Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1806/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust.1 , 92 ust.1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. S. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji tj. pkt 2 decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. w zakresie nałożonej kary pieniężnej 8000 (osiem tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących S. S. i M. S. solidarnie kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorców S. S. i M. S. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą Firma "T." s.c. karę pieniężną w łącznej wysokości 8.600 zł.

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło m.in. ustalenie przez organ, iż wspólnik spółki cywilnej "T." s.c. S. S. nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

W odwołaniu od niniejszej decyzji skarżący nie zakwestionowali zasadności nałożenia na nich kary pieniężnej w wysokości 600 zł za naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Skarżący zakwestionowali natomiast zasadność nałożenia na nich kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podnosząc, iż działalność polegającą na przewozie rzeczy wykonuje M. S., który w prowadzonej z S. S. spółce cywilnej odpowiedzialny jest właśnie za wykonywanie transportu drogowego i posiada stosowną licencję. S. S. i zajmuje się natomiast wykonywaniem czynności technicznych związanych z obsługą wykonywanych przewozów, prowadzeniem biura i księgowości. Skarżący powołali się na stanowisko Urzędu Miasta K., jako organu wydającego licencję na wykonywanie transportu drogowego, że licencja udzielona jednemu ze wspólników jest wystarczająca dla wykonywania działalności transportowej przez spółkę cywilną.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia na M. S. kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i w tym zakresie postępowanie umorzył, utrzymał natomiast w mocy decyzję nakładającą na S. S. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami spółka cywilna nie posiada statusu przedsiębiorcy i sama nie może być podmiotem praw i obowiązków. Za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Powyższe wynika expressis verbis z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie podmiotem kontrolowanym nie jest zatem Firma "T." s.c., lecz przedsiębiorcy M. S. oraz S. S.

Z treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. wynika zaś, że przedsiębiorca S. S. prowadzenie działalności gospodarczej m.in. w zakresie towarowego transportu drogowego pojazdami uniwersalnymi rozpoczęła w dniu 17 sierpnia 1989 r. Potwierdzeniem zaś tego, że S. S. faktycznie wykonywała usługi transportowe jako przedsiębiorca jest treść załączonej do akt sprawy faktury VAT nr [...], z której wynika, iż S. S. świadczyła usługi transportowe dla firmy R. Sp. z o.o. Okazana w toku postępowania administracyjnego licencja wystawiona została natomiast dla przedsiębiorcy M. S. Licencja powyższa nie może zatem stanowić dokumentu uprawniającego przedsiębiorcę S. S. do wykonywania usług transportowych, a wyjaśnienia skarżących, iż świadczenia S. S. polegają tylko na wykonywaniu czynności technicznych, związanych z obsługą wykonywanych przewozów, prowadzeniu biura i księgowości stanowią jedynie potwierdzenie faktu prowadzenia przez S. S. działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi (...). Oczywistym jest więc, iż w zakresie tego pojęcia mieści się również wszelka aktywność związana z obsługą wykonywanych przewozów, prowadzeniem biura i księgowości.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest natomiast treść pisma z Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta K., z której wynika, iż wystarczającym jest posiadanie licencji tylko przez jednego ze wspólników spółki cywilnej. Opinia owa nie znajduje bowiem potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Również stwierdzenie skarżących, iż licencja nie może być udzielona osobie będącej współwłaścicielem samochodów, na które została już udzielona licencja innemu ze współwłaścicieli, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy udziela się licencji jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Ze stanu faktycznego sprawy wynika zaś, że S. S. jest współwłaścicielem pojazdów zgłoszonych do licencji przez M. S., co oznacza, iż posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem/pojazdami, przy pomocy którego/których faktycznie wykonuje transport drogowy. Tym samym spełniony jest warunek określony w art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący podstawę do uzyskania stosownej licencji.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odnośnie pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wobec S. S. oraz naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, iż stosownie do przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej. Stosownie natomiast do treści art. 860 k.c. w spółce cywilnej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług. Wkład w postaci świadczenia usług oznacza zobowiązanie się wspólnika do wykonywania w zasadzie stałych, ale także jednorazowych lub podejmowanych okazjonalnie, stosownie do potrzeb i woli wspólników, czynności na rzecz spółki. Chodzi zatem o wszelkie działania – odpłatne lub nieodpłatne - przysparzające korzyści spółce (tak G. Bieniek Spółka cywilna, problematyka prawna, Zielona Góra 2001 r.). W spółce cywilnej skarżących (Firma "T." s.c.), wkładem do spółki wspólnika M. S. jest świadczenie usług przewozu. Wspólnik ten jest podmiotem uprawnionym do wykonywania przewozu i posiada odpowiednią licencję. Wkładem do spółki wspólnika S. S., jest natomiast świadczenie usług związanych z obsługą biurową wykonywanych przewozów, w tym prowadzenie biura i księgowości. Czynności dokonywane przez S. S. wspomagają więc podstawowy trzon działalności, jakim jest świadczenie usług przewozu rzeczy. Tym samym, przedsiębiorcą świadczącym usługi przewozowe – stosownie do przepisów ustawy o transporcie drogowym – jest wyłącznie M. S. Stosowanie do S. S. przepisu art. 5 ust. 1 jak i w konsekwencji art. 92 ust. 1 ustawy

o transporcie drogowym, nie powinno więc – w ocenie skarżących – mieć miejsca. Odnośnie natomiast przywołanej przez organ faktury VAT nr [...] skarżący wskazali, iż z punktu widzenia przepisów podatkowych, podatnikiem podatku VAT jest spółka cywilna i to właśnie spółka powinna być uwidoczniona na fakturze. Skarżący powołali się też ponownie na stanowisko prezentowane przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta w K., który wydał licencję M. S. podkreślając, iż rozpoczęli działalność ze świadomością zgodności stanowiska tego organu z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, nie powinni wobec tego ponosić negatywnych skutków spowodowanych rozbieżnościami interpretacyjnymi organów administracji. Takie zachowanie narusza podstawową zasadę działania na podstawie przepisów prawa organów administracji (art. 6 k.p.a.), jak również zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a., iż załatwiając sprawę organ administracji ma na względzie słuszny interes obywateli. Wydane decyzje naruszają ponadto art. 8 k.p.a., gdyż podważają zaufanie do organów Państwa, w tym poprzez dokonywanie błędnej wykładni przepisów prawa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż spółka cywilna nie posiada statusu przedsiębiorcy, ale jej poszczególni wspólnicy (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej) i nie posiada osobowości prawnej, zatem nie może być przedmiotem praw i obowiązków.

Z akt sprawy wynika, że działalność gospodarczą prowadzą zarówno M. S. jak i S. S. (zaświadczenie o wpisie do działalności gospodarczej), natomiast uprawnienie administracyjne do wykonywania transportu - licencję - posiada tylko M. S. W świetle unormowań ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) transport drogowy kontrolowanym samochodem wykonywali oboje skarżący w ramach uprawnienia posiadanego przez jednego z nich, zaś przepisy cyt. ustawy pozwalają na ubieganie się o licencję przez każdego, kto spełnia wskazane w nich warunki. Licencja udzielona wspólnikom spółki cywilnej, jako decyzja administracyjna, posiada przymiot osobisty i jako uprawnienie ze sfery prawa publicznego administracyjnego, a nie prywatnego cywilnego nie może być przedmiotem obrotu prawnego między jej adresatem, a osobą trzecią, również nie może być wniesiona do spółki cywilnej, ani udostępniona wspólnikom tej spółki w celu wykonywania pod jej szyldem – jako tylko jednej licencji transportu drogowego przez wspólników nieposiadających licencji w celu czerpania przez nich korzyści majątkowych. Art. 5 ustawy o transporcie drogowym wyraźnie stanowi, że licencji udziela się przedsiębiorcy a nie wspólnikowi spółki cywilnej, ani spółce, a zatem wspólnik, który nie posiadając licencji wykonuje transport, narusza art. 5 ust. 1 tej ustawy, za co podlega karze, o której mowa w art. 92 ust. 1.

Skarżący S. S. i M. S., reprezentowani przez adwokata, wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wobec S. S. oraz naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieustosunkowanie się do zgłoszonych w skardze zarzutów naruszenia przez organy art. 6, 7, 8 k.p.a. i zgłoszonego na rozprawie zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, iż spółka cywilna jest w orzecznictwie i w doktrynie traktowana jako ułomny podmiot prawny, jednak mogący prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach, przy takich samych prawach i obowiązkach jak i inne podmioty, których charakter nie cechuje się taką właściwością. Pełna korelacja art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z przepisami kodeksu cywilnego wynika właśnie z tej właściwości podmiotu jakim jest spółka cywilna. Ułomność ta nie może go stawiać w gorszej sytuacji, aniżeli inne podmioty, bowiem każdy ma zapewnione prawo do swobody prowadzenia działalności gospodarczej, w tym wyboru formy organizacyjnej.

Podmioty, inne aniżeli spółka cywilna, wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, traktowane są w obrocie jako określony podmiot gospodarczy. Jednak stwierdzić należy, że również i spółka cywilna jest także tak traktowana np. co do ewidencji identyfikacji podatników i płatników (NIP) – art. 2 ustawy z dnia 13 października 1996 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 169, poz. 2681 ze zm.), w statystyce publicznej (REGON) art. 1 pkt 11, art. 30 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 ze zm.), a także jeśli idzie o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie we wniosku o wpis podać należy formy pracy i formy własności (art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie), a wpis zawiera nazwę firmy i siedzibę. Wpis ten określa wspólników, formę prawną, firmę i siedzibę, która jest adresem nie wspólników spółki cywilnej, ale firmy – wspólnicy – spółka cywilna. Gdy więc mimo ułomności spółki cywilnej nie jest ona traktowana inaczej – odmiennie niż inne, nieułomne, podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie zawiera warunki jakie musi spełniać przedsiębiorca, aby została mu udzielona licencja. Wymogi te odnoszą się do osób, w tym członków organów zarządzających osób prawnych, zaś co do konieczności posiadania certyfikatu kompetencji zawodowych wymagane jest również od osób zarządzających. Licencja jest udzielana podmiotowi – osobie fizycznej, osobie prawnej czy jednostce organizacyjnej, choć wymagania odnoszą się nie do podmiotu jako formy organizacyjnej, ale i osób nim zarządzających. Wymagania jakie musi spełniać spółka cywilna są identyczne i jeśli przepis art. 5 nie budzi wątpliwości co do tego, że licencję otrzymuje osoba, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a zatem jeden akt administracyjny, to spółka cywilna nie może być traktowana inaczej tylko dlatego, iż jest podmiotem prawnie ułomnym. Jeżeli zatem licencja nie zawiera wyraźnego przeznaczenia, że chodzi o firmę – wspólnicy – spółka cywilna, a tylko dotyczy jednego wspólnika, to jest to jego wkład, jako prawa, do tej spółki. Cel wydania licencji został osiągnięty. Wniesienie tak udzielonej licencji do spółki cywilnej nie jest zaś równoznaczne z jej odstąpieniem osobie trzeciej lub przeniesieniem na nią uprawnień z licencji, o czym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie.

NSA podkreślił, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie – karze pieniężnej podlega ten, kto wykonuje transport drogowy naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy lub innych, w nim wymienionych. Kara administracyjna cechuje się obligatoryjnością, tj. przymusem dla organu jej wymierzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie zagrożone sankcją. Jednak uchybienie naruszenia obowiązku posiadania licencji w niniejszej sprawie w istocie nie miało miejsca. Transport wykonywany był bowiem przez ułomny podmiot prawny, spółkę cywilną. To jej wspólnicy, nie jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, ale jako wspólnicy spółki cywilnej wykonywali transport, posiadając odpowiednią licencję, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Nie można zatem uznać, że w sytuacji posiadania licencji na wykonywanie transportu przez jednego wspólnika spółki cywilnej, drugi wspólnik tej spółki narusza prawo, za co grozi kara pieniężna, o czym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, bowiem żaden ze wspólników nie prowadzi działalności transportowej jako osoba fizyczna, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ale obaj razem jako podmiot gospodarczy – spółka cywilna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w pkt 2 oraz utrzymana nią w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r., w zakresie nałożonej kary pieniężnej 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wydane zostały z naruszeniem prawa mającym wpływ na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż kontrolowany przewóz w dniu 17 czerwca 2005 r. wykonywany był przez M. S. i S. S. w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej pod nazwą Firma "T." s.c.

Postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, powinno więc toczyć się wobec obydwojga wspólników tej spółki cywilnej. Spółka cywilna stanowi bowiem formę organizacyjną prowadzenia przez wspólników – przedsiębiorców - działalności gospodarczej, w ramach której, na zasadach określonych umową spółki oraz obowiązującymi przepisami, dążą oni do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, solidarnie odpowiadając za zobowiązania spółki przez nich założonej i prowadzonej – art. 860 i art. 864 k.c.

Art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, a stosownie do ust. 3 tego artykułu licencji udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia warunki określone w pkt 1) do 5).

Obowiązująca w dacie kontroli oraz w dacie wydawania decyzji ustawa o swobodzie gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) w art. 4 ust. 1 określiła, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, zaś w ust. 2 przyjęła, że za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Jak z tego wynika, w przypadku spółki cywilnej, przedsiębiorcą nie jest ta spółka, lecz poszczególni jej wspólnicy, z których każdy może rozpocząć działalność po uzyskaniu wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy). Realizując działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, jej wspólnicy występują, z uwagi na obowiązek ewidencyjny, jako odrębni przedsiębiorcy, prowadząc jednak wspólne przedsięwzięcie i zmierzając do jednego celu gospodarczego. Z tego też względu oraz ze względu na obowiązki określone innymi przepisami, wspólnicy spółki cywilnej występują na zewnątrz jako jeden podmiot.

Jak wynika zaś z art. 16 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców albo do ewidencji jest obowiązany umieszczać w oświadczeniach pisemnych, skierowanych w zakresie swej działalności do oznaczonych osób i organów numer identyfikacji podatkowej NIP oraz posługiwać się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, obowiązek, o którym stanowi przywołany przepis, realizuje się na zasadach określonych ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – ustawa o VAT (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz ustawą dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji podatników i płatników (Dz. U. Nr 269, poz. 2681 ze zm.). Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Oznacza to, że wspólnicy spółki cywilnej, w oczywisty sposób niedziałający samodzielnie, w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej nie są odrębnymi podmiotami podatku VAT i traktowani są wskutek formuły prawnej w jakiej podjęli działalność jako jeden podmiot – spółka cywilna; kategoria ta mieści się bowiem w pojęciu "jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej", o której stanowi cyt. art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Konsekwentnie, przepis art. 2 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników stanowi, że będące podatnikami osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej tzw. NIP.

Również w zakresie obowiązków statystycznych wspólnicy spółek cywilnych nie są identyfikowani odrębnie. Zgodnie z § 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz. U. Nr 69, poz. 763 ze zm.) krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej prowadzony przez Prezesa GUS nosi nazwę REGON, a obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, przy czym osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą jako wspólnicy spółek cywilnych nie podlegają odrębnej rejestracji w rejestrze tych podmiotów. Oznacza to, że wspólnicy spółki cywilnej posiadają jeden numer REGON, nadany im jako jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Spółka cywilna jest również pracodawcą w rozumieniu przepisu art. 3 Kodeksu pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny już we wcześniejszym wyroku z dnia 26 czerwca 2007 r. I OSK 1087/06 stwierdził, iż obowiązująca w prawie polskim zasada swobody działalności gospodarczej nie pozwala przyjąć, że osoba fizyczna, której udzielono licencji nie może prowadzić działalności nią objętej w formie spółki cywilnej. Skoro natomiast posiadacz licencji wykonuje objętą nią działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, to nie można w tej sytuacji drugiemu wspólnikowi czynić zarzutu braku licencji, bo działają pod wspólną firmą.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej stanowi w art. 75 ust. 3 pkt 1, iż uzyskania licencji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wśród podmiotów, które w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym mogą ubiegać się o licencję nie ma wymienionych spółek cywilnych, zatem aby spółka taka mogła prowadzić działalność objętą uzyskaniem licencji, uprawnienia płynące z licencji musi mieć przynajmniej jeden z jej wspólników. Wspólnik posiadający licencję wykonuje w tym wypadku działalność nią objętą w ramach dopuszczonej przez prawo formy, tj. spółki cywilnej. Jest to jego wkład do tej spółki, a wniesienie tak udzielonej licencji do spółki cywilnej nie jest równoznaczne z jej odstąpieniem osobie trzeciej lub przeniesieniem na nią uprawnień z licencji, o czym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o transporcie.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym licencji udziela się na wniosek przedsiębiorcy, którym jest każda osoba fizyczna prowadząca zgłoszoną do ewidencji działalność gospodarczą, choćby wykonywała tę działalność w formie spółki cywilnej, a więc nie ma przeszkód ku temu, aby określoną działalność w tej spółce wykonywał jeden wspólnik działając na korzyść wszystkich wspólników.

Stwierdzony przez organ fakt nieposiadania przez wspólnika spółki cywilnej S. S. licencji na wykonywanie transportu drogowego nie uzasadniał więc nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym nie ma bowiem podstaw do nakładania na wszystkich wspólników spółki cywilnej wymogu legitymowania się licencją na wykonywanie transportu drogowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.