Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 734/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 1 i par. 1 a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Założeniem polskiej ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zasada odpowiedzialności, wedle której za treść udzielonej informacji odpowiada ten  podmiot, który jej udzielił. Takie rozwiązanie ma gwarantować, aby informacje, udzielane przez podmioty zobowiązane, zawsze były prawdziwe. W sytuacji, gdy odsyła się wnioskodawcę do stronny internetowej innego podmiotu, łamana jest ww. zasada, ponieważ podmiot zobowiązany niejako zwalnia się w ten sposób z odpowiedzialności za udzieloną informację.

TEZY

Założeniem polskiej ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zasada odpowiedzialności, wedle której za treść udzielonej informacji odpowiada ten  podmiot, który jej udzielił. Takie rozwiązanie ma gwarantować, aby informacje, udzielane przez podmioty zobowiązane, zawsze były prawdziwe. W sytuacji, gdy odsyła się wnioskodawcę do stronny internetowej innego podmiotu, łamana jest ww. zasada, ponieważ podmiot zobowiązany niejako zwalnia się w ten sposób z odpowiedzialności za udzieloną informację.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność partii politycznej Platforma Obywatelska w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje partię polityczną Platforma Obywatelska do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej Platforma Obywatelska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od partii politycznej Platforma Obywatelska na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: Stowarzyszenie) wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2016 r., wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystąpiło do partii Politycznej Platforma Obywatelska (dalej: partia polityczna), na adres [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji o wydatkach, jakie partia poniosła w ramach Funduszu Eksperckiego w latach 2010 -2015, w szczególności określenie przedmiotu wydatku kwoty. Nadto, z kim dana umowa zostało zawarta, na czyją rzecz dokonano zapłaty, jaka była data zawarcia umowy oraz data dokonania zapłaty.

W dniu 27 października 2016 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność partii politycznej podnosząc, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie załatwił wniosku do dnia złożenia niniejszej skargi. Tym samym organ naruszył art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

W odpowiedzi na skargę partia polityczna przyznała, że zapytanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej dotyczącej wydatków partii z Funduszu Eksperckiego od 2010 r. wpłynęło drogą mailową w dniu [...] sierpnia 2016 r. Niestety, zapytanie to zostało przeoczone w mailach, które w tym okresie (urlopowym) wpłynęły do biura partii i nie zostało przydzielone żadnemu z pracowników partii do realizacji. Zrealizowanie wniosku skarżącego nastąpiło w dniu [...] listopada 2016 r. drogą mailową.

W piśmie z dnia 23 lutego 2017 r. Stowarzyszenie podniosło, że odpowiedź partii politycznej nie pozwala uznać, że przestała być w bezczynności, ponieważ odesłała ona Stowarzyszenie do strony internetowej prowadzonej przez inny podmiot, co nie jest realizacją prawa do otrzymania informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W ocenie Sądu, skarga Stowarzyszenia na bezczynność Platformy Obywatelskiej w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Z art. 4 ust. 2 ww. ustawy wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że partia Platforma Obywatelska jest podmiotem zobowiązanym, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że środki z Funduszu Eksperckiego partii politycznej są informacją publiczną. Jak bowiem wynika z treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 876) - Platforma Obywatelska RP jest partią parlamentarną, uczestniczącą w sprawowaniu władzy w Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z tym posiada prawo do otrzymywania przez okres kadencji Sejmu subwencji z budżetu państwa na działalność statutową Jednocześnie zgodnie z art. 30 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r., partia polityczna jest zobowiązana do tworzenia Funduszu Eksperckiego, którego część w wysokości od 5% do 15% jest zasilana z subwencji (art. 30 ust.3). Ustawa wskazuje również na sztywne zasady wykorzystania środków z Funduszu Eksperckiego, ponieważ środki te mogą być przeznaczone tylko na dwa rodzaje zadań: ekspertyzy i publikacje (art. 30 ust. 4).

Spornym jest, czy partia polityczna zrealizowała wniosek skarżącego, wskazując w odpowiedzi z dnia [...] listopada 2016 r., że informacje o wydatkach poniesionych w ramach Funduszu Eksperckiego w latach 2010—2015 zostały zawarte w sprawozdaniach finansowych partii za lata 2010-2015 i złożone w całości w Państwowej Komisji Wyborczej. Znajdują się one zatem obecnie w domenie publicznej i są dostępne dla wszystkich. Natomiast informację o wydatkach poniesionych w ramach Funduszu Eksperckiego w okresie od [...].01.2016 do [...].08.2016 przekazała Stowarzyszeniu. Zdaniem partii politycznej, udostępnienie informacji w publicznej domenie powoduje, że brak jest przesłanek do udostępnienia informacji publicznej na wniosek.

W ocenie Sądu, stanowisko partii politycznej jest błędne, ponieważ tylko w sytuacji, gdy informacje znajdują się na stronie prowadzonego przez podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, Biuletynu Informacji Publicznej, podmiot zobowiązany jest zwolniony z udzielenia informacji publicznej, a obowiązek informacyjny jest spełniony, jeśli poinformuje wnioskodawcę o miejscu zamieszczenia danych. Natomiast odesłanie wnioskodawcy do stronny internetowej innego podmiotu, nie jest prawidłowym postępowaniem. Przypomnieć bowiem należy, że założeniem polskiej ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zasada odpowiedzialności, wedle której za treść udzielonej informacji odpowiada ten podmiot, który jej udzielił. Dzięki zasadzie odpowiedzialności osoba zainteresowana otrzymaniem danych wie kto je wytworzył i kto je udostępnił, zatem posiada pewność co do jej autora i w razie, gdy informacja jest nieprawdziwa lub myląca może żądać wyciagnięcia konsekwencji wobec osoby, przez którą została wprowadzona w błąd. Takie rozwiązanie ma więc zapewnić, aby informacje udzielane przez podmioty zobowiązane zawsze były prawdziwe. W sytuacji, gdy odsyła się wnioskodawcę do stronny internetowej innego podmiotu, łamana jest ww. zasada, ponieważ podmiot zobowiązany niejako zwalnia się w ten sposób z odpowiedzialności za udzieloną informację.

Nadto należy wskazać, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej zostały tak skonstruowane, aby wnioskodawca otrzymał informacje, jak najszybciej. Odsyłanie wnioskodawcy mimo, że podmiot, do którego wpłynął wniosek, posiada żądane dane, do innego podmiotu w oczywisty sposób przedłuża okres w jakim dany podmiot otrzyma informację, dlatego też nie można odsyłać wnioskodawcy do innego podmiotu lub prowadzonej przez niego strony, gdy podmiot, do którego wpłynął wniosek posiada informację publiczną (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 254, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 547/14 oraz z dnia 23 listopada 2016, sygn. akt I OSK 696/15).

Należy zatem uznać, że partia polityczna, nieudzielając skarżącemu informacji publicznej i odsyłając go do stronny internetowej, pozostała w bezczynności.

Jednocześnie w ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o czym świadczy fakt natychmiastowego, choć tylko częściowego, udzielenia odpowiedzi na wniosek, po otrzymaniu skargi na bezczynność. Zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy.