Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 941/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, 122, 187 par. 1, 188, 191, 210 par. 4, 210 par. 4, 210 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie: sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi: A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz A. kwotę 6.917,00 zł (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej jako: SKO, Organ odwoławczy, Organ II instancji) z [...] października 2016 r. nr [...], którą częściowo zostały zmodyfikowane na korzyść Spółdzielni Mieszkaniowej A. z/s we W. (w dalszej części jako: Spółdzielnia, Strona skarżąca, Skarżąca) określone decyzją Zarządu Spółki z o.o. B. (dalej jako B., Spółka, Organ) z [...] lutego 2016 r. nr [...] wartości miesięcznych opłat za okres od 1 lipca 2013 do 31 stycznia 2015 r., z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w odniesieniu do kilkudziesięciu zarządzanych przez Spółdzielnię nieruchomości. Zgodnie z przyjętym stanem faktycznym w budynkach wielolokalowych zarządzanych przez Spółdzielnię wytwarzane są odpady. Wszystkie te nieruchomości są zamieszkałe. W niektórych nieruchomościach znajdują się dodatkowo lokale użytkowe. Spółdzielnia pomimo wezwaniu nie złożyła deklaracji, a na Spółdzielni jak zarządcy nieruchomości ciążył obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) – dalej jako u.c.p.g.. B. opierając się na: przedłożonych przez Skarżącą pismem z 12 grudnia 2013 r. danych dotyczących powierzchni przedmiotowych nieruchomości, zweryfikowanych z danymi będącymi w posiadaniu Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W., informacji podmiotu odbierającego odpady komunalne - że odpady w Spółdzielni były gromadzone selektywnie, przyjął stawkę 0,85 zł za m2, przewidzianą dla selektywnego sposobu zbierania i odbierania odpadów. Organ zauważył, że Spółdzielnia nie przekazała danych dotyczących pojemności i ilości pojemników oraz częstotliwości odbioru odpadów dla lokali użytkowych, w których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Ponieważ przekazane zostały deklaracje złożone w 2013 r. przez osoby użytkujące te lokale, biorąc pod uwagę dane w nich zawarte, treść przepisów prawa miejscowego oraz charakter prowadzonej w nich działalności, B. ustalił opłatę od tych lokali biorąc pod uwagę minimalną pojemność pojemnika oraz minimalną częstotliwość jego odbioru. Dalej przedstawiono w sposób szczegółowy wyliczenie opłaty od poszczególnych nieruchomości, w ujęciu tabelarycznym, zaokrąglając naliczone od każdego lokalu z osobna i od lokali użytkowych opłaty do pełnych złotych zgodnie z art. 63 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej jako o.p.

Spółdzielnia od rozstrzygniecie B. złożyła odwołanie, w którym wskazano, że jako zarządca, a nie właściciel nieruchomości, nie była w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2015 r. podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty.

SKO po rozpatrzeniu odwołania w skarżonej decyzji podzieliło stanowisko Organu, że Strona skarżąca zgodnie z art. 6h u.c.p.g zobowiązana jest do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a obowiązek ten nie ciąży na właścicielach/użytkownikach poszczególnych lokali. Zawarte w treści art. 27 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.) odesłanie do zarządu powierzonego w rozumieniu ustawy o własności lokali nie pozostawia wątpliwości co do tego, że spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu ustawy o własności lokali, a zatem jest to zarząd o jakim mowa w treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Dowodami, które pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania bez szacunkowego wyliczenia opłaty były: zbiorcze zestawienie wykazu nieruchomości będących w zasobach Spółdzielni, przedstawione przez Nią samą pismem z 12 grudnia 2013 r. zweryfikowane pozytywnie w oparciu o dane z baz z ewidencji i budynków sporządzone 17 grudnia 2014 r., uzupełnione o dane z deklaracji użytkowników lokali użytkowych złożonych w 2013 r. i w 2014 r. Organ II instancji uznał te dowody za kompletny i za wiarygodny materiał dowodowy.

Określając podstawę obliczenia wysokości opłaty od nieruchomości zabudowanych budynkiem wielolokalowym w całości zamieszkałym przez mieszkańców SKO, podobnie jak Spółka wyliczyło opłatę od zamieszkałej nieruchomości na podstawie powierzchni lokali zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z 18 kwietnia 2013 r. i zastosowało obowiązującą dla selektywnej zbiórki odpadów stawkę 0,85 zł. Organ odwoławczy nie podzielił jednak stanowiska odnośnie technicznego sposobu obliczania i zaokrąglania opłaty od zamieszkałych nieruchomości. SKO wskazało, że nie było możliwości ustalenia faktycznej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne (danych takich nie przedstawiła Spółdzielnia) i tym samym ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami na podstawie liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość (§ 1 ust. 2 uchwały).

SKO nie podzieliło stanowiska B., że w przypadku nieruchomości z budynkiem wielolokalowym opłatę wylicza się osobno dla każdego lokalu i przyjęło, że stawkę opłaty przemnaża się przez sumę metrów kwadratowych wszystkich lokali, co do których podstawę ustalenia wysokości opłaty jest ich powierzchnia. Organ II instancji nie podzielił także stanowiska Spółki, co do zaokrąglania wyliczonych opłat, wskazując, że nie stanowi ona opłaty, o której mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych, a tylko do takiej opłaty odnosi się przepis art. 63 § 2 o.p. dotyczący zaokrągleń. Określając podstawę obliczenia wysokości opłaty od nieruchomości zabudowanych budynkiem wielolokalowym w części zamieszkałej przez mieszkańców, a w części niezamieszkałej - z lokalami użytkowymi, w których są wytwarzane odpady komunalne, SKO wskazało, że obliczenie części składowej, należnej od zamieszkałej części takiej nieruchomości powinno nastąpić tak jak w przypadku nieruchomości z budynkiem wielolokalowym w całości zamieszkałym. W kwestii zasad obliczania części składowej, należnej od niezamieszkałej części nieruchomości z lokalami użytkowymi, w których są wytwarzane odpady komunalne Organ odwoławczy powołując treść art. 6j ust. 3 u.c.p.g. uznał, że opłata od niezamieszkałej nieruchomości powinna być wyliczona łącznie dla wszystkich lokali użytkowych i prawidłowe jej wyliczenie odbywa się na podstawie deklaracji i objaśnień sposobu wypełniania jej części E.2. SKO odmiennie niż B. wyliczyło część składową opłaty niezamieszkałych części nieruchomości sumując zadeklarowaną ilość pojemników o pojemności do 0,06 m3 włącznie, następnie mnożąc wynik przez minimalną ilość odbioru w miesiącu, wynikającą z prawa miejscowego i obowiązującą stawkę opłaty (12,94 zł). SKO przyjęło do obliczeń, tak jak Organ, bezsporne dane zadeklarowane (poza dwoma wyjątkami: gabinet stomatologiczny i zakład krawiecki) przez użytkowników lokali w zakresie selektywnego sposobu zbierania odpadów komunalnych (potwierdzonego oświadczeniem C.), ilości i pojemności pojemników, tj. 0,06m3 włącznie. Organ II instancji podobnie jak przy lokalach zamieszkałych uznał, że brak jest podstaw do zaokrąglania wyliczonych opłat, przy czym gdy opłata była wyższa SKO pozostawiało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji kierując się treścią art. 234 o.p. Szczegółowe wyliczenia dotyczące opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi dla każdej nieruchomości z osobna zawarto w tabeli na str. od 20 do 74 zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję SKO z 10 października 2016 r. Spółdzielnia podniosła zarzuty naruszenia:

– art. 247 § 1 pkt 5, art. 21 § 3, art. 121 § 1 o.p.,

– art. 6o u.c.p.g. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

– art. 2 ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię jakoby obowiązek złożenia deklaracji przed 31 stycznia 2015 r. obciążał Spółdzielnię,

– art. 122, art. 180 o.p. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą w konsekwencji czego organ ustalił, iż Spółdzielnia nie przedłożyła materiałów dowodowych dających podstawę do obliczenia miesięcznych opłat od ilości osób zamieszkałych w lokalach podczas, gdy złożone stronie przeciwnej przez Spółdzielnię deklaracje jednoznacznie wskazywały ilość zamieszkałych w danym lokalu osób.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że Spółdzielnia za badany okres nie mogła być uznana za stronę zobowiązaną do złożenia deklaracji, bowiem dopiero ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, z dniem 31 stycznia 2015 r. obciążyła tym obowiązkiem Spółdzielnię. Jako argument wzmacniający wskazano, fakt złożenia deklaracji dotyczących spornego okresu za pośrednictwem Spółdzielni przez właścicieli lokali mieszkalnych i uregulowanie w pełni należność z tego tytułu. W złożonych indywidualnie deklaracjach określony został sposób naliczania opłat oraz ilość zamieszkałych w lokalach osób. Podniesiono, że organy przyjmowały deklaracje wniesione i wypełnione przez właścicieli lokali mieszkalnych, a także wydawały decyzje i prowadziły korespondencję z tymi podmiotami. Strona skarżąca podkreśliła również, że w piśmie z 12 grudnia 2013 r. - na które powołuje się SKO wskazano jedynie na brak informacji, co do rzeczywistego stanu ilości osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych względem ilości osób z deklaracji, a nie że w ogóle brak danych co do ilości osób przebywających w tych lokalach. W każdej ze złożonych deklaracji, gdzie wskazano naliczenie opłat od osób wskazana jest ich liczba zamieszkująca dany lokal. Zdaniem Skarżącej różnice w naliczaniu opłat za lokale mieszkalne wg. ilości zamieszkałych w nich osób względem przelicznika metrażu tych lokali są dość znaczące i w przypadku przyjęcia metrażu na niekorzyść Spółdzielni. Skarżąca zarzuciła także, że naliczono opłaty za lokale, w których w ogóle nie są wytwarzane odpady lub dla tego samego lokalu opłaty naliczono kilkakrotnie.

W konsekwencji Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie, a także prezentując argumentację względem niepodnoszonych na etapie postępowania kwestii wysokości naliczonych opłat. Co do tej nowości Organ II instancji wskazał, że przyjęcie kryterium powierzchni uzasadnione było następującymi okolicznościami:

1. dynamicznym charakterem zmian ilości osób zamieszkujących poszczególne lokale w poszczególnych miesiącach (rzeczywista ilość osób zamieszkująca w miesiącu jest niemal niemożliwa do ustalenia),

2. ustalenie rzeczywistej ilości osób zwiększyłoby koszty postępowania,

3. za takim postępowaniem (przyjęcie przelicznika względem metrażu) przemawia ekonomika postępowania,

4. brak złożenia deklaracji przez Spółdzielnię jest równoznaczny z nie skorzystaniem z prawa do wskazania konkretnej ilości osób na lokal,

5. Spółdzielnia nie przedstawiła dowodów o ilości faktycznie zamieszkujących osób w lokalach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.) – dalej: jako p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który to przepis nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Skarga okazała się uzasadniona.

Należy zauważyć, że niniejsze postępowanie sądowo administracyjne to już druga weryfikacja postępowania w zakresie przedmiotowego zobowiązania Strony skarżącej. Mianowicie wyrokiem z 28 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Wr 78/17 tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzje wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem B. i umorzył postępowanie administracyjne. Sąd zajął wówczas stanowisko, że skoro wyrokiem z 19 grudnia 2016 r. o sygn. akt II FPS 3/16 stwierdzona została nieważność uchwały Rady Miejskiej W. w sprawie upoważnienia Zarządu B. Sp. z o.o. do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku, który to akt prawa miejscowego stanowił podstawę prawną dla wspomnianej Spółki do wydania decyzji I instancyjnej, to w sprawie koniecznym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem dopuszczalnych zasad delegacji i umorzenie postępowania administracyjnego. W tym samym rozstrzygnięciu tut. Sądu zawarto również stanowisko, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 122 i art. 188 o.p. przez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, które pozwoliłyby przyjąć, że brak jest materiałów dowodowych dających podstawę do obliczenia miesięcznych opłat od ilości osób zamieszkałych w lokalach, skoro w posiadaniu Organu znajdują się deklaracje lokatorów złożone za pośrednictwem Spółdzielni, w których lokatorzy określili sposób naliczania opłat oraz ilość zamieszkałych w lokalu osób.

Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o skargę kasacyjną SKO, orzeczeniem z 10 lipca 2018 r. o sygn. akt II FSK 104/18 uchylił wspomniany wyrok WSA we Wrocławiu i nakazał zweryfikować merytorycznie rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami - pomimo stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego w oparciu, o który B. zyskała uprawnienia organu I instancji. Po drugie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzucając niewyjaśnienie dlaczego Organ nie uwzględnił danych o liczbie osób zamieszkujących lokale zawartych w deklaracjach indywidulnych właścicieli lokali, tut. Sąd nie odniósł się do wyjaśnień tej kwestii zamieszczonych na str. 14-15 zaskarżonej decyzji oraz na str. 2 odpowiedzi na skargę. W zaleceniach zawartych w wyroku o sygn. akt II FSK 104/18 wskazano, aby przy ponownym rozpatrywaniu przez Sąd sprawy odniósł się on do tychże wyjaśnień. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegł, że nie przesądza o naruszeniu bądź nie wskazanych w uchylanym wyroku przepisów postępowania lecz wskazuje, że kwestia ta nie został dostatecznie przeanalizowana.

Mając na uwadze wspomniany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w jego treści zalecenia i wynikające z art. 190 i art. 170 p.p.s.a. związanie, tut. Sąd rozpatrując skargę na decyzję SKO z 10 października 2016 r. nr [...] stwierdza jak poniżej.

W pierwszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie uznaje za zasadny zarzut skargi kwestionujący datę początkową - 1 lipca 2013 r. obciążenia Spółdzielni obowiązkiem deklarowania i rozliczania opłat z tytułu gospodarowania odpadami. Obowiązek ten dotyczył Spółdzielni jako podmiotu sprawującego zarząd nieruchomością wspólną. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie między innymi z tego powodu, że nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 u.c.p.g., według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości - bo to jest regułą na gruncie ustawy o własności lokali - podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych która odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1298/16 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

Przechodząc do analizy zebranego w sprawie Strony skarżącej materiału dowodowego oraz jego oceny przez organy Sąd uznał, że doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia przepisów postępowania o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.. Tu jeszcze raz należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w treści swojego orzeczenia z 10.07.2018 r. uchylającym poprzedni wyrok tut. Sądu nie odebrał prawa kontroli, czy też oceny postępowania B./SKO polegającego na nie uwzględnieniu - w przypadku ustalania opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi wobec lokali mieszkalnych - danych o liczbie osób zamieszkujących lokale z deklaracji indywidualnych obejmujących te lokale:

"Należy przy tym jednak podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza kwestii co do tego, czy w sprawie miało czy nie miało miejsce naruszenia art. 122 oraz art. 188 O.p. a to wobec określenia, czy doszło (bądź nie) do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotowa sprawą, które pozwoliłyby wykazać organowi, iż brak jest materiałów dowodowych dających podstawę do obliczenia miesięcznych opłat od ilości osób zamieszkałych w lokalach."

(str. 5 wyroku NSA o sygn.. akt II FSK 104/18)

Zdaniem Sądu dokonując wymiaru Stronie skarżącej wartości miesięcznych opłat za okres od 1 lipca 2013 do 31 stycznia 2015 r. nie wyjaśniono powodu diametralnie różnej oceny (zachowania się) przez B. jak i SKO w postępowaniu (wobec) informacji zawartych w jednym piśmie Strony skarżącej z 12.12.2013 r. o złożonych przez właścicieli/użytkowników lokali mieszkalnych/użytkowych indywidualnych deklaracji na potrzeby opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które to deklaracje zostały przekazane B.. Mianowicie treść owego pisma w rozstrzygnięciach Spółki i Organu II instancji została uznana za godną wykorzystania w zakresie budowania argumentacji o braku informacji zgodnych ze stanem faktycznym o ilości zamieszkujących lokale mieszkalne osób i w konsekwencji spowodowała ustalenie podstawy obliczenia wysokości opłaty od gospodarowania odpadami - w przypadku lokali mieszkalnych, w oparciu o powierzchnię tychże lokali:

"Nie było natomiast możliwości ustalenia faktycznej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne. Danych takich nie przedstawiła Spółdzielnia. Jak oświadczyła w odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 28 listopada 2013 "brak jest jednak informacji zgodnych ze stanem faktycznym od użytkowników o ilości zamieszkujących w nich osób" (por. pkt 5 pisma Spółdzielni z dnia 12 grudnia 2013 r.)".

(str. 15 decyzji SKO– wytłuszczenie własne Sądu)

"Na wyraźne żądanie organu nie była też w stanie przedstawić dowodu określającego ilość osób faktycznie zamieszkujących lokale. Jak bowiem oświadczyła w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r., nie miała informacji o ilości zgodnej ze stanem faktycznym, od użytkowników lokali, o ilości faktycznie zamieszkujących w nich osób. W piśmie tym odesłała organ do złożonych deklaracji. Także w skardze do Sądu potwierdziła, że nie miała informacji co do rzeczywistego stanu ilości osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych z ilością osób wskazanych w deklaracji. Nie można było zatem w sposób wiarygodny zweryfikować danych zawartych złożonych deklaracjach, a także ustalić rzeczywistą liczbę osób zamieszkujących poszczególne lokale, w kolejnych miesiącach."

(str. 2 odpowiedzi na skargę – wytłuszczenie własne Sądu.)

Równocześnie zaś pominięto zawartą w tym samym dokumencie informację o 1232 deklaracjach o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z lokali mieszkalnych, które zostały przekazane B.:

"Dnia 11.07.2013 r. przy piśmie nr [...] dostarczyliśmy 1232 deklaracje o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z lokali mieszkalnych będących w budynkach naszej Spółdzielni ..."

(pismo Spółdzielni z 12.12.2018 r. -– wytłuszczenie własne Sądu.)

Z zacytowanych wyżej fragmentów: decyzji wydanej w II instancji i odpowiedzi na skargę wynika również stanowisko SKO o całkowitym braku przydatności jako dowodów deklaracji złożonych indywidualnie przez użytkowników lokali mieszkalnych. Sąd wskazuje, iż SKO w innej części zaskarżonej decyzji prezentuje zgoła odmienne (sprzeczne z już zacytowanym) zdanie co do wykorzystania deklaracji złożonych indywidualnie przez właścicieli/użytkowników lokali, mianowicie na str. 14 rozważając kwestie związane z postępowaniem dowodowym jednoznacznie uznano, że:

"W postępowaniu w sprawie wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do którego stosuje się regulacje Ordynacji podatkowej, obowiązuje zatem otwarty katalog środków dowodowych. Nie ma więc przeszkód natury prawnej, aby dokonując wymiaru organ jako dowód w sprawie potraktował również deklaracje złożone przez podmioty nieuprawnione. Takie działanie nie uchybia zasadzie ogólnej prawdy obiektywnej, a tym samym pozwala uznać, że w sprawie został rozpatrzony całokształt materiału dowodowego."

(str. 14 decyzji SKO – wytłuszczenie własne Sądu.)

Dalsza lektura uzasadnienia decyzji SKO wskazuje, że organ ten wartościowuje indywidulane deklaracje:

1) na te które zostały złożone przez użytkowników – dotyczą lokali użytkowych i zostają uznane przez SKO za pełnoprawny dowód:

"Dowodami takimi były (...) uzupełnione o dane z deklaracji użytkowników lokali użytkowych złożonych w 2013 i 2014 r.

(...)

Wydaje się być to optymalne, albowiem nie ma powodów aby sądzić, że sama Spółdzielnia Mieszkaniowa czy użytkownicy lokali użytkowych wadliwe podali, czy wadliwie zadeklarowali, dane służące obliczeniu wysokości opłaty, czego zresztą takiej okoliczności, w toku postępowania podatkowego, nie ustalono."

(str. 14 decyzji SKO)

"Wobec czego Kolegium, tak jak organ pierwszej instancji, wysokość opłaty od niezamieszkałych części nieruchomości budynkowych wielolokalowych na podstawie danych z indywidualnych deklaracji złożonych przez użytkowników lokali w 2013 r. i 2014 r.."

(str. 15 decyzji SKO)

2) i na te dotyczące lokali mieszkalnych, które SKO bagatelizuje, mimo wskazania na str. 15 skarżonej decyzji, że:

"Jeżeli na jednego mieszkańca danej nieruchomości przypada więcej niż 27 m2 powierzchni lokalu mieszkalnego, opłatę za gospodarowanie odpadami ustala się na podstawie liczby osób zamieszkujących dana nieruchomość (§ 1 ust. 2 uchwały."

(str. 15 decyzji SKO)

a z akt wynika wielość lokali mieszkalnych o metrażu powyżej 27 m2.

Mając powyższe rozróżnienie na uwadze należy zauważyć, że fakt przekazania B. obu grup dokumentów (deklaracji) wynika z tego samego dokumentu i odbyło się łącznie – pisma Spółdzielni z 12 grudnia 2013 r. i nie jest w żaden sposób kwestionowane przez SKO i B.:

"Dnia 11.07.2013 r. przy piśmie nr [...] dostarczyliśmy 1232 deklaracje o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z lokali mieszkalnych będących w budynkach naszej Spółdzielni i 138 deklaracji użytkowników lokali użytkowych funkcjonujących w naszych budynkach i budynkach stojących na naszym terenie"

(pismo Spółdzielni z 12 grudnia 2013 r.)

Przechodząc do argumentacji SKO zawartej w skarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę, która uzasadniała odstąpienie od weryfikacji deklaracji (danych w nich zawartych) dotyczących lokali mieszkalnych Sąd w oparciu o poszczególne tezy Organu II stwierdza, co następuje (stawiane przez organ tezy - w odpowiedzi ocena Sądu):

– dynamiczny charakter zmian ilości osób zamieszkujących poszczególne lokale w poszczególnych miesiącach powoduje, że jest niemal niemożliwym ustalenia rzeczywistej ilości osób zamieszkujących lokale w danym miesiącu - twierdzenie nie został w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione przez SKO, godzi w zasadę prawdy obiektywnej z art. 122 o.p.;

– ustalenie rzeczywistej ilości osób zwiększyłoby koszty postępowania – SKO nie wyjaśniło w jaki sposób koszty postępowania maja większe znaczenie niż zasada prawdy obiektywnej z art. 122 o.p., a także w jaki sposób koszty te rosną skoro dowody w postaci deklaracji dotyczących lokali mieszkalnych zostały B. przekazane, Organ II instancji nie uprawdopodobnił również jakiego rzędu miałyby być to koszty, ponadto o zakresie postępowania (okres i ilość nieruchomości), a więc w konsekwencji o zakresie koniecznych czynności celem ustalenia stanu faktycznego decydowała nie Skarżąca, a podmiot wszczynający postępowanie;

– za przyjęciem metody powierzchniowej przy ustalaniu podstawy opodatkowania przemawia ekonomika postępowania – jest to kolejny argument o charakterze ogólnym i nie może podważać zasady prawdy obiektywnej z art. 122 o.p., jedynym powodem pominięcia deklaracji dotyczących lokali mieszkalnych jaki da się wywieść z decyzji to chęć zakończenia postępowania bez weryfikacji znacznej ilości deklaracji (1232), ponownie należy wskazać, że o zakresie postępowania (okres i ilość nieruchomości) decydowała nie Skarżąca, a podmiot wszczynający postępowanie;

– brak złożenia deklaracji przez Spółdzielnię jest równoznaczny z nie skorzystaniem z prawa do wskazania konkretnej ilości osób na lokal – brak przekazania przez Spółdzielnie danych pozwalających ustalić podstawę obliczenia opłaty od lokali użytkowych nie przeszkodził jednak SKO w przyjęciu na potrzeby zaskarżonej decyzji danych z deklaracji dotyczących tychże lokali użytkowych – takie nierówne traktowanie dowodów narusza art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. przez arbitralne postępowanie SKO ignorujące przekazane przez Spółdzielnię dowody (deklaracje dot. lokali mieszkalnych), wybiórcze rozpatrzenie jak i ocenę zebranych dowodów, a także podważa zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 o.p.);

– Spółdzielnia nie przedstawiła dowodów o ilości faktycznie zamieszkujących osób w lokalach – teza potwierdzająca arbitralność w ocenie materiału dowodowego – naruszenie art. 122 o.p., bowiem w przypadku lokali użytkowych Spółdzielnia również nie przedstawiła dowodów, co jednak nie spowodowało zignorowania dowodów z deklaracji indywidulanych dotyczących tych lokali:

"W toku postępowania Spółdzielnia nie przekazała danych pozwalających ustalić podstawę obliczenia opłaty od tych lokali. Spółdzielnia podała jedynie ich powierzchnie. Wobec czego Kolegium, tak jak organ pierwszej instancji, określiło wysokość opłaty od niezamieszkałej części nieruchomości budynkowych wielolokalowych na podstawie danych z indywidualnych deklaracji złożonych przez użytkowników lokali w 2013 i w 2014 r."

(str. 17 decyzji SKO – wytłuszczenie własne Sądu)

Wskazane wyżej: zróżnicowana waga jaką SKO przykłada do zebranego materiału dowodowego jak i jego ocena w zależności, czy dotyczy lokali mieszkalnych, czy też użytkowych spowodowała naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w sposób mający istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy - deklaracje dotyczące lokali mieszkalnych mogą mieć wpływ na wymiar Stronie skarżącej opłaty z tytułu gospodarowania odpadami, biorąc pod uwagę:

– ilość nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja,

– okres rozliczenia objęty decyzją,

– genezę – stan prawny niezależny od Skarżącej,

– zarzut skargi, że różnice wynikające z zastosowanej w zaskarżonej decyzji metody są znacząco na niekorzyść Spółdzielni.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Sąd zarzuca również naruszenie art. 188 o.p. przez bezpodstawne pominięcie zaoferowanych i przekazanych do B. dowodów w postaci 1232 deklaracji dotyczących lokali mieszkalnych, naruszenie to jest tym bardziej istotne i niezrozumiałe z uwagi na uwzględnienie przy wymiarze opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi dowodów z indywidualnych deklaracji dotyczących lokali użytkowych. Dodatkowo zauważyć należy, że konsekwencją wymienionych naruszeń art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p. jest brak postępowania celem ustalenia liczby mieszkańców w poszczególnych lokalach, co doprowadziło do obejścia wskazywanego w skarżonej decyzji jednoznacznego, wynikającego z § 1 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie metod ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawek tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Doln. Poz. 2863) wymogu zgodnie z którym:

"Jeżeli na jednego mieszkańca danej nieruchomości przypada więcej niż 27 m2 powierzchni lokalu mieszkalnego, opłatę za gospodarowanie odpadami ustala się na podstawie liczby osób zamieszkujących dana nieruchomość (§ 1 ust. 2 uchwały)."

(str. 15 decyzji SKO)

Z akt sprawy wynika, iż powierzchnia wielu lokali mieszkalnych przekracza 27 m2.

Wskazane wyżej wady mają odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji SKO z 10 października 2016 r., a więc doszło również zdaniem tut. Sądu do naruszenia art. 210 § 4 o.p., bowiem uzasadnienie faktyczne zawiera nie dające się wytłumaczyć sprzeczności w ocenie deklaracji dotyczący lokali użytkowych i deklaracji dotyczących lokali mieszkalnych. Dodatkowo Sąd upatruje wadliwość elementu decyzji o którym mowa w art. 210 § 1 pkt 6 o.p. w braku możliwości skontrolowania treści uzasadnienia skarżonej decyzji z materiałem dowodowym. Wada ta dotyczy wywodów SKO opartych na piśmie Spółdzielni z 12 grudnia 2013 r., z którego Organ odwoławczy wywodzi negatywne dla Skarżącej wnioski i konsekwencje w postaci:

– nie przedstawienia dowodów o ilości zamieszkujących lokale mieszkalne osób:

"Nie było natomiast możliwości ustalenia faktycznej liczby osób zamieszkujących lokale mieszkalne. Danych takich nie przedstawiła Spółdzielnia. Jak oświadczyła w odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji z dnia 28 listopada 2013 "brak jest jednak informacji zgodnych ze stanem faktycznym od użytkowników o ilości zamieszkujących w nich osób" (por. pkt 5 pisma Spółdzielni z dnia 12 grudnia 2013 r.)".

(str. 15 decyzji SKO – wytłuszczenie własne Sądu)

"Na wyraźne żądanie organu nie była też w stanie przedstawić dowodu określającego ilość osób faktycznie zamieszkujących lokale. Jak bowiem oświadczyła w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r., nie miał informacji o ilości zgodnej ze stanem faktycznym, od użytkowników lokali, o ilości faktycznie zamieszkujących w nich osób. W piśmie tym odesłała organ do złożonych deklaracji. Także w skardze do Sadu potwierdziła, że nie miała informacji co do rzeczywistego stanu ilości osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych z ilością osób wskazanych w deklaracji. Nie można było zatem w sposób wiarygodny zweryfikować danych zawartych złożonych deklaracjach, a także ustalić rzeczywistą liczbę osób zamieszkujących poszczególne lokale, w kolejnych miesiącach." – wytłuszczenie własne Sądu

(str. 2 odpowiedzi na skargę)

W aktach otrzymanych przez Sąd brak jest zapytania/wezwania/żądania na które powołuje się SKO, a które identyfikowane jest w piśmie Spółdzielni z 12.12.2013 r. jako wezwanie nr [...] z 22.11.2013 r. Sąd nie może zatem zweryfikować jego treści, a więc i kwestii w jakim zakresie Spółdzielnia nie uczyniła zadość kierowanym do Niej żądaniom mającym znaczenie w sprawie objętej zaskarżoną decyzją. Zauważyć zaś należy, że w oparciu o art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu w oparciu o akta sprawy. Tym samym zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji twierdzenia SKO o zaniechaniach w przedstawieniu dowodów przez Spółdzielnię nie znajdują oparcia w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych i nie mogą powodować automatycznego przejścia na przelicznik powierzchni lokali mieszkalnych.

Z powyższych względów Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, które pozwoliłyby SKO wykazać, iż brak jest materiałów dowodowych dających podstawę do obliczenia miesięcznych opłat od ilości osób zamieszkałych w lokalach i w związku ze wskazanymi wyżej naruszeniami przepisów postepowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy wyeliminować wskazane w treści niniejszego wyroku wady postępowania i uzasadnienia zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wpis, opłatę od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.