Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1729/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. P. i A. S. – P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 615/10 w sprawie ze skargi B. P. i A. S. – P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 615/10, oddalił skargę B. P. i A. S. – P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Zaskarżoną decyzją Wojewoda P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu L. W. pozwolenia na budowę dotyczącego przebudowy i rozbudowy od frontu i zaplecza segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w G.

Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:

W dniu 7 lipca 2009 r. do Prezydenta Miasta G. wpłynął wniosek L. W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w G., dz. nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. W. pozwolenia na budowę zgodnie z jego wnioskiem. Na skutek odwołania od powyższej decyzji wniesionej przez skarżących Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] września 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w szczególności, że organ I instancji nie ustalił, czy zostały spełnione wszystkie wymagania zawarte w decyzji o warunkach zabudowy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia w wyznaczonym terminie przedłożonej dokumentacji poprzez przedstawienie elewacji w układzie z zabudową na sąsiednich działkach z pokazaniem całych budynków sąsiednich oraz zachowanie maksymalnej wysokości zabudowy jak dla segmentu [...]. Po uzupełnieniu braków Prezydent Miasta G. ww. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że inwestor złożył uzupełniony i poprawiony wniosek o pozwolenie na budowę, do którego załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy. Do przedłożonego projektu uwagi wnieśli A. S. – P. oraz B. P., właściciele sąsiedniej działki przy ul. [...], kwestionując zakres rozbudowy budynku od zaplecza.

Organ I instancji wskazał, że stosownie do wymogów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego sprawdził zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2009 r., zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ustalił, że projekt został wykonany przez osobę posiadająca wymagane uprawnienia i legitymującą się zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Przedstawiony do zatwierdzenia projekt spełnia wymogi przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Za niezasadny organ uznał zarzut braku zgodności projektu z ww. rozporządzeniem, gdyż zarzuty oparte są na nowej regulacji zawartej w ww. rozporządzeniu obowiązującej od 8 lipca 2009 r., w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 7 lipca 2009 r. Organ I instancji wskazał również, że autor projektu wykazał, przedstawiając stosowną analizę, że spełnione zostały warunki wynikające z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia dotyczące przesłaniania, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów § 60 dotyczących zacieniania. W ocenie organu zostały również spełnione warunki wynikające z pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskodawca uzupełnił projekt, przedstawiając elewację przedmiotowego segmentu po przebudowie w zestawieniu z sąsiadującymi segmentami. Z opracowania wynika, że geometria dachu rozbudowy nawiązuje do sąsiedniego segmentu nr [...], a wysokość jest taka jak sąsiadujących segmentów oraz całej pierzei. Pierwotny kształt analizowanego zespołu zabudowy został już w znacznym stopniu zmieniony poprzez różnego rodzaju rozbudowy poszczególnych segmentów zarówno frontu, jak i zaplecza. Rozbudowany został również segment nr [...], nie można zatem mówić o deprecjacji całego zespołu w przypadku wnioskowanej rozbudowy. Nie ma uzasadnienia zarzut dotyczący braku uzgodnienia inwestycji przez służby ochrony zabytków. Wymóg taki istniał w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], w którym funkcjonowała strefa "A" ochrony konserwatorskiej. Wraz z wygaśnięciem planu w 2003 r. taki obowiązek nie spoczywa na organie. Ponadto teren, na którym jest zlokalizowana planowana inwestycja, jak również sam obiekt, nie jest wpisany do rejestru zabytków. W związku z tym nie zachodzi obowiązek uzgadniania w myśl ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Wojewoda P., zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji ustalił, że analiza projektu budowlanego wykazała, że zostały spełnione warunki i wymagania zawarte w decyzji o warunkach zabudowy (nieprzekraczalna linia zabudowy, wskaźnik wielkości zabudowy do powierzchni działki, lukarny wiatrołapy równe szerokości działki od frontu, dachy jednospadowe w kierunku ulicy o nachyleniu analogicznym jak dachy wiatrołapów i lukarn sąsiednich segmentów i inne wymienione w decyzji i opisane przez organ odwoławczy). Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podał, że wbrew zarzutom, projektowana zabudowa nie powoduje deprecjacji całego zespołu. Pierwotny kształt analizowanego zespołu zabudowy został już w znacznym stopniu zmieniony poprzez różnego rodzaju rozbudowy poszczególnych segmentów, od frontu, jak też zaplecza m.in. sąsiadującej zabudowy nr [...]. Organ I instancji w decyzji o warunkach zabudowy określił szczegółowo warunki, zasady i wymagania dla inwestycji, nie ograniczając jej rozbudowy od zaplecza jedynie do parteru. Znajdująca się w aktach analiza nasłonecznienia budynków sąsiadujących wykazała, że wpływ projektowanej inwestycji na zacienianie i przesłanianie sąsiadującej zabudowy mieści się w granicach dopuszczalnych przez przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się do zarzutu bezpośredniej ingerencji konstrukcyjnej we wspólną ścianę poprzez osadzenie w tej ścianie konstrukcji stalowej przenoszącej obciążenia więźby dachowej i dachu i pośrednią ingerencję konstrukcyjną poprzez posadowienie w narożu ściany (poziom stropu parteru i piętra) na 40 cm filarze stalowych nadproży organ odwoławczy wskazał, że w przypadku zabudowy szeregowej linia podziału pionowego budynków na poszczególne segmenty (według płaszczyzny przebiegającej od fundamentu do dachu) przebiega przez ścianę dzielącą budynek na samodzielne części (segmenty). Ściana ta nie jest rzeczą wspólną właścicieli sąsiednich nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i z reguły w równych częściach jest przedmiotem wyłącznej własności jej właścicieli, którzy w granicach określonych przez prawo mogą korzystać z własnej części ściany bez potrzeby uzyskania zgody właściciela pozostałej części. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007r., II OSK 203/06, w którym Sąd stwierdził, że powyższe oznacza, że zamierzenia inwestycyjne nie wymagają uzyskania zgody w zakresie w jakim planowane roboty budowlane wykonywane będą na części ściany wspólnej dla ich budynków, lecz stanowiącej wyłączną własność inwestora, i w sposób nie naruszający władztwa sąsiada. Planowana rozbudowa i nadbudowa domu jest zatem dopuszczalna, gdy w przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji projektowej wynika wyraźnie, że planowane roboty nie będą stanowiły ingerencji w część ściany, stanowiącej wyłączną własność sąsiada, jak również, że prowadzone roboty nie będą tworzyć zagrożenia dla konstrukcji budynku i nie wpłyną negatywnie na sposób jego użytkowania.

W rozpoznawanej sprawie, jak to ustalił organ II instancji, przyjęte w projekcie rozwiązania belek stalowych podtrzymujących krokwie dachowe i opierające się na ścianach wydzielających poszczególne budynki (segmenty o szerokości w osi 500 cm) wykonane są z profili stalowych typu HEB o wysokości 160 mm. Z rzutu poddasza – stan istniejący, rysunek I-04- wynika, że grubość ścian wspólnych na poddaszu do osi budynku wynosi ok. 12 cm. Zatem projektowana belka nie ingeruje w części ściany stanowiącą wyłączną własność sąsiada. Ponadto projektowana rozbudowa nie ingeruje we wspólną ścianę na granicy działek nr [...] i [...]. Projektowane ściany rozbudowy są usytuowane na działce inwestora z zastosowaniem dylatacji między ścianami istniejącymi a projektowanymi. Natomiast oparcie projektowanych belek na parterze i piętrze jest zaprojektowane na filarkach 40 cm usytuowanych prostopadle do ściany wspólnej. W takiej sytuacji prowadzone przez inwestora roboty nie będą tworzyć zagrożenia dla konstrukcji budynku i nie wpłyną negatywnie na sposób jego użytkowania.

Organ II instancji wskazał, że przepisy § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 73, poz. 690 ze zm.) dotyczą wzniesienia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego, natomiast przedmiotowa inwestycja dotyczy rozbudowy istniejącego budynku. W myśl § 206 ust. 2 ww. rozporządzenia rozbudowa, nadbudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego - inwestor wywiązał się z powyższego obowiązku. Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że jest zobligowany do badania poprawności postępowania administracyjnego i wydanej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem obowiązującymi na dzień złożenia wniosku. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 56 z 2009 r., poz. 461) przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli A. S. – P. i B. P., zaskarżonej decyzji zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu w sprawie:

- przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 199 kc, poprzez uznanie, że ściana nośna objęta projektem budowlanym nie stanowi współwłasności L. W. i skarżących, projektowana budowa nie wymaga zgody skarżących na objęcie pracami budowlanymi ściany nośnej i przyjęcie, że L. W. posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

- wymogów pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2009 r. wskutek tego, że projektowana zabudowa spowoduje deprecjację całego zespołu budynków;

- § 204 i § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez brak ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego stan jego bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniającej oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku - na skutek uznania, że orzeczenie techniczne z czerwca 2009 r. wykonane przez mgr inż. arch. R. D. jest ekspertyzą techniczną, zaś przedmiotowa inwestycja w całości stanowi wyłącznie rozbudowę istniejącego budynku;

2. naruszenie zasad postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie , tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących i naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wskutek nieprawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy spowodowane w szczególności:

- dowolnym uznaniem - wobec nie rozważenia całości zgromadzonego materiału dowodowego - że projektowana zabudowa nie spowoduje deprecjacji całego zespołu budynków;

- pominięciem zgłoszonego dowodu z dokumentacji przedłożonej przez skarżących z dnia 24 września 2010 r. i 29 września 2009 r. i nie przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowej nieruchomości;

- nie odniesieniem się w rzetelny sposób do zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu.

Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2010 r. Nadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej z dnia 29 czerwca 2010 r. Z. S. na okoliczność wpływu projektowanej inwestycji na bezpieczeństwo konstrukcji budynku skarżących, którą załączyli do skargi.

W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Inwestor L. W. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniósł, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i przedstawił swoje stanowisko dotyczące poszczególnych zarzutów skargi. Do skargi skarżący załączył oświadczenie projektanta z dnia 21 lipca 2010 r. podnosząc, że zarzuty zawarte w skardze są chybione i nieuzasadnione, nadto przy piśmie z dnia 11 sierpnia 2010 r. inwestor przedłożył pismo będące odpowiedzią na opinię techniczną Z. S. załączoną do skargi.

Skarżący przy piśmie procesowym z dnia 21 września 2010 r. złożyli nadto opinię H. P. na okoliczność niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy i innych, w ocenie skarżących, rażących uchybień normom prawa budowlanego oraz wpływu projektowanej konstrukcji na bezpieczeństwo budynków sąsiednich.

Uczestnik postępowania P. N. w odpowiedzi na skargę podniósł, że zatwierdzona dokumentacja jest niekompletna i zawiera szereg braków zgłoszonych już w skardze. Dodatkowo w odniesieniu do budynku nr [...] uczestnik zarzucił brak w projekcie analizy zacienienia i nasłonecznienia zgodnie z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz brak zgody na prace konstrukcyjne ingerujące w ścianę wspólną między budynkami nr [...] i [...], która stanowi współwłasność w rozumieniu kc, wskazał również na zagrożenia budynku wynikające z kontynuacji rozbudowy budynku nr [...].

W pismach procesowych z dnia 9 grudnia 2010 r. i 27 stycznia 2011 r. skarżący podnieśli, że roboty budowlane prowadzone przez skarżącego prowadzą do dewastacji i niszczenia budynku skarżących oraz pogłębiania się powstałych już stanów awaryjnych konstrukcji tych budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t .j. Dz. z 2006, nr 156, poz. 1118) – zw. dalej ustawą - stanowi, że projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę.

Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 i 3 ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten nie dopuszcza uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia.

W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Badając w świetle powyższych regulacji prawnych zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi w sprawie zostały spełnione wymogi określone w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy. W sprawie niespornym jest, że inwestor L. W. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], na której usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej. Zatem inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością, na której może realizować roboty budowlane. Planowane roboty budowlane polegające na rozbudowie i nadbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej są dopuszczalne, gdyż co wyjaśniły organy administracji, nie stanowią ingerencji w część ściany stanowiącej własność skarżących. Projektowane ściany rozbudowy zostały usytuowane na działce inwestora, jako niezależny obiekt, posadowiony na studniach, z zastosowaniem dylatacji między ścianami istniejącymi a projektowanymi. Nadto, jak to ustalił organ odwoławczy rozwiązania belek stalowych podtrzymujących krokwie dachowe i opierające się na ścianach wydzielających poszczególne budynki (segmenty o szerokości 500 cm) nie ingerują w część ściany stanowiącą wyłączną własność skarżących na granicy działek nr [...] i [...] (jak to określił projektant strefa podparcia belek nie przekracza i nie styka się z osią ściany wydzielającej), również oparcie projektowanych belek na parterze i piętrze zostało zaprojektowane na filarkach 40 cm usytuowanych prostopadle do ściany wspólnej.

Z akt sprawy wynika, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor poza oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dołączył projekt budowlany (wykonany przez osobę uprawnioną), jak również decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2009 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie od frontu i zaplecza segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej na terenie położonym przy ul. [...] w G. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji dokonał w sposób szczegółowy takiego sprawdzenia ustalając, że analiza projektu budowlanego wykazała, że zostały spełnione warunki, zasady i wymagania kształtowania ładu przestrzennego zawarte w ww. decyzji. Skarżący w szczególności zarzucali, że zaprojektowanie dodatkowej rozbudowy budynku od ogrodu w poziomie 2 i 3 kondygnacji na szerokość 2 m spowoduje powstanie bryły wystającej poza lico dotychczasowej zabudowy. Zaprojektowana bryła w sposób rażący zdeprecjonuje architektonicznie całą istniejącą zabudowę, tym samym naruszone zostaną postanowienia pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy stanowiące, że planowana inwestycję należy zrealizować w sposób nie powodujący deprecjacji całego zespołu budynków. Wskazać należy, że ww. decyzja o warunkach zabudowy zawiera postanowienia dotyczące wysokości dopuszczalnej zabudowy (wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej – dla wiatrołapu max 4 m, dopuszczalna wysokość zabudowy- dla wiatrołapu dopuszcza się dwie kondygnacje - max wysokość jak dla segmentu nr [...]). Ustalenia decyzji o warunkach zabudowy przesądziły zatem o wysokości kwestionowanej przez skarżących wysokości zabudowy, natomiast ustalony w ww. decyzji wskaźnik zabudowy do powierzchni działki wynoszący 0,47 (w projekcie wyniósł 0,44) umożliwił zaprojektowanie zabudowy działki inwestora w ramach ww. wskaźnika powierzchni zabudowy od zaplecza działki w głąb ogrodu do wartości wskaźnika ustalonego ww. decyzją. W takim stanie rzeczy, skoro decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ architektoniczno - budowlany, zarzuty skarżących dotyczące deprecjacji zespołu budynków na skutek rozbudowy segmentu przy ul. [...] w głąb zaplecza działki do wysokości pierwszej i drugiej kondygnacji nie mogą zostać uwzględnione, w sytuacji gdy są zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Nadto, jak to prawidłowo ustalił organ w zaskarżonej decyzji, odnosząc się do zarzutu deprecjacji zabudowy, projektowana zabudowa nawiązuje do zabudowy istniejącej, albowiem geometria dachu nawiązuje do segmentów sąsiednich, a wysokość zabudowy jest taka jak pozostałych segmentów w całej pierzei ulicy. Nadto, powyższe postanowienie, wobec zawarcia w decyzji o warunkach zabudowy ustaleń dotyczących warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego, nie może zmieniać wymienionych w decyzji warunków, a postanowienie to odnosi się do fazy realizacji zabudowy, w szczególności, jak wynika z jego treści, dotyczy materiałów budowlanych, które winny być dostosowane do istniejącej już zabudowy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd zważył, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 204 i 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis § 204 rozporządzenia dotyczy bezpieczeństwa konstrukcji, w tym § 204 ust. 5 stanowi, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Zgodnie z § 206 ust. 1 w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5 budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Natomiast zgodnie z § 206 ust. 2 rozporządzenia rozbudowa, nadbudowa, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku powinny być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. W rozpoznawanej sprawie, co prawidłowo ustaliły organy, przedmiotem pozwolenia na budowę nie jest wzniesienie nowego budynku, o którym mowa w § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust.1. Przedmiotem pozwolenia na budowę i projektu budowlanego jest rozbudowa i nadbudowa istniejącego już budynku. W tym zakresie do projektu budowlanego została załączona dokumentacja o warunkach gruntowo-wodnych podłoża terenu przy ul. [...] w G. z maja 2009 r., nadto do projektu zostało załączone orzeczenie techniczne projektanta dotyczące rozbudowy i przebudowy obiektu, dotyczące oceny stanu istniejącego oraz oceny technicznej elementów konstrukcyjnych oraz elementów wyposażenia instalacji wraz z wnioskami. Nadto do projektu zgodnie z wymogiem art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy została załączona informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu.

Odnosząc się w dalszym ciągu do wymienionych w cyt. wyżej art. 35 ust. 1 ustawy obowiązków organu w zakresie dotyczącym sprawdzenia projektu budowlanego z przepisami techniczno – budowlanymi, Sąd wskazał, że organ dokonał takiego sprawdzenia w świetle postanowień § 13 rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 2002 r. w zakresie dotyczącym zapewnienia oświetlenia dziennego dla budynku położonego przy ul. [...] - do projektu budowlanego została załączona analiza zacieniania i przesłaniania wraz z wnioskami. Taka analiza nie została sporządzona dla budynku przy ul. [...], co zarzucił jego właściciel, jednakże jak wynika z przedłożonej analizy wykonanie nadbudowy budynku nr [...] nie ma żadnego wpływu na zacienianie bądź przesłanianie budynku nr [...].

Odnośnie stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Sąd wskazał, że przepisy tego rozporządzenia, w tym § 12 dotyczący usytuowania budynku, zostały zmienione rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. nr 56, poz. 4610), które obowiązuje od 8 lipca 2009 r. Przy czym na mocy przepisów przejściowych zawartych w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2009 r. jego przepisów nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, albowiem wniosek o wydanie pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym został wniesiony do organu architektoniczno - budowlanego w dniu 7 lipca 2009 r., a zatem przed dniem wejścia w życie zmian zawartych w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2009 r. Tym samym organy administracji prawidłowo powołały się na przepisy rozporządzenia obowiązujące przed dniem 12 marca 2009 r., w tym § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 2002 r.

Sąd podkreślił, że organ wydający pozwolenie na budowę nie posiada przy tym uprawnień do dokonania oceny wartości technicznej rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym, bowiem za to odpowiadają projektant i osoba sporządzająca projekt (art. 20 ustawy). Uprawnienia kontrolne organu, który prowadzi postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zostały ograniczone do kompetencji obejmującej sprawdzenie projektu budowlanego poprzez badanie jego zgodności z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy). Natomiast sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno- budowanymi zostało ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że wobec spełnienia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 ustawy i art. 32 ust.2 pkt 4, decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę nie narusza prawa. W trakcie prowadzonego postępowania - wbrew zarzutom skargi - organy nie naruszyły powołanych w skardze przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób umożliwiający prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, skarżący posiadali zapewniony udział w postępowaniu przed organami obu instancji. Natomiast zgłaszane przez skarżących argumenty dotyczące, jak to wskazano w pismach procesowych, stanu awaryjnego ich budynku, dotyczą sposobu realizacji robót budowlanych spowodowanego wykonywaniem robót przez inwestora i nie podlegają ocenie przez organ architektoniczno - budowlany, lecz organy nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli B. P. i A. S. – P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 141 § 4 i art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na nieuzasadnionym i bezpodstawnym pominięciu przez Sąd I instancji istotnej części akt sprawy przy ustalaniu przez Sąd stanu sprawy, stanowiska strony skarżącej oraz uzasadnienia podniesionych przez skarżącego zarzutów skutkujące:

a. nietrafnym przyjęciem, że planowane roboty budowlane nie stanowią ingerencji w ścianę wspólną skutkujące brakiem konieczności uzyskania zgody skarżących na przedmiotową inwestycję jako współwłaścicieli ściany wspólnej przylegających do siebie budynków - brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd I instancji do tego zarzutu;

b. pominięciem przedłożonych przez skarżących w toku postępowania ekspertyz, dokumentacji fotograficznej i rysunkowej na okoliczność deprecjacji zabudowy;

c. nieprawidłowym skontrolowaniem ustaleń organów administracji odnośnie spełnienia warunków, zasad i wymagań kształtowania ładu przestrzennego, określonych w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], dotyczących wysokości dopuszczalnej zabudowy i uznania, że zaprojektowana bryła nawiązuje do zabudowy istniejącej, nie powodując deprecjacji architektonicznej zespołu budynków, bowiem geometria dachu nawiązuje do segmentów sąsiednich, a wysokość zabudowy jest taka jak pozostałych segmentów w całej pierzei ulicy;

d. brakiem oceny legalności działania organów administracji poprzez brak analizy zgłoszonych przez skarżących w skardze do Sądu zarzutów rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zarzutu naruszenia art. 7, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. przez organy obu instancji;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.

a. art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że inwestor spełnił wszystkie wymogi do uzyskania pozwolenia na budowę, w tym wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie zastosowanie art. 199 k.c. poprzez przyjęcie, że nie jest wymagana zgody skarżących odnośnie prac wykonywanych w ścianie wspólnej oraz

b. art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z § 204 i § 206 ust. 1 Rozporządzenia

Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającej stan jego bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniającej oddziaływania wywołanej wzniesieniem nowego budynku.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uczestnik postępowania L. W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawową przesłanką wydania pozwolenia na budowę jest zatem wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie kwestionują istnienie tego prawa po stronie inwestora, wywodząc, że planowane roboty budowlane będą wykonywane we wspólnej ścianie budynków inwestora i skarżących, zatem na ich prowadzenie wymagana jest zgoda skarżących, jako współwłaścicieli ściany wspólnej. W tym kontekście wskazać należy, że w przypadku zabudowy szeregowej przyjmuje się, że linia podziału pionowego (według płaszczyzny przebiegającej od fundamentu do dachu) przebiega przez ścianę dzielącą budynek na samodzielne części. Ściana oddzielająca budynki w zabudowie szeregowej nie jest rzeczą wspólną właścicieli sąsiednich nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i z reguły w równych częściach jest przedmiotem wyłącznej własności jej właścicieli, którzy w granicach określonych przez prawo mogą korzystać z własnej części ściany bez potrzeby uzyskania zgody właściciela pozostałej części (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 203/06). W konsekwencji planowane roboty budowlane nie wymagają uzyskania zgody w zakresie w jakim wykonywane będą na części ściany wspólnej dla budynków, lecz stanowiącej wyłączną własność inwestora, i w sposób nie naruszający władztwa sąsiada. W rozpoznawanej sprawie, z przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego wynika, że uzyskanie zgody skarżących na planowane prace nie było wymagane, albowiem prace te nie będą stanowiły ingerencji w część ściany, stanowiącej wyłączną własność skarżących, jak również nie będą stwarzać zagrożenia dla konstrukcji budynku i nie wpłyną negatywnie na sposób jego użytkowania. Nie sposób zatem podzielić zasadniczego dla skargi kasacyjnej zarzutu skarżących, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc się zaś do zarzutu, że wskutek wykonania prac objętych pozwoleniem na budowę dojdzie do zdeprecjonowania zespołu okolicznych budynków, a tym samym naruszone zostaną postanowienia pkt 3 decyzji o warunkach zabudowy, wskazać należy, że zasadnie organy, a następnie Sąd I instancji, uznały, że projekt budowlany nie narusza postanowień zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, organ administracji dokonał w sposób szczegółowy sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, ustalając, że analiza tego projektu wykazała, że zostały spełnione warunki, zasady i wymagania kształtowania ładu przestrzennego zawarte w decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy zawiera postanowienia dotyczące wysokości dopuszczalnej zabudowy (wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej – dla wiatrołapu max 4 m, dopuszczalna wysokość zabudowy- dla wiatrołapu dopuszcza się dwie kondygnacje - max wysokość jak dla segmentu nr [...]). Podkreślenia wymaga, że ustalenia decyzji o warunkach zabudowy przesądziły o wysokości kwestionowanej przez skarżących wysokości zabudowy, zatem zarzuty dotyczące deprecjacji zabudowy, w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie narusza postanowień decyzji o warunkach zabudowy, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wskazywane zaś przez skarżących kasacyjnie przekroczenie o 14 cm wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej nie jest na tyle istotne, aby mogło stanowić podstawę do orzeczenia o niezgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i uznania, że zaprojektowana bryła spowoduje deprecjację architektoniczną zespołu budynków. Nadto należy zauważyć, że realizację obiektu budowlanego w sposób nie powodujący deprecjacji całego zespołu budynków organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, jak wynika z punktu 3 decyzji o warunkach zabudowy, odniósł przede wszystkim do rodzaju materiałów budowlanych, które należy zastosować, wskazując, że powinny to być tradycyjne materiały budowlane,

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia § 204 i 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazać należy, że przepisy te mają zastosowanie w przypadku, gdy inwestor wznosi nowy budynek. W rozpoznawanej sprawie zaś przedmiotem pozwolenia na budowę nie jest wzniesienie nowego budynku, o którym mowa w § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia, a rozbudowa i nadbudowa istniejącego już budynku. Nie można też zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, że Sąd I instancji stwierdzając, że "projektowane ściany rozbudowy zostały usytuowane na działce inwestora jako niezależny obiekt" potwierdził, iż inwestor wzniósł nowy budynek. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozważania Sądu I instancji dotyczą rozbudowy i nadbudowy istniejącego już budynku inwestora, co Sąd wielokrotnie podkreśla w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi, albowiem Sąd odniósł się do wszystkich zarzutów, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 299/05, Lex, nr 187709). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił w należyty sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia i ocenił wszechstronnie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji wyjaśnił w sposób jasny i wyczerpujący, dlaczego zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Z tych przyczyn, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 oraz art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 204 i § 206 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.