Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 402/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 9, pkt 16
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 7 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 roku sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z koniecznością opieki nad siostrą uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 2, art. 17, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 6 ust. 2a, art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), art. 66 ust. 1 pkt 28, art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2006r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004r., Nr 5 210, poz. 2135 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 129, poz. 1058) odmówił G. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad siostrą E. K.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności. W sprawie ustalono, iż wnioskodawca jest bratem E. K., która do dnia 22 lutego 1994r., pozostawała w związku małżeńskim, rozwiązanym na skutek rozwodu. Nadto jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, gotową do podjęcia pracy. Organ wskazał, iż w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego uzasadniona jest odmowa przyznania pomocy, ponieważ obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności ciąży na byłym mężu, a wnioskodawca jest osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy, szukającą pracy.

W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył G. P. wyjaśniając, iż były mąż siostry nie jest w stanie pokryć wydatków na opiekę. Zarzucił pracownikom organu, iż pomimo kilkukrotnych wizyt w urzędzie nigdy nie został poinformowany, że aby skutecznie wnosić o pomoc, nie powinien być zarejestrowany w urzędzie pracy.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazując na prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji Kolegium przywołało przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek w nim zawartych, gdyż przepis ten stanowi o dziecku, którym niewątpliwie nie jest pełnoletnia siostra wnioskodawcy. Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 9 w/w ustawy pod pojęciem dziecko należy rozumieć dziecko w wieku do ukończenia 16 roku życia legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy dodał, iż wnioskodawca nie należy również do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ustawy, w konsekwencji nie jest uzasadnione rozstrzygnięcie o przyznaniu wnioskowanej pomocy. Kolegium zauważyło, iż wprawdzie organ I instancji bezpodstawnie argumentował, iż przeszkodą do uzyskania pomocy jest fakt zarejestrowania w urzędzie pracy, takiej przesłanki ustawodawca nie zawarł w art. 17 ust. 5 ustawy, jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na brak wypełnienia przesłanek z ust. 1 art. 17 ustawy.

Na powyższą decyzję G. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podnosząc, iż spełnione są przesłanki warunkujące otrzymanie pomocy, gdyż siostra nie jest w stanie samodzielnie zadbać o siebie, legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i wymaga pomocy w życiu codziennym, która z kolei wiąże się z koniecznością rezygnacji z zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd porównuje treść dekodowanej przez organ normy prawa z ustalonym przez ten organ stanem faktycznym. Z naruszeniem prawa materialnego mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym stanie faktycznym została zastosowana błędna subsumcja prawa tj. organ nie zastosował przepisu, który winien był zastosować lub też dokonał wadliwej wykładni zastosowanego prawa. Z naruszeniem prawa procesowego mamy w szczególności do czynienia, gdy organ procesowy pomija okoliczności relewantne, które w świetle prawidłowo dekodowanej norm prawa materialnego i normy prawa procesowego, mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się szeregu uchybień, w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji polegających na naruszeniu przepisów prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania G. P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki na siostrą E. K. Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2010r., w szczególności art. 17 ust. 1 z którego wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wprawdzie na podstawie art. 13 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych (Dz.u. Nr 219, poz. 1706) z dniem 1 stycznia 2010r. zmieniono ustawę o świadczeniach rodzinnych w części dotyczącej zasad ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, m.in. dokonując zmiany zapisu art. 17 ustawy. Jednakże zgodnie z art. 21 ustawy zmieniającej z dnia 19 listopada 2009r. do postępowań w sprawach ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okresy zasiłkowe przypadające przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych ostateczną decyzją, stosuje się dotychczasowe przepisy.

W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły, iż skarżący nie spełnia żadnej z przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślając, iż G. P. nie należy do kręgu osób uprawnionych do przedmiotowego świadczenia, nadto nie może ubiegać się o prawo do świadczenia na rzecz siostry. Z taką wykładnią przywołanej normy prawnej nie sposób się zgodzić, w szczególności w świetle wykształconego wokół zagadnienia świadczenia pielęgnacyjnego orzecznictwa sądowego.

Przede wszystkim przypomnieć wypada, niekwestionowane przez strony ustalenia stanu faktycznego, iż skarżący jest bratem, a jednocześnie opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej siostry, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w urzędzie pracy, razem z siostrą i jej synem prowadzi gospodarstwo domowe. Nadto siostra pozostawała w związku małżeńskim, który ustał w wyniku rozwodu z dniem 22 lutego 1994r.

Powracając na grunt przytoczonego art. 17 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2010r., w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż przepis ten nie stanowi o dziecku niepełnosprawnym, posługuje się pojęciem "dziecko", które zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 4 w/w ustawy i oznacza dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką prawą. Oznacza to, iż pojęcie "dziecka" stosowane dla celów ustalenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało zawężone w stosunku do przytoczonej definicji legalnej przez wskazanie granic wiekowych, przeciwnie, zakreślony w art. 17 ust. 1 w/w ustawy krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia ściśle wiąże się z pewnym typem regulacji rodzinnych, dla określenia których konieczne jest użycie pojęcia dziecka wymagającego opieki, bez względu na wiek. Istotne jest nadto, iż skarżący wraz z siostra tworzy rodzinę, pod pojęciem tym, stosownie do definicji legalnej sformułowane w art. 3 pkt 16 ustawy, należy rozumieć odpowiednio członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Kryterium uznania osoby dorosłej, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, za dziecko uzależnione jest od spełnienia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie warunki te zachodzą, wnioskodawca ubiegał się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na swą pełnoletnią, całkowicie ubezwłasnowolnioną siostrą. Za taką wykładnią przemawia wzgląd na zasadę równości wobec prawa polegającą na tym, że wszystkie podmioty prawa, adresaci norm prawnych, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowani równo (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) oraz fakt, iż zgodnie z art. 18 Konstytucji RP rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP). Wykładni ustawy o świadczeniach rodzinnych należy dokonywać z uwzględnieniem norm konstytucyjnych i obowiązującego Rzeczypospolitą Polską prawa międzynarodowego (art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Zgodnie z zasadą subsydiarności, państwo, w tym władze samorządowe, mają za zadanie jedynie wspierać, nie zaś zastępować rodzinę w jej funkcjach opiekuńczych i wychowawczych. Ponieważ rodzina nie pozostawiła dziecka, które ukończyło 25 rok życia, legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na barkach instytucji publicznych, lecz brat zapewnił pełnię opiekę, w formie osobistych starań, w ramach obowiązku alimentacyjnego, przeto bezsprzecznie realizowany jest cel wynikający z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 w/w ustawy (por. wyrok WSA z dnia 15 lutego 2006r., II SA/Rz 473/05, niepubl., dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; wyrok WSA z dnia 17 października 2007r., IV SA/Po 399/07, niepubl., dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; wyrok WSA z dnia 27 listopada 2008r., IV SA/Po 210/08, niepubl., dostęny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 528082). Reasumując powyższe wywody nie sposób podzielić wykładni organu zmierzającej do wyeliminowania z kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy pełnoletniej siostry legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolejną kwestia wymagającą analizy jest kwestia rozstrzygnięcia, czy skarżącego zaliczyć można w poczet podmiotów uprawnionych na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Zwrócić należy uwagę, iż przepis art. 17 w/w ustawy podlegał kilkukrotnym nowelizacjom podyktowanym m.in. zmieniającym się orzecznictwem sądowym a przede wszystkim rozstrzygnięciami Trybunału Konstytucyjnego. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym mamy do czynienia ze zmianą uwzględniającą wytyczne Trybunału Konstytucyjnego zawarte w orzeczeniach z dnia 18 lipca 2008r., P 27/07 (publ. OTK-A 2008/6/107, Dz.U.RP 2008/138/872) oraz z dnia 15 listopada 2006r., P 23/05 (publ. OTK-A 2006/10/151). W przywołanych rozstrzygnięciach Trybunał Konstytucyjny kładł nacisk na uwzględnienie, przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wobec osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, treści i zakresu obowiązku alimentacyjnego, o jakim mowa w art. 128 i art. 129 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Na istnienie obowiązku alimentacyjnego powstającego nie tylko w relacji rodzic-dziecko, ale także pomiędzy rodzeństwem, ale i małżonkami. Takie ustalenie normatywnej treści art. 17 ustawy, uwzględniające rezultaty wykładni funkcjonalnej, jest zgodne z konstytucyjną zasadą równości i urzeczywistniania przez państwo prawa sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjnym nakazem szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (por. wyrok WSA z dnia 29 stycznia 2008r., IV SA/Wa 657/07, publ. Wspólnota 2008/46/31).

Z brzmienia art. 17 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny. Dla potrzeb sprawy potwierdzeniem istnienia takiego obowiązku alimentacyjnego jest art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z którego wynika, iż obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Wnioskodawca jest bratem E. K., co oznacza, iż obowiązek alimentacyjny znajduje oparcie w stanie faktycznym i prawym. Zwrócić należy uwagę, iż przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie formułuje żadnych dodatkowych wymogów w zakresie obowiązku alimentacyjnego, wskazuje jedynie, aby wnikał on z przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Bez znaczenia pozostaje zatem kwestia pierwszeństwa obowiązku alimentacyjnego, tym bardziej ewentualnego obowiązku alimentacyjnego po stronie małżonka, czy byłego małżonka. W przypadku byłego małżonka obowiązek alimentacyjny ma charakter uzupełniający w stosunku do podstawowego obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przepisu art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, na gruncie analizowanego przepisu art. 17. ust. 1 ustawy. Nadto istniejący obowiązek alimentacyjny byłego małżonka, niezależnie od tego czy jest realizowany czy też nie może być przeszkodą dla osób zobowiązanych do alimentacji do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której były małżonek po pierwsze podejmuje starania do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a po drugie chce się podjąć opieki na osobą, z którą się rozstał i to nierzadko w tragicznych i traumatycznych okolicznościach. Były małżonek nie jest też członkiem rodziny.

Sam ustawodawca, wobec przytoczonej treści art. 17 ust. 1 przesądził zatem, iż to właśnie obowiązek alimentacyjny stanowi cechę wspólną wymienionych podmiotów w zakresie ich relacji z pełnoletnim, niepełnosprawnym, wymagającym określonych form pomocy członkiem rodziny. Wobec tego pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych niż rodzice osób, obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec pełnoletniego, niepełnosprawnego członka rodziny stanowi formę nieuzasadnionej i niekonstytucyjnej dyskryminacji. Uzależnienie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie pielęgnującej pełnoletniego, niepełnosprawnego, nie powinno zależeć od relacji dziecko-rodzic, lecz od podstawowego prawnego obowiązku wypełniającego tę relację, czyli alimentacji. W przeciwnym razie doszło by do sytuacji, gdy obywatel zmuszony byłby dokonywać pozornych czynności prawnych, a tym samym doszłoby do zerwania swoistej umowy między państwem a obywatelem, w zakresie gwarancji płynącej z art. 18 Konstytucji – małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, jak również art. 71 ust. 1 Konstytucji, który gwarantuje, że państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2010r., I OSK 61/10, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż skarżący jako brat, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, znajdujący umocowanie w przepisach prawa, należy do kręgu osób, które mogą ubiegać się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia stwierdzenie, iż skarżący spełnia także pozostałe przesłanki, gdyż zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad pełnoletnią siostrą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji.

Na marginesie wyjaśnić trzeba, z uwagi na uzasadnienie organu I instancji, iż fakt zarejestrowania wnioskodawcy w powiatowym urzędzie pracy nie dyskwalifikuje strony jako podmiotu uprawnionego do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Dopiero fakt pobierania świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego, nie można bowiem wykluczyć, że przecież każda osoba bez pracy, nawet bez faktycznej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, może szukać pracy, może deklarować gotowość do jej podjęcia, co jednak nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyby osoba taka zwróciła się do organu z odpowiednim wnioskiem z uwagi na konieczność sprawowania opieki (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2008r., I OSK 1758/07, dostępny w Lex nr 501328).

Jedyną przesłanką wydania odmownej, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji była błędna i niekonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wobec naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił decyzje organu I jak i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane poglądy prawne i wskazania Sądu, zwracając szczególną uwagę na uwzględnienie i prawidłową ocenę wszystkich zebranych w sprawie dowodów.

ar