Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 2734/95
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym.
Teza: Przyrost wartości majątku podatnika /powiększenie swojego majątku przez objęcie akcji o określonej wartości w miejsce dotychczasowych udziałów/ należy /zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /t.j. Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./ uznać za dochód podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów tejże ustawy.

TEZY

Przyrost wartości majątku podatnika /powiększenie swojego majątku przez objęcie akcji o określonej wartości w miejsce dotychczasowych udziałów/ należy /zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /t.j. Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./ uznać za dochód podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów tejże ustawy.


SENTENCJA

umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania w podatku dochodowym (...) z tytułu faktycznie uzyskanych pożytków z udziału w zyskach osoby prawnej, w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niezasadne są zarzuty skargi w sprawie wydania decyzji wymiarowej mimo upływu okresu przedawnienia do jej wydania, określonego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Terminy określone w tym przepisie dotyczą bowiem wyłącznie zobowiązań podatkowych powstających z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania /por. art. 5 ust. 1 ww. ustawy/.

Jak trafnie przyjęły to organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie zobowiązania w podatku dochodowym w 1991 r. powstawały w okolicznościach przewidzianych prawem /por. art. 5 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, określonych w art. 21c ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym /Dz.U. 1989 nr 27 poz. 147 ze zm./.

Podatnicy podatku dochodowego /a były nimi m.in. osoby osiągające przychody z praw majątkowych - art. 6 ust. 1 pkt 6 w tym - art. 15 ustawy/ z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej obowiązani byli w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku składać zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym i w tym terminie wpłacać wyliczony podatek.

Zgodnie z art. 21c ust. 1 pkt 5 ustawy podatek wynikający z zeznania był podatkiem należnym za dany rok, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi podatek w innej wysokości.

Skoro skarżący, wbrew obowiązkowi nie złożył zeznania i nie wpłacił podatku organ podatkowy I instancji, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych obowiązany był wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania.

Decyzja taka mogła być wydana aż do momentu przedawnienia zobowiązania tj. do upływu okresu 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku /art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/.

Do wydania decyzji uprawniony był Urząd Skarbowy miejscowo właściwy dla skarżącego /według miejsca zamieszkania w sprawie podatku dochodowego zgodnie z przepisami przytoczonymi w zaskarżonej decyzji/.

Decyzja została podjęta w dniu 13 grudnia 1993 r. przez uprawniony wówczas do tego działania Urząd Skarbowy w Bydgoszczy, a doręczone, po utworzeniu z dniem 1.01.1994 r. na terenie Bydgoszczy dwu urzędów skarbowych - przez właściwy miejscowo Drugi Urząd Skarbowy.

Różnica w czasie między datą wydania decyzji, a datą jej doręczenia powstała niewątpliwie z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Przepisy postępowania administracyjnego nie regulują trybu doręczania korespondencji na adresy zagraniczne. Skoro skarżący wycofał pełnomocnictwo radcy prawnemu Mieczysławowi K., a nie ustanowił nowego pełnomocnika, ani adresu dla doręczeń w kraju, organ prowadzący postępowanie, zgodnie z art. 34 par. 1 Kpa powinien był wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Inicjatywy takiej nie podjęto, w związku z tym doręczenie decyzji nastąpiło dopiero po ujawnieniu powrotu skarżącego do kraju i ustaleniu jego adresu. Izba Skarbowa prawidłowo przyjęła, że decyzja organu I instancji wiąże w niniejszej sprawie dopiero od daty jej faktycznego doręczenia adresatowi i od tej daty liczono bieg terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie nastąpiło przed terminem określonym w art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zatem zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego należało uznać za chybiony.

Odnośnie do podstawy obliczenia podatku dochodowego, tj. dochodu uzyskanego przez skarżącego skład orzekający w niniejszej sprawie podziela całkowicie ocenę prawną zaprezentowaną przez NSA w sprawach SA/Gd 1151/94 i SA/Gd 1680/94 dotyczących opodatkowania innych wspólników tej samej spółki Mirosława S. i Tomasza J. Sąd uznał za uzasadnione rozstrzygnięcia organów podatkowych ustalające, że skarżący uzyskał faktyczne pożytki z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej, sprowadzające się do różnicy między objętym przez niego /z datą wpisania spółki akcyjnej do rejestru handlowego/ kapitałem akcyjnym w nowej spółce, a przypadającą na niego częścią kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Skarżący z datą 31 stycznia 1991 r. powiększył swój majątek obejmując akcje o określonej wartości w miejsce dotychczasowych udziałów. Ten właśnie przyrost wartości majątku należało /zgodnie z art. 15 ustawy o podatku dochodowym/ uznać za dochód podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy z 16 grudnia 1972 r.

W toku postępowania administracyjnego skarżący nie zgłaszał zarzutów odnośnie do samego obliczenia podatku. Okoliczność ta częściowo usprawiedliwia Izbę Skarbową z zaniechania wyliczenia zobowiązania podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za dopuszczalne w tych okolicznościach uwzględnienie zarzutu błędnego wyliczenia podatku, zgłoszonego nie w samej skardze /a zatem już po terminie/, lecz w piśmie procesowym, poprzez umorzenie zaległości podatkowej w takiej części, w jakiej określona w decyzji wysokość podatku przekraczała podatek należny. Wskutek umorzenia zaległości zobowiązanie w tej części wygasło /na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/, w związku z tym wyrokowanie w tym zakresie stało się zbędne.

Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 355 par. 1 Kpa w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ umorzył w tej części postępowanie. W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, jako niezasadna.