Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 112/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 10
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego we W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. B. wnioskiem z dnia 8 października 2013 r. wskazując na art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zwrócił się do Sądu Okręgowego w Ś. o udostępnienie w formie kserokopii dokumentów lub ich zapisu na nośniku elektronicznym następujących informacji:

1) wszystkich postanowień wraz z uzasadnieniem, wydanych przez SSO J. H. dotyczących zabezpieczeń alimentacyjnych na małoletnich na czas rozwodu, wydanych w latach 2010, 2011 i 2012,

2) postanowień wraz z uzasadnieniem, wydanych przez wszystkich sędziów I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Ś. dotyczących zabezpieczeń alimentacyjnych na czas rozwodu z lat 2010, 2011, 2012 na kwoty powyżej 1950 zł miesięcznie na jedno małoletnie dziecko,

3) sprawozdań lub innych dokumentów, w których figuruje ogólna liczba wszystkich postanowień zabezpieczających roszczenia alimentacyjne na małoletnich, na czas rozwodu, wydanych przez I Wydział Cywilny Sądu Okręgowego w Ś. w latach 2010, 2011, 2012. W przypadku braku sprawozdań lub innych równoważnych dokumentów, wniósł o podanie ogólnej liczby w/w postanowień zabezpieczających.

Podał także iż wyraża zgodę na anonimizację danych osobowych.

Prezes Sądu Okręgowego w Ś. pismem z dnia 21 października 2013 r. wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 14 dni od wezwania, że udostępnienie informacji, o które wnosił pismem z dnia 8 października 2013 r. (które zostały przytoczone przez Prezesa Sądu Okręgowego w Ś.) jest szczególnie istotne dla interesu publicznego pod rygorem odmowy udzielenia informacji publicznej.

Wyjaśnił także, iż nie są prowadzone oddzielne urządzenia ewidencyjne dla tej kategorii spraw, o których jest mowa we wniosku zainteresowanego i informacja, o którą wnosi wymaga przetworzenia.

W odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawca stwierdził, że bezspornym jest, iż Sąd posiada żądane dokumenty a także dysponuje środkami technicznymi do sporządzenia kserokopii lub zapisu elektronicznego wnioskowanych dokumentów, ich treść stanowi informację publiczną, nie wymaga przetworzenia, Sąd posiada środki techniczne umożliwiające uzyskanie w formie prostej. W tych okolicznościach nietrafnym jest żądanie wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż wnioskuje o przekazanie dokumentacji źródłowych w formie prostej, nie wymagającej przetworzenia.

Zarzucił, że nie żądał jak stwierdzono w piśmie z dnia 21 października 2013 r. "sprawozdań, dokumentów, liczby wszystkich postanowień ..." a wnosił o udostępnienie sprawozdań lub innych dokumentów, lub podania ogólnej liczby postanowień zabezpieczających oraz nie żądał "nadto wszystkich postanowień z uzasadnieniami bez względu na kwotę, wydanych w tym okresie przez sędziego J. H." lecz wnosił o udostępnienie "wszystkich postanowień, wraz z uzasadnieniem, wydanych przez SSO J. H. dotyczących zabezpieczeń alimentacyjnych na małoletnich na czas rozwodu, wydanych w latach 2010, 2011, 2012".

Decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...] listopada 2013 r. [...] odmówił udzielenia wnioskowanych informacji.

W uzasadnieniu podał, że wnioskowana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną, jednocześnie jest to informacja przetworzona, w Sądzie Okręgowym w Świdnicy nie są bowiem, prowadzone oddzielne urządzenia ewidencyjne dla tej kategorii spraw, o których jest mowa we wniosku. Wymagany byłby zatem przegląd repertoriów i akt spraw rozwodowych oraz zapoznanie się z treścią postanowień w przedmiocie zabezpieczenia; by ustalić w ilu z nich kwota zabezpieczenia przewyższa 1950 zł na dziecko.

Stwierdził, że ilość spraw rozwodowych rozpoznawanych w Sądzie Okręgowym w Ś. jest znaczna: w 2010 r. wpłynęło do Sądu 2126 spraw tej kategorii, w roku 2011 – 2256 spraw, zaś w 2012 r. – 2095.

Podał, że utworzenie zbioru żądanych informacji wymagałoby zatem takiego nakładu pracy i zaawansowania pracowników sekretariatu, które wpłynęłoby negatywnie na tok zadań wykonywanych przez I Wydział Cywilny Sądu Okręgowego w Ś..

Ostatecznie stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, że udostępnienie mu żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i nie wynika to także z okoliczności sprawy, tym samym należało odmówić udzielenia wnioskowanych informacji.

Wnioskodawca wskazując na artykuł 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Sądu Administracyjnego we W.

W uzasadnieniu podał, że Prezes Sądu Okręgowego w Ś:

1) nie wykazał iż objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji o charakterze przetworzonym, ograniczając się do lapidarnego skwitowania, iż nie są prowadzone oddzielne urządzenia ewidencyjne, nie wyjaśniając przy tym jakie to "oddzielne urządzenia ewidencyjne" winny być prowadzone w celu realizacji wniosku;

2) nie wykazał, w świetle § 51 ust. 1 zarządzenia Nr 81/03/DO Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. jakie to oddzielne urządzenia są prowadzone w Sądzie Okręgowym w Ś. zwłaszcza w sytuacji, gdy są one prowadzone w wersji elektronicznej i wybór parametru wyszukania żądanej informacji wymaga kilku kliknięć w klawiaturę komputera;

3) błędnie podał, iż nie są prowadzone oddzielne urządzenia ewidencyjne dla wnioskowanej kategorii spraw;

4) nie żądał, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wykazania istotnego interesu publicznego w odniesieniu do żądań wyszczególnionych w pkt 1, 3 wniosku z dnia 8 października 2013 r.;

5) brak, w decyzji z dnia 18 listopada 2013 r., uzasadnienia dotyczącego żądania wymienionego w pkt 1 i 3 wniosku;

6) odmówił udzielenia informacji poprzez powołanie się przez organ m.in. na duży nakład pracy, w sytuacji gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej nie uzależnia wydania informacji od nakładu pracy na jej sporządzenie.

Zarzucił również naruszenie art. 7, 8, 11, 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W związku z powyższym wniósł o uwzględnienie odwołania i przekazanie wnioskowanych informacji.

Po przesłaniu odwołania skarżącego do Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, Prezes tego Sądu zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie przesłanych materiałów w zakresie przekazania informacji w przeprowadzaniu postępowania dowodowego w zakresie badania gromadzonych przez Sąd danych statystycznych w celu ustalenia ilości postępowań zabezpieczających roszczenia alimentacyjne na małoletnich na czas rozwodu jak również informacji o ilości postanowień wydanych przez sędziego J. H., który orzekał w tych sprawach.

W odpowiedzi organ I instancji podał, że w Sądzie sporządzone jest sprawozdanie statystyczne w sprawach cywilnych (druk MS-S 10), w dziale 1.1.C zawiera ono rubrykę o treści "udzielono zabezpieczenia w trybie art. 445 k.p.c. w sprawach o rozwód", jednak w Sądzie Okręgowym w Ś. w latach 2010-2013 nie udzielano zabezpieczeń w tym trybie.

Natomiast dokonywano zabezpieczeń na podstawie art. 753 k.p.c. Miało to miejsce wielokrotnie, ale informacje te nie są odnotowywane w sprawozdaniu MS-S 10, przez co, aby ustalić treść i ich liczbę, co do kwoty zabezpieczenia, należy sprawdzić dane o każdej sprawie rozwodowej w repertorium prowadzonym przez Sąd.

Dla wskazania spraw rozwodowych, w których sprawozdawcą był sędzia J. H. jest niezbędne przejrzenie akt spraw lub wokand.

Udzielenie zatem informacji w zakresie ilości postanowień wydanych przez Sędziego, dotyczących zabezpieczeń roszczeń alimentacyjnych na małoletnich na czas rozwodu wymagałoby ustalenia sygnatur spraw rozwodowych, w których orzekał on na przestrzeni lat 2010 do 2012, a następnie sprawdzenie w repertorium, w których sprawach z tej kategorii udzielono zabezpieczenia w trybie art. 753 k.p.c.

Prezes Sądu Apelacyjnego rozpatrując odwołanie wnioskodawcy stwierdził, że jest ono niezasadne.

Dodał, że z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. W art. 2 cytowanej ustawy przyznane zostało każdemu prawo dostępu do informacji publicznej. Nadto, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej na prawo do informacji publicznej składa się uprawnienie do uzyskania informacji, także przetworzonej, w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Na Prezesie Sądu Okręgowego w Ś., jako na organie władzy publicznej, spoczywa w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy, obowiązek udzielania informacji publicznej.

Podał, że w niniejszej sprawie spornym było ustalenie, czy wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna jest informacją publiczną prostą czy informacją publiczną przetworzoną.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona jawi się jako pewnego rodzaju kompilacja posiadanych przez organ danych. W jej efekcie powstaje nowy, czyli przetworzony dokument, czy też zespół danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten, co do zasady, wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym. Nadto wskazuje się, że informacja przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, w sytuacji gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Wymaga bowiem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech informacji, (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2012 roku II SA/Gd 149/12).

Dlatego też według Prezesa Sądu Apelacyjnego nie można zgodzić się z podnoszonymi w odwołaniu skarżącego argumentami, że wnioskowana przez niego informacja stanowi informację prostą. Zdaniem Organu II instancji wniosek odwołującego obejmował informację przetworzoną, która nie znajdowała się w obiegu publicznym. W rozpoznawanej sprawie uzyskanie wnioskowanych informacji wymaga sięgnięcia do dokumentacji źródłowej, w oparciu o którą powstanie jakościowo nowa informacja. Wytworzenie jej nastąpi według wskazanych kryteriów, co świadczy niewątpliwie o procesie przetworzenia informacji. Organ I instancji nie dysponował na dzień złożenia wniosku gotową informacją i musiałby poprzedzić jej wytworzenie złożonymi działaniami. Prezes Sądu Okręgowego wskazał, że na zakwalifikowanie żądanej przez wnioskodawcę informacji jako informacji przetworzonej wpłynął fakt, że w Sądzie nie prowadzi się wykazów dla wnioskowanej kategorii spraw. Organ I instancji wskazał w wydanej w sprawie decyzji jak również w piśmie uzupełniającym materiał zgromadzony w sprawie, że udzielenie informacji musiałoby zostać poprzedzone przeglądem repertoriów i akt spraw rozwodowych oraz zapoznanie się z treścią postanowień w celu ustalenia wnioskowanych przez zainteresowanego informacji.

Fakt, że organ I instancji nie odniósł się bezpośrednio w uzasadnieniu decyzji do pkt 1 i 3 wniosku, argumentując, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, nie dyskwalifikuje tego aktu prawnego, tym bardziej, że na wezwanie organu odwoławczego informacja ta została uzupełniona. Dlatego też trudno jest się zgodzić z zarzutami naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ pismo uzupełniające materiały sprawy wskazuje, że Prezes Sądu Okręgowego podejmując decyzję w sprawie musiał posiadać wiedzę o takim stanie rzeczy. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ odwoławczy bierze pod uwagę stan sprawy z chwili wydania decyzji II-instancyjnej.

Trudno jest się też zgodzić z zarzutem, że wnioskodawca nie został wezwany do wykazania interesu publicznego w odniesieniu do żądań z pkt 1 i 3 wniosku. Organ uczynił to pismem z dnia 21 października 2013 roku.

Tymczasem zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz instytucji publicznych, jako pewnej całości.

Ostatecznie stwierdzono, że organ II instancji zgadza się ze stanowiskiem Prezesa Sądu Okręgowego w Ś., że informacja, której udostępnienia żądał wnioskodawca, stanowi informację przetworzoną. Wymaga bowiem przygotowania stosownych zestawień a w konsekwencji zaangażowania dużej ilości pracowników związanego z koniecznością przejrzenia dużej ilości akt sądowych, o które wnosi skarżący. Działania zmierzające do uwzględnienia wniosku odbiłyby się negatywnie na sprawności działania organu i zakłóciłyby jego prawidłowe funkcjonowanie.

Ponadto stwierdzono, że brak jest podstaw aby uznać, że wnioskowane informacje miałyby znaczenie z punktu widzenia efektywności funkcjonowania państwa, w tym wymiaru sprawiedliwości.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Wniósł o jej uchylenie z powodu naruszenia art. 6-12, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, 3, 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W uzasadnieniu wskazanych naruszeń skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu.

Ponadto zarzucając naruszenie art. 6 i 10 k.p.c. twierdził, że pomimo ciążącego obowiązku nie umożliwiono mu czynnego udziału w każdym stopniu postępowania. O piśmie uzupełniającym Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. dowiedział się z decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego. Nie zna treści tego pisma. Uniemożliwiło mu to wypowiedzenie się co do treści pisma przed wydaniem decyzji. Tym samym naruszono przepisy prawa, tym bardziej że jak wynika z ostatecznej decyzji znajdują się w nim informacje istotne dla niniejszego postępowania, a ponadto w ocenie skarżącego, informacje błędne. Ponadto nie dano skarżącemu możliwości ustosunkowania się merytorycznie i złożenia stosownych wyjaśnień bądź wniosków. Pominięto drugą stronę postępowania czym naruszono zaufanie do organu – tym samym naruszono art. 8, art. 10, art. 12 § 1 k.p.a.

Ponadto z przesłanej informacji wynika, iż Prezes Sądu Okręgowego dysponuję formularzem MS-S 10, w którym widnieje informacja "udzielono zabezpieczenia w trybie art. 445 k.p.c. w sprawach o rozwód", podczas gdy w formularzu udostępnionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości na stronach www, figuruje jedynie rubryka "o udzieleniu zabezpieczenia". Fakt ten świadczy o braku wnikliwości w prowadzonym postępowaniu, opieraniu się jedynie na informacji jednej ze stron, czym naruszono art. 7, 8, 10, 12 § 1 k.p.a.

Obie decyzje nie wykazały, w świetle art. 51 ust. 1 zarządzenia Nr 81/03/200 Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r. jakie to oddzielne urządzenia są prowadzone w Sądzie Okręgowym w Ś. zwłaszcza gdy są one prowadzone w wersji elektronicznej i wybór parametru wyszukiwania nie powinien nastręczyć wielu trudności, ani zajmować nadmiernej ilości czasu.

W ocenie skarżącego zadziwiający jest brak oddzielnych urządzeń ewidencyjnych w sytuacji, gdy przed każdą salą rozpraw znajdują się ekrany posiadające w wersji elektronicznej: sygnaturę sprawy, temat wokandy, dane osobowe, składu orzekającego, dane osobowe strony powodowej i pozwanej.

Programy komputerowe używane w Sądzie Okręgowym w Ś. pozwolą na wyszukanie informacji wg żądanego kryterium. Brak w obu decyzjach ustosunkowania się do powyższego budzi obawy i rodzi brak zaufania, czym narusza art. 7, 8, 9, 77 k.p.c.

Podniósł, że organ II instancji nie zawarł w uzasadnieniu faktycznym przesłanek, którymi kierował się odrzucając jego argumentację w zakresie bezproblemowego i szybkiego wyszukania niezbędnych informacji, o które wnioskował, a także systemów komputerowych umożliwiających w przeciągu "paru chwil" wyszukanie interesujących informacji.

Również w zakresie podstaw prawnych nie widnieje żadna informacja mająca uwiarygodnić informacje Prezesa SO dotyczące urządzeń ewidencyjnych. Powyższe uzasadnia według skarżącego sformułowanie zarzutu naruszenia art. 107 § 3 oraz 7 i 8 k.p.a.

Zarzucił także, że organ I i II instancji nie wykazał w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć w wystarczający i przekonywujący sposób, że sam zbadał przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Organ nie podjął w tym zakresie wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego naruszając tym samym art. 7, art. 77 k.p.a. Stwierdzenia wypowiadane w tym zakresie należy uznać za dowolne a jako także naruszające art. 80 k.p.a. Dlatego też, uzasadnienia organów w tym zakresie nie spełniają wymogów wskazanych w art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. Organ winien szczegółowo uzasadnić brak istnienia przesłanki o odmowie udostępnienia informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta o czym stanowi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. – obejmuje również bezczynność organów.

Przedmiotem skargi jest prawo do informacji publicznej, a podstawę do jej rozpoznania stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – dalej u.d.i.p.

Organy obu instancji odmówiły udzielenia informacji publicznej wnioskowanej przez skarżącego uznając, że ma ona charakter informacji przetworzonej a zainteresowany nie uprawdopodobnił, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Poza sporem pozostaje, że Sąd I instancji pismem z dnia 21 października 2013 r. wezwał skarżącego, odwołując się do jego pisma z dnia 8 października 2013 r., do wykazania w terminie 14 dni, że wnioskowana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego oraz poinformował, że ma ona charakter przetworzony.

Sformułowanie pisma, wymienienie w nim wszystkich żądań zawartych we wniosku z dnia 8 października 2013 r. i odniesienie się do powyższego pisma na wstępie wezwania, w ocenie Sądu uzasadnia przyjęcie, że ocena, iż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną odnosi się do wszystkich żądań zawartych we wniosku. Niezależnie od tego – co podnosi skarżący, czy zredagowanie żądania było prawidłowe czy też nieprawidłowe.

Niesporne jest również i to, że odpowiedź na powyższe wezwanie została sformułowana w piśmie skarżącego z dnia 24 października 2013 r. Zainteresowany nie wykazał w nim szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania wnioskowanych informacji, nie zgodził się natomiast z oceną, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną – twierdził, że jest informacją prostą. Zwrócił także uwagę, że w wezwaniu błędnie określono przedmiot żądania.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to istotne dla interesu publicznego. Organ I instancji stwierdził, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby udostępnienie skarżącemu wnioskowanych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Takiej samej oceny dokonał organ II instancji, uznając, że nie widzi podstaw aby uznać, że informacje, które pozyskałby wnioskodawca, miałyby znaczenie z punktu widzenia efektywności funkcjonowania państwa, w tym wymiaru sprawiedliwości.

Według Sądu ocena ta jest prawidłowa. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które zadecydowały o złożeniu wniosku z dnia 8 października 2013 r. Dotyczy on dokumentów wydawanych w sprawach indywidualnych poszczególnych osób wnoszących sprawy o rozwód.

Zatem w tych okolicznościach trudno wyprowadzać wnioski o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego.

Jak również prowadzić postępowanie dowodowe, o którym mówi skarga, gdyby nawet takowe – o czym mowa poniżej, było dopuszczalne.

Istota sprawy sprowadza się jednakże do ustalenia, czy wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, czy też prostej na co wskazuje zainteresowany.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej choć posługuje się terminem "informacji przetworzonej" nie zawiera legalnej jego definicji.

Lukę w tym zakresie uzupełniło orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz doktryna.

Wskazuje się, że przy informacji przetworzonej możemy mieć do czynienia z dwoma sytuacjami. W pierwszej, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nie istniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego (M. Bednarczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda Biuletyn Informacji Publicznej. Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 87).

Wytworzenie takiej informacji wymaga określonego działania intelektualnego i osobowego, organizacyjnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadaniu skutkom tego działania cech informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 września 2005 r., II SA/Kr 984/05 niepub.).

Przetworzeniem informacji jest zbieranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2005, IV SAB/Wr 47/05).

Druga sytuacja to taka gdy przedmiotem wniosku o udzielenie informacji są informacje proste będące w posiadaniu zobowiązanego podmiotu ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że żądana informacja jest informacją przetworzoną.

Suma informacji prostych nie zawsze pozostaje informacją prostą. Informacja, która wymaga zestawień i opracowań ma charakter informacji przetworzonej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2004 r. 4 II SA/Ka 2633/03.

Kolejne rozumienie informacji przetworzonej znajduje się decyzji Prezesa NSA z dnia 21 lipca 2005 r. V Inf/S 0412/7/05, niepub. W decyzji tej stwierdzono, że wokanda sądowa jest dokumentem urzędowym stanowiącym pewną sumę informacji publicznych prostych, ale wydanie wnioskodawcy wokand w liczbie przez niego żądanej – z okresu miesiąca – przesądza o tym, że mamy do czynienia z informację przetworzoną, której udostępnienie zależne jest od wystąpienia szczególnego interesu publicznego. Udostępnienie wokandy musi być bowiem uprzednio poprzedzone jej odpowiednim przygotowaniem – musi być pozbawione danych umożliwiających identyfikację poszczególnych podmiotów.

Według Sądu mamy do czynienia w niniejszej sprawie z informacją przetworzoną w ostatnim przedstawionym rozumienia tego pojęcia.

Jest to szereg informacji prostych, których wydanie musiałoby poprzedzić anonimizacja czyli pozbawienie danych umożliwiających identyfikację poszczególnych podmiotów wymienionych w postanowieniach wokandach. Obowiązek anonimizacji wynika z ustawy o ochronie danych osobowych a także z art. 5 ust. 2 omawianej ustawy.

To stwierdzenie niewątpliwie dotyczy żądania opisanego w pkt 1 i 2 wniosku z dnia 8 października 2013 r. czyli doręczenia wszystkich postanowień wraz z uzasadnieniem, wydanych przez sędziego J. H. dotyczących zabezpieczeń alimentacyjnych na małoletnich, na czas rozwodu w latach 2010-2012 oraz postanowień wraz z uzasadnieniem wydanych przez sędziów I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Ś. dotyczących zabezpieczeń alimentacyjnych na czas rozwodu w okresie wskazanym wyżej na kwoty powyżej 1950 zł miesięcznie na jedno małoletnie dziecko, jak również pkt 3 wniosku odnośnie liczby w/w postanowień zabezpieczających wydanych w okresie 3 lat. W tym przypadku pojawia się kwestia liczenia i skanowania.

Faktem notoryjnym, powszechnie wiadomym, dla pracowników jest, iż liczba wymienionych wyżej postanowień stanowiłaby przy ilości spraw rozwodowych wskazanych przez organy – w liczbie ponad 6 tysięcy (za okres 3 lat) co najmniej kilkadziesiąt a prawdopodobnie kilkuset czy nawet większą ilość.

Te rozważania Sąd przedstawia, argumentując jak wyżej, w związku z tym że nawet przy istnieniu takich urządzeń i systemów o jakich mówi skarżący, które powodują że za sprawą kilku "kliknięć" żądane dokumenty są wytwarzane – żądane informacje są informacjami przetworzonymi. Niewątpliwie same nadzorowanie w szerokim tego słowa znaczeniu systemów komputerowych i drukowanie ogromnej ilości postanowień z uzasadnieniami i "ręczna" anonimizacja danych osobowych już daje podstawę do uznania, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Kwestia anonimizacji nie jest sprawą wyrażenia zgody przez osobę zainteresowaną na taką czynność, jest to obowiązek Sądu, jak stwierdzono wyżej, oparty na konkretnych przepisach. W takich okolicznościach niewątpliwie czas poświęcony na zrealizowanie wniosku skarżącego wymagałby wydelegowania pracownika i oderwanie go od bieżącej pracy Sądu.

Z wyjaśnień złożonych przez Prezesa Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 30 grudnia 2012 r. a także z decyzji wydanej przez organ I instancji wynika że repertorium elektroniczne zostało w tamtejszym Sądzie wprowadzone w 2011 r., ale nie wynikają z niego dane o które wnioskuje zainteresowany. Wyjaśniono też, że takie dane będą wynikały z systemu informatycznego, który jest wprowadzany obecnie. Odnośnie żądania określonego szczególnie w pkt 2 i 3 wniosku wyjaśniono w piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. (oraz decyzji organu II instancji) że w sprawozdaniach MS-S10, które są sporządzane, nie odnotowuje się postanowień o zabezpieczeniach o jakich mowa we wniosku.

W tym miejscu należy zauważyć, że powszechnie wiadomo, że "komputeryzacja" i jej zakres jest pewnym procesem; jednocześnie jak wynika z przedstawionych wyjaśnień – do 2010 r., czyli w okresie, z którego również skarżący wnosi o przesłanie danych, w ogóle nie było prowadzone w Sądzie Okręgowym w Ś. elektroniczne repertorium.

Prezes Sądu jest funkcjonariuszem publicznym reprezentującym dany Sąd i osobą zaufania publicznego.

Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów świadczących, że fakty naprowadzone przez te osoby, nie są zgodne ze stanem faktycznym.

W szczególności nie jest takim dowodem wymienione w skardze zarządzenie nr 81/03/DO Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 r.

W tych okolicznościach uznać należy, że załatwienie wniosku skarżącego z dnia 18 października 2013 r. spowodowałoby ogromny nakład pracy związany z analizą repertoriów z okresu 3 lat i ograniczenia w funkcjonowaniu pracy Sądu.

Ostatecznie zatem należy jeszcze raz stwierdzić, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji przetworzonej i w związku z tym ich przekazanie musi poprzedzać stwierdzenie, że jest to podyktowane szczególnie istotnym interesem publicznym.

Takiej okoliczności, mimo wezwania organu, wnioskodawca nie wskazał.

W tym miejscu należy się również odnieść do zarzutu zawartego w skardze a dotyczącego naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym zarzutem Sąd zauważa, że ustawa o dostępie do informacji publicznej jest ustawą szczególną w stosunku do kodeksu postępowania administracyjnego i jej przepisy mają zastosowanie do spraw regulowanych w tym akcie prawnym.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 określa w jakim zakresie mogą być stosowane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W ust. 2 stanowi on, że do decyzji, o których mowa w ust. 1 (czyli odmowy udzielenia informacji i umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2) stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ze zmianą którą określa pkt 1 i 2 ust. 2 art. 16 u.d.i.p.

Niewątpliwie zatem ma zastosowanie przepis art. 107 § 3 k.p.a. który w niniejszej sprawie nie został w ocenie Sądu naruszony. Organy bowiem wykazały, iż wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną a zatem wobec nie wskazania przez skarżącego szczególnie istotnego interesu publicznego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. W ocenie Sądu przesłanki, które zadecydowały o treści decyzji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający powyższemu przepisowi.

W ocenie Sądu, nie tylko z przyczyn wskazanych w rozważaniach wyżej nie miało miejsca naruszenie art. 6-10 k.p.a., art. 12, 77 i 80 k.p.a. W sprawie nie był zbierany materiał dowodowy w rozumieniu art. 7, 77 i 80 k.p.a.; nie zostały również naruszone zasady wyrażone w art. 6 k.p.a. (zasada legalności), art. 7 k.p.a. zasada uwzględnienia interesu publicznego i słusznego interesu obywatela; art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania do organów państwa), art. 9 k.p.a. (udzielania informacji), art. 10 k.p.a. czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym ani szybkości postępowania.

Przede wszystkim zaś postępowanie oparte na ustawie o dostępie do informacji publicznej z uwagi na swój charakter oraz treść art. 16 u.d.i.p. wyłącza ze stosowania uregulowania dotyczące postępowania dowodowego lub co najmniej je ogranicza. Wnioskowana informacja o ile ma charakter informacji publicznej musi być wydana – a jeżeli nie jest w ocenie organu taką informacją zostaje wydana decyzja odmowna. Podlega ona ocenie przede wszystkim na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej (o ile zostało wniesione odwołanie).

Dodatkowo należy zauważyć, że wyjaśnienia, o które prosił Prezes Sądu Apelacyjnego we W. Prezesa Sądu Okręgowego w Ś., jak twierdził skarżący nie znane mu do czasu wydania decyzji przez organ II instancji (z której wynikały), nawet gdyby uznać, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 10 k.p.a., były znane skarżącemu i mógł się ustosunkować do powyższych poruszonych w nim kwestii, uczynił to w skardze.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

H.B.4.07.2014 r.