Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 831/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 87a ust, 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1614
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uszkodzenia drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. kwotę 551 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uszkodzenie drzew, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.), określanej w dalszej części jako "u.o.p.".

Rozstrzygnięcia te poprzedziła decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] wymierzająca [...] Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej także "SM" bądź "Spółdzielnia") administracyjną karę pieniężną w wysokości 22.740 zł za uszkodzenie 11 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 1 do tej decyzji i umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące uszkodzenia 54 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 2 do decyzji.

Rozstrzygnięcie to uchyliło SKO decyzją z dnia [...] lipca 2018 r.

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium zaznaczyło, że konstrukcja art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. nakłada obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy wykonywane prace w obrębie korony drzewa spowodowały usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30 % korony w całym okresie rozwoju drzewa. Ustaleń tych brakło tymczasem w niniejszej sprawie, a do ich poczynienia konieczne jest zasięgnięcie opinii biegłego dendrologa. Organ odwoławczy nakazał też wyjaśnienie, czy wskazane przez stronę zagrożenie (w związku z bliską odległością drzew do chodnika i parkingu) rzeczywiście istniało i czy przycięcie drzew zredukowało to zagrożenie.

W wyniku ponownego postępowania Prezydent Miasta [...] wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. decyzję, którą wymierzył Spółdzielni administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie 8 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 1 do tej decyzji i umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie dotyczące uszkodzenia 57 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 2 do decyzji. Organ powołał się na przeprowadzone w sprawie dowody, ale głównie na opinię biegłego. Wynika z niej, że przeprowadzone w obrębie koron ocenianych 8 drzew wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji prace wykonano z naruszeniem zalecanych przez specjalistów zasad prowadzenia cięć w takich przypadkach. Usunięto bowiem zbyt duży procent gałęzi w stosunku do całkowitej wielkości koron. Przycięte zostały grube gałęzie, przez co zachodzi obawa, że zranienia nie zostaną zabliźnione. Korony drzew zostały przycięte w wymiarze 30% - 50 % w stosunku do wielkości koron istniejących przed wykonaniem cięć. Przy czym, precyzyjne określenie procentu przyciętych gałęzi nie jest możliwe, a to z uwagi na brak stosownej dokumentacji, w tym fotograficznej. Prezydent zauważył, że zgodnie z art. 87a ust. 2 u.o.p., prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30 % procent korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa, wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa. Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał żaden z wymienionych wyjątkowych przypadków. Prezydent wskazał też, że z uwagi na to, że przeprowadzone oględziny nie potwierdziły uszkodzenia w wymiarze przekraczającym 30 % korony 54 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 2 do decyzji, postępowanie w tym zakresie umorzono.

Spółdzielnia odwołała się od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 87a

i art. 89 ust. 7 u.o.p. Podkreśliła, że skoro brak jest odpowiedniej dokumentacji sprzed wykonania zabiegu i precyzyjne określenie procentu przyciętych gałęzi nie jest możliwe, to nie można zaakceptować twierdzenia biegłego, że szacowana wielkość procentowa przycięcia gałęzi jest bliższa 50 % niż dolnej granicy 30 %. Zdaniem Spółdzielni, brak jest podstaw do twierdzenia, że korony drzew były podobnie ukształtowane jak tych widocznych na dostępnych biegłemu mapach i zdjęciach, bowiem duże zagęszczenie drzew powoduje, że korony nie rozwijają się w sposób naturalny. Spółdzielnia podkreśliła, że nawet gdyby przyjąć, że dopuściła się uszkodzenia drzew, to prace w obrębie korony miały również na celu usunięcie obumarłych i nadłamanych gałęzi, co wyklucza wymierzenie kary pieniężnej. Nie zostało ponadto ustalone, czy dokonane prace miały na celu utrzymywanie uformowanego kształtu koron drzew i przywrócenie statyki drzew. Spółdzielnia zwróciła uwagę, że przedmiotowe drzewa rosną w sąsiedztwie parkingu samochodowego, chodników oraz placu zabaw, co uzasadniało zastosowanie art. 89 ust. 7 u.o.p. Ponadto, drzewa zachowały żywotność i zaczęła się odbudowa koron.

SKO, decyzją z dnia [...] maja 2019 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Zdaniem SKO, przedstawiona ekspertyza dendrologiczna omawianych drzew rozstrzygnęła wszelkie istotne w sprawie kwestie w sposób wiarygodny i niebudzący wątpliwości oraz prowadzi do jednoznacznego wniosku, że doszło do uszkodzenia drzew, o którym mowa w art. 87a ust. 4 u.o.p. W ocenie SKO, prawidłowe jest stanowisko biegłego, że cięcia gałęzi nie służyły celom określonym w art. 87a ust. 2 u.o.p. Nie można również przyjąć, aby zabiegi te służyły utrzymaniu uformowanego kształtu i korony drzewa lub przywróceniu jego statyki. Tym samym, działania Spółdzielni doprowadziły do ewidentnego oszpecenia i zdeformowania pokroju drzewa. Zdaniem organu, w sprawie nie wykazano, aby istniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo powodowane przez rosnące drzewa, które byłoby przyczyną dokonania cięć, dlatego też nie znajduje w sprawie zastosowania art. 89 ust. 7 u.o.p. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ustalenia objętości korony tuż przed zabiegiem SKO zaznaczyło, że zastosowana przez biegłego metoda obliczenia objętości koron drzew była prawidłowa i wiarygodna. Pozwoliła ona na przyjęcie, że usunięcie gałęzi przedmiotowych drzew nastąpiło w wymiarze przekraczającym 30 % korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Organ odwoławczy podkreślił, że z literalnego brzmienia art. 87a ust. 2 u.o.p. wcale nie wynika, by punktem odniesienia przy dokonywaniu ustaleń faktycznych miał być stan korony występujący w chwili dokonywania cięć. W przepisie tym mowa jest o koronie, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Kolegium zauważyło ponadto, że dla wymierzenia kary nie ma znaczenia fakt, czy drzewo zachowało żywotność.

Spółdzielnia wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO z [...] maja 2019 r. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci art. 87a ust. 2, ust. 4 i art. 89 ust. 7 u.o.p. oraz przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a. Wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji oraz decyzji organu I instancji

w pkt I i II, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Spółdzielnia ponowiła argumentację odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...]. Dodatkowo podniosła, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia kłócą się z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, jak też zasadami sprawiedliwości społecznej. Cięcia drzew zostały bowiem wykonane w interesie mieszkańców.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował decyzję administracyjną, na co zezwala art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Kontrola ta odbyła się pod względem zgodności z prawem, a to w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.). Z uwagi na stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji usunięto z obrotu prawnego.

W związku z otrzymanym w dniu 30 listopada 2017 r. zawiadomieniem o przycięciu wielu drzew i krzewów rosnących na działkach nr 575/3, 575/8, 1284 i 586/9 przy ul. W. 35 i 37 oraz przy ul. W. 1, 2 i 3 w [....] Prezydent Miasta [...] wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne, zakończone decyzją o wymierzeniu Spółdzielni Mieszkaniowej kary pieniężnej za uszkodzenie 11 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 1 do tej decyzji.

SKO, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. rozstrzygnięcie to uchyliło w całości, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że nie zostały w niej wyjaśnione istotne kwestie. Nie umotywowano bowiem stanowiska, że prace w obrębie koron objętych decyzją drzew spowodowały usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30 % korony w całym okresie rozwoju drzewa, która to okoliczność stanowi przesłankę wymierzenia kary z art. 88 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 87a ust. 4 u.o.p. Kolegium zaznaczyło jednocześnie, że ustalenia w powyższym zakresie wymagają wiedzy specjalistycznej, co uzasadnia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dendrologa.

W związku z powyższym, w ponownym postępowaniu w dniu 28 listopada 2018 r., przeprowadzone zostały oględziny z udziałem wyznaczonego w sprawie biegłego

z zakresu dendrologii – S. K., któremu okazane zostało 11 sztuk drzew rosnących na działce nr 1284 w [....].

Dnia 20 grudnia 2018 r. wpłynęła do organu opinia wymienionego biegłego stwierdzająca, że korony 11 ocenianych drzew tzn. 5 jesionów oraz 6 klonów jaworów zostały przycięte w wymiarze 30 % - 50 % w stosunku do wielkości koron istniejących przed wykonaniem cięć. Biegły czyniąc powyższe ustalenia miał na uwadze, że zawarte w art. 87a ust. 4 u.o.p. pojęcie "korona, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa" odnosi się do stanu korony istniejącego w momencie wykonywania cięć w jej obrębie, o ile z okoliczności faktycznych nie wynika, że cięcie "na raty" zmierza do obejścia zakazu, o którym mowa w powołanym przepisie. Stanowisko takie biegły oparł na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie z dnia 11 maja 2017 r. (sygn. II SA/Sz 238/17), na które zresztą powołało się SKO

w swojej kasacyjnej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r.

Opierając się na powyższej opinii Prezydent Miasta [...] wymierzył Spółdzielni administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie 8 sztuk drzew wskazanych

w załączniku nr 1 tej decyzji, ustalając jej wysokość na kwotę 18.360 zł. Równocześnie organ umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie dotyczące uszkodzenia 57 sztuk drzew wymienionych w załączniku nr 2 decyzji, bowiem oględziny w dniu 15 marca 2018 r. nie potwierdziły uszkodzenia w wymiarze, który z mocy ustawy o ochronie przyrody jest niedopuszczalny i podlega sankcji. Z kolei w odniesieniu do 3 drzew (nr 45, 47 i 48) stwierdzono, że cięcia dokonane w obrębie ich koron spowodowały, że uległa poprawie statyka tych drzew, co uniemożliwia przyjęcie, że doszło do uszkodzenia drzewa sankcjonowanego karą pieniężną z uwagi na brzmienie art. 87a ust. 2 pkt 3 u.o.p. Z rozstrzygnięciem tym zgodziło się SKO, które utrzymało go w mocy decyzją z dnia [...] maja 2019 r.

W art. 88 ust. 1 u.o.p. ustawodawca zawarł katalog czynów, za które wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną. Jednym z nich jest uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Z kolei w art. 87a ust. 2 u.o.p. wskazano, jakie prace w obrębie korony drzewa są dopuszczalne. W świetle więc tego przepisu, nie mogą one prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych (pkt 1); utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa (pkt 2); wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa (pkt 3). Równocześnie w art. 87a ust. 4 u.o.p. prawodawca postanowił, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa, a zatem podlega karze określonej w powołanym art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Kara taka nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Możliwość wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej została wyłączona w przypadkach, w których usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa dokonano w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności (art. 89 ust. 7 u.o.p.).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, kluczową w niej kwestią jest zawarte w art. 87a ust. 4 u.o.p. pojęcie korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, co słusznie podniósł biegły w opinii. Istotne jest też zwrócenie uwagi na fakt, kiedy wszedł w życie przepis, który regulację tę wprowadził.

W pierwszej kwestii wypowiedział się WSA w Szczecinie, który w powołanym tak przez Kolegium (uzasadnienie decyzji z 30 lipca 2018 r.), jak i przez biegłego S. K. wyroku z dnia 11 maja 2017 r. (sygn. II SA/Sz 238/17) zajął stanowisko, że przez wskazane wyżej pojęcie należy rozumieć stan korony istniejący w momencie wykonywania cięć w obrębie korony, o ile z ustaleń faktycznych w sprawie nie wynika, iż cięcie "na raty" zmierza do obejścia wskazanego w art. 87a ust. 4 u.o.p. zakazu usunięcia - przy pracach pielęgnacyjnych - ponad 30 % korony drzewa, co ustawa ta uznaje za uszkodzenie drzewa. Sąd ten wskazał, że prawo musi odwoływać się do pojęć ścisłych lub też stanów dających się jednoznacznie określić, a nie stanów hipotetycznych. W glosie do tego orzeczenia Krzysztof Gruszecki nie zgodził się z tym stanowiskiem Podkreślił, że z literalnej wykładni postanowień art. 87a ust. 2 u.o.p. wcale nie wynika, że punktem odniesienia przy dokonywaniu ustaleń faktycznych powinien być stan korony występujący w chwili wykonywania cięć w obrębie korony. Takie podejście pozostaje w sprzeczności z gramatyczną wykładnią postanowień art. 87a ust. 2 u.o.p., w którym jest mowa o koronie, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, a nie stanie, w jakim znajdowała się przed rozpoczęciem prac w jej obrębie. Przyjęcie zatem, że punktem wyjścia do przeprowadzenia oceny prawidłowości przeprowadzonych prac jest stan korony w chwili ich rozpoczęcia, powoduje, że odwołanie się przez ustawodawcę do stanu korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, staje się zbędne. Zgodnie zaś z podstawową zasadą wykładni nie wolno interpretować przepisów prawa tak, aby niektóre z nich lub ich części stawały się zbędne.

Glosator uznał także, iż stanowisko Sądu jest nie do przyjęcia z punktu widzenia podstawowej zasad ochrony środowiska tj., że zanieczyszczający płaci, obligującej sprawców do pokrywania kosztów spowodowanego pogorszenia stanu środowiska. Jeżeli punktem wyjścia do oceny prawidłowości wykonywania prac pielęgnacyjnych w koronie drzewa byłby jej stan przed ich rozpoczęciem, to mogłoby to w majestacie prawa, w wyniku przeprowadzenia prac częściowych, doprowadzić do całkowitej redukcji korony drzewa. A właśnie takim działaniom miało zapobiec odwołanie się do stanu korony w całym okresie rozwoju, a nie w chwili przeprowadzania prac pielęgnacyjnych.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, jako koronę, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa należy rozumieć objętość korony przed pierwszym zabiegiem jej redukcji, plus objętość korony, która przyrosła w okresie od ostatniej redukcji do kolejnej itd. W kwestii tej podziela się stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 28 marca 2019 r. (sygn. II SA/Rz 197/19), w którym szczegółowo odniesiono się do powyższego problemu z podaniem przykładu obrazującego dopuszczalną wielkość przycięcia korony w razie kilkukrotnego dokonywania takich przycięć. Sąd w podanym wyroku stwierdził, że ustawowy zapis mówiący iż dopuszczalne jest usunięcie do 30% korony drzewa, która rozwinęła się w całym okresie jego rozwoju oznacza, że taka część korony może być usunięta łącznie we wszystkich, w tym wcześniejszych, zabiegach, a nie podczas każdego zabiegu. W konsekwencji, nie jest dopuszczalne usunięcie 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa bez dokładnego zbadania ilości wykonanych zabiegów oraz ich skutków dla objętości korony.

W przepisach art. 87a ust. 2 i 5 u.o.p. posłużono się czasownikiem dokonanym "rozwinęła się", co powoduje konieczność każdorazowego ustalenia czy dokonane usunięcie nie spowodowało skrócenia objętości korony o 30%, ale nie tylko względem stanu korony jaki poprzedzał te konkretne czynności, lecz stanu z całego okresu rozwoju drzewa - od chwili powstania korony do czasu sprzed dokonania ostatniego przycięcia, nie pomijając tych gałęzi korony, które zostały usunięte w ramach wszystkich przeprowadzonych zabiegów. Również bowiem gałęzie usunięte tworzyły koronę drzewa w okresie jego rozwoju, czyli w okresie czasu wyraźnie zaznaczonym w art. 87a ust. 2 u.o.p., jako podlegającym ochronie. Tej ochronie podlega bowiem pełna objętość korony uwzględniająca rozwój drzewa od początku jego powstania, a nie tylko ta korona, którą zastano przed ostatnim przycięciem. Może zatem zaistnieć sytuacja, kiedy ustawowy limit zostanie wyczerpany i dopóki korona znowu nie przerośnie, niedopuszczalnym będzie wykonanie kolejnego cięcia korony. W razie natomiast każdorazowego obcinania korony o 30 %, bardzo szybko drzewo mogłoby zostać całkowicie jej pozbawione.

Przyjęcie powyższego stanowiska determinuje zakres ustaleń koniecznych do dokonania przez organ administracji prowadzący postępowanie w przedmiocie kary z art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Mianowicie, konieczne jest wyjaśnienie, jak rozwijała się korona określonego drzewa w całym okresie jego rozwoju. Istotny jest więc stan korony przed i po każdym zabiegu przycięcia. Tylko dane odnośnie do tych kwestii pozwolą na stwierdzenie, czy prace w obrębie korony nie spowodowały uszkodzenia drzewa, a zatem, czy zasadne jest wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p.

Ponadto, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd w powołanym wyżej wyroku z dnia 28 marca 2019 r., przy stosowaniu art. 87a ust. 2 i 4 u.o.p. nie można pominąć kwestii tego, że regulacje te zostały dodane do ustawy o ochronie przyrody na mocy art. 29 pkt 10 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045 ze zm.), który wszedł w życie 1 stycznia 2016 r. Tym samym, przedmiotowych regulacji nie można odnieść do okresu rozwoju drzewa i do czynności przycięcia korony mających miejsce przed wejściem w życie tego unormowania. Oznacza to, że podmiot przycinający koronę w sposób zakazany nowododanym przepisem nie może podlegać karze za ten okres rozwoju drzewa, kiedy przepis sankcjonujący o takiej treści nie obowiązywał. Oznaczałoby to bowiem działanie prawa wstecz. Tymczasem, w świetle art. 189 K.p.a., jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.

Z tych względów Sąd w składzie orzekającym aprobuje stanowisko wyrażone

w przywołanym wyroku w sprawie II SA/Rz 197/19 gdzie uznano, że organ nie może pociągać do odpowiedzialności administracyjnej posiadacza nieruchomości za czyny skutkujące zmniejszeniem objętości korony drzewa za okresy wzrostu tej części drzewa jaka nastąpiła do czasu wejścia w życie art. 87a ust. 2 i 4 u.o.p. Penalizacją administracyjną przywidzianą w tych przepisach można obejmować wyłącznie czynności uszkodzenia korony drzewa, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, przy czym początkowym dniem tego okresu jest dzień uzyskania mocy obowiązującej regulacji wyraźnie zakazującej usuwania gałęzi korony drzewa powyżej 30 %.

Mając wszystko powyższe na względzie należało uchylić tak zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a to w związku z koniecznością poczynienia w sprawie ustaleń w zakresie wynikającym z poczynionych wyżej rozważań. Dotychczasowe postępowanie nie spełnia wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne będzie ustalenie, jaka była objętość koron ocenianych drzew w dniu wejścia w życie regulacji definiujących uszkodzenie drzewa jako usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Trzeba będzie także ustalić, czy, a jeśli tak, to kiedy miały miejsce poprzednie przycięcia koron tych drzew oraz uwzględnić tę kwestię przy określeniu wielkości korony drzewa, jaka mogłaby się rozwinąć po dniu wejścia w życie art. 87a ust. 4 i ust. 5 u.o.p. Dopiero określenie wielkości we wskazany w poprzednim zdaniu sposób i odniesienie tej wielkości do zakresu usunięcia gałęzi na skutek cięcia objętego niniejszym postępowaniem pozwoli ustalić, czy usunięcie gałęzi nastąpiło w wymiarze przekraczającym wielkości określone w art. 87a ust. 4 i ust. 5 u.o.p. Podkreślić należy, że ze złożonego na rozprawie oświadczenia pełnomocnika Spółdzielni wynika, że przycięcia gałęzi odbywały się również w okresie przed dniem 1 stycznia 2016 r. i miały, co do zasady, miejsce co cztery lata. Kwestie te trzeba będzie jednoznacznie wyjaśnić.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Rzeszowie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zaliczając do nich wpis od skargi

w wysokości 551 zł.