Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 260/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 253 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie powstania długu celnego, określenia podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego I decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, uznał W.B. za dłużnika długu celnego w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...] i określił kwotę: długu celnego w wysokości [...], odsetek od długu celnego w wysokości [...], podatku akcyzowego w wysokości [...].

Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna.

Począwszy od 23 lutego 2007 r. W.B. składał pisma i wnioski, mające na celu wzruszenie ww. decyzji ostatecznej, co skutkowało wydawaniem kolejnych decyzji przez organy celne.

Postępowanie wywołane wnioskiem strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, Dyrektor Izby Celnej rozstrzygnął decyzją z dnia [...], która następnie została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd ten wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 502/08 skargę oddalił.

Kolejny wniosek strony o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 265¹Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej rozstrzygnął decyzją z [...] odmawiając uchylenia decyzji ostatecznej. Również tę decyzję organu strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 144/08 skargę odrzucił.

Następnie, pismem z dnia 12 maja 2008 r. pełnomocnik strony wniósł do Ministra Finansów skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], podnosząc, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 253 Ordynacji podatkowej uzasadniające uchylenie decyzji z [...]. Zdaniem pełnomocnika strony, decyzja określająca kwotę długu celnego została wydana wbrew obowiązującym przepisom, gdyż to nie strona dokonała nielegalnego wprowadzenia samochodu osobowego marki [...] na polski obszar celny. W jego ocenie brak było zatem podstaw do obciążenia jej należnościami celnymi i podatkowymi z tego tytułu. Za ważny interes podatnika pełnomocnik uznał wadliwe i bezprawne obciążenie W.B. należnościami, za które odpowiedzialności nie ponosi. W ocenie pełnomocnika występowanie ważnego interesu strony wzmacnia fakt, że nałożony na W.B. obowiązek ma charakter świadczenia finansowego, na które go nie stać. Jednocześnie pełnomocnik zobowiązał się do przedstawienia dowodów potwierdzających złą sytuację finansową W.B..

Skargę tę Departament Polityki Celnej Ministerstwa Finansów pismem z dnia 28 maja 2008 r. przesłał do Izby Celnej, celem załatwienia sprawy zgodnie z właściwością.

Rozpoznając powyższą skargę jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 253 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej w związku ze stwierdzeniem niezaistnienia przesłanek przewidzianych w tym przepisie, decyzją [...] nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie wywołane wnioskiem strony i prowadzone w oparciu o art. 253 §1 Ordynacji podatkowej, jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz ocena wydanej decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu publicznego lub ważnego interesu podatnika. Jak wyjaśnił organ, wymieniony tryb służy do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Organ uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu publicznego, gdyż de facto strona żąda uchylenia "decyzji wymiarowej", a zatem zmierza do powrotu do stanu rozpatrywania odwołania od decyzji określającej wysokość należności podatkowych i celnych. Zdaniem organu, nie istnieje żaden interes publiczny, który uzasadniałby przychylenie się do tego wniosku, gdyż w interesie publicznym nie leży naruszanie pewności obrotu prawnego. Organ celny rozpatrzył odwołanie strony od decyzji wymiarowej, strona miała możliwość zakwestionowania tej decyzji w trybie postępowania sądowego, do czego jednak nie doszło z winy strony (nie uiszczono w terminie wpisu sądowego od skargi). Z punktu widzenia zasady pewności obrotu prawnego, której dochowanie leży w interesie publicznym, nie ma w ocenie organu podstaw do uznania, że przychylenie się do żądania strony lepiej chroni ów interes, niż wzruszenie spornego aktu.

Odnośnie drugiej z przesłanek wskazanych w art. 253 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu strony, organ zajął stanowisko, iż to obowiązkiem strony jest wykazanie na czym ten interes polega i dlaczego jest ważny. Dopiero wtedy organ ma podstawy do dokonania swoich ocen, w których może podzielić stanowisko strony lub nie zgodzić się z nim. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej ważny interes strony nie jest równoznaczny z obciążeniem strony zobowiązaniami publicznoprawnymi, ani też ze stwierdzeniem, że dana decyzja obciążona jest wadami. Przyjmuje się, że wystąpienie takiego interesu związane jest najczęściej z sytuacjami losowymi. Oceniając wniosek w tym kontekście, Dyrektor Izby Celnej uznał, że strona "ważnego interesu" nie wykazała, gdyż w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby jej sytuacja życiowa uległa zmianie.

Pismem z dnia 6 października 2008 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu pełnomocnik zarzucił organowi naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 210 § 3 pkt 3 i art. 2651 § 1 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu odwołania przedstawiono argumentację i okoliczności przemawiające za uchyleniem decyzji wymiarowej, określającej wysokość należności podatkowych i celnych. Zdaniem pełnomocnika strony, pozostawienie w obrocie prawnym tej decyzji spowoduje dalsze naruszanie porządku prawnego, a tym samym obrazę przepisu art. 120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zarzucono organom, że w postępowaniu nadzwyczajnym pominęły ocenę ważnego interesu strony i bezpodstawnie zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktrynę, m.in. w przedmiocie ulg w zapłacie zobowiązań publicznoprawnych, pełnomocnik przyjął, że w celu właściwego zastosowania przepisów ustawy, organ winien zbadać stan materialny i rodzinny zobowiązanego, przeanalizować jego sytuację finansową i ustalić, jaki wpływ będzie miała udzielona ulga na poprawę "stanu ekonomicznego" tego podmiotu. Pełnomocnik podkreślił, że granice uznania administracyjnego zakreśla zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów, a w konkluzji odwołania stwierdził, że organy nie przystąpiły do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, stąd "utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji spowoduje niesłuszne oraz niesprawiedliwe ukaranie W.B., co grozi bezpośrednio w ważny interes strony".

Decyzją z dnia [...] o nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] w której odmówił uchylenia decyzji z [...].

Na wstępie, w uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż celem postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, tj. na podstawie art. 253 Ordynacji podatkowej, nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a zatem wszelkie zarzuty strony podnoszone w odwołaniu w tym zakresie nie mogły być przedmiotem oceny organu. Następnie, organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca w przepisie art. 253 Ordynacji podatkowej posługuje się pojęciem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Do rozstrzygnięć tych zalicza się tzw. decyzje odmowne, np. o odmowie umorzenia zaległości podatkowych, o odmowie stwierdzenia nadpłaty. Pod pojęciem nienabycia prawa, należy z kolei rozumieć brak nabycia uprawnień w sferze prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, decyzją taką (ostateczną) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] nr [...], odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego I z [...], gdyż na jej podstawie strona nie nabyła uprawnień w sferze prawa materialnego.

Oceniając pozostałe przesłanki, przewidziane przepisem art. 253 Ordynacji podatkowej, organ wyjaśnił, iż pojęcie interesu społecznego, jest pojęciem wielowymiarowym i obejmuje ono kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego, zdaniem organu, świadczy cały szereg uregulowań, zawartych w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub wykluczających, po upływie pokreślonego okresu, możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej - nawet wadliwej (np. art. 241§ 2, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego). Tak więc, interes publiczny należy przyjąć jako korzyść służącą ogółowi. Ponieważ strona dąży do uchylenia decyzji wymiarowej, organ uznał, że przesłanka ważnego interesu publicznego nie została spełniona. W interesie publicznym nie leży bowiem naruszanie pewności obrotu prawnego. Organ celny rozpatrzył już raz odwołanie strony, stronie przysługiwało prawo do oceny decyzji w trybie postępowania sądowego, do czego jednak nie doszło z winy strony. Z punktu widzenia zasady pewności obrotu prawnego, której dochowanie leży w interesie publicznym, nie ma zatem podstaw do przychylenia się do żądania strony.

Polemizując z zarzutami podniesionymi przez stronę w odwołaniu, co do obowiązku organu ustalenia sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej podatnika w celu rozważenia "ważnego interesu strony", organ przytoczył wyrok NSA z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt I GSK 1186/07, w którym sąd wskazał, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony, ciężar wykazania okoliczności, w których strona upatruje swój ważny interes lub interes publiczny, spoczywa na stronie. Organ wskazał, że to strona dąży do zmiany decyzji ostatecznej, a zatem musi ona podać, na czym polega jej interes i dlaczego jest on ważny. Dopiero wtedy organ ma podstawy do dokonania w tym zakresie jakiejkolwiek oceny. W sprawie organ nie miał możliwości zbadania ważnego interesu strony, gdyż nie przedłożyła ona jakichkolwiek dowodów mających to udokumentować zarówno na etapie wniosku jak i później - postępowania odwoławczego. Odwołujący ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, iż zapłata należności stanowi zagrożenie egzystencji zarówno samego odwołującego, jak i jego rodziny.

Dodatkowo organ wskazał, iż ewentualne uchylenie decyzji z dnia [...] nie miałoby wpływu bezpośredniego na finansową sytuację strony, co tym samym czyni argument złej sytuacji finansowej podatnika za nieuzasadniony, w kontekście rozpoznawanej przesłanki.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów, tj. naruszenia wskazanych przez stronę przepisów Ordynacji podatkowej, organ uznał je za nieuzasadnione, gdyż zdaniem organu, dotyczą one postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego, i nie mogły mieć zastosowania w sprawie z przyczyn podanych powyżej.

Organ wyjaśnił również, że bezzasadny jest zarzut strony naruszenia art. 210 § 3 pkt 3 i art. 265¹ Kodeksu celnego, gdyż oba te przepis nie miały zastosowania w sprawie, tzn. na ich podstawie nie wydano zaskarżonej decyzji.

W.B. pismem z dnia 2 marca 2009 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji nie odpowiadającej przepisom prawa, polegające na nie podjęciu przez Dyrektora Izby Celnej działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy jednoczesnym nie uwzględnieniu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego polegające na zaniechaniu analizy materiału dowodowego w celu ustalenia istnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego poprzez nieuzasadnione ustalenie, że za uchyleniem nie przemawia interes publiczny, bądź ważny interes strony, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób zapewniający dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, uzasadniającego istnienie ważnego interesu strony, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podał, że nie zgadza się z argumentacją organu, iż organ drugiej instancji nie może z urzędu zbadać przesłanki istnienia interesu publicznego bądź ważnego interesu strony, przy jednoczesnej analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, że interes publiczny związany jest tylko z pewnością obrotu prawnego i koniecznością ściągania danin publicznoprawnych. Rozumiany powinien być szeroko, także pod kątem m.in. zaufania obywateli do organów władzy publicznej, sprawności działania aparatu państwowego oraz korekt błędnych decyzji. Skarżący podniósł, że uiszczenie przez niego należnej kwoty z tytułu długu celnego spowoduje konieczność obciążenia składników majątku, które przynoszą mu dochód, tj. warsztatu samochodowego. Stwierdził, iż nie wie, dlaczego zmuszony jest ponieść odpowiedzialność za dług celny skoro przedmiotowy samochód znajdował się u niego w naprawie, a następnie został skradziony. On sam był wyłącznie dzierżycielem pojazdu, w związku z tym nie powinien być uznany za dłużnika celnego. W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2009 r. strona podała także, że organ nie odniósł się do istotnych dla sprawy okoliczności, ponieważ w ogóle ich nie badał merytorycznie, uchylając się od obowiązku zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu swojej decyzji [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 253 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej O.p.) regulujący możliwość uchylenia lub zmiany przez organ podatkowy jego własnej decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika.

Bez wątpienia przepis ten dotyczy decyzji ostatecznych, gdy strona postępowania nie nabyła prawa o charakterze materialnym, a rozstrzygnięcie sprawy odpowiada skonkretyzowanym wymaganiom interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Jedynie w przypadku, gdy zaistnieją wszystkie te przesłanki organ może wydać decyzję o zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej, natomiast brak jakiejkolwiek z nich stanowi o obowiązku wydania przez organ decyzji odmownej.

Należy jednak mieć na uwadze, że w postępowaniu wszczętym i prowadzonym w tym trybie organ nie rozpoznaje ponownie, merytorycznie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją. Oznacza to, że postępowanie to ma za przedmiot nową sprawę - ocenę, czy istnieją ww. podstawy prawne i faktyczne do usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotem tego postępowania nie są więc zarzuty badane w trybie odwoławczym.

Organy celne rozpoznając wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego z [...] określającej kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, słusznie uznały zatem, że nie będąc uprawnione do ponownego rozpoznawania merytorycznego sprawy, nie mogły rozpatrywać zarzutów podnoszonych przez skarżącego w tym nadzwyczajnym trybie, odnoszących się do kwestii związanych z ustaleniem osoby będącej dłużnikiem, oraz wysokością określonej kwoty zobowiązania. Organy mogły jedynie badać występowanie przesłanek wymienionych w powołanym art. 253 O.p.

Sąd podziela w tym zakresie przyjęte w dotychczasowym orzecznictwie stanowisko, że chociaż przepis art. 253 O.p. pozwala zmieniać zarówno decyzje niewadliwe, jak i wadliwe, to w tym ostatnim przypadku celem ich uchylenia lub zmiany nie jest usunięcie wadliwości decyzji (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1598/99, Lex Polonica nr 364088).

Zakres przesłanek wskazanych w art. 253 powołanej ustawy - co wynika z istoty przepisu - nie może się sprowadzać do badania prawidłowego zastosowania prawa w ocenianym akcie administracyjnym. Do tego służy prawo złożenia odwołania, a także częściowo można zbadać prawidłowość decyzji lub postanowień w ściśle określonych ramach enumeratywnie wskazanych przesłanek, składając wnioski o uruchomienie dwóch trybów umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej - wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności.

Odnosząc się zatem do kwestii związanych z istnieniem przesłanek określonych w tym przepisie, Sąd stwierdził, że zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena co do braku przesłanki interesu publicznego oraz braku przesłanki ważnego interesu strony, które mogłyby przemawiać za uchyleniem decyzji wobec skarżącego, jest przekonująca, nienaruszająca zasad logiki i doświadczenia życiowego oraz nieprzekraczająca zasad "swobodnej oceny dowodów".

Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, iż ustawowe określenie "interes publiczny" należy rozumieć jako "korzyść służącą ogółowi", a więc przesłanka ta nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż uchylenie decyzji określającej kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, będącej skutkiem działania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, korzystne dla ogółu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 1068/05, Lex Nr 196057). Wprost przeciwnie - w interesie publicznym leży przestrzeganie przez uczestników obrotu towarowego z zagranicą ustalonych reguł tego obrotu oraz ustalanie (określanie) przez organy celne obowiązków wobec podmiotów naruszających takie reguły i egzekwowanie tych obowiązków. Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że zwalnianie z odpowiedzialności osób naruszających takie normy prawne, nie leży w interesie publicznym.

Uwzględniając fakt - ustalony w decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego I z dnia [...], że przedmiotowy samochód osobowy, podlegający należnościom celnym, wprowadzony został nielegalnie na polski obszar celny - organy celne zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), zobowiązane były do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji tego towaru, w tym do określenia długu celnego. Niewątpliwie celem tego przepisu jest m.in. popieranie legalnego obrotu międzynarodowego poprzez sprawowanie nad nim nadzoru oraz ochrona uczciwej konkurencji, a tym samym zapewnienie równego traktowania podmiotów w obrocie międzynarodowym. W związku z tym, żaden z przepisów prawa regulujących instytucję długu celnego nie przewiduje odstępstwa od jego wymierzenia, w sytuacji działania na niekorzyść Skarbu Państwa.

Wobec powyższego - w ocenie Sądu - zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie organu odwoławczego, że nie istnieje podstawa do uznania, iż za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes publiczny, jest zasadne.

Dokonując oceny występowania w sprawie "ważnego interesu strony", o którym mowa w art. 253 O.p., który mógłby przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, Sąd stwierdził, że dla uzasadnienia istnienia tej przesłanki skarżący we wniosku o uchylenie (zmianę) decyzji nie wskazał żadnych okoliczności, a swój ważny interes wyprowadził z analizy merytorycznej sprawy. Jego zdaniem wyraża się on przede wszystkim w fakcie, że został w sposób nieprawidłowy i niezgodny z prawem obciążony należnościami, za które odpowiedzialności nie ponosi. Skarżący powołał się wyłącznie na naruszenie zasady wskazanych w art. 121 (zaufania obywateli do organów podatkowych), art. 122 (dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy), art. 187 i 191 (zebrania i oceny materiału dowodowego).

Zdaniem Sądu, organ celny w zaskarżonej decyzji zasadnie zatem wskazał, że ważny interes strony nie został przez nią dowiedziony.

Użyte w ustawie określenie, iż interes strony musi być "ważny" oznacza, że istota (waga) tego interesu oceniana jest przez organy celne. Musi to być interes na tyle zobiektywizowany oraz usprawiedliwiony, aby mógł stanowić uzasadnioną podstawę do zastosowania nadzwyczajnego trybu zmiany decyzji ostatecznej, tj. do naruszenia zasady trwałości takich decyzji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie został wykazany taki "ważny interes strony" i dlatego również w tym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji należało uznać za zasadne. W zakres tego pojęcia nie wchodzą bowiem okoliczności i argumenty przywołane przez skarżącego dotyczące postępowania "wymiarowego".

Organ celny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że wystąpienie ważnego interesu strony związane jest najczęściej z sytuacjami losowymi, a takie nie miały miejsca w omawianej sprawie. W obliczu nieprzedstawienia przez skarżącego jakichkolwiek dowodów wykazujących istnienie "ważnego interesu" po jego stronie słusznie uznał zatem, że nie mógł się do tych dowodów ustosunkować.

Odnośnie podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ celny art. 121, 122, 187 i 191 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego i zebrania materiału dowodowego w celu ustalenia "ważnego interesu strony", Sąd zauważa, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, wszczętym na wniosek strony, ciężar dowodu, a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "ważny interes" lub "interes publiczny", spoczywa na stronie albowiem to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy. Ponadto, ten "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od tej jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie omawianego trybu nadzwyczajnego.

Mając powyższe na względzie, Sąd nie podzielił zarzutu skargi naruszenia przez organy obu instancji wskazanych przepisów prawa poprzez zaniechanie przez organ zgromadzenia materiału dowodowego w celu ustalenia ważnego interesu strony i dokładnego wyjaśnienia sprawy, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych.

Na marginesie należy dodać, że w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązek dokładnego zbadania sprawy nie oznacza, iż strony pozostają bierne w toku postępowania. Podkreśla się konieczność współdziałania strony z organem podatkowym w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W wyroku z 6 czerwca 2000 r. (III S.A. 1252/99, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął: "wprawdzie przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (...)". Ponadto, w wyroku z dnia 22 maja 2000 r. (I S.A./Lu 249/99, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "podatnik nie może czuć się zwolnionym od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony".

Reasumując, wskazać jeszcze należy, że decyzja uchylająca lub zmieniająca wydana na podstawie art. 253 O.p. ma charakter uznaniowy. Nawet więc w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika, organ może - lecz nie musi – wzruszyć decyzję ostateczną. Tak szeroko określona sfera możliwości postępowania organu celnego czy podatkowego sprawia zatem, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji ograniczona jest i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał właściwy organ, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia.

Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu, co najmniej, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).