Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt IV SA 5236/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Hanna Raszkowska Beata Jezielska Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2004 r., sprawy ze skargi Gminy i Miasta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków - oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA 5236/03

Uzasadnienie

Uchwałą Nr "[...]" z dnia Rada Miejska w S. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. l, 3 i 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 172, póz. 747 ze zm., dalej: ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) odmówiła zatwierdzenia taryf zaopatrzenia w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, zawartych we wniosku Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Wodociągi Gminne Sp. z o.o. w S.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 25 listopada 2003r. Wojewoda stwierdził nieważność wskazanej uchwały. Uzasadniając stanowisko zawarte w sprawie organ nadzoru wskazał, że Rada Miejska w S. podejmując sporną uchwałę naruszyła tryb postępowania w sprawie zatwierdzenia taryf uregulowany ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Organ nadzoru podniósł; że przedmiotem głosowania w oparciu o art. 24 ustawy o zaopatrzeniu w wodę może być jedynie wiosek o zatwierdzenie taryf, natomiast niedopuszczalne jest głosowanie nad wnioskiem o odmowę zatwierdzenia taryf. Zdaniem organu nadzoru ustawodawca nie przewidział takiego uprawnienia dla rad gmin. Ponadto wyjaśniono, że ustawodawca nie przewidział kwestii obowiązywania taryf w przypadku odmowy ich zatwierdzenia. Dlatego też Wojewoda uznał, że uchwała została wydana bez podstawy prawnej i w konsekwencji należało stwierdzić jej nieważność.

Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podważono wykładnię art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę dokonaną przez organ nadzoru. Wywodzono, że Wojewoda interpretując przepis oparł się jedynie na jego literalnym brzmienie, nie wziął przy tym pod uwagę celu w jakim art. 24 ustawy został umieszczony w systemie prawa. Wskazano, że przepis ów ma zapewnić radzie gminy kontrolę w tak istotnej sprawie dla gminy, jak zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Skarżąca uznała także za bezzasadny zarzut wskazany przez Wojewodę, że brak jest uregulowania przez ustawodawcę kwestii obowiązywania taryf w przypadku odmowy ich zatwierdzenia. W skardze wskazano, że w przypadku odmowy zatwierdzenia przedstawionych taryf, obowiązywała będzie taryfa zatwierdzona w ubiegłym roku. Na poparcie stanowiska skarżąca podniosła dalej, że z wykładni systemowej wynika, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach (art. 18 ust. 2 pkt 8), w tym w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Skoro przepis ów daje ogólną

kompetencję do podejmowania uchwał w tym przedmiocie, to należy przyjąć, że będą to uchwały o zatwierdzeniu taryf, ale także uchwały o odmowie ich zatwierdzenia. Zdaniem skarżącej także przepis art. 25 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę daje radzie gminy kompetencję do podjęcia uchwały w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf, wynika to z prawa przyznanego burmistrzowi do kontroli, czy taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami prawa. Pozbawienie rady gminy kompetencji do odmowy zatwierdzenia taryf spowodowałoby, że ustawowe uprawnienia przyznane przez ustawę burmistrzowi w kwestii kontroli taryf są iluzoryczne. Skarżąca wskazała wreszcie, że przedstawiona przez nią w skardze wykładnia przepisów pozwala na przyjęcie, że uprawnienia gminy do nie zatwierdzenia planu taryf, są tak oczywiste, że ustawodawca nie uznał, za potrzebne umieszczenia w ustawie zapisu mówiącego o odmowie zatwierdzenia taryf.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym. Dodatkowo podniesiono, że nietrafnym jest zarzut skargi, jakoby art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym dawał upoważnienia radom gmin do odmowy zatwierdzania w formie uchwał planów taryfowym dotyczących zaopatrzenia w wodę. Wskazano bowiem, że przepis ów daje radom gmin prawo do podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat lokalnych, ale tylko w granicach prawa. Skoro więc art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie daje podstaw do podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia planu taryfowego, to uprawnienie takie nie może wynikać tylko z ogólnej normy zawartej w art. 18 ust. 2 pkt 8. Wskazano także, że nie są słuszne zarzuty skarżącej, wskazujące iż radę pozbawiono możliwości wypowiedzenia się do przedstawionych taryf. Kompetencje do badania ich zgodności z obowiązującymi przepisami oraz weryfikację kosztów pod względem celowości ich ponoszenia powierzono bowiem burmistrzowi. Rada natomiast nie może wykonywać czynności zastrzeżonych dla burmistrza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga, w związku z reformą sądownictwa administracyjnego, podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).

Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. l ust. 2 ustawy). W tej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność przedmiotowej uchwały Rady Miejskiej nie naruszyło przepisów zarówno materialnego, jak i ustrojowego prawa administracyjnego.

Prawidłowo organ nadzoru stwierdził, wbrew zarzutowi ze skargi, że w świetle dyspozycji art. 24 ust. l i 3 omawianej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, taryfy zatwierdza w formie uchwały rada gminy (miasta) w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne o ich zatwierdzenie. Oznacza to, co wynika z wykładni gramatycznej powyższego przepisu, że rada miasta może podjąć uchwałę o jej zatwierdzeniu lub powstrzymać się od jej podjęcia, czyli nie jest władna podjąć uchwały o odmowie zatwierdzenia danej taryfy. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2003r. sygn. akt II SA/Lu 1040/03 (opubl. OSS 2004/1/11). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko.

Słuszne jest także stanowisko prezentowane przez organ nadzoru, zgodnie z którym art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym daje uprawnienia radzie gminy do podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat, ale w granicach prawa. Skoro ustawodawca - jak podkreślono wyżej - we wskazanym przepisie art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę ograniczył uprawnienia gminy do podjęcia uchwały o zatwierdzeniu danej taryfy bądź powstrzymaniu się od podjęcia uchwały w tym przedmiocie, to tej delegacji ustawowej nie można swobodnie rozszerzać. Oznacza to, że gmina nie jest władana podjąć uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf w sprawie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Należy bowiem podkreślić, że wobec organów samorządu terytorialnego, zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, nie stosuje się zasady, "co nie jest przez prawo zabronione, jest dozwolone". W każdym bowiem przypadku, wydając akt normatywny, także będący aktem prawa miejscowego, muszą mieć one upoważnienie ustawowe (art. 94 Konstytucji RP), które nie może być dorozumiane, czyli zachodzi zakaz domniemania kompetencji.

Sąd podziela także stanowisko reprezentowane przez organ nadzoru, które dodatkowo przemawia za oddaleniem skargi, że ustawodawca w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, nie uregulował kwestii obowiązywania taryf w przypadku podjęcia uchwały o odmowie ich zatwierdzenia. Nie jest z pewnością słuszne w tej materii stanowisko reprezentowane przez skarżącą, że w takiej sytuacji obowiązują taryfy z ubiegłego roku. Należy bowiem pamiętać, że taryfy z roku ubiegłego zgodnie z art. 24 ust. 10 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę obowiązują przez jeden rok, a ustawa nie przewidziała możliwości przedłużenia możliwości ich obowiązywania.

Należy wreszcie wskazać, że każdy wniosek przedsiębiorstwa o zatwierdzenie taryfy podlega sprawdzeniu przez burmistrza w trybie art. 24 ust. 5 tejże ustawy, czy został opracowany zgodnie z przepisami komentowanej ustawy, a także burmistrz weryfikuje koszty w rozumieniu art. 20 ust. 4 pkt l pod kątem celowości ich ponoszenia. Dlatego też tylko burmistrz jest ustawowo upoważniony do podjęcia powyższych czynności, a nie rada gminy (miasta), co wystąpiło w tej sprawie, a wynika z uzasadnienia do unieważnionej uchwały Rady Miejskiej. Natomiast jeżeli

4

rada miasta nie podejmie uchwały w świetle dyspozycji art. 24 ust. l i 3 tejże ustawy w terminie 45 dni, wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 8 omawianej ustawy -wchodzą one w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf określonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i obowiązują przez l rok.

Podsumowując, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze odpowiada prawu, a w konsekwencji skarga, wobec bezzasadności, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270).