Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 806/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 21, art. 27, art. 220
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Dnia 29 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. Spółki Jawnej w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. nr 8, poz.60 z 2005r. ze zm.), art.73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. nr.68, poz.622 z 2004r. ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 lit. a, c, d, ust. 4 i 5, art. 27 lit. a, art. 67, art. 201, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. WE seria L nr 302 z dnia 19.10.1992r. ze zm.), art. 256 ust. 2 i 3, 253 ust. 1, 256 ust. 2 i 3, art. 308 a, b, c rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. wprowadzającego Przepisy Wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zmianami), art. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 z 12 lipca 2007r. otwierającego roczne kontyngenty taryfowe na przywóz z Turcji niektórych towarów pochodzących z przetwórstwa produktów rolnych, objętych rozporządzeniem Rady (WE) nr 3448/93 (Dz.U. UE L 183/5 z 13.07.2007), art. 1, art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE L 87.256.1 z późn. zm., w tym zmiana wprowadzona rozporządzeniem Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej(Dz. U. UE L 284.53.2010),w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie postępowania z wnioskami o zaliczenie na poczet kontyngentu taryfowego oraz trybu przekazywania informacji w zakresie rejestrowania i sprawowania kontroli przywozu towarów objętych procedura nadzoru przywozu (Dz.U.nr 87 poz.828 z 2004r, ze zmianami) - Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...]. określającą Przedsiębiorstwu Produkcyjno Handlowo Usługowemu "A" Spółce jawnej z siedzibą w Ł. niezaksięgowana kwotę długu celnego w wysokości 12992 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu [...] Spółka "A" złożyła zgłoszenie w procedurze uproszczonej (zgłoszenie niekompletne), które zarejestrowano pod numerem [...]. Procedurą dopuszczenia do obrotu miały zostać objęte cukierki rozpuszczalne z nadzieniem owocowym, pochodzące z Turcji w ilości 19 200 kg. Zgłoszenie było jednocześnie wnioskiem o zaliczenie tego towaru w poczet kontyngentu nr [...]. Do zgłoszenia, zgodnie z art. 76 ust. 1 pkt a dołączono kserokopię faktury nr [...] i kserokopię świadectwa przewozowego A.TR nr [...]. Na podstawie tego zgłoszenia towar objęto wnioskowaną procedurą celną dnia [...]. Dnia [...] Spółka złożyła zgłoszenie uzupełniające wraz z oryginałem świadectwa A.TR nr M [...], zarejestrowane pod numerem [...]. Na podstawie tego zgłoszenia system rejestracji zgłoszeń celnych CELINA przesłał automatycznie informację poprzez Podsystem Zarządzania Kontyngentami Taryfowymi TQS do Dyrekcji Generalnej ds. Podatków i Unii Celnej Komisji Europejskiej (DG TAXUD). Z informacji zwrotnej otrzymanej z systemu TQS wynikało, że z uprzywilejowanego traktowania w ramach kontyngentu nr [...] może skorzystać jedynie 7431 kg, gdyż został on wyczerpany w dniu 21.06.2011r.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. określił niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości 12 992,00 zł na skutek zmiany danych w zgłoszeniu SAD [...]. Zgłoszoną partię towaru o masie 19 200 kg i wartości 38400,00 USD podzielono na poz. 1 o masie 7431 kg i wartości 14862,00 USD z wnioskiem o zaliczenie towaru w poczet kontyngentu ze stawką 0% oraz poz. nr 2 z masą 11769 kg o wartości 23538,00 USD, dla którego zastosowano stawkę celną wyrażoną formułą 0% + 27,75 EUR/100kg MAX 18,70% + 18,87 EUR/100kg.

Od powyższej decyzji Spółka "A" złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 76 ust. 3 WKC. Podniosła, że organ celny niewłaściwie uznał, że datą przyjęcia zgłoszenia celnego jest dzień [...], podczas gdy zostało ono skutecznie dokonane już w dniu [...], z zastosowaniem procedury uproszczonej zgodnie z art. 76 WKC. W myśl tego przepisu zgłoszenie uzupełniające stanowi jeden niepodzielny akt ze zgłoszeniem uproszczonym, przy czym nabiera on mocy prawnej w dniu przyjęcia zgłoszenia uproszczonego. Zdaniem Spółki, mimo przedstawienia oryginału dowodu pochodzenia wraz ze zgłoszeniem uzupełniającym [...], wszelkie dane dokumentujące preferencyjne pochodzenie towaru (umożliwiające zakwalifikowanie go do wnioskowanego kontyngentu) były znane organowi na podstawie kopii w dniu [...]; naruszenie art. 201 ust. 1 i 2 WKC w związku z art. 308a PWKC, w którym jest mowa o zarządzaniu kontyngentami taryfowymi zgodnie z chronologicznym porządkiem dat przyjęcia zgłoszeń o dopuszczenie do swobodnego obrotu. Zdaniem Spółki warunki takie zostały spełnione w dniu [...], oraz że tego dnia został przedstawiony organowi celnemu dokument, o którym mowa w art. 256 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, wymagany do przyznania zerowej stawki celnej w ramach kontyngentu.

Spółka powołała się także na przepisy prawa krajowego - rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie postępowania z wnioskami o zaliczenie towarów na poczet kontyngentu taryfowego (...), z których wynika że wnioskiem o zaliczenie towarów na poczet kontyngentu taryfowego jest zgłoszenie celne na Jednolitym Dokumencie Administracyjnym SAD z wypełnionym polem 39 (kontygent). Dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest wyznacznikiem dla stosowania wobec zgłoszonych towarów środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Spółka wnosiła także o dopuszczenie dowodu z dokumentu SAD nr [...] na okoliczność, że jeszcze w dniu [...] kontyngent nr [...] nie został wyczerpany.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wyjaśnił, że w dniu przyjęcia zgłoszenia był otwarty kontyngent taryfowy na przywóz z Turcji niektórych towarów, wprowadzony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 816/2007 z dnia 12 lipca 2007r. Bezcłowym kontyngentem były objęte m.in. cukierki z masy gotowanej, nawet nadziewane, klasyfikowane do kodu CN 1704 90 71. Prawidłowość deklarowanego w dokumencie SAD kodu CN nie była przedmiotem sporu (towar podano rewizji wstępnej).

Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że zgłoszenie z dnia [...] nie powinno zostać przyjęte, gdyż dokonano go niezgodnie z przepisami obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004r. w sprawie rodzajów towarów, których objęcie procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków oraz towarów wyłączonych spod tej procedury (Dz.U. nr 97, poz. 972 z 2004r.). § 4 tego rozporządzenia nie pozwalał stosować procedury uproszczonej w formie zgłoszenia niekompletnego do towarów przywożonych w ramach kontyngentu taryfowego wykorzystywanego zgodnie z porządkiem chronologicznym przyjmowania zgłoszeń celnych.

Ponadto organ wskazał, że art. 253 PWKC pozwala organom celnym, w uzasadnionych przypadkach, na przyjęcie zgłoszenia niekompletnego, czyli zgłoszenia do którego nie załączono wszystkich niezbędnych dokumentów wymaganych przez daną procedurę celną. Artykuły 254-259, zawarte w CZ.I T.IX R.2 S.l wymienionego rozporządzenia regulują kwestie związane z przyjęciem zgłoszenia niekompletnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, przy czym art. 255 daje możliwość organowi celnemu przyjęcie takiego zgłoszenia bez wymaganego dokumentu, po ustaleniu, że a) dany dokument istnieje i jest ważny; b) niedołączenie dokumentu do zgłoszenia spowodowane zostało okolicznościami niezależnymi od woli zgłaszającego; c) każda zwłoka w przyjęciu zgłoszenia przeszkodzi towarom w dopuszczeniu do swobodnego obrotu lub spowoduje, że będą podlegały wyższym stawkom celnym.

Art. 256 ust. 2 stanowi, że jeżeli obniżona lub zerowa stawka celna w przywozie stosowana jest do towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu w ramach kontyngentów taryfowych lub pod warunkiem, że nie wprowadzi się ponownie, w ramach plafonów taryfowych lub innych preferencyjnych środków taryfowych, poboru zwykłych stawek należności celnych przywozowych, to możliwość korzystania z kontyngentu taryfowego lub preferencyjnego środka taryfowego zostaje przyznana dopiero po przedstawieniu organom celnym dokumentu, od którego uzależnione jest przyznanie takiej obniżonej lub zerowej stawki celnej. W każdym przypadku, dokument ten musi zostać przedstawiony: przed wykorzystaniem kontyngentu taryfowego, lub w innych przypadkach, przed datą ponownego wprowadzenia, na podstawie środków wspólnotowych, zwykłych stawek należności celnych przywozowych. Do ww. artykułu nawiązuje art. 308a ust. 3: Państwa Członkowskie nie przedstawiają żadnych wniosków o częściowe wykorzystanie kontyngentu, zanim nie zostaną spełnione warunki ustanowione w art. 256 ust. 2 i 3.

Organ stwierdził - biorąc pod uwagę systematykę rozważanego aktu prawnego, umieszczenie artykułu, odnoszącego się wprost do możliwości korzystania z kontyngentu taryfowego, w tytule IX, rozdziale 2, regulującym dopuszczenie towarów do obrotu w procedurze uproszczonej, że ustanawia on (w połączeniu z art. 308a ust. 3) wyjątek od zasady wyrażonej w pozostałych artykułach tego rozdziału, zezwalających, w ramach uproszczeń na realizację procedury celnej bez wymaganych dokumentów. Rozgraniczyć należy fakt dopuszczenia towarów do swobodnego obrotu, następującego w myśl art. 255, od zaliczenia tych towarów w poczet kontyngentu taryfowego. Słowo "dokument" zawarte w art. 256 ust. 2 należy rozumieć jako "oryginał dokumentu", ponieważ na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 z dnia 12 lipca 2007r. otwierającego roczne kontyngenty taryfowe (...) dokumentem takim jest świadectwo przewozowe A.TR. Wydawanie i przedkładanie takich świadectw reguluje decyzja Wspólnego Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja nr 1/2006 i jej tekst nie pozostawia wątpliwości, że importer powinien w każdym przypadku przedstawić oryginał takiego świadectwa.

W niniejszej sprawie dokument A.TR został przedstawiony [...], umożliwiając dopiero wtedy realizację wniosku. Świadectwo A.TR wzbudziło zastrzeżenia organu celnego, ponieważ przedłożona wcześniej kopia nie była identyczna z oryginałem. Na kopii brak było adnotacji o retrospektywnym wystawieniu tego świadectwa, co było powodem skierowania go do tureckich władz celnych w celu weryfikacji. Po uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji organ celny dysponował pełnymi informacjami, mogąc określić prawnie należną kwotę długu celnego.

Organ wskazał też, że sposób postępowania z przyjętym zgłoszeniem niekompletnym regulują art. 257-259. W szczególności do kwestii długu celnego odnosi się art. 257 ust.4: Jeżeli w przypadkach innych niż te określone w ust.3 , późniejsze przedstawienie danych lub dokumentu uzupełniającego brakującego w chwili przyjmowania zgłoszenia może mieć wpływ na kwotę należności za towary objęte zgłoszeniem: w przypadku, gdy późniejsze dostarczenie brakujących danych lub dokumentu może prowadzić do zastosowania obniżonej stawki, organy celne: niezwłocznie przystępują do zaksięgowania należności celnych przywozowych naliczonych według obniżonej stawki, żądają złożenia zabezpieczenia pokrywającego różnicę między tą kwotą a kwotą, która wynikałaby z zastosowania w odniesieniu do danych towarów należności celnych przywozowych naliczanych według stawki zwykłej; w przypadku, gdy późniejsze dostarczenie brakujących danych lub dokumentu może prowadzić do zastosowania całkowitego zwolnienia towarów z należności celnych, organy celne wymagają złożenia zabezpieczenia pokrywającego kwotę, która byłaby należna w przypadku należności celnych obciążonych zwykłą stawką.

Dyrektor Izby celnej w [...] wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż Naczelnik UC II przyjmując zgłoszenie niekompletne i postępując w myśl cytowanego wyżej artykułu działał w interesie Spółki. Rodzaj towaru (produkt o ograniczonym terminie przydatności) przemawiał za tym, aby był on jak najkrócej objęty czasowym składowaniem i aby właściciel jak najszybciej nim dysponował i mógł wprowadzić do obrotu. Postępowanie takie nie może jednak wykluczać późniejszego retrospektywnego księgowania kwoty długu celnego, a fakt objęcia towarów procedurą dopuszczenia do obrotu nie jest równoznaczny z zaliczeniem ich automatycznie w poczet kontyngentu taryfowego. Importer musiał mieć świadomość że Komisja (WE) rozdysponowuje kontyngenty według zasady first come, first served (pierwszy zgłoszony, pierwszy obsłużony) wyrażonej w art. 308 ust. 4 RWKC i możliwe są sytuacje, kiedy wnioski przekazane komisji danego dnia obejmują większą ilość towarów niż ta, która jeszcze pozostała w kontyngencie taryfowym. Wówczas stosuje się zasadę proporcjonalnego przydziału (art. 308a ust.7). Dopiero po otrzymaniu informacji zwrotnej o dokonaniu zaliczenia, w całości, w części lub o odmowie zaliczenia towaru w poczet kontyngentu, organ celny przekazuje ją wnioskodawcy. Możliwy jest także zwrot przez państwo członkowskie przyznanej ilości kontyngentu, gdy organ celny unieważni zgłoszenie celne stanowiące wniosek o korzystanie z tego kontyngentu. Procedurę przyjmowania i przekazywania wniosku do Komisji (WE) reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. Wnioskiem takim jest zgłoszenie celne na dokumencie SAD z wypełnionym polem nr 39. Wymagane dane są przekazywane w za pomocą systemu elektronicznego przetwarzania danych ministrowi właściwemu do spraw publicznych do godz. 8.00 dnia następującego po dniu, w którym wnioski zostały przyjęte. Minister dokonuje każdego dnia roboczego zbiorczego zestawienia tych danych i przekazuje je do Dyrekcji Generalnej do spraw Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD). W rozpatrywanym przypadku, wniosek taki nie mógł zostać przyjęty i przekazany, gdyż nie został spełniony warunek opisany w art. 308a ust. 3 PWKC. Z akt sprawy wynika, że został on przekazany jak najszybciej po spełnieniu tego warunku, czyli 21 czerwca 2011r., mimo iż towar został dopuszczony do obrotu dnia 16 czerwca 2011r. Zasady zarządzania kontyngentami nie gwarantują importerowi, który uzyskał stosowną informację w systemie QUOTA, objęcia wnioskowanej ilości towaru obniżoną stawką celną. Z powodu przyznania importerowi w ramach kontyngentu jedynie 7431 kg z całej partii towaru objętej wnioskiem, Dyrektor Izby Celnej w [...] uznaje za zasadne, dla pozostałej ilości towaru - 11769 kg zastosowanie stawki wynikającej ze Wspólnej Taryfy Celnej. Ponieważ w zgłoszeniu celnym zadeklarowano kwotę cła "0", Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że należało określić niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości 12992,00 PLN, stanowiącą różnicę między kwotą prawnie należną a wykazaną w zgłoszeniu.

Dyrektor Izby Celnej w [...], rozważając błąd organu celnego polegający na przyjęciu zgłoszenia niekompletnego niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów - wskazał, że Spółkę przed naczelnikiem urzędu celnego reprezentowała agencja celna. Jest to profesjonalny podmiot w zakresie prawa celnego, działający z upoważnienia swojego mocodawcy. Spółka "A", pismem z dnia [...] wnioskowała o dokonanie odprawy celnej na podstawie zgłoszenia niekompletnego, argumentując to tym, że importowany towar jest pilnie potrzebny dla jego odbiorcy. Jeśli interpretować przyjęcie tego zgłoszenia jako błąd, to mógł on być wykryty przez dłużnika, a ściśle biorąc nie powinien w ogóle powstać, gdyby dłużnik przestrzegał przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W ocenie Dyrektora Izby Celnej nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 220 ust.2 WKC uzasadniające odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania.

Rozpatrując zarzut naruszenia art. 76 ust. 3 WKC, Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że podziela stanowisko Spółki w tym zakresie, iż zgłoszenia celnego skutecznie dokonano w dniu [...], natomiast datą objęcia towarów procedurą dopuszczenia do obrotu i ich zwolnienia był dzień [...] (informacje w polach B i J dokumentu SAD nr [...]). Jednakże fakt ten nie wyłącza stosowania art. 308a ust. 3 PWKC, czyli wysłania wniosku o zaliczenie towarów do kontyngentu dopiero wtedy, gdy zostaną spełnione konieczne do tego warunki, wymienione w art. 256 ust. 2 tego rozporządzenia. Dokument, o którym mowa w ww. artykule został przedłożony w oryginale wraz ze zgłoszeniem uzupełniającym i wtedy nastąpiło wysłanie wniosku. Ponieważ informacje zawarte w dokumencie wzbudziły wątpliwości organu celnego został jeszcze skierowany do weryfikacji. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] została wydana po otrzymaniu informacji o jej pozytywnym wyniku.

Organ wyjaśnił, że warunkiem korzystania z kontyngentu było przedstawienie świadectwa przewozowego A.TR w oryginale. Przepis dotyczący powstania długu celnego (art. 201 ust. 2 WKC) należy rozpatrywać łącznie z przepisami dotyczącymi zaksięgowania tego długu. W dniu [...] organ celny nie miał możliwości jego obliczenia. Według art. 218 ust. 2 WKC , jeżeli przepisy przewidują, że towar może zostać zwolniony w oczekiwaniu na spełnienie pewnych warunków określonych przepisami wspólnotowymi dotyczącym określania kwoty powstałego długu lub odnoszącym się do jego poboru, zaksięgowania należy dokonać nie później niż w ciągu dwóch dni od dnia ostatecznego określenia lub wyznaczenia kwoty długu bądź obowiązku uiszczenia należności wynikających z tego długu. Kwota ta mogła być obliczona dopiero po uzyskaniu informacji zwrotnej od Dyrekcji Generalnej TAXUD o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku o zaliczenie towaru w poczet kontyngentu.

Organ wyjaśnił, że Spółka wniosła o dopuszczenie jako dowodu zgłoszenia SAD nr [...] z dnia [...] na okoliczność, że jeszcze w tym dniu kontyngent nr [...] na te towary nie został wyczerpany. Na podstawie tego zgłoszenia taki sam towar został w całości zaliczony w poczet wnioskowanego kontyngentu. Dokument taki jest znany organom celnym, ponieważ dysponują one elektroniczną bazą danych zgłoszeń celnych. Komisja Europejska zarządza kontyngentami taryfowymi zgodnie art. 308a, 308b, 308c PWKC, z których wynika że administrowanie kontyngentami odbywa się według porządku chronologicznego złożonych wniosków, w zakresie na jaki pozwala saldo danego kontyngentu. O stanie wykorzystania kontyngentu organ celny i Spółka byli poinformowana na bieżąco poprzez system QUOTA (System Kontyngentów Taryfowych), zdając sobie sprawę, że informacja taka miała charakter niewiążący, i wnioskowane wielkości mogą być wyższe od pozostającego w dyspozycji salda (art. 308a pkt 7 PWKC). Każdy wniosek o przyznanie kontyngentu (zgłoszenie na formularzu SAD, z wypełnionym polem 39) jest rozpatrywany odrębnie i fakt pozytywnego rozpatrzenia jednego nie ma wpływu na postępowanie z kolejnym wnioskiem. Zwłaszcza, gdy kontyngent figuruje w statusie "krytyczny", czyli jest bliski wykorzystania. Organ stwierdził, że w dniu [...] saldo kontyngentu pozwalało jeszcze na uwzględnienie takich wniosków w całości, lecz nie ma to istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy, bowiem wniosek Spółki mógł być uwzględniony dopiero dzień później.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił: 1) naruszenie art. 201 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992) [dalej: WKC], poprzez niezasadną odmowę zastosowania kontyngentu taryfowego wobec towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 16 czerwca 2011r.; 2) naruszenie art. 308a ust. 3 w zw. z art. 256 ust. 2 i 3 rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993) [dalej: Rozporządzenie Wykonawcze], poprzez niezasadnie przyjęcie, iż o możliwości zastosowania kontyngentu taryfowego przesądza data złożenia oryginału świadectwa przewozowego A.TR, i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż zaliczenie towaru do puli kontyngentu nr [...]mogło nastąpić dopiero w dniu [...], w którym dokonano zgłoszenia celnego nr [...] z załączonym oryginałem świadectwa A.TR M 1267112, w sytuacji kiedy dokument ww. świadectwa był złożony organowi celnemu już w dniu 16 czerwca 2011r.; 3) naruszenie art. 308a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego w zw. z par. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie postępowania z wnioskami o zaliczenie towarów na poczet kontyngentu taryfowego oraz trybu przekazywania informacji w zakresie rejestrowania i sprawowania kontroli przywozu towarów objętych procedurą nadzoru przywozu (Dz.U.2004.87.828), poprzez niezasadną odmowę objęcia towaru kontyngentem taryfowym nr [...] w dniu [...] w sytuacji złożenia takiego wniosku przez importera w dokumencie SAD z dnia [...] (wypełnienie pola 39); 4) naruszenie art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 z dnia 12 lipca 2007r. otwierającego roczne kontyngenty taryfowe na przywóz z Turcji których towarów pochodzących z przetwórstwa produktów rolnych, objętych rozporządzeniem Rady (WE) nr 3448/93 (Dz.U.UE.L.2007.183.5), poprzez nie znajdujące odzwierciedlenia w treści tego przepisu uzależnienie objęcia towaru przedmiotowym kontyngentem taryfowym od złożenia oryginału dokumentu A.TR, w sytuacji kiedy wykładnia literalna tego przepisu takiego wymogu nie przewiduje; 5) naruszenie 220 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego niezastosowanie i naliczenie długu celnego w sposób retrospektywny, w sytuacji gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych.

Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby celnej w [...] wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Istota sporu sprowadza się do tego, czy z uprzywilejowanego traktowania w ramach kontyngentu taryfowego nr [...] mógł skorzystać towar – cukierki rozpuszczalne z nadzieniem owocowym, pochodzące z Turcji w ilości 19 200 kg - objęty zgłoszeniem celnym z dnia [...]. A w szczególności czy - jak przyjęły organy celne - warunkiem zastosowania kontyngentu taryfowego wobec przedmiotowego towaru było przedstawienie oryginału świadectwa przewozowego A.TR. i w konsekwencji przyjęcie, że realizacja wniosku mogła nastąpić w dniu przedstawienia takiego dokumentu, tj. w dniu [...]. Udzielenie odpowiedzi na to pytanie wymaga analizy obowiązujących w okresie dokonywania importu przepisów prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 20 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302, str. 1, dalej: WKC) – Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji taryfowych.

Wskazać należy, że możliwość skorzystania przez określony podmiot z preferencji taryfowych, w tym z kontyngentu taryfowego i zastosowania do towarów obniżonych lub zerowych stawek celnych, wiąże się z wieloma wymogami, które muszą zostać przez taki podmiot spełnione. Te wymogi wynikają zaś z następujących uregulowań:

Przepis art. 21 ust. 1 WKC - stanowi, że uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie z procedurą Komitetu. W przypadku wymogu posiadania zezwolenia stosuje się art. 86 i 87. W rozumieniu ust. 1 określenie uprzywilejowane traktowanie taryfowe oznacza obniżenie lub zawieszenie należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 4 ust. 10, nawet w ramach kontyngentów taryfowych (art. 21 ust. 2 WKC).

W myśl art. 27 lit. a WKC reguły preferencyjnego pochodzenia określają warunki nabywania pochodzenia, jakie muszą spełniać towary, aby korzystać ze środków wymienionych w art. 20 ust. 3 lit. d) lub e). Reguły te są w przypadku towarów objętych porozumieniami określonymi w art. 20 ust. 3 lit. d), są określane w tych porozumieniach.

Oznacza to, że preferencyjne pochodzenie towarów powinno zostać udokumentowane. Dokumentami uprawniającymi do stosowania preferencji celnych we wspólnocie są: świadectwa pochodzenia na Formularzu A oraz deklaracja pochodzenia towaru sporządzona na fakturze.

W niniejszej sprawie strona skarżąca w dniu [...] złożyła zgłoszenie celne w procedurze uproszczonej (zgłoszenie niekompletne), które zarejestrowano pod numerem [...]. Procedurą dopuszczenia do obrotu miały zostać objęte cukierki rozpuszczalne z nadzieniem owocowym, pochodzące z Turcji w ilości 19 200 kg. Zgłoszenie było jednocześnie wnioskiem o zaliczenie tego towaru w poczet kontyngentu nr [...]. Do zgłoszenia dołączono kserokopię faktury nr [...] oraz kserokopię świadectwa przewozowego A.TR nr [...].

Organ celny faktycznie przyjął zgłoszenie celne, do którego nie załączono świadectwa pochodzenia towaru, które spełniało wymogi formalne stawiane przez przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 z 12 lipca 2007 r. otwierające roczne kontyngenty taryfowe na przewóz z Turcji niektórych towarów pochodzących z przetwórstwa produktów rolnych, objętych rozporządzeniem Rady (WE) nr 3448/93 (Dz.U. UE.L. 2007.183.5). Zgodnie bowiem z art. 1 tego rozporządzenia wspólnotowe kontyngenty taryfowe na przywóz z Turcji do Wspólnoty Europejskiej towarów wymienionych w załączniku zostają otwarte na okres od dnia 1 stycznia do 31 grudnia każdego roku, począwszy od 2007 r., na warunkach przedstawionych w załączniku. Warunkiem korzystania z kontyngentów taryfowych jest przedstawienie świadectwa przewozowego A.TR. zgodnie z decyzją Wspólnego Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja nr 1/2006.

Strona skarżąca złożyła w dniu [...] zgłoszenie zawierające oznaczenie kontyngentu, z którego importer zamierzał skorzystać, i w tym zakresie zgłoszenie to stanowiło w istocie wniosek o zastosowanie określonego środka taryfowego (kontyngentu) w odniesieniu do określonego towaru. Rzeczą organów celnych było natomiast zbadanie wniosku strony skarżącej pod kątem możliwości zastosowania wnioskowanego przez importera środka i nadanie mu odpowiedniego biegu. Jak wynika z przepisu art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 otwierające roczne kontyngenty taryfowe na przewóz z Turcji niektórych towarów (...) wspólnotowe kontyngenty taryfowe określone w art. 1 zarządzane są przez Komisję zgodnie z art. 308a, 308b i 308c rozporządzenia (EWG) nr 2454/93.

Zarządzanie kontyngentami taryfowymi zostało unormowane w art. 308a do 308c rozporządzenia Komisji (EWG) z dnia 2 lipca 1993 r. nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 253 str. 1, dalej: RWKC). W art. 308a pkt 3 postanowiono, że Państwa Członkowskie nie przedstawiają żadnych wniosków o częściowe wykorzystanie kontyngentu, zanim nie zostaną spełnione warunki ustanowione w art. 256 ust. 2 i 3. Możliwość korzystania z kontyngentu taryfowego zostaje przyznana dopiero po przedstawieniu organom celnym dokumentu, od którego uzależnione jest przyznanie zerowej stawki celnej. W każdym przypadku, dokument ten musi zostać przedstawiony przed wykorzystaniem kontyngentu taryfowego (art. 256 ust. 2). Natomiast ust. 3 art. 256 stanowi, że dokument, od którego uzależnione jest zastosowanie zerowej stawki celnej w przywozie, może zostać przedłożony po upływie okresu, dla którego taka zerowa stawka została wyznaczona, pod warunkiem że zgłoszenie odnoszące się do danych towarów zostało przyjęte przed tą datą.

W ocenie Sądu, powyższe regulacje przewidują możliwość przyjęcia zgłoszenia celnego niekompletnego, do którego nie został załączony wymagany przepisami prawa dokument, od którego uzależnione jest stosowanie zerowej stawki celnej w ramach kontyngentu taryfowego, a którego załączenie może nastąpić w terminie późniejszym. Wskazać w tym miejscu należy, że obowiązujące w dniu złożenia przedmiotowego zgłoszenia celnego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie rodzaju towarów, których objęcie procedurą celną z zastosowaniem procedury uproszczonej zależy od spełnienia dodatkowych warunków, oraz towarów wyłączonych spod tej procedury (Dz.U. nr 97, poz. 972 ze zm.) w § 4 pkt 4 wprowadzało zakaz stosowania procedury uproszczonej do towarów, które są przywożone w ramach kontyngentu taryfowego. Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2012 r.

Zdaniem Sądu skoro przepisy rozporządzenia Komisji (EWG) z dnia 2 lipca 1993 r. nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny przewidują możliwość przyjęcia zgłoszenia niekompletnego z zachowaniem warunków określonych w przepisach tego rozporządzenia, to organ celny przyjmując w dniu 16 czerwca 2011 r. niekompletne zgłoszenie celne strony skarżącej nie naruszył prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie bezpośrednie zastosowanie miały przepisy RWKC dotyczące zarządzania kontyngentami taryfowymi. Przy czym podkreślić należy, że RWKC zawiera odrębne uregulowania dotyczące postępowania ze zgłoszeniem niekompletnym dotyczącym zaliczenia towarów na poczet kontyngentu taryfowego.

Rację ma strona skarżąca, że zgodnie z art. 308a ust. 1 RWKC, jeżeli na podstawie przepisów wspólnotowych zostały otwarte kontyngenty taryfowe, to zarządzane są one zgodnie z chronologicznym porządkiem dat przyjęcia zgłoszeń o dopuszczenie do swobodnego obrotu. Zatem zarządzanie kontyngentami taryfowymi, co do zasady, odbywa się zgodnie z porządkiem chronologicznym dat zgłoszeń celnych. Przy czym strona skarżąca pomija pozostałą część ww. przepisu, tj. "z zastrzeżeniem odmiennych przepisów". Z tej części przepisu wynika zaś, że powyższa zasada ulga pewnym ograniczeniom wynikającym z innych przepisów, Ograniczenie takie wynika m.in. z art. 308a ust. 3 RWKC.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 4 pkt 14 WKC kontrolą celną jest m.in. kontrola posiadania i autentyczności dokumentów. Natomiast pkt 17 tego artykułu stanowi, że zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i określony sposób, zamiar objęcia towaru określona procedurą celną. Zgłoszenie celne wyraża zatem "zamiar". Okoliczność przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny nie oznacza zaś, iż organ ten zaakceptował deklarowaną przez zgłaszającego klasyfikację taryfową, stawkę celną, wartość celną. Przyjmując więc w dniu [...] zgłoszenie celne strony skarżącej organ celny nie mógł podjąć czynności związanych z wnioskowanym przez skarżącą Spółkę kontyngentem, bowiem złożony wniosek nie spełniał warunków określonych w art. 256 ust. 2 i 3 RWKC. Zestawienie przez organ celny wskazanej przez importera procedury celnej z warunkami przyznania kontyngentu nr 090229 zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 816/2007 z dnia 12 lipca 2007r. doprowadziło organ do prawidłowego stwierdzenia, że nie ma możliwości przedstawienia wniosku dopóki nie spełnia on wymogów określonych w ww. przepisach. Wymogi te zostały zaś spełnione dopiero w dniu [...], tj. w dacie załączenia oryginału świadectwa A.TR.

Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że prawidłowo organy celne uznały, że warunkiem skorzystania z kontyngentu taryfowego jest złożenie oryginału świadectwa A.TR. Stanowisko to, wbrew zarzutom skargi, znajduje potwierdzenie w decyzji nr 1/2006 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 26 lipca 2006 r. ustanawiającej szczegółowe zasady stosowania decyzji nr 1/95Rady Stowarzyszenia WE-Turcja (Dz.U. UE.L.2006.265.18 ze zm.). W myśl art. 7 ust. 1 powołanej decyzji świadectwo przewozowe A.TR. jest poświadczane przez organy celne państwa eksportującego, gdy objęte nim towary są wywożone. Jest ono udostępniane eksporterowi w momencie, gdy rzeczywisty wywóz dojdzie do skutku lub zostanie zapewniony. Z ust. 2 art. 7 wynika zaś, że świadectwo przewozowe A.TR. może zostać poświadczone tylko wtedy, gdy może pełnić rolę dokumentacji wymaganej do zastosowania przepisów o swobodnym obrocie, ustanowionych w decyzji podstawowej. Natomiast w art. 9 powołanej decyzji szczegółowo uregulowane zostały wymogi dotyczące sporządzenia świadectwa przewozowego A.TR. I tak ust. 1 art. 7 stanowi, że świadectwo jest wypisywane maszynowo, albo ręcznie z użyciem atramentu i drukowanymi literami. Każdy formularz ma wymiary 210 x 297 mm. Należy użyć papieru w kolorze białym, klejonym, do pisania, niezawierającego masy włóknistej mechanicznej i o gramaturze nieprzekraczającej 25 g/m2. Papier powinien być pokryty zielonym wzorem giloszowym, umożliwiającym łatwe dostrzeżenie wszelkich fałszerstw dokonanych za pomocą środków mechanicznych lub chemicznych. Państwa członkowskie i Turcja mogą zastrzec sobie prawo do samodzielnego drukowania formularzy lub zlecania ich druku upoważnionym firmom. W tym drugim wypadku każdy formularz powinien zawierać informację o takim upoważnieniu. Każdy formularz musi zawierać nazwę i adres firmy drukarskiej lub oznaczenie, za pomocą którego można ją zidentyfikować. Musi on także zawierać numer seryjny służący do jego identyfikacji (art. 9 ust. 2 ).

W ocenie Sądu, z powyższych regulacji wynika, że warunkiem korzystania z kontyngentów taryfowych jest przedstawienie oryginału świadectwa przewozowego A.TR. Możliwość zastąpienia oryginału świadectwa została przewidziana tylko w przypadku określonym w art. 13 powołanej decyzji Komitetu.

Zdaniem Sądu, wobec powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 308a ust. 3 w zw. art. 256 ust. 2 r. RWKC oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 816/2007 r. z dnia 12 lipca 2007 r. poprzez niezasadne przyjęcie przez organy, że o możliwości zastosowania kontyngentu taryfowego przesądza data złożenia oryginału świadectwa przewozowego A.TR. W konsekwencji niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 308a ust. 1 RWKC poprzez nieobjęcie towaru kontyngentem taryfowym w dniu 16 czerwca 2011 r., skoro w tej dacie strona skarżąca nie złożyła oryginału dokumentu, od którego uzależnione jest korzystanie z preferencji taryfowych. Strona skarżąca przyznała, że przedmiotowa kopia świadectwa A.TR. nie zwierała wypełnionego pola nr 8 "Uwagi", co spowodowało, że oryginał A.TR. zwrócono do Turcji w celu uzupełniania. Zdaniem Sądu podkreślić należy, że ważny wniosek o wykorzystanie kontyngentu został złożony dopiero w dniu [...].

W ocenie Sądu nie jest również usprawiedliwiony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Organy rozpoznając sprawę wskazywały jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. przepis art. 220 ust. 1 WKC. Zastosowanie tego przepisu wskazuje, iż zachodzą podstawy do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych i nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od takiego sposobu księgowania długu celnego, z uwagi na fakt brak przesłanek z ust. 2 lit. b art. 220 WKC. Retrospektywne zaksięgowanie kwoty długu celnego nie jest możliwe, gdy zostaną spełnione łącznie cztery warunki: 1) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub braku zaksięgowania było następstwem błędu samych organów celnych; 2) błąd ten nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności; 3) osoba zobowiązana działała w dobrej wierze; 4) osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Dokonując analizy pierwszej przesłanki wskazać należy, że organ celny faktycznie przyjął zgłoszenie celne, do którego nie zostało załączone świadectwo pochodzenia towaru. Jednak przyjęcie takiego zgłoszenia przez organ celny, o czym już była mowa powyżej, było możliwe na podstawie przepisów RWKC. Błąd organu musi być tego rodzaju jego wadliwym - z punktu widzenia prawa lub kryteriów celowości - działaniem, że wyłącznie w jego następstwie dochodzi do niewłaściwego wykazania należnej kwoty opłat celnych. W niniejszej sprawie nie można wskazać na błąd organów celnych. To skarżąca Spółka nie złożyła świadectwa przewozowego A.TR., od złożenia którego uzależnione było podjęcie działań przez organ celny. Ponadto wskazać należy, że zarówno w orzecznictwie ETS jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, co do zasady, że błąd powinien wynikać z aktywnego działania organu celnego. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Sąd stwierdził, że nieprzedstawienie przez importera, zamierzone, czy niezamierzone świadectwa przewozowego nie może uzasadniać przypisania organowi tego, iż własnym działaniem doprowadził do błędnego ustalenia należności celnych.

Ponadto skoro strona skarżąca zgłosiła w dniu [...] zgłoszenie celne w procedurze uproszczonej, to oznacza, że miała świadomość tego, że zgłoszenie jest niekompletne, gdyż nie został do niego załączony dokument, od którego uzależnione jest skorzystanie z kontyngentu taryfowego. Przy niewątpliwym stanie prawnym wynikającym z jasnych przepisów i przy niedołożeniu należytej staranności, jak również dokonaniu zgłoszenia celnego przez podmiot będący profesjonalistą - nie można stwierdzić, że zostały spełnione pozostałe przesłanki odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych. To, że w dniu 21 czerwca 2011 r., tj. w dniu złożenia ważnego wniosku i zarazem jego realizacji kontyngent taryfowy nr 090229 został wyczerpany i nie mógł być nim objęty cały zgłoszony towar, lecz tylko 7431 kg cukierków, nie oznacza, że zachodzi przesłanka do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych.

Reasumując Sąd stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie przesądzić, że nie zaszły wszystkie przesłanki z art. 220 ust. 2 pkt b WKC, które stanowiłyby podstawę od odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

b.a.