Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1527/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 20 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 67, art. 78 ust. 2 i 3, art. 201 ust. 1 lit. a., ust. 2 i 3, art. 214 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...], skierowaną do skarżącego – R.S., Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...], którą tenże organ: 1) ustalił wartość celną samochodu [...] o nr nadwozia [...] na kwotę [...] CAD, 2) określił niezaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł dla tego samochodu ujętego w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] r. Jednocześnie wzywająca stronę do wpłacenia kwoty niedoboru w wysokości [...] zł.

Jako podstawę prawną powyższej decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (DZ. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit c, art. 31ust. 1, art. 67, art. 78 ust. 2 i ust. 3, art. 201 ust. 1 lit. a, ust. 2, ust. 3, art. 214 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 6, s. 3 ze zm.), art. 1, art. 2, art. 12 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 256, z 7.09.1987, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 2, str. 382), art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1719/2005 z dnia 27 października 2005r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 286, z 28.10.2005), art 181 a ust.1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993r, str.1 z późn. zm.; Dz.Urz UE Polskie Wydanie specjalne, roz.2, t. 6 str.3 z poźn. zm.)

Jak wynika z akt sprawy strona w dniu [...] r. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Kanady samochód osobowy marki [...] o pojemności skokowej 3243 cm³, wyprodukowany w roku 2004, o nr nadwozia [...]. Dla tego towaru zadeklarowano kod CN 870324 90 – Taryfy Celnej WE oraz konwencyjną stawkę celną w wys. 10%. Wartość celną pojazdu zadeklarowano w łącznej kwocie [...] CAD na podstawie dowodu sprzedaży z dnia [...] r. Do zgłoszenia dołączono cały szereg dokumentów (k. 117 akt adm.).

W tym samym dniu przedmiotowe zgłoszenie - jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny zostało przyjęte na podstawie art. 63 tego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji [...] pod numerem [...]. Zgodnie z informacją zawartą w dokumencie SAD towar zwolniono do wnioskowanej procedury po zabezpieczeniu kwoty należności.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie retrospektywnego zarejestrowania długu celnego dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym SAD [...] pod nr [...] z dnia [...] r. Przyczyną wszczęcia postępowania był wynik ustaleń zawarty w piśmie z dnia [...] r.- dokonanych przez kanadyjskie władze celne w kwestii weryfikacji dowodu zakupu przedmiotowego samochodu w zakresie wartości transakcyjnej. Po przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., w której ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] CAD na podstawie art.31 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Konsekwencją tego było określenie niezaksięgowanej kwoty długu celnego w wysokości [...] PLN. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji przy wyliczeniu kwoty długu celnego organ zastosował stawkę celną dla krajów trzecich (erga omnes) w wysokości 10%.

Pismem z dnia [...] r. R.S. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił tej decyzji: błędy w ustaleniach faktycznych, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, wydanie decyzji o istnieniu długu celnego pomimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej zasadność.

Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji we wskazanej na wstępie decyzji. Uzasadniając decyzję przypomniał treść: art. 78 ust.2 i ust. 3, art. 13 i art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Dalej stwierdził, iż stosownie do treści art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WEL 253 z dnia 11 października 1993r, str.1 z późn. zm.; Dz.Urz UEPolskie Wydanie specjalne, roz.2, t. 6 str.3 z poźn. zm.) - jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust.2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

W przedmiotowej sprawie w związku z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu wskazanej w dowodzie sprzedaży z dnia [...] r. załączonym do zgłoszenia celnego, dokument ten został przesłany do Kanadyjskiej Agencji Służb Granicznych celem weryfikacji. Kanadyjskie władze celne poinformowały w piśmie urzędowym z dnia [...] r. o wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu sprzedaży z dnia [...] r. i ustalenia autentyczności transakcji dotyczącej samochodu osobowego marki [...], o nr nadwozia [...], rok produkcji 2004, sprzedanego przez Pana J.T. - [...].

W szczególności poinformowano, iż w trakcie podjętych czynności kontrolnych dotyczących sprzedaży na terenie Kanady tego samochodu osobowego ustalono, że pojazd ten został sprzedany za kwotę [...] USD. Jednocześnie w tym piśmie stwierdzono, iż "wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest znacznie wyższa niż wartości deklarowane polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego". Dodatkowo kanadyjskie służby celne poinformowały, iż ww. samochód został sprzedany przez "A" firmie "B" za kwotę [...] USD (zał. kopia dowodu sprzedaży z [...] r. poświadczona urzędowo). Zdaniem organu II instancji pismo kanadyjskich władz celnych z dnia [...] r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Dokumentom urzędowym tym przysługują dwa domniemania: prawdziwości (autentyczności) i zgodności z prawdą. Organ podatkowy jest zatem związany dokumentem urzędowym. Nie może więc w sposób swobodny oceniać jego treści ani jej kwestionować bez przeprowadzenia przeciwdowodu prawdziwości zawartych w nim informacji.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy w szczególności pismo kanadyjskich władz celnych dnia [...] r., opinię nr [...] z dnia [...] r. sporządzoną przez Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego J.D., dane dostępne w Internecie organ II instancji uznał, iż w tej sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające możliwość ustalenia wartości pojazdu na podstawie art. 29 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Jednocześnie pismem z dnia [...] r. organ I instancji wystąpił do strony z wezwaniem o przedstawienie uzupełniających informacji lub dokumentu potrzebnego dla ustalenia wartości celnej towaru, stosownie do treści art. 181a ust.2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, który stanowi, że jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust.1 mogą zażądać zgodnie z art. 178 ust.4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadomić daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnić jej odpowiednią możliwości udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie.

Strona złożyła notarialnie potwierdzone oświadczenie J.T. prowadzącego działalność gospodarczą na terenie Kanady pod nazwą "C" Ltd. informujące o sprzedaży samochodu osobowego [...] R.S. a pośrednikiem tej transakcji był J.R. Ponadto przedłożona została dyspozycja wypłaty za granicę w wysokości [...] USD (za trzy samochody tj. [...],[...] i [...] ). Organ odwoławczy zauważył, że transakcja kupna samochodu marki [...] została przeprowadzona w dolarach kanadyjskich (CAD) natomiast przelew środków został dokonany w dolarach amerykańskich (USD). Nadto dokumenty kupna tego pojazdu zostały wystawione w dniu [...] r. z dyspozycją, iż przelew należy dokonać w terminie 60 dni, natomiast transakcję przeprowadzono dopiero [...] r. czyli po 210 dniach.

Organy obu instancji zgodnie uznały, iż wobec tego kwota [...] CAD nie mogła zostać przyjęta jako wartość transakcyjna w niniejszej sprawie. Powołując się na treść art.30 ust.1 i ust. 2 i ust. 3 WKC organ odwoławczy stwierdził, że: "Przepisy obowiązujące w Unii Europejskiej w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów kupna - sprzedaży dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust.2 lit.a i lit.b WKC). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów Techniczny Komitet Ustalania wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych." Zatem kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.30 ust.2 lit.c WKC) - może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej zastosowanie wyłącznie w przypadku importu do celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na wspólnotowym obszarze celnym w największych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust.2 lit.d WKC). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę. Wartość celna używanych pojazdów jest ustalana jest zatem według tzw. metody "ostatniej szansy" (art.31 ust.1 WKC). Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. w przypadku ustalenia wartości celnej importowanych używanych towarów w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny na rynku kraju importu. Następnie biorąc pod uwagę za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę towaru tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" (ustalonej w oparciu o ww. źródła) ewentualnych korekt z tytułu braków lub uszkodzeń pojazdu, podatku VAT, akcyzy, cła i zwyczajowej marży. "Jednocześnie zgodnie z art. 31 ust.2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego "Wartość celna ustalana z zastosowanie ust.1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie. W takim przypadku Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej zaleca zastosowanie (w ramach metody "ostatniej szansy") metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych w oparciu o samochody wyprodukowane w innych krajach. Za punkt wyjścia dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie, korzysta się z katalogowej ceny samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, np. w Japonii. Oczywiście, w takim przypadku elastycznie należy, interpretować pojęcie towaru "podobnego" - na co pozwala metoda "ostatniej szansy". Uzasadnione w takiej sytuacji jest skorzystanie z opinii rzeczoznawcy samochodowego, który mógłby określić, które samochody wyprodukowane poza Wspólnotą spełniają elastyczne potraktowane kryterium "podobieństwa" wynikające z rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny."

Będący przedmiotem importu samochód osobowy marki [...] został wyprodukowany we Wspólnocie, dlatego Naczelnik Urzędu Celnego w B. powołał w charakterze biegłego J.D. - certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego wpisanego na listę rzeczoznawców Ministra Transportu. Celem dokonania wyceny pojazdu było:

- ustalenie wartości pojazdu na rynku amerykańskim, z uwzględnieniem identycznych danych technicznych i stanu jaki posiada pojazd będący przedmiotem postępowania,

- określenia stopnia zużycia pojazdu będącego przedmiotem postępowania na dzień [...] r. (zgłoszenia do procedury celnej),

- ustalenie na dzień [...] r. wartości rynkowej brutto pojazdu, w maksymalnie możliwym stopniu "podobnego" do samochodu marki [...], wyprodukowanym na rynku niewspólnotowym uwzględniając różnego rodzaju kryteria np. rocznik, klasa pojazdu, rodzaj i pojemność silnika, wyposażenie pojazdu, przeznaczenie stan techniczny, z uwzględnieniem w tym zakresie danych z oceny technicznej nr [...] z dnia [...] r., do pojazdu zgłoszonego do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] r.

Strona była poinformowana o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu zgodnie z postanowieniami art. 190 §1 Ordynacji podatkowej.

W sporządzonej opinii nr [...] z dnia [...] r. rzeczoznawca wskazał, iż pojazdem podobnym pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia do przedmiotowego [...] jest [...]. Wartość bazowa samochodu [...] w stanie nieuszkodzonym wynosiła na rynku polskim w grudniu 2006 – [...] PLN - zgodnie z notowaniem zawartym w Informatorze rynkowym - Pojazdy samochodowe - Wartości Rynkowe XII 2006. Wartość brutto tego samochodu w stanie uszkodzonym takim jak przedmiotowe [...] określona na dzień [...] r. pojazdu wynosiła [...] PLN. Wartość ta ustalona przez rzeczoznawcę z uwzględnieniem korekt mających wpływ na wartość pojazdu posłużyła do przeprowadzenia kalkulacji wartości celnej metodą "ostatniej szansy" opisaną w art. 31 ust.1 WKC. Przy obliczaniu wartości celnej ww. metodą organ celny I instancji od wartości rynkowej w kwocie [...] PLN (ustalonej przez rzeczoznawcę) odjął procentowy udział podatku VAT w wysokości 22 % (podzielił przez współczynnik 1,22), podatku akcyzowego w wysokości 13,6% (podzielił przez współczynnik 1,136), cła w wysokości 10% (podzielił przez współczynnik przez 1,1), marży w wysokości 10% (podzielił przez współczynnik przez 1,1) - uzyskując wartość [...] PLN, co po podzieleniu przez aktualny w dniu powstania długu celnego średni kurs dolara kanadyjskiego (1 CAD = [...] PLN) daje wartość celną przedmiotowego pojazdu w kwocie [...] CAD. Dla importowanego towaru zastosowano stawkę celną dla krajów trzecich (erga omnes) w wysokości 10%.

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ II instancji zauważył, iż w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do zakwestionowania deklarowanej przez stronę wartości celnej towaru. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w K. w uzasadnieniu decyzji I instancji pełne odzwierciedlenie znajduje ocena zebranego materiału dowodowego a przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione przez ten organ. Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji posiada uzasadnienie faktyczne i prawne. Nie można zatem dopatrzeć się naruszenia art. 124 oraz art.210 §1 pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie Strona zarzuca, iż wydanie decyzji nie miało żadnych podstaw, zwłaszcza, iż skarżący przedstawił własną wycenę pojazdu przez uprawnionego rzeczoznawcę, który badał pojazd i znacznie lepiej mógł określić jego wartość niż rzeczoznawca powołany przez UC, który z pojazdem nie miał żadnego fizycznego kontaktu. Dyrektor Izby stwierdził, iż powołany przez organ I instancji rzeczoznawca oparł swoją analizę stanu technicznego importowanego samochodu na wynikach rewizji celnej dokonanej w dniu [...] r., zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] r. oraz na dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu zgłoszenia celnego a więc zarzut podważania ustaleń rzeczoznawcy jest bezpodstawny. Jednocześnie należy zauważyć, iż opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] r. (wykonana na zlecenie R. S.) została wykonana również prawie trzy lata po dokonaniu zgłoszeniu celnego, ponadto nie zawiera ona informacji na podstawie jakich dokumentów dokonano oceny uszkodzeń a w związku z tym ustalenie wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu jest niewiarygodna. Ponadto należy nadmienić, iż w/w opinia została wykonana na zlecenie strony i jako taka stanowi prywatny dokument, który miał posłużyć do określenia kosztów naprawy oraz stopnia uszkodzenia przedmiotowego pojazdu. Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dokonując oceny zgromadzonego materiału nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów w niniejszej sprawie, a w przeprowadzonym postępowaniu dążąc do realizacji prawdy obiektywnej, podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Nie zostały zatem naruszone zasady postępowania administracyjnego określone w art.122, art.187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do WSA w Gliwicach. W skardze skarżący domagał się uchylenia tej decyzji jako sprzecznej z prawem i naruszającej interes prawny skarżącego. Zaiskrzonej decyzji zarzucił te same naruszenia, które wskazał wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, tj.: 1) błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji, 2) błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, 3) naruszenie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej towarów, 4) wydanie decyzji o istnieniu długu celnego mimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej zasadność. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, iż: a) decyzje I i II instancji zostały wydane wyłącznie w oparciu o opinię rzeczoznawcy, b) organy w tj sprawie nie zauważyły, że przedmiotowy pojazd miał status pojazdu nienaprawialnego, c) opinia rzeczoznawcy powołanego przez organ nie może mieć charakteru wiążącego, albowiem została wykonana w oparciu o zdjęcia, a rzeczoznawca wyceniał sporny samochód w oparciu o zupełnie inny model samochodu, d) błędnie organ traktuje przedmiotowy pojazd jako pozawspólnotowy, podczas gdy został on wyprodukowany w Europie, a jedynie wyeksportowany do Kanady, e) pismo władz celnych Kanady nie ma żadnego związku ze sprawą, f) błędne jest przyjęcie metody ostatniej szansy dla wyliczenia wartości pojazdu, g) bez znaczenia są podnoszone w uzasadnieniu decyzji zastrzeżenia dotyczące waluty transakcji i jej daty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu, tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, iż stosownie do brzmienia art. 78 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. , str. 1 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t.4, str. 307 z późn. zm.; dalej jako WKC): "Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują."

Art. 13 WKC przewiduje, iż: "Zgodnie z warunkami określonymi w obowiązującymi przepisami, organy celne mogą zastosować wszelkie środki kontroli, które uznają za niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego".

Zgodnie z art. 29 ust.1 WKC "wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33." W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 WKC do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty (art.32 ust. 1 lit. e (i) WKC). Jednocześnie, zgodnie z postanowieniami art. 29 ust.3 lit.a WKC "Ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Płatność niekoniecznie musi zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego. Płatność może być dokonana za pomocą akredytyw lub zbywalnych instrumentów płatniczych i może zostać dokonana bezpośrednio lub pośrednio".

Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r., str.1 z późn. zm.; Dz. Urz UE Polskie Wydanie specjalne, roz.2, t. 6 str.3 z poźn. zm.) - "jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust.2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej". Artykuł upoważnia organ celny do oceny przedłożonych przez stronę dokumentów nie tylko pod względem formalnym ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na obszar celny Wspólnoty towarów o zaniżonej wartości celnej. Dokument taki nie jest zatem wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi wątpliwość, tzn. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona wartości celnej towaru.

Zgodnie z art.30 ust.1 WKC - Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

Art.30 ust.2 WKC stanowi: Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalona jest wartość celna; c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów; kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty; kosztów lub wartości elementów wymienionych w art.32 ust.1 lit.e).

Zgodnie z art.30 ust.3 WKC - dodatkowe warunki i reguły stosowania powyższego ust. 2 określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Należy podkreślić, iż przepisy obowiązujące w Unii Europejskiej w przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów kupna-sprzedaży dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 30 ust.2 lit.a i lit.b WKC). Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów Techniczny Komitet Ustalania wartości Celnej uznał za problematyczne, "ponieważ niemożliwym jest znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia, nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co dodatkowo przemawia za odrzuceniem tych metod jako właściwych do ustalenia wartości pojazdów używanych. Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.30 ust.2 lit.c WKC) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, zastosowanie wyłącznie w przypadku importu do celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na wspólnotowym obszarze celnym w największych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust.2 lit.d WKC). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę."

Prawidłowo zatem organy w niniejszej sprawie przyjęły, iż wartość celną używanych pojazdów (takich jak sporny samochód) należy zatem ustalić według tzw. metody "ostatniej szansy" (art.31 ust.1 WKC). Przepis ten stanowi, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów niniejszego działu. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. w przypadku ustalenia wartości celnej importowanych używanych towarów w oparciu o powołaną metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny na rynku kraju importu. Następnie biorąc pod uwagę za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę towaru tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości "czystej" (ustalonej w oparciu o ww. źródła) ewentualnych korekt z tytułu braków lub uszkodzeń pojazdu, podatku VAT .akcyzy, cła i zwyczajowej marży. Jednocześnie zgodnie z art. 31 ust.2 WKC: "Wartość celna ustalana z zastosowanie ust.1 nie może być określana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie." W takim przypadku Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej zaleca zastosowanie (w ramach metody "ostatniej szansy") metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych w oparciu o samochody wyprodukowane w innych krajach. Za punkt wyjścia dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie, korzysta się z katalogowej ceny samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, np. w Japonii. Oczywiście, jak słusznie przyjęły organy w niniejszej sprawie, w takim przypadku elastycznie należy interpretować pojęcie towaru "podobnego" - na co pozwala metoda "ostatniej szansy". Uzasadnione w takiej sytuacji jest skorzystanie z opinii rzeczoznawcy samochodowego, który mógłby określić, które samochody wyprodukowane poza Wspólnotą spełniają elastyczne potraktowane kryterium "podobieństwa" wynikające z rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo skorzystały z opinii rzeczoznawcy, do którego opinii organy obu instancji szeroko się ustosunkowały w obszernych uzasadnieniach swoich decyzji, jak wskazano wyżej.

W ocenie Sądu odnosząc się do przedstawionych w skardze (a wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej) zarzutów należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie istniały podstawy do zakwestionowania deklarowanej przez stronę skarżącą wartości celnej towaru. Organy celne I i II instancji wskazały, dlaczego odmówiły wiarygodności dowodowi sprzedaży z dnia [...] r. Przyczyną ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie art. 31 ust.1 WKC był wynik weryfikacji przeprowadzonej przez kanadyjskie władze celne, z którego wynika, iż "wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest znacznie wyższa niż wartości deklarowane polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego". Należy nadto, w kontekście zarzutów skargi, zaakcentować, że z pisma kanadyjskich władz celnych z [...] r. i rachunku z dnia [...] r. "bezsprzecznie wynika, iż sporny samochód [...] na status pojazdu nienaprawialnego, a więc nieuszkodzonego i nie mogącego być zarejestrowany. W takim stanie przedmiotowy pojazd (przed dokonaniem importu do Polski) osiągnął cenę [...] $," Zatem zarzut skargi, iż pismo kanadyjskich władz celnych nie odnosi się do stanu technicznego pojazdu w chwili jego sprzedaży należy uznać za chybiony. A zatem organy celne zachowały wszystkie przesłanki umożliwiające odstąpienie od określenia wartości celnej spornego pojazdu włącznie na poziomie wartości transakcyjnej, określone w art. 181 a rozporządzenia wykonawczego do WKC.

Jednocześnie strona skarżąca zarzuca, iż wydanie decyzji nie miało żadnych podstaw, zwłaszcza, iż skarżący przedstawił własną wycenę pojazdu przez uprawnionego rzeczoznawcę, który badał pojazd i znacznie lepiej mógł określić jego wartość niż rzeczoznawca powołany przez organ celny, który z pojazdem nie miał żadnego fizycznego kontaktu. Należy stwierdzić, w oparciu o akta sprawy, iż powołany przez organ I instancji rzeczoznawca oparł swoją analizę stanu technicznego importowanego samochodu na wynikach rewizji celnej dokonanej w dniu [...] r., zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] r. oraz na dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu zgłoszenia celnego a więc jak słusznie uznał organ odwoławczy "zarzut podważania ustaleń rzeczoznawcy jest bezpodstawny." Nadto stwierdzić należy, iż opinia rzeczoznawcy nr [...] z dnia [...] r. (wykonana na zlecenie skarżącego) została wykonana również prawie trzy lata po dokonaniu zgłoszeniu celnego i nie zawiera ona informacji na podstawie jakich dokumentów dokonano oceny uszkodzeń a w związku z tym ustalenie wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu jest niewiarygodna. Zdaniem Sądu prawidłowa jest także ocena organów celnych co do mocy dowodowej takiej opinii jako dokumentu prywatnego, zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Słusznie także organy celne oceniły, iż załączone przez stronę skarżącą do zgłoszenia "materiały dowodowe m.in. polecenie wypłaty za granicę w żadnym razie nie wskazują, iż wartość importowanego pojazdu tj. [...] wynosi [...] CAD, ponieważ ww. dokument potwierdza tylko przekazanie kwoty [...] dolarów amerykańskich (USD), która dotyczy trzech samochodów (tj. [...],[...],[...]). Z posiadanych przez organ celny informacji wynika, iż Strona była nabywcą tylko jednego z tych pojazdów tj. samochodu marki [...]." Nadto organ celny Instancji spełnił też przesłankę umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował stronę o zakończeniu postępowania dając Stronie możliwość przedstawienia tzw. "ostatniego słowa" w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 §1 Ordynacji podatkowej).

W ocenie Sądu organy celne w przedmiotowej sprawie zebrały i w całości rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonały jego trafnej oceny stosując zasadę swobodnej oceny dowodów. Należy zaakcentować, iż jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania jest wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego stanowiąca, iż organy celne podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ celny jest zobowiązany do ustalenia prawdy obiektywnej zgodnie z przepisami art.121 i 122, a także przepisem art.187 §1 Ordynacji podatkowej, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, ponieważ przed wydaniem decyzji wzięto pod uwagę wszystkie dowody zgromadzone w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organy w niniejszej sprawie dokonując oceny zgromadzonego materiału nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, a w przeprowadzonym postępowaniu dążąc do realizacji prawdy obiektywnej, podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Nie zostały zatem naruszone zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art.122, art.187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, co zarzucono w skardze.

Konkludując powyższe w opinii Sądu należy uznać za prawidłowy ostateczny sposób wyliczenia wartości celnej spornego pojazdu samochodowego przez organy celne.

Ponieważ nie stwierdzono żadnego z naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.