Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 426/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64e, art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8, art. 12, art. 127 par. 1, art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 roku sprawy ze sprzeciwu A. W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. a.bł.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] nr [...]: 1) odmówił A.W. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko Z.W. od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r., 2) przyznał A.W. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko Z.W. w wysokości 500,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2018r. do 30 września 2019r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.W. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2018 r. do 31 października 2018 r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1296 ze zm.), art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 16, pkt 19 lit. b i c, pkt 20 lit. b, c i e, pkt 13; art. 4 ust. 1-3; art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 4; art. 7 ust. 1; art. 8 ust. 2, art. 18 ust. 1 ust. 2, ust. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Organ odwoławczy wskazał, że strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019, w którym wskazała, że jest osobą zamężną i w skład jej rodziny wchodzi córka i mąż.

Zdaniem Kolegium organ l instancji prawidłowo odmówił stronie prawa do świadczenie wychowawczego na dziecko od dnia 1 października 2018 r. do dnia 31 października 2018 r. W powyższym okresie strona nie pozostawała bowiem w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu i wobec powyższego męża strony należy zaliczyć do członków rodziny strony a jego dochód uwzględnić w dochodzie rodziny. Organ podkreślił, że mąż strony 10 kwietnia 2018 r. rozpoczął działalność gospodarczą i w świetle ustawowej definicji pojęcia "uzyskaniu dochodu" zawartej w art. 2 pkt 20 lit. e w rodzinie strony wystąpiła instytucja uzyskania dochodu. Organowi l instancji w czasie prowadzonego postępowania nie udało się uzyskać dokumentu, z którego by wynikało, jaki dochód netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał mąż strony za miesiąc maj 2018 r. Strona od 20 sierpnia 2018 r. do 27 listopada 2018 r. pobierała natomiast stypendium w okresie odbywania szkolenia, na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy. Wobec tego, zdaniem Kolegium, u strony wystąpiła instytucja uzyskania dochodu, która może mieć wpływ na prawo strony do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019. Akta sprawy nie zawierają jednak dokumentu, z którego by wynikało, jakie dochody netto otrzymała strona za miesiąc wrzesień 2018 r.

Wobec powyższego organ l instancji na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie dysponował materiałem dowodowym będącym podstawą do obliczenia dochodu na jednego członka 3-osobowej rodziny strony i zbadania czy dochód ten nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego. Tym samym nie miał podstawy do przyznania stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko za miesiąc październik 2018r. Kolegium podkreśliło, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o ustalenie prawa strony do świadczenia wychowawczego wpłynął prawomocny od dnia 30 listopada 2018 r. wyrok, z którego między innymi wynika, że sąd orzekł separację pomiędzy M.W. i stroną, zasądził od M.W. na rzecz małoletniej A.W. tytułem alimentów kwotę 700,00 zł miesięcznie płatną do rak matki A.W. Zdaniem Kolegium w powyższym orzeczeniu sąd błędnie wskazał imię małoletniej córki strony jako "A.", na rzecz której zostały zasądzone alimenty od jej ojca. Jednak ze względu na treść powyższego orzeczenia Kolegium przyjęło, że zaistniała oczywista omyłka we wskazaniu imienia małoletniej, która jak wynika z akt sprawy ma na imię "Z.". W ocenie Kolegium strona winna rozważyć, czy dla przejrzystości powyższego orzeczenia nie powinna wystąpić o sprostowanie tej oczywistej omyłki. Ponadto, prawomocne orzeczenie sądu orzekające separację pomiędzy stroną i M.W. nie powoduje rozwiązania małżeństwa między nimi. Mając na uwadze treść ustawowej definicji pojęcia "rodziny" organ prawidłowo przyjął, że co do zasady M.W. jest członkiem rodziny strony, ale ze względu na pierwszeństwo ustawowej definicji pojęcia "osobie samotnie wychowującej dziecko" od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego separację zachodzi domniemanie, że strona jest osobą samotnie wychowująca dziecko a rodzina składa się z dwóch osób (strony oraz jej dziecka). Zdaniem Kolegium, organ l instancji mając na uwadze treść art. 8 ust. 2 u.p.p. na dzień wydania zaskarżonej decyzji prawidłowo przyznał stronie prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 listopada 2018 r. do 30 września 2019 r., ponieważ w świetle powyższej ustawy strona jest osobą samotnie wychowującą dziecko, na rzecz którego od jego ojca zostały prawomocnym wyrokiem sądu zasądzone alimenty. W trakcie okresu zasiłkowego 2018/2019, na który przyznano stronie prawo do świadczenia wychowawczego, strona od dnia 28 listopada 2018 r. nie pobierała stypendium w okresie odbywania szkolenia, zatem w 2018 r. wystąpiła instytucja utraty dochodu, która może mieć wpływ na prawo strony do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019. Strona od dnia 1 grudnia 2018 r. podjęła zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, wobec tego u strony w trakcie okresu zasiłkowego wystąpiła instytucja uzyskania dochodu, która może mieć wpływ na prawo strony do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że organ l instancji nie skorzystał ze wszystkich możliwości ustalenia dochodu netto męża strony za miesiąc maj 2018 r., ponadto akta sprawy nie zawierają dokumentu, z którego by wynikało jaki dochód netto uzyskała strona za miesiąc wrzesień 2018 r. z tytułu pobierania stypendium w okresie odbywania szkolenia (...) na które skierował ją powiatowy urząd pracy. Tym samym ponownie prowadząc postępowanie organ winien jednoznacznie ustalić, jaki dochód netto uzyskał mąż strony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc maj 2018 r. i w tym celu winien wystąpić do właściwego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym o udzielenie informacji na temat formy opodatkowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, wezwać męża strony w charakterze świadka. Jeżeli mąż strony nie stawi się bez uzasadnionej przyczyny w organie l instancji jako świadek lub odmówi złożenia zeznania, to należy na podstawie art. 88 K.p.a. ukarać go grzywną. Organ winien ustalić, jaki dochód uzyskała strona za miesiąc wrzesień 2018 r. z tytułu pobierania stypendium w okresie odbywania szkolenia, (...), na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy, a ponadto wezwać stronę za pośrednictwem jej pełnomocnika do przedłożenia zaświadczenia o uzyskanym dochodzie netto za miesiąc styczeń 2019 r. z tytułu podjęcia pracy na podstawie umowy o pracę. Jeżeli organ l instancji uzupełni brakujące dokumenty i jednoznacznie ustali uzyskany dochód przez poszczególnych członków rodziny, to na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego winien ustalić, czy rodzina spełnia ustawowe kryterium dochodowe do przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Jeżeli tak, to należy w tym zakresie wydać stosowne rozstrzygnięcie, jeżeli nie to należy w koniecznym zakresie uzupełnić materiał dowodowy i rozstrzygnąć o meritum sprawy. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nie ma możliwości uchylenia w części zaskarżonej decyzji i przekazania tej decyzji w części do ponownego rozpoznania. Zdaniem Kolegium w zaskarżonej decyzji nie został naruszony art. 2 pkt 16 u.p.p. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego strona pod odpowiedzialnością karną oświadczyła, że jest mężatką a w skład jej rodziny oprócz córki wchodzi mąż. Pozew złożony przez stronę w sądzie o orzeczenie separacji nie przesądzał o treści rozstrzygnięcia jakie podejmie sąd. Sąd Okręgowy w Ł. dopiero wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r. orzekł separację pomiędzy stroną a jej mężem. Orzeczenie to jest prawomocne od dnia 30 listopada 2018 r. Zdaniem Kolegium ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w ogóle nie przewiduje możliwości badania okoliczności dotyczących wspólnego gospodarowania małżonków, jednak ze względu na pierwszeństwo ustawowej definicji pojęcia "osobie samotnie wychowującej dziecko" od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego separację zachodzi domniemanie, że strona jest osobą samotnie wychowująca dziecko a rodzina składa się z dwóch osób (strony oraz jej dziecka). Dochodem miarodajnym do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2018/2019 jest dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2017 przy uwzględnieniu instytucji utraty i uzyskaniu dochodów. Mając na uwadze fakt, iż mąż strony w kwietniu 2018 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i dochód z tej działalności uzyskiwał w okresie na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, to na podstawie art. 7 ust. 3 u.p.p. uzyskany przez niego dochód netto za miesiąc maj 2018 r. należy doliczyć do dochodu rodziny. Organ l instancji miał prawo i obowiązek wezwać stronę do przedłożenia zaświadczenia o dochodach męża za miesiąc maj 2018 r., ponieważ zgodnie z art. 13 ust. 7 pkt 16 u.p.p. w przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu, to strona do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zobowiązana jest załączyć dokumenty potwierdzające ich utratę oraz ich wysokość. W ocenie Kolegium organ l instancji na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie skorzystał jednak ze wszystkich możliwości przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1296 ze zm.) oraz ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 2134 ze zm.) w celu ustalenia dochodu męża strony za miesiąc maj 2018 r. Kolegium nie podzieliło poglądu wyrażonego w załączonym przez stronę orzeczeniu. Wykładnia unormowania w załączonym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pozostaje zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. contra legem. Kluczową kwestią dla ustalenia prawa strony do wnioskowanego świadczenia na miesiąc październik 2018 r. w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy dochód na jednego członka rodziny składającej się z 3 osób (strony, córki strony i jej męża) nie przekroczył ustawowego kryterium dochodowego. Do ustalenia tego dochodu niezbędna jest jednoznaczna informacja o wysokości dochodu netto z działalności gospodarczej męża strony za miesiąc maj 2018 r. i strony za miesiąc wrzesień 2018 r.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła A.W. Zaskarżonej decyzji zarzucono przekroczenie granic zaskarżenia decyzji, albowiem skarżąca zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji tylko w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz córki A.W. za okres od 1 października 2018 roku do 31 października 2018 roku.

Zarzucono także naruszenie zasady zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, naruszenie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i brak uzasadnienia odstąpienia od jego przeprowadzenia, a także brak wyjaśnienia, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania lub naruszeniem słusznego interesu społecznego. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania i merytorycznego rozstrzygnięcia tylko w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz córki Z.W. za okres od 1 października 2018 roku do dnia 31 października 2018 roku, oraz o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego sprzeciwem. Zdaniem skarżącej decyzja w zakresie przyznania świadczenia na rzecz córki Z.W. jest "ostateczna i prawomocna i nie powinna podlegać kontroli przez organ drugiej instancji". W postępowaniu odwoławczym nie jest wyłączona zasada rozporządzalności, gdyż to od woli strony zależy wszczęcie tego postępowania oraz - co do zasady - także jego zakres. W opinii strony skarżącej decyzja organu l instancji w zakresie niezaskarżonym przez stronę staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania (art. 16 K.p.a.), zatem z tego też względu nie może zostać poddana kontroli w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji. W związku z powyższym skoro strona skarżąca jednoznacznie wskazała, iż wnosi odwołanie tylko w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko za okres od dnia 1 października 2018 roku do dnia 31 października 2018 roku, to tym samym w pozostałym zakresie decyzja organu l instancji stała się ostateczna. Ponadto, organ II instancji w istotny sposób pogorszył sytuację skarżącej. Do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżąca posiadała prawo do świadczenia wychowawczego za okres od dnia 1 listopada 2018 roku do dnia 30 września 2019 roku. Aktualnie organ odwoławczy swoim rozstrzygnięciem bezprawnie wyeliminował tę decyzję z obrotu prawnego. Co więcej, błędnie zastosowano art. 138 par 2 K.p.a., którego zastosowanie musi być usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Organ odwoławczy musi stwierdzić i wykazać w uzasadnieniu, że istnieją przesłanki do zastosowania art. 138 par 2 K.p.a., czego nie uczynił. Sama konieczność przeprowadzenia dowodów przez organ odwoławczy nie usprawiedliwia uchylenia decyzji i przekazania organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej absurdalne jest twierdzenie, że M.W. nie ma prawa odmowy zeznań w sprawie i odmawiając naraża się na grzywnę. W art. 83 § 1 K.p.a. zawarte są jasne przesłanki, komu przysługuje prawo do odmowy zeznać. Skarżąca zarzuciła, że w swoim uzasadnieniu organ odwoławczy całkowicie pomija fakt, że w momencie składania wniosku o świadczenie wychowawcze, tj. w dniu 22 sierpnia 2018 roku był w posiadaniu kopii pozwu złożonego do Sądu Okręgowego w Ł. wraz z potwierdzeniem złożenia. Ponadto, w momencie składania wniosku o świadczenie wychowawcze, tj. w dniu 22 sierpnia 2018 roku organ był w posiadaniu kopii postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 29 marca 2018 roku, sygn. akt XII C 267/18 o zabezpieczeniu alimentów, na rzecz Z.W. w kwotach po 500 zł. miesięcznie z mocą obwiązującą od dnia 21 lutego 2018 roku. Postanowienie to było zaopatrzone w klauzulę wykonalności.

W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw podlegał uwzględnieniu.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Zgodnie bowiem z treścią art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie zaś jak w przypadku skarg, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności przyznać należy skarżącej, że organ II instancji naruszył zawartą w art. 127 § 1 K.p.a. zasadę skargowości.

Z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, co oznacza, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Wprawdzie art. 127 § 1 K.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie domaga się kontroli decyzji organu pierwszej instancji.

W ugruntowanym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja wydana w trybie postępowania odwoławczego, pomimo niewniesienia odwołania, dotknięta jest z kolei wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa (vide: wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn.. akt I OSK 872/13 - LEX nr 1636871; z dnia 9 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2492/12; wyroki WSA: Opolu z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 174/18 - LEX nr 2563697; w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 233/17 - LEX nr 2296959; w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn.. akt IV SA/Gl 463/16 - LEX nr 2201090; w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1525/16 - LEX nr 2189619 ).

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca zakwestionowała jedynie pkt 1 decyzji organu I instancji, w której to organ odmówił jej przyznania świadczenia na wskazany w tym punkcie okres. Tym samym organ był zobowiązany do rozpoznania odwołania we wskazanym w odwołaniu zakresie, bo w pozostałej części decyzja stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania.

Oceniając natomiast legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 64e p.p.s.a. należy wskazać, że uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie potwierdza prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 K.p.a., a zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna.

Organ odwoławczy zaniechał bowiem ponownego, merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu, nie zostały bowiem spełnione przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Przypomnieć należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Granice dopuszczalności orzekania kasacyjnego przez organ odwoławczy określa art. 136 K.p.a., pozwalając organowi odwoławczemu na usunięcie na żądanie strony lub z urzędu, we własnym zakresie, w ramach postępowania odwoławczego, wad postępowania dowodowego i na przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Na podstawie tego przepisu organ odwoławczy może też zlecić przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego organowi, który wydał decyzję. Mając jednakże na względzie określoną w art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa, a także zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.) organ odwoławczy powinien przede wszystkim we własnym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. Jeżeli zatem korzysta z kompetencji określonych w art. 138 § 2 K.p.a., to jest obowiązany do określenia w uzasadnieniu orzeczenia okoliczności wymagających wyjaśnienia, wraz z uzasadnieniem, dlaczego nie może przeprowadzić dodatkowego postępowania we własnym zakresie ( vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 774/18 - LEX nr 2500066; w Poznaniu z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Po 358/18 - LEX nr 2500052; w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 229/18 - LEX nr 2497119; w Łodzi z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 163/18 - LEX nr 2500996; w Szczecinie z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 253/18 = LEX nr 2496993; w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 708/18 - LEX nr 2501079 ).

W przedmiotowej sprawie organ II instancji nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie w granicach zaskarżenia obejmującego pkt 1 decyzji organu I instancji. W szczególności organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego nie jest w stanie w oparciu o art. 136 K.p.a. uzupełnić zgromadzony materiał dowodowy i podjąć próby ustalenia dochodu skarżącej za wrzesień 2018 r. oraz dochodu męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiąc maj 2018 r. ( m.in. występując do właściwego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym o udzielenie informacji na temat formy opodatkowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej). Organ uchylił się tym samym od ponownego merytorycznego załatwienia sprawy. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 K.p.a. W przedmiotowej sprawie nie sposób jednak tych przyczyn odnaleźć w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Z przytoczonych względów, Sąd w oparciu o art. 151a § 1 zd. 1. p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

k.ż.