Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1083/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Barbara Stukan - Pytlowany (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Chobian Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2435/10 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. S.A. w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2435/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę "P. Sp. o.o. z siedzibą w W. i uchylił decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r., stwierdził, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...]), Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej także: Prezes UKE) po rozpatrzeniu wniosku skarżącej spółki – P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: P. lub skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa UKE decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. wydaną w przedmiocie usunięcia przez skarżącą stwierdzonych nieprawidłowości polegających na naruszaniu pkt III ppkt 2 decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2006 r. poprzez stosowanie dyskryminacji cenowej wobec przedsiębiorców telekomunikacyjnych w zakresie dostępu telekomunikacyjnego - utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...] marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 2402/08, oddalił skargę P. Sp. z o.o. Następnie P. zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 686/09, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 12 marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia NSA stwierdził, iż skarga kasacyjna, jako oparta na usprawiedliwionych podstawach, zasługuje na uwzględnienie. Niemniej NSA podkreślił, że nie można zgodzić się ze wszystkimi postawionymi, w ramach naruszenia prawa procesowego - zarzutami. Sąd II instancji odnosząc się do najdalej idącego zarzutu niedostrzeżenia przez Sąd I instancji okoliczności skutkującej nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), nie podzielił wyrażonego w skardze kasacyjnej poglądu. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia polegającego na braku wskazania w spornej decyzji Prezesa UKE środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany, w celu usunięcia nieprawidłowości, NSA uznał go za zasadny, wskazując, że w przedmiotowej sprawie organ tylko połowicznie wywiązał się z procesowego obowiązku nałożonego normą prawną wyrażoną w art. 107 § 1 k.p.a. (obowiązek skonkretyzowania wobec strony postępowania określonej normy prawnej poprzez przyznanie jej prawa lub nałożenie na nią obowiązku wyłącznie w rozstrzygnięciu /sentencji/ decyzji), albowiem poprzestał na nakazaniu, na podstawie art. 201 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 171, poz. 1800, dalej: "Pt"), usunięcia nieprawidłowości polegających na naruszeniu art. 36 Pt i pkt III ppkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., stanowiącego powtórzenie wskazanego przepisu ustawy. Takie skonkretyzowanie normy prawnej nie jest wystarczające, tym bardziej, że wskazanie konkretnej nieprawidłowości wynika wprost z art. 201 ust. 3 Pt, a poza tym wiąże się w sposób logiczny z adresowanym do naruszającego podmiotu nakazem przywrócenia stanu prawidłowego. NSA uznał, że decyzja w swojej dyspozycji powinna w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określać prawo lub obowiązek, nie zaś przekazywać takie konieczne treści do uzasadnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie przez Sąd I instancji, że z przepisu art. 201 ust. 3 Pt nie wynikał obowiązek Prezesa UKE wskazania środków, jakie powinien zastosować kontrolowany podmiot w celu usunięcia nieprawidłowości, w ustalonym stanie faktycznym nie zasługiwało na uznanie. Przedmiotowa decyzja miała stanowić instrument prawnej ingerencji w sytuację indywidualnego podmiotu gospodarczego i powinna być nakierowana na wywołanie zamierzonego przez organ regulacyjny skutku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż strona skarżąca, odwołując się konsekwentnie do obowiązującej ją stawki MTR - podnosiła brak możliwości w jej ocenie zrealizowania nakazu, a niewątpliwie obniżenie tej hurtowej stawki z tytułu zakańczania połączeń wewnątrzsieciowych (stawka MTR) przyniosłoby pożądane skutki. Według NSA nie wskazano na ewentualne zastosowanie trybu zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 § 1 i 2 oraz art. 155 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na wynikającą z uzasadnienia spornej decyzji Prezesa UKE istotę naruszenia przez skarżącą spółkę art. 36 Pt i wydanego przez organ nakazu usunięcia nieprawidłowości - zarzucił, iż kwestią nierozważoną jest, jaki udział ma stawka MTR w ukształtowaniu opłaty za zakańczanie połączeń wewnątrzsieciowych. Powyższa okoliczność - jak stwierdził NSA - jest istotna dla oceny, czy rzeczywiście, jak to sugeruje P., operowanie wyłącznie stawką MTR przyniosłoby zamierzony decyzją rezultat. NSA wskazał w tym kontekście, iż - według skarżącej - drugim sposobem obniżenia opłaty za zakańczanie połączeń jest podwyższenie pobieranych przez P. cen detalicznych z tytułu połączeń wewnątrzsieciowych, czego jak podkreśla strona, a co wynika z zaskarżonej decyzji - organ nie sugeruje. W tej sytuacji NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozważyć, czy pomimo braku obowiązku wskazania środków, jakie powinien zastosować podmiot kontrolowany w celu usunięcia nieprawidłowości, organ chcąc uzyskać zamierzony przez siebie skutek, nie powinien skorzystać z możliwości wskazanej w art. 201 ust. 3 pkt 1) Pt. Następnie NSA stwierdził, iż w świetle przepisu art. 36 Pt, Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien odnieść się szczegółowo do zarzutu nieprawidłowego zastosowania tego przepisu poprzez uznanie, że Prezes UKE w zaskarżonej decyzji prawidłowo nakazał P. zaniechania dyskryminacji cenowej przedsiębiorców telekomunikacyjnych poprzez stosowanie niejednolitych warunków świadczenia usługi zakańczania połączeń w sieci ruchomej na rzecz odbiorców hurtowych oraz w ramach świadczenia usług realizacji połączeń wewnątrz sieci P. świadczonych na rzecz użytkowników detalicznych. Ponadto, należałoby ewentualnie ponownie rozważyć, czy tego rodzaju usługi świadczone na rzecz użytkowników detalicznych (realizacja połączeń wewnątrz sieci P.) są porównywalne do usług świadczonych hurtowo innym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym, a więc usług zakańczania połączeń przychodzących z innych sieci komórkowych i stacjonarnych, a tym samym, czy występują zasadnicze różnice między tymi usługami uzasadniające również różnice w cenach tych usług i czy można w tej sytuacji mówić o jakiejkolwiek dyskryminacji innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ta istotna kwestia wymaga od organu pogłębionej argumentacji w odniesieniu do zarzutów skarżącej spółki, która w sposób wyraźny wskazywałaby na praktyki dyskryminacyjne opisane szczegółowo przez organ i w związku z tym naruszenie art. 36 Pt. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, NSA uznał je za pozbawione podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę przedstawił, iż kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 29 września 2010 r. - uznać należy, iż skarga spółki P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa UKE oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2008 r. - naruszają przepisy prawa. Zdaniem Sądu, wydając przedmiotowe decyzje, organ regulacyjny dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, polegającego na nakazaniu operatorowi usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie przepisu art. 201 ust.3 Pt. Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazane naruszenie przepisów miało istotny wpływ wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2008 r. Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy, a także kierując się wyraźnymi wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 686/09, Sąd uznał, iż w toku ponownego postępowania Prezes UKE winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz szczegółowo wyjaśnić, przy użyciu jakich środków i dlaczego, tych a nie innych, strona skarżąca winna przywrócić stan zgodny z unormowaniem zawartym w art. 36 Pt. Organ winien szczegółowo wyjaśnić, jaki udział ma stawka MTR w ukształtowaniu opłaty za zakańczanie połączeń wewnątrzsieciowych i w tym kontekście wyraźnie ocenić, czy rzeczywiście, jak to sugeruje skarżąca spółka, operowanie wyłącznie stawką MTR przyniosłoby zamierzony decyzją rezultat. Dokonując tej analizy, Prezes UKE winien odnieść się również do innych sugerowanych sposobów, które mogą przyczynić się do obniżenia opłaty za zakańczanie połączeń, tj. podwyższenia pobieranych przez P. cen detalicznych z tytułu połączeń wewnątrzsieciowych. Organ regulacyjny, rozstrzygając sprawę ponownie, winien szczegółowo rozważyć, czy tego rodzaju usługi świadczone na rzecz użytkowników detalicznych (realizacja połączeń wewnątrz sieci P.) są porównywalne do usług świadczonych hurtowo innym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym, a więc usług zakańczania połączeń przychodzących z innych sieci komórkowych i stacjonarnych, a tym samym, czy występują zasadnicze różnice między tymi usługami uzasadniające również różnice w cenach tych usług i czy można w tej sytuacji mówić o jakiejkolwiek dyskryminacji innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Niewątpliwie kwestia ta, jako istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, wymaga od Prezesa UKE pogłębionej argumentacji, na co zwrócił uwagę również Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu brak pełnego odniesienia się przez organ regulacyjny do wskazanych okoliczności, istotnych dla oceny prawidłowości zastosowania normy prawnej wyrażonej w art. 201 ust. 3 w zw. z art. 36 Pt, nie daje stronie skarżącej możliwości pełnego ustosunkowania się do stanowiska organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala również sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji Prezesa UKE. W ocenie Sądu, aby sporne rozstrzygnięcia Prezesa UKE ocenić w sposób prawidłowy i rzetelny, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących przyjętego przez organ regulacyjny sposobu nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 201 ust. 3 Pt. Rozstrzygając sprawę ponownie Prezes UKE pamiętać winien również, na co wyraźnie zwracał uwagę NSA, iż w świetle art. 107 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu regulacyjnego w niniejszej sprawie, wbrew literalnej dyspozycji przepisu art. 201 ust. 3 Pt, jest skonkretyzowanie wobec strony postępowania określonej normy prawnej poprzez nałożenie na nią obowiązku wyłącznie w sentencji decyzji (a nie w jej uzasadnieniu). Prezes UKE nie może więc poprzestać tylko na nakazaniu operatorowi usunięcia nieprawidłowości, stanowiącego powtórzenie wskazanego przepisu ustawy, albowiem takie skonkretyzowanie normy prawnej - jak stwierdził NSA - nie jest wystarczające, gdyż decyzja w swojej dyspozycji powinna w sposób jednoznaczny i wyczerpujący określać obowiązek, nie zaś przekazywać takie konieczne treści do uzasadnienia.

Urząd Komunikacji Elektronicznej wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną zarzucił:

a) obrazy przepisów postępowania, a mianowicie przepisów art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 247 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90 poz. 864/2 ze zm. dalej "Traktat"), która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającej na rozpoznaniu sprawy zgodnie z wykładnią prawa i oceną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy wykładnia ta w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną; jako nie uwzględniająca zmiany przepisów prawa wspólnotowego nie była w niniejszej sprawie wiążąca;

b) obrazy przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającej na wadliwym sporządzeniu przez Sąd uzasadnienia wyroku: poprzez zaniechanie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie prawa wspólnotowego, brak jej dokładnego wyjaśnienia, niedostatecznym przedstawieniu stanu sprawy, stanowisk pozostałych stron oraz na zawarciu w uzasadnieniu wyroku niejasnych i nieprecyzyjnych wskazań co do sposobu dalszego postępowania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a ponadto sformułowaniu wskazań co do dalszego postępowania w sposób sprzeczny z prawem wspólnotowym;

c) obrazy przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a mianowicie art. 201 ust. 3 Pt w zw. z art. 201 ust. 1 i 2 Pt w zw. z art. 10 ust. 2 i 3 Dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej polegającą na przyjęciu, iż organ ma obowiązek wskazania sposobu w jaki przedsiębiorca ma usunąć stwierdzone naruszenia, gdy z prawa wspólnotowego i krajowego wynika, iż właściwe organy władzy państwowej (także Prezes UKE) podejmą odpowiednie i proporcjonalne środki zmierzające do zapewnienia zgodności ze stanem prawnym, co oznaczałoby, iż nie istnieje obowiązek w każdym przypadku wskazania stronie sposobu usunięcia nieprawidłowości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Urząd Komunikacji Elektronicznej przedstawił obszerne uzasadnienie przedstawionych zarzutów skargi kasacyjnej.

P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając niniejsza skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm., zwanej dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna.

Wnoszący skargę kasacyjną oparł ją na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 pkt.1 i pkt 2 p.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie organ w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt.2 p.p.s.a. podniósł zarzut obrazy przepisów art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 247 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej polegającej na rozpoznaniu sprawy zgodnie z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy wykładnia ta jako nieuwzględniająca przepisów prawa wspólnotowego nie była w sprawie wiążąca.

Odnosząc się do tego zarzutu i argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy na wstępie zauważyć, że art. 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 §1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne jak i prawo procesowe. Sąd któremu sprawa została przekazana nie ma całkowitej swobody przy wydaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 §1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ( art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie wojewódzki sąd administracyjny musi interpretować i stosować art. 134§1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3 p.p.s.a., art. 183§1 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a. Zatem wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, rozpoznawanie przez sąd I instancji sprawy, któremu sprawa ta została przekazana do ponownego rozpoznania w szerszym zakresie, byłoby niedopuszczalne.

Sąd ponownie rozpoznający sprawę tylko w wyjątkowych wypadkach może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa i rozpoznać sprawę w granicach określonych w art. 134 §1 p.p.s.a. Pierwsza z tych sytuacji zachodzi gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ zmianie i nie mają do nowo ustalonego stanu faktycznego zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA. W judykaturze (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005r. sygn. akt OSK 342/2005) wskazuje się, że moc wiążąca wykładni NSA przestaje obowiązywać także w razie zmiany stanu prawnego. Oprócz tych dwóch sytuacji można odstąpić od zastosowania art. 190 p.p.s.a. jedynie z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008r. I FSK 1/2008 ONSAiWSA 2008/5 poz.75)

W rozpoznawanej sprawie sytuacje takie nie zachodziły.

Zatem nie można zasadnie zarzucać sądowi I instancji naruszenia art. 190 p.p.s.a. przez brak odstąpienia od wykładni prawa dokonanej już tej sprawie przez NSA i zarzucać nie rozpoznania sprawy w granicach określonych art. 134 p.p.s.a., gdy wymienione wyjątkowe sytuacje nie wystąpiły.

To, że rozpoznawane sprawa ma charakter wspólnotowy, gdyż postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U.Nr171,poz.1800), którą to ustawą implementowano przepisy Dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 7 marca 2002r. w sprawie zezwoleń na udostępnianie sieci i usług łączności elektronicznej ( Dz.U.UE.L 2002.108.21, zwanej dalej Dyrektywą o zezwoleniach) nie skutkuje uprawnieniem sądu I instancji do odstąpienia od wiążącej go z mocy art. 190 p.p.s.a. wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a tym bardziej do dokonywania przez sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę, oceny czy przyjęta przez NSA w tej sprawie ocena prawna jest zgodna z ustaloną na gruncie prawa wspólnotowego interpretacją art. 10 ust.2 Dyrektywy o zezwoleniach.

Ratio legis art.190 p.p.s.a. sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego przez uznanie, że pomimo uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to konsekwencji zwężenie granic ponownego rozpoznania sprawy przez sąd I instancji.

Należy ponadto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający wcześniej sprawę w skutek skargi kasacyjnej P. nie dokonywał w tej sprawie wykładni art. 201 ust.3 Pt, w ramach której stwierdziłby bezwzględny obowiązek po stronie organu wskazania środków jakie powinna zastosować P. w celu usunięcia nieprawidłowości. Naczelny Sąd Administracyjny, a w ślad za nim wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznający sprawę stwierdziły jedynie, że w ustalonym stanie faktycznym organ wydający decyzje powinien rozważyć chcąc uzyskać zamierzony przez siebie skutek, czy po mimo braku w art. 201 ust 3 pkt.1 Pt. obligatoryjności we wskazaniu środków w celu usunięcia nieprawidłowości, nie powinien skorzystać z tego ustawowego uprawnienia.

Taka konstatacja wojewódzkiego sądu administracyjnego była wynikiem stwierdzenia, zgodnie z oceną NSA, niespójności argumentacji organu co do przyczyn dyskryminacji cenowej. To jest wskazania przez Prezesa UKE jako przyczyny dyskryminacji - dysproporcji między stawkami zakańczania połączeń wewnątrzsieciowych, a stawkami za świadczenie usług na nieuregulowanym rynku detalicznym.

WSA podkreślił, zgodnie także z oceną NSA w tej sprawie, że zmiana wskazanej przez Prezesa UKE dysproporcji, wymagałyby albo niewykonania decyzji (z uwagi na moc wiążącą decyzji MTR, jak twierdziła P.) albo podwyższenia stawek detalicznych, co organ nie sugerował. W tej sytuacji sąd ten uznał, że pomimo braku obowiązku wskazanie środków zmierzających do usunięcia nieprawidłowości, Prezes UKE chcąc uzyskać zamierzony skutek braku dyskryminacji, winien rozważyć możliwość ich wskazania.

Należy więc uznać , że wbrew twierdzeniom autor skargi kasacyjnej, sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie nie dokonywał wykładni art.201 ust.3 Pt wbrew jego literalnemu brzmieniu, a zatem nie zachodziła potrzeba odwoływania się przez ten sąd do treści art. 10 Dyrektywy o zezwoleniach. Warto w tym miejscu podkreślić, że dyrektywa ta nie wprowadziła zakazu wskazywania przez organ środków usunięcia nieprawidłowości.

Reasumując powyższe zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony. Chybiony jest zarzut naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 247 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przepis ten dotyczy przesłanek dymisjonowania członka Komisji, a zatem zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł stanowić podstawy kasacyjnej z art. 174 §1 pkt.2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazanego w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut naruszenia wymienionego przepisu odnosi się do wadliwości uzasadnienia wyroku.

Wadliwość taka może jednak stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego tylko wówczas, gdy uzasadnienie jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Powołany w podstawie skargi kasacyjnej przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, które mają służyć wyjaśnieniu powodów rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie, zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. W uzasadnieniu tym sąd I instancji przedstawił przebieg postępowania oraz ustalenia faktyczne, poczynione przez organy administracji publicznej, przyjęte za podstawę orzekania. Sąd ten wskazał z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej uznał zasadność zarzutów skargi. Tak sporządzone uzasadnienie wyroku umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera jednoznaczne i konkretne wskazania Sądu I instancji co do dalszego postępowania. Użycie przez sąd I instancji, z uwagi na stan faktyczny sprawy, sformułowania o powinności "nakazania" przez organ usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie świadczy o odwołaniu się przez ten sąd do bliżej nieokreślonego obowiązku, gdyż użyte sformułowanie ma tożsame znaczenie z nałożeniem obowiązku. Intencja sądu I instancji użycia kwestionowanego sformułowania nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nietrafny też jest zarzut braku wskazań Sądu I instancji co do dalszego postępowania, z uwagi na zmianę przepisów Dyrektywy o zezwoleniach. W dacie orzekania przez sąd I instancji nie upłynął jeszcze termin implementacji zmienionych postanowień tej dyrektywy, bowiem upływ tego terminu nastąpił dopiero w dniu [...] maja 2011r. Ponadto podnoszona w skardze kasacyjnej zmiana przepisów Dyrektywy o zezwoleniach (art. 10 ust.3), dotyczy sankcji za naruszenie obowiązków, a nie wskazania środków za naruszenie obowiązków, zatem zmiana ta nie utrudnia Prezesowi UKE realizację wskazań sądu I instancji co do dalszego postępowania.

Stwierdzić także należy, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został sformułowany jako samodzielna podstawa kasacyjna.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 15 luty 2010r. sygn. akt. II FSK 8 /09 (ONSAiWSA 2010, z.3 poz. 39) stosownie do którego przepis art. 141 §4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie brak tego rodzaju uchybień. W związku z tym zarzut naruszenia art.141 §4 p.p.s.a. należy uznać za chybiony.

Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, za nieusprawiedliwione. Nieusprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnie tj. art.201 ust.3 Pt. w zw. z art. 201 ust.1 i ust.2 Pt w zw. z art. 10 ust.2 i ust.3 Dyrektywy o zezwoleniach. Kwestionując prawidłowość wykładni art. 201 ust.3 Pt, polegającej zdaniem skarżącego organu na przyjęciu, że ma obowiązek wskazania przedsiębiorcy sposobu usunięcia stwierdzonego naruszenia, podczas gdy z wskazanych przepisów taki obowiązek nie wynika, autor skargi kasacyjnej odnosi się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2009r. sygn. akt II GSK 686/09, który jest prawomocny i ostateczny z dniem wydania, więc kwestionowanie tego orzeczenia w ponownej skardze kasacyjnej jest niedopuszczalne. Ponadto zarzut ten jest niezasadny ze względu na treść art. 190 zdanie drugie p.p.s.a., zgodnie z którym nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnia ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oparcie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA, prowadzi do jej oddalenia.

Na marginesie powyższego można jedynie zauważyć, że powołana w skardze kasacyjnej Dyrektywa o zezwoleniach w art. 10 ust.2 i ust.3 nie zakazuje wskazywania środków usunięcia nieprawidłowości.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę autora skargi kasacyjnej, że rozpoznając skargę kasacyjną od ponownie wydanego orzeczenia sądu I instancji, NSA jest również związany wykładnia prawa dokonaną we wcześniej wydanym kasacyjnym orzeczeniu. Związanie to wynika w sposób pośredni z przywołanego wyżej zdania drugiego tego przepisu. Zatem sąd odwoławczy rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten sąd, ocenia zarzuty skargi kasacyjnej przez pryzmat dokonanej już w tej sprawie wykładni norm prawa. Zarzuty ingerujące w ocenę prawna dokonaną w wcześniejszym orzeczeniu, nie mogą być uwzględnione, nawet bez ich merytorycznej oceny. Wystarczy, że sąd II instancji w pisemnych motywach rozstrzygnięcia powoła się na art. 190 in fine p.p.s.a. Nie ma wówczas potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt I FSK 1161/2010, LexPolnica).

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie i art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego ma swą podstawę w art. 204 pkt.1 p.p.s.a. i art. 205 §2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust.2 pkt.2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z zm.) .