Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2034/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: § 72, § 18, § 40, § 12, §  60
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. G. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] ("wojewoda", "organ odwoławczy") z [...] czerwca 2018 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] ("starosta", "organ I instancji") z [...] lutego 2018 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. Ś. i J .N. – Ś. pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, z garażami podziemnymi, z instalacją gazową oraz urządzeniami budowlanymi, na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], obręb ew. [...] J. jedn. ew. [...] P. - obszar wiejski,

Od decyzji starosty z [...] lutego 2018 r. nr [...] w ustawowym terminie odwołanie wniósł skarżący.

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze. zm), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję starosty z [...] lutego 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy wypełnili wszystkie obowiązki nałożone art. 32 pkt. 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Złożyli prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego i spełnia wymogi § 8 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 27 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.) oraz jest zgodny z przepisami technicznobudowlanymi. Projekt budowlany został sporządzony przez osobę mającą odpowiednie uprawnienia budowlane, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz wymagane opinie i uzgodnienia. Wojewoda zwrócił uwagę, że projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektonicznobudowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym technicznobudowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Przed wydaniem decyzji organ administracji architektonicznobudowlanej sprawdza zgodność zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru we wsi Józefosław część III w gminie P., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] lutego 1998 r. Inwestycja usytuowana jest w strefie zabudowy mieszkaniowej oznaczonej symbolem M. Zgodnie z § 37 powołanego planu miejscowego podstawowym przeznaczeniem terenów zabudowy mieszkaniowej jest niskie, intensywne mieszkalnictwo w formie zabudowy wolnostojącej jednorodzinnej, zwartej jednorodzinnej w tym: zabudowy bliźniaczej, szeregowej, atrialnej i małych domów mieszkalnych oraz zabudowy wielorodzinnej. Plan miejscowy ustala intensywność zabudowy netto na poziomie do 1,0 przy średniej ilości mieszkań około 50-100/ha terenów brutto. Zgodnie z § 40 planu przeznaczeniem dopuszczalnym terenu zabudowy mieszkaniowej, oznaczonej symbolem M, jest lokalizacja usług nieuciążliwych, wbudowanych w budynkach mieszkalnych na całym terenie objętym opracowaniem, przy zachowaniu wszystkich zasad zabudowy, ustalonych w planie (§ 39). Plan zaleca koncentrację tych usług wzdłuż ulic istniejących i projektowanych. Plan dopuszcza lokalizowanie na działkach budynków gospodarczych, garaży i innych budynków pomocniczych, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań dotyczących zabudowy. W § 39 planu ustalono, w stosunku do nowej zabudowy oraz budynków przebudowywanych i modernizowanych, wymogi wysokości budynków - do dwóch kondygnacji z poddaszem użytkowym i możliwością podpiwniczenia do wysokości 1,5 m nad obecny poziom terenu, przy zachowaniu łącznej maksymalnej wysokości budynku od obecnego poziomu terenu do kalenicy - 14 m. Z dokumentacji wynika, że w rozpoznawanej sprawie wysokość budynków wynosi 13,40 m od obecnego poziomu terenu. Odnośnie kąta nachylenia połaci dachowych, plan miejscowy ustala stosowanie dachów spadzistych, o kącie nachylenia w granicach 30° - 45°. Z dokumentacji projektowej wynika, że kąt nachylenia dachu wynosi 30°. Zgodnie z planem miejscowym intensywność zabudowy netto winna wynosić max 0,1. Z dokumentacji wynika, że intensywność zabudowy wynosi 0,97. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że przy inwestycji zostały zachowane wskaźniki zagospodarowania terenu określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zwrócił uwagę, że dla terenu, na którym zlokalizowana jest inwestycja, plan miejscowy nie określa ilości miejsc parkingowych. Zaprojektowane zostało 18 miejsc parkingowych w garażach podziemnych dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w tym dwa miejsca dla niepełnosprawnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ma obowiązek sprawdzenia m. in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym technicznobudowlanymi. Do tych przepisów zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. - zwane dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych). Zgodnie z § 18 powołanego rozporządzenia: 1) zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne; 2) liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. W ocenie wojewody inwestycja jest też zgodna z § 12 ust 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z zapisami § 12 ust. 1 tego rozporządzenia - jeżeli z § 13, 60 i 271 – 273 lub z przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej powinien być oddalony 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 m, jeżeli jest zwrócony do granicy ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Projektowana inwestycja spełnia powyższe warunki. Minimalna odległość balkonu od granicy z działką sąsiednią wynosi 2,51 m, natomiast od projektowanej skarpy 1,87 m. Odległości te są zgodne z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które stanowią, że odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Z zawartej w dokumentacji analizy zacienienia i przesłaniania wynika, że projektowane budynki i plac zabaw dla dzieci nie naruszają § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zamierzona inwestycja nie wpłynie negatywnie na środowisko jak też nie wprowadzi ograniczeń w swobodnym korzystaniu z nieruchomości sąsiednich. Inwestycja nie stwarza również zagrożenia dla działek sąsiednich. Według organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie nie występuje prawne ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości o nr ew. [...], [...], [...], [...] w J., należących do skarżącego, lecz jedynie uciążliwość. Planowana inwestycja jest zgodna z prawem, a ewentualne niedogodności czy też uciążliwości stanowią podstawę do roszczeń cywilnoprawnych, nie należących do kompetencji organów administracji architektonicznobudowlanej. Pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób. których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych, takich jak rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te mają za zadanie chronić interesy obydwu stron biorących udział w postępowaniu przed organem administracji architektonicznobudowlanej. Dlatego, gdy pozwolenie na budowę zostanie wydane bez naruszenia tych przepisów, nie można stawiać zarzutów, iż pozwolenie to narusza prawa skarżącego. Argumenty skarżącego prowadzą do konkluzji, że realizacja zamierzonej inwestycji spowoduje niekorzystne skutki w postaci naruszenia interesów faktycznych, a nie interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Okoliczności te nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom technicznobudowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane, a wyliczenie zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 ma charakter jedynie przykładowy (por. wyrok SN z 26 kwietnia 1996 roku, III ARN 87/95 OSN 1996/21/316, postanowienie NSA z 24 stycznia 2001 r. sygn. akt IV SA 558/99 LEX nr 77640). Właściciel działki sąsiadującej z działką inwestora ma wynikające z art 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, prawo do poszanowania jego uzasadnionych interesów wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności. Jak stanowi art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zmierzenia budowlanego z przepisami. Usytuowanie budynku na działce budowlanej z poszanowaniem interesu prawnego właścicieli działek sąsiednich, oznacza nie tylko uwzględnienie norm, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, ale także wyważenie interesów prawnych inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Oznacza to uwzględnienie istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości. Równocześnie jednak zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym me może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestorów, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z 7 k.p.a. rolą organu administracji publicznej, rozstrzygającego sporną sprawę, jest obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest ściśle powiązana z treścią art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, co umożliwia z kolei dokonanie swobodnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wojewoda uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zostaną naruszone interesy osób trzecich. Organ odwoławczy powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 16 listopada 2005 r. (sygn. akt II OSK 672/05), zgodnie z którym nie sposób zaaprobować stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, niedopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

We wniesionej do sądu wojewódzkiego skardze na decyzję wojewody z [...] czerwca 2018 r. nr [...] skarżący zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

1. obrazę zasad współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c., polegającą na naruszeniu prawa do intymności osobistej mieszkańców budynku przy ul. [...] w J., poprzez wydanie zezwolenia na budowę domu wielorodzinnego na sąsiedniej działce, posiadającego oddalone o 2,5 m od granicy działek tarasy widokowe na parterze, piętrze i poddaszu nieużytkowym - ponieważ budynki te są usytuowane równoległe, a tarasy widokowe mają po 15 metrów długości, to jedynym z nich widokiem będzie budynek sąsiedni i z odległości 2,5 metra od granicy działek będzie można doskonale obserwować co robią sąsiedzi w ogródku, na balkonie czy w sypialni i taka sytuacja będzie przyczyną konfliktów międzysąsiedzkich.

2. obrazę zasad współżycia społecznego poprzez przeznaczenie na plac zabaw dla dzieci z 40 mieszkań (a po adaptacji poddasza 60 mieszkań) 9 m2 t.j. kilkakrotnie mniej niż przewidują normy w polskich więzieniach i wielokrotnie mniej niż w XIX-wiecznych czynszówkach; ponadto ten "plac zabaw" otaczają wysokie na 12 m ściany, odległe o 2,5 m;

3. zatwierdzony projekt budynku jest klasycznym przykładem manipulowania przepisami prawa ponieważ jego konstrukcja jest tak zaprojektowana żeby bez specjalnych nakładów, zmieniając jedynie konstrukcję dźwigarów dachowych, można było zaadaptować poddasze na cele mieszkalne, zwiększając tym samym liczbę mieszkań z 20 do 30 - dowodem potwierdzającym tę tezę jest taras widokowy wzdłuż nieużytkowego poddasza; gdyby zgłoszono do projektu budynek o 30 mieszkaniach przekroczone zostałyby normy sanitarne i intensywności zabudowy;

4. naruszenie §12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że odległość ściany z oknami od granicy działek nie powinna być mniejsza niż 4 m, a gzymsy i tarasy mogą być bliżej tej granicy o 1 m, czyli nie mniej niż 3 m od granicy, podczas gdy w zamierzonym budynku przewiduje się taras w odległości 2,5 m od granicy działek;

5. zatwierdzony projekt przewiduje 0,9 miejsca parkingowego na jedno mieszkanie, a po adaptacji poddasza na 30 mieszkań będzie zaledwie 18 miejsc postojowych, w dodatku w podziemnym garażu na terenie o wysokim poziomie wód gruntowych, a ul. [...] jest wąska, z jednym chodnikiem wzdłuż i nie ma na niej technicznych możliwości parkowania;

6. zawarte w decyzji Starosty [...] na str. 5, 7 wiersz od dołu, stwierdzenie, że ponieważ projektowany budynek jest przeznaczony pod wynajem lokali mieszkalnych osobom mniej zamożnym to zaprojektowano obiekt o obniżonym standardzie, prowadzi do wniosku że zatwierdzono slumsy [...], a to obniży wartość okolicznych nieruchomości.

W piśmie z 19 marca 2019 r. skarżący podniósł ponadto następujące okoliczności: ograniczenie nasłonecznienia segmentów nr 22 - § 60 warunków technicznych; dotrzymanie norm sanitarnych i współczynników intensywności zabudowy, a w szczególności współczynnika intensywności zabudowy netto (tzw. bilans terenu), także po przekształceniu niemieszkalnych poddaszy na cele mieszkaniowe i związany z tym wzrost liczby mieszkań o 50%; możliwość konwersji lokali niemieszkalnych poddaszy na cele mieszkaniowe bez występowania o administracyjne pozwolenia budowlane, na tzw. dziennik budowy. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na te okoliczności.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o: odsunięcie projektowanego budynku od granicy działek tak aby tarasy były oddalone od tej granicy o 4 metry lub likwidację tarasów, zapewnienie rozsądnej ilości miejsc postojowych dla samochodów z uwzględnieniem przewidywanej adaptacji poddasza, dostosowanie placu zabaw dla dzieci do standardów XXI wieku.

W odpowiedziach na skargę wojewoda oraz uczestnicy postępowania - inwestorzy wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jako że została ona wydana została z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepisy te zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, i ocenienia na jego podstawie czy dana okoliczność została udowodniona. Organ powinien kierować się przy tym zasadami logicznego rozumowania, wiedzą oraz doświadczeniem życiowym.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego w ramach postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektonicznobudowlanej jest zobligowany do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wydając pozwolenie na budowę organ jest zobowiązany do podejmowania rozstrzygnięć realizujących cele w zakresie zagospodarowania terenu sformułowane w planie miejscowym. Tym samym organ ma obowiązek ustalenia czy projekt budowlany uwzględnia ograniczenia jakie dla zamierzonej inwestycji wynikają z planu miejscowego. Organ nie może przy tym opierać się wyłącznie na oświadczeniu strony zawartym we wniosku o pozwolenie na budowę i uwzględniać niektórych tylko rozwiązań projektowych objętych wnioskiem, lecz ma obowiązek zbadania w całości projektu budowalnego pod kątem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie należy interpretować w sposób zbyt formalistyczny, lecz systemowo, przy uwzględnieniu pozostałych przepisów powszechnie obowiązujących (por. wyrok NSA z 28 lutego 2017 r. II OSK 1629/15). Organ architektoniczno-budowlany powinien w szczególności wziąć pod uwagę, że art. 81 ust. 1 pkt 1 lit b i c Prawa budowlanego nakłada na niego obowiązek kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowalnymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego organ wydający pozwolenie na budowę musi wiążąco wypowiedzieć się w kwestii usytuowania, obrysu i układu istniejących i projektowanych obiektów budowlanych. Jeżeli określona kwestia związana z projektem zagospodarowania terenu uzależniona jest od rozwiązań zawartych w projekcie architektoniczno-budowlanym, to konieczną przesłanką do dokonania sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami jest zweryfikowanie także tej części projektu budowlanego, za którą zgodnie z art. 20 prawa budowlanego ponosi odpowiedzialność projektant.

W rozpoznawanej sprawie działki gruntu, na których mają być wzniesione budynki wskazane we wniosku o pozwolenie na budowę, są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, określającym dla tych terenów sposób zagospodarowania i zabudowy, w tym intensywność i charakter zabudowy. Ustalenia planu miejscowego, określające wskaźniki intensywności zabudowy dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, oznaczonych na rysunku planu symbolem M, wprowadzają wymóg intensywności zabudowy netto na poziomie do 1,0, przy średniej ilości mieszkań ok. 50–100/ha terenów brutto (§ 37 planu miejscowego). Według informacji zawartych w części opisowej projektu współczynnik intensywności zabudowy netto wynosi 0,97 a średnia ilość mieszkań 20. Jednak przyjęte przez organ zgodnie z opisem zawartym w projekcie współczynnik intensywności zabudowy netto i średnia ilość mieszkań budzą wątpliwości, ponieważ są niespójne z pozostałą częścią projektu. W części opisowej projektu wskazano, że projektowane są dwa budynki mieszkalne wielorodzinne 2-kondygnacyjne z poddaszem nieużytkowym oraz z garażem podziemnym. Lokale mieszkalne przewidziane są na parterze i I piętrze – po 5 mieszkań na każdej z tych kondygnacji. Organy I i II instancji uznały przyjętą w projekcie kwalifikację poddasza jako nieużytkowego opierając się wyłącznie na projektowanej wysokości pomieszczeń 1,80 m, która nie spełnia wymogów wysokości pomieszczeń mieszkalnych określonych w § 72 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z tym przepisem wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna mieć minimalną wysokość w świetle 2,5 m, przy czym przy stropach pochyłych jest to wysokość średnia liczona między największą a najmniejszą wysokością pomieszczenia, lecz nie mniejszą niż 1,9 m. Przestrzeni o wysokości poniżej 1,9 m nie zalicza się do odpowiadającej przeznaczeniu danego pomieszczenia. Organy nie zwróciły uwagi, że wysokość pomieszczeń poddasza nieużytkowego została zmniejszona poprzez obniżenie posadowienia konstrukcji więźby dachowej, której podstawa została umieszczona poniżej górnej krawędzi zewnętrznych ścian budynków. Natomiast wysokość ścian zewnętrznych kondygnacji poddasza wynosi 2,7 m, tym samym spełnia normy technicznobudowlane wysokości pomieszczeń mieszkalnych. Ponadto z rysunków elewacji wynika, że na poddaszach zaprojektowano balkony oraz okna i drzwi wyjściowe na balkony. Z rysunków rzutu poddasza wynika, że będą na nim wydzielone lokale, odpowiadające obrysem ścian lokalom mieszkalnym na niższych kondygnacjach, zostały zaprojektowane liczniki wody dla poszczególnych lokali, piony instalacji ogrzewania i wentylacji, pion gazowy, wodny, tablice elektryczne we wszystkich lokalach i pion instalacji teletechnicznych. Z adnotacji na rysunkach rzutów poddasza wynika, że przewidywana jest aranżacja lokali na poddaszu w przyszłości. Powyższe ustalenia stoją w sprzeczności z zawartym w projekcie opisem kondygnacji poddasza jako nieużytkowego, zwłaszcza w kontekście wyjaśnień inwestorów w kwestii liczby przewidzianych miejsc postojowych, że lokale mieszkalne w budynku będą przeznaczone pod wynajem dla osób mniej zamożnych. Skoro przeznaczeniem inwestycji miałoby być uzyskiwanie w przyszłości przez inwestora niskich czynszów z wynajmu lokali mieszkalnych, to sprzeczne z zasadami ekonomii i doświadczenia życiowego byłoby decydowanie się przez inwestora na ponoszenie dodatkowych, wysokich kosztów wyposażenia niemieszkalnej części budynku w elementy, które nie są niezbędne dla jego prawidłowego funkcjonowania, a są typowe dla lokali mieszkalnych. Organ nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący rzeczywistego przeznaczenia łącznie 10 lokali, zaprojektowanych na poddaszach obu budynków, w szczególności możliwości ich adaptacji na lokale mieszkalne bez dokonywania istotnych zmian w projekcie budowlanym. Ta okoliczność ma istotne znaczenie dla ustalenia czy projekt budowlany spełnia wymogi planu miejscowego w zakresie współczynnika intensywności zabudowy netto 1,0 i średniej ilości mieszkań ok. 50–100/ha terenów brutto, jak również dla ustalenia czy na działce budowlanej urządzono, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy odpowiednią ilość stanowisk postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wprawdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący na terenie inwestycji nie określa minimalnej liczby stanowisk postojowych i sposobu urządzenia parkingów, to jednak nie można uznać za stosowną, w rozumieniu § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, projektowaną ilość miejsc parkingowych, dostępnych dla użytkowników stale i okresowo przebywających w budynkach, które znajdują się wyłącznie w garażach podziemnych, mniejszą niż liczba mieszkań. Zawarte w projekcie uzasadnienie co do bilansu miejsc postojowych, że głównym przeznaczeniem projektowanych budynków będzie wynajem lokali osobom mniej zamożnym, w związku z czym projektuje się obiekty o obniżonym standardzie, jest nieprzekonujące i nieprzystające do aktualnej rzeczywistości, gdyż obecnie posiadanie co najmniej jednego samochodu w rodzinie jest regułą nawet w rodzinach mniej zamożnych. Organy nie ustaliły również czy usytuowanie placu zabaw dla dzieci spełnia wymogi określone w § 40 ust. 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych tj. minimalnych odległości od linii rozgraniczających ulicę, okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, miejsc gromadzenia odpadów i stanowisk postojowych.

Sąd natomiast podziela w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu odwoławczego w części dotyczącej sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem jego zgodności z normami technicznobudowlanymi w zakresie usytuowania budynków na działce budowlanej (§ 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), wymaganego czasu nasłonecznienia lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach istniejących na działkach sąsiednich (§ 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), nasłonecznienia placu zabaw dla dzieci (§ 40 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Nie powielając wszystkich ustaleń organu w tym zakresie, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy stwierdzić, iż zamierzony budynek zaprojektowano w odległości 4 m od granicy z działką skarżącego a krawędź balkonu projektowanego budynku znajduje się w odległości 2,51 m od granicy z działką skarżącego (rysunek projektu zagospodarowania terenu str. 87, 87.1 projektu). Prawidłowa jest tym samym konstatacja organu odwoławczego, że zostały zachowane wymogi odległości określone w § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z zawartego w projekcie rysunku analizy nasłonecznienia budynku sąsiada (str. 128 projektu) wynika, że w dniach równonocy ma on zapewniony czas nasłonecznienia 5,50 h, zatem zostały zachowane wymogi nasłonecznienia określone w § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Według dokumentacji projektowej (rysunek analiza nasłonecznienia placu zabaw dla dzieci str. 129 projektu) nasłonecznienie placu zabaw dla dzieci wynosi 5,10 h, zatem zostały zachowane wymogi nasłonecznienia określone w § 40 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepisy technicznobudowlane nie określają natomiast minimalnych wielkości placów zabaw dla dzieci, wskazując jedynie, że co najmniej 30% ich powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ powinien ustalić rzeczywiste przeznaczenie lokali zaprojektowanych na poddaszach budynków i w związku z tym ostateczną liczbę lokali mieszkalnych w budynku oraz odpowiednią do ilości lokali mieszkalnych minimalną liczbę miejsc postojowych, jak również odległości placu zabaw od linii rozgraniczających ulicę, okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, miejsc gromadzenia odpadów i stanowisk postojowych w garażach podziemnych. Po dokonaniu tych ustaleń organ ponownie oceni projekt pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznobudowlanymi. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi – 500 zł.