Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 93/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 119, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. działając jako organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanego M. P. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 5 sierpnia 2015r. o numerach: [...]; [...]; [...]; [...] i [...]; jak również [...]; [...]; [...]; [...] oraz [...], wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. na podstawie decyzji z dnia 27 grudnia 2007r. nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności M. P., jako członka zarządu KAMEX Sp. z o.o. w Zabierzowie za zaległości tejże spółki w zakresie należności składkowych. Odpisy powyższych tytułów wykonawczych, obejmujących składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 1 grudnia 2002r. i 1 czerwca 2003r. w łącznej kwocie należności głównych [...] zł, doręczono zobowiązanemu w dniu 11 sierpnia 2015r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 5 sierpnia 2015r. skierowanymi do pracodawcy zobowiązanego. Aktualnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wyłącznie w zakresie kosztów egzekucyjnych, powstałych w trakcie tego postępowania, w łącznej kwocie [...]zł.

Skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. pismem z dnia 14 marca 2017r. zobowiązany M. P. powołując się na treść art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r., poz. 1201), dalej: "u.p.e.a." wniósł o umorzenie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego.

W treści powyższego pisma zobowiązany wskazał, iż w skierowanym do ZUS piśmie z dnia 23 stycznia 2017r. podniósł zarzut przedawnienia ustalonych (przeniesionych) na niego zobowiązań KAMEX sp. z o.o., który to zarzut został następnie uznany za trafny w decyzji ZUS Oddział w K. z dnia 16 lutego 2017r. nr [...] B w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Powołując się na powyższe zobowiązany wywiódł, iż dalsze prowadzenie wobec niego postępowania w celu wyegzekwowania wyłącznie kosztów egzekucyjnych, jest niedopuszczalne, albowiem egzekwowane zobowiązanie wygasło.

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powołanych wyżej tytułów wykonawczych w części dotyczącej należności głównej, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia. Motywując wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że z uwagi na przedawnienie należności objętych decyzją z dnia 27 grudnia 2007r. zachodzi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł należne za dokonane w toku postępowania czynności egzekucyjne podlegają egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej, co prowadzi do konieczności kontynuowania postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej powstałych w jego toku kosztów egzekucyjnych.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 25 kwietnia 2017r., zobowiązany złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. zażalenie, zarzucając mu naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 w związku z art. 64 § 1 i § 9 u.p.e.a. Uzasadniając wniesiony środek odwoławczy skarżący podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło ponad 5,5 roku po terminie przedawnienia należności, co zostało ostatecznie przyznane przez organ egzekucyjny umarzający postępowanie egzekucyjne. W ocenie zobowiązanego brak było jakichkolwiek podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych, a tym samym do naliczania kosztów egzekucyjnych. Powołując się na tak sformułowany zarzut zobowiązany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez jego uzupełnienie i umorzenie także w całości naliczonych kosztów egzekucyjnych.

Postanowieniem nr [...] z dnia 10 lipca 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego w części dotyczącej należności głównej i jednocześnie kontynuowania egzekucji w celu wyegzekwowania naliczonych kosztów egzekucyjnych w oparciu o ten sam tytuł wykonawczy. Umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi bowiem do jego zakończenia, co wiąże się z utratą możliwości uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, które nie zostały wyegzekwowane.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2017r. nr [...] Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powoływanych tytułów wykonawczych. W ocenie organu egzekucyjnego, wszczęcie egzekucji przeciwko panu M. P. nastąpiło przed upływem okresu przedawnienia zobowiązań wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej stanowiącej podstawę wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych. Natomiast zobowiązanie ciążące na pierwotnym dłużniku, tj. KAMEX Sp. z o.o., wygasło w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. P..

Organ egzekucyjny zaznaczył nadto, że przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych. Postanowienie to zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 16 sierpnia 2017r.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył w dniu 22 sierpnia 2017r. z zachowaniem terminu ustawowego zażalenie, wnosząc o jego zmianę i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wobec M. P. wraz z wszystkimi kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: od [...] do [...] oraz od [...] do [...] Zobowiązany podniósł, że wydanie wskazanych tytułów wykonawczych i zajęcie na ich podstawie wynagrodzenia za pracę zobowiązanego nastąpiło po upływie terminu przedawnienia, a zatem było bezzasadne (bezprawne).

Po rozpoznaniu wskazanego środka odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2017r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ II instancji podniósł, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. wydając (jako organ egzekucyjny) zaskarżone postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego przedstawił w jego uzasadnieniu (jako wierzyciel) swoje stanowisko co do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę we wniosku z dnia 14 marca 2017r., zaś ze względu na treść art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 ze zm.) stanowisko wierzyciela nie podlega merytorycznej weryfikacji przez organ odwoławczy (organ nadzoru). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. posiada zatem ograniczone możliwości kwestionowania opinii (stanowiska) wierzyciela, zawartej w zaskarżonym postanowieniu organu egzekucyjnego, a dotyczącej zasadności i istnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Nadzór nad wierzycielem żądającym prowadzenia egzekucji określa bowiem art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a., ograniczający zakres nadzoru do kontroli przestrzegania przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania zażaleniowego organ odwoławczy bada zatem, czy organ pierwszej instancji rozpatrzył wszystkie podnoszone przez stronę zarzuty i czy w sposób wystarczający uzasadnił swoje stanowisko. Ponadto dokonuje oceny postanowienia organu I instancji w kontekście poprawności formalnej oraz realizacji wymogów wynikających z art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.").

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. organ egzekucyjny działając wnikliwie i z uwzględnieniem zgromadzonych materiałów dowodowych, dokonał ich oceny oraz ustaleń stanu faktycznego i prawnego. Zaskarżone postanowienie zostało zatem, zdaniem organu odwoławczego, wydane w oparciu o zebrany materiał dowodowy, który został oceniony w stopniu wystarczającym do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie spełnia także wymogi aktu administracyjnego określone w art. 124 k.p.a.

Organ II instancji wyjaśnił nadto, że organ egzekucyjny nie jest na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a. uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i jest zobligowany w tym względzie opierać się na stanowisku wierzyciela. To wierzyciel jest bowiem dysponentem postępowania egzekucyjnego i tylko on może orzekać o istnieniu lub braku istnienia obowiązku. W świetle powyższego, badanie okoliczności, w tym ustalenie daty przedawnienia obowiązków pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi przez organ odwoławczy (organ nadzoru), wykraczają zdaniem tego organu poza ramy postępowania zażaleniowego. Celem wyjaśnienia motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił się przy tym do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. o wskazanie informacji na temat przedawnienia egzekwowanych należności. Organ II instancji wskazał, że opierając się na stanowisku wierzyciela zawartym w piśmie z dnia 16 listopada 2017r. nr [...] uznać należy, iż w dniu wystawienia wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych, tj. 5 sierpnia 2015r., jak i w czasie dokonywania czynności egzekucyjnych skutkujących naliczeniem kosztów egzekucyjnych, tj. od 5 do 11 sierpnia 2015r. egzekwowane na ich podstawie należności wynikające z decyzji o odpowiedzialności M. P. jako osoby trzeciej za zobowiązania K. Sp. z o.o. - wbrew twierdzeniom zobowiązanego - nie były przedawnione. Należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi uległyby bowiem przedawnieniu dopiero z dniem 1 stycznia 2016r. (przy braku wszczęcia egzekucji), zaś zobowiązania K. Sp. z o.o. faktycznie uległy przedawnieniu 1 stycznia 2017r. i to implikowało brak możliwości dalszego egzekwowania tych należności od osoby trzeciej.

W ocenie organu II instancji, powyższe ustalenie nie było jednak równoznaczne z utratą możliwości dochodzenia przez organ egzekucyjny od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych powstałych w toku egzekucji tych należności. Organ egzekucyjny nadal może bowiem prowadzić postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych, choć już tylko w zakresie ograniczonym do wysokości nieściągniętych kosztów egzekucyjnych.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z zachowaniem terminu ustawowego wywiódł w dniu 4 stycznia 2018r. M. P., zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu

art. 24 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 5b i ust. 5d w związku z art. 31 ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2017r., poz. 1778 ze zm., w związku z art. 118 § 1 i § 2 oraz art. 70 § 4 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm.) poprzez

błędną ich interpretację i niezastosowanie w sprawie,

- naruszenie prawa procesowego to jest art. 7, art. 7a i art. 8 w zw. z art. 107 § 3

kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie w sprawie

Podnosząc tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 11 sierpnia 2017r., a także umorzenie postępowania w sprawie, a nadto zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrotu poniesionych przez nią kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. pismem z dnia 30 stycznia 2018r. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 4 grudnia 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Wstępnie, zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z wysłowioną w art. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2188), zasadą jest, że sądowa kontrola legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Egzemplifikacją zasady, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie jest także art. 3 § 1 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) dalej – "p.p.s.a." Przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej (postanowienia) uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy p.p.s.a.), jak i rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza także art. 134 § 1 p.p.s.a. stosownie do którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma powinności badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje bowiem w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza przy tym, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane zostały z kolei w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł takiego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie stało się postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 grudnia 2017r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 11 sierpnia 2017r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 5 sierpnia 2015r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] w zakresie kosztów egzekucyjnych.

Istota sporu w badanej sprawie sprowadzała się natomiast do rozstrzygnięcia, czy umorzenie - ze względu na przedawnienie zobowiązania - postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności głównej wraz z odsetkami, w ramach którego naliczono koszty egzekucyjne, pociąga za sobą także konieczność umorzenia postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Stosownie natomiast do art. 2 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: 1) podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r. poz. 201, 648, 768 i 935); 1a) niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016r. poz. 1870, ze zm.); 1b) należności z tytułu przychodów z prywatyzacji; 2) grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej; 3) należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej; 4) należności przypadające od jednostek budżetowych, wynikające z zastosowania wzajemnego potrącenia zobowiązań podatkowych z zobowiązaniami tych jednostek; 5) należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw; 6) wpłaty na rzecz funduszy celowych utworzonych na podstawie odrębnych przepisów; 7) należności pieniężne z tytułu składek do Funduszu Żeglugi Śródlądowej oraz składek specjalnych do Funduszu Rezerwowego; 8) należności pieniężne państwa członkowskiego wynikające z tytułu: a) podatków i należności celnych pobieranych przez to państwo lub w jego imieniu, przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej, b) refundacji, interwencji i innych środków stanowiących część całkowitego lub częściowego systemu finansowania Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w tym kwot należnych w związku z tymi działaniami, c) opłat i innych należności pieniężnych przewidzianych w ramach wspólnej organizacji rynku Unii Europejskiej dla sektora cukru, d) kar, grzywien, opłat i dopłat administracyjnych związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w lit. a-c, nałożonych przez organy właściwe do pobierania podatków i należności celnych lub właściwe do prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących podatków i należności celnych lub potwierdzonych przez organy administracyjne lub sądowe na wniosek organów właściwych w sprawie podatków i należności celnych, e) opłat za zaświadczenia i podobne do zaświadczeń dokumenty wydane w postępowaniach administracyjnych w sprawie należności pieniężnych, o których mowa w lit. a, f) odsetek i kosztów związanych z należnościami pieniężnymi, o których mowa w lit. a-e, w związku z którymi możliwe jest zwrócenie się o wzajemną pomoc na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy, g) administracyjnych kar pieniężnych lub grzywien administracyjnych nałożonych na pracodawcę delegującego pracownika z terytorium RP w związku z naruszeniem przepisów dotyczących delegowania pracowników w ramach świadczenia usług; 9) należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska; 10) obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego; 11) obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi, nakładane w drodze decyzji organów Państwowej Inspekcji Pracy oraz 12) obowiązki z zakresu ochrony danych osobowych, nakładane w drodze decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Wskazać trzeba, iż tak podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., jak też i pozostałych przyczyn wymienionych w § 1 art. 59 u.p.e.a., dotyczyć może tylko i wyłącznie obowiązku określonego w art. 2 u.p.e.a., nie zaś kosztów postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego i umorzenie kosztów egzekucyjnych to bowiem dwie różne instytucje prawne regulowane odrębnymi przepisami. Instytucje te są przy tym niezależne od siebie w tym sensie, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje samo przez się umorzenia kosztów egzekucyjnych, zaś umorzenie kosztów egzekucyjnych nie wywiera wpływu na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Możliwość dochodzenia powstałych zgodnie z prawem, lecz nieuiszczonych w chwili umorzenia postępowania egzekucyjnego, kosztów tego postępowania regulują wyłącznie przepisy ustawy egzekucyjnej dotyczące tych kosztów jako odrębnej, od egzekwowanej w umorzonym postępowaniu, należności przysługującej organowi egzekucyjnemu. Przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje jednocześnie przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa osobne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze mimo, iż mogą być dochodzone na podstawie jednego (tego samego) tytułu egzekucyjnego. Koszty egzekucyjne nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku pieniężnego. Koszty egzekucyjne należne w związku z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed przedawnieniem dochodzonej zaległości podatkowej podlegają zatem egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2015r., sygn. II FSK 2996/13).

Koszty egzekucyjne, przy egzekucji należności pieniężnych, są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należność pieniężną, zaś obowiązek ich ponoszenia obciąża zobowiązanego już w trakcie egzekucji oraz korzystają z pierwszeństwa w zaspokojeniu. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. nie zawsze więc będzie powodować niemożność dochodzenia (egzekwowania) kosztów egzekucyjnych powstałych w egzekucji należności pieniężnej. Koszty te, o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, dochodzone są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność (art. 64c § 6 u.p.e.a.), zaś ich egzekucja następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - art. 64c § 5 u.p.e.a. (tak wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r., sygn. akt II FSK 1027/08).

Z istoty rzeczy przedawnienie egzekwowanego obowiązku świadczenia pieniężnego nie powoduje przedawnienia powstałych w toku jego egzekucji kosztów egzekucyjnych, gdyż są to dwa odrębne zobowiązania, jedno należne wierzycielowi, a drugie organowi egzekucyjnemu, powstałe w różny sposób i o odmiennym charakterze mimo, iż mogą być dochodzone na podstawie jednego (tego samego) tytułu egzekucyjnego. Koszty egzekucyjne nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku pieniężnego. Podział kwoty uzyskanej z egzekucji lub jego brak (art. 115 u.p.e.a.) nie stanowi przesłanki wymienionej w art. 59 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 marca 2013r., sygn. I SA/Gl 776/12).

Po poczynieniu powyższych uwag natury teoretycznej wskazać trzeba, iż w realiach niniejszej sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko skarżącemu w części dotyczącej należności głównej, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia z uwagi na przedawnienie należności objętych decyzją z dnia 27 grudnia 2007r., kontynuując jednocześnie powadzone postępowanie w zakresie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, iż podstawą wydania wobec skarżącego decyzji z dnia 27 grudnia 2007r. był art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają w sytuacji, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016r. poz. 1574, 1579, 1948 i 2260) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo też niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy i nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Wskazać przy tym należy, że nie można zgodzić się ze skarżącym, jakoby termin przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej z tytułu składek objętych ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych wynosił 3 lata z uwagi na fakt, iż przepis art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w dacie wydania decyzji odsyłał do odpowiedniego stosowania art. 118 Ordynacji podatkowej. Podnieść bowiem trzeba, że mając na względzie okoliczność, że odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu ma charakter subsydiarny, zaś decyzja o jej ustaleniu charakter konstytutywny ustawodawca w art. 24 ust. 5d ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017r., poz. 1778 ze zm., powoływanej dalej jako "u.s.u.s.") przewidział odrębny termin jej przedawnienia, stanowiący wyjątek od generalnej reguły wynikającej z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., że należności ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przepis art. 24 ust. 5d u.p.e.a. przewiduje bowiem, że przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Jednocześnie na mocy art. 31 u.s.u.s. w brzemieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio art. 118 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej przewiduje z kolei, iż nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, a w przypadku, o którym mowa w art. 117b § 1 - jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym miała miejsce dostawa towarów, upłynęły 3 lata. Zgodnie zaś z art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej, przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1, następuje po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym, że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Skoro zatem art. 24 ust. 5d u.s.u.s. przewiduje odrębną, inną niż Ordynacja podatkowa regulację odnośnie terminu przedawnienia należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, to brak jest podstaw do stosowania zdania pierwszego § 2 art. 118 Ordynacji podatkowej.

Przedawnienie zaległości składkowych wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 u.s.u.s., następuje zatem po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana (art. 24 ust. 5d u.s.u.s.), bez względu na termin doręczenia tej decyzji (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. I UK 437/13). Odesłanie w art. 31 u.s.u.s. do art. 118 Ordynacji podatkowej oznacza bowiem tyle tylko, iż do należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, stosuje się terminy przedawnienia z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. oraz regulacje z Ordynacji podatkowej nieunormowane odmiennie w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepisy u.s.u.s. nie regulują bowiem kwestii przerwania, czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, gdyż w tym zakresie nie mają zastosowania ani art. 24 ust. 5a i ust. 5b, ani art. 24 ust. 5c u.s.u.s., albowiem regulacje te dotyczą zobowiązań płatnika składek, a nie osoby trzeciej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 31 u.s.u.s. stanowi o "odpowiednim stosowaniu" przepisów Ordynacji podatkowej, co należy rozumieć w ten sposób, że niektóre z nich są stosowane wprost, niektóre z zmianami, a niektóre w ogóle nie będą miały zastosowania. Równocześnie podkreślić trzeba, że jednostkami redakcyjnymi aktów prawnych są nie tylko artykuły, paragrafy (ustępy), punkty, ale także i zdania. Przepisy Ordynacji podatkowej mogą mieć więc zastosowanie do należności z tytułu składek wówczas, gdy dana kwestia nie jest w ogóle unormowana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Skoro zaś ta ostatnia ustawa posiada samodzielną regulację terminu przedawnienia - nie ma podstaw do korzystania z regulacji, zawartych w innej ustawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2013r., sygn. akt II FSK 2305/11). Przepis art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej nie będzie miał więc zastosowania do regulacji przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, wynikającego z decyzji o jej odpowiedzialności, jako że zagadnienie to zostało uregulowane odmiennie zarówno co do momentu, jak i terminu okresu przedawnienia. Jednocześnie należy wskazać, iż ze zdania drugiego § 2 art. 118 Ordynacji podatkowej, wynika, że "przepisy art. 70 § 2 pkt 1 i § 3-5 stosuje się odpowiednio, z tym że termin biegu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata". Przepisy prawa zawarty w tym zdaniu regulują kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania (art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania (art. 70 § 3 i 4 Ordynacji podatkowej). Z kolei przepis art. 70 § 5 Ordynacji podatkowej dotyczy nieprzerywania biegu terminu przedawnienia zobowiązania na skutek kolejnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W powołanym zakresie przepisy te będą miały więc odpowiednie zastosowanie do terminu przedawnienia zobowiązania osoby trzeciej, skoro u.s.u.s. nie przewiduje w tym przedmiocie regulacji odnoszącej się do osoby trzeciej.

Zważając na powyższe stwierdzić trzeba, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, to liczony zgodnie z art. 24 ust. 5d u.s.u.s. termin przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2015r., skoro ostateczne ustalenie odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło w dniu 26 stycznia 2010r. Do wystawienia tytułów egzekucyjnych wobec zobowiązanego doszło w dniu 5 sierpnia 2015r., które zostały skarżącemu doręczone w dniu 11 sierpnia 2015r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę – a zatem jeszcze przed upływem terminu przedawnienia. Jednocześnie należy wskazać, iż ponieważ zobowiązanie osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny, to wygaśnięcie zobowiązania podatnika, płatnika lub inkasenta powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej (tak: B. S. i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X, Opublikowano: WKP 2017), a zatem w realiach niniejszej sprawy z dniem 1 stycznia 2017r.

Zaaprobować zatem należy stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie ze względu na przedawnienie zasadne było umorzenie postępowania egzekucyjnego co do należności głównej (wraz z odsetkami). Za trafne poczytywać także trzeba - w kontekście powołanych wyżej argumentów - kontynuowanie postępowania egzekucyjnego co do kosztów egzekucyjnych, które nie są świadczeniem ubocznym egzekwowanego obowiązku, lecz odrębnym zobowiązaniem, na które nie rozciągają się konsekwencje przedawnienia dochodzonego obowiązku. Koszty egzekucyjne należne w związku z czynnościami dokonanymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przed przedawnieniem dochodzonej zaległości podatkowej podlegają zatem egzekwowaniu niezależnie od umorzenia postępowania co do należności głównej.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w części obejmującej należność wraz z odsetkami, a kontynuowanie go w zakresie powstałych kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł odpowiada prawu i nie narusza wskazywanego w skardze art. 24 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 5b i ust. 5d w zw. z art. 31 u.s.u.s. oraz art. 7, art. 7a i art. 8 zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.