Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1101/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., działając z upoważnienia Prezesa ZUS, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.; w skrócie u.s.u.s.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku J.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. odmawiającą wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika, w tym:

- na ubezpieczenie społeczne – za okres od [...] do [...] do [...] od [...] do [...],od [...] do [...]; w kwocie łącznej [...] zł , w tym: składki – [...] zł, odsetki za zwłokę na dzień 10.08 2009 r. - [...] zł, koszty upomnienia w kwocie [...] zł + dodatkowa opłata w kwocie [...] zł;

- ubezpieczenie zdrowotne – za okres od [...], od [...] do [...]; w łącznej kwocie [...] zł, w tym: składki – [...] zł, odsetki za zwłokę na dzień 10.08. 2009 r. w kwocie [...] zł, koszty upomnienia -[...] zł, dodatkowa opłata w kwocie [...] zł;

- Fundusz Pracy (dalej jako FP) – za okres od [...], od [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł, w tym: składki – [...] zł, odsetki za zwłokę na dzień 10.08.2009 r. w kwocie [...] zł, koszty upomnienia w kwocie [...] zł, opłata dodatkowa w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji Zakład w pierwszej kolejności wskazał na stan faktyczny sprawy.

W dniu [...] r. do Oddziału ZUS-u w T. wpłynął wniosek J.B. o umorzenie należności z tytułu nie opłaconych składek. Wnioskodawca jako uzasadnienie wskazał trudną sytuację finansową i rodzinną. Podkreślił, że utracił pracę w firmie "A" w maju 2009 r. ożenił się. Wspólnie z żoną utrzymują się z jej zasiłku przedemerytalnego w kwocie [...]zł oraz jego renty okresowej w kwocie [...]zł. Oboje zaś są chorzy, co niezależnie od kosztów utrzymania i opłat mieszkaniowych, wymaga wydatków na leki.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał powyższych argumentów za wystarczające od umorzenia należności, czemu dał wyraz w decyzji nr[...] z dnia [...] r., którą odmówił skarżącemu umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za wyżej wskazane okresy.

Motywując odmowę umorzenia należności ZUS wskazał, że z analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie umorzenia należności z tytułu składek wynika, iż nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 2 i 3 powołanej ustawy, tj. nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności.

Jednocześnie uznał, że wobec wnioskodawcy została częściowo spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem wykonawczym, tj. opłacenie należności z tytułu składek może pozbawić zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ uznał, iż J.B. stotnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej,, która aktualnie może ograniczać możliwości spłaty zadłużenia, jednakże umorzenie należności na tym etapie byłoby przedwczesne. Wnioskodawca osiąga dochody z tytułu renty, podobnie małżonka pobiera świadczenie przedemerytalne. Nie wykazano innych zobowiązań publicznoprawnych, a prowadzone postępowanie egzekucyjne było skuteczne, gdyż w [...]r. z rachunku bankowego wyegzekwowano łącznie [...] zł. Nadto wnioskodawca jest właścicielem składników majątkowych mogących stanowić efektywny przedmiot zabezpieczenia należności Zakładu.

Pismem z dnia [...]r. skarżący wniósł do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż nie zgadza się z dokonaną oceną jego możliwości płatniczych. Podkreślił, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na niskie dochody, które nie wystarczały na utrzymanie rodziny, a co dopiero na opłacenie składek ZUS. Podkreślił, że aktualnie z żoną zajmują mieszkanie o powierzchni 34 m2, którego utrzymanie wynosi ok. [...]zł.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W uzasadnieniu faktycznym tejże decyzji wskazano, iż J.B. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej ([...]I) od [...]r., którą zlikwidował [...] r. Aktualnie pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...]zł (brutto). Jego współmałżonka pobiera świadczenie przedemerytalne w kwocie [...]zł (brutto). Nie posiada nikogo na utrzymaniu i nie ma innych zobowiązań finansowych. Miesięczne dochody uzyskiwane przez J.B. i jego małżonkę wynoszą [...]zł brutto, a wydatki na utrzymanie dwóch osób określił na kwotę [...]zł. jednocześnie wskazał, że opłaty za mieszkanie łącznie wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Posiada również samochód osobowy [...] (r. prod. 1996).

Mając powyższe na uwadze Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, jak również umorzenia wnioskowanych należności na podstawie rozporządzenia wykonawczego. Podkreślono, że decyzja o umorzeniu należności ma charakter wyjątkowy, gdy występuje rzeczywista niemożność zapłaty należności przez zobowiązanego, lub gdy przemawiają za tym szczególne okoliczności gospodarcze lub interes publiczny.

W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Podkreślono, że może istotnie aktualna sytuacja osobista i finansowa wnioskodawcy aktualnie ogranicza możliwość spłaty zadłużenia, jednakże umorzenie należności byłoby przedwczesne biorąc pod uwaga brak innych zobowiązań.

Decyzja powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzucono nierzetelność oceny zgromadzonych dowodów. W szczególności możliwości płatniczych wnioskodawcy osiągających łączne dochody w kwocie [...]zł miesięcznie na utrzymanie dwojga starszych osób i fakt wyegzekwowania prawie [...] zł zaległych składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. skarżący podkreślił, że jego sytuacja materialna i osobista uległa pogorszeniu. W [...]r. utracił rentę, nie może zarejestrować się jako bezrobotny, bo ZUS przetrzymuje niezbędne do tego dokumenty, korzysta z pomocy MOPS, a w toku jest sprawa rozwodowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., w skrócie u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4, mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Natomiast całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ustawa wyjątkowo zezwala na umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3a).

Zgodnie natomiast z art. 32 tejże ustawy: "Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne."

W oparciu o delegacje ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie wykonawcze). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: " Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."

W uchwale z dnia 6 maja 2006 r. (sygn. akt II UZP 6/04 – OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07 – LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."

Należy podkreślić, że decyzja wydana na podstawie wyżej powołanych przepisów oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Nie prowadzi to jednak, co wskazano wyżej, do rezygnacji ani z konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ani z konieczności oparcia rozstrzygnięcia o argumentację bazującą na prawnych i faktycznych przesłankach i przedstawienia jej w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 Kpa, mającego w związku z art. 123 ustawy zastosowanie do działań organów w niniejszej sprawie. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w wymienionych wyżej przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż nie wystąpiła po stronie wnioskodawcy którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Nie wystąpiła również żadna z okoliczności statuowana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., którą na zasadzie wyjątku, może organ ZUS zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności.

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ZUS stwierdził, iż wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą od [...]r. do [...]r. (data wykreślenia z rejestru). Aktualnie pobiera rentę chorobową w kwocie brutto[...]zł (netto [...]zł). Żona pobiera świadczenie przedemerytalne w kwocie [...]zł (netto [...]zł). W roku 2008 osiągnął dochód w kwocie [...]zł.

Nadto z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych oraz oświadczeń strony wynika, że wnioskodawca zamieszkiwał wspólnie z żoną w D. w mieszkaniu jej córki. Sprzedał swoje mieszkanie zakupione w czasie pierwszego małżeństwa, a z uzyskanych pieniędzy zakupił nowe mieszkanie w T. o pow. 34 m2, które remontuje. Z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania, które wpłacono na jego konto bankowe ZUS zajął kwotę ok. [...]zł na poczet zaległych składek. Wskazał kwotę [...]zł jako niezbędną dla utrzymania siebie i żony. Kwota ta obejmuje należności czynszowe kwocie [...]zł miesięcznie, opłatę za telefon, koszty utrzymania samochodu, lekarstwa i jest wyższa niż osiągane dochody. Organ uznał, że skarżący ma ograniczone możliwości płatnicze, ale nie są to warunki szczególne uzasadniające umorzenie należności. Sąd nie dopatrzył się w tej ocenie błędu logicznego czy dowolności.

Należy podkreślić, że niepowodzenia działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności z tytułu składek. Każdy obywatel rozpoczynając działalność gospodarczą, powinien bowiem podejmować decyzje z sposób przemyślany i zgodny z prawem. Nie można przerzucać konsekwencji działania podmiotu, który jest profesjonalistą (ekonomicznego ryzyka działalności gospodarczej skarżącego) na państwo i społeczeństwo. Trzeba wskazać, że wbrew twierdzeniom skargi korzystał z pomocy publicznej, gdyż Prezydent Miasta T. w decyzji z [...]r. wyraził zgodę na umorzenie zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za lata [...]w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w kwocie [...]zł.

Sąd orzekający w tej sprawie stwierdza, iż nie można akceptować takiej sytuacja, że płatnik składek opłaca je w tych okresach, gdy osiąga odpowiednie w swej ocenie dochody. Niedochodową działalność gospodarczą można w każdej chwili zawiesić czy zlikwidować. Należy zgodzić się z organem ZUS, iż z przedmiotowych składek finansuje się renty i emerytury. Jeśli zatem skarżący nie zgromadzi na swoim koncie odpowiedniej kwoty składek, nigdy nie uzyska emerytury, a gdy stanie się niezdolny do pracy będzie domagał się środków utrzymania z opieki społecznej, co aktualnie ma miejsce. Umarzanie w takich przypadkach, jak przypadek skarżącego, należności z tytułu składek jest niesprawiedliwe wobec tych przedsiębiorców, którzy płacą składki w terminie i stawia to ich w gorszej sytuacji, niż tych przedsiębiorców, którzy najpierw składek nie opłacają, a potem domagają się ich umorzenia. Umorzenie w tym wypadku stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, wyrażoną w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Decyzja o umorzeniu składek jest decyzją uznaniową i wszystkie przesłanki umorzenia należności z tytułu składek powinny być zatem rozpatrywane nie tylko w kontekście sytuacji ekonomiczno-finansowej skarżącego, ale także w odniesieniu do bieżącego stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Reasumując Sąd stwierdził, iż organ ZUS dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie (za pomocą postępowania dowodowego), nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oraz że dokonanej przez organ ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej spełnia wymogi prawem nakazane, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do podważenia rozstrzygnięcia podjętego przez organ ZUS w niniejszej sprawie. Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych i nie podnosił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a jedynie wskazywał na trudne warunki dla prowadzenia działalności gospodarczej i jej niedochodowość. Polemizował z oceną faktów dokonaną przez organy ZUS w zakresie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych swoich i małżonki. Ocena ta jednak, w przekonaniu Sądu, została dokonana po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy i nie można jej zarzucić dowolności. Skarżący wskazał na wyegzekwowaną już kwotę ok. [...]zł zaległych składek, która to okoliczność ograniczyła środki finansowych na remont i urządzenie nowego mieszkania.

Należy także wyjaśnić, że organ wydając decyzję uwzględnia sytuację majątkową wnioskodawcy na dzień jej wydania. W przedmiotowej sprawie był dzień [...] r. i wszystkie okoliczności, które zaistniały po tej dacie nie mogły mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji przez Sąd. Mogą one wywrzeć oczekiwany przez skarżącego efekt w kolejnym postępowaniu, które może skarżący w każdej chwili zainicjować złożeniem nowego wniosku.

Sąd podkreśla, że pogorszenie się sytuacji majątkowej skarżącego, jak utrata renty chorobowej, korzystanie z pomocy społecznej, sprawa rozwodowa to nowe okoliczności podnoszone przez skarżącego na rozprawie i zaistniałe po [...]r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.