Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 429/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 137 par. 1 i par. 1a, art. 145 par. 2, art. 223 par. 2, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Jolanta Sudoł ( spr. ) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi I. G-T, A T. "B" Spółki Jawnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 lipca 2011 r. nr [...]; [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej I. G- T, A. T. "A" Spółki Jawnej w W. 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2010 r. "C" Spółka Akcyjna, działając w ramach przedstawicielstwa bezpośredniego, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu różne towary importowane przez: I. G.-T., A. T."A" Spółka Jawna, zwaną dalej spółką. Zgłoszenie celne w tej sprawie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].

Następnie E. J. działając z upoważnienia spółki złożyła wniosek dotyczący korekty w/w zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej towaru z pozycji 4.

Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia 25 maja 2011 r. odmówił dokonania zmian zgłoszenia celnego we wnioskowanym zakresie, jednocześnie określił niezaksięgowaną kwotę cła dla poszczególnych pozycji, określił podatek od towarów i usług oraz orzekł o poborze odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne.

Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że organ dokonał błędnej klasyfikacji większości wyrobów do poszczególnych pozycji taryfy celnej, wadliwie obliczył kwotę cła i podatku.

Postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przedstawicielowi strony za pośrednictwem poczty w dniu 1 czerwca 2011 r. Zgodnie z dyspozycją art. 223 § 2 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa ostatnim dniem na wniesienie odwołania w sprawie był 15 czerwca 2011 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w dniu 16 czerwca 2011 r.

Spółka złożyła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność ustalenia rzeczywistej daty otrzymania decyzji oraz faktu, że E. J. od 27 lutego 2010 r. nie była zatrudniona w firmie "C".

Skarżąca spółka zarzuciła postanowieniu naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne poprzez nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie, że doszło od uchybienia terminu, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie została prawidłowo doręczona, zgodnie z art. 145 § 1 i art. 151 Ordynacji podatkowej;

2) naruszenie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że wskazana decyzja została doręczona przedstawicielowi strony w dniu 1 czerwca 2011 r., podczas gdy E. J. z firmy "C" S.A. nie posiadała pełnomocnictw spółki, a we wskazanym dniu nie była już pracownikiem firmy.

W uzasadnieniu argumentowała, że udzieliła upoważnienia jedynie "C" S.A. do reprezentowania jej w formie przedstawicielstwa bezpośredniego, z zastrzeżeniem, że czynności w ramach upoważnienia dokonywane będą przez pracowników wpisanych na listę agentów celnych. W jej ocenie upoważnienie nie czyniło tej firmy ani jej pracowników pełnomocnikami w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreśliła, że upoważnienia udzielono osobie prawnej i nie może być uznane za tożsame z udzieleniem pełnomocnictw w rozumieniu art. 137 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej, skoro przepisy te przewidują udzielenie takiego pełnomocnictwa jedynie osobie fizycznej. Zauważyła również, że korespondencja w sprawie, za wyjątkiem decyzji, była adresowana na samą spółkę.

Doręczenie decyzji rzekomemu przedstawicielowi, gdy faktycznie spółka występowała bez pełnomocnika, nie może mieć znaczenia procesowego.

W przedstawionych okolicznościach, decyzja organu pierwszej instancji nie weszła w życie w dniu 1 czerwca 2011 r., ale dopiero w dniu 8 czerwca 2011 r., gdy została przekazana przez przedstawiciela bezpośredniego spółce. Od tego dnia winien być liczony termin do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie twierdząc, że E. J. była upoważniona do reprezentowania skarżącej w sprawach dotyczących cła i podatku VAT. Do złożonego wniosku o sprostowanie zgłoszenia załączyła pełnomocnictwo (upoważnienie) do reprezentowania spółki. Była pracownikiem agencji celnej w dacie 10 lutego 2010 r. i organy prowadzące postępowanie nie były informowane o rozwiązaniu umowy o pracę, czy zmianach w umocowaniu. Należy więc uznać, że decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 1 czerwca 2011 r. i termin rozpoczął bieg od tej daty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega uwzględnieniu.

Na mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w sprawie znajduje zastosowanie art. 12 oraz rozdział IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Przepis art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że odwołanie wnosi się do właściwego organu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie z dnia 12 lipca 2011 r. Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 25 maja 2011 r.

Organ wydający zaskarżone postanowienie działał w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który przewiduje, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W świetle regulacji Ordynacji podatkowej, nie ulega wątpliwości, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi - art. 145 § 2 tej ustawy.

Poza sporem było, że w dniu 28 stycznia 2010 r. przedstawiciel bezpośredni skarżącej spółki dokonał zgłoszenia celnego. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane.

Następnie, jak wynika z akt sprawy, został złożony wniosek, który zainicjował postępowanie o dokonanie korekty przedmiotowego zgłoszenia. I co jest istotnym, wraz z tym wnioskiem złożono upoważnienie z dnia 8 lutego 2010 r. udzielone E. J. pracownikowi firmy "C" S.A. i agentowi celnemu - "do reprezentowania spółki w sprawach dotyczących cła i podatku VAT." Upoważnienie to zostało podpisane przez I. G.-T. wspólnika skarżącej spółki: I. G.-T., A. T. "A" Sp. Jawna oraz opatrzone pieczątkami firmowymi (vide: - k. 232 akt administracyjnych). Miało charakter stały i zgodnie z ogólnymi zasadami uprawniało do odbierania decyzji. Od tego upoważnienia została uiszczona również należna opłata skarbowa. Nie można więc w tym zakresie podzielić wywodów zawartych przez skarżącą spółkę w skardze.

Za słuszne należy uznać stanowisko organu, że E. J. była pełnomocnikiem skarżącej spółki, zgodnie z wymogami art. 137 § 1 i § 1a ustawy. Treść i zakres udzielonego upoważnienia nie mogą nasuwać wątpliwości. Upoważnienie zostało udzielone "do reprezentowania spółki". Jak trafnie zauważył organ, pełnomocnictwo zostało udzielone osobie fizycznej, a organ w toku prowadzonego postępowania nie został powiadomiony o wypowiedzeniu, cofnięciu lub wygaśnięciu tego pełnomocnictwa. Zatem organ był zobligowany do dokonywania doręczeń temu pełnomocnikowi, czego sam organ nie negował.

Pomimo podzielania - co do zasady - argumentacji organu, nie można jednak przyjąć, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 25 maja 2011 r. było skuteczne. Organ reprezentował stanowisko, że prawidłowo dokonywał doręczeń pism na adres pełnomocnika. Tego poglądu organu nie można w całości podzielić.

W ocenie Sądu prawidłowe doręczenie, w przypadku ustanowienia pełnomocnika wymaga wskazania nie tylko jego adresu, ale również imienia i nazwiska pełnomocnika. Tylko dokonane w ten sposób doręczenie można uznać za skuteczne. Dokonanie doręczenia tylko na sam adres pełnomocnika nie spełnia wymogów prawa. Przywołany przepis art. 145 § 2 ustawy, stanowi że pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie na adres pełnomocnika. Pozwala to na jednoznaczne ustalenie czy, a zwłaszcza kiedy, przesyłka dotarła do adresata - pełnomocnika strony.

W niniejszej sprawie, doręczenie decyzji z dnia 25 maja 2011 r. zostało dokonane tylko na sam adres pełnomocnika, bez podania imienia i nazwiska pełnomocnika. Wynika to ze zwrotnego poświadczenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy. W oznaczeniu adresata przesyłki nie podano imienia i nazwiska pełnomocnika strony (vide: - k. 285 akt administracyjnych). Takie oznaczenie adresata, w przypadku ustanowienia pełnomocnika przez stronę, nie może zostać uznane za prawidłowe. W judykaturze wyraża się pogląd, że w przypadku gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Każde inne doręczenie, o ile powoduje dla strony ujemne skutki procesowe, jest niewłaściwe i nie może być uznane za skuteczne. Ten pogląd należy w pełni podzielić.

Należy dodać, że okoliczność ustania stosunku pracy została podniesiona przez skarżącą spółkę dopiero we wniesionej skardze. Jednak nie ma ona znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. E. J. była pełnomocnikiem strony i tylko uzyskanie przez organ wiedzy o cofnięciu lub wypowiedzeniu pełnomocnictwa, mogłoby rzutować na ciążący na nim obowiązek doręczenia. Sąd podziela tu utrwalony w orzecznictwie pogląd, że działania organu czynione wobec ustanowionego w sprawie pełnomocnika są w pełni skuteczne do momentu, gdy organ ten uzyskał wiedzę o cofnięciu pełnomocnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2010 r., I SA/Go 419/10, baza Lex nr 648171).

Zatem w dacie 1 czerwca 2011 r., wynikającej ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi strony. Należy dodać, że jak wynika z akt administracyjnych, w postępowaniu celnym niektóre z pism były kierowane nie tylko na sam adres pełnomocnika, ale również wskazywały imię i nazwisko pełnomocnika.

Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd orzekający kierował się również stanowiskiem, że w przypadku, gdy nie da się wyjaśnić okoliczności związanych z doręczeniem w sposób nie budzący wątpliwości, to wszelkie pojawiające się wątpliwości w zakresie dochowania wymogów formalnych winny być tłumaczone na korzyść strony (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2009 r., I SA/Po 1511/08, baza Lex nr 504661).

Brak skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji sprawia, że nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie można mówić o uchybieniu przez skarżącą spółkę terminowi.

W ocenie Sądu, wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej.

Mając na względzie podane wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 200 tej ustawy Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania.