Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2410/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 3 pkt. 1 lit. c tiret 10
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 21 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1155
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 394/14 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 394/14, oddalił skargę T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], odmawiającą przyznania T. G. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do tego zasiłku, a to z uwagi na brak spełnienia kryterium dochodowego.

Sąd pierwszej instancji, jako podstawę rozstrzygnięcia, przyjął następujące ustalenia w zakresie okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezydent Miasta R. odmówił przyznania T.G. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: S. G. i M. G. Wskazując na przepisy art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456), stwierdził, że strona nie spełniła kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczeń, gdyż dochód jej czteroosobowej rodziny, w tym dwojga dzieci, z których żadne nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, w 2012 r. wyniósł 50.222,57 zł (wynagrodzenie netto jej męża z tytułu pracy w kwocie 13.839,70 zł oraz diety z tytułu zagranicznych podróży służbowych w wysokości 36.382,87 zł), co w przeliczeniu na członka rodziny daje średnio miesięcznie kwotę 1.046,30 zł, która to kwota przekracza ustawowe kryterium wynoszące 539 zł o wartość przekraczającą kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, wynoszącą 77 zł.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji T. G., powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, podniosła, że do dochodu rodziny nie mogą być wliczone diety z tytułu zagranicznych podróży służbowych jej męża. Wywodziła, że diety te nie są składnikiem wynagrodzenia za pracę i nie stanowią dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreśliła, że jest to świadczenie o charakterze kompensacyjnym, przeznaczone na pokrycie kosztów wyżywienia i utrzymania higieny osobistej podczas podróży za granicę.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając, że okoliczności sprawy uzasadniały odmowę przyznania stronie spornych świadczeń, albowiem dochód, w przeliczeniu na jednego członka jej rodziny, wynosił 1.046,30 zł, a zatem znacznie przekraczał kryterium dochodowe w kwocie 539 zł. W odniesieniu do zarzutu odwołania, powołując się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 775 § 1 i § 2 Kodeksu pracy, Kolegium stwierdziło, że wypłacona przez pracodawcę dieta z tytułu podróży służbowej, jako należność związana ze stosunkiem pracy, uzyskana w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nie godząc się z powyższą decyzją, T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagała się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach. Podniosła, że decyzje organów administracji naruszają art. 3 pkt 2 i 2a w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe ze względu na diety otrzymane przez jej męża z tytułu podróży służbowych. Skarżąca podkreśliła, że wskazane diety nie stanowią dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i wniosło o oddalenie skargi.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. G., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie - Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd wskazał na znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 1 lit. a, b i c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych i dostrzegając występującą w orzecznictwie rozbieżność co do tego, czy diety z tytułu podróży służbowych stanowią dochód, o którym mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych, podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie WSA w Gliwicach, zgodnie z którym diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Zaznaczył, że według tego poglądu kwestię tę reguluje art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 95, poz. 879, z późn. zm.), stanowiący, iż kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy. Natomiast czasowe przebywanie poza granicami kraju, odpowiada okresowi czasu liczonemu od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej, co wynika z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. nr 236, poz. 1991, z późn. zm.). Stosownie do przyjętego poglądu, Sąd zaakcentował, że ustawa o świadczeniach rodzinnych stanowi autonomiczną regulację prawną, a interpretacja użytych w niej pojęć powinna uwzględniać cele tego aktu, sformułowane w uzasadnieniu projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 1555 z 2003 r.), gdzie stwierdzono, że regulacja ta zmierza do budowy nowego, odrębnego systemu świadczeń rodzinnych. W ramach założeń zostało przy tym wskazane, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Dlatego pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie płatności uzyskiwane przez pracownika w ramach stosunku pracy. Zawarte w art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych sformułowanie "przebywający czasowo za granicą" obejmuje natomiast także sytuację przebywania kierowcy międzynarodowego za granicą jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego. W związku z tym, Sąd stwierdził, że ustalając dochód rodziny skarżącej zasadnie zakwalifikowano, jako składnik tego dochodu, wypłacone M.G. należności ze stosunku pracy uzyskiwane w postaci diet na pokrycie kosztów związanych z podróżami służbowymi. Informacja od pracodawcy pozwala przyjąć, że sporne należności odpowiadają w pełni dietom, o których mowa w art. 775 Kodeksu pracy oraz w § 2 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, który to akt obowiązywał w roku 2012, za który wypłacono sporne diety. Nie budzi zatem wątpliwości, że sporna kwota 36.382,87 zł stanowi dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stąd, prawidłowo wyliczony dochód rodziny w przeliczeniu na członka rodziny daje średnio miesięcznie kwotę 1.046,30 zł, która przekracza ustawowe kryterium o wartość wyższą niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (77 zł). W konsekwencji, przyznanie wnioskowanych świadczeń nie było możliwe.

Od powyższego wyroku T. G., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, w której - zaskarżając wyrok w całości - wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na członka rodziny przekracza kwotę 539 zł, ze względu na nieuzasadnione doliczenie do dochodu rodziny diet z tytułu podróży służbowych otrzymywanych przez męża skarżącej;

- art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że diety z tytułu podróży służbowej wlicza się do dochodu rodziny, podczas gdy nie są one należnościami ze stosunku pracy, tylko świadczeniami związanymi ze stosunkiem pracy i służą pokryciu kosztów związanych z wykonywaniem zadania służbowego.

Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca wskazała, że w rzeczywistości dochód jej całej pięcioosobowej rodziny wynosi 1.153,30 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 230,66 zł. Wywodziła, powołując się na argumentację przedstawioną w kilku orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, że diety wypłacone jej mężowi przez pracodawcę nie powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu dochodu rodziny, albowiem stanowią zwrot poniesionych kosztów pobytu za granicą (zwiększone koszty wyżywienia, utrzymania, higieny osobistej itp.). Zaznaczyła przy tym, że przebywanie męża, który jest kierowcą transportu międzynarodowego, za granicą ma charakter podróży, a nie pobytu połączonego z zamieszkiwaniem, zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Nie można więc uznać go za osobę przebywającą czasowo za granicą. Skarżąca zauważyła, że Sąd pierwszej instancji rozszerzył argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego o cele ustawy, przyjmując, iż przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Stosownie do tego stwierdziła, że powoływanie się na powyższe jest błędne, skoro dieta z tytułu podróży służbowej nie jest w ogóle dochodem. Ponadto nie jest należnością ze stosunku pracy, tylko należnością przeznaczoną na wykonanie zadania służbowego. Należnościami ze stosunku pracy są wszelkie przychody otrzymywane przez pracownika w zamian za wykonywanie pracy. Dieta ma natomiast zupełnie inny charakter. Nie jest formą wynagrodzenia, gdyż służy zaspokajaniu dodatkowych potrzeb pracownika i kosztów w związku z wykonywaną podróżą służbową. Potwierdza to art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, na który błędnie powoływał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a z którego wynika, że dieta przysługująca kierowcy jest należnością, która jest związana z wykonywaniem zadania służbowego, a nie jest dodatkowym źródłem dochodu kierowcy. Nie sposób zatem zgodzić się z Sądem, że fakt przebywania kierowcy międzynarodowego za granicą - jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego - odpowiada w pełni sformułowaniu zawartemu w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podzieliło stanowisko Sądu pierwszej instancji i wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki takiej nieważności, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna T. G. oparta została na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w postaci naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 3 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej ustawą, oraz art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 tej ustawy w zw. z art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155).

Zauważyć przyjdzie, że skarżąca kasacyjnie nie podważa ustaleń faktycznych, a istota sporu w zakresie podstawy kasacyjnej sprowadza się do kwestii zaliczenia do dochodu rodziny - uwzględnianego przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku - diet, jakie pracodawca wypłacił jej mężowi z tytułu zagranicznych podróży służbowych. Na skutek tego, jak zarzuca T. G., miało dojść do nieprawidłowego wyliczenia dochodu jej rodziny i wadliwego przyjęcia, że przekracza on kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń, określone w art. 5 ust. 1 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten jest nieuzasadniony i nie zasługuje na uwzględnienie.

Dostrzegając istniejące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące charakteru prawnego diet wypłacanych kierowcom z tytułu zagranicznych podróży służbowych, w odniesieniu do pojęcia dochodu sformułowanego dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za prawidłowe w tym zakresie stanowisko organów oraz Sądu pierwszej instancji. Stosownie do tego, nie podzielając poglądów przeciwnych, na które wskazano w skardze kasacyjnej (wyrażonych głównie w orzeczeniach WSA w Gorzowie Wielkopolskim), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w kontrolowanej sprawie diety wypłacone przez pracodawcę M. G.zaliczają się do należności określonych w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, zatem prawidłowo zostały wliczone do dochodu rodziny skarżącej kasacyjnie. Bezspornie uzyskane bowiem zostały w ramach stosunku pracy, w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju i w wysokości, o jakiej mowa w tym przepisie.

Z art. 3 pkt 1 ustawy, zawierającego ustawową definicję dochodu, wynika między innymi, że dochód stanowią zarówno wskazane w tej regulacji przychody podlegające opodatkowaniu (lit. a, b), jak i wymienione w ustawie (pkt c) dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, do których w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawodawca zaliczył należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium RP, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych i samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Do wymienionych w tym przepisie składników dochodu rodziny zaliczyć tym samym trzeba również diety wypłacone kierowcom transportu międzynarodowego z tytułu podroży służbowej poza granicami kraju, jako należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i przebywających czasowo za granicą, które uzyskane zostały w określonej wysokości, w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju i nie podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.).

Zaznaczyć trzeba, że pojęcie należności ze stosunku pracy, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, jest pojęciem szerszym od przychodów ze stosunku pracy w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że przedmiotowe zwolnienie jest limitowane wysokością diet i innych należności za czas podróży służbowej, wynikającą z określonych przepisów regulujących wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych dla kwestii zaliczenia diet do dochodu istotna jest również wysokość owej należności i do dochodu niepodlegającego opodatkowaniu wlicza się jedynie należności odpowiadające równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, ustalone dla pracowników zatrudnionych w państwowych i samorządowych jednostkach sfery budżetowej. Dietę w takiej właśnie wysokości, jak ustalono w postępowaniu administracyjnym, uzyskał mąż skarżącej kasacyjnie, wykonując pracę poza granicami kraju jako kierowca.

Kwestię diet przysługujących kierowcom wykonującym przewóz drogowy reguluje art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, wedle którego kierowcy w podróży służbowej, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 ustawy Kodeks pracy. Wskazane przepisy Kodeksu pracy dotyczą natomiast warunków wypłacania pracownikowi należności z tytułu podróży służbowej oraz ustalania diet. Niewątpliwie zatem należności w postaci diet za czas podróży służbowej mieszczą się w pojęciu "należności ze stosunku pracy", gdyż uzyskiwane są w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju.

Odnotować jeszcze trzeba, że na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy wydane zostało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167), zwane dalej rozporządzeniem, regulujące wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, do którego odsyłają regulacje art. 775 § 3-5 Kodeksu pracy i które odnosi się do dochodów wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują diety oraz zwrot kosztów. W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia, dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki, podczas gdy zwrot kosztów, stosownie do § 2 pkt 2 rozporządzenia, odnosi się do kosztów przejazdów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej, noclegów, innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. Zauważenia więc wymaga, że to koszty, o których mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia, a nie diety, jak podnosi skarżąca kasacyjnie, stanowią należności przeznaczone na realizację zadania służbowego. Na podstawie § 12 pkt 1 rozporządzenia, który dotyczy czasu podróży zagranicznej, przyjąć natomiast należy, że okres liczony od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili jej przekroczenia w drodze powrotnej do kraju odpowiada "czasowi przebywania poza granicami kraju". Uznać w związku z tym trzeba, że przebywanie kierowcy międzynarodowego za granicą, w związku i przez czas konieczny do wykonania zadania służbowego, odpowiada w pełni wskazanemu w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy "przebywaniu czasowemu za granicą". Dodać jeszcze można, że ustawodawca nie wskazał w tym przepisie, że przebywanie czasowe za granicą ma wiązać się z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Skarżąca kasacyjnie błędnie zatem łączy pojęcie "przebywania" z zamieszkiwaniem, zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów za granicą. Nie ma żadnych usprawiedliwionych powodów, aby pojęciu temu nadawać takie właśnie znaczenie.

W świetle powyższego, brak jest podstaw do kwestionowania poglądu o uznaniu diety - przysługującej kierowcy z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju - za składnik dochodu rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy. Za taką interpretacją przemawiają nie tylko wskazane przepisy, ale również zasady stojące u podłoża systemu wspierania rodziny. Przede wszystkim, taka wykładnia odpowiada celom ustawy o świadczeniach rodzinnych, które powinny stanowić podstawę interpretacji jej przepisów, w tym użytych w niej pojęć. Jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, ustawa o świadczeniach rodzinnych jest autonomicznym aktem prawnym. W założeniach ustawodawcy ma ona służyć wspieraniu dochodowemu rodzin o niskim statusie materialnym. Dlatego, uwzględniając to założenie, przy jej interpretacji oraz stosowaniu należy dążyć do zapobiegania wydatkowania środków budżetowych na rzecz osób, których sytuacja dochodowa nie wymaga wsparcia państwa w zapewnieniu niezbędnych środków utrzymania i wspierania tych rodzin, których rzeczywiste dochody są na granicy przyjętego przez ustawodawcę minimum socjalnego, wynikającego z kryterium dochodowego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje zaprezentowaną w orzecznictwie argumentację, wedle której w ramach założeń ustawy zostało przyjęte, że przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych będą brane pod uwagę dochody rodziny uzyskiwane ze wszystkich źródeł. Z tego powodu, przy ustalaniu znaczenia pojęć dochodu i należności ze stosunku pracy, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy, niezasadne jest odwoływanie się wprost do analogicznych pojęć na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym w kontekście zwolnień przedmiotowych. Natomiast, jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy" winno się traktować równie szeroko, przyjmując, że są to wszystkie płatności uzyskiwane przez pracownika w ramach stosunku pracy. Skoro ustawodawca literalnie włączył do pojęcia dochodu również przychody nieopodatkowane, to bez znaczenia dla wykładni tego zapisu pozostaje, że należności te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych. W orzecznictwie słusznie też zauważono, że przepisy prawne nie dają podstaw do ograniczenia pojęcia dochodu w rozumieniu ustawy wyłącznie do przysporzeń w rozumieniu przepisów podatkowych. Dochód, o jakim mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, służy bowiem nałożeniu na podatnika obciążenia daniną publiczną. Inaczej jest w przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji nie chodzi o pozbawienie osoby części jej dochodów przez władzę publiczną, lecz o ograniczenie zakresu świadczonej pomocy, w sposób wynikający z kryterium dochodowego przyjętego przez prawodawcę (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 956/16, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trzeba przy tym dodać, że świadczenia rodzinne realizują założenia systemu polityki prorodzinnej i stanowią przejaw szczególnej pomocy ze strony władz publicznych, służącej wsparciu rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Z tego też względu, na gruncie omawianej ustawy, generalnie kryterium dochodu rozumieć należy, jako rzeczywiste dochody danej rodziny. Interpretacja przeciwna prowadziłaby bowiem do nierówności wobec osób uprawnionych do korzystania z systemów takiego wsparcia i nieuzasadnionego wydatkowania środków publicznych.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione, a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Stąd, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił wniesioną skargę kasacyjną.