Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2257/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2006r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją dnia [...] maja 2005 r. nr [...], Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu wniosku I. S. (skarżącego), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. z siedzibą w K. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. [...] nr [...] w części dotyczącej fig. 1 objętej zastrzeżeniem 1, udzielonego na rzecz D. P. (dalej jako: uprawniona bądź uczestniczka) - na podstawie § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) oddalił wniosek oraz zasądził od skarżącego na rzecz uprawnionej kwotę 1500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. zarejestrował na rzecz D. P. wzór zdobniczy pt. [...], z pierwszeństwem od dnia [...] stycznia 1997 r., wpisując ten wzór do rejestru wzorów zdobniczych pod numerem [...]. Zarejestrowany wzór zdobniczy obejmował dwie jego postacie, objęte odpowiednio zastrzeżeniem ochronnym nr 1 (fig. 1) oraz zastrzeżeniem ochronnym nr 2 (fig. 2).

W świetle zastrzeżenia ochronnego:

- nr 1 "[...] znamienna tym, że ma kształt naczynia, którego brzeg w postaci obwodowego pasa rozchyla się kielichowo na zewnątrz, natomiast ścianki [...] poniżej brzegu utworzone są z płaskich klinów, zwężających się stopniowo ku dołowi i połączonych łagodnym łukiem z występem stanowiącym dno [...], jak pokazano na załączonej fotografii - fig. 1"

- nr 2 "[...] znamienna tym, że ma kształt naczynia, którego brzeg - w postaci obwodowego pasa - w górnej części rozchyla się na zewnątrz, zaś w dolnej zwęża się tworząc ozdobny uskok, natomiast ścianki [...] poniżej brzegu utworzone są z płaskich klinów, zwężających się stopniowo ku dołowi i połączonych łagodnym łukiem z występem stanowiącym dno [...], jak pokazano na załączonej fotografii - fig. 2"

W dniu [...] kwietnia 2000 r. (data wpływu pisma) I. S. wystąpił do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie wskazanego wyżej wzoru zdobniczego nr [...] w części dotyczącej figury 1, objętej zastrzeżeniem ochronnym nr 1.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] oddalił wniosek uznając, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości częściowego unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy. Wymieniona wyżej decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt 6 II SA 424/02, jako nieprawidłowa. Sąd nie podzielił stanowiska organu i wskazał, że przepisy art. 68 ust. 1 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości, mające zastosowanie w sprawie, zobowiązują Urząd Patentowy do unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

W tym stanie rzeczy, w rozpatrywanej aktualnie sprawie, Urząd Patentowy RP ponownie rozpoznawał wniosek I. S. z dnia [...] kwietnia 2000 r.

Interes prawny w sprawie I. S. uzasadnił tym, że uprawniona skierowała do niego szereg pism ostrzegawczych, w których groziła podjęciem przeciwko wnioskodawcy kroków prawnych w wypadku uruchomienia produkcji wspomnianej [...]. Powołując się na art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1962 r. Prawo wynalazcze (Dz. U. Nr 33, poz. 156) - obowiązującego w przedmiocie ochrony wzorów zdobniczych (§ 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych Dz. U. Nr 8, poz. 45) wnioskodawca wskazał, że prawo ochronne nr [...] na wzór zdobniczy pt. [...] zostało udzielone z naruszeniem § 1 i § 6 ust. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, ponieważ wzór zdobniczy objęty tym prawem ochronnym nie spełnia warunku nowości w części objętej zastrzeżeniem 1 (fig. 1).

Jako dowody braku nowości wzoru zdobniczego wnioskodawca przedłożył:

a) cztery strony katalogu szwedzkiej firmy R. AB w tym jedna strona z napisem: "[...] (karta [...] akt nr [...]) ;

b) kopię faktury firmy R. AB nr [...] z dnia [...] maja 1987 r.

c) oświadczenie firmy R. AB z dnia [...] marca 2000 r., że:

- plastikową [...]rys. 1 firma produkuje od roku 1986;

- dysponuje tylko jedną fakturą z datą [...] maja 1997 r. bil 1;

- etykieta [...] na spodzie [...] oznacza 9 na 9 cm średnicy u góry doniczki, a 86 to rok, w którym firma rozpoczęła produkcję serii [...] (karta [...]). Do powyższego oświadczenia dołączone zostały 3 karty broszury bil 2 (karty [...]).

W odpowiedzi na wniosek uprawniona z rejestracji, wniosła o jego oddalenie podnosząc, że [...] objęta prawem ochronnym Nr [...] została opracowana przez uprawnioną samodzielnie i bez wzorowania się na [...] firmy R. Wskazała, że jedna z [...] przedstawiona na karcie katalogowej firmy R. z napisem [...] wykazuje duże podobieństwo do [...] według fig. 1 spornego wzoru zdobniczego, jednakże twierdzenie o całkowitej ich zbieżności na podstawie karty katalogowej i fotografii jest przedwczesne;

W ocenie uprawnionej, przedstawione dowody nie wskazują w sposób jednoznaczny, od kiedy firma R. produkuje omawiany wzór zdobniczy, a podane w nich informacje budzą wątpliwości. Zaakcentowała, że trudno uznać, aby cyfry ,,8/6" miały oznaczać rok 1986 tj. rozpoczęcia produkcji [...], skoro przy innych wzorach [...] widnieją cyfry ,,1/0; ,,1/5", ,,3/0". Zdaniem uprawnionej, trudno też uznać fakturę Nr [...] z dnia [...] maja 1987 r. za dowód sprzedaży [...] takich jak według fig. 1 spornego wzoru. Faktura ta bowiem odnosi się do [...] a na karcie katalogowej pod oznaczeniem [...] występują trzy różnego rodzaju [...], natomiast pod oznaczeniem [...] występuje jeszcze innego rodzaju [...]. Z przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów nie wynika też, zdaniem uprawnionej, żeby firma R. eksportowała do Polski przedmiotowe [...], zatem wzór ten nie był w Polsce jawnie stosowany, zaś nowości wzoru zdobniczego szkodzi podanie wzoru przed datą pierwszeństwa do wiadomości powszechnej albo jawne stosowanie tego wzoru w Polsce.

Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2000 r. (karty [...] i [...] akt nr [...]), uprawniona, podtrzymując swoje stanowisko, co do niezasadności wniosku podniosła iż:

- załączone do wniosku karty katalogowe nie zawierają daty ich opracowania ani też daty publikacji;

- poddała w wątpliwość, że cyfra 86 oznacza rok produkcji 1986, bowiem na karcie katalogowej są umieszczone pod wzorami wyrobów cyfry 86, 94, 90, 88, 96, 77, 10, a na kolejnej karcie katalogowej [...]. Uznając zaprezentowane przez wnioskodawcę stanowisko za zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy należałoby przyjąć, że cyfry ,,15", ,,30", ,,10" oznaczają lata produkcji 1915, 1930, 1910 kiedy nie była jeszcze znana technologia produkcji i przetwarzania tworzyw sztucznych.

Na rozprawie administracyjnej, przeprowadzonej w dniu [...] maja 2005r. strony, reprezentowane przez pełnomocników, podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik wnioskodawcy okazał do wglądu oryginał faktury z dnia [...] maja

1987 r., której kopia została dołączona do wniosku, oraz oryginał katalogu firmy szwedzkiej, nieopatrzony żadną datą, zawierający m.in. [...], którego niektóre karty zostały dołączone do wniosku. Ponadto podniósł, że [...] uwidocznione w zastrzeżeniu 1 na fig. 1 w Szwecji funkcjonowały już od 1981r.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt. [...] nr [...] w części dotyczącej fig. 1 objętej zastrzeżeniem 1. W uzasadnieniu decyzji, organ stwierdził, iż przedłożone przez wnioskodawcę dowody nie świadczą w sposób dostatecznie pewny o braku nowości spornego wzoru zdobniczego. Organ wskazał, że wprawdzie w katalogu szwedzkiej firmy R. AB jest przedstawiona plastikowa [...], oznaczona jako [...] (karta [...]) oraz [...] (karta [...]), która jest podobna do [...] według zastrz. 1 fig. 1 spornego wzoru zdobniczego (porównywane [...] różnią się jedynie tym, że [...] według wzoru zdobniczego ma większy stopień zbieżności - jest bardziej smukła) i można by uznać je za takie same pod względem istoty, ale katalog nie jest opatrzony datą, zatem nie wiadomo kiedy został on podany do wiadomości powszechnej a zatem nie stanowi dowodu braku nowości wzoru zdobniczego.

Odnosząc się do pozostałych dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę Urząd Patentowy stwierdził, że kopia faktury nr [...] z dnia [...] maja 1987 r. także takiego dowodu nie stanowi, dlatego że nie wiadomo jakiego konkretnie modelu [...] dotyczy. Organ podniósł, że specyfikacja przedmiotów, których dotyczy powyższa faktura, nie jest bowiem powiązana z katalogiem. W szczególności nie wynika z niej, że dotyczy ona [...] oznaczonych w katalogu jako [...]. Ponadto, jak wywodzi dalej organ, w katalogu pod oznaczeniem [...] i [...] są przedstawione [...] o różnych kształtach - zupełnie odmiennych od kształtu [...] według spornego wzoru zdobniczego. Oświadczenie A. R.(firma R. AB) z dnia [...] marca 2000 r., jakoby firma R. AB produkowała plastikową [...] rys. 1 od 1986 r., jest gołosłowne i budzi istotne wątpliwości. Podobnie jak wskazanie, że liczba "86" to rok w którym firma rozpoczęła produkcję serii [...]. W katalogu i aktualnej broszurze [...] serii [...] mają następujące oznaczenia: w katalogu - [...], ta sama [...] w broszurze ,,8/6"; inne [...] serii [...] w katalogu - [...], a w broszurze ,,9/4", ,,8/8", ,,9/0", ,,8/9", a także ,,1/0". Jeżeli więc przytoczone liczby i cyfry mają oznaczać rok rozpoczęcia produkcji danego modelu [...], to oznaczenie" 1/0" wskazuje, iż dany model [...] zaczęto produkować w 1910 roku, a wówczas technologia produkcji i przetwarzania plastycznych tworzyw sztucznych nie była znana, a tym bardziej rozpowszechniona. Powołując się na publikację "Mała Encyklopedia Techniki" W. Historia techniki, str. 1096, PWN Warszawa 1960, Urząd Patentowy wskazał, że dopiero w roku 1906 prof. L.H. Baekeland ustalił podstawy przemysłu mas plastycznych oparte na pochodnych fenolu i aldehydu mrówkowego (bakelit), natomiast w roku 1936 zaczęto wytwarzać na skalę przemysłową gumę syntetyczną. Organ ponadto zaakcentował, że nawet przy przyjęciu, iż prawdziwe jest oświadczenie A. R., że firma R. AB rozpoczęła produkcję modelu [...] oznaczonej w katalogu jako [...], w roku 1986 to i w takim przypadku przedłożone przez wnioskodawcę dowody w postaci: katalogu, broszury i omówionego "oświadczenia" nie podważają, zdaniem organu, nowości spornego wzoru zdobniczego w rozumieniu powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, a co najwyżej świadczą o produkcji takiego modelu [...] w Szwecji. Nie stanowią natomiast podania przedmiotowej [...] do wiadomości powszechnej.

Organ wskazuje, że według powołanego rozporządzenia, dopiero jawna produkcja w Polsce (jawne stosowanie) przedmiotowej [...] lub podanie [...] do wiadomości powszechnej szkodziłoby nowości wzoru zdobniczego.

Kwestię zwrotu kosztów postępowania Urząd Patentowy RP rozstrzygnął w oparciu o art. 98 kpc w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. i rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 12 grudnia 1997 r. (Dz. U. nr 154,poz. 1013). Ze względu na stopień zawiłości sprawy przyznał uprawnionej zwrot kosztów w wysokości 1500 złotych (pięciokrotność stawki minimalnej określonej w § 12 pkt 2 rozporządzenia)

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, sprecyzowanej ostatecznie na rozprawie w dniu 3 marca 2006r., I. S., reprezentowany przez rzecznika patentowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie

1/ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, gdyż "podanie do wiadomości powszechnej" wymienione w tym przepisie nie ogranicza się w tym przypadku do terytorium Polski a do całego świata, a zatem ujawnienie w Szwecji ma ten skutek. Ponadto spójnik "albo" wyraża możliwą wymienność pozostałego zapisu tj do jawnego stosowania w Polsce lub wystawienia na widok publiczny, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca

2/ nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w odniesieniu do przedstawionych dowodów. W uzasadnieniu tego zarzutu skarżący podniósł, że cyfry 86, 94, 90, 88, 96, 77, 10 znajdują się na karcie katalogowej a nie, jak twierdzi Urząd, pod wzorami wyrobów i nie należy ich odnosić, czy też wiązać z datami produkcji poszczególnych modeli, co czyni bezprzedmiotowym rozważania Urzędu w tym zakresie. Wskazał, że firma R. produkuje [...]od 1986r. na co przedstawiono dowód w postaci oświadczenia A. R., a jeżeli powyższe oświadczenie nie było dla Urzędu jasne, organ mógł zwrócić się wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Skarżący podnosi, że w katalogu szwedzkiej firmy R. AB jest przedstawiona plastikowa [...] oznaczona jako [...], która jest identyczna, nie zaś podobna, jak twierdzi Urząd do [...] według zastrz.1 fig.1 spornego wzoru zdobniczego. Odpierając zarzut braku daty wydania katalogu, skarżący podniósł, że powszechnie wiadomo, iż większość producentów nie opatruje katalogów datami ich wydania, a na potwierdzenie daty wydania powinno wystarczyć oświadczenie producenta, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

W ocenie skarżącego, również nie uwzględnienie przez organ dowodu w postaci faktury nr [...] nie jest prawidłowe, bowiem na fakturze występuje nazwa [...] określona jako [...] o średnicach 11, 13, 15 cm a zatem faktura ta dotyczy przeciwstawionej [...].

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi zaakcentował, że oddalenie wniosku nastąpiło nie dlatego, że organ miał wątpliwości co do tego, że cyfry 86, 94, 90, 88, 96, 77, 10, 15, 30, 10 rzeczywiście oznaczają datę rozpoczęcia produkcji [...] oznaczonych w katalogu tymi cyframi a dlatego, że wnioskodawca nie wykazał, że sporny wzór zdobniczy w dacie jego zgłoszenia w Urzędzie nie spełniał warunku nowości, o którym mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. Reasumując organ stwierdził, że przedłożony katalog nie jest opatrzony datą, zatem nie wiadomo kiedy został on podany do wiadomości powszechnej, kopia faktury nr [...] dowodu takiego nie stanowi gdyż nie wiadomo jakiego konkretnie modelu [...] dotyczy a oświadczenie A. R. (firmy R. AB) świadczy co najwyżej o rozpoczęciu produkcji [...] w Szwecji, co nie jest równoznaczne z podaniem przedmiotowej [...] do wiadomości powszechnej, ani też z produkcją tej [...] w Polsce w roku 1986 r.

Na rozprawie w dniu 3 marca 2006 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę. Zaakcentował dodatkowo, że zdaniem strony, produkcja [...] w Szwecji czyni zadość "podania do powszechnej wiadomości," o którym mowa w § 6 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r.

Pełnomocnik uczestniczki przyłączając się do argumentacji organu, wniosła o oddalenie skargi. Podniosła, że wprowadzenie [...] do obrotu na terenie Szwecji, przed datą rejestracji w Polsce nie niweczy nowości w rozumieniu przepisów powołanego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga I. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] nie narusza prawa.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów zdobniczych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru zdobniczego [...] zarejestrowanego w 1998 r. z pierwszeństwem od [...] stycznia 1997 r. są zatem przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45). Wobec nieuregulowania w omawianym rozporządzeniu wszystkich kwestii związanych z ochroną wzorów zdobniczych, a w szczególności związanych z unieważnieniem prawa ochronnego na wzór, konieczne jest wskazanie, jakie przepisy normują tą problematykę. W myśl § 11 ust. 1 ww. Rozporządzenia w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, w sprawach nieuregulowanych tym rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wzorów użytkowych, zawarte w Ustawie z dnia 31 maja 1962 r. - Prawo wynalazcze (Dz. U. Nr 33, poz. 156) i w wydanych na jej podstawie rozporządzeniach w zakresie ochrony wzorów oraz postępowania i opłat w związku z tą ochroną. Ponieważ ustawa z dnia 31 maja 1962 r. została uchylona z dniem 1 stycznia 1973 r. z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz. U. 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.), zagadnienia nieuregulowane w Rozporządzeniu w sprawie ochrony wzorów zdobniczych normują odpowiednio przepisy dotyczące ochrony wzorów użytkowych, a to z uwagi na brak w ustawie o wynalazczości regulacji w zakresie wzorów zdobniczych i wzorów przemysłowych. Dodać przy tym należy, iż ustawa o wynalazczości w art. 125 ust. 3 pozostawiła w mocy przepisy wydane na podstawie art. 142 ustawy Prawo wynalazcze do czasu wydania przepisów dotyczących ochrony wzorów przemysłowych. Tym samym, z dniem wejścia w życie ustawy o wynalazczości pozostało w mocy cytowane Rozporządzenie w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. W rezultacie w niniejszej sprawie kwestie związane z unieważnieniem wzoru zdobniczego, jako pozostające poza bezpośrednią regulacją omawianego Rozporządzenia, normuje przepis art. 68 ust. 1 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości.

W świetle art. 82 ustawy o wynalazczości do wzorów użytkowych i praw ochronnych stosuje się odpowiednio przepisy o wynalazkach i patentach zawarte m.in. w art. 55-70 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 68 ust. 1 tejże ustawy patent może być na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, unieważniony przez Urząd Patentowy w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Dopuszczalne jest zatem, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie 6 II SA 424/02, uchylającym poprzednią decyzję Urzędu Patentowego RP, unieważnienie spornego wzoru zdobniczego części, o ile nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

W rozpatrywanej sprawie, wnioskodawca zakwestionował jedną postać wzoru tj. objętą zastrzeżeniem ochronnym nr 1 (fig. 1), której przeciwstawił [...].

Zgodnie z § 6 ust.1 ww. Rozporządzenia w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, świadectwo ochronne na wzór zdobniczy może być ważnie uzyskane tylko na nowy wzór zdobniczy. Natomiast stosownie do ust. 2 tego paragrafu, wzoru zdobniczego nie uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego, został podany do wiadomości powszechnej albo był w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru zdobniczego.

W rozpatrywanej sprawie skarżący wywodził, iż sporny wzór zdobniczy nie jest nowy w rozumieniu powołanego § 6 ust. 2 zdanie 1, albowiem przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego (tutaj: przed dniem [...] stycznia 1997 r.), został podany do wiadomości powszechnej przez fakt produkcji (wprowadzenia do obrotu) na terenie Szwecji. W toku sprawy, uzasadniając swój wniosek skarżący powoływał się również na publikację w postaci katalogu szwedzkiej firmy R. AB, w której zamieszczone zostały barwne zdjęcia przeciwstawionej [...]. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że wnioskodawca nie dowodził, iż przeciwstawiony wzór (tj. [...] produkowana przez firmę R.) był przed dniem [...] stycznia 1997 r. w Polsce jawnie stosowany lub wystawiony na widok publiczny (....) w rozumieniu § 6 ust. 2 zdanie drugie powołanego Rozporządzenia w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. Przeciwnie, zarówno w toku sprawy administracyjnej jak i w skardze do tutejszego Sądu skarżący wprost podnosi, iż nie doszło do zniweczenia nowości spornego wzoru w rozumieniu § 6 ust. 2 zdanie drugie powołanego Rozporządzenia.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czym jest podanie do wiadomości powszechnej (zdanie pierwsze § 6 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie ochrony wzorów zdobniczych) jako powód zniweczenia nowości wzoru zdobniczego, a w szczególności czy pojęcie to obejmuje również ujawnienie wzoru poza granicami Polski w każdy sposób, o ile ujawnia dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru. Czy też omawiany termin, poza granicami Polski, ogranicza się jedynie do ujawnienia przez publikację. Przed przystąpieniem do meritum sprawy niezbędnym jest uczynienie kilku uwag ogólnych dotyczących kwestii nowości. Na wstępie stwierdzić należy, że regulacje prawne dotyczące wzorów cechują się rozmaitością a rozwiązania ograniczają w różny sposób pojęcie nowości. Nowość staje się kategorią zrelatywizowaną czasowo, terytorialnie, rzeczowo etc., bowiem z jednej strony występuje tendencja do stawiania wysokich wymagań wzorom, z drugiej zaś konieczność stworzenia warunków do weryfikacji nowości. Jeżeli wymóg nowości nie jest ograniczony w czasie i przestrzeni, wówczas istnienie bardzo podobnego wzoru wcześniejszego, gdziekolwiek by nie został ujawniony, może posłużyć jako instrument zniweczenia wzoru zarejestrowanego. Najbardziej powszechnie stosuje się terytorialne ograniczenia badania nowości. W związku z tym dzieli się zasadniczo nowość na światową i krajową (por. M. Poźniak Niedzielska Wzory zdobnicze i ich ochrona. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1978, str. 55, podobnie Anna Wojciechowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru przemysłowego w świetle dyrektywy z 13 października 1998 r. o ochronie prawnej wzorów przemysłowych, Prace z Wynalazczości i ochrony intelektualnej, rok 2002, zeszyt Nr 80).

Swoistą hybrydą jest nowość mieszana (światowo-krajowa). Polega ona na połączeniu niektórych przesłanek nowości światowej z przesłankami nowości krajowej w nawiązaniu do formy ujawnienia wzoru. Z taką sytuacją mamy do czynienia na gruncie Rozporządzenia z 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych. Przyjęte wówczas rozwiązanie przedstawia się niejednoznacznie. Część przedstawicieli doktryny w Polsce uważa, iż przesłanką rejestracji wzoru zdobniczego jest nowość w skali światowej, inni dopatrują się w § 6 sformułowania warunku nowości krajowej. Niepewność bierze się stąd, że przepis § 6 fakt podania wzoru do wiadomości powszechnej przeciwstawia jawnemu stosowaniu wzoru w Polsce, wystawieniu go w Polsce na widok publiczny. Natomiast proces weryfikacji nowości w aspekcie nowości światowej sprowadza się do przeglądania wybranych publikacji zagranicznych. Publikacje te stanowią tylko jedną, dostępną formę podania wzoru do powszechnej wiadomości. Natomiast wyjawienie wzoru na terenie Polski może odbyć się w jakiejkolwiek formie, by doszło do zniweczenia cechy nowości (por. M. Kępiński Wzory zdobnicze w prawie polskim, Wojewódzki Klub Techniki i Racjonalizacji w Poznaniu, 1979).

Treść ust. 2 § 6 omawianego Rozporządzenia zawiera pojęcie nowości utworzone na użytek prawa wynalazczego i ze względu na konieczność praktyczną. Przepis ten jest uważany za definicję tzw. nowości obiektywnej. Przeszkodą dla nowości w rozumieniu powołanego przepisu nie jest wszelka znajomość określonego rozwiązania, lecz tylko taka, która jest związana z określonymi formami jego ujawniania: podaniem do powszechnej wiadomości, wystawieniem na widok publiczny (w określony sposób). Określenie nowości z § 1 Rozporządzenia ("nowa postać przedmiotu") nie ma zakresu pokrywającego się z pojęciem nowości wskazanym w ust. 2 § 6 Rozporządzenia (v. A. Wojciechowska, Wzornictwo przemysłowe – zagadnienie przedmiotu ochrony prawnej. Prace z wynalazczości, 1990r., zeszyt 54). Zdaniem niektórych przedstawicieli doktryny, na gruncie Rozporządzenia w sprawie wzorów zdobniczych zamiarem ustawodawcy, było zróżnicowanie podania do wiadomości powszechnej przez publikację, od dwóch pozostałych sposobów ujawnienia wzoru. Podanie do wiadomości powszechnej przez publikację może bowiem powodować zniesienie nowości wzoru niezależnie od tego czy nastąpiło w Polsce, czy za granicą. Natomiast pozostałe środki ujawnienia wzoru muszą nastąpić na terenie Polski (v. M. Kępiński, Wzory zdobnicze w prawie polskim, Wojewódzki Klub Techniki i Racjonalizacji w Poznaniu, 1979). Analizując dowody przedstawione przez skarżącego w kontekście przedstawionego wyżej poglądu stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że przedstawiony katalog został wydany przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ze świadectwa ochronnego tj. przed dniem [...] stycznia 1997 r. Przedłożony katalog nie był bowiem opatrzony datą. Należy również zauważyć, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, A. R. w swoim oświadczeniu nie wskazała daty wydania powyższego katalogu a jedynie oświadczyła, co wynika z treści pisma datowanego na [...] marca 2000 r., iż firma R. plastikową [...] produkuje od 1986 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż w świetle zaprezentowanego wyżej stanowiska, Urząd Patentowy słusznie uznał, że powyższa publikacja nie może stanowić dowodu potwierdzającego podanie wzoru do powszechnej wiadomości. Takiego dowodu nie stanowi również omówione oświadczenie A. R., albowiem świadczy ono, co najwyżej o produkcji [...] w Szwecji w roku 1986, co nie jest równoznaczne z "podaniem do powszechnej wiadomości" w rozumieniu § 6 ust. 2 ww. Rozporządzenia, bowiem ujawnienie przez jawne stosowanie, według prezentowanego poglądu dotyczyło tylko i wyłącznie terytorium Polski.

Od 16 grudnia 1991 r. tj. od momentu zawarcia Układu Europejskiego na mocy którego Polska zobowiązała się w okresie 5 lat dostosować swoje prawo do prawa wspólnotowego w obszarze własności intelektualnej (art. 66 ust. 1 Układu) oraz była zobowiązana stale dokonywać zmian swojego prawa, stosownie o zmian dokonywanych w prawie wspólnotowym (art. 69 Układu). Następnie, po utracie mocy obowiązującej wymienionego aktu (co nastąpiło z dniem 1 maja 2004 r.) i wejściem Polski do Unii Europejskiej niezbędne jest stosowanie przez wszystkie organy państwowe, w tym Urząd Patentowy RP oraz sądy, całego wspólnotowego dorobku prawnego (acguis communautaire). W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, oraz fakt, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego został złożony w dniu [...] kwietnia 2000 r. koniecznym staje się dokonanie prowspólnotowej wykładni omawianych przepisów oraz ocena czy zaskarżona decyzja i zawarte w jej uzasadnieniu stanowisko Urzędu Patentowego RP respektuje prawo wspólnotowe. W związku z powyższym niezbędnym wydaje się wskazanie na dwa akty prawne odnoszące się do wzorów przemysłowych: dyrektywę 98/71/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wzorów przemysłowych oraz rozporządzenie Rady nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. o wzorze przemysłowym Wspólnoty. Z przepisów powołanej dyrektywy wynika, że weryfikacja wymogów nowości i indywidualnego charakteru wzoru dokonywana jest przez porównanie z wzorem, który był powszechnie dostępny. Przesłankę powszechnej (publicznej) dostępności znajdujemy w art. 4 oraz art. 5 dyrektywy. Wzór uważa się za nowy, jeżeli przed datą dokonania zgłoszenia o rejestrację lub jeżeli zostało zastrzeżone pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa, żaden identyczny wzór nie był powszechnie dostępny. Zgodnie z art. 6 ust.1 dyrektywy, wzór uważa się za powszechnie dostępny, jeżeli w wyniku rejestracji lub innego zdarzenia został opublikowany bądź wystawiony, użyty w handlu lub w jakikolwiek sposób ujawniony chyba, że zdarzenia te nie mogły w normalnym trybie w toku zwykłej działalności handlowej dotrzeć do wiadomości zainteresowanych środowisk specjalizujących się w danym sektorze, działających w ramach Wspólnoty, przed datą dokonania zgłoszenia o rejestrację lub jeżeli zostało zastrzeżone pierwszeństwo, przed datą pierwszeństwa. Zdaniem Sądu, dokonując prowspólnotowej wykładni przepisu § 6 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 29 stycznia 1963 r. o wzorach zdobniczych należy przyjąć, iż każdy sposób ujawnienia wzoru zdobniczego (podania go do powszechnej wiadomości) w dowolnym miejscu na świecie albo w Polsce jest relewantny, o ile ujawnia dla znawcy dostateczne dane do stosowania tego wzoru. Ujawnienie musi stwarzać możliwość zapoznania się ze wzorem znawcom, a więc osobom działającym w sposób profesjonalny w tym samym sektorze działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, możliwość ta musi mieć charakter rzeczywisty. W konsekwencji należy uznać, iż nie wystarcza w przypadku wzorów zdobniczych stworzenie potencjalnej możliwości zapoznania się z danym wzorem. Ujawnienie (podanie do wiadomości powszechnej) musi mieć charakter materialnie istotny, a więc nastąpić w okolicznościach, które pozwalają zakładać rzeczywistą jego znajomość, będącą efektem prowadzenia normalnej działalności zawodowej, wyspecjalizowanej w danym sektorze (np. w dziedzinie produkcji [...] plastikowych w sektorze przetwórstwa tworzyw sztucznych). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ujawnienie (podanie do powszechnej wiadomości) wzoru zdobniczego w sposób szkodzący nowości może nastąpić m.in. poprzez jego publikację w czasopiśmie, czy też ofercie handlowej (reklamowej) skierowanej do szerokiego kręgu odbiorców, niemniej nie wystarcza w tym przypadku stworzenie jedynie potencjalnej (teoretycznej) możliwości zapoznania się z tym rozwiązaniem (jak np. w przypadku wynalazków podlegających opatentowaniu). W przypadku wzorów zdobniczych ujawnienie należałoby uznać za nieszkodzące nowości, gdy zapoznanie się z takim wzorem nie nastąpi w normalnym toku działalności zawodowej. Ocena, czy doszło do ujawnienia musi zatem uwzględniać stan rzeczywistej wiedzy w relewantnym kręgu odbiorców (tak Krystyna Szczepanowska - Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, Przegląd Prawa Handlowego, marzec 2005r.). W konsekwencji należy uznać, iż przy badaniu przesłanki nowości należy przeprowadzić dowód na okoliczność, czy istniała rzeczywista możliwość zapoznania się z danym rozwiązaniem (wzorem zdobniczym), a więc niezbędne jest wykazanie w toku postępowania spornego, że dany wzór był w sposób relewantny podany do powszechnej wiadomości, w sposób wskazany w § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie, również przy uwzględnieniu wykładni mającej na uwadze przepisy powołanej wyżej dyrektywy oraz rozporządzenia Rady, uznać należy, że organ prawidłowo uznał, iż dowody zaoferowane przez stronę nie podważają nowości spornego wzoru. Należy podzielić stanowisko organu, że katalog bez daty nie stanowi dowodu, iż wzór został podany do powszechnej wiadomości przed dniem [...] stycznia 1997 r. Faktura nr [...] z dnia [...] maja 1987 r. również takiego dowodu nie stanowi, bowiem, jak słusznie wskazuje organ, nie można na jej podstawie stwierdzić, że dotyczy ona przeciwstawionego modelu [...]. Należy zwrócić uwagę, że specyfikacja wymienionych na tej fakturze przedmiotów nie jest powiązana z katalogiem a w szczególności nie wiadomo czy dotyczy [...] oznaczonych w katalogu jako [...]. Ponadto katalog ten, jak wspomniano wyżej, nie jest opatrzony datą, a zatem nie wiadomo, czy nazwy poszczególnych modeli [...] produkowanych (sprzedawanych) w dacie wystawienia faktury odpowiadają nazwom modeli zaprezentowanych w katalogu. Oświadczenie A. R. świadczy jedynie o tym, że firma R. rozpoczęła w Szwecji produkcję modelu [...]oznaczonej w katalogu jako [...] w roku 1986, co nie wystarcza do przyjęcia, że wzór został podany do wiadomości powszechnej, bowiem nie wykazano czy istniała rzeczywista możliwość zapoznania się z tym wzorem. Innymi słowy, nie wykazano czy doszło do ujawnienia w sposób relewantny. Z powyższych względów, Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że sam fakt produkcji [...] w Szwecji niweczy nowość spornego rozwiązania (jest podaniem do powszechnej wiadomości). W konsekwencji, uwzględniając przedstawione rozważania, za prawidłowe uznać należy stanowisko organu odmawiające unieważnienia wzoru zdobniczego [...].

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że nie zasługują na uwzględnienie. Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W myśl tego przepisu, do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy powołanego przepisu, na Urzędzie Patentowym spoczywają obowiązki w zakresie m.in. dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 255 ust. 4 ustawy – Prawo własności przemysłowej (art. 77 § 1 k.p.a.), a także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, z powyższych obowiązków Urząd Patentowy wywiązał się w sposób prawidłowy. Wbrew twierdzeniom strony, organ odniósł się do wszystkich dowodów zgłoszonych przez skarżącego oraz dokonał ich oceny zarówno oddzielnie jak i w sposób kompleksowy.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.