Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1410/91
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1992-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: W sytuacji, kiedy przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ nie przewidują zwolnienia od podatku od nieruchomości wyrobisk górniczych itp. gruntów, a rada gminy nie skorzystała z upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 ustawy do wprowadzenia na terenie gminy innych zwolnień od podatku, organ podatkowy może i powinien rozważyć możliwość zaniechania ustalenia i poboru podatku /art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ skoro podatnik na takie okoliczności się powołuje.

TEZY

W sytuacji, kiedy przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ nie przewidują zwolnienia od podatku od nieruchomości wyrobisk górniczych itp. gruntów, a rada gminy nie skorzystała z upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 ustawy do wprowadzenia na terenie gminy innych zwolnień od podatku, organ podatkowy może i powinien rozważyć możliwość zaniechania ustalenia i poboru podatku /art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ skoro podatnik na takie okoliczności się powołuje.


UZASADNIENIE

Barbara i Krystyna W. zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa G. z dnia 30 sierpnia 1991 r. (...) utrzymującą w mocy nakaz płatniczy burmistrza miasta i gminy w P. z dnia 23 lutego 1991 r. nr 448 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1991 r. w wysokości 2.116.000 zł od gruntu o powierzchni 4,22 ha.

Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/, bowiem podatniczki nie spełniają żadnego z warunków wymienionych taksatywnie w art. 7 ustawy - do zwolnienia od podatku. Nie ma więc w sprawie znaczenia, że podatniczki nie mają żadnego dochodu z tej części gruntu, które stanowi wyrobisko po glinie nie zrekultywowane przez poprzedniego użytkownika - (...) Przedsiębiorstwo Ceramiki Budowlanej.

Skarżące zarzuciły, że decyzje obciążające je podatkiem od nieruchomości, która formalnie - w planie zagospodarowania przestrzennego - przeznaczona jest na cele rolnicze, ale faktycznie nie nadaje się do żadnego wykorzystania, bowiem stanowi wyrobisko górnicze są sprzeczne z zasadami sprawiedliwości i naruszają art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ poprzez zaniechanie zastosowania uprawnienia z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Skarżące wyjaśniły, że są właścicielkami nieruchomości o pow. 6,20 ha położonej w B.-L. Z gruntu o pow. 1,98 ha korzysta bezumownie Przedsiębiorstwo Państwowe "Ceramika Budowlana", na tej części nieruchomości znajduje się obecnie cegielnia. Przedsiębiorstwo to z dniem 15 października 1984 r. zaprzestało użytkowania części nieruchomości o pow. 4,22, wobec wyczerpania wyrobisk gliny. Ta część nieruchomości została zwrócona właścicielom. Stanowi ona częściowo /por. 0,85 ha/ użytek rolny, w pozostałym zakresie /3,37 ha/ nieużytek - wyrobiska po glinie.

Skarżące powołały się na to, iż wyrażając zgodę na przejęcie gruntu bez jego zrekultywowania kierowały się obowiązującym stanem prawnym w zakresie obowiązku podatkowego z tytułu posiadania gruntu, stanowiącego wyrobisko górnicze /zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 19 lit. "d" ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 14 marca 1985 r. - Dz.U. nr 12 poz. 50 ze zm./.

Skarżące wyraziły pogląd, że w sytuacji gdy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ upoważnił rady gminy do wprowadzenia innych zwolnień niż przewidziane w ustawie, obowiązkiem organu samorządowego było zastosowanie takich zwolnień nawet w indywidualnych sprawach, jeśli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa G. wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi /art. 206 Kpa/ zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa G. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 par. 1 i art. 107 par. 1 i 3 Kpa Znajdująca się w aktach sprawy decyzja - nakaz płatniczy, nie zawiera danych, o których mowa w art. 107 par. 1 i 3 Kpa: podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji /oraz wskazania jej stanowiska/ jak również uzasadnienia faktycznego.

Decyzja odwoławcza nie przytacza podstawy prawnej, w oparciu o którą obliczono podatek od nieruchomości, tj. uchwały Rady Miasta i Gminy w P., która stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ powinna określić wysokość stawek podatku od nieruchomości /co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości wymiaru zobowiązania/.

Ponadto wobec powoływania się przez podatniczki w toku postępowania administracyjnego na okoliczności uniemożliwiające im korzystanie z gruntu, organy orzekające w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości powinny rozważyć wniosek podatniczek o obniżenie podatku w aspekcie art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W sytuacji, kiedy przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. nie przewidują zwolnienia od podatku od nieruchomości wyrobisk górniczych itp. gruntów, a rada gminy nie skorzystała z upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 ustawy do wprowadzenia na terenie gminy innych zwolnień od podatku, organ podatkowy może i powinien rozważyć możliwość zaniechania ustalenia i poboru podatku w wypadkach społecznie lub gospodarczo uzasadnionych, a także gdy wymagają tego inne, szczególne okoliczności /art. 6 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, skoro podatniczki na takie okoliczności się powołują.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do oceny zarzutów i wniosków podatniczek właśnie na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Nierozważenie tych okoliczności przy wydawaniu decyzji w sprawie ustalania zobowiązania podatkowego stanowi naruszenie art. 77 par. 1 Kpa.

Wobec wydania decyzji z naruszeniem powołanych wyżej przepisów proceduralnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 3 Kpa oraz art. 208 Kpa orzekł jak w sentencji wyroku.