Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D.Z. na decyzję Dyrektora [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].02.2015r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), § 2, § 3, §10, §11, §12, §18 ust. 3, § 20, § 26 i § 38 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361z późn. zm.), art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, z 28.1.2011, str. 8), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z dnia [...].05.2013 r., zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową na rok 2013", przyznał D. Z. (Numer identyfikacyjny: [...]) pomniejszoną płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 7 599,96 zł.

We wniosku producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w ramach następujących pakietów:

- pakiet 1 "Rolnictwo zrównoważone", wariant 1.1 "Zrównoważony system gospodarowania"(deklarowana powierzchnia realizacji wariantów w roku składania wniosku - 35,62 ha),

- pakiet 3 "Ekstensywne trwałe użytki zielone", wariant 3.1 "Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach" (deklarowana powierzchnia realizacji wariantów w roku składania wniosku- 6,96 ha),

oraz

- pakiet 8 "Ochrona gleb i wód", wariant 8.3.1 "Międzyplon ścierniskowy" (deklarowana powierzchnia realizacji wariantów w roku składania wniosku - 5,65 ha),

oraz wariant 8.2.1 "Międzyplon ozimy" (deklarowana powierzchnia realizacji wariantów w roku składania wniosku- 6,91 ha),

W dniach [...].08.2013 r. i [...].09.2013 r. producent złożył zmiany do wniosku, na skutek których producent rolny ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach wariantu 1.1 - do pow. 35,62 ha, wariantu 3.1.1 - do pow. 6,96 ha, wariantu 8.2.1 - do pow. 1,91 ha i wariantu 8.3.1 - do pow. 5,65 ha.

W dniu [...].01.2014 r., na miejscu, w gospodarstwie rolnym, przeprowadzono kontrolę, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie powierzchni poszczególnych działek rolnych oraz w zakresie przestrzegania wymogów w ramach poszczególnych pakietów rolnośrodowiskowych. W szczególności stwierdzono powierzchnię mniejszą od zadeklarowanej dla działek rolnych [...] stwierdzono nieprawidłowość DR50 oznaczającą, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych, zadeklarowanych we wniosku. Oprócz w/w, kolejną z nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu, była nieprawidłowość oznaczona kodem S3, oznaczająca brak realizacji planu nawozowego. Nieprawidłowość ta została stwierdzona dla działek rolnych [...]. Na działce rolnej [...] stwierdzono ponadto nieprawidłowość S6, oznaczająca przekraczanie limitów nawożenia. W ramach kontroli pakietu 3 "Ekstensywne trwałe użytki zielone", dla działki rolnej [...], stwierdzono także nieprawidłowość L10, oznaczającą wykoszenie całej powierzchni działki rolnej.

W dniu [...].01.2014 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły uwagi i wyjaśnienia D. Z. do raportu, wniesione przez pełnomocnika strony, C. Z. Pełnomocnik strony wskazał, że na działce rolnej [...] jest pozostawiona niewykoszona powierzchnia zgodnie z wymogami i zaznaczeniem na mapce. W rejestrze działań agrotechnicznych mylnie wpisano pod datą [...].07.2013 r. drugie koszenie działki [...] - powinno być wykaszanie niedojadów na działkach wypasanych. Odnośnie działek [...], C. Z. zarzucił błędne podsumowanie powierzchni działek a także podniósł, że skomplikowany obrys działek stwarza trudności w dokładnym pomiarze przez rolnika. Co do działek [...], pełnomocnik strony wskazał, że zmniejszenie powierzchni deklarowanej (1,91 ha) wynikało z niedosiania powierzchni 0,28 ha w centralnej części pola, co z kolei wynikało z awarii agregatu uprawowo-siewnego. D. Z. zakwestionował także zasadność zastosowania kodu S3 dla działek [...].

W wyniku rozpatrzenia uwag strony, pismem [...] z dnia [...].03.2014 r., zastępca kierownika BKM uwzględnił zastrzeżenia strony, co do zasadności zastosowania kodu S3 dla działki rolnej [...], co skutkowało wykreśleniem kodu dla tej działki.

W dniu [...].04.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...].04.2014 r. D. Z. nie odwołał się od przedmiotowej decyzji. W dniu [...].12.2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...].04.2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Powodem wszczęcia postępowania było przyznanie płatności na rok 2013 w niewłaściwej wysokości, bez uwzględnienia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W dniu [...].01.2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji. Powodem unieważnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Nr [...] było nieuwzględnienie zmian w raporcie z kontroli, wprowadzonych po rozpatrzeniu przez BKM zastrzeżeń strony.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w dniu [...].02.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. W przedmiotowej decyzji organ I instancji przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości. Pomniejszeniu uległy płatności w ramach wariantu 1.1 zrównoważony sposób gospodarowania, w ramach wariantu 3.1.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach oraz wariantu 8.2.1 międzyplon ozimy. Płatność w ramach wariantu 8.3.1 międzyplon ścierniskowy przyznano w pełnej żądanej wysokości. Decyzja została odebrana przez stronę w dniu [...].02.2015 r.

W dniu [...].02.2015 r. C. Z., pełnomocnik strony, złożył odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2015 r. Odwołujący podniósł, iż spośród zastrzeżeń zgłaszanych do protokołu z kontroli, uwzględniony został jedynie punkt dotyczący błędnego obliczenia dawki nawozowej na działce rolnej [...] oraz powierzchni działki rolnej [...]. Nie uwzględniono natomiast uwag w zakresie nieprzekraczania maksymalnej dawki azotu oraz zastosowania art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 dotyczącego pozostawienia 5-10% powierzchni działki rolnej niekoszonej.

W szczególności odwołujący wskazał, że różnica w powierzchni działki rolnej [...] spowodowana została przez osuwające się w wyniku wichury drzewostany przygraniczne oraz zlecone czyszczenie rowu melioracyjnego. Po usunięciu obłamanych drzew oraz wypchnięciu materiału pochodzącego z rowu melioracyjnego, dokonano pomiaru geodezyjnego potwierdzającego deklarowaną powierzchnię. Na dowód swoich twierdzeń C. Z. dołączył do odwołania fotografię oraz szkic z pomiaru.

Odwołujący odniósł się także do działki rolnej [...], na której stwierdzono przekroczenie dawki azotu. W ocenie odwołującego, wynikało to z błędnego zapisu, gdyż pierwotnym plonem głównym był rzepak ozimy, pod który ustalano dawkę azotu. Po zniszczeniu uprawy przez wylew Wisły, zmieniono plon główny na kukurydzę, o czym poinformowano Biura Powiatowe Agencji. Działki rolne [...] zostały obsiane kukurydzą i nawożone jako jedna uprawa – jedna działka rolna. W ocenie strony, sankcje nie przewidują kar w przypadku nałożenia się dwóch plonów głównych wynikających z przyczyn niezależnych od rolnika. Na działce rolnej [...] założono dawkę azotu do powierzchni 1 ha, a nie do powierzchni stwierdzonej w raporcie wynoszącej 0,70 ha. Doszło także, zdaniem pełnomocnika, do dwukrotnego policzenia działki rolnej [...] do stosunku powierzchni działek, na których przekroczono dawki azotu. Przekroczenie dawki azotu na działkach [...] wyniknęło z braku możliwości precyzyjnego wysiania dawki azotu na tak dużym obszarze, z uwzględnieniem posiadanego sprzętu. Zdaniem odwołującego, w tym przypadku przekroczenie dawki azotu nie ma wpływu na gospodarkę wodno-glebową tego obszaru, który i tak posiada zaniżony plan nawożenia, a celem poprawienia jakości gleby, należałoby zwiększyć nawożenie azotowe nawet o 100%.

Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń w ramach pakietu 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone, C. Z. podkreślił rolę spełnianą w przyrodzie przez ten rodzaj zagospodarowania gruntu. Podkreślił, że kwestia niepozostawienia powierzchni nieskoszonej 5% -10%, była poruszana w trakcie kontroli z inspektorami terenowymi, a także w Biurze Powiatowym ARiMR. Odwołujący wskazał przy tym, że pozostawiony obszar niewykoszony został faktycznie zniszczony przez bydło i zwierzęta łowne na przełomie października i listopada 2013 r. Doszło wówczas do zerwania ogrodzeń i połączenia się dwóch stad bydła, w efekcie czego zniszczeniu uległa nie tylko pozostawiona część niewykoszona, ale także plantacja kukurydzy, należąca do sąsiada. Niezasadne jest tym samym stosowanie sankcji z tytułu stwierdzonego naruszenia, jeżeli i tak ww. użytek niewykoszony spełnił swoją rolę, przytoczoną w tym punkcie odwołania.

Organ odwoławczy w dniu [...].06.2015 r. zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu z wnioskiem o ocenę prawidłowości ustaleń pokontrolnych, w szczególności w odniesieniu do zarzutów i dowodów przedstawionych przez stronę. W dniu [...].06.2015 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu przedstawił stanowisko, w którym podtrzymał dotychczasowe ustalenia oraz podkreślił okoliczność przeprowadzenia pomiaru zgodnie z danymi zawartymi przez stronę we wniosku o przyznanie płatności.

Wyjaśniono to, że na działce rolnej [...] deklarowanej jako [...] łąka trwała w pakiecie 3.1.1, stwierdzona powierzchnia wyniosła 6,59 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku 6,96 ha. Pomiarem objęto tylko powierzchnię kwalifikującą się do płatności i użytkowaną zgodnie ze wskazaniem rolnika we wniosku o płatność. Nie zostały wliczone do powierzchni działki obszary niekwalifikujące się do płatności, w szczególności zadrzewienia w centrum działki ewidencyjnej [...] oraz zadrzewienia przebiegające wzdłuż trzech zewnętrznych granic działki rolnej. W trakcie kontroli przeprowadzanej w styczniu 2014 r. nie stwierdzono skupisk wyrwanych drzewostanów i pozostałości z czyszczenia rowów melioracyjnych na terenie łąki, których zasięg i powierzchnia miałyby istotny wpływ na zmierzoną i stwierdzoną powierzchnię, a także na trwałe zniszczenie łąki. Z pomiaru wyłączono jedynie elementy trwale nie kwalifikujące się do płatności, przede wszystkim zakrzaczenia i zadrzewienia boczne. Stanowisko oparto na materiałach zgromadzonych w wyniku kontroli, w tym w szczególności na szkicach z pomiaru i sporządzonej dokumentacji fotograficznej.

Co do powierzchni działek rolnych [...], to została ona pomierzona łącznie zgodnie z faktyczną granicą użytkowania, z uwzględnieniem zawyżenia powierzchni dla działki rolnej [...]. Stwierdzono wzdłuż granicy w/w działek rolnych występowanie licznych trwałych wyłączeń bocznych, opisanych na szkicu z pomiaru kodem DR52. Na podstawie rejestru działalności rolnośrodowiskowej, plonem głównym na działkach rolnych [...] miała być kukurydza. Nie ma tam wzmianki o zasianiu w terminie jesiennym rzepaku ozimego. W rejestrze zapisano natomiast, że [...] maja 2013 r. na działkach [...] dokonano zaorania międzyplonu - gorczycy. Organ zwrócił uwagę na to, że obowiązek prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej jest wyrażony wprost w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm.). Zawartość planu rolnośrodowiskowego określa przy tym szczegółowo załącznik nr 1 do rozporządzenia. Organ zakładając przypadek zasiania jesienią 2012 r. rzepaku ozimego, który następnie zostałby zaorany na wiosnę, stwierdził że uprawa ta mogłaby być traktowana jedynie jako przedplon dla rośliny głównej, którą zgodnie z treścią odwołania, została kukurydza. W takim przypadku, jeżeli przedplon był nawożony nawozami mineralnymi, to wlicza się je do nawożenia pod roślinę z plonu głównego.

W przypadku działek rolnych [...] w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej zapisano nawożenie dla każdej działki oddzielnie. Przekroczenie maksymalnej dawki dla działki rolnej [...] wynikało z uwzględnienia różnicy pomiędzy deklaracją wnioskodawcy a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli.

Działkę rolną [...] pomierzono łącznie z działką rolną [...], a różnicę w powierzchni stwierdzono dla działki rolnej [...]. W przypadku tej działki, maksymalna dawka z planu nawozowego dla tej działki to 135 kg N/ha. Dla powierzchni stwierdzonej, wynoszącej dla pakietu 8.2.1 0,70 ha, dopuszczalna dawka azotu wynosiła 94,5 kg N/pole, a dla powierzchni deklarowanej (1,01 ha) - 136,35 kg N/pole. Całkowita dawka stwierdzona w wyniku kontroli, wyliczona zgodnie z zapisami w protokole, wynosiła natomiast 142 kg N/pole, czyli była większa niż dopuszczalna dla obu powyższych przypadków. Podobnie w przypadku działki rolnej [...], dla której również stwierdzono zawyżenie deklaracji. Dawka zalecona w planie nawożenia wynosiła 362,45 kg N/pole, podczas gdy dawka faktycznie stwierdzona wyniosła 368 kg, co wynika z zapisów w raporcie z kontroli.

Odnosząc się do zarzutów strony w przedmiocie działek rolnych [...], organ wskazał, że były one deklarowane w pakiecie 1.1 jako trwałe użytki zielone. Zgodnie z treścią części I pkt 2 załącznika Nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), jednym z wymogów szczególnych przewidzianych dla pakietu 1.1 jest opracowanie co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu. Wymóg ten polega na zakazie przekraczania maksymalnych dawek nawożenia, i jego przestrzeganie jest wprost wymagane przez przepisy § 2 przywoływanego rozporządzenia.

Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutu dotyczącego zakwestionowania ustaleń pokontrolnych w przedmiocie niepozostawienia powierzchni niewykoszonej. Stanowisko poprzedzono dodatkowym postępowaniem wyjaśniającym. W dniu [...].06.2015 r. na adres pełnomocnika strony wystosowano wezwanie do wyjaśnień co do rodzaju użytkowania działki rolnej [...], w szczególności w zakresie okoliczności podniesionych w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...].01.2014 r.

W dniu [...].07.2015 r. C. Z., pełnomocnik strony, wyjaśnił, że w roku 2013 działka rolna [...] była użytkowana kośnie. W roku 2014 działka ta była użytkowana kośno-pastwiskowo. W roku 2013 nie doszło do wypasania bydła na przedmiotowej działce, ale obszar niewykoszony, pozostawiony na tej działce został zniszczony przez bydło i zwierzęta łowne, które wtargnęło na działkę na skutek wyłączenie elektrycznego pastucha. Sytuacja ta miała miejsce na przełomie października/listopada 2013 r. Jak oświadczył C. Z., o powyższym zdarzeniu nie został poinformowany Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. W ocenie pełnomocnika, obszar niewykoszony został jedynie zdeptany przez zwierzęta, a nie zniszczony. Do wyjaśnień dołączono załącznik graficzny dotyczący działki ewidencyjnej [...].

Organ odwoławczy, powołując się na przepis rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stwierdził, że D. Z. składając wniosek o przyznanie płatności podpisał się pod zobowiązaniem na wniosku do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz oświadczeniem o tym, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz że jest świadom konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Deklarując przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego, producent rolny przyjął na siebie zobowiązania do spełnienia wszystkich prawnych wymogów otrzymania płatności. Chcąc skorzystać z przywileju otrzymania płatności rolnośrodowiskowej beneficjent powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków, na jakich przyznano mu pomoc. Jednym z tych warunków jest prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej zgodnie z jego wymogami, innym sporządzanie planu nawozowego i jego realizacja. Zdaniem organu odwoławczego, producent rolny uchybił wymaganiom programu rolnośrodowiskowego. Organ nie uznał też sytuacji opisanej przez rolnika jako siły wyższej, która wynikała z przyczyn niezależnych od niego. Zdaniem organu, wnioskodawca zaniechał obowiązkowi informowania ARiMR o wszelkich zmianach, jakie nastąpiły na gruncie w stosunku do wniosku i innych wymaganych dokumentów. Przepisy regulujące przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych przewidują zaistnienie okoliczności, za które wnioskodawca nie ponosi winy (tzw. siła wyższa). Organ przytoczył treść art. 47 ust. 1 rozporządzenia 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 368, 23.12.2006 ze zm.), z którego to przepisu wynika, że państwa członkowskie mogą uznać wymienione w tym przepisie sytuacje jako kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta. Organ odwoławczy wskazał również, że katalog okoliczności kwalifikujących się jako siła wyższa, określona w rozporządzeniu krajowym, jest szerszy. Organ zwrócił jednak uwagę, że wszelkie przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności muszą być zgłaszane przez wnioskodawcę na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności (art. 47 ust. 2 rozporządzenia 1974/2006). Tylko spełnienie powyższego warunku umożliwi organowi potraktowanie zaistniałych nadzwyczajnych okoliczności jako siły wyższej.

W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonego przez organy ARiMR materiału dowodowego, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która przedstawić powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Organ I instancji, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, oparł się na protokole z kontroli na miejscu. Dowodom w postaci protokołu z kontroli na miejscu - z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi) i bezstronne - należy przypisać przymiot wiarygodności.

Zdaniem organu odwoławczego, mimo że przepisy dopuszczają możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu, jednak strona nie sprostała tym wymaganiom. Złożone przez nią wyjaśnienia nie są wystarczające do obalenia ustaleń poczynionych w trakcie postępowania w pierwszej instancji.

C. Z., działając jako pełnomocnik strony, dołączył do odwołania fotografie oraz pomiar jednej z działek rolnych, przeprowadzony przez uprawnionego geodetę.

Zdaniem organu odwoławczego, wyjaśnienia strony w dużej mierze potwierdzają ustalenia kontroli na miejscu, w szczególności w zakresie faktu przekroczenia nawożenia na działkach rolnych [...], czy też utrzymania powierzchni niewykoszonej na działce rolnej [...]. Producent realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w przypadku wystąpienia okoliczności na którą nie ma wpływu, jest zobowiązany do dołożenia wszelkiej staranności polegającej na poinformowaniu o zmianach na gruncie Kierownika Biura Powiatowego. W takim przypadku, przy zachowaniu wskazanego powyżej terminu 10 dni, wnioskodawca nie ponosi negatywnych skutków niewywiązania się z obowiązków, wynikających z realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Wyjaśnienia strony w przedmiocie powierzchni działki rolnej [...], nie znajdują potwierdzenia w obszernym materiale dowodowym, zebranym w wyniku kontroli. Zdaniem organu odwoławczego, w przeciwieństwie do pomiaru przedłożonego przez stronę, pomiar ARiMR odwzorowany jest na materiale kartograficznym w postaci ortofotomapy i poparty wykonanymi fotografiami, ze szczegółowym wskazaniem miejsc ich wykonania. Pomiar ten został także wykonany z uwzględnieniem specyfiki płatności rolnośrodowiskowej, polegającej na konieczności zachowania szeregu szczególnych warunków odnoszących się do poszczególnych pakietów i wariantów.

Dowody i wyjaśnienia przedstawione przez pełnomocnika strony były także rozpatrywane przez Biuro Kontroli na Miejscu.

W oparciu o powyższe, organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zmiany ustaleń pokontrolnych, poza zakresem wskazanym już w piśmie Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...].03.2014 r.

D. Z., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2015 r Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1/ prawa materialnego, a mianowicie błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 2, § 3, § 4, § 10, § 11, § 12, § 18 ust.3, § 20, § 26, § 38 ust. 1, 2, 3 oraz załączników nr 3, 5 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) poprzez przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, w kwotach wskazanych w utrzymanej w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.,

2/ art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r.) poprzez błędne ustalenie obszaru do danej grupy upraw niż obszar zadeklarowany do wniosku o płatność i ustalenie płatności w pomniejszonej wysokości, w kwotach wskazanych w utrzymanej w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.,

3/ przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym:

a) rzekomego zmniejszenia powierzchni deklarowanych działek w stosunku do powierzchni zmierzonej w kontroli na miejscu, rzekomego przekroczenia dawek azotu oraz rzekomego zawyżenia deklaracji powierzchni działek rolnych - szczegółowo opisanych w w/w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.,

b) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, co miało wpływ na treść wydanego orzeczenia oraz nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów zmierzających do ustalenia stanu faktycznego, nieuwzględnienie dowodów i wyjaśnień składanych przez skarżącego oraz poprzez przekroczenie granic oceny dowodów zakreślonych przez art. 80 kpa,

c) bezzasadnego nieuwzględnienia zarzutów oraz dowodów przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania oraz w odwołaniu od decyzji.

Z uwagi na podniesione w skardze zarzuty wniósł o uchylenie decyzji obu instancji względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 ppsa (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pełnomocnik złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w postaci dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi, albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, były płatności rolnośrodowiskowe za rok 2013. Jako bezsporne przyjąć trzeba, że na mocy zastosowanych w sprawie regulacji prawnych, rolnik domagający się przyznania płatności rolnośrodowiskowych musi spełniać określone przepisami prawa wymogi. Warunki, które rolnik musi spełnić, wynikają z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2013.361). Oprócz tego, że wnioskodawca musi legitymować się posiadaniem określonej powierzchni działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza, nadto jest zobowiązany realizować 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (ust. 1 pkt 3). W punkcie 4 ww. przepisu nałożono na rolnika wymóg spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu.

W ocenie Sądu, stanowisko organu o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości odpowiada przepisom prawa. Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 2, §3, §4, §10, §11, §12, §18 ust. 3, §20, §26, §38 ust. 1, 2, 3 oraz załączników nr 3, 5, 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) oraz naruszenia art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r.

Również za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 8, 75, 77 i 107 § 3 Kpa. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące prowadzenia postępowania ulegają ograniczeniu z uwagi na przepis szczególny art. 21 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Odmienność przepisów o pomocy polega przede wszystkim na przeniesieniu ciężaru dowodu z organu na producenta rolnego. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1. stoi na straży praworządności;

2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3. udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4. zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony zaś oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W tak określonych ramach postępowania administracyjnego organ administracji ma obowiązek ocenić materiał dowodowy, natomiast sam nie poszukuje argumentów na poparcie stanowiska rolnika. To producent rolny przejmuje na siebie inicjatywę poszukiwania dowodów, które muszą być wiarygodne i muszą zostać poddane organowi do oceny w odpowiednim czasie. Należy zauważyć, że płatności rolnośrodowiskowe powiązane są z procesem upraw. Niezbędnym jest zatem aby rolnik dostrzegając oddziaływanie na uprawy warunków atmosferycznych, czy też działania siły wyższej, pozostawał w stałym kontakcie z organem i podejmował działania, do których się zobowiązał w ramach przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego. Inicjatywa działania, przewidywania, poszukiwania dowodów w postępowaniu o płatność rolnośrodowiskową leży po stronie producenta rolnego a nie organu.

W art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich prawodawca postanowił, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 tego przepisu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W postępowaniu w sprawie pomocy to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11, LEX nr 1148355). Ustawodawca przewidział zatem, że przeprowadzone przez organ kontrole i sporządzone na ich podstawie raporty mogą być podważane przez stronę postępowania dostępnymi jej środkami dowodowymi.

Wobec powyższego, zarzut niedokonania własnych ustaleń przez organ drugiej instancji oraz zarzut nieuwzględnienia zastrzeżeń i dowodów skarżącego i oparcia się na dotychczasowych ustaleniach Biura Kontroli na Miejscu, nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Ustalenia w terenie w oparciu o kontrole administracyjne prowadził organ I instancji. Słusznie organ odwoławczy uznał Biuro Kontroli na Miejscu za wykonawcę kontroli. Organ I instancji na każde wezwanie organu odwoławczego dawał wyjaśnienia w zakresie stanu faktycznego i argumentował stwierdzone nieprawidłowości. Organ II instancji dokonał weryfikacji ustaleń faktycznych zawartych w stanowiskach Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...].06.2015r. oraz z dnia [...].08.2015r.

Skład Sądu, mając na uwadze cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, przez który należy rozumieć również stanowisko skarżącego dotyczące wpływu na ustalenie powierzchni działek rolnych wnioskowanych do poszczególnych wariantów, działania czynników niezależnych od wiedzy i woli skarżącego (zalewania działek, odrywania się skarpy, podorywania gruntu przez sąsiada, wydeptania powierzchni przez wędkarzy, działania orkanu "Ksawery", prac melioracyjnych, wyrwania drzewostanów) stwierdza, że zmniejszenie powierzchni stwierdzonej przez organ w stosunku do deklarowanej nie mogło zostać usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.

Oprócz czynników, które można rozważać w kategorii działania siły wyższej niezbędnym elementem do ochrony producenta rolnego przed zastosowaniem sankcji jest jego działanie polegające na powiadomieniu organu o zdarzeniach, które miały miejsce na działkach rolnych objętych programem rolnośrodowiskowym i uczynienie tego o czasie, a więc w terminie określonym przez przepisy prawa.

W przedmiotowej sprawie, ani organ, ani też Sąd, nie kwestionuje zdarzeń, które na zadeklarowanych działkach przyczyniły się do zmniejszeń. Bierna postawa skarżącego w czasie gdy te zdarzenia miały miejsce, nie daje możliwości oceny ich jako wyjątkowych okoliczności, czy działania siły wyższej.

Dlatego słusznie organ uznał, że sam skarżący przyznaje, że powierzchnia działek rolnych faktycznie była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i sam wskazuje dokładnie, jakie są przyczyny tego faktu. Organ miał podstawy do nieuznania wskazanych przez skarżącego okoliczności za wyjątkowe, o których mowa jest w przepisie art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006. Przepis ustępu drugiego stanowi, że wszelkie przypadki siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności muszą być zgłaszane przez wnioskodawcę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami (...) w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Żaden z dowodów dostarczonych przez skarżącego nie spełnił wymogu w zakresie zachowania terminu określonego w powyższym przepisie. Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut błędnego zastosowania kodu pokontrolnego S3 (brak realizacji planu nawozowego) oraz S6 (przekraczanie limitów nawożenia) dla poszczególnych działek wskazanych w decyzji. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że na str. 4-5 decyzji z dnia [...].10.2015) wskazano dokładnie okoliczności, które stanowiły podstawę ustalenia przez organ nieprawidłowości w zakresie nawożenia wraz z zastosowanymi obliczeniami.

Skarżący przyjął na siebie zobowiązanie w ramach Pakietu 1.1 opracowywania co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizację tego planu. Wymóg ten polega na zakazie przekraczania maksymalnych dawek nawożenia i jego przestrzeganie jest wprost wymagane przez przepisy § 2 przywoływanego rozporządzenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.).

Zgodzić należy się również z organem, że zarzuty skarżącego wskazujące na błędy popełnione przez niego w planie świadczą o zaniedbaniach skarżącego. To rolnik jest odpowiedzialny za przygotowanie planu.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 rozporządzenia MRiRW z 2009 r., koniecznymi warunkami przyznania płatności rolnośrodowiskowej - obok wymogów określonych w pkt 1 i 2 - jest realizacja przez rolnika 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L z 2005 r. nr 277, s. 1, ze zm.), obejmującego wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (pkt 3) oraz spełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu. Takiej samej treści zapis zawiera § 2 rozporządzenia z 2013 r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z pakietów wymienionych w § 4 ust 1, w tym pakietu 1. "Rolnictwo zrównoważone". Rolnik, realizując zobowiązanie rolnośrodowiskowe, powinien przestrzegać wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, a które wymienione zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia MRiRW z 2009 r. – identycznej treści przepis w rozporządzeniu z 2013 r.). Z załącznika Nr 3 do rozporządzenia z 2009 r. określającego wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w pkt I. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone wynika, że rolnik stosujący ten pakiet zobowiązany był do:

1) przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich;

2) opracowywania co roku planu nawozowego na podstawie bilansu azotu oraz aktualnej chemicznej analizy gleby, z określeniem zawartości P, K, Mg i potrzeb wapnowania gleby, oraz realizacja tego planu;

3) koszenia w terminie do dnia 31 lipca lub wypasanie w okresie wegetacyjnym na trwałych użytkach zielonych oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które dotrzymanie dwutygodniowego terminu nie było możliwe;

4) nieprzekraczania maksymalnej dawki azotu pochodzącego z nawozów naturalnych, kompostów i nawozów mineralnych na gruntach ornych wynoszącej 150 kg N/ha, a na trwałych użytkach zielonych - 120 kg N/ha;

5) niestosowania osadów ściekowych.

Zarzut skarżącego, iż kontrola nie obejmowała badania gleb w zakresie zawartości azotu jest całkowicie chybiony w sytuacji, w której badania te są podstawą opracowania planu nawozowego, a więc są obowiązkiem rolnika. Kontrola realizacji planu nawozowego opiera się o wpisy dokonywane przez rolnika w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej.

Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego. Prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej należy do wymogów wspólnych, a więc obowiązujących dla wszystkich rodzajów pakietów i wariantów. Składając wniosek o przyznanie płatności skarżący podpisał się pod zobowiązaniem do prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz oświadczeniem o tym, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz że jest świadom konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Organ wyjaśnił również uznanie rzepaku ozimego za poplon. Wyjaśnił także, dlaczego nie uwzględnił zalania i zniszczenia tego zasiewu przez Wisłę. Analiza akt sprawy, w tym treść rejestru działalności rolnośrodowiskowej, w zestawieniu ze stanowiskiem strony odnośnie działek [...], wskazują na rozbieżności. Słusznie organ wywiódł, że "...w przypadku zasiania jesienią 2012 roku rzepaku ozimego, który następnie zostałby zaorany na wiosnę, to uprawa ta mogłaby być traktowana jedynie jako przedplon dla rośliny głównej, którą zgodnie z treścią odwołania została kukurydza. W takim przypadku, jeżeli przedplon był nawożony nawozami mineralnymi, to wlicza się je do nawożenia pod roślinę z plonu głównego."

Organ nie mógł również uwzględnić pomiarów przedłożonych przez skarżącego, sporządzonych przez uprawnionego geodetę. Dołączone do odwołania fotografie oraz pomiar jednej z działek rolnych, przeprowadzony przez uprawnionego geodetę nie został oparty na materiale kartograficznym. Dowody organu w zakresie wykonanych pomiarów oparte zostały na ortofotomapach, które to natomiast poparte zostały dokumentacja fotograficzną. Miejsca wykonania zdjęć oznaczone zostały wektorami. Fotografie dokładnie wskazują oznaczone działki rolne. Pomiar dokonany przez organ, uwzględnia specyfikę płatności rolnośrodowiskowej, polegającą na konieczności zachowania szeregu szczególnych warunków odnoszących się do poszczególnych pakietów i wariantów.

Dowody dołączone przez skarżącego do skargi, które Sąd dopuścił, również nie podważają stanowiska organu ustalonego w trakcie przeprowadzonych kontroli. Zdjęcia (k-15 i k- 16 akt sądowych) nie dają możliwości zidentyfikowania działki, na której zostały one wykonane oraz terminu zrobienia fotografii. Według oświadczenia pełnomocnika, fotografie te zostały wykonane w czerwcu/lipcu 2014r., a więc co najmniej pół roku po przeprowadzonej przez organ kontroli ([...] stycznia 2014r.).

W ocenie Sądu organ wyjaśnił nieprawidłowość pozostawienia niewykoszonej powierzchni działki [...]. Wyjaśnienia w tym zakresie złożył pełnomocnik skarżącego. Sąd nie kwestionuje stanowiska skarżącego, że w roku 2013 działka rolna [...] była użytkowana kośnie, zaś w roku 2014 – kośno – pastwiskowo oraz, że w roku 2013 nie doszło do wypasania bydła na przedmiotowej działce, ale obszar niewykoszony, pozostawiony na tej działce został zniszczony przez bydło i zwierzęta łowne, które wtargnęły na działkę, na skutek wyłączenia elektrycznego pastucha. Sytuacja ta miała miejsce na przełomie października/listopada 2013 r.

Bezsporne jednak jest, że o powyższym zdarzeniu nie został poinformowany Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Brak zgłoszenia tych okoliczności na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami w ciągu 10 dni roboczych uniemożliwia skuteczne powołanie się na przepis art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006.

Odnośnie zarzutu bezzasadnego stwierdzenia przez organ zawyżenia deklarowanej powierzchni działki [...] należy stwierdzić, że pomiary uprawnionego geodety nie mogą podważyć pomiarów wykonanych przez Biuro Kontroli na Miejscu. Strona nie przedłożyła przeciwdowodów. Zaznaczyć należy, że pomiary te (k – 114 i 113 akt administracyjnych) wykonane zostały w dniu [...] października 2014 r., ok.10 miesięcy od czasu kontroli. W ocenie Sądu uznać należy za organem, że strona nie przedłożyła przeciwdowodów w tym zakresie, mimo że w trakcie prowadzonego postepowania administracyjnego konsekwentnie kwestionowała przyjęte przez organ stanowisko, co do obszarów zgłoszonych przez nią działek, oraz sankcji w postaci nałożonych kodów DR 50, S3 i S 6.

Wobec powyższego, należy stwierdzić, że organ w przedmiotowej sprawie przeprowadził kontrole na miejscu. Wyniki ustaleń kontrolnych zostały zawarte w raporcie z kontroli. W ramach czynności kontrolnych wykonano zdjęcia oraz sporządzono szkice, na których wektorami czerwonymi oznaczono miejsca i kierunek wykonanych zdjęć. Czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez uprawnionych inspektorów, za pomocą sprzętu z uwzględnieniem danych z ortofotomap. W sytuacji, gdy skarżący nie zgadzał z ustaleniami pomiarów wykonanych w trakcie kontroli powinien wykazać się dowodem, który podważyłby ustalenia pomiarowe inspektorów i pomiary dokonane w postaci ortofotomap. Decyzje organów w sposób precyzyjny opisują nieprawidłowości i wyniki kontroli oraz sposób wykonywania zdjęć i pomiarów na miejscu. Załączona do akt sprawy płyta ze szkicami i wykonaną dokumentacją fotograficzną pozostaje w zgodzie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Załączone na etapie skargi dowody w postaci wydruku z Wikipedii o zasięgu i przebiegu "Orkanu Ksawery" oraz zdjęcia odzwierciedlające powalone drzewa nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zdjęcia nie zawierają identyfikatora działki oraz daty ich wykonania. Odnośnie huraganu i strat nim wyrządzonych skarżący nie poinformował organu w wymaganym terminie o tej okoliczności.

Dlatego dotychczasowe ustalenia Biura Kontroli na Miejscu należy uznać za wiążące.

Nie mogły odnieść zamierzonego skutku również zarzuty dotyczące ustaleń o niedotrzymaniu wymogów poszczególnych wariantów objętych wnioskiem w ramach zgłoszonych pakietów.

Uwagi skarżącego zgłoszone odnośnie Pakietu 1 - wariant 1.1 "Zrównoważony sposób gospodarowania" w zakresie uwzględnionej powierzchni do płatności 34,83 ha organ uzasadnił brakiem w wymaganym terminie reakcji skarżącego na powstałe szkody, czy działanie siły wyższej. Rolnik, wiedząc o uwarunkowaniach działek o nr [...] i nr [...] i możliwości ich zalewania, nie musiał całego terenu zgłosić do płatności. Dołączone do skargi pismo Kierownika Zarządu z dnia [...]11.2015 r., znak: [...], potwierdzające zalanie działek skarżącego nr [...] i nr [...] w kwietniu i czerwcu 2013 r. jest nowym dowodem wydanym po zaskarżonej decyzji. Organ nie mógł tej okoliczności ocenić w trakcie prowadzonego postępowania. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie ustaleń kontroli dotyczących przekroczenia dawek azotu dla działek [...] oraz zastosowanie kodu błędu S3 oraz kodu błędu S6 w stosunku do działki [...], gdzie stwierdzono przekroczenie maksymalnej dawki azotu należy stwierdzić, że w stanowisku skarżącego brak jest konsekwencji. Ustalenia kontroli rzeczywiście zostały oparte o Plan nawozowy sporządzony przez skarżącego. Sam skarżący w skardze przyznaje, że plan zawierał oczywiste błędy wykazane przez niego, które bezzasadnie nie zostały uwzględnione w protokole kontroli.

Plan nawozowy oparty był na bilansie azotu oraz aktualnej chemicznej analizie gleby z określeniem zawartości P, K, Mg oraz potrzeb wapnowania. Maksymalna dawka azotu ze wszystkich źródeł (nawozy naturalne, komposty, nawozy mineralne) na gruntach ornych wynosi 150 kg/ha/rok, zaś maksymalna dawka azotu pochodzącego ze wszystkich źródeł na trwałych użytkach zielonych nie powinna przekraczać 120 kg/ha/rok. W zakresie zastosowanych nawozów azotu na działkach rolnych rolne [...] organ w sposób rzeczowy wypowiedział się w zaskarżonej decyzji. Stanowisko skarżącego nie zmienia faktu, że po zniszczeniu rzepaku ozimego całość działek została obsiana kukurydzą na ziarno i nawożona jako jedna uprawa - jedna działka rolna. Zastosowany przez skarżącego wysiew nawozu w czystym składniku azotu na 8,48 ha (powierzchnia stwierdzona przez organ w trakcie kontroli jako suma działek [...] - 4,67 ha, [...] - 3,31 ha, [...] - 0,50 ha) wynosił 1219 kg. Ma rację skarżący, broniąc stanowiska o zastosowaniu azotu do uprawy kukurydzy. Nie można jednak pominąć stanowiska organu o uprzedniej uprawie rzepaku ozimego, który również był nawożony. Staranność wymagała, aby skarżący dokonał badania gleby przed zastosowaniem kolejnego nawożenia azotem, a czego nie uczynił. Niewątpliwie nastąpiło nałożenie się dwóch plonów głównych: pierwotnie rzepaku ozimego, a wobec jego zniszczenia - kukurydzy, natomiast Plan nawożenia ustalony był pod jedną roślinę - rzepak ozimy. Zasadnie organ II instancji uznał, iż obsiany jako plon główny rzepak ozimy stanowił poplon. Nawet jeżeli doszło do zalania tej uprawy i zniszczenia jej przez Wisłę, to nie daje to pewności, że doszło do całkowitego rozpuszczenia w wodzie azotu. Stanowisko skarżącego mogły potwierdzić jedynie badania gleby, czego nie wykonano. Prawidłowo organ uznał nałożenie się dwóch plonów głównych i tym samym przekroczenie dopuszczalnej dawki azotu. Odnośnie działek [...] organ wypowiedział się, że zostały one pomierzone łącznie zgodnie z faktyczną granicą użytkowania, z uwzględnieniem zawyżenia powierzchni dla działki rolnej [...]. Wzdłuż granicy w/w działek rolnych występują liczne trwałe wyłączenia boczne, opisane na szkicu z pomiaru kodem [...]. Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z rejestrem działalności rolnośrodowiskowej, plonem głównym na działkach rolnych [...] miała być kukurydza. Nie ma tam wzmianki o zasianiu w terminie jesiennym rzepaku ozimego. W rejestrze zapisano natomiast, że [...] maja 2013 roku na działkach [...] dokonano zaorania międzyplonu - gorczycy. Analizując powyższe dowody można mieć wątpliwości co było tak naprawdę zasiane. Miała być zasiana kukurydza, zaorano nie wiadomo dlaczego gorczycę. Rzekomo zasiano rzepak ozimy.

W ocenie Sądu jest to zbyt wiele niezgodności w oświadczeniach skarżącego, aby można było podważyć stanowisko organu. Uznać zatem należy, że organ w sposób precyzyjny, poparty przepisami prawa, wyjaśnił zawyżenie nawożenia.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.