Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 539/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie instruktora piłki siatkowej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726, z późn. zm.) i § 6, 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych (Dz. U. poz. 1622) decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. oraz nie wyraził zgody [...] J.P. na refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie instruktora [...] realizowanego w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] J.P. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie instruktora [...]. We wniosku zainteresowany zawarł informację, że oświadczenie o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i zaświadczenie o posiadanej wysłudze lat (dokumenty stanowiące niezbędne załączniki do wniosku) znajdują się w aktach jego sprawy do decyzji Nr [...], na podstawie której korzystał wcześniej z pomocy rekonwersyjnej.

Pismem Nr [...] z [...] września 2017 r. wystąpiono do [...] J.P.o uzupełnienie dokumentów w sprawie wydania decyzji tj. wypełnienie przesłanego wzoru oświadczenia woli o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej

W odpowiedzi żołnierz pismem z dnia [...] września 2017 r. przesłał oświadczenie, w którym określił, że zamierza zwolnić się z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lipca 2019 r. i zaświadczenie o ilości lat służby wojskowej podpisane przez szefa oddziału personalnego Zarządu Organizacji i Uzupełnień PI SG WP.

W dniu [...] października 2017 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją Nr [...] nie wyraził zgody [...] J.P. na refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie instruktora [...]. W uzasadnieniu j decyzji organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż dokument tzw. ,,oświadczenie" nie wypełnia definicji oświadczenia woli, o którym mowa w art. 56 i 60 kodeksu cywilnego tzn. nie pozwala w sposób niebudzący wątpliwości uprawdopodobnić daty zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej - wnioskodawca nie jest uprawniony do uzyskania pomocy rekonwersyjnej w zakresie refundacji poniesionych kosztów.

Od ww. decyzji [...] J.P. złożył w dniu [...] listopada 2017 r odwołanie

Organ II rozpoznając sprawę wskazał, że uprawnienia żołnierzy zwolnionych po dniu 1 lipca 2004 r. określa ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.), w tym jej art. 120 przewidujący możliwość korzystania przez żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.

Zgodnie z ww. art. 120 ustawy, były żołnierz zawodowy, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 1, 12-15, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy.

Wyjątek od tej zasady przewiduje przepis art. 120 ust. 3, zgodnie z którym przedmiotową pomocą, za zgodą dowódcy jednostki wojskowej, może być objęty również żołnierz zawodowy na dwa lata przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o ile pełnił tę służbę co najmniej cztery lata.

Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych (Dz. U. poz. 1622) uprawniony do pomocy rekonwersyjnej żołnierz zawodowy dołącza do wniosku m.in.

- oświadczenie żołnierza o planowanym zamiarze zwolnienia z zawodowej służby wojskowej,

- zgodę dowódcy jednostki wojskowej na odbycie przekwalifikowania zawodowego

- zaświadczenie dowódcy jednostki wojskowej o posiadanej wysłudze lat służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej.

[...] J.P. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r., wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie instruktora [...] realizowanego w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. Zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] maja 2017 r. zainteresowany zamierzał zwolnić się z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2018 r. Przedmiotowa data zwolnienia została również podtrzymana przez zainteresowanego w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r.

W dniu [...] lipca 2017 r. Szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień - PI Sztabu Generalnego WP wyraził zgodę [...] J.P. na pobieranie nauki w ramach pomocy rekonwersyjnej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zatem jasno, że żołnierz rozpoczął realizację ww. szkolenia nie posiadając wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej. Tak ustalony stan faktyczny oznacza, że w chwili rozpoczęcia przedmiotowego szkolenia zainteresowany nie posiadał zgody dowódcy na udział w zajęciach to oznacza, że realizował je bez związku z prowadzonymi działaniami rekonwersyjnymi i bez związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie spełniając tym samym jednej z przesłanek określonych w art. 120 ust. 3 ww. ustawy.

W dniu [...] marca 2018 r. skargę na powyższą decyzję złożył J.P. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Zdaniem skarżącego wydane w sprawie decyzje naruszają:

• przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

• przepisy prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 120 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zdaniem J.P. organ II instancji nie odniósł się do treści złożonego odwołania. Minister Obrony Narodowej co prawda uchylił w całości decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, lecz nie wyraził mi zgody na refundację kosztów przekwalifikowania, uzasadniając rozpoczęcie szkolenia bez posiadania wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych wskazywał przy tym treść § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania , pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych. Skarżący przyznał, że jako datę rozpoczęcia szkolenia (było to też datą wystąpienia z wnioskiem) wskazałem [...] lipca 2017 r., a zgoda Dowódcy Jednostki Wojskowej była opatrzona datą [...] lipca 2017 r. Przywołane przepisy rozporządzenia nie wskazują jednak, że zainteresowany musi posiadać zgodę przed rozpoczęciem szkolenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

Na wstępie należy wskazać, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest artykuł 120 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726, z późn. zm.), który stanowi: "Były żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej cztery lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 1 i 12-15, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.

Ustęp 2 tego artykułu w którym przewidziano ww. pomoc dla byłych żołnierzy zwolnionych ze służby w następstwie innych przyczyn m. in. wskutek wypadku powstałego w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby pełnionej poza granicami państwa stanowi, że były żołnierz "korzysta z pomocy, o której mowa w ust. 1 bezterminowo".

W art. 120 ust. 4 ustawy określono, że w ramach pomocy, o której mowa w ust. 1 i 3 (ustęp ten odnosi się do żołnierzy będących w służbie) do wysokości limitów, mogą być pokrywane koszty:

1) przekwalifikowania zawodowego;

2) przejazdów z miejsca zamieszkania do ośrodka szkolenia, w którym następuje przekwalifikowanie zawodowe, lub do miejsca odbywania praktyki;

3) zakwaterowania w okresie przekwalifikowania zawodowego lub do miejsca odbywania praktyki zawodowej.

W dalszych przepisach tj. art. 120 ust. 4a – c ustanowiono limity do których pokrywane są koszty przekwalifikowania, przejazdów i zakwaterowania oraz warunki ich zwrotu.

W ustępie 7 zawarto delegację ustawową dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia trybu korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1-6, trybu dokonywania zwrotu kosztów o których mowa w art. 4 oraz właściwości organów w sprawach przyznawania pomocy. Wskazano, że rozporządzenie winno zagwarantować odpowiednie przygotowanie uprawnionych do funkcjonowania na rynku pracy oraz prawidłowe wykorzystanie środków finansowych przeznaczanych na ten cel.

W § 6 rozporządzenia z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych określono:

1. Koszty przekwalifikowania zawodowego, o których mowa w art. 120 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwanej dalej "ustawą", gdy to przekwalifikowanie jest rozumiane jako zmiana posiadanych przez uprawnionego kwalifikacji zawodowych na inne w celu wykonywania nowego zawodu, nabycia nowych kwalifikacji w ramach tego samego zawodu, uzyskania innych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do funkcjonowania na rynku pracy, uzyskania certyfikatu, licencji, zdania egzaminu lub uzyskania wpisu na listę uprawnionych do wykonywania zawodu, pokrywa dyrektor WBE przez:

1) przekazanie należności na rachunek bankowy ośrodka szkolenia realizującego przekwalifikowanie zawodowe na podstawie oryginału faktury lub rachunku wystawionego przez tę instytucję;

2) wypłatę należności po przedstawieniu oryginału dokumentu potwierdzającego opłacenie kosztów przekwalifikowania zawodowego oraz zaświadczenia o ukończeniu przekwalifikowania zawodowego z wynikiem pozytywnym.

W § 7 wskazano:

1. Pomoc rekonwersyjna, o której mowa w art. 120 ust. 4 ustawy, jest udzielana uprawnionym na ich wniosek.

2. Wniosek zawiera:

1) stopień wojskowy, imię i nazwisko, numer PESEL, adres i numer telefonu kontaktowego uprawnionego;

2) pełną nazwę przekwalifikowania zawodowego;

3) nazwę ośrodka szkolenia, jego adres, NIP i REGON;

4) termin przekwalifikowania zawodowego;

5) koszt przekwalifikowania zawodowego;

6) przewidywane koszty przejazdów i zakwaterowania;

7) informacje dotyczące uzyskanej dotychczas pomocy rekonwersyjnej.

Z § 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wynika, że uprawniony dołącza do wniosku oprócz ww. dokumentów zgodę dowódcy jednostki wojskowej na odbycie przekwalifikowani zawodowego

Należy jeszcze wskazać, że stosownie do § 2 tego rozporządzenia przez pomoc rekonwersyjną należy rozumieć "ogół przedsięwzięć podejmowanych na rzecz uprawnionych w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania zawodowego, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych". Decyzję w sprawach, o których mowa w art. 120 ust. 4 ustawy wydaje dyrektor Wojewódzkiego Biura Emerytalnego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego, a odwołania rozpatruje dyrektor komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw pomocy rekonwersyjnej (§ 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia).

W sprawie przesądzające znaczenie posiadają art. 120 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz wskazany wyżej § 7 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. Przepisy ten jednoznacznie wskazują, że zainteresowany pomocą żołnierz powinien przed rozpoczęciem szkolenia legitymować się zgodą dowódcy na udział w zajęciach. Brak takiej zgody oznacza, że realizował je bez związku z prowadzonymi działaniami rekonwersyjnymi i bez związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie spełniając tym samym jednej z przesłanek określonych w art. 120 ust. 3 ww. ustawy. Powyższa wykładnia ww. przepisów wiąże się z zabezpieczeniem wojska przed sytuacją, w której żołnierze pełniący zawodową służbę wojskową rozpoczynaliby szkolenia bez zgody dowódcy i dopiero po jakimś czasie, bliżej nieokreślonym, w sytuacji kiedy chcieliby uzyskać zwrot kosztów tego szkolenia, występowaliby do przełożonych o jej uzyskanie i tym samym uznanie, że odbywało się ono w ramach pomocy rekonwersyjnej.

W sprawie jak wynika z akt sprawy skarżący rozpoczął szkolenie w dniu [...] lipca 2017 r. bez wymaganej zgody dowódcy, a pominięcie tego faktu stoi w oczywistej sprzeczności z ww. art. 120 ust. 3 ustawy pragamatycznej

Nadto należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącego Minister Obrony Narodowej wyjaśnił okoliczności sprawy. Organ bowiem w związku z wątpliwościami co do jego statusu wezwał J.P. do sprecyzowania żądań i dopiero po wyjaśnieniu przyjęto że, zgodnie z oświadczeniem zainteresowanego z dnia [...] maja 2017 r. zamierza on zwolnić się z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2018 r, uznał, że jego uprawnienie do pomocy rekonwersyjnej zaczęło biec od dnia [...] stycznia 2017 r. Tak więc skarżący jeszcze jako żołnierz zawodowy uprawniony do pomocy rekonwersyjnej zamierzał odbyć kurs instruktora [...] realizowany w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r., na którego zgodę dowódcy jednostki wojskowej otrzymał w dniu [...] lipca 2017 r. Oznacza to, że żołnierz, jak słusznie podniosły organy orzekające w sprawie rozpoczął ww. szkolenie bez wymaganej zgody dowódcy jednostki wojskowej czym naruszył art. 120 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej.

Wbrew zrzutom autora skargi, organ II instancji wyjaśnił zatem dokładanie sprawę, odniósł się do zarzutów odwołania i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.