Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 187/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Irena Kudiura, Sędzia WSA -Barbara Mleczko-Jabłońska, Asesor WSA -Joanna Gierak (spr.), Protokolant -Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy; stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 25 sierpnia 2006 r., wniesionej przez E. G. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2006 r. o nr [...], utrzymująca w mocy -na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych- decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2004 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w części dotyczącej uzasadnienia odmowy, oraz -w oparciu o przepis art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - zmieniająca ww. decyzję w części dotyczącej okresu i kwoty należności z tytułu składek.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 28 października 2004 r. E. G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami, w całości lub w części. Uzasadniając powołał się na trudną sytuacją finansową rodziny, podnosząc, iż dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi miesięcznie około 200 zł.

W kwestionariuszu o możliwościach płatniczych płatnika składek zainteresowany podał, że nie pracuje, pozostaje wraz z dwojgiem dzieci na utrzymaniu żony, której dochód wynosi [...] zł miesięcznie. Rodzina otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Poza tym wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności ani majątku.

Decyzją z [...] grudnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami, w łącznej kwocie [...] zł, za wskazane miesiące roku 2001 i 2002. W podstawie prawnej orzeczenia organ powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w trakcie rozpatrywania wniosku o umorzenie należności nie wynika, aby w tym przypadku spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 28 ust. 1 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zadłużenie objęte jest postępowaniem egzekucyjnym. Nadto, organ zauważył, iż zainteresowany nie przedstawił dokumentacji, z której wynikałoby, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić zaległych zobowiązań, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Pismem z 10 stycznia 2005 r. E. G. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż sytuacja jego rodziny w ostatnim czasie nie poprawiła się. Jednocześnie zwrócił się o "bardziej dokładne opisanie artykułów", na które powołano się w decyzji.

Decyzją z [...] lutego 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż we wniosku z 10 stycznia 2005 r. zainteresowany nie przedstawił nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Fakt, iż strona jest obecnie zarejestrowana jako osoba bezrobotna nie oznacza, iż sytuacja ta nie zmieni się w przyszłości. W ocenie organu trudności płatnicze wnioskodawcy mają charakter przejściowy i mogą ulec poprawie.

Od niniejszej decyzji Prezesa ZUS E. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na ww. decyzję Prezesa ZUS, wydał wyrok sygn. akt II SA/Wa 949/05, którym w pkt 1 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydawanych w I instancji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, był Minister Polityki Społecznej. Tym samym Prezes ZUS, utrzymując w mocy decyzję Zakładu z [...] grudnia 2004 r., naruszył przepisy określające właściwość organu odwoławczego w sprawach z zakresu umarzania należności z tytułu składek.

Następnie, postanowieniem z [...] maja 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, w oparciu o przepis art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Prezesowi ZUS, jako organowi właściwemu, wniosek E. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia zadłużenia. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, iż w dniu 24 sierpnia 2005 r. zmianie uległa treść art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na jego podstawie stronie niezadowolonej z decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z 8 czerwca 2006 r. Zakład zwrócił się do strony o poinformowanie, czy od czasu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 10 stycznia 2005 r. jej sytuacja rodzinna i finansowa uległa zmianie. Jednocześnie organ pouczył stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a.

Pismem z 22 czerwca 2006 r. E. G. wskazał, że od 18 lutego 2006 r. pracuje na umowę zlecenie w firmie ochroniarskiej, otrzymując 3 zł netto za godzinę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek strony z 10 stycznia 2005 r., Prezes Zakładu w dniu [...] lipca 2006 r. wydał decyzję, którą -na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] grudnia 2004 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, w części dotyczącej uzasadnienia odmowy. Natomiast, w oparciu o art. 83a ust. 2 wymienionej ustawy w zw. z art. 154 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił zmienić ww. decyzję w części dotyczącej okresu i kwoty należności z tytułu składek. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż sytuacja materialna rodziny uległa poprawie, albowiem strona od 18 lutego 2006 r. podjęła pracę. W związku z uzyskiwanymi dochodami ma więc możliwość regulowania powstałych zaległości. Ponadto, zadłużenie objęte jest postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie organu, w przedstawionej przez stronę sytuacji nie występują też szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia. Umorzenie zaległości może nastąpić wyłącznie jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że nie ma żadnej możliwości spłaty należności i w przyszłości stan ten nie ulegnie zmianie. Z przedłożonych dokumentów wynika, że rodzina nie jest pozbawiona źródła dochodu, więc posiada środki na regulowanie zadłużenia. Jeżeli nawet dochody te nie są wysokie, to nie zwalnia to strony z obowiązku spłaty zadłużenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu z [...] lipca 2006 r. E. G., po krótkim przedstawieniu stanu faktycznego swojej sprawy zauważył, iż mimo podjęcia pracy w charakterze pracownika ochrony ze stawką 3 zł netto za godzinę, jego sytuacja materialna nie poprawiła się. Dzięki tej pracy jest jedynie mniej uciążliwy dla dalszej rodziny, od której od kilku lat pożycza pieniądze na przetrwanie. Poza tym podniósł, iż jego stan zdrowia, z uwagi na zaistniałą sytuację, uległ pogorszeniu.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Kierując się powyższym Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek w szczególności z powodów innych niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu skarżona decyzja narusza bowiem w sposób rażący przepisy postępowania administracyjnego, co czyni zasadnym stwierdzenie jej nieważności, a tym samym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Podstawę prawną do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w wyniku rażącego naruszenia prawa stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 76/05,LEX nr 196278). W wyroku z 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 490/05 (LEX nr 196696), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "(...) istnienie jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. musi być oczywiste, "widoczne gołym okiem", a nie być kwestią przypuszczeń, czy też zawiłych dociekań i zabiegów językowych".

Postawiona teza, stanowi kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa, czy też przybrało postać kwalifikowanego, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 138 k.p.a. Zgodnie z § 1 wymienionego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Zgodnie natomiast z § 2 cyt. artykułu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Powołany przepis, jak z niego wynika, zawiera zamknięty katalog sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organy odwoławcze. O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne. Przepis art. 138 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Przepis ten w omawianym zakresie nie budzi również wątpliwości interpretacyjnych. W świetle poczynionych spostrzeżeń rozstrzygnięcie podjęte przez organ II instancji, nieprzewidziane w katalogu zawartym w art. 138 k.p.a. będzie zawsze w sposób rażący naruszało prawo (por. wyrok WSA z 21 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/04, LEX nr 179063).

W niniejszej sprawie, sentencja decyzji Prezesa ZUS z [...] lipca 2006 r. wskazuje, iż decyzja ta została wydana jednocześnie na podstawie art. 83 ust. 4, jak i na podstawie art. 83 a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a więc w dwóch różnych trybach postępowania administracyjnego. Kierując się treścią art. 83 ust. 4 Prezes ZUS utrzymał w mocy w części dotyczącej uzasadnienia odmowy zaskarżoną decyzję Zakładu z [...] grudnia 2004 r., natomiast stosując art. 83a ust. 2 ww. ustawy w zw. z art. 154 k.p.a. postanowił zmienić skarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej okresu i kwoty należności z tytułu składek.

Należy zauważyć, iż Prezes ZUS działał w sprawie w związku z wnioskiem strony z 10 stycznia 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawę prawną do jego działania w tym zakresie stanowił przepis art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem, decyzja Prezesa ZUS wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, winna odpowiadać treści art. 138 k.p.a.

Trzeba w tym miejscu także wskazać (mając na uwadze treść sentencji zaskarżonej decyzji), iż zgodnie z art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż treść sentencji zaskarżonej decyzji nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a., co stanowi o rażącym naruszeniu wymienionego przepisu. Przepis ten nie przewiduje bowiem rozstrzygnięcia w postaci utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji co do uzasadnienia oraz zmiany tej decyzji w pozostałej części w oparciu o art. 154 k.p.a. Żaden też przepis prawa nie zezwala na stosownie przez organ niejako z urzędu trybu nadzwyczajnego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc w postępowaniu quasi-odwoławczym.

W tej sytuacji zasadne jest stwierdzenie, iż Prezes ZUS wydał decyzję nie tylko z rażącym naruszeniem art. 138 k.p.a., ale także z pogwałceniem zasad postępowania administracyjnego (art. 6, art. 16 k.p.a.), poprzez błędne powołanie przepisu art. 154 k.p.a. jako podstawy prawnej do zmiany w części decyzji organu I instancji w postępowaniu wszczętym wnioskiem strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego to stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Sąd zauważa, iż skoro, zdaniem Prezesa ZUS, istniały podstawy do "zmiany" decyzji wydanej przez Zakład w części dotyczącej okresu i kwoty należności, to należało zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i w oparciu o ten przepis decyzję I instancji w części uchylić i w uchylonej części orzec, postępując zgodnie z literą prawa. Jedynie bowiem na podstawie wskazanego przepisu Prezes ZUS mógł w sprawie skorygować decyzję organu I instancji. Orzeczenie organu, wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, może mieć odmienną treść od orzeczenia go poprzedzającego, ale w takim przypadku powinno odnosić się do tegoż orzeczenia.

Reasumując, w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia procedury administracyjnej, tkwiącej w samej decyzji. Takie zaś naruszenie przepisów postępowania, które zawarte jest w samej decyzji stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Przyjęta przez Sąd ocena jest zgodna z dotychczasową linią orzeczniczą. W wyroku z 6 października 2000 r., sygn. akt V SA 481/00 (LEX nr 50115), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż przepis art. 138 § 1 k.p.a. zawiera wyczerpujące wyliczenie rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy, i nie przewiduje możliwości utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji z jednoczesną korekturą jej osnowy.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, skarżona decyzja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadniając Prezes ZUS ograniczył się do (częściowego) przytoczenia przepisów prawa materialnego, regulujących umarzanie należności oraz ogólnikowych stwierdzeń mających dotyczyć wnioskodawcy. Nie uznał natomiast za celowe dokonać wyjaśnienia podstawy materialno-prawnej tego rozstrzygnięcia, powołać się na okoliczności i dowody występujące w sprawie oraz przedstawić ich ocenę, do czego obliguje go przecież powyżej wymieniona norma prawna. Tym samym uzasadnienie to nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego oraz faktycznego. Brak w nim zwłaszcza rozważań odnoszących się wprost do przepisu prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, będącego podstawą rozstrzygnięcia, w kontekście wszystkich poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Stwierdzenia, które znalazły się w uzasadnieniu decyzji są zbyt ogólnikowe, powierzchowne i nie odnoszące się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podniesiono, iż rodzina wnioskodawcy posiada źródło dochodu, albowiem zarówno wnioskodawca jak i jego małżonka pracują. Z tych też okoliczności wywiedziono, iż zainteresowany jest w stanie regulować powstałe zaległości. Nie wzięto natomiast zupełnie pod uwagę wysokości uzyskiwanych dochodów ([...] zł brutto oraz 3 zł netto za godzinę pracy). Nie uwzględniono także, iż rodzina zobowiązanego otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie. Nie odniesiono się też do stanu zdrowia zainteresowanego, która to okoliczność była podnoszona w sprawie już w pierwszym wniosku strony, wszczynającym to postępowanie.

Tym samym -w ocenie Sądu- nie można uznać, iż organ dokonał w sposób wyczerpujący oceny całego materiału dowodowego w sprawie i wydał rozstrzygnięcie nie wykraczając poza ramy przyznanego mu uznania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe uchybienia podkreślić trzeba, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, zwłaszcza decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być tożsame z dowolnością. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy cyt. art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Organ rentowy orzekając ponownie w sprawie winien więc nie tylko pamiętać o treści art. 138 k.p.a. i katalogu rozstrzygnięć wiążących dla organu odwoławczego, wymienionych w tym przepisie, ale także mieć na uwadze, iż w uzasadnieniu faktycznym decyzji jest obowiązany przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne jak i wskazać wszelkie zgromadzone dowody, a następnie dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego ich oceny. Uzasadnienie decyzji, jako jeden z jej elementów, winno bowiem zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, także wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w tej sprawie zastosowanie, tak aby strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.