Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1278/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 19 października 2007 r. L. T. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego obejmującego miesiące od [...] r. do [...] r. We wniosku wyjaśniła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie spłacić składek z powodu bardzo niskiej emerytury. Powołała się na posiadane zadłużenie wobec wielu instytucji i wymieniła kwotowe wartości zadłużenia. Oświadczyła, że ma ciężko chorego syna, który wymaga czasowej lub częściowej opieki, który również posiada zadłużenie w różnych instytucjach a także u osób prywatnych. Dodała, że nie likwiduje działalności gospodarczej gdyż musi spłacać długi i robić inwestycje z pożyczek lub debetu emerytury. Obecnie musi dokupić towar ponieważ jest okres przedsylwestrowy. Wyraziła przypuszczenie, że mogłaby wyrejestrować handel od [...] r. jak minie sezon w handlu i spłaci najważniejszych wierzycieli bankowych oraz innych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 2, 3 i 3 a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.), odmówił stronie umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł.

Rozpatrując wniosek, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu i jest ona płatnikiem wyłącznie składek na ubezpieczenie zdrowotne ponieważ pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł. netto. Strona tworzy gospodarstwo domowe wraz ze swoim [...] – letnim synem, który uzyskuje rentę inwalidzką w kwocie [...] zł. netto. Organ wskazał, że łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł. netto, co przy uwzględnieniu kwoty ok. [...] zł. jaką wnioskodawczyni wpłaca miesięcznie na poczet różnych zaległości, powoduje, że w gospodarstwie domowym pozostaje kwota ok. [...] zł. Strona jak dalej stwierdził organ posiada szereg zobowiązań wobec różnych instytucji i osób fizycznych. Zadłużenie to wynosi ok. [...] zł., na które składają się nieuregulowane należności za dostawę gazu, podatek od nieruchomości, należności wobec wspólnoty mieszkaniowej, banków tj. [...], a także urzędu gminy za wykup lokalu oraz długi w sklepach za pobrany towar. Jednocześnie Zakład zauważył, że ostateczne ustalenie zobowiązań finansowych strony wobec wszystkich instytucji jest trudne, ponieważ każdorazowy wniosek strony o ulgę zawiera szereg nowych dokumentów stwierdzających nowe powstałe zobowiązania finansowe. Dodatkowo organ orzekający ustalił, że wnioskodawczyni posiada nieruchomość, tj. lokal mieszkalny o pow. [...] metrów kwadratowych, który zakupiła na raty od Urzędu Miasta i Gminy korzystając z 95 % upustu. Z uwagi na osiągany dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni otrzymała odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego z Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Organ wskazał, że wcześniejszy wniosek strony ze stycznia 2006 r. o umorzenie zadłużenia został rozpatrzony pozytywnie a zaległość dotycząca okresu od [...] r. do [...] r. (z przerwami) w kwocie [...] zł. została umorzona. Dalej organ stwierdził, że obciążenie finansowe wnioskodawczyni nie posiada charakteru nadzwyczajnego czy zdarzeń losowych, których powstanie nie wiązałoby się z jej zachowaniem. W tej sytuacji w ocenie organu nie zaszła w sprawie całkowita nieściągalność, jak również brak jest podstaw do twierdzenia by obecna sytuacja strony wyczerpywała warunki rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu zaległych składek, zgodnie z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wnioskiem z [...] stycznia 2008 r. strona zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację finansową, która uniemożliwia spłatę zadłużenia.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 4 oraz art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2007 r.

Opierając się na analizie wniosku o umorzenie jak również na zgromadzonych w toku całego postępowania materiałach dowodowych sprawy organ orzekający stwierdził, że brak jest nowych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Dołączone do wniosku dokumenty potwierdzające zadłużenie strony wobec instytucji zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji z [...] grudnia 2007 r. Dołączone do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokumenty potwierdziły fakt zwiększenia się kwoty zaległej wobec różnych instytucji od dnia wydania decyzji będącej przedmiotem odwołania. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie nie występuje całkowita nieściągalność, od wystąpienia której art. 28 ust. 2 u.s.u.s. uzależnia możliwość orzeczenia umorzenia należności z tytułu składek. Organ zauważył, że strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnim synem, ich miesięczny dochód netto to kwota [...] zł. Stwierdził, że przy uwzględnieniu potrącenia (w ramach egzekucji własnej Zakładu na poczet zaległości składkowych ze świadczeń wnioskodawczyni) w kwocie [...] zł. otrzymuje się kwotę [...] zł., która po przeliczeniu na dwie osoby w gospodarstwie domowym daje kwotę [...] zł., tj. powyżej kryterium dochodowego (316,00 zł.) z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Uwzględniając zadłużenie strony wobec różnych instytucji oraz osób fizycznych, tj. za dostawę gazu, podatek od nieruchomości, zaległość wobec wspólnoty mieszkaniowej, urzędu gminy, banków – organ stwierdził, że zobowiązania te wykazują tendencję wzrostową od ponad dwóch lat. Przypomniał, że strona skorzystała już z pomocy Zakładu, kiedy została jej umorzona należność w kwocie [...] zł., co miało według wniosku strony znacznie pomóc jej w odzyskaniu płynności finansowej.

Powołując się na treść art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieją przesłanki przewidziane w tych przepisach. Podkreślił, że wnioskodawczyni pobiera w okresie prowadzonej działalności gospodarczej świadczenie emerytalne co umożliwia wdrożenie egzekucji własnej, osiąga dochód przekraczający kryterium dochodowe na osobę w rodzinie z ustawy o pomocy społecznej, posiada nieruchomość (lokal mieszkalny) a obciążenia finansowe nie są wynikiem zdarzeń losowych, których powstanie nie wiązałoby się z zachowanie strony. Nie bez znaczenia zadaniem organu jest także fakt, że w okresie prowadzenia działalności gospodarczej strona jest zobowiązana do opłacania tylko składki na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ pobiera świadczenie emerytalne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2008 r. Skarżąca wniosła o zasądzenie umorzenia kwoty zaległości z tytułu składek.

W uzasadnieniu nie zgodziła się z ustaloną przez ZUS kwotą przychodu netto [...], zł., ponieważ wraz z synem ma debety bankowe. Wskazała na koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w tym na opłaty placowe, za wynajem kontenera czy koszty dojazdu do miejsc targowych. Stwierdziła, że syn jest inwalidą [...] grupy i posiada zadłużenie w instytucjach finansowych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2008 r. Skarżąca podała, że prowadzi z synem osobne gospodarstwa domowe i osobne rozliczenia finansowe. Stwierdziła, że jej byt jest zagrożony gdyż niemożliwe jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Wyjaśniła, że jej emerytura wynosi [...] zł. netto, a po potrąceniu ZUS – [...] zł. Wskazała ponadto na posiadany debet w [...] na kwotę – [...] zł., oraz liczne zadłużenia w tym w: [...]. Podkreśliła, że jej syn również jest zadłużony w różnych instytucjach. Do pisma załączyła kserokopie dokumentów potwierdzających opisaną sytuację finansową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] marca 2008 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 ze zm.), dalej: u.s.u.s. oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też nie mógł umorzyć, ani też odmówić umorzenia wnioskowanych należności. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, że decyzja Prezesa Zakładu nie narusza prawa, oddalił skargę.

Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącej z 19 października 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Mając na względzie powyższe oraz treść wniosku Skarżącej sprawę należało rozpoznać w oparciu o przepis art. 28 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Podkreślić należy, iż w uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Mając na względzie okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd podziela stanowisko organu orzekającego co do braku wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności i - w konsekwencji - braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Bezspornym w sprawie jest bowiem to, że Skarżąca uzyskuje aktualnie emeryturę w wysokości [...] złotych netto. Ponadto jest właścicielem nieruchomości - lokalu mieszkalnego wraz z działką, na której może zostać zabezpieczona wierzytelność Zakładu z tytułu składek ubezpieczeniowych. Podkreślenia wymaga fakt, że ze świadczenia emerytalnego Skarżącej skutecznie prowadzona jest egzekucja zaległych składek.

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do Skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Także i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki.

Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż Skarżąca żądanie swoje w zakresie umorzenia należności na ubezpieczenie zdrowotne, uzasadniała problemami finansowymi spowodowanymi brakiem wystarczających dochodów oraz zadłużeniem w różnych instytucjach. Organ orzekający podnoszone przez Skarżącą okoliczności wziął pod uwagę i dokonał ich oceny, co znalazło odzwierciedlenie tak w materiale dowodowym sprawy jak również w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Organ wskazał, iż Skarżąca osiąga stały dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. złotych netto (po potrąceniu egzekwowanej kwoty na poczet zaległości składkowych) oraz dokładnie przeanalizował posiadane przez Skarżącą zobowiązania względem innych - niż Zakład - instytucji. Wyliczył także dochód przypadający na gospodarstwo domowe Skarżącej (prowadzone jak podał organ wspólnie z dorosłym synem) podając jego wysokość w kwocie [...] zł. netto. Ustalił nadto, że Skarżącej – z uwagi na wysokość osiąganych dochodów – Ośrodek Pomocy Społecznej w M. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W związku z tym prawidłowo Prezes Zakładu ustalił, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że bieżące potrzeby życiowe Skarżącej nie są zaspakajane. Znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dorosłego syna wskazuje, że nie wymaga on konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, co z kolei wskazuje, że sytuacja Skarżącej nie uniemożliwia jej wykonywania działalności zarobkowej. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że sytuacja Skarżącej spowodowana została nagłymi zdarzeniami jak: pożar, powódź, itp., które należałoby rozważać w sprawie jako przesłankę pozwalającą organowi na umorzenie zadłużenia, zgodnie z § 3 powoływanego powyżej rozporządzenia do u.s.u.s.

W tym miejscu warto nadmienić, że ustalenia organu w zakresie stwierdzenia, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim synem, oparte zostały na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności: na argumentacji samej Skarżącej (powołującej się we wnioskach na sytuację syna) oraz ustaleniach poczynionych w tym zakresie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w M. oraz Urząd Gminy w M., które rozpatrywały wnioski Skarżącej w zakresie przyznania pomocy.

Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, ażeby w stosunku do niej miały zastosowanie przepisy omawianego rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., z brzmienia zaś § 3 wyraźnie wynika, iż to na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienia i wykazania zaistnienia wymienionych w nim przesłanek. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organów, iż sytuacja majątkowa skarżącej w rozpoznanej sprawie nie jest taka, aby prowadziła do pozbawienia możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych przy spłacie istniejącego zadłużenia względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W związku z powyższym w ocenie Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne. Wydanie decyzji poprzedzone było postępowaniem zmierzającym do ustalenia sytuacji materialnej Skarżącej. Organy orzekające wzięły pod uwagę podnoszone przez skarżącego okoliczności i zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialno-prawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Zaakcentowania wymaga fakt, że Zakład umorzył Skarżącej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, obejmujące okres [...] r. w kwocie [...] zł. na jej wcześniejszy wniosek. Pomimo udzielonej ulgi sytuacja Skarżącej nie uległa poprawie – powstało zadłużenie składkowe za kolejne okresy rozliczeniowe, wzrosło również jej ogólne zadłużenie wobec pozostałych wierzycieli w porównaniu z okresu w którym udzielona została ulga Skarżącej. Powyższe może oznaczać - przy uwzględnieniu czasokresu zadłużenia oraz wymogu opłacania przez Skarżącą, w związku z prowadzoną działalnością, wyłącznie składek na ubezpieczenie zdrowotne - iż Skarżąca nie reguluje w ogóle wymaganych prawem składek ubezpieczeniowych, licząc wyłącznie na udzielenie stosownej ulgi. Istotne jest również to, że Skarżąca - jak sama podała w ,,kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek’’ – częściowo spłaca innych niż Zakład wierzycieli (k- 70 akt administracyjnych) co pozwala przypuszczać, że czyni to niejako w zamian regulowania należnych składek. O preferowaniu przez Skarżącą spłaty zadłużenia wobec pozostałych wierzycieli stanowi stanowisko zawarte we wniosku o umorzenie zadłużenia, zgodnie z którym zamiarem Skarżącej jest spłata w pierwszej kolejności długów bankowych.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Decyzja również w całości odpowiada przepisowi art. 107 k.p.a.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.