Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 738/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie NSA – Bogumiła Skrzypczak NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Agnieszka Figura Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004r. przy udziale --- sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej W. przez Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakup żywności i środków czystości - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu l instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że decyzją z dnia [...]r. Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W., powołując się na przepis art. 4 i art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznał M. D. zasiłek celowy w wysokości [...] zł , w tym [...] zł na zakup żywności i [...]zł na zakup środków czystości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że strona spełnia ustawowe wymogi do przyznania pomocy społecznej, a wysokość przyznanego świadczenia nie w pełni pokrywa zgłoszone potrzeby, jednak ograniczone środki finansowe Ośrodka nie pozwalają na udzielenie pomocy w większej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji M. D. domagał się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, bądź stwierdzenia nieważności decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Domagał się też bezzwłocznego rozpatrzenia odwołania oraz przeprowadzenia kompleksowej kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. ze szczególnym uwzględnieniem sposobu i zasadności rozdziału środków pieniężnych przeznaczonych na zasiłki celowe. Ponadto wniósł o zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. do niezwłocznego udzielenia pomocy społecznej jemu i jego dziecku zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy oraz wyznaczenie do rozpatrzenia zgłoszonych przez niego wniosków innego organu pomocy z uwagi na to, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w W. nie wypełnia ustawowych funkcji w zakresie udzielania odpowiedniej pomocy społecznej osobom potrzebującym.

Podniósł, że wysokość przyznanego zasiłku celowego na dwie osoby na okres od [...]r. do chwili wniesienia odwołania, to jest do [...]r., uniemożliwia bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka, uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, ponadto niedopuszczalnym jest skomasowanie trzech wniosków o udzielenie pomocy społecznej, a także załatwienie spraw po terminie ustawowym.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Wskazało, że wniesione do Kolegium pismo potraktowało jako odwołanie, a nie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji bowiem zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym obejmującym m.in. stwierdzenie nieważności decyzji.

Ustaliło, że M. D., mający lat [...] i wykształcenie średnie ogólne, od [...]r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Mieszka wspólnie z [...]-letnim synem S., uczniem [...] Liceum Ogólnokształcącym, w domu jednorodzinnym o zabudowie szeregowej o pow. [...] m2, który to dom stanowi jego własność. W mieszkaniu znajduje się gaz, bieżąca woda i etażowe ogrzewanie. Organ ustalił, że M. D. korzysta z pomocy społecznej od kilku lat.

Z wnioskiem o udzielenie zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości odwołujący się wystąpił pismem z dnia [...]r., z dnia [...]r. i z dnia [...]r. W wyniku rozpatrzenia złożonych wniosków kolejnymi decyzjami z dnia [...]r. organ I instancji przyznał stronie zasiłek celowy w wys. [...] zł na zakup żywności i środków czystości (decyzja nr [...]) oraz zasiłek celowy w kwocie [...]zł na opłacenie gazu i energii elektrycznej w kwocie [...]zł (decyzja nr [...]).

Organ wskazał dalej, że zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z ustawą, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionej w art. 3 pkt 2-11tejże ustawy.

Stwierdził, że wnioskodawca ze względu na brak dochodu oraz występujące szczególne okoliczności kwalifikuje się do przyznania pomocy społecznej. Wskazał, że M. D. otrzymał zasiłek celowy w kwocie [...] zł, zatem główny cel pomocy społecznej został spełniony, chociaż nie w takiej wysokości przyznano zasiłek, w jakiej oczekiwałaby tego strona.

Organ zwrócił dalej uwagę, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają wysokości zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. W takiej sytuacji wyznacznikami przy ustalaniu wysokości zasiłku są z jednej strony sytuacja materialna rodziny i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Fundusz pomocy społecznej jest ograniczony i konieczne jest oszczędne gospodarowanie nim, by zapewnić udzielenie pomocy wszystkim, którzy w myśl ustawy mają do niej prawo.

Podał, że z informacji zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. wynika, że ograniczone środki oraz duża liczba osób ubiegających się o świadczenia uniemożliwia udzielenia stronie pomocy w wyższej kwocie.

Zdaniem organu odwoławczego, inne zarzuty podnoszone przez stronę nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji nie przekroczył ustawowego terminu rozpatrzenia złożonych wniosków o przyznanie pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej mógł rozpatrzyć trzy wnioski łącznie. Kwestia natomiast wyznaczenia innego organu pomocy społecznej do załatwienia złożonych wniosków w sytuacji, gdy już wydana została decyzja organu I instancji jest bezprzedmiotowa. Decyzja bowiem kończy postępowanie w danej instancji. Wraz z żądaniem o przyznanie zasiłku strona ma prawo wystąpić o wyłączenie organu bądź pracownika, jeżeli zachodzą przesłanki w tym zakresie.

W sprawie zaś przeprowadzenia kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. w zakresie rozdziału środków pieniężnych Kolegium wystąpiło do Rady Miejskiej W.

Mając na uwadze powyższe Kolegium orzekło jak w wydanej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję M. D. podniósł zarzut:

1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. l ust. l, art. 2 ust. l, 2 i 3, art. 10 ust. 2 pkt 6 i art. 36 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej;

2. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dającego podstawę do

wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § l pkt 3 kpa w związku z art. 24

§ l kpa i art. 145 § l pkt 4 kpa w związku z art. 10 § l kpa;

3. rażącego naruszenia prawa: art. 156 § l pkt 2 kpa w związku z art. 157 § 2 i art.

158 § l kpa;

4. naruszenia przepisów postępowania: art. 37 § 2 kpa w związku z art. 12 i art. 35

§ l i 2 kpa.

W uzasadnieniu podniósł, że rozstrzygnięcia obydwu organów w sposób rażący naruszają prawo a przez nikły rozmiar udzielonej pomocy narażają skarżącego i jego rodzinę na niemożność zaspokojenia podstawowej potrzeby życiowej. Powołując się na przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej skarżący podniósł, że rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zarzucił, że przyznany zasiłek w kwocie [...] zł nie spełnił w/w ustawowych warunków.

Wskazując na przepis art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej podniósł, że organ pomocy społecznej nie może powoływać się na ograniczone środki finansowe i przyznać zasiłek w wysokości, która nie zaspokaja niezbędnej potrzeby życiowej. Zarzucił, że działanie obydwu organów jest działaniem na szkodę skarżącego i jego rodziny.

Podniósł dalej, że decyzję w tej sprawie wydały osoby podlegające wyłączeniu z mocy prawa. Brały one bowiem udział w wydaniu decyzji, na które wniesiono skargi w sprawach sygn. akt II SA/Wr 1636/99, II SA/Wr 316/2000, II SA/Wr 409/2000, II SA/Wr 1087/2000, II SA/Wr 1300/2000 i II SA/Wr 1301/2000. Skargi te do chwili obecnej nie zostały rozpoznane. W związku z tym w niniejszej sprawie w wydaniu zaskarżonej decyzji orzekali członkowie Kolegium wyłączeni z mocy ustawy, co powoduje wadliwość wydanych w sprawie decyzji i wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 3 kpa i stanowi podstawę uchylenia przez Sąd wydanej decyzji i wznowienia postępowania administracyjnego.

Ponadto zarzucił, że została naruszona zasada dotycząca czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem nie zapoznano go przed wydaniem decyzji organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym w związku z czym nie brał udziału w postępowaniu, a więc zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § l pkt 4 kpa.

Podniósł, że organ nie wszczął postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, czym naruszył wskazane w pkt 3 skargi przepisy kpa.

Zarzucił, że jego wniosek z dnia [...]r. został rozpatrzony po terminie a organ odwoławczy mimo to nie zarządził wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezwłocznego załatwienia sprawy w terminie, co narusza przepisy wskazane w pkt 4 skargi.

Nadto zarzucił, że organ nie rozpatrzył jego wniosku o zobowiązanie MOPR w W. do niezwłocznego udzielenia skarżącemu pomocy oraz naruszył jawność i rzetelność postępowania administracyjnego, orzekając w oparciu o dokumentację nie będącą dowodem w sprawie i dopuścił się w zaskarżonej decyzji ujawnienia danych z wywiadu przeprowadzonego u skarżącego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Powołał się na swoją dotychczasową argumentację, a ponadto dodał, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Skarżący brał udział w postępowaniu, organy obu instancji nie zbierały nowych dowodów, które nie byłyby znane stronie. Tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym, którym jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji w związku z czym pismo skrzącego z dnia [...]r. rozpatrzono jako odwołanie, a nie jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ rozpatrzył łącznie żądanie strony z [...]r., [...] i [...]r. Nie został zatem przekroczony ustawowy termin rozpatrzenia zgłoszonych wniosków. Odwołanie wpłynęło do organu II instancji w dniu [...]r., a zaskarżoną decyzję wydano w dniu [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm..) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem l stycznia 2004r. właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Według zaś art. 3 i art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów prawa. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998r.z późn. zm.). Pomoc społeczna może mieć m. in. stosownie do art. 32 powołanej ustawy formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego.

Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 4 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przepis art. 2 ust. 2 omawianej ustawy jednocześnie stanowi, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej – mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 1 ust. 1 ustawy).

Należy dodać, że w myśl art. 2 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Inaczej mówiąc, możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Oczywiście nie wyklucza to wniesienia ponownego wniosku o zasiłek, jeśli tylko zostaną spełnione przez wnioskodawcę ustawowe przesłanki do jej otrzymania, a ośrodek pomocy społecznej będzie dysponował środkami, o jakich traktuje przytoczona norma prawna.

W świetle powyższego istotnego znaczenia nabiera stwierdzenie, ze decyzja oparta na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu co do rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 kpa. W myśl tego przepisu prawa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć – stosownie do art. 107 kpa – wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Organy rozpoznające niniejszą sprawę w niczym powyższym przepisom prawa nie uchybiły.

Organ I instancji nie tylko powołał się na ograniczone możliwości finansowe ale także szczegółowo wykazał, jakimi środkami w dacie rozpoznawania wniosku skarżącego dysponował, ile osób zgłosiło wnioski o udzielenie pomocy oraz jakie były w tym okresie potrzeby osób zamieszkujących w rejonie tego Ośrodka. Z akt sprawy wynika, że skarżący od kilku lat jest objęty opieką Ośrodka Pomocy Społecznej i pomoc taką w różnej formie i na różne niezbędne potrzeby otrzymuje. Fakt ten upodabnia działania organu I instancji do stałego utrzymywania skarżącego, a nie pomocy w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazł, do czego organy pomocy społecznej, zgodnie z wyżej powołanym przepisem art. 1 ust. 1 omawianej ustawy są powołane.

Konieczność zaspokojenia potrzeb nie tylko skarżącego, ale i innych osób objętych pomocą społeczną, przy istniejących środkach - niewystarczających, by zrealizować wszystkie oczekiwania - wymaga wyboru nie tylko co do sposobu załatwienia wniosków o przyznanie pomocy społecznej (przyznać pomoc albo jej odmówić) ale także co do rozmiaru przyznanej pomocy. Organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły. Dodać należy, że świadczenia przyznawane w ramach zasiłku celowego nie mają charakteru roszczeniowego.

Uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie omawianego przepisu prawa sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola owych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Czy zatem zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności (por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).

Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy decyzyjne nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej.

Problemem możliwości zaspokojenia praw osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej zajmował się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20.11.2001r. sygn. SK 15/01 (OTK 2001/8/252) rozważając zgodność art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 4 ust. 1 rozporz. Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10.03.1997r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania zasiłku okresowego (Dz. U. Nr 26, poz. 140) z art. 67 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uznając, że w/w przepisy są zgodne z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że: "pomoc społeczna ma w odniesieniu do ubezpieczenia czy zaopatrzenia społecznego jedynie charakter uzupełniający. Cechą wyróżniającą pomoc społeczną, w porównaniu do innych systemów świadczeniowych, jest brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. W ustawodawstwach krajów europejskich prawo do świadczeń nie opiera się na ogólnej zasadzie roszczeniowości, lecz raczej kieruje się zróżnicowaniem pozycji prawnej świadczeniobiorcy w zależności od rodzaju świadczenia. Także na gruncie polskiej ustawy o pomocy społecznej można wyróżnić świadczenia, które muszą być udzielone (np. zasiłek stały przewidziany w art. 27), które powinny zostać udzielone (np. schronienie, posiłek i niezbędne ubranie - art. 13) oraz takie, które mogą zostać udzielone (np. pomoc mająca na celu ekonomiczne usamodzielnienie osoby lub rodziny)." Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "w komentarzu do art. 67 ust. 2 Konstytucji wskazuje się, że "stopień pokrycia potrzeb osób uprawnionych jest zależny od poziomu ogólnej zamożności społeczeństwa i od stanu finansów publicznych" (Piotr Winczorek, Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1977 r., Warszawa 2000, s. 91)." (...) "Prawo do zabezpieczenia społecznego nie realizuje się zatem wyłącznie w formie pomocy społecznej, a tym bardziej w szczególnej postaci tej pomocy jaką stanowi zasiłek okresowy, który jest jednym ze świadczeń, które ustawodawca przewidział w ramach zabezpieczenia społecznego. Należy powiedzieć jeszcze wyraźnie, że pomoc społeczna jest ostatnim ogniwem w systemie zabezpieczenia społecznego i ma charakter uzupełniający. Polityka udzielania pomocy przez państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy. Ilustracją tego aspektu jest nałożenie w art. 1 ust. 3 ustawy na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązku współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej."

W świetle powyższego uznać należy, że wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy.

Wbrew także zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę organy decyzyjne w niczym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej.

Za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego dotyczący naruszenia jego praw, mającego polegać na uniemożliwieniu mu udziału w postępowaniu administracyjnym. Zważyć należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie ograniczyło się do przeprowadzenia przez organ pomocy społecznej uzupełniającego wywiadu środowiskowego o sytuacji życiowej skarżącego. Przeprowadzenie wywiadu odbyło się przy udziale skarżącego, co wynika ze złożonego przez niego podpisu na formularzu tego wywiadu. Postępowanie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku celowego. W związku z tym żadna czynność procesowa dokonana przez organ nie odbyła się bez udziału skarżącego.

Wbrew twierdzeniom skargi brak jest podstaw do przyjęcia istnienia w sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Wskazać bowiem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (W. Dawidowicz: "Ogólne postępowanie administracyjne", Zarys wykładu, s. 242, Warszawa 1983). Wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek strony o przyznanie zasiłku celowego, który to wniosek rozpatrywany jest w trybie zwykłym.

Za chybiony uznać także należy podniesiony w skardze zarzut nieważności postępowania. Trafnie rozpoznając pismo skrzącego z dnia [...]r. organy uznały, że jest ono odwołaniem od wydanej w sprawie decyzji przez organ I instancji, co wprost wynikało z tytułu tego pisma i jego treści. Pismo to zostało wniesione w terminie do złożenia odwołania. O charakterze tego pisma nie przesądza zgłoszony w nim wniosek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu I instancji. W wyroku z dnia 14.02.1986r. sygn. IIISA 1344/85 (GAP 1987, nr 8, poz. 45) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Organ administracji rozpoznający odwołanie od decyzji organu I instancji nie jest kompetentny do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym stwarza organowi II instancji wszelkie możliwości naprawienia ewentualnych wadliwości postępowania przed organem I instancji , przy czym art. 138 kpa nie przewiduje możliwości orzeczenia o nieważności decyzji." W wyroku z dnia 1.04.1988r. sygn. IV SA 1001/87, (GAP 1989, nr 18-20, s. 75) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym nawet pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji", ale wniesione do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie." Ponadto dodać należy, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 kpa, który przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji postępowania wylicza w sposób wyczerpujący i nie może być interpretowany rozszerzająco. Powołany przez niego art. 157 § l 2 kpa dotyczy podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu podjęcia jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydając w sprawie decyzje organy w niczym nie naruszyły przepisów prawa, a decyzje znajdują oparcie w przepisach powołanych w podstawie prawnej tych decyzji, co wyżej wykazano.

Chybione są również zarzuty dotyczące udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy osób podlegających wyłączeniu z mocy ustawy. Zarzut ten skarżący opierał na twierdzeniu, że w innych jego sprawach decyzje wydawali pracownicy organów załatwiających także niniejszą sprawę. Taka przesłanka jednak nie daje podstaw do wyłączenia. Nie zostały bowiem w ten sposób spełnione przesłanki wyłączenia, o jakich mowa w art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 24 § l pkt 5 kpa wyłączeniu od udziału w sprawie podlega pracownik, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże nie dotyczy to ani wydanej decyzji w innej sprawie, ani też sytuacji, gdy dany pracownik orzeka w tej samej instancji (a nie niższej) w danej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził także, aby organy administracyjne naruszyły art. 37 § 2 kpa, który dotyczy zażalenia na nie załatwienie sprawy w terminie, gdyż skarżący w tej sprawie nie wyczerpywał trybu zażaleniowego określonego w tym przepisie, w związku z terminami określonymi w art. 35 kpa do załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, by organy rozpatrzyły sprawę z naruszeniem terminów, o jakich mowa w art. 35 kpa.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły prawa.

W związku z tym, stosownie do art. 151 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono w wyroku.