Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2636/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 2636/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Stanisław Biernat ( spr.) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2004r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego E. S. kwotę 25 ( dwadzieścia pięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IISA/ Kr 2636/ 00

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].08.2000 r. , nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich E.S. , ur. [...] przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1982 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej za okres [...]05.1945 r. do [...] .12.1947 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane E.S. uprawnienia kombatanckie, był zatrudniony w Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E.S. podał, że w czasie okupacji niemieckiej pomagał partyzantce, jako łącznik.

W dniu [...].09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 129 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... . W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji i dodał, że stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich upłynął w dniu 31.12.1998 r. Ponadto organ zauważył, że E.S. nie podawał przy wstępowaniu do ZBoWiD że należał w czasie okupacji i do dnia rozpoczęcia postępowania weryfikacyjnego nie ubiegał się o uprawnienia z tego tytułu. Z uwagi na powyższe Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany kwestionowanej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S. podał, że w czasie okupacji pomagał partyzantom będąc łącznikiem Batalionów Chłopskich pod dowództwem S.P.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podkreślając, że żadna działalność w MO nie może być uznana za działalność kombatancką.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) i zatrudnienie w MO nie daje tytułu do uprawnień kombatanckich. Por. np. np. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00 ONSA2001/1/3. Należy więc stwierdzić, że jedynym tytułem przyznania E.S. uprawnień kombatanckich była jego działalność w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., pociąga za sobą pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Jednakże, wbrew twierdzeniom Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, Dz.U., nr 72, poz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.

W sytuacji zatem, kiedy strona powołała się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na swoją działalność w ruchu oporu, co mogłoby stanowić tytuł uprawnień kombatanckich, stosownie do art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § l k.p.a. było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, czy okoliczności te rzeczywiście miały miejsce. Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Organ powinien ocenić oświadczenia skarżącego składane w postępowaniu weryfikacyjnym, porównać je ze stwierdzeniami zawartymi w aktach ZBoWiD, w tym również w oświadczeniu J.P. z [...] .06.1981 r., w którym jest mowa o tym, że E.S. pomagał partyzantce pod dowództwem S.P. (k. [...]). Organ powinien także w razie potrzeby dopuścić inne dowody. Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. l ust. 2, art. 2 lub art. 4, może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Sąd stwierdza, że poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne, natomiast poprzez niewyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się innym tytułem uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.