przesłanek tzn. wyczerpano inne środki dowodowe lub ich brak oraz pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla wyjaśnienia sprawy. Tak więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy sam fakt sam fakt nieprzesłuchania skarżącego nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego, bowiem wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia normy prawa materialnego znajdującej w niej zastosowanie zostały ustalone. Zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności te ze sprawy karnej, włączone do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy zostały przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego i przez organy uwzględnione. Nie można też tracić z pola widzenia okoliczności, że skarżący przyznał się do przedstawionego mu zarzutu. Prawidłowo zatem uznano w tych okolicznościach, że popełnienie przez skarżącego czynu polegającego na przekroczeniu uprawnień zostało uznane za oczywiste.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.