Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1550/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64  par. 2,  art. 157  par. 3,  art. 138  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku B. K. z dnia [...] stycznia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia [...] lipca 2004 r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego B. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. o przejęciu na cele reformy rolnej gospodarstwa rolnego O. L.

Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie w tej sprawie.

Na postanowienie Wojewody wniesione zostało zażalenie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Minister Rolnictwa rozpoznając zażalenie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. uchylił postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2004 r. i umorzył postępowanie przed tym organem.

Od postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r. B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 maja 2006 r., w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 391/06 stwierdził nieważność postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r. oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. z powodu wydania ich przez organy niewłaściwe.

Sąd administracyjny uznał, że w sprawie organem właściwym w pierwszej instancji był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zatem oba postanowienia zostały wydane przez organy niewłaściwe - Wojewoda [...] nie był właściwy w pierwszej instancji, zaś postanowienie wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało wydane przez ten organ, jako organ drugiej instancji, który jednocześnie umarzając postępowanie wydał rozstrzygnięcie należące do kompetencji organu pierwszej instancji. Według Sądu administracyjnego Wojewoda [...] powinien był na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazać podanie skarżącego według właściwości. Wyrok ten uprawomocnił się.

Wobec tego, że po wyroku WSA w Warszawie organy administracji były bezczynne, B. K. pismem z dnia [...] lutego 2008 r. zwróciłem się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o udzielenie informacji o stanie sprawy, w której ten Minister wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrok z dnia 22 maja 2006 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., powołując się na art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił podanie B. K. o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. o przejęciu na cele reformy rolnej gospodarstwa rolnego O. L. wyjaśniając, że sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego.

W postanowieniu zawarto pouczenie, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia zwrócić się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. B. K. skierował do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w którym przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania , powtórzył swoje żądanie oraz jego argumentację.

W wyniku jego rozpoznania, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, powołując się na art. 157 § 3 k.p.a., odmówił B. K. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia 24 sierpnia 1946 r. o przejęciu na cele reformy rolnej gospodarstwa rolnego O. L.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. B. K. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na skutek rozpoznania tego wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał zaskarżoną decyzję.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.

Zarzucił w niej, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa - art. 127 § 3 w zw. z art. 144, art. 66 § 3, art. 15 i art. 16 § 2 k.p.a., gdyż zostały wydane na skutek błędnego uznania pisma z dnia 26 kwietnia 2008 r. za nowe żądanie, zamiast za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy co doprowadziło, poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej nieostatecznym postanowieniem na które przysługiwało zażalenie, do unicestwienia tak kardynalnych zasad jak zasada dwuinstancyjności oraz zasada kontroli działań administracji przez sąd administracyjny.

W związku z tym, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2010 r.

Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2012 r., poz. 270.).

Stosownie zaś do treści art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270.).– dalej ppsa - Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie.

Wobec wniosku skarżącego, stosownie do treści art. 119 p. 2 p.p.s.a sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do kwestii, czy pismo B. K. z dnia [...] kwietnia 2008r. stanowiło nowe żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946r. i zostało rozpoznane zgodnie z jego treścią. Czy też pismo to stanowiło wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2008 r., a organy wydając zaskarżone decyzje rażąco naruszyły prawo jak to zostało wywiedzione w treści skargi.

Analiza treści wyżej wymienionego pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2008r. w kontekście zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest częściowo uzasadniona i podlega uwzględnieniu.

Na wstępie podać należy, że decyzja administracyjna może być dotknięta wadą kwalifikowaną, tzn. taką, że nie może być ona uważana za akt prawny wywołujący skutki prawne. Ze względu na pewność obrotu prawnego i w celu usunięcia wątpliwości ustawodawca przewidział możliwość kontroli, czy akt jest ważny, czy też nieważny. W art. 156 § 1 K.p.a. zostały określone przesłanki nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Powyższe oznacza, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Podkreślić należy, iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Istnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. musi być oczywiste, a nie być kwestią przypuszczeń czy dociekań. Wynikiem rażącego naruszenia prawa jest zaś powstanie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożność akceptacji zaskarżonego orzeczenia, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Wbrew treści skargi brak jest podstaw do stwierdzenia, że organy obu instancji rażąco naruszyły treść art. 127 § 3 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego jako odwołania.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej wyraża pogląd, że chociaż B. K. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. przedstawił ponownie okoliczności faktyczne dotyczące złożonego wcześniej wniosku, to z treści tego pisma wynika również, że zostało ono złożone w związku z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Ponieważ treść omawianego wniosku nie jest jednoznaczna, nie można zdaniem sądu wprost ocenić, czy zawiera on nowe żądanie skarżącego czy też wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2008 r.

Tym samym, dokonując oceny skutkującej wydaniem zaskarżonych decyzji, organy nie dopuściły się rażącego naruszenia prawa lecz zaniechały wyjaśnienia tej kwestii przez co wydały decyzje wadliwe.

Zaznaczyć bowiem należy, że w sytuacji gdy organ zobowiązany do rozpoznania pisma strony , ma wątpliwości co do treści zawartego w nim wniosku, winien dokonać ustaleń w tym przedmiocie w oparciu o treść art. 64 § 2 k.p.a., tj. wezwać B. K. do udzielenia jednoznacznej informacji co do treści i intencji pisma ,w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

Wobec powyższego wydanie decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946r., na podstawie art.157 § 3 k.p.a. wydane zostało przedwcześnie.

W tych okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r. zostały wydane z uchybieniem treści cytowanego wyżej art. 64 § 2 k.p.a. oraz art.157 § 3 k.p.a. jak również art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. w zw. z art.127 § 3 k.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokona oceny treści pisma z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz uzyska od skarżącego jednoznaczną informację czy zawiera ono nowe żądanie stwierdzenia nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1946 r. o przejęciu na cele reformy rolnej gospodarstwa rolnego O. L., czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego Ministra z dnia [...] kwietnia 2008 r. i dokona rozstrzygnięcia z uwzględnieniem stanowiska zaprezentowanego wyżej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c i art. 152 , w związku z art. 119 § 2 i art. 120 oraz art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.