Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 621/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a, pkt 3, art. 111 pkt 8, art. 255 ust. 1, ust. 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności do budżetu państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r., znak [...] orzekającą o obowiązku zwrotu przez Powiat [...] nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych w 2010 r. w łącznej wysokości 1.202.511,08 zł,

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;

Decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 255 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.); dalej: "u.f.p." i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, z późn. zm.), Wojewoda [...] zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych w roku 2010 w łącznej wysokości 1.202.511,08 zł wraz z należnymi odsetkami.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., iż zgodnie z protokołem kontroli problemowej z dnia [...] marca 2012 r. sporządzonym przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego w G., w zakresie m.in. uzyskanych dochodów Skarbu Państwa z tytułu opłat eksploatacyjnych za lata 2010-2011 odprowadzanych do budżetu państwa przez Powiat [...] przychody z wpływów z opłat eksploatacyjnych uzyskiwanych od podmiotów (dzierżawców/najemców) prowadzących działalność na terenie Terminala Towarowych Odpraw Celnych w S. i Drogowym Przejściu Granicznym w S. łącznie wyniosły 5.719.915,76 zł (pisma Wice-starosty [...] z dnia [...].02.2012 r. znak [...] oraz z dnia [...].03.2012 r., znak [...]). Są to w rozumieniu powołanego art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o finansach publicznych dochody Skarbu Państwa, tj. budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych i stosownie "pomniejszone" podlegające przekazaniu na rachunek bieżący [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. Dochody z tytułu opłat eksploatacyjnych nie stanowią czynszu dzierżawnego czy najmu i wpływy te nie podlegają regulacji wynikającej z ww. przepisu prawa, tj. art. 23 ust. 3 ugn. Dochód własny Powiatu [...] podlega jednak odpisowi z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w wysokości 5% (...). Szczegółowe ustalenia w omawianym zakresie dochodów z ww. tytułu m.in. za rok budżetowy 2010 należnych budżetowi państwa zostały dodatkowo dokonane w toczącej się kontroli prowadzonej zgodnie z Rocznym Planem Kontroli [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. na rok 2012 odnośnie prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa oraz realizacji dochodów budżetowych związanych z zadaniami z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami.

W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że wyniki kontroli zostały oparte na dowodach finansowych w postaci obrotów konta Starostwa [...] oraz ujęte w formie tabelarycznej i stanowią załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. Obliczenia uwzględniają potrącenia podatku VAT i dotacji celowych. Kwotę 1.265.801,14 zł (2 kolumna tabeli z zał. nr 1) ustalono na podstawie salda konta w kwocie 1.265.099,71 zł oraz konta 131 75097 § 0920 w kwocie 701,43 zł z tytułu odsetek za nieterminowe regulowanie opłat eksploatacyjnych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] września 2012 r. Powiat [...] złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie albo jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 255 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a u.f.p., oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 7 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne stosowanie zasady swobodnej oceny dowodu, w tym niewłaściwą i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

3) art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, co miało wpływ na wynik sprawy.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zwrócono także uwagę, że dopiero pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] wyjaśnił, że Starosta [...] otrzymywał dotacje z rezerwy celowej Ministra Finansów na utrzymanie przejętych terenów po byłych przejściach granicznych. Z akt sprawy nie wynikało jednak, by powyższa kwestia była analizowana w toku postępowania administracyjnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych w 2010 r. w łącznej wysokości 1.202.511,08 zł oraz w przedmiocie określenia terminów, od których należy naliczać odsetki w sprawie.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Powiat [...] złożył odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie albo jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła rażące naruszenie:

1) art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 lit. a oraz art. 111 pkt 8 i 14 u.f.p., a także art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,

2) art. 255 ust. 1-5 u.f.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów,

3) art. 9 pkt 1-3 oraz art. 255 ust. 1, 2 i 4 u.f.p. w związku z art. 10 § 1, art. 28, art. 29 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego,

4) art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.),

5) art. 255 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów,

6) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów,

7) art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 2, zdanie 2., Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak realizacji wytycznych (wskazań co do dalszego postępowania) zawartych w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2013 r.,

8) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak precyzyjnego wskazania dowodów, na których opar! się Wojewoda [...] rozpoznający niniejszą sprawę, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (pominął pozostałe dowody).

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], Minister Finansów utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, w 2010 roku Starosta [...] realizujący zadania z zakresu administracji rządowej wynajmował/wydzierżawiał lub użyczał mienie Skarbu Państwa po byłym Terminalu Towarowych Odpraw Celnych oraz Drogowym Przejściu Granicznym w S., dalej TTOC i DPG, w związku z czym pobierał, na podstawie zawieranych umów, m.in. opłaty eksploatacyjne, które nie były odprowadzane w trybie art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych do budżetu państwa. Wysokość nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, określona zaskarżoną decyzją, została oparta na dowodach księgowych w postaci obrotu konta Starostwa [...] 131 rozdz. 75097 § 0830 dotyczące 2010 roku, na którym księgowano wyłącznie wpływy wynikające z ww. opłat eksploatacyjnych, co nie stanowi kwestii spornej w sprawie.

Z tytułu opłat eksploatacyjnych Powiat wystawiał najemcom faktury VAT, które zostały przez najemców (dzierżawców lub biorących w używanie) opłacone. Wynajmowane nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa. Strona pobierając opłaty eksploatacyjne działała w odniesieniu do majątku Skarbu Państwa, nie zaś nieruchomości stanowiących własność Powiatu. Każda należność przekazana w tych okolicznościach przez najemców, dzierżawców nieruchomości Skarbu Państwa stanowi należność Skarbu Państwa i musi być odprowadzona jako dochód na podstawie art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych do budżetu państwa. Organ podkreślił, że z tak uzyskanych dochodów nie można potrącać żadnych należności z przeznaczeniem na gospodarowanie nieruchomością lub jej utrzymanie, np. kosztów remontów, ulepszenia, ww. opłat eksploatacyjnych, etc. Zaniechanie przekazania do budżetu państwa uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych kwot należy zatem uznać za bezpodstawne.

Minister Finansów wyjaśnił także, iż fakt, że środki finansowe są gromadzone na "specjalnym" koncie bankowym nie przesądza, w okolicznościach sprawy o wyłączeniu z zakwalifikowania ich jako dochody budżetu państwa i obowiązku przekazania ich do budżetu państwa w trybie art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie:

1) art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 lit. a oraz art. 111 pkt 8 i 14 u.f.p., a także art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na wadliwym przyjęciu, że opłaty eksploatacyjne wnoszone przez najemców za pośrednictwem Starosty [...] - wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej polegające na gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa - stanowiły dochód publiczny przypadający w 95% budżetowi państwa, natomiast w 5% budżetowi Powiatu [...], w sytuacji gdy przedmiotowe opłaty eksploatacyjne stanowiły tylko i wyłącznie przychód (a nie dochód) budżetowy, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. e lub 5 ustawy o finansach publicznych;

2) art. 255 ust. 1-5 u.f.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. wadliwe przyjęcie, że Zarząd Powiatu [...] nie przekazywał do budżetu państwa dochodów obejmujących 95% opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez najemców za pośrednictwem Starosty [...] (wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej polegające na gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa), w sytuacji gdy przedmiotowe opłaty eksploatacyjne stanowiły tylko i wyłącznie przychód (a nie dochód) budżetowy, a więc nie podlegały w ogóle dyspozycji normy art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p., co w rezultacie skutkowało bezprawnym, zdaniem Skarżącej, wydaniem zaskarżonej decyzji bezpodstawnie zobowiązującej Powiat [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych (będących w rzeczywistości jedynie przychodami budżetowymi) wraz z odsetkami;

3) art. 255 ust. 1-5 u.f.p. w związku z art. 104 § 1 i 2 oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. pominięcie kardynalnej zasady orzekania według stanu rzeczy z daty wydania decyzji, co zdaniem Skarżącej, doprowadziło do wadliwego zobowiązania Powiatu [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych (będących w rzeczywistości jedynie przychodami budżetowymi) wraz z odsetkami, w sytuacji, gdy w dacie wydawania zaskarżonych decyzji (tj. w 2013 r.) Powiat [...] takimi dochodami nie dysponował, skoro - co wynika z akt sprawy (wyciąg z rachunku bankowego, saldo obrotów na tym rachunku) - kwoty objęte zaskarżoną decyzją nie zostały w jakikolwiek sposób (w szczególności trwały) zatrzymane przez Skarżącą do jej dyspozycji i spożytkowane na cele określone samodzielnie przez Powiat [...], tylko posłużyły (jeszcze w 2011r.) do uregulowania należnych wobec dostawców usług i mediów, ergo do utrzymania - stanowiącego własność Skarbu Państwa - terminalu w S. w stanie właściwych czynszów stanowiących dochód Skarbu Państwa, które były przekazywane na rachunek budżetu państwa stosownie do art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

4) art. 9 pkt 1-3 oraz art. 255 ust. 1, 2 i 4 u.f.p. w związku z art. 10 § 1, art. 28, art. 29 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia czy stroną postępowania w niniejszej sprawie powinien być Powiat [...] (jako jednostka samorządu terytorialnego), Starostwo Powiatowe w [...] (jako jednostka budżetowa), czy też Zarząd Powiatu [...], jako organ powiatu ergo organ władzy publicznej zaliczany do sektora finansów publicznych;

5) art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. przyjęcie w sposób dowolny i praktycznie bez żadnego uzasadnienia, że Powiat [...] powinien był potrącić na swoją rzecz 25% czynszu najmu (art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz jedynie 5% opłat eksploatacyjnych (art. 5 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego), w sytuacji gdy jeśli już Starosta [...] miałby przekazywać wpływy z opłat eksploatacyjnych to tylko po potrąceniu na rzecz Powiatu [...] 25% ;

6) art. 255 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. wadliwe określenie wartości odsetek, wynikające z nieprawidłowego wskazania terminów ich wymagalności ;

7) art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania materiału sprawy, w tym w szczególności poczynienie ustaleń w sposób wybiórczy i wewnętrznie sprzeczny, co doprowadziło do wadliwego zobowiązania Powiatu [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych (będących w rzeczywistości jedynie przychodami budżetowymi) wraz z odsetkami ;

8) art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 2 zd.2, Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przyczyn odstąpienia przez Ministra Finansów od swoich wytycznych (wskazań co do dalszego postępowania) zawartych w uprzednio wydanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] marca 2013r. nr [...], zatem brak wskazania, że opłaty eksploatacyjne wnoszone przez najemców za pośrednictwem Starosty [...] - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej polegające na gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa - stanowiły dochód budżetu państwa;

9) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak precyzyjnego wskazania dowodów, na których oparł się Minister Finansów rozpoznający niniejszą sprawę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, pominął pozostałe dowody ;

10) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. wadliwe utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Wojewodę [...] w sytuacji, gdy decyzja ta zapadła z rażącym naruszeniem wszystkich przywołanych w skardze przepisów, a więc powinno dojść, w ocenie Skarżącej, do uchylenia przez Ministra Finansów tej decyzji w całości oraz umorzenia w tym zakresie postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji - z urzędu - przez Wojewodę [...] ;

Powyższe zarzuty strona skarżąca rozwinęła w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W ocenie Ministra Finansów decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. została wydana na podstawie obowiązujących przepisów, w tym również zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2014r. strona skarżąca dodatkowo poparła swoje stanowisko w sprawie, rozszerzając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Reasumując skarżąca podkreśliła wadliwą kwalifikację opłat eksploatacyjnych jako dochodów budżetowych, w tym w szczególności dochodów Skarbu Państwa. W rzeczywistości – zdaniem skarżącej – są to bowiem przychody budżetowe nieobjęte zakresem zastosowania art.255 ustawy o finansach publicznych.

Minister Finansów odniósł się do powyższego pisma procesowego składając w dniu 23 lipca 2014r. "Załącznik do protokołu rozprawy z dnia 23 lipca 2014 r."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. orzekającą o obowiązku zwrotu przez Powiat [...] nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych w 2010 r. w łącznej wysokości 1.202.511,08 zł.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 255 ust. 1, 2 i 4 u.f.p. zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:

1) 10 dzień miesiąca – w terminie do 15 dnia danego miesiąca;

2) 20 dzień miesiąca – w terminie do 25 dnia danego miesiąca.

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową – w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy – do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.

W przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a i pkt 3 u.f.p., dochodami publicznymi są dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w szczególności wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze oraz ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych. Art. 111 pkt 8 u.f.p. stanowi, iż dochodami podatkowymi i niepodatkowymi budżetu państwa są dochody z najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, dotyczące składników majątkowych Skarbu Państwa, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej.

Z akt sprawy wynika, iż w 2010 r. Starosta [...] realizujący zadania z zakresu administracji rządowej wynajmował mienie Skarbu Państwa po byłym Terminalu Towarowych Odpraw Celnych oraz Drogowym Przejściu Granicznym w S., w związku z czym pobierał, na podstawie zawieranych umów, m.in. opłaty eksploatacyjne, które nie były odprowadzane w trybie art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. do budżetu państwa. Wszystkie bowiem należności, które otrzymało Gospodarstwo Pomocnicze przy Starostwie Powiatowym w [...] w ramach udostępniania dóbr podmiotom korzystającym z nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie umów cywilnoprawnych (potwierdzonych fakturami VAT), powinny być odprowadzone do budżetu państwa (z odpowiednim pomniejszeniem dochodów wynikających z odrębnych ustaw).

W świetle przywołanych regulacji zasadne stało się zatem wydanie decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Wysokość nieprzekazanych dochodów organ I instancji określił na podstawie obrotów stanu konta skarżącego (wydruk z rachunku bankowego Gospodarstwa Pomocniczego przy Starostwie Powiatowym w [...] – konto 131 rozdział 75097, § 0830 dotyczące roku 2010) przedstawiając stosowne wyliczenia w załączniku do decyzji.

Za nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia: art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 lit. a oraz art. 111 pkt 8 i 14 u.f.p., a także art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz art. 255 ust. 1-5 u.f.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że Zarząd Powiatu [...] nie przekazywał do budżetu państwa dochodów obejmujących 95% opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez najemców za pośrednictwem Starosty [...] (wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej polegające na gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa), w sytuacji gdy przedmiotowe opłaty eksploatacyjne stanowiły tylko i wyłącznie przychód (a nie dochód) budżetowy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. e u.f.p. środkami publicznymi są przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z innych operacji finansowych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 5 u.f.p. środkami publicznymi są przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł. Pobierane opłaty eksploatacyjne nie należą do wskazanego przez skarżącego katalogu przychodów. Podkreślenia wymaga, iż Powiat nie występował w sprawie jako właściciel nieruchomości. Należności, które wpływały w związku z gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa powinny być zatem przekazywane do budżetu państwa.

Nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 255 ust. 1-5 u.f.p. w związku z art. 104 § 1 i 2 oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. pominięcie kardynalnej zasady orzekania według stanu rzeczy z daty wydania decyzji. Okoliczność niewłaściwego wydatkowania uzyskanych dochodów, które winny być przekazane do budżetu państwa, nie uprawniała organów orzekających w sprawie do odstąpienia od wydania decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu.

Odnośnie zarzutu braku jakiegokolwiek wyjaśnienia czy stroną postępowania w niniejszej sprawie powinien być Powiat [...] (jako jednostka samorządu terytorialnego), Starostwo Powiatowe w [...] (jako jednostka budżetowa), czy też Zarząd Powiatu [...] wskazać należy, iż w decyzji organu I instancji w sposób prawidłowy określono jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązaną do zwrotu nieprzekazanych w terminie dochodów.

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. przyjęcie w sposób dowolny i praktycznie bez żadnego uzasadnienia, że Powiat [...] powinien był potrącić na swoją rzecz 25% czynszu najmu (art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz jedynie 5% opłat eksploatacyjnych (art. 5 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego źródłami dochodów własnych powiatu jest 5,0% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu – nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Zasadnie organ II instancji wywiódł zatem, iż dochody z tytułu opłat eksploatacyjnych nie stanowią czynszu dzierżawnego czy najmu i wpływy te nie podlegają regulacji wynikającej z art. 23 ust. 3 u.g.n.

W ocenie Sądu, w wydanych w sprawie decyzjach w prawidłowy sposób określono wartości odsetek. Zgodnie z art. 255 ust. 3 pkt 2 u.f.p. dochody, o których mowa w ust. 1 i 2, są przekazywane wraz z należnymi odsetkami naliczonymi w wysokości jak dla zaległości podatkowych w przypadku nieodprowadzonych dochodów budżetowych przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2. Organ I instancji prawidłowo określił zatem odsetki od dnia przekroczenia terminów określonych w art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 2 zd.2, Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie przyczyn odstąpienia przez Ministra Finansów od swoich wytycznych (wskazań co do dalszego postępowania) zawartych w uprzednio wydanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] marca 2013 r. należy zauważyć, iż w uzasadnieniu przywołanej decyzji organ wskazał, iż prawidłowość zakwalifikowania opłat eksploatacyjnych jako dochodu budżetu państwa nie została dowiedziona w sposób jednoznaczny i przekonywujący. Wskazano ponadto na brak analizy kwestii otrzymywania przez Powiat dotacji z rezerwy celowej Ministra Finansów na utrzymanie przejętych terenów po byłych przejściach granicznych. W ocenie Sądu, rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda [...] w sposób prawidłowy zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2013 r.

Za nieuprawnione Sąd uznał zarzuty: braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpoznania materiału sprawy oraz braku precyzyjnego wskazania dowodów, na których organ II instancji oparł się rozpoznając niniejszą sprawę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazać należy, iż organy orzekające w sprawie poddały analizie kwestię otrzymywania dotacji celowej przyznanej na dofinansowanie utrzymania obiektów pozostałych po drogowym przejściu granicznym i terminalu w S. Uwzględniono również fakt pobierania opłat eksploatacyjnych na podstawie zawartych umów. W trakcie prowadzonego postępowania Powiat nie kwestionował wysokości pobieranych opłat eksploatacyjnych oraz okoliczności ustalenia kwot podlegających zwrotowi do budżetu państwa na podstawie obrotów konta skarżącego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje zatem w powyższym kontekście kwestia przyjętego systemu rozliczania opłat eksploatacyjnych. Zagadnieniem, które podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu pozostaje również kwestia prawidłowości wydatkowania środków pochodzących z dotacji celowej.

Ponadto, w świetle powyższych ustaleń, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. wadliwe utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Wojewodę [...] w sytuacji, gdy decyzja ta zapadła z rażącym naruszeniem wszystkich przywołanych w skardze przepisów.

Podsumowując uznać należy, iż organ II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.