Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 781/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. we [...] na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia; 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...]Sp. z o.o. we [...] kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Zdrój Sp. z o.o. we [...] - dalej: Skarżący - jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2012 r. nr [...].

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (WN-D) za miesiąc październik 2011r.

Pismem z 28 lutego 2012 r. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Postanowieniem z [...] marca 2012 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ podniósł, iż zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 20 lutego 2012 r. Termin do wniesienia zażalenia określony w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, o którym strona została prawidłowo pouczona w postanowieniu PFRON, ekspirował dnia 27 lutego 2012 r., strona natomiast wniosła zażalenie w dniu 28 lutego 2012 r. W związku z tym, iż strona składając zażalenie z uchybieniem terminu nie zwróciła się do organu o jego przywrócenie stwierdzono wniesienie środka zaskarżenia z uchybieniem terminu.

Pismem z 16 kwietnia 2012 r. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] marca 2012 r., zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 7 w związku z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.)- dalej: k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wyrokiem z 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1116/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie z [...] marca 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że postanowienie organu I instancji odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych na miesiąc październik 2011 r, zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 20 lutego 2012 r. Zwrotne poświadczenie odbioru tegoż postanowienia pokwitowała pełnomocnik skarżącej [...] [...]. Poza sporem jest również to, że zażalenie na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON (organu I instancji) z dnia [...] lutego 2012 r zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 28 lutego 2012 r a więc po terminie, o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie zawierającej nadane zażalenie. Odnosząc się do podnoszonej w skardze rzekomej nieprawidłowości doręczenia rozstrzygnięcia organu I instancji Sąd podniósł, że gdyby [...] [...] nie była osobą uprawnioną do odbioru przesyłki adresowanej dla spółki, odmówiłaby jej przyjęcia. Poza tym organ odwoławczy zwrócił się organu I instancji o udzielenie informacji czy przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji, tzn. przed dniem [...] lutego 2012 r. strona poinformowała o zmianie swojego adresu. Z akt sprawy w tym z odpowiedzi organu I instancji (z dnia [...] kwietnia 2012 r.) wynika jednak, iż okoliczność taka nie miała miejsca. Strona we wniosku o wypłatę dofinansowania na miesiąc październik 2011 r. (którego dotyczy postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r.) wskazała jako adres swojej siedziby i adres dla korespondencji ul. [...] w [...] i do dnia wydania przez Prezesa Zarządu PFRON postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. nie poinformowała ani o zmianie siedziby ani adresu dla korespondencji.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. we [...], wyrokiem z 18 lutego 2014 r., II GSK 1970/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

NSA wskazał, iż postępowanie przed organem I instancji zostało wszczęte podaniem skarżącej z dnia 23 listopada 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2011r. Zarówno podanie inicjujące postępowanie, jak i kolejne pisma z grudnia 2011 r., sporządzone zostały na papierze firmowym z dokładnym oznaczeniem strony: "[...] Sp. z o.o. [...], ul. [...]". Nadto w piśmie z 15 grudnia 2011 r. skarżąca spółka oznacza wnioskodawcę w następujący sposób "Spółka pod firmą [...] Spółka z siedzibą we [...] pod adresem ul. [...], [...] reprezentowany przez [...] [...] – Członka Zarządu i [...] [...] – Prokurenta". Z akt sprawy wynika bezspornie, że od początku postępowania przed organem I instancji siedziba spółki była niezmienna i konsekwentnie wskazywano jej prawidłowy adres, wynikający z Krajowego Rejestru Sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł również, że w załączniku nr 2 do wniosku o dofinansowanie wskazano w rubryce "dodatkowe informacje o pracodawcy" adres [...] ul. [...] oraz taki sam adres do korespondencji, niemniej jednak wobec danych zawartych w podaniu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i kolejnych pism kierowanych do organu I instancji, a nade wszystko z uwagi na fakt, że stroną jest spółka, organ odwoławczy zobligowany był rozważyć skuteczność możliwości wskazania "adresu do korespondencji".

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu " do korespondencji", a nie powinno być sporne, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, zgodnie z treścią art. 45 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu I instancji doręczone zostało 20 lutego 2012 r. na inny adres niż adres siedziby spółki. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia organ odwoławczy nie dostrzegł tej istotnej dla subsumcji art. 134 k.p.a. okoliczności. Nie zauważył także, że na karcie 39 akt administracyjnych znajduje się określone jako "dowód nr 6" postanowienie organu I instancji, na którym jest pieczęć "[...]/ [...] / [...]. Wpłynęło 20.02.2012. Nr dziennika 478 ( ...)", jak i pieczęć "[...], Biuro Zarządu – Kancelaria Główna. Wpłynęło 21 lutego 2012. Nr dziennika 535 (...)".

NSA podniósł, iż ze skontrolowanego przez Sąd I instancji postanowienia nie wynika przyczyna, dla której organ odwoławczy uznał, że odstępstwo od zasady określonej w art. 45 k.p.a. doręczenia pism spółce poprzez doręczenie rozstrzygnięcia do jej "oddziału" stanowi prawidłowe doręczenie i wywołuje skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji opisał działania organu odwoławczego, który "zwrócił się do organu I instancji o udzielenie informacji, czy przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji, tzn. przed dniem [...] lutego 2012 r. strona poinformowała o zmianie swojego adresu". Zdaniem NSA uszło jednak uwadze Sądu, że podjęte przez organ odwoławczy działania miały miejsce po wydaniu zaskarżonego postanowienia i związane były z wniesieniem przez skarżącą spółkę skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu (pismo organu odwoławczego do organu I instancji z dnia 25 kwietnia 2012 r.). Nie służyły one zatem wyjaśnieniu istotnych elementów faktycznych, które powinny być ustalone przed wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentów prawnych dla zaaprobowania tezy zaprezentowanej przez Sąd I instancji, że dla uznania prawidłowości doręczenia wystarczającym jest, że osoba, która je odebrała uczyni adnotację na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "pełnomocnik" i nie odmówi odbioru przesyłki. Sąd wskazał, iż pomijając uwagi dotyczące skuteczności wskazania adresu do korespondencji zauważyć należy, że przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji została zaadresowana na adres oddziału skarżącej spółki. To, czy osoba, która ją odebrała jest "pełnomocnikiem" oddziału, z uwagi na treść art. 45 k.p.a. nie ma w sprawie znaczenia. Wskazanie na kopercie adresu oddziału sprawia, że nieuprawnionym jest wysuwanie wniosku, iż osoba, która odebrała korespondencje jest "pełnomocnikiem" spółki i osobą uprawioną do odbioru pism doręczonych poza siedzibą spółki.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1970/12 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. we [...].

Badając zaskarżone postanowienie we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z treści tego przepisu wynika obowiązek ustalenia daty, od której rozpoczyna bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Dlatego też stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi wniesienia środka zaskarżenia powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się nie dochował terminu określonego do dokonania tej czynności. Zaniechanie wyjaśnienia istotnych elementów stanu faktycznego w omawianym zakresie narusza art. 7 i 77 §1 k.p.a.

Sąd wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie organ niezasadnie przyjął, iż termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 21 lutego 2012 r. Postanowienie organu I instancji nie zostało bowiem doręczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż doręczenia w dniu 20 lutego 2012 r. dokonano na inny adres niż adres siedziby spółki. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu " do korespondencji", a nie powinno być sporne, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, zgodnie z treścią art. 45 k.p.a.

W tej sytuacji mając na uwadze dowód nr 6 (k. 39 akt administracyjnych) należało przyjąć, iż postanowienie Prezesa Zarządu PFRON zostało skutecznie doręczone Stronie w dniu 21 lutego 2012 r. Strona składając zatem w dniu 28 lutego 2012 r. zażalenie uczyniła to z zachowaniem terminu.

W konsekwencji orzekający w sprawie organ działał z naruszeniem art. 134 k.p.a. i zaskarżone postanowienie należało uchylić.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.