Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 160/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie asesor WSA Joanna Skiba asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Gospodarki Wodnej w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

ISA/WA 160/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r., nr [...], Minister Budownictwa po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Gospodarki Wodnej w W., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006r.nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. nr [...], stwierdzającej ustanowienie z mocy prawa na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwałego zarządu nieruchomościami położonymi w S., obręb [...], oznaczonej jako działki nr nr [...],[...],[...],[...] - utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006r.

Decyzje wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2005r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził w pkt 1 decyzji ustanowienie z mocy prawa na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwałego zarządu nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] ha . W punkcie 2 decyzji powołanej decyzji organ wojewódzki stwierdził ustanowienie z mocy prawa na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwałego zarządu nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...]ha.

W dniu [...] czerwca 2005r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek z dnia [...] czerwca 2005r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r., nr [...], w części stwierdzającej ustanowienie z mocy prawa na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwałego zarządu nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z obrębu [...].

Wnioskodawca wskazał, że obecnie obowiązująca ustawa - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) w art. 217 ust. l jednoznacznie przesądziła, iż z dniem jej wejścia w życie, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd regionalnych zarządów gospodarki wodnej, o ile nie znajdują się w granicach działania urzędów morskich lub parków narodowych. Oznacza to, iż od dnia l stycznia 2002r. sporny grunt jest już w trwałym zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Rzeka [...] jest wymieniona w poz. [...] Załącznika nr 1 "Śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną, istotne dla kształtowania zasobów wodnych i ochrony przeciwpowodziowej" do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003r. Nr 16 poz. 149).

Wnioskodawca wskazał ponadto, że intencją ustawodawcy nie było wygaszenie już istniejących trwałych zarządów. Podniósł, że grunt pod wodą płynącą wraz z brzegami i wodą stanowi jednolitą część cieku wodnego.

Minister Budownictwa rozpoznając wniosek decyzją z dnia [...] lipca 2006r orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. nr 80, poz. 721). Przepis art. 20 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. stanowi, iż Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad otrzymuje z mocy prawa, nieodpłatnie, w trwały zarząd nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi dotycząca tych nieruchomości stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. ustanowienie trwałego zarządu stwierdza wojewoda w drodze decyzji.

Organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] ustalił lokalizację drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie drogi krajowej Nr [...] na odcinku od ul. [...] do włączenia w ul. [...] w S. z której wynika, że m.in. działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] znajdują się w liniach rozgraniczających inwestycji z przeznaczeniem pod pas drogowy, to w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki o jakich mowa w 20 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.

W dniu 16 sierpnia 2006r. do Ministra Budownictwa wpłynął wniosek Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006r.

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. podniósł, że art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.jest wyłącznie normą kierunkową, nie odnoszącą się do sytuacji, gdy grunt objęty już jest trwałym zarządem. Konieczne jest, zatem stwierdzenie wygaśnięcia trwałego zarządu ustanowionego na przedmiotowym gruncie, nim orzeknie się o ustanowieniu trwałego zarządu ponownie. W przeciwnym, bowiem wypadku decyzja taka obarczona jest wadą nieważności opisaną wart. 156 § 1 kpa, tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

Minister Budownictwa po ponownym rozpatrzeniu sprawy podniósł, że nie można podzielić poglądu strony, że dla skutecznego ustanowienia prawa trwałego zarządu na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad konieczne jest uprzednie wygaszenie tego prawa służącego Zarządowi Gospodarki Wodnej.

Przepis art. 20 ust. 2 nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, bowiem z przepisu tego wynika, że dotyczy on sytuacji, w której nieruchomość oddana została w zarząd, który należy odróżnić od prawa trwałego zarządu.

Skoro, zatem w przedmiotowej sprawie sporna nieruchomość nie była oddana w zarząd Zarządowi Gospodarki Wodnej, to prawidłowo zastosowanie znalazł powołany przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.

Wskazał, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio inną decyzją ostateczną.

Minister Budownictwa podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek szczególny, w którym należy dopuścić możliwość istnienia prawa trwałego współzarządu nieruchomością, który to współzarząd nie jest w orzecznictwie wykluczany.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006r., nr [...] wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W.

Zarzucając temu orzeczeniu nie rozpatrzenie wszechstronnie materiału dowodowego oraz orzeczenie wbrew powołanych w nim przepisach prawa, jak również naruszenie dyspozycji art. 156 § 1 pkt 3 kpa, wnosił o jego uchylenie.

W uzasadnieniu wskazał, że żaden przepis prawa nie upoważnia organu do zajęcia stanowiska dopuszczającego możliwość trwałego współzarządu. Przeciwnie fundamentem orzecznictwa administracyjnego jest usuwanie z obrotu prawnego orzeczeń dotyczących spraw poprzednio już rozstrzygniętych decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 kpa).

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156-158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania.

Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd uznał, iż przy ich podejmowaniu nie doszło do naruszenia prawa.

Stosownie do art. 217 Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. z dniem wejścia w życie ustawy, stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte tymi wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych, stosownie do art.11 ust. 1 pkt1-3.

Stosownie do ust. 2. przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.

Art. 217 Prawa wodnego wskazuje, jakie jednostki zarządzają wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i gruntami pokrytymi tymi wodami.

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej sprawuje zarząd gospodarką wodną w regionie.

Art. 217 Prawa wodnego wskazuje również, na jakiej podstawie może być wykonywany zarząd. Wynika z niego, że wody państwowe oraz grunty pod tymi wodami mogą być zarządzane na podstawie stosunku trwałego zarządu przez urzędy morskie, regionalne zarządy gospodarki wodnej, parki narodowe.

Trwały zarząd jest formą prawna władania nieruchomościami państwowymi i samorządowymi przez jednostki organizacyjne mniemające osobowości prawnej, w celu prowadzenia działalności należącej ustawowo do zakresu ich działalności ( J. Szachułowicz, M. Krassowska, A Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami).

Trwały zarząd uregulowany w art. 217 Prawo wodne ustanawia się na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,(Dz.U. Nr. 261, poz.2603 ze zm.).

Zasoby wodne Skarbu Państwa oraz grunty pod tymi wodami podlegają przekazywaniu w trwały zarząd jednostkom wymienionym w cytowanym art. 217 z mocy prawa.

Przekazanie zasobów wodnych oraz gruntów pod wodami następuje na wniosek jednostki organizacyjnej, w drodze decyzji orzekającej o przejściu mienia w trwały zarząd.

Wydanie decyzji jest konieczne dla precyzyjnego określenia przedmiotu trwałego zarządu.

Skarżący nie legitymuje się decyzją orzekającą o oddaniu przedmiotowych działek gruntu w trwały zarząd. Decyzji takiej nie ma w aktach administracyjnych, a sam skarżący ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ani też w skardze nie powołuje się na tą decyzję.

Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia, co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji.

Z uwagi na brak decyzji administracyjnej o przejściu działek gruntu opisanych w zaskarżonej decyzji w trwały zarząd Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nie jest możliwe precyzyjne określenie granic przedmiotu trwałego zarządu tej jednostki.

Błędne jest stanowisko organu stwierdzające, że na działkach opisanych w zaskarżonej decyzji może istnieć współzarząd, ponieważ ta sytuacja w przedmiotowej sprawie nie spełnia przesłanek współzarządu z art. 49a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ administracji publicznej dokonał prawidłowych ustaleń, iż przy wydawaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006r nie doszło do naruszenia prawa w stopniu skutkującym stwierdzenie nieważności. Wymieniona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późno zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.