Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 2908/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt 3/ IISA / Ka 2908 / 02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: NSA Henryk Wach WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant: Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z póź. zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u E. Z. choroby zawodowej narządu głosu- wymienionej w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do przedmiotowego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...]r., która to placówka nie rozpoznała choroby zawodowej narządu głosu ze względu na brak zmian patologicznych krtani charakterystycznych dla schorzenia wymienionego w katalogu zamkniętym wykazu chorób narządu głosu o etiologii zawodowej oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] r., które potwierdziło brak podstaw do rozpoznania zawodowej choroby narządu głosu. Stwierdzono przewlekły prosty podsychający nieżyt błony śluzowej gardła i krtani. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne w Szkole Podstawowej Nr [...] w B., w zakładzie pracy w których E. Z. była zatrudniona w latach 1974- 2000 jako nauczyciel nauczania początkowego wykazało, że pracowała ona w warunkach stwarzających powstanie choroby zawodowej narządu głosu związanej z nadmierny wysiłkiem głosowym. Podobnie jak w latach 1972 -1974, kiedy pracowała w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. jako wychowawca w świetlicy.

W konkluzji organ I instancji stwierdził, że z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez dwie uprawnione placówki diagnostyczne, a w szczególności na brak rozpoznania zawodowego uszkodzenia narządu głosu przez lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w S.- jednostki upoważnionej do orzekania w sprawach wątpliwych i spornych, niemożliwym było wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. Z. nie zgodziła się z treścią wydanej decyzji i zarzuciła wydanie jej w oparciu o błędne orzeczenia lekarskie, na dowód czego załączyła wynik badania foniatrycznego wykazującego trwałe zmiany jej narządu głosu.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na art.138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj .wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy E. Z.. Bezspornym jest, że pracowała ona zawodowo od roku 1965 do 2000, kiedy przeszła na emeryturę. Zatrudniona była kolejno w Państwowym Domu Dziecka Nr [...] w B., Szkole Podstawowej Nr [...], a następnie Nr [...] w B. jako wychowawca, wychowawca świetlicy i nauczyciel nauczania początkowego z narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy i w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jak również podkreślono, że u skarżącej obie placówki diagnostyczne nie rozpoznały w obrębie narządu głosu zmian charakterystycznych dla nadmiernego wysiłku głosowego i wykluczyły istnienie choroby zawodowej narządu głosu.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. Z. kwestionując motywy decyzji przedstawione przez organ odwoławczy domagała się jej uchylenia i zarządzenie specjalistycznych badań foniatrycznych w celu zidentyfikowania wszystkich objawów związanych z występującymi u niej przesłankami uznania choroby zawodowej narządu głosu nabytej w trakcie wykonywania pracy. Zarzuciła wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, pomijające rozpoznaną u niej dysfonię hiperfunkcjonalną oraz wykluczenia związku przyczynowego jej stanu zdrowia z warunkami pracy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że wykluczenie istnienia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu przez lekarzy specjalistów dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) uniemożliwiało stwierdzenie choroby zawodowej przez organ Inspekcji Sanitarnej obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne- na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącej co do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z § 5, obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wątpliwości sposób, ustalono, że E. Z. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1972-2000 pracowała w warunkach narażenia na powstania choroby zawodowej narządu głosu. Potwierdziły to ustalenia wywiadu zawodowego przeprowadzonego w dniu [...] r. i dochodzenia epidemiologicznego z dnia [...] r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w B., gdzie skarżąca pracowała od 1973 r do czasu przejścia na emeryturę w roku 2000. Pracowała jako nauczyciel nauczania początkowego w pełnym wymiarze czasu pracy, a nawet w latach 1980-1982 dodatkowo w ramach ½ etatu jako wychowawca w Państwowym Domu Dziecka Nr K. w B.. Wcześniej była zatrudniona w Domu Dziecka Nr [...] i Szkole Podstawowej nr [...] w B. jako wychowawca. W czasie pracy korzystała ze zwolnień lekarskich z przyczyn laryngologicznych i trzykrotnie korzystała z leczenia sanatoryjnego. Korzystała także od [...] do [...] r., ze względu na częste choroby gardła z urlopu dla poratowania zdrowia. Ustaleń powyższych w zaskarżonej decyzji nie kwestionowano. Skarżąca kwestionowała wyłącznie treść orzeczeń lekarskich wydanych dla potrzeb niniejszego postępowania, zgodnie z § 7 rozporządzenia, a odbiegających od rzeczywistego stanu jej zdrowia potwierdzonego pisemnie w dniu [...] r. przez lekarza foniatrę, który rozpoznał u niej dysfunkcję hyperfunkcjonalną wystarczającą, jej zdaniem do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.

W tym miejscu należy przypomnieć, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) stanowiły, że za choroby zawodowe uznaje się choroby wymienione w jego załączniku, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i niezbędnym jest dla jej stwierdzenia, pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Dalej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98 –OSNAPiUS 1999 r. nr 6 poz.192 ).

W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki diagnostyczne – I i II stopnia, wykluczyły istnienie medycznych podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w pozycji 7 wspomnianego wykazu. Pozycja ta obejmuje przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady fałd głosowych, zmiany przerostowe) i stanowi katalog zamknięty. Przez przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane wykonywaniem zawodu rozumie się niektóre zmiany organiczne w krtani, co do których dochodzi w następstwie stałego i długotrwałego, trwającego co najmniej 10 lat wysiłku głosowego, rozpoznane przed upływem pięciu lat od zaprzestania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby. Zmiany te mogą przybierać wyłącznie postacie wskazane w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu wymaga potwierdzenia zatrudnienia w warunkach dużego obciążenia narządu głosu oraz stwierdzenia obrazu klinicznego odpowiadającym wyżej wskazanym zmianom w krtani z towarzyszącymi objawami dysfonii. Wyłączeniu podlegają niedowłady fałd głosowych pochodzenia pozazawodowego (przerostowe zmiany pozapalne).

Orzeczenia placówek diagnostycznych wydane dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego, nie negują choroby narządu głosu i konieczności leczenia czy pogarszania się stanu zdrowia skarżącej. Wykluczają jednak jej zawodowe pochodzenie. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia E. Z. nie kwalifikuje do uznania rozpoznanego u niej schorzenia jako zawodowe. Stwierdzenie to nie pozostaje w sprzeczności z faktem długoletniej pracy związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Ustalono, że skarżąca od 1972 r. do czasu przejścia na emeryturę pracowała jako wychowawca, nauczyciel w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Bezspornym jest i to, że skarżąca jest osobą schorowaną i z tej racji korzystała ze zwolnień lekarskich z przyczyn laryngologicznych i urlopu dla poratowania zdrowia. Leczyła się trzykrotnie w sanatorium i dwukrotnie na wczasach leczniczych w S. i M. Lekarze orzecznicy z placówek diagnostycznych I i II szczebla w orzeczeniach z dnia [...] i [...] r. rozpoznali przewlekły prosty podsychający nieżyt błony śluzowej gardła i krtani, bez zmian patologicznych typowych dla uszkodzenia narządu głosu nadmiernym wysiłkiem głosowym. W uzasadnieniu orzeczenia wskazali, ze schorzenie to nie zostało ujęte w obowiązujący ówcześnie wykazie chorób zawodowych, a w szczególności w jego pozycji 7. W świetle powyższych orzeczeń, wydanych po przeprowadzeniu kilkukrotnych badań stroboskopowych, przez uprawnione placówki orzecznicze, które nie wykazały zmian patologicznych narządu głosu- wbrew twierdzeniom skarżącej nie zachodziła konieczność przeprowadzania kolejnego badania lekarskiego, a zarzut błędnych ustaleń dowodowych poczynionych na ich podstawie należy uznać za chybiony. Nie sposób również nie zauważyć, że rozpoznanie u skarżącej schorzenia narządu głosu nie ujętego w wykazie chorób zawodowych, nie wymagał ustaleń jego związku przyczynowego ze środowiskiem pracy.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).