Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 687/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1 oraz art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Marcin Miemiec, Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowa zwrotu wyegzekwowanej należności celnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor Izby Skarbowej), po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej także: strona/zobowiązany/skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor Izby Celnej) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i zwrotu wyegzekwowanej należności celnej, uchylił to postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U.

z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: KPA) a także art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: u.p.e.a.).

Z treści skarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Celnej - będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym - prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. (nr [...]), obejmującego należność celną. Wynikająca z w/w tytułu kwota została w całości wyegzekwowana [...] r.

W dniu [...] r., zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną zrealizowaną [...] r. (zajęcie prawa majątkowego w postaci wierzytelności z tytułu nadpłaty należnej od Izby Celnej we W.). Wskazał, iż wykonał objęty tytułem wykonawczym obowiązek. Nadto dodał, że należność uległa przedawnieniu.

Dyrektor Izby Skarbowej, pismem z [...] r., wezwał zobowiązanego do sprecyzowania wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie M. B. - zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego - uściślił, iż faktycznie wnioskuje o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. oraz o zwrot wyegzekwowanej należności celnej.

W następstwie powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej przekazał wniosek strony Dyrektorowi Izby Celnej do rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

Postanowieniem z [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Celnej odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] oraz zwrotu wyegzekwowanej należności celnej. Uznał, że w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała żadna ze wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. i stanowiących podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego okoliczności. Stwierdził poza tym, iż w sprawie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone.

W zażaleniu zobowiązany zarzucił naruszenie art. 59 § 1 i art. 60 § 1 u.p.e.a.

a także ogólnych zasad postępowania administracyjnego i egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] r. (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej uchylił skarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Uzasadniał, że w sprawie należało wydać rozstrzygnięcie kasacyjne, z uwagi na brak podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku, która to okoliczność wystąpiła już na etapie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż dokonując oceny wniosku strony w kontekście istnienia w sprawie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, określonych

w art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., Dyrektor Izby Celnej naruszył przepisy prawa.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z treści art. 59 § 1 u.p.e.a. wynika, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody, które powodują, że prowadzenie postępowania jest niecelowe.

Organ drugiej instancji zauważył, iż M. B. wnioskował o umorzenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., pismem z [...] r. (uzupełnionym [...] r.), a więc już po zakończeniu postępowania egzekucyjnego (egzekucji), co nastąpiło [...] r. Uściślił, że w sprawie objęta tytułem wykonawczym należność została wyegzekwowana w całości [...] r., a więc przed złożeniem wniosku z [...] r. Rozpoznający zażalenie organ wywiódł, iż skoro w momencie składania wniosku postępowanie egzekucyjne już się nie toczyło, to brak było podstaw do merytorycznego jego rozpoznania i postępowanie należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Dodał, że warunkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji wystąpienia przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a., jest faktyczne trwanie/toczenie się tego postępowania. Podkreślił, iż w sprawie postępowanie egzekucyjne zakończono efektywnie [...] r.

Celem przekonania strony, że sprawy nie można było załatwić inaczej, organ drugiej instancji odwołał się do orzeczeń sądów administracyjnych stanowiących, iż

w przypadku zakończenia - w związku z realizacją tytułu wykonawczego - postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie wydaje już żadnego rozstrzygnięcia, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, iż wobec powyższego w sprawie brak jest także przesłanek do uchylenia czynności egzekucyjnych, w trybie art. 60 u.p.e.a.

Jednocześnie organ wskazał, że z uwagi na formalny sposób załatwienia sprawy nie mogły stanowić przedmiotu rozważań i rozstrzygnięć podniesione w zażaleniu zarzuty i wspierające je argumenty natury merytorycznej.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o dokonanie oceny prawnej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku - wiążących organ - wskazań co do dalszego postępowania. Objętemu skargą postanowieniu zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na stwierdzeniu, iż w sprawie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 KPA oraz art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. przez uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe;

2) naruszenie podstawowych zasad postępowania, jakimi winny kierować się organy administracji publicznej, tj.:

- zasady praworządności i legalizmu, zawartej w art. 6 KPA i art. 2 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie ochrony prawnej zobowiązanego,

- zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, o której mowa w art. 8 KPA,

traktującej, że postępowanie należy prowadzić w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów (także świadomość i kulturę prawną obywateli), wskutek wskazania niemożliwych do zrealizowania środków prawnych;

- zasady prawdy obiektywnej, obligującej organy do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i poddania go wszechstronnej analizie (art. 7 i 77 KPA).

W uzasadnieniu skargi skarżący zanegował pogląd, iż w przypadku zakończenia - w związku z realizacją tytułu wykonawczego - egzekucji, organ egzekucyjny nie może już wydać postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

Autor skargi dowodził, że w sprawie - w ustawowym terminie - wniósł skargę na czynność egzekucyjną, którą - w następstwie wezwania Dyrektora Izby Skarbowej -przekwalifikował na wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, iż wobec powyższego błędne jest stanowisko organu drugiej instancji, że w sprawie postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Zauważył, że zakończenie egzekucji nie w każdym przypadku oznacza koniec postępowania egzekucyjnego. Wyraził stanowisko, iż w niniejszej sprawie zakończenie postępowania egzekucyjnego nie nastąpiło z chwilą zrealizowania środka egzekucyjnego, gdyż nie rozpatrzono środków prawnych wniesionych w toku tego postępowania.

Strona podniosła, że z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązany może występować we wszystkich fazach postępowania egzekucyjnego, również po zakończeniu egzekucji, co potwierdza piśmiennictwo oraz orzecznictwo sądowe. Zaznaczyła, iż art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący dowodził, że skoro w sprawie - w dniu [...] r. - wniósł środek prawny (skargę), to w związku z koniecznością jego rozpatrzenia, postępowanie egzekucyjne nie zakończyło się, mimo zakończenia samej egzekucji. W konsekwencji

- wbrew stanowisku organu drugiej instancji - jego wniosek winien być rozpatrzony

w świetle przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazanych w art. 59

§ 1 u.p.e.a., co potwierdza dominująca linia orzecznictwa sądów administracyjnych (skarżący powołał przykładowe wyroki).

Wnoszący skargę stwierdził, iż uznanie wyrażonego w skarżonym postanowieniu stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej za słuszne skutkowałoby tym, że zobowiązanego pozbawiono by administracyjnej ochrony prawnej w stosunku do czynności organu egzekucyjnego.

Autor skargi podsumował, że w sprawie - wskutek pozbawienia zobowiązanego ochrony prawnej - dopuszczono się naruszenia zasady praworządności i legalizmu.

Abstrahując od powyższego skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

w wyniku wskazania niemożliwych do zrealizowania środków prawnych. Zauważył, że

pismem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał go do sprecyzowania żądania z [...] r. poprzez określenie, czy stanowi ono wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 4 tej ustawy, czy też skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania wyrażonego

w tym postanowieniu stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowienie to znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.

W rozpoznawanej sprawie należy rozstrzygnąć, czy prawidłowo postąpił organ drugiej instancji umarzając postępowanie zainicjowane wnioskiem strony o umorzenie - w oparciu o art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. - postępowania egzekucyjnego. Pierwotnie, badając zasadność wniesionej skargi, należy skoncentrować się na kwestii, czy w stanie faktycznym sprawy nastąpiło zakończenie postępowania egzekucyjnego, a jeżeli tak, to jakie są konsekwencje złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po jego skutecznym zakończeniu? Wyjaśniając wątpliwości, co do istoty złożonego wniosku - w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej - skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, sformułował wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Po przekazaniu wniosku według właściwości, Dyrektor Izby Celnej, w następstwie merytorycznego jego rozpoznania, odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zwrotu wyegzekwowanej należności celnej. Postanowienie to zostało w całości uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej, który jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że zakończenie postępowania egzekucyjnego wyklucza dopuszczalność merytorycznego orzeczenia o żądaniu wniosku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, skarżący zarzucił organom błąd

w ustaleniach faktycznych sprawy, skutkujący uznaniem prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego za zakończone. Zdaniem strony, zobowiązany może wystąpić z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego we wszystkich fazach tego postępowania, nawet po wyegzekwowaniu całej dochodzonej od strony należności.

Zdaniem Sądu, za prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa należy uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu przez Dyrektora Izby Skarbowej.

W sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone było zgodnie z przepisami u.p.e.a. Unormowania tej ustawy traktują o zasadach prowadzenia tego postępowania, jak również wyznaczają moment jego rozpoczęcia oraz zakończenia. W tym miejscu trzeba ponadto zwrócić uwagę na fakt, iż pojęcie postępowanie egzekucyjne jest pojęciem szerszym od pojęcia egzekucja administracyjna (egzekucja wchodzi w skład postępowania egzekucyjnego) a jego wszczęcie następuje wcześniej niż sama egzekucja (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /WSA/ w Gliwicach

z 5 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 932/07, Lex nr 469776). Postępowanie egzekucyjne w administracji to zorganizowany ciąg czynności procesowych, podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty w celu przymusowego wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną. Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz z tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela,

o ile nie jest on organem egzekucyjnym, lub moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26

§ 5 u.p.e.a. Wskazując na ramy czasowe postępowania egzekucyjnego w administracji - poza określeniem momentu jego rozpoczęcia - stwierdzić należy, że jego zakończenie następuje poprzez wykonanie egzekucji. Może ono nastąpić w drodze realizacji tytułu wykonawczego bądź orzeczenia sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Organ egzekucyjny nie wydaje w tym względzie żadnego rozstrzygnięcia. Jednakże, między innymi na żądanie zobowiązanego, może ten fakt potwierdzić deklaratoryjnym postanowieniem.

Wyjątkiem od zakończenia postępowania egzekucyjnego w administracji

w drodze wyegzekwowania obowiązku poddanego egzekucji jest umorzenie tego postępowania. Jako odstępstwo od podstawowego sposobu może ono nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa, a mianowicie zaktualizowania się przesłanek określonych w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Z treści powołanych przepisów wynika, że w wypadku stwierdzenia zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w nich okoliczności umorzenie postępowania jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu w tej mierze.

Wskazany art. 59 § 1 u.p.e.a. w części pierwszej przepisu otrzymał brzmienie

o treści "postępowanie egzekucyjne umarza się". Wobec tak sformułowanej redakcji analizowanego przepisu oraz w związku z powyższymi rozważaniami dotyczącymi czasowych ram trwania postępowania egzekucyjnego należy wywieść, iż umorzenie postępowania jest możliwe od momentu jego wszczęcia do chwili jego zakończenia, bowiem poza okresem wyznaczonym tymi zdarzeniami nie można mówić

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i - co logiczne - o dopuszczalności jego umorzenia. Złożenie zatem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego - lub też innego środka ochrony przed egzekucją administracyjną, w tym między innymi skargi na czynności egzekucyjne - po zakończeniu tego postępowania naraża zobowiązanego na brak możliwości skorzystania z przysługujących mu - w razie skorzystania

z odpowiednich środków ochrony w trakcie postępowania egzekucyjnego - uprawnień.

Kontynuując, istotną z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest kwestia oczekiwanego - w świetle obowiązujących przepisów prawa - postępowania organu egzekucyjnego w sytuacji złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego po jego skutecznym zakończeniu. W ocenie Sądu,

w sytuacji, gdy zobowiązany wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego

a tymczasem zostało już ono zakończone, brak jest podstaw do rozstrzygnięcia

w przedmiocie tego wniosku w oparciu o normę art. 59 u.p.e.a. Jak bowiem wykazano powyżej, hipoteza analizowanej normy prawnej obejmuje swoim zakresem jedynie czas trwania postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, organ egzekucyjny uznając za bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone z wniosku w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego winien je umorzyć na mocy art. 105 § 1 KPA. Zgodnie

z treścią art. 105 § 1 KPA, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i z uwagi na to, nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty, a także w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Przeszkodą wykluczającą możliwość rozpoznania sprawy co do jej istoty jest - jak w stanie faktycznym sprawy - wyegzekwowanie należności przed złożeniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (por.: wyrok WSA we Wrocławiu

z 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 33/10, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone przed złożeniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jak bowiem wynika z akt sprawy zaległość celna objęta tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] r. o nr [...] została wyegzekwowana w całości, w wyniku realizacji zajęcia stanowiącego nadpłatę d/s egzekucyjnej nr [...] w dniu [...] r.,

a więc przed złożeniem przez stronę wniosku z dnia [...] r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Należy zatem stwierdzić, iż fakt efektywnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, które miało miejsce w dniu [...] r. w drodze przymusowego wyegzekwowania należności, wyeliminował określoną w treści art. 59 u.p.e.a. przesłankę niezbędną do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy, brak było podstaw prawnych do zbadania sprawy pod kątem wystąpienia w niej przesłanek skutkujących zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania i ewentualnego spełnienia żądania strony poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ na dzień złożenia stosownego wniosku zostało już ono zakończone.

Skoro zatem za bezprzedmiotowy należało uznać wniosek strony skarżącej

o umorzenie postępowania zakończonego przed wniesieniem przedmiotowego wniosku, to konsekwentnie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podjęte w formie postanowienia z dnia [...] r. (nr [...]), w którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz zwrotu wyegzekwowanej należności celnej należało - co prawidłowo uczynił organ drugiej instancji - uznać za wydane z naruszeniem prawa i jako takie uchylić. W momencie złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie istniały już bowiem podstawy prawne do analizowania okoliczności sprawy oraz oceny, czy w sprawie wystąpiły przesłanki podnoszone przez zobowiązanego i uzasadniające w jego ocenie umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Podejmując - zasadnie uchylone przez organ odwoławczy - rozstrzygniecie, organ pierwszej instancji nie uwzględnił aktualnego stanu faktycznego sprawy, w którym nie toczyło się już postępowanie egzekucyjne.

Wobec wniesienia przez stronę środka zaskarżenia od postanowienia organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej podjął czynności w celu weryfikacji skarżonego rozstrzygnięcia, która doprowadziła ten organ do konstatacji, iż zakwestionowane przez zobowiązanego postanowienie podjęte przez organ egzekucyjny narusza obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawowe. Stąd też,

w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 KPA, przewidujący możliwość wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego prowadzącego do umorzenia postępowania pierwszej instancji, o ile stwierdzony zostanie brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygania

o żądaniu strony, słusznie - w ocenie Sądu - organ odwoławczy wyeliminował nieprawidłowe postanowienie organu egzekucyjnego. Orzekając o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej instancji organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe nie tylko postępowanie prowadzone w trybie odwoławczym, lecz również potwierdził, że brak podstaw prawnych i faktycznych do rozpoznania sprawy występował w całym toku postępowania. Zgodzić się należy z twierdzeniem, iż na etapie złożenia przez stronę spornego wniosku organy nie były uprawnione do orzekania w kwestii podnoszonych we wniosku zarzutów, w szczególności opartych na przesłankach wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania, przedawnienia obowiązku oraz kwestiach związanych ze zwrotem wyegzekwowanej należności celnej, z uwagi na skuteczne zakończenie postępowania egzekucyjnego. Trzeba bowiem podkreślić, że po ukończeniu egzekucji nie przysługują już zobowiązanemu żadne środki zwalczania przymusowej realizacji obowiązku objętego u.p.e.a. Skarżący zaś, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie skorzystał ze swoich uprawnień w ramach toczącego się postępowania i tym samym pozbawił się środków ochrony przed egzekucją administracyjną. Stąd też zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej nie dokonał analizy podniesionych przez skarżącego zarzutów pod kątem ich ewentualnej zasadności. Na aprobatę nie zasługiwały ponadto pozostałe zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą, dopatrujące się w postępowaniu organu drugiej instancji naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim wyrażonej w treści art. 8 KPA zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Naruszenie wskazanej zasady wywodził skarżący z faktu wezwania przez Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązanego do sprecyzowania wniosku z dnia [...] r. poprzez jednoznaczne wskazanie, za pomocą jakiego środka prawnego strona zamierza kwestionować istnienie obowiązku objętego treścią tytułu wykonawczego. Skarżący podniósł, iż wskazując na zamiar złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego - który to środek prawny został przez organ wymieniony w wezwaniu - naraził się na negatywne konsekwencje w postaci umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Zarzut ten - w ocenie Sądu - nie może zostać uznany za zasadny, gdyż bezsprzecznym jest, że w razie jakichkolwiek wątpliwości co do treści żądania powinnością organów jest zwrócenie się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie, co miało miejsce w sprawie. W niniejszej sprawie owe wątpliwości bezspornie istniały gdyż skarżący składając skargę na czynność egzekucyjną zrealizowaną w dniu [...] r. powołał przesłanki nakazujące umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto, co nie pozostaje bez znaczenia dla oceny dokonanego przez zobowiązanego wyboru środka ochrony prawnej, skarżący działał w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), co sugerowało, że z wymienionych przez organ środków ochrony prawnej wybierze ten, który jest na danym etapie postępowania środkiem skutecznym, lub co najmniej dopuszczalnym. Warto zwrócić również uwagę na fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej - nie będąc organem egzekucyjnym - w momencie wezwania strony o złożenie wyjaśnień co do jej rzeczywistych intencji prawdopodobnie nie posiadał (mógł nie posiadać) wiedzy, czy i na jakim etapie toczy się postępowanie egzekucyjne. Rolą tego organu było natomiast ustalenie żądania strony, a w konsekwencji organu właściwego do rozpoznania złożonego wniosku. W przeprowadzonym postępowaniu nie dopatrzył się ponadto Sąd naruszenia innych podnoszonych przez skarżącego zasad ogólnych, takich jak zasady legalizmu

i praworządności, wynikającej z treści art. 6 KPA oraz art. 2 Konstytucji RP, prawdy obiektywnej oraz wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 i 77 KPA).

Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd - w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.