Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1720/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 5,53a
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

M. M. wniosła do Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202 ze zm.), utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych za dokonywanie poza stacją demontażu wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. w dniach 16 i 22 lutego 2012 r. przeprowadził, na wniosek Komendy Miejskiej Policji w T., kontrolę w firmie "T." w P.

Na podstawie oględzin, przedłożonych faktur zakupu oraz złożonych do protokołu wyjaśnień organ ustalił, że M. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "T." w P., sprowadza z Anglii na teren Polski części samochodowe oraz karoserie pojazdów wycofanych z eksploatacji w celu pozyskania części zamiennych i ich dalszej sprzedaży.

W ocenie organu M. M. dokonuje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, jednakże teren, na którym prowadzi ona działalności gospodarczą nie spełnia minimalnych wymogów technicznych dla stacji demontażu, jak również nie posiada ona wymaganej prawem decyzji – pozwolenia na wytwarzanie odpadów i zezwolenia na odzysk odpadów w postaci zużytych lub nie nadających się do użytkowania pojazdów. Wobec naruszenia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25 poz. 202 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2012 r. wymierzył M. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "T." w P., karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu.

M. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Dodatkowo pismem z dnia 14 marca 2013 r. podniosła, że z uwagi na uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. akt. II SA/Bd 584/12 pkt 2 zarządzenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2012 r. nakazującego M. M. zaprzestania nielegalnego sprowadzania odpadów z zagranicy i zaprzestania demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacją demontażu, brak jest podstaw do wymierzenia kary na podstawie art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że M. M. prowadzi stałą działalność gospodarczą w zakresie demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji w rozumieniu ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych bez wymaganych decyzji w zakresie gospodarowania tego rodzaju odpadami.

Zasadniczą kwestią w sprawie, zdaniem organu było określenie, do którego momentu mamy do czynienia z pojazdem wycofanym z eksploatacji, a od którego momentu tylko z częściami pochodzącymi z pojazdu wycofanego z eksploatacji np. samą karoserią. Organ stanął na stanowisku, że w świetle ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, podstawowym elementem definiującym pojazd wycofany z eksploatacji jest karoseria (nadwozie, podwozie lub rama) wraz z elementami, które są powiązane z tą karoserią. Dopóki ta karoseria nie jest pozbawiona wszystkich elementów na niej zamontowanych, a pojazd nie został poddany całkowitemu demontażowi, to pojazd ten uznać należy normatywnie za pojazd wycofany z eksploatacji wymagający dalszych czynności demontażu. Usunięcie tylko niektórych części z pojazdu wycofanego z eksploatacji powoduje, iż mamy do czynienia jedynie z niekompletnym pojazdem wycofanym z eksploatacji.

Organ, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności oświadczeń strony na temat pozyskiwania części z niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji celem ich sprzedaży oraz materiału fotograficznego pochodzącego z kontroli uznał, że M. M. dokonywała demontażu niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji, określanych przez stronę jako karoserie (chassis parts). W ocenie organu strona nie magazynowała jedynie samych karoserii, ale niekompletne pojazdy wycofane z eksploatacji, które poddawała dalszemu demontażowi, aby pozyskać z nich części zamienne na handel. Organ podniósł, że sama ta czynność nie jest zakazana, ale podmiot dokonujący tych czynności ma ściśle określone obowiązki w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, których M. M. niedopełniła.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wydania decyzji w oparciu o protokół kontroli nr [...] organ wyjaśnił, że jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, stosownie do treści art. 76 § 1 k.p.a. Tym samym korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego względu, że sporządzony został z udziałem przedstawiciela kontrolowanego podmiotu, który miał prawo wnieść do niego zastrzeżenia. M. M. wniosła swoje zastrzeżenia do protokołu, jednak ustalenia oględzin nie były przez nią kwestionowane (stan składowanych pojazdów wycofanych z eksploatacji udokumentowano fotograficznie).

Za bezzasadny organ uznał również zarzut przedawnienia kary pieniężnej, na podstawie art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). M. M. wskazała w oświadczeniach i przedstawionych dokumentach dotyczących sprzedaży części pochodzących z demontażu niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji, że prowadzi działalność od kilkunastu lat, zatem czyni to w sposób nieprzerwany, sprowadzając na teren kraju odpady w postaci niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji i dokonując ich demontażu w celu pozyskania części na handel. W ocenie organu, administracyjny czyn zabroniony nie uległ przedawnieniu.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia [...] maja 2013 r. wniosła M. M. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "T." w P.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 oraz art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca podniosła, że organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wprowadził nowe pojęcie nieznane w ustawie: demontaż niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji, uznając zdekompletowane karoserie za tego rodzaju pojazdy. W ocenie skarżącej brak jest jakichkolwiek podstaw ustawowych, aby twierdzić, że karoseria z elementami, które można od niej odłączyć, ale bez np. podwozia powinna być traktowana jako częściowo niekompletny pojazd. Podstawowym problemem jest nieostrość takiego sformułowania i możliwość dowolnej oceny organów orzekających. W tym przypadku organ zastosował niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. Ustawa używa pojęcia "niekompletny pojazd", ale ze wskazanych przez organ przepisów nie wynika, że istnieje taka działalność jak demontaż częściowo niekompletnych pojazdów, a w zasadzie karoserii, które przestają być częściowo zdemontowanymi pojazdami w momencie, gdy ostatnia część zostanie odłączona od karoserii. W powyższym zakresie organ powinien dopuścić dowód z opinii biegłego z dziedziny motoryzacji, gdyż osoby kontrolujące nie posiadają specjalistycznej wiedzy na ten temat.

Ponadto skarżąca podniosła, że w toku postępowania zarówno przed organem pierwszej instancji jak i drugiej instancji, organy nie zapoznały skarżącej z wykonanymi zdjęciami, a także nie przedstawiły ich interpretacji. Organy przeprowadziły dowód ze zdjęć wykonanych w trakcie kontroli, o czym nie informowały strony postępowania. Organ odwoławczy nie opisał szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, które zdjęcia stanowiące materiał dowodowy wskazują na prowadzenie demontażu pojazdów lub niekompletnych pojazdów skarżącej.

W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie powołał się na protokół kontroli jako dokument urzędowy, zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. i podstawę wymierzenia kary, gdyż skarżąca skutecznie podważała treść tego protokołu.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1162), zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu, przy czym demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu. Demontaż obejmuje następujące czynności:

a) usunięcie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów i substancji niebezpiecznych, w tym płynów,

b) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia,

c) wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu;

Art. 3 pkt 6 ww. ustawy precyzuje, że przez pojazd wycofany z eksploatacji należy rozumieć pojazd stanowiący odpad w rozumieniu przepisów o odpadach. Pojazd stanowiący odpad w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21, ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206), które obowiązuje do czasu wydania nowego rozporządzenia, to m.in. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów oznaczone kodem 16 01 06, jak również zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy oznaczone kodem 16 01 04*.

Ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji posługuje się pojęciami pojazd wycofany z eksploatacji kompletny i niekompletny pojazd wycofany z eksploatacji. Za pojazd kompletny uważa się pojazd, który zawiera wszystkie istotne elementy i jego masa jest nie mniejsza niż 90% masy pojazdu (art. 23 ustawy). Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie listy istotnych elementów pojazdu kompletnego (Dz. U. nr 58, poz. 407) w załączniku do rozporządzenia określa listę istotnych elementów pojazdu kompletnego. Z powyższego wynika, że a contrario niekompletnym pojazdem wycofanym z eksploatacji będzie pojazd, który nie zawiera wszystkich istotnych elementów i jego masa jest mniejsza niż 90% masy pojazdu. Podstawowym elementem pojazdu jest karoseria – nadwozie samoistne lub rama z kabiną lub nadwoziem, które oznaczone są cechą identyfikacyjną. Pozostałymi istotnymi elementami pojazdu kompletnego zgodnie z ww. rozporządzeniem będą:

a) fotele,

b) akumulator,

c) koła jezdne,

d) zawieszenie przednie i tylne,

e) most(y) napędowy(e,

f) skrzynia biegów,

g) silnik,

h) układ hamulcowy,

i) układ kierowniczy,

j) układ wydechowy (konwertory katalityczne, katalizator,

k) układ zasilania paliwem ze zbiornikiem paliwa,

l) układ klimatyzacji,

m) układ chłodzenia z chłodnicą,

n) elementy elektroniczne sterowania układami,

o) instalacja zasilana gazem,

p) poduszki powietrzne.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca sprowadzała do Polski karoserie pojazdów wycofanych z eksploatacji, które wykazują różny stopień zdemontowania jednak wszystkie nie mają silnika, skrzyni biegów i płynów eksploatacyjnych. Natomiast karoserie te zawierają elementy wyposażenia wnętrza jak: siedzenia, boczki, deski, przewody elektryczne i inne. Skoro karoserie te zawierają siedzenia (fotele), jeden z istotnych elementów pojazdu kompletnego, to już to pozwala na zakwalifikowanie ich jako niekompletnych pojazdów wycofanych z eksploatacji w rozumieniu ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Sąd podziela stanowisko organu, że dopóki karoseria nie jest pozbawiona wszystkich elementów na niej zamontowanych można mówić o pojeździe wycofanym z eksploatacji, gdyż nie został zakończony proces demontażu pojazdu wycofanego z eksploatacji wymagany ustawą o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Usunięcie tylko niektórych części z pojazdu wycofanego z eksploatacji powoduje, że mamy do czynienia z niekompletnym pojazdem wycofanym z eksploatacji, dalszy demontaż takich pojazdów może być prowadzony tylko w stacji demontażu.

Z oświadczenia skarżącej stanowiącego załącznik nr 3 do protokołu kontroli z dnia 16 lutego 2012 r. wynika, że firma jej nabywała zdekompletowane karoserie, które posiadają różne elementy wnętrz, elementy zawieszeń, ale nie posiadają silników, układów napędów, skrzyni biegów, układów wydechowych. Karoserie zostały nabyte z przeznaczeniem na sprzedaż części. Z kolei w oświadczeniu stanowiącym załącznik nr 4 do protokołu kontroli skarżąca stwierdziła m.in., że jej firma sprzedaje części używane pozyskane z karoserii znajdujących się na placu w P. Oświadczenia te stanowią jeden z dowodów w sprawie, których treść została prawidłowo oceniona przez organy. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że są one bez znaczenia.

W ocenie Sądu, organy oby instancji wykazały w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i uzasadniły, że skarżąca sprowadzała niekompletne pojazdy wycofane z eksploatacji, które były poddane jedynie częściowemu demontażowi w Wielkiej Brytanii, a następnie prowadziła dalszy ich demontaż w Polsce w celu pozyskania z nich części zamiennych na handel. Demontaż ten prowadzony był poza stacją demontażu i polegał na wymontowaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowaniu z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Powyższe uzasadniało wymierzenie skarżącej na podstawie art. 53a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżąca została powiadomiona pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. o treści art. 10 k.p.a. i mogła zapoznać się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie w tym z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach administracyjnych. Przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy pełnomocnik skarżącej również został poinformowany o treści art. 10 k.p.a. pismem z dnia 4 marca 2013 r. W odpowiedzi na to nadesłał pismo z dnia 14 marca 2013 r.

Wbrew zarzutowi skargi, na etapie postępowania odwoławczego zostało przetłumaczonych pięć faktur wystawionych od 2005 roku. Organ odwoławczy, wbrew zarzutowi skargi, odniósł się do podniesionej kwestii przedawnienia.

Ostatecznie należy wskazać, iż celem ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest m.in. przeciwdziałanie demontażowi pojazdów w sposób nieprofesjonalny kosztem zasobów środowiska naturalnego skutkujący degradacją tego środowiska. Dokonane przez orzekające organy ustalenia faktyczne przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 53a ust. 1 cyt. ustawy potwierdzają, iż wymierzenie skarżącej kary w wysokości wskazanej w zaskarżonej decyzji było uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.