Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 532/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...], którym odmówiono wnioskodawcy - J. K. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] r. wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy [...] z wnioskiem "o ponowne przeanalizowanie jego wniosku o zwrot pieniędzy za paliwo rolnicze, spowodowanie naliczenia należnej mu kwoty głównej wg przyznanego limitu oraz naliczenia ustawowych odsetek do dnia wypłaty". Złożony przez wnioskodawcę wniosek miał dotyczyć niewypłaconego w [...] i [...] r. zwrotu części podatku akcyzowego. Powyższy wniosek został doprecyzowany pismem z dnia [...] r., do którego załączono kopie dokumentów:

- pismo [...] z dnia [...] r.,

- pismo - zaświadczenie Agencji Nieruchomości Rolnych [...] w [...] z dnia [...] r., znak: [...]

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Organ I instancji odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] [...], oraz powołując treść art. 145 § 1 oraz art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej w skrócie "k.p.a.") wskazał, że przedstawione w piśmie z dnia [...] r. okoliczności oraz dokumenty, znane były stronie przed wydaniem decyzji w dniu [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, zatem przekroczony został miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem z dnia [...] r., strona wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie.

Zdaniem wnioskodawcy, organ I instancji winien wznowić postępowanie i rozpatrzyć jego sprawę merytorycznie, gdyż zdaniem wnioskodawcy, poprawnie on wskazał i uzasadnił przesłanki z art. 145 k.p.a. oraz nie doszło do przekroczenia terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Wnioskodawca dodał, że formalnie postanowienie Prokuratury o umorzeniu śledztwa do niego nie dotarło, stąd nie może być mowy o rozpoczęciu biegu terminu z art. 148 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, nakreśliło ramy prawne sprawy.

Organ odwoławczy wskazał, że wniesienie podania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Uregulowana w k.p.a. procedura wznowienia postępowania przebiega bowiem dwuetapowo. Pierwszy, wstępny jej etap, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazano podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Dopiero spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a.

W konsekwencji, w przypadku ustalenia, że w podaniu o wznowienie postępowania nie określono przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin do jego złożenia o którym mowa w art. 148 k.p.a., organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), który to etap został we wcześniejszym postępowaniu ([...] niejako zignorowany co spowodowało, iż w wyniku skargi podatnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] wyrokiem z [...] r. w sprawie [...] [...] uchylił postanowienie organów podatkowych I i II instancji oraz w wytycznych nakazał zbadać czy w podaniu podatnika z dnia [...] r. o wznowienie postępowania, wskazano podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a.

Powyższe oznacza, że organ I instancji obowiązany był na nowo zbadać zarówno, czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a., jak i czy zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, który zdeterminowany jest podaną w podaniu podstawą wznowienia.

Organ odwoławczy wskazał, że ciężar wskazania podstawy wznowienia jak i ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania. Strona musi zatem wyjaśnić, na podstawie której z przesłanek domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego oraz kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że organ I instancji odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. wskazując, że w sprawie został przekroczony termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego, całość odwołania wykracza poza przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż podatnik domaga się wydania korzystnej dla niego decyzji w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego, pomijając jednoznaczne w treści przepisy prawa.

W ocenie organu odwoławczego, podatnik winien wskazać, w sposób pozwalający organowi na identyfikację przesłanek, na podstawie których domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego. Tymczasem, zarówno w oparciu o treść podania o wznowienie postępowania z [...] r., jak i pisma z [...] r., nie można było jednoznacznie stwierdzić, w oparciu o jakie przesłanki podatnik domaga się wznowienia postępowania. Organ podatkowy I instancji miał przy tym na uwadze, że podatnik przedstawił w jego ocenie, nowe dowody w postaci artykułu z gazety oraz własnego pisma z [...] r. (wpływ [...] r.) do A. N. R. oraz pism agencji adresowanych do niego z [...] r. oraz z [...] r., co mogłoby wskazywać na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wniosek o wznowienie postepowania wpłynął po upływie miesiąca od dnia, w którym podatnik dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Sam bowiem podatnik wskazał, że był w posiadaniu w/w dokumentów (których był adresatem albo odbiorcą) w dacie ich powstania, w roku [...] czyli w dacie wydania decyzji odmawiającej zwrotu podatku akcyzowego, od której podatnik się nie odwołał i która uprawomocniła się w dniu [...] r.

Nie uszło uwadze Kolegium, że podatnik w swoim zażaleniu jako podstawę wznowienia postępowania wskazywał art. 145 § 1 pkt 1,7 i 8 k.p.a., powielając niejako argumentację, iż organ podatkowy winien uwzględnić okoliczność, że Prokuratura w [...] r. umorzyła śledztwo przeciwko wnioskodawcy, z czego podatnik wywodzi, że wszelkie działania organu I instancji w [...] roku były oparte o fałszywe dowody, odmiennie ocenione przez Prokuraturę, skoro nie postawiono mu żadnych zarzutów. Podatnik wskazał też, że do tej pory nie otrzymał on formalnie postanowienia o umorzeniu śledztwa, stąd nie zaczął biec termin jednego miesiąca o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja podatnika co do zasady podniesiona dopiero w zażaleniu - nie może się ostać, gdyż po pierwsze Prokuratura zajmowała się sprawą poświadczenia nieprawdy w oświadczeniu a nie kwestią zwrotu podatku akcyzowego. Śledztwo prowadzone było już po wydaniu decyzji z [...] r. i w istocie w jego wyników nie ustalono, że podatnik nie podał nieprawdy co do ilości posiadanych przez niego użytków rolnych i w ten sposób usiłował wyłudzenia podatku akcyzowego ale, że społeczna szkodliwość jego czynu jest znikoma.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie brak też takiego orzeczenia sądowego które potwierdzałoby, że decyzja z [...] r. została wydana w oparciu o fałszywy dowód albo w wyniku przestępstwa, czego sam podatnik na etapie zażalenia nie kwestionował.

W ocenie organu odwoławczego, podatnik nie określił prawidłowo przesłanek z 145 § 1 pkt 1 albo pkt. 2, 7 czy 8 k.p.a., na podstawie których możliwym byłoby wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie.

Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], zarzuciła organowi:

1. naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art.7 k.p.a. - zgodnie bowiem z tym przepisem, organ miał obowiązek z urzędu podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, czego niestety w przedmiotowym postępowaniu skarżony organ rażąco zaniechał;

- obowiązkiem organu było porównanie formalnego stanowiska Prokuratury o umorzeniu śledztwa prowadzonego wcześniej przeciwko skarżącemu, z zarzucanymi skarżącemu przez organy administracji publicznej w [...] r. nieprawidłowościami w sprawie podatku akcyzowego;

- skoro zarzuty te były stosunkowo zbieżne i skoro postępowanie prokuratorskie umorzono oznacza to, że decyzja z dnia [...] r., w związku z którą wznowienia postępowania skarżący domaga się, oparta została na dowodach nieprawdziwych czyli w tym przypadku fałszywych;

2. naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wyrażonej w art.7a § 1 k.p.a. - zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony;

- w przedmiotowej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sam zastanawia się, czy zastosowanie mógłby znaleźć art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. czy może art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.? - i wybiera mniej korzystny dla skarżącego, zdaniem organu wariant drugi;

- pomimo jednak, iż sam skarżący również uważa, że w jego przypadku może zastosowanie znaleźć art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. - co ma racjonalne wytłumaczenie i co zdaniem skarżącego, wykazał przed SKO; to jednak bez wątpienia zastosowanie w niniejszej sprawie wbrew stanowisku organu, znajduje również 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ argumenty uzasadniające decyzję z dnia [...] r., w związku ze stanowiskiem Prokuratury o umorzeniu śledztwa - okazały się nieprawdziwe, czyli fałszywe;

- w takim przypadku zastosowanie znajduje 10 letni termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, który jeszcze nie upłynął, a który powinien zostać uwzględniony przez skarżony organ.

Podnosząc ww. zarzuty, skarżący wniósł o rozstrzygnięcie skargi w oparciu o art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a.") oraz o rozstrzygnięcie tej skargi, na korzyść skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W wyniku rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest ustalenie, czy w sposób uprawniony Organ wydał zaskarżone postanowienie, którym odmówiono Skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Zatem, kontrolą sądową w analizowanej sprawie zostało objęte postanowienie wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy uwzględnić fakt, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem WSA [...] z [...] r. o sygn. akt I SA/[...] [...]. Jest to o tyle istotne, że w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 z późn. zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153).

W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a., zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są co do zasady związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 p.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 9 do art. 153). Żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno orzekający ponownie - po wyroku WSA o sygn. akt I SA/[...] - organ, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w tym wyroku.

Z tych też względów należy przypomnieć, że w uzasadnieniu powyższego wyroku (I SA/[...] [...]) WSA wskazał, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 ustawy, wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a.

W konkluzji Sąd wskazał, że organy obu instancji nie wykazały, aby zaistniały wymienione wyżej przyczyny odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego, a przeszły bezpośrednio do badania zaistnienia wskazywanych przez stronę przesłanek wznowienia, co na tym etapie postępowania było przedwczesne i możliwe będzie dopiero po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że organy obu instancji zastosowały się zarówno do oceny prawnej jak i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w uzasadnieniu wyroku I SA/[...] [...].

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przyjmuje się że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Trafnie organ wskazał, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich, właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 k.p.a., art. 145 k.p.a.) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 k.p.a.). W przypadku przyjęcia zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 k.p.a.). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 k.p.a.). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania – organ winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Podkreślenia wymaga, że ciężar wskazania podstawy wznowienia, jak i ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 1 k.p.a., spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania. Strona musi zatem wyjaśnić, na podstawie której z przesłanek domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego oraz, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Wójta Gminy [...] z wnioskiem "o ponowne przeanalizowanie jego wniosku o zwrot pieniędzy za paliwo rolnicze, spowodowanie naliczeniem należnej mu kwoty głównej wg przyznanego limitu oraz naliczeniem ustawowych odsetek do dnia wypłaty". Następnie pismem z dnia [...] r. skarżący uzupełnił swój wcześniejszy wniosek oraz przesłał kserokopie dokumentów, które nie znalazły się w aktach postępowania administracyjnego, a w ocenie skarżącego mogły mieć istotny wpływ na wydane decyzję, tj. pismo [...] z [...] r., zaświadczenie Agencji [...] z dnia [...] r., informację prasową z dziennika [...]", że od [...] r., zgodnie z nowelizacją ustawy, milczenie agencji będzie równoznaczne z przedłużeniem umowy, pismo skarżącego z dnia [...] r. do Dyrektora [...] z prośbą o przedłużenie terminu dzierżaw na kolejne [...] lat.

Sąd podzielił stanowisko organu, że zarówno z treści podania o wznowienie postępowania z [...] r., jak i z pisma z dnia [...] r., nie można było jednoznacznie stwierdzić, w oparciu o jakie konkretnie przesłanki skarżący domagał się wznowienia postępowania. Organ uznał zatem, że skoro skarżący przedstawił w jego ocenie nowe dowody, to może to wskazywać na przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec tego, organ zobligowany był w pierwszej kolejności do zbadania zachowania terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 k.p.a.). Przy czym przepis art. 148 § 1 k.p.a. wyraźnie wskazuje na moment dowiedzenia się o okoliczności, nie zaś na moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania (o przysługującym prawie wznowienia). Przyjęty tu pogląd nie jest kwestionowany w orzecznictwie i doktrynie (por. np. wyroki NSA z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 127/07 i z dnia 9 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 1460/01, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 września 2010 r. Sygn. akt II SA/Rz 279/10). Nie jest też istotna świadomość w zakresie prawnego znaczenia okoliczności faktycznej, jako podstawy wznowienia.

Za prawidłowe w kontrolowanej przez Sąd sprawie, należy uznać ustalenie przez organy obu instancji, że skarżący był w posiadaniu ww. dokumentów w dacie ich powstania, czyli w [...] r. Tym samym, zasadnie stwierdziły organy obu instancji, że skarżący, składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] r., nie zachował jednomiesięcznego terminu do wznowienia postępowania określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest okolicznością faktyczną, która winna być w sposób obiektywny ustalona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Podkreślić przy tym należy, że niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego określają również inne wymogi formalne niezbędne dla skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania.

Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero więc pozytywne ustalenia co do dochowania tego terminu, a także co do istnienia legitymacji procesowej strony do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie (art. 28 k.p.a.), uprawniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy.

Zachowanie wskazanego 1 – miesięcznego terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie jedynie ocenia dowody w tej mierze. Oznacza to, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, jednakże to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia" (por. wyrok NSA z dnia 19.05.2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97). Zachowanie tego terminu jest jednak również badane przez organ - nie jest on bowiem zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 21.03.2012 r., sygn. akt I OSK 463/11).

Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem organu do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. W przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego, pomimo niedochowania przez wnioskodawcę ww. terminu, organ winien postępowanie to umorzyć (por. wyrok NSA z dnia 17.05.2012 r., sygn. akt II OSK 374/11).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt stanu faktycznego badanej sprawy Sąd stwierdził, że organ I instancji podjął uprawnione rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. z powodu wniesienia żądania wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Organ zasadnie bowiem uznał, że z pism załączonych do pisma skarżącego z dnia [...] r. wynika, że skarżący był w posiadaniu ww. dokumentów w dacie ich powstania, czyli w [...] r., co świadczy, że już w tym czasie skarżący posiadał (uzyskał) wiedzę o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia , a to oznacza, że przesłanka formalna co do zachowania 1- miesięcznego terminu nie została spełniona. Organ odwoławczy zasadnie więc utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu i instancji.

Istotnym też dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, że to na wnioskującym o wznowienie postępowania ciążył obowiązek udowodnienia kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Natomiast obowiązkiem organu administracji było zweryfikowanie przedmiotowej informacji na podstawie dokumentów w sprawie. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97).

Wobec ustalenia, że skarżący nie zachował jednomiesięcznego terminu niezbędnego do wydania postanowienia o wznowieniu postepowania, zbędne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, te bowiem nie mają wpływu na wynik sprawy.

Jednakże wyjaśniając Skarżącemu podniesione przez niego w skardze okoliczności wskazać należy, że nie stanowi podstawy wznowienia postępowania także przyczyna wykazana dopiero na etapie zażalenia,a która nie umknęła uwadze organu, tj. okoliczność, że Prokuratura w [...] r. umorzyła śledztwo przeciwko skarżącemu. Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., tj. z powodu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe oraz z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa, możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczność (por. wyrok NSA z dnia 02.06.2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.)

Wobec tego zgodzić się należało z organem, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może zatem tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania.

Zasadnie także organ wskazał, że Prokuratura zajmowała sią sprawa poświadczenia nieprawdy w oświadczeniu a nie kwestią zwrotu podatku akcyzowego. Nadto, śledztwo było już prowadzone po wydaniu decyzji z [...] r. i w istocie w jego wyników nie ustalono, że skarżący nie podał nieprawdy co do ilości posiadanych przez niego użytków rolnych i w ten sposób usiłował wyłudzenia podatku akcyzowego lecz, że społeczna szkodliwość jego czynu jest znikoma.

Sąd podzielił także stanowisko organu, że jeżeli strona występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku, czy też wreszcie uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym.

Wobec powyższego Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia wykazała, że odpowiadają one wymogom przepisów prawa. Sąd nie stwierdził, by w kontrolowanej sprawie doszło - wbrew zarzutom skargi - do naruszenia przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności, organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wystarczające działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy jest kompletny i został zgromadzony w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy odniósł się do argumentów przytoczonych przez skarżącego w zażaleniu. Uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: [...]