Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2390/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6351 Zezwolenie na działalność gospodarczą w turystyce, uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...]września 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień pilota wycieczek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2005 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki i Pracy (obecnie Minister Gospodarki) decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2005 r. o cofnięciu uprawnień pilota wycieczek Pani S. D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

P. Urząd Wojewódzki w W. Wydział Rozwoju Regionalnego zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. poinformował Panią S. D. posiadającą uprawnienia pilota wycieczek, nadane jej decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. nr [...], że w dniu [...] czerwca 2004 r. upłynął termin ważności badań lekarskich. W zawiadomieniu wskazano również - powołując się na przepis art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 5 marca 2004 r. o zmianie ustawy o usługach turystycznych oraz o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 62, poz. 576) – iż przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek, który nie przedstawi właściwemu wojewodzie aktualnego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do wykonywania zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, wydanego w trybie i zakresie określonym przepisami o badaniach lekarskich pracowników, nie może wykonywać zadań wymagających posiadania przedmiotowych uprawnień. Zawarto ponadto informację, iż w przypadku stwierdzenia, że wykonuje zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek bez aktualnego zaświadczenia lekarskiego – zostanie wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne prowadzące do cofnięcia posiadanych przez nią uprawnień – zgodnie z art. 27 powyższej ustawy.

W odpowiedzi na zawiadomienie, Pani S. D. (dalej jako skarżąca) poinformowała, że niedostarczenie aktualnych badań lekarskich jest równoznaczne z niewykonywaniem zawodu pilota wycieczek. Zobowiązała się do niezwłocznego przedstawienia aktualnego zaświadczenia lekarskiego, w przypadku podjęcia pracy w zawodzie pilota wycieczek.

Z nadesłanych akt sprawy wynika, iż skarżąca brała udział w charakterze pilota w imprezie turystycznej w dniach od [...]kwietnia do [...] kwietnia 2005 r., organizowanej przez O.S. T Oddział w W. Uczestnicy powyższej imprezy składali reklamację co do jej przebiegu, pracy pilota imprezy, oraz nie wywiązania się z umowy.

Wojewoda W. decyzją z dnia [...]czerwca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 27 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268) cofnął Pani S.D. uprawnienia pilota wycieczek. Decyzję z upoważnienia Wojewody podpisał mgr inż. J. G. Dyrektor Wydziału. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do Urzędu wpłynęła skarga złożona przez uczestników wyjazdu do R., organizowanego w dniach [...]-[...] kwietnia 2005 r. przez B.T. Oddział w W. przy ul. S., podczas której obowiązki pilota wycieczek pełniła Pani S. D. z naruszeniem art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, tj. wykonywała zadania pilota wycieczek, nie przedstawiając uprzednio właściwemu wojewodzie aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania zadań pilota wycieczek, wydanego zgodnie z art. 23.

Na powyższą decyzję Pani S. D. złożyła odwołanie do Ministra Gospodarki i Pracy podnosząc, iż nie ma podstaw do cofnięcia jej uprawnień pilota wycieczek, ponieważ nie podjęła pracy jako pilot wycieczek, nie podpisywała żadnej umowy na pracę w charakterze pilota wycieczek, w imprezie w R. uczestniczyła w charakterze tłumacza kierowniczki B. T. Oddział w W. Wskazała, iż w czasie pobytu w R. przedłożono jej umowę – zlecenie na pracę w charakterze pilota wycieczek, której podpisania odmówiła wobec niedopełnienia, przed wyjazdem, obowiązków wobec niej jako pilota wycieczek. Podkreśliła, iż nie ma żadnych problemów z językiem angielskim, o czym świadczy fakt udzielania korepetycji w tym języku.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Gospodarki i Pracy wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o usługach turystycznych, uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek cofa się, jeżeli przewodnik turystyczny lub pilot wycieczek wykonuje zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, nie przedstawiając uprzednio właściwemu wojewodzie aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania zadań odpowiednio przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, wydanego zgodnie z art. 23. Strona powiadomiona o upływie w dniu [...] czerwca 2004 r. terminu ważności badań lekarskich oraz o konsekwencjach stwierdzenia wykonywania zadań pilota wycieczek bez przedstawienia uprzednio właściwemu wojewodzie aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań do wykonywania zadań pilota wycieczek, powiadomiła Wojewodę P., iż nie wykonuje obecnie zadań pilota wycieczek, a w przypadku podjęcia pracy w zawodzie pilota wycieczek, zobowiązuje się niezwłocznie przedstawić aktualne zaświadczenie lekarskie. W wyniku skargi z dnia [...] kwietnia 2005 r. uczestników wyjazdu do R., Wojewoda P. został powiadomiony o wykonywaniu uprawnień pilota wycieczek przez Panią S. D. Organ uznał, iż mimo braku podpisanej umowy zlecenia, Skarżąca uczestniczyła w imprezie turystycznej – pielgrzymce jako pilot wycieczek, o czym świadczą oświadczenia innych uczestników tej imprezy, a także oświadczenie organizatora imprezy. Skarżąca twierdzi, iż w imprezie turystycznej uczestniczyła w charakterze zwykłego uczestnika, nie przedstawiła jednak ani umowy z organizatorem turystyki ani dowodu wpłaty, poświadczającego, iż była uczestnikiem imprezy.

Pani S. D. zaskarżyła decyzję Ministra Gospodarki i Pracy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż została podjęta bez podstaw prawnych. Zarzucała, iż uczestnicy imprezy niesłusznie uznali ją za pilota wycieczek, którym nie była. Podkreślała, że zanim pilotowi zostaną przydzielone obowiązki, przed wyjazdem, muszą być spełnione warunki wobec pilota, przez organizatora imprezy, dotyczące przekazania planu podróży, otrzymania środków finansowych, oraz podpisanie umowy – zlecenia, min. dwa tygodnie przed terminem imprezy. Powoływała się na przepis art. 30 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych. Żaden warunek nie został spełniony, o wyjeździe dowiedziała się na jeden dzień przed wyjazdem, nie odbyła się odprawa pilota i nie zostało przekazane jej pełnomocnictwo do działania w imieniu organizatora usług turystycznych. Zarzucała, iż dopiero z uzasadnienia decyzji dowiedziała się o wszczętym postępowaniu wyjaśniającym w sprawie jej zatrudnienia, jako pilota wycieczek. Podnosiła, iż nie dokonała wpłaty za uczestnictwo w imprezie przed wyjazdem, po przyjeździe został jej wystawiony rachunek, którego nie uiściła uznając, iż nie jest zobowiązana do jego zapłacenia za dostarczenie jej tak koszmarnych przeżyć.

Skarżącą zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej pełnomocnika – radcę prawnego.

Minister Gospodarki i Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko i powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie, jakie prowadzą upoważnione organy (wojewoda i minister właściwy do spraw turystyki) na podstawie przepisów (art.27 pkt 3 w związku z art. 22 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268) poddane jest procedurze administracyjnej. Organy wydając decyzje w tym zakresie zobowiązane są do działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zasady ogólne postępowania administracyjnego zostały określone w art. 6-16 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad tego postępowania jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie organ dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ winien ustalić stan faktyczny i prawny mający zastosowanie do przedmiotowej sprawy. Nie uczynił tego, nie ocenił wszechstronnie materiału dowodowego, nie odniósł się do dowodów (twierdzeń) przedstawianych przez stronę.

Postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień pilota wycieczek zostało wszczęte z urzędu. Podstawowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy skarżąca nie posiadając aktualnych badań lekarskich podjęła się zadań pilota wycieczek. Obowiązek wykazania, iż skarżąca podjęła się zadań pilota wycieczek ciążył na organie. Skarżąca podnosiła, iż nie podjęła się wykonywania zadań pilota wycieczek, powołując się na przepis art. 30 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych i wywodząc, iż nie został zrealizowany wobec niej, przez organizatora, żaden z obowiązków wymieniony w tym przepisie.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o usługach turystycznych, przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani wystawić przewodnikowi turystycznemu i pilotowi wycieczek pisemne zlecenie, określając w nim miejsce (obszar) i czas usługi przewodnickiej lub pilotarskiej, oraz upoważnienie do działania w imieniu organizatora w zakresie niezbędnym do prowadzenia imprezy turystycznej.

Organ w oparciu o oświadczenia uczestników imprezy i oświadczenie organizatora imprezy uznał, iż Pani S. D. w imprezie uczestniczyła jako pilot wycieczki i zarzucając jej, iż nie przedstawiła ani dowodu zawarcia umowy z organizatorem turystyki ani dowodu wpłaty, poświadczającej, iż była uczestnikiem imprezy w innym charakterze niż pilot wycieczek. Brak pisemnego zlecenia, brak upoważnienia do działania w imieniu organizatora wydaje się świadczyć o tym, iż nie zlecono jej zadań pilota wycieczek, zwłaszcza, że po zakończeniu imprezy organizator imprezy turystycznej wezwał ją do uiszczenia wpłaty za uczestnictwo w imprezie turystycznej.

Minister Gospodarki i Pracy jako organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie zauważył powyższych naruszeń dokonanych przez organ I instancji, co stanowi naruszenie art. 138 k.p.a.

W związku z powyższym należy uznać, że organy administracji publicznej naruszyły omówione wyżej ogólne zasady postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.

Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.