Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 350/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 10, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 86 ust. 1, art. 90, art. 93 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi W. W. na decyzję Rektora Akademii Humanistyczno - Ekonomicznej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Akademii [...] w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Rektora Akademii [...] w Ł. na rzecz W. W. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 6 listopada 2020 r. WW, będąc studentem II roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku prawo niestacjonarne zaoczne, 5-letnie, w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w [...], dalej: AHE w[...], zwrócił się do Rektora AHE w [...] o przyznanie zapomogi. Uzasadniając wniosek podał, że od dnia 3 sierpnia 2020 r. rozpoczął pracę na stanowisku specjalisty operacyjnego w Dziale Wsparcia Kontroli Projektów w [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony. Pod koniec sierpnia 2020 r. Spółka podjęła decyzję o redukcji zatrudnienia, co było podyktowane pogorszeniem sytuacji ekonomicznej spowodowanej epidemią koronawirusa. Przyjętym kryterium zwolnień pracowników był staż pracy u pracodawcy. W dniu 7 września 2020 r. WW otrzymał rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem, która uległa rozwiązaniu w dniu 26 września 2020 r. Jednocześnie zaznaczył, że krótki okres wypowiedzenia umowy o pracę oraz ogólna zła sytuacja na rynku pracy uniemożliwiły mu znalezienie nowego zatrudnienia. Na dzień złożenia wniosku pozostawał bez pracy i bez żadnych źródeł dochodu. W dniu 9 października 2020 r. zawarł z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju z siedzibą w [...] umowę zlecenie, jednakże do dnia złożenia wniosku nie uzyskał z tego tytułu żadnego dochodu. Comiesięcznie jest zobligowany do wnoszenia opłat za wynajem mieszkania w kwocie 748 zł, za internet w kwocie 35 zł oraz cyklicznie, w odstępach około półrocznych, kwoty około 300–400 zł z tytułu dodatkowych opłat (woda, prąd). Ponadto, niezbędny jest zakup żywności, środków higienicznych i ochrony indywidualnej. Koszty te zaczynają przekraczać jego możliwości finansowe.

WW oświadczył, że w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 nie ubiegał się o zapomogę na innych kierunkach studiów. Do tej pory ukończył studia stacjonarne 1-go stopnia, 3-letnie, które trwały od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 czerwca 2015 r., uzyskując tytuł licencjata w dniu 9 lipca 2015 r. na kierunku administracja na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...]. Ponadto, od dnia 1 października 2015 r. do dnia 13 listopada 2018 r. studiował na kierunku administracja stacjonarna 2-go stopnia, 4-semestralna, (w trakcie studiów został skreślony z listy studentów w dniu 14 listopada 2017 r., ponownie wpisany w dniu 21 listopada 2017 r. i ponownie skreślony w dniu 13 listopada 2018 r.) na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...]. Od dnia 1 października 2013 r. do dnia 18 grudnia 2018 r. studiował na kierunku prawo niestacjonarne wieczorowe jednolite magisterskie, 5-letnie, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], będąc studentem do dnia 5 lutego 2019 r. W powyższych okresach studiów nie pobierał żadnych świadczeń stypendialnych, tj. stypendium socjalnego, stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych oraz zapomóg.

Decyzją z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 89 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze zm., dalej: p.s.w.n.) oraz § 4 i § 9 Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w [...], Rektor AHE w [...] odmówił przyznania WW jednorazowej zapomogi w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021.

Rektor AHE w [...] przyjął, że zgodnie z art. 90 p.s.w.n. zapomogę ma prawo otrzymywać student, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Jednakże, zgodnie z art. 93 ust. 2 p.s.w.n. oraz § 4 ust. 12 Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w [...] świadczenia pomocy materialnej nie są przyznawane studentom posiadającym tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny i osobom studiującym przez okres dłuższy niż 6 lat. Na podstawie zaświadczenia pracownika AHE w [...] z dnia 14 grudnia 2020 r. stwierdzono, że łączny okres studiowania ubiegającego się o zapomogę w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 przekroczył 6 lat (72 miesiące). Organ uznał zatem, że WW nie może otrzymać pomocy materialnej, w tym również w postaci zapomogi.

WW zwrócił się do Rektora AHE w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. uchylenie powyższej decyzji odmownej w związku z błędną wykładnią przepisów ustawy p.s.w.n. oraz o wydanie decyzji przyznającej jednorazową zapomogę.

Wnioskodawca podał, że dokonując wykładni literalnej art. 93 ust. 2 pkt. 1 p.s.w.n. można stwierdzić, iż student ubiegający się o zapomogę nie może jej lub innych świadczeń, o których stanowi art. 86 ust. 1 pkt 1–4 oraz art. 359 ust. 1 p.s.w.n., pobierać przez okres dłuższy niż 6 lat, tj. nie więcej niż łącznie przez 72 miesiące, i jest to niezależne od długości studiów, których przedłużenie może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zdaniem WW, przedmiotem ustaleń powinno być wypełnienie przez studenta przesłanek uprawniających do zapomogi, tj. przejściowa trudna sytuacja oraz czy nie zaistniały przesłanki wyłączające prawo do przyznania świadczenia, czyli m.in. suma okresów pobierania świadczeń wynosząca ponad 6 lat. Organ prowadzący postępowanie przyjął błędną interpretację art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., polegającą na wadliwym założeniu, że student ubiegający się o zapomogę nie może studiować łącznie przez więcej niż 6 lat. Jak podniósł wnioskodawca, w trakcie wcześniejszych studiów na Uniwersytecie[...] w [...] nigdy nie pobierał stypendium socjalnego ani zapomogi.

Wnioskodawca podkreślił również, że przedstawiona wyżej interpretacja została również przyjęta przez doktrynę. W komentarzu do Prawa o szkolnictwie wyższym, pod red. n. Jerzego Woźnickiego, s. 279, wskazano: O stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi, stypendium rektora i ministra za znaczące osiągnięcia naukowe lub artystyczne studenci mogą ubiegać się na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednakże maksymalny okres ich pobierania wynosi łącznie 6 lat.

Taką samą wykładnię potwierdzają coraz liczniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, jak chociażby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 399/20 – Organy przyjęły bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia", w rozumieniu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu. Zdaniem sądu, prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych, wystarczającym jest tu podstawowy rodzaj wykładni - wykładnia językowa. Sąd podziela wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. dokonaną przez K. L. zaprezentowaną w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62), wskazującą, iż pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu organu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz czy je pobierał.

W związku z powyższym, w ocenie WW, przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania zapomogi.

Decyzją z dnia 13 stycznia 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 107 k.p.a., art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oraz § 4 i § 13 Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w [...], Rektor AHE w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania WW jednorazowej zapomogi w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021.

Rektor AHE w [...], odwołując się do wskazanych w zaskarżonej decyzji art. 90 i art. 93 ust. 2 p.s.w.n. oraz § 4 ust. 12 Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w [...], wyjaśnił, że zgodnie z interpretacją powyższych przepisów przyjętą przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego, będącego dysponentem i organem rozliczającym dotacje przeznaczone na świadczenia pomocy materialnej dla studentów, wskazany okres 6 lat oznacza łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, czyli 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów, niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się (strona internetowa Ministerstwa Edukacji i Nauki: https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/swiadczenia-dla-studentow-od-1-pazdziernika-2020-r).

Rektor AHE w [...] zauważył, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy student powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z których wynika inna interpretacja powołanego wyżej przepisu uzasadniająca przyznanie świadczenia. Z uwagi na fakt, iż uczelnia niepubliczna w zakresie rozdysponowania środków przeznaczonych na świadczenia dla studentów podlega bezpośredniej kontroli i nadzorowi ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego, w ocenie Rektora AHE w [...], uczelnia zobowiązana jest stosować wskazane regulacje w sposób zalecany przez organ nadzoru.

Rektor AHE w [...] podniósł, że na podstawie zaświadczenia pracownika AHE w [...] z dnia 13 stycznia 2021 r. stwierdzono, iż łączny okres studiowania ubiegającego się o zapomogę w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021 przekroczył 6 lat (72 miesiące). Organ uznał zatem, że WW nie może otrzymać pomocy materialnej, w tym również w postaci zapomogi, dlatego po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał poprzednio wydaną decyzję w tej sprawie z dnia 14 grudnia 2020 r.

W skardze na powyższą decyzję z dnia 13 stycznia 2021 r., nr [...] wydaną przez Rektora AHE w [...], WW zarzucił tej decyzji naruszenie:

1/ art. 93 ust. 1 i 2 p.s.w.n. poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuprawnionym uznaniu, jakoby norma ta stanowiła o 6-letnim okresie przysługiwania uprawnienia do ubiegania się o świadczenia z funduszu pomocy materialnej, podczas gdy z literalnego jej brzmienia wprost wynika, że reguluje ona uprawnienie do otrzymywania/pobierania świadczenia nie dłużej niż przez okres 6 lat w całym okresie studiowania;

2/ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie dowodów umożliwiających ocenę możliwości otrzymania stypendium socjalnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał te same argumenty, co we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dodając jedynie, że organ I i II instancji nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych pisma poprzez złożenie zaświadczeń z wcześniejszych uczelni o pobieranych świadczeniach, co mogło mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie, a tym samym organ naruszył normę art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił również, że stosowne zaświadczenie złożył w dniu 18 stycznia 2021 r. (w toku postępowania II stopnia) za pośrednictwem poczty elektronicznej, wysyłając je na adres stypendia@ahe.lodz.pl.

W odpowiedzi na skargę Rektor AHE w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 85 ze zm.), dalej: p.s.w.n., i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania WW zapomogi w semestrze zimowym roku akademickiego 2020/2021. Świadczenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. (m.in. zapomoga) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że WW do dnia złożenia wniosku z dnia 6 listopada 2020 r. o przyznanie zapomogi studiował w następujących okresach:

- od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. na kierunku administracja stacjonarna 1-go stopnia, 3-letnie, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], uzyskując tytuł licencjata w dniu 9 lipca 2015 r.;

- od dnia 1 października 2015 r. do dnia 13 listopada 2018 r. na kierunku administracja stacjonarna 2-go stopnia, 4-semestralne, (w trakcie studiów został skreślony w dniu 14 listopada 2017 r., wznowiony na studia w dniu 21 listopada 2017 r. i ponownie skreślony w dniu 13 listopada 2018 r.) na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...];

- od dnia 1 października 2013 r. do dnia 18 grudnia 2018 r. na kierunku prawo niestacjonarne wieczorowe jednolite magisterskie, 5-letnie, na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], będąc studentem do dnia 5 lutego 2019 r.;

- od dnia 1 października 2019 r. do chwili obecnej na kierunku prawo niestacjonarne zaoczne jednolite magisterskie, 5-letnie, w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w [...].

Organy administracji obu instancji uznały, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zapomogi, gdyż studiuje on przez okres dłuższy niż 6 lat (72 miesiące). W ocenie organów obu instancji, prawo do zapomogi przysługuje studentowi, który spełnia ustawowe przesłanki do jego uzyskania i studiuje na studiach wymienionych w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie dłużej niż sześć lat (72 miesiące), zaś WW studiuje dłużej. W związku z czym, w ocenie organów, zapomoga mu nie przysługuje.

Zdaniem sądu, przyjęta przez organy obu instancji wykładnia cytowanego przepisu jest wadliwa. Organy przyjęły bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" w rozumieniu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu. Zdaniem sądu, prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych, wystarczającym jest tu podstawowy rodzaj wykładni – wykładnia językowa.

Sąd podziela wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. dokonaną przez K. Leweckiego, zaprezentowaną w artykule "Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów" (Doradztwo Podatkowe - Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych 2020/1/57-62), wskazującą, iż pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu organu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium (odpowiednio zapomogi jak w niniejszej sprawie) nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz czy je pobierał.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może ubiegać się, m.in. o przyznanie zapomogi. Tak więc samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z posiadaniem prawa do zapomogi. W celu uzyskania zapomogi student musi o nią wystąpić, złożyć wniosek o jej przyznanie. Przepis art. 90 p.s.w.n. określa przesłanki, które muszą zostać dodatkowo spełnione, aby student mógł uzyskać uprawnienie do zapomogi, tzn. zapomogę może otrzymać student, który znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej. Nie jest więc tak jak przyjęły organy, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z przysługiwaniem świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n.

Jak trafnie wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 155/20 (dostęp: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione co najmniej trzy warunki:

1) ubiegający się musi mieć status studenta;

2) ubiegający się musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc;

3) ubiegający się musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.

Za zaprezentowanym powyżej rozumieniem pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. przemawia także uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym w odniesieniu do regulacji dotyczących pomocy materialnej dla studentów wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". A zatem to pobieranie stypendiów i zapomóg nie może trwać dłużej niż 6 lat. Tymczasem w sprawie organy ustaliły, że skarżący nie pobierał wcześniej żadnych świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n.

Mając na uwadze powyższe wyniki wykładni językowej, nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania prawa do świadczenia", o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie". W związku z tym, iż z samym statusem studenta nie wiąże się przysługiwanie świadczeń nie sposób uznać, że z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec wspomniany 6-letni termin ograniczający czas przysługiwania świadczenia. Termin ten należy odnosić do okresu, kiedy rzeczywiście studentowi świadczenie przysługiwało w rozumieniu wyżej przedstawionym, tj. na skutek jego wniosku, po spełnieniu przesłanek, została mu przyznana zapomoga na określony w decyzji czas. Ten właśnie czas, zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Sąd podziela także pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 222/20 (dostęp: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z przepisów art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną. Oznacza to, że niezależnie przez jaki okres dana osoba posiada status studenta może pobierać świadczenia wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. tylko przez okres sześciu lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 p.s.w.n.

Pogląd, że okres 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. dotyczy okresu pobierania stypendium socjalnego (stypendium można pobierać nie dłużej niż 6 lat), a nie okresu posiadania statusu studenta wyraził WSA w Łodzi w wyrokach z dnia 12 sierpnia 2020 r. w sprawie III SA/Łd 105/20 i z dnia 3 września 2020 r. w sprawie III SA/Łd 109/20, WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie II SA/Go 155/20 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie II SA/Sz 222/20 (dostęp: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach, dostosowując je odpowiednio do okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

W niniejszej sprawie organy orzekające ustaliły, przez jaki okres skarżący posiadał status studenta na innych uczelniach i że nie pobierał świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., co, zdaniem sądu, ma kluczowe znaczenie w sprawie. Wskazuje to na fakt, iż stronie przysługiwałoby prawo do wymienionego świadczenia, oczywiście pod warunkiem spełnienia przesłanek otrzymania zapomogi, tj. dotyczących statusu materialnego studenta.

Reasumując, sąd uznał, że organy administracji obu instancji wadliwie zinterpretowały przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Wobec powyższego sąd uznał, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. przez błędną jego wykładnię. Uzasadniało to, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora AHE w [...] z dnia 14 grudnia 2020 r.

Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie pozostałe, zgłoszone w skardze, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wadliwość decyzji organów obu instancji wynikała bowiem z wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, która skutkowała ograniczeniem postępowania dowodowego, jak i uzasadnień decyzji jedynie do okoliczności mających, zdaniem organów, znaczenie prawne w kontekście przyjętej (choć jak wykazano błędnej) wykładni prawa materialnego.

Przypomnieć zaś należy, iż ciążący na organach z mocy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zebrania i oceny kompletnego materiału dowodowego nie oznacza konieczności przeprowadzania wszelkich dowodów i następnie omawiania ich w uzasadnieniu decyzji, lecz jedynie przeprowadzenia i uwzględnienia tych dowodów, które dotyczą okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem organy uznały, iż skarżący nie może uzyskać zapomogi z powodu zbyt długiego czasu studiowania, to oczywistym jest, iż nie musiały odnosić się do zagadnień związanych ze spełnieniem innych, szczegółowych kryteriów przyznania zapomogi.

Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przesłankę uwzględnienia skargi może stanowić tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaś takiego, choćby potencjalnego wpływu skarżący nie wykazał, a Sąd nie dopatrzył się go z urzędu. I nawet jeśli, zgodnie z twierdzeniami skarżącego, organy nie wezwały strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie zapomogi poprzez złożenie zaświadczeń z wcześniejszych uczelni o pobieranych świadczeniach (kwestia ta jest wątpliwa ze względu na prowadzoną korespondencję mailową skarżącego z pracownikiem Działu Obsługi Finansowej Studenta AHE w [...] w dniu 19 listopada 2020 r. - przed wydaniem decyzji przez organ I instancji - podczas której pracownik ten informuje skarżącego, iż czeka jeszcze na ww. zaświadczenia z UŁ o ilości lat studiowania, a więc dwa miesiące wcześniej, licząc od dnia 18 stycznia 2021 r., w którym to skarżący miałby dokonać samodzielnego złożenia stosownych zaświadczeń), to skarżący do momentu wydania decyzji przez organ I instancji, a później również do chwili wydania decyzji przez organ II instancji, na podstawie art. 10 k.p.a. posiadał uprawnienie procesowe polegające na prawie wystąpienia z inicjatywą dowodową w toku postępowania wyjaśniającego przed organem administracji publicznej, z której to inicjatywy skorzystał jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Uprawnienie to umożliwia stronie czynny udział w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, będącego podstawą rozstrzygnięcia organu. Należy podkreślić, że strona posiada z reguły większą wiedzę o pewnych okolicznościach mających istotne znaczenie dla sprawy i jej inicjatywa w tym zakresie może wyprzedzać obowiązek organu, polegający na podejmowaniu z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W związku z powyższym Rektor AHE w [...] nie naruszył zarzucanych mu przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., tym bardziej, że już na etapie wydania decyzji w I instancji organ miał pełną wiedzę na temat wszystkich lat studiowania skarżącego, który złożył stosowne zaświadczenia stwierdzające te okoliczności.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a., sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą to kwotę złożył się wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić, czy spełnione zostały przesłanki materialne przyznania zapomogi. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy, a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym skarżący zawarł w skardze, a organ nie wyraził sprzeciwu.

AB/