Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 55/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 194 par. 1 i par. 3, art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Kieres Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi K. B. (dalej: Strona/ Skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: SKO) z dnia [...] września 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2020 r. ([...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]w sprawie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. ustalającej Stronie wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 w wysokości [...] zł i ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w wysokości [...] zł.

1.2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. Strona zwróciła się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. Jako powód wskazano okoliczność, że bezpodstawnie opodatkowano część gruntów należących do podatniczki jako tereny mieszkaniowe "B". Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji i następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy własną decyzję. Na skutek wniesionej skargi na ww. decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] marca 2020 r. I SA/Wr [...] uchylił ww. decyzję SKO. Sąd podzielił stanowisko SKO w zakresie braku rażącego naruszenia prawa z uwagi na orzekanie zgodnie z ewidencją gruntów. Sąd zarzucił natomiast SKO niezbadanie przesłanki wynikającej z treści art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: O.p.), tj. że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Powyższy zarzut został sformułowany w oparciu o przedłożony na rozprawie przez Stronę dowód w postaci postanowienia Sądu rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] o podziale majątku wspólnego i zniesieniu współwłasności majątku R. B. i K. B. i postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] marca 2016 r., [...] oddalającego apelację od ww. postanowienia Sądu Rejonowego.

1.3. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności powołanej na wstępie decyzji Burmistrza S. z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu zarzuciła, ze decyzja rażąco narusza prawo albowiem nie uwzględnia postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] o podziale majątku wspólnego i zniesieniu współwłasności majątku R. B. i K. B.. Ponadto podniosła zarzut, że bezpodstawnie opodatkowano część gruntów należących do podatniczki jako tereny mieszkaniowe "B". Na podstawie zawiadomienia Starosty O. z dnia [...] lutego 2004 r. bezpodstawnie zmieniono w ewidencji gruntów kwalifikację należącego do niej gruntu. W akcie sprzedaży jak i w księgach wieczystych był to dalej grunt rolny niezabudowany. Podatniczka o tej zmianie dowiedziała się dopiero w dniu [...] listopada 2016 r. Uwzględnienie zmiany z dnia [...] grudnia 2003 r. przez Urząd Gminy Ś. było bezpodstawne i pociągnęło za sobą wydanie decyzji objętej wnioskiem. Podatniczka, wcześniej, dnia [...] maja 2016 r. wystąpiła do Starosty Powiatu W. o zmianę wpisu w ewidencji gruntów. Dopiero po ponagleniu, Starosta dokonał zmiany wpisu w ewidencji gruntów a przy tym jeszcze popełnił w zawiadomieniu błąd albowiem wskazał, że wniosek podatniczki jest z dnia [...] października 2016 r. a nie z dnia [...] maja 2016 r. (błąd sprostowano w zaświadczeniu z dnia [...] lutego 2017 r.). W decyzji w dalszym ciągu ujmowani są współwłaściciele, mimo zniesienia współwłasności i dane w kartotece budynków są nieprawidłowe.

1.4. W powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji wskazano, że podnoszone przez Skarżącą okoliczności w kwestii wydania stosownych postanowień sądowych nie były wiadome organowi podatkowemu na moment orzekania i organ nie miał możliwości ich uwzględnienia. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy było niewypełnienie przez podatniczkę obowiązku poinformowania organu podatkowego o zaistnieniu okoliczności mających wpływ na zobowiązanie podatkowe. SKO podkreśliło, że instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem za pomocą, którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Podkreśliło, że w realiach rozpatrywanej spray powinien mieć zastosowanie inny tryb nadzwyczajny, tj. wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Organem właściwym do wznowienia postępowania jest Burmistrz S.. W kwestii zaś danych zawartych w ewidencji gruntów, SKO wskazało, że mają one walor dokumentu urzędowego stosownie do treści art. 194 § 1 O.p. Zdaniem SKO podatniczka nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów mogących podważyć zapisy ewidencyjne, które miałyby moc dowodową równą mocy dokumentu urzędowego. Nie było zatem żadnych podstaw, aby organy podatkowe miały odstąpić od danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i ustalać stan faktyczny sprawy na podstawie innych dowodów, szczególnie, że żadne dowody przez podatniczkę nie zostały przedstawione. Uznano, że nie zaistniała żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności określona w treści art. 247 § 1 O.p.

2. Postępowanie przez Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca zaskarżyła w całości powołaną na wstępie decyzję SKO. Zarzuciła jej naruszenie:

- art. 247 § 1 pkt 3 O.p. przez błędne zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że decyzja której dotyczy wniosek nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, ze zm.; dalej: p.g.k.), przez pominięcie, że dane zawarte w ewidencji stanowiącej podstawę wymiaru podatku nie odpowiadały rzeczywistości, na skutek błędnego działania Starosty O., które miało miejsce w 2004 r., a które to okoliczności zostały sprostowane przez organy gdy Skarżąca je wykryła;

- art. 194 § 3 O.p., przez błędne przyjęcie, że niezgodna z rzeczywistością ewidencja gruntów istniejąca w dniu wydawania decyzji ma nadal moc dowodową, choć w chwili rozstrzygania wniosku dane te są inne, zgodne z zarzutami Skarżącej.

W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że jej zdaniem, część gruntów stanowiących jej własność była bezpodstawnie zakwalifikowana jako "grunty mieszkaniowe B" i tym samym pobierano od niej podatek w zawyżonej wysokości, na podstawie błędnych danych. Dalej zarzucono pominięcie tego, że gdy Skarżąca zauważyła bezprawne działania Starosty Oławskiego, doprowadziła do stanu zgodności danych z rzeczywistym stanem. Skarżąca twierdzi, że nie musi przedstawiać dokumentu podważającego dane ewidencyjne, gdyż "oczywiste jest w okolicznościach sprawy", że przez okres, którego dotyczy decyzja, jej grunty opodatkowane były "zawyżoną stawką". Zdaniem Skarżącej doszło do naruszenia art. 21 p.g.k., ponieważ dane zawarte w ewidencji i stanowiące podstawę wymiaru podatku nie odpowiadały rzeczywistości. Ponadto Skarżąca zakwestionowała związanie organu podatkowego danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

2.3. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2021 r. Skarżąca opisała całą sytuację związaną ze zmianą danych w ewidencji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 219 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 1 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [...]. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, o których mowa w art. 134 § 1 ppsa wyznaczone są granicami sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, a nie procesowym. Oznacza to, iż sąd ma obowiązek rozpoznać sprawę co najmniej w zakresie, w jakim domaga się strona skarżąca, formułując konkretne zarzuty skargi (por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r., III OSK 3540/21, CBOSA).

3.3. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenie nieważności. Zdaniem Skarżącej zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności określona w treści art. 247 § 1 pkt 3 O.p. – rażące naruszenie prawa, które Skarżąca upatruje w błędnych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Odmiennego zdania jest SKO wskazujące na związanie danymi wykazanymi w ww. ewidencji.

3.4. Kluczową kwestią mającą wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy jest wyrok tut. Sądu z dnia [...] marca 2020 r. I SA/Wr [...], który to wyrok został uchylony wyrokiem z dnia [...] grudnia 2020 r. II FSK [...] Naczelnego Sądu Administracyjnego i NSA oddalił skargę Skarżącej.

3.5. Warto jest wskazać na wstępie, że z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy kluczowym jest zastrzeżenie, że wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. J. Brolik, w: J. Brolik, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 247, LEX, 2013, wyd. V; por. wyroki NSA z dnia: 15 lipca 2009 r., I FSK 731/08; 8 grudnia 2005 r., II FSK 27/05, CBOSA). W orzecznictwie przesłanka rażącego naruszenia prawa wiąże się z trzema okolicznościami: oczywistością naruszenia prawa, charakterem przepisu, który został naruszony oraz ekonomicznymi lub gospodarczymi skutkami, które wywołała. Rażąca sprzeczność ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2013 r., II FSK 1345/11, CBOSA). O rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie. Zastosowana w orzeczeniu norma prawna powinna być rozumiana jednolicie (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 252/13, CBOSA). Naruszenie prawa będzie miało cechę rażącego wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu podatkowego w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., II FSK 644/09, CBOSA). Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma charakter "rażącego", tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zdarzeniu ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II FSK 2058/12, CBOSA). Nie każde naruszenie prawa, ale tylko naruszenie o wyjątkowej intensywności, powodujące wadę tkwiącą w samej decyzji, uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 839/10, CBOSA).

Jeżeli w przedmiocie oceny możliwości stosowania czy wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsce kontrowersje, spory i wątpliwości interpretacyjne, nie można w takim przypadku zasadnie mówić o rażącym naruszeniu prawa. Stanowisko to potwierdzone jest licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych i poglądami piśmiennictwa (por. J. Brolik, w: J. Brolik, C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 247, LEX, 2013, wyd. V). Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p., to naruszenie oczywiste, łatwo dostrzegalne, wyraźne, niewątpliwe. Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa nie może mieć miejsca, kiedy treść normy prawnej nie jest oczywista i daje możliwość różnych interpretacji, zatem błędna wykładnia prawa, co do zasady, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki NSA z dnia: 21 marca 2013 r., I GSK 1394/11; 21 marca 2013 r., I GSK 1393/11, CBOSA). Nie chodzi bowiem w tego typu przypadkach o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki NSA z dnia: 6 listopada 2014 r., II FSK 2578/12; 5 maja 2011 r., I FSK 761/10, CBOSA). Występowanie rozbieżności w zakresie wykładni przepisu nie pozwala na uznanie aktu za rażąco naruszającego prawo, z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia (por. wyroki NSA z dnia: 13 maja 2014 r., I GSK 1490/12; 18 lutego 2011 r., II FSK 1822/09, CBOSA).

W postępowaniu szczególnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, nie ma miejsca na weryfikowanie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym, a w takim kierunku zmierzały argumenty przedstawione w uzasadnieniu zarzutów skarżącej. Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło.

W art. 128 O.p. wyrażona została bowiem zasada trwałości decyzji ostatecznych polegająca na tym, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Katalog przyczyn unieważnienia decyzji jest zamknięty, co koresponduje z ww. zasadą trwałości ostatecznych decyzji podatkowych. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w O.p. lub w ustawach podatkowych. Z powyższego przepisu wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej to odstępstwo, a więc wyjątek od sytuacji, że decyzja taka pozostaje w obrocie, obowiązuje, jest stosowana i nie podlega ocenie w zakresie jej zgodności z prawem. Obowiązywanie tej zasady prowadzi do formalnego obowiązywania każdej decyzji ostatecznej, nawet wadliwej, do czasu wyeliminowania jej z obrotu. Skoro jednak eliminacja takich decyzji jest odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 128 O.p., to przepisy przewidujące możliwość takiej eliminacji muszą być interpretowane ściśle. Tak więc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy przytoczonego powyżej art. 247 § 1 O.p.

Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia [...] marca 2020 r. podkreślił, że w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. nie zaistniała przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Sąd podkreślił, że właściwie organy podatkowe wskazały na przepis art. 21 ust. 1 p.g.k., zgodnie z jego brzmieniem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zawarty w tym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z dnia: 17 grudnia 2010 r., II FSK 1489/09; 15 lutego 2017 r., II FSK 4051/14, CBOSA). Przepis ten nie określa jednak zakresu związania organów podatkowych, w ramach postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości, informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do ww. regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, CBOSA).

Jak z kolei stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lipca 2014r. o II FSK 2565/12, CBOSA, zawarte w tej ewidencji dane można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12, CBOSA; zob. również S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2015, nr 2, s. 11-19). Skoro jednak wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi dowód z dokumentu urzędowego, przeciwdowodem pozwalającym organom podatkowym ustalić wymiar podatku w oparciu o dane inne niż wynikające z tej ewidencji, powinien być również dokument (por. B. Pahl, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r., II FSK 1581/12; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 1600/17, CBOSA).

3.6. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia [...] marca 2020 r. uznał, że okoliczności, które stanowią podstawę wniosku Strony o stwierdzenie nieważności należą do pierwszej z opisanych grup danych, są to bowiem zapisy odnoszące się do kwalifikacji gruntów. Zatem, jak wskazano tego typu informacje są dla organów podatkowych bezwzględnie wiążące przy wymiarze zobowiązań i nie mogą być przez organy podatkowe samodzielnie zmieniane. W tym względzie, jak wynika z powołanego orzecznictwa, które Sąd w pełni podzielił, dane te wynikające z ewidencji są podstawą wymiaru podatku od nieruchomości.

Sąd zauważył, że jak wynika z akt sprawy wydając orzeczenie w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego skarżącej za 2016 r. – organy podatkowe wsparły się na ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu na 2016 r., w tym dokonanej aktualizacji, a także informacji złożonej przez samą Skarżącą w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz w dniu [...] listopada 2016 r. Zmiana w zakresie kwalifikacji spornych nieruchomości (z gruntów oznaczonych jako "B" na grunty oznaczone jako "R") została dokonana przez skarżącą w październiku 2016 r., a zatem nie mogła być podstawą wymiaru zobowiązań za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 października 2016 r., natomiast została uwzględniona przy wymiarze za listopad i grudzień 2016 r. Z przedstawionych wraz z wnioskiem dokumentów nie wynikało bowiem aby właściwy dla dokonania zmian w ewidencji organ administracji (Starosta) uchylił zapisy ewidencji obowiązujące w okresie styczeń – października 2016 r. Z dokumentacji tej, zawartej w aktach postępowania administracyjnego sprawy o sygn. akt I SA/Wr [...], które Sąd dopuścił jako dowód w niniejszym postępowaniu, wynikało, że zmiana zgłoszona przez stronę ujawniona została [...] października 2016 r., co miało przełożenie na wymiar zobowiązań podatkowych za 2016 r.

Sąd wypowiedział się odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 194 O.p.. uznał go za niezasadny. Wskazał bowiem, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, a zatem korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej. Powyższe sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić – bez przeprowadzenia przeciwdowodu – istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Dalsza jednostka redakcyjna ww. zapisu (art. 194 § 3 O.p.) dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Taki przeciwdowód musi być jednak wsparty na innych dowodach, dokumentach. Jeżeli więc strona twierdzi, że oświadczenie zawarte w dokumencie urzędowym jest niezgodne z faktem winna w tym względzie przedstawić stosowne dowody.

Innymi słowy zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11).

Podkreślono, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 383, poz. 454), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.

Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., I SA/Kr 1190/09, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2010 r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2015 r. nr 2, s.11-19).

W świetle powyższych uwag, Sąd pierwszej instancji uznał, iż dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych, a wszelkie ich zmiany wywołują skutki na przyszłość, to nie istniały podstawy, aby stwierdzić, że decyzja ostateczna Burmistrza S. dotknięta jest wadą z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Nie narusza ona przepisów prawa, w tym w szczególności art. 21 ust. 1 p.g.k. Została prawidłowo wsparta na danych z aktualnej wówczas ewidencji gruntów, uwzględniając również dokonaną aktualizację.

3.7. Stanowisko w kwestii braku przesłanki z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymane w powołanym wyżej wyroku, o czym dowodzi podjęte rozstrzygnięcie w postaci oddalenia skargi Skarżącej. Sąd ten nie uwzględnił poglądu WSA we Wrocławiu w kwestii rozważenia zaistnienia przesłanki z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. ta zaś przesłanka nie jest przedmiotem skargi.

3.8. W związku z powyższym należy wskazać, że stosownie do treści art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy podatkowe ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, LEX/el.).

W niniejszej sprawie kwestia podnoszona przez Skarżącą w skardze już była rozważana a zatem Sąd w niniejszej sprawie nie może czynić odmiennej wykładni od tej, która już została dokonana przez NSA w wyroku z dnia [...] grudnia 2020 r. i to w kontekście tych samych okoliczności.

3.9. Z powyższych względów należy uznać, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p., art. 21 p.g.k. oraz art. 194 § 3 O.p. a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

3.10. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 ppsa.