Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2663/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego Spółki "A" kwotę [...] z tytułu zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kosewska /-/T. M. Geremek /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Sygn. 3/I SA/Po 2663/02

UZASADNIENIE

Dnia [...] Agencja Celna "B" działająca w imieniu "A" spółka z o.o. w W. złożyła w Oddziale Celnym zgłoszenie celne SAD nr [...] w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu ciągnika drogowego do ciągnięcia naczep, marki DAF, typ [...] , nr nadwozia [...], nr silnika [...], rok produkcji 1999, o wartości 181.669,00zł, zakupionego w firmie "A". Ponieważ kwota długu celnego została zabezpieczona, towar zwolniono i dopuszczono do obrotu, przez co przedmiotowy ciągnik uzyskał status towaru krajowego zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku kodeks celny (Dz.U. z 1997 roku, Nr 23, poz. 117).

Z uwagi na to, że ciągnik w czasie transportu uległ wypadkowi dnia [...] Agencja Celna "B" reprezentująca "A" spółka z o.o w W. wniosła o objęcie procedurą wywozu za granicę tego samego ciągnika drogowego marki DAF, zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] . W deklaracji celnej zaznaczono, ze wywożony ciągnik posiada całkowicie zgniecioną konstrukcję kabiny, uszkodzone światła przednie, wybitą szybę przednią i prawą boczną, zniszczone plastikowe atrapy kabiny, pogięty przedni zderzak, uszkodzone lusterko prawe boczne, wgnieciony zbiornik paliwa, zniszczone nadkola z prawej strony i lewe tylnej osi.

Po dokonaniu naprawy przez dostawcę holenderskiego w dniu [...] Agencja Celna "B" jako przedstawiciel "A" spółka z o.o. przedłożyła zgłoszenie celne SAD nr [...] o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowy ciągnik, który po zabezpieczeniu należności celnych i podatkowych dopuszczono do obrotu.

Dnia 8 grudnia 1999 roku Agencja Celna "B" w imieniu skarżącego złożyła wniosek o uznanie za nieprawidłowe zgłoszenie celne wywozu z dnia [...] , SAD nr [...] i o zmianę procedury wywozu (kod 1000) na czasowy wywóz towaru krajowego w procedurze uszlachetniania biernego w celu jego obróbki lub przetworzenia (kod 4021) oraz wniosła o uznanie za nieprawidłowe zgłoszenie celne dopuszczenia do obrotu z dnia [...] , SAD nr [...] i zmianę dopuszczenia do obrotu (kod 4000) na dopuszczenie do obrotu produktów kompensacyjnych uprzednio objętych procedurą uszlachetniania biernego polegającego na obróbce lub przetworzeniu towarów wywiezionych czasowo (kod 4021). W konsekwencji został złożony wniosek o dokonanie zwrotu cła od towaru sprowadzonego z zagranicy i dopuszczonego do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] .

Dnia 4 grudnia 2000r strona zmieniła wniosek w ten sposób, że wniosła o uznanie towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] za towar powracający i zwrot cła.

W uzasadnieniu wskazano, że sprowadzony ciągnik marki DAF uległ wypadkowi podczas transportu do Polski, a następnie został wywieziony poza polski obszar celny w celu dokonania naprawy na podstawie dokumentu [...] z dnia [...] . Zaznaczono, że koszt naprawy poniósł dostawca z Holandii, a proces naprawczy nie spowodował w żaden sposób poprawy parametrów technicznych pojazdu i zwiększenia jego wartości, a tym samym nie uległa zmianie wartość celna pojazdu. Po dokonanej naprawie ten sam pojazd został sprowadzony do Polski i dopuszczony do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...], a skarżący ponownie uiścił przywozowe należności celne, co spowodowało, że cło od sprowadzonego tego samego pojazdu zostało uiszczone dwukrotnie. Mając powyższe na uwadze skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji z prośbą o zamianę zastosowanej procedury wywozu na procedurę towarów powracających w przypadku nieuwzględnienia wniosku o zastosowanie procedury uszlachetniania biernego.

Skarżący zaznaczył we wniosku, że przedmiotowy towar zyskał status towaru krajowego poprzez objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] i z takim statusem opuścił polski obszar celny, zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...], a następnie został ponownie wprowadzony na polski obszar celny zgodnie z dokumentem SAD nr [...] z dnia [...] , co oznacza, że spełnione zostały przesłanki niezbędne dla zastosowania procedury towarów powracających.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ), art. 65 § 4 i art. 191 § 1 ustawy z dnia 9.01.1997r. - Kodeks celny ( tj. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802) Dyrektor Urzędu Celnego uznał za prawidłowe zgłoszenia celne [...] z dnia [...] i [...] z dnia [...] oraz odmówił uznania ciągnika marki DAF za towar powracający.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 192 §1 kodeksu celnego zwolnienie dla towarów powracających jest udzielane, gdy towary są powrotnie przywożone w tym samym stanie, w jakim były wywiezione oraz osoba zgłaszająca towar przedstawi zgłoszenie celne wywozowe oraz dokumenty świadczące w sposób nie budzący wątpliwości o tożsamości towaru wywiezionego z przywożonym. Podniesiono również, że zgodnie z §2 ust 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 1999 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu powrotnego przywozu towarów, towarami powracającymi są towary, które po ich wywiezieniu poza polski obszar celny zostały poddane czynnościom niezbędnym do ich naprawy lub konserwacji. Natomiast treść §2 ust 2 cytowanego rozporządzenia daje podstawę do uznania towarów za wolne od cła, jeżeli zabiegi polegające na naprawie stały się konieczne w związku z nieprzewidzianym zdarzeniem, które nastąpiło poza polskim obszarem celnym przez które towary te nie mogły zostać w normalnych warunkach i zgodnie z ich charakterem użyte, a ich wartość nie stała się wyższa od ich wartości w chwili wywozu poza polski obszar celny w wyniku dokonywanych zabiegów. Na tej podstawie Dyrektor Urzędu Celnego uznał, że okoliczności rozpatrywanej sprawy nie dają podstaw do uznania przedmiotowego towaru za towar powracający i z tego względu niemożliwy jest zwrot cła wskazując, że przedmiotowy towar w momencie zgłaszania go do procedury wywozu był już uszkodzony, a celem jego wywozu była naprawa, podkreślając, że w takich przypadkach procedurą, którą należało zastosować była procedura uszlachetniania biernego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 1997.08.29 Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm. ) i art. 65 § 4 w zw. z art. 191, 192 ustawy z dnia 1997.01.09 Kodeks celny (Dz.U. z 1997r., Nr 23, poz. 117 z późn.zm.) i § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28.09.1999r. w sprawie szczegółowych warunków i tryb u powrotnego przywozu towarów ( Dz.U. Nr 80, poz. 910) i art. 30 ustawy z dnia 2002.03.20 o przekształceniu w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 41, poz. 365) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] , przytaczając w uzasadnieniu decyzji argumenty faktyczne i prawne tożsame ze stanowiskiem organu celnego pierwszej instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a w szczególności:

1. art. 191, 192 Kodeksu celnego poprzez odmowę uznania, iż zostały spełnione warunki do zwrotu cła, podczas gdy wszystkie wymogi stawiane przepisami prawa zostały zachowane,

2. § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 1999r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu powrotnego przywozu towarów ( Dz.U. Nr 80, poz. 910), poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, iż nie zostały spełnione warunki do zwrotu cła, podczas gdy wszystkie wymogi stawiane przepisami prawa zostały zachowane,

3. art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez bezprawne nałożenie na importera podwójnego obowiązku podatkowego a przez to naruszenie podstawowej zasady obowiązującej w polskim systemie prawnym, tj. zasad państwa prawnego,

4. art. 65 § 4 Kodeksu celnego przez jego błędną i całkowicie niedopuszczalną interpretację, iż strona nie ma prawa składać wniosku o korektę zgłoszenia celnego i o objęcie towaru inną procedurą celną, skoro " towar zgodnie z wnioskiem strony został dopuszczony do obrotu",

5. art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez naruszenie obowiązku działania organów administracji na podstawie przepisów prawa w szczególności przez błędne zastosowanie art. 191, 192 Kodeksu celnego oraz Rozporządzenia Ministra Finansów dnia 28 września 1999r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu powrotnego przywozu towarów,

6. art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych w szczególności przez bezzasadną odmowę zastosowania art. 191, 192 Kodeksu celnego,

7. art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez nie podjęcie wszystkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w szczególności przez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w złożonym odwołaniu,

8. art. 124 oraz 210 § 1 pkt. 4 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez nie wyjaśnienie stronie wszystkich przesłanek podjętego rozstrzygnięcia w szczególności przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony podniesionych w odwołaniu,

9. art. 139 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez nie załatwienie sprawy w terminie miesięcznym w I instancji oraz w terminie dwumiesięcznym w II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodnośc zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt. 1 - 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy, sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, bądź też stwierdzeń inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się zasadne w szczególności w części dotyczącej naruszenia przepisów art. 191, 192, 65 § 4 Kodeksu celnego, § 2 ust. 1 zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23.09.1997r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu powrotnego przywozu towarów ( M.P.Nr 67, poz.663), które to zarządzenie winno być wskazane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, gdyż obowiązywało do 23.10.1999r. tj. do dnia wejścia w życie błędnie wskazanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28.09.199r. w sprawie warunków i trybu powrotnego przywozu towarów ( Dz.U. Nr 80, poz. 910), w treści norm prawnych zastosowanych tożsamy jak w zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł.

Zgodnie z art. 191 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117) towary powracające są to towary, które przed wyprowadzeniem poza polski obszar celny były towarami krajowymi i w terminie 3 lat od dnia ich wyprowadzenia są powrotnie wprowadzane i dopuszczane do obrotu na polskim obszarze celnym. Towary powracające zwalnia się od cła na wniosek osoby zainteresowanej. Uzupełnieniem tego przepisu w zakresie warunków, jakie powinien spełniać towar, który można uznać za towar powracający jest art. 192 § 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym zwolnienie od cła, o którym mowa w art. 191, jest udzielane, gdy towary są powrotnie przywożone w tym samym stanie, w jakim były wywiezione, oraz gdy osoba zgłaszająca towar przedstawi zgłoszenie wywozowe oraz dokumenty świadczące, w sposób nie budzący wątpliwości, o tożsamości towaru wywiezionego z przywożonym.

W świetle przytoczonych przepisów towary powracające zwalnia się od cła na wniosek osoby zainteresowanej pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w cytowanych przepisach.

W rozpatrywanej sprawie towar - ciągnik marki DAF, typ [...] , nr nadwozia [...] , rok produkcji 1999, został dopuszczony do obrotu krajowego, zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...], co oznacza, że w tym samym dniu uzyskał status towaru krajowego i taki status posiadał w momencie objęcia procedurą wywozu za granicę zgodnie ze zgłoszeniem celnym SAD nr [...] w dniu [...] .

Towar zgłoszony do objęcia procedurą towaru powracającego został wyprowadzony poza polski obszar celny w dniu [...], a powrócił na polski obszar celny dnia 31 maja 1999 roku, a więc w terminie krótszym niż dopuszczalny ustawowy trzyletni okres wskazany w art. 191 kodeksu celnego.

Niezbędnym warunkiem do uznania towaru za towar powracający jest jego powrotne przywiezienie go w tym samym stanie, w jakim był wywieziony poza polski obszar celny.

Ciągnik marki DAF został wywieziony poza polski obszar celny w celu dokonania naprawy całkowicie zgniecionej konstrukcji kabiny, uszkodzonych świateł przednich, zainstalowania nowych szyb przedniej i prawej bocznej, plastikowych atrap kabiny, przedniego zderzaka, lusterka prawego bocznego, likwidacji wgnieceń zbiornika paliwa, nadkola z prawej strony i lewej tylnej osi. Bezspornie dokonana w następstwie wywiezienia przedmiotowego towaru zagranicę, naprawa miała wpływ na zmianę stanu wywożonego ciągnika. Niewątpliwie jednak dokonana zmiana dotyczyła stanu fizycznego przedmiotowego towaru, a nie stanu prawnego, który nie uległ zmianie, a tego właśnie zakresu (stanu) dotyczy, użyte w art. 192 §1 Kodeksu celnego, w stosunku do towarów wywożonych i powrotnie przywożonych na polski obszar celny określenie "w tym samym stanie" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2003 roku, sygn. I SA/Ka 2406/01). Takie rozumienie omawianego art. 192 kodeksu celnego jest zbieżne z §2 ust 1 zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł dnia 23.09.1997r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu powrotnego przywozu towarów ( M.P. Nr 67, poz. 663), który dopuszcza dokonywanie czynności wpływających na zmianę stanu fizycznego wywożonego towaru.

Zgodnie z §2 ust. 1, pkt. 3 cytowanego zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł za towary powracające, z zastrzeżeniami art. 191 Kodeksu celnego uznaje się towary, które po ich wywiezieniu poza polski obszar celny zostały poddane czynnościom niezbędnym do ich naprawy lub konserwacji.

Zdaniem Sądu błędnie w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej przyjął, że w sytuacji gdy przedmiotowy towar - ciągnik drogowy marki DAF - został uszkodzony na polskim obszarze celnym, a jego wartość stała się wyższa w wyniku dokonanej naprawy nie stanowi on towaru powracającego " w tym samym stanie" w rozumieniu art. 192 Kodeksu celnego i § 2 ust. 1 pkt. 3 cytowanego zarządzenia. Należy bowiem zauważyć, że w zarządzeniu Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23.09.1997r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu postępowania przywozu towaru jedynie przykładowo wskazano jakie towary uznaje się za powracające. Konstrukcja normy prawnej § 2 ust. 1 zawierająca w swej treści zwrot "uznaje się" nie tworzy katalogu numerus clausus towarów powracających, a więc dotyczy także towarów które uległy wypadkowi na polskim obszarze celnym i po ich wywiezieniu poza polski obszar celny zostały poddane czynnościom niezbędnym do ich naprawy lub konserwacji z zastrzeżeniem warunków wynikających z dyspozycji art. 191 Kodeksu celnego.

Niedopuszczalne jest bowiem taka interpretacja norm prawnych zawartych w aktach wykonawczych do ustawy, a więc przepisów cytowanego zarządzenia w stosunku do Kodeksu celnego ( art. 191 ) prowadząca do ograniczenia ustawowego zwolnienia z cła towarów spełniających warunki określone w art. 191 i 192 Kodeksu celnego.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ze zgłoszeń celnych o wskazanych wyżej numerach wynika tożsamość wywiezionego uszkodzonego ciągnika z przywiezionym po naprawie w dniu 31.05.1999r. ( marka, te same numery silnika i nadwozia).

Słuszny okazał się zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art. 65 § 4 Kodeksu celnego, zgodnie z treścią, którego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony wydaje decyzję lub może wydać decyzję z urzędu, w której uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe ( pkt. 2), uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego ( pkt. 2a), określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego ( pkt. 2b), zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w pkt. 2a i 2b.

Oznacza to, iż strona skarżąca mogła złożyć wniosek o uznanie za nieprawidłowe przedmiotowych zgłoszeń celnych i przyjęcie że towar wskazany w zgłoszeniach na status towaru powracającego i w konsekwencji zażądać zwrotu dwukrotnie zapłaconego cła. Z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie stronie możliwości żądania korekty zgłoszeń celnych nie odzwierciedlających w swej treści stanu faktycznego i prawnego towaru.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zmian.) orzekł jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę rzeczą organu celnego będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag odnoszących się do wykładni pojęcia "w tym samym stanie" i definicji towaru powracającego zawartych w art. 192 § 1 w zw. z art. 191 Kodeksu celnego i 65 § 4 Kodeksu celnego, a także zmian stanu prawnego spowodowanych ustawami z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne i Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz.U. Nr 68, poz. 662, 623).

/-/M. Kosewska /-/T. M. Geremek /-/ B. Koś

K.P.