Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1618/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi "J. L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody M. na rzecz skarżącej "J. L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa z siedzibą w W.kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 30 ust. 6 pkt. 1, i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2767/12, po rozpatrzeniu odwołania "J. L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa – uchylił decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2012 r. wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszonego przez "J. L." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na instalacji urządzenia reklamowego dwutablicowego o wym. 12x4m i wysokości 16m na dz. nr [...], obręb J., gm. O. i wniósł sprzeciw do zamiaru instalacji ww. urządzenia reklamowego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta W. nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego i podjął decyzję o sprzeciwie na podstawie art.. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane podczas gdy inwestycja objęta zgłoszeniem, jako budowla wymaga pozwolenia na budowę. Podstawą prawną decyzji winien stanowić art. 30 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy.

Skargę na decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła "J. L. " Sp. z o.o. sp.k. w W. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, rozważenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 16 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji merytorycznej, mimo iż sprawa już poprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, co skutkuje wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Podniosła, że w niniejszej sprawie organ wydał dwie merytoryczne decyzje:

- z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzeczono o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia reklamowego,

- z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], którą jeszcze raz rozpatrzono odwołanie skarżącej i po raz drugi uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzeczono o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia reklamowego.

Skarżąca wskazała, że obie decyzje zostały nadane w dniu 6 czerwca 2013 r. w tej samej placówce pocztowej i doręczone dwóm różnym pełnomocnikom.

Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia ww. wniosku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sprzeciwu i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego podnosząc naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2767/12, art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane na art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wniesienie sprzeciwu po upływie prawie roku od dnia doręczenia zgłoszenia, mimo że inwestor może przystąpić do rozpoczęcia robót budowlanych, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu, art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że zamierzenie inwestycyjne wymaga uzyskanie pozwolenia na budowę, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez orzeczenie co do istoty sprawy – wniesienie sprzeciwu, w sytuacji gdy kompetencja do wniesienia sprzeciwu ustała i organ winien umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zastosowanie powyższych reguł spowodowało, iż skarga okazała się zasadna, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wykazało, że jest ona dotknięte uchybieniem uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności.

Zaskarżona decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2012 r. wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszonego przez skarżącą zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2767/12, poprzednio wydanego rozstrzygnięcia.

Odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone przez pełnomocnika, który nie przedłożył pełnomocnictwa do reprezentacji skarżącej spółki, załączył natomiast pełnomocnictwo innej osoby. Kwestia braku formalnego odwołania, jakim był brak pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który wniósł odwołanie była już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd nie uznał braku wezwania skarżącej (strony postępowania) do uzupełnienia odwołania jako rażącego naruszenia prawa, jak podnosiła w ówczesnej skardze strona skarżąca.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Inne sądy i inne organy państwowe muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt II OSK – 2720/12, Lex nr 1350652 i wyroki tam powołane).

Nie uznanie przez Sąd braku wezwania do uzupełnienia odwołania za rażące naruszenie prawa nie oznaczało jednakże zwolnienia organu z obowiązku sprawdzenia, czy złożone odwołanie nie zawiera braków formalnych. Brak dołączonego pełnomocnictwa był niewątpliwie brakiem formalnym odwołanie, który uzasadniał działanie organu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Organ odwoławczy pomimo braku dołączonego właściwego pełnomocnictwa, rozpoznał odwołanie. Brak uzupełnienia odwołania na wezwanie wydane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uzasadniałoby pozostawienie odwołania bez rozpoznania a nie merytoryczne rozpatrzenie odwołania.

Wojewoda M. pomimo ww. wskazanego braku, rozpatrzył odwołanie, uchylił sprzeciw organu I instancji wydany na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy.

W ocenie składu orzekającego taka decyzja organu administracji publicznej jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz obarczona jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane inwestor może przystąpić do rozpoczęcia robót budowlanych, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu.

Termin trzydziestodniowy określony w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, ma charakter zawity z uwagi na to, że jest to termin prawa materialnego, który jako taki nie może być przedłużony, a jego przekroczenie skutkuje pozbawieniem organu kompetencji do wniesienia sprzeciwu (vide wyrok NSA z dnia 2 lutego 2013 r. sygn. akt 1848/11).

Skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu 15 czerwca 2012 r., zatem termin na złożenie sprzeciwu upływał w dniu 16 lipca 2012 r.

Tymczasem organ odwoławczy po uchyleniu sprzeciwu organu I instancji wniósł sprzeciw decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., a więc po upływie terminu, w którym organ posiadał kompetencje do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu.

Wydanie decyzji po upływie tego terminu oznacza, w ocenie Sądu, że decyzja o wniesieniu sprzeciwu przez organ odwoławczy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, organ nie posiadał już prawnego umocowania do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu.

Samo rozstrzygnięcie było już drugim podjętym w tej samej sprawie.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dostrzec trzeba, że w odniesieniu do decyzji administracyjnych, przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zasada ta związana jest z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych.. Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ma zatem zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przedmiotem decyzji będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy. (por. J. Borkowski {w} B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. C.H.Beck, Warszawa 2012 r., s. 637).

Ustalenie, że w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje, z których pierwsza jako ostateczna funkcjonuje w obiegu prawnym, jest zatem podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji ponownie rozstrzygającej sprawę, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty W. z dnia [...] lipca 2012 r. wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszonego przez skarżącą zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił ww. decyzję i wniósł sprzeciw, pomimo że wcześniej, tj. w dniu [...] maja 2013 r., po rozpatrzeniu tego samego odwołania wydał decyzję tej samej treści, czyli uchylił decyzję organu I instancji i wniósł sprzeciw.

Podkreślić należy, że przedmiot sprawy, jej zakres podmiotowy, a także stan faktyczny i prawny były tożsame z tym, w którym wydana została decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. W szczególności nie można uznać, że zmianie uległ stan faktyczny, skoro postępowanie dotyczyło tego samego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia reklamowego i po rozpoznaniu tego samego odwołania od decyzji organu I instancji.

Omyłkowe wysłanie decyzji zawierającej błędy literowe i opatrzenie jej datą [...] maja 2013 r., który był dniem wolnym od pracy, nie można uznać za dowód świadczący o tym, że nie została wydana decyzja, jak twierdzi organ w piśmie z dnia 17 września 2013 r. do sprawy ze skargi na decyzję z dnia [...] maja 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1755/12).

Według art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję sąd stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Ponieważ Sąd dostrzegł dwie wady postępowania skutkujące nieważnością decyzji, zbędne jest dokonywanie oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów.

W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, oraz została wydana z rażącym naruszeniem prawa to uznać należało, że dotknięta jest ona wadami nieważności określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.