Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 820/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-08-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 179a, art. 183 par. 2 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 269 par. 1, art. 206, art. 207
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 15, art. 51b, art. 27
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 32 ust. 1 pkt 13,
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.
article: art. 24
journal: Dz.U. 2013 poz 186
law: Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi kasacyjnej T. R., W. R. i M. R. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą spółka cywilna [...] T. R., W. R. i M. R. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 820/15 w sprawie ze skargi T. R., W. R. i M. R. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą spółka cywilna K. T. R., W. R. i M. R. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem I. uchyla zaskarżony wyrok; II. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej wobec W. R.; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Kielcach na rzecz T. R. i M. R. solidarnie kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/KE 820/15

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 820/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę T.a R.a, W.a R.a i M. R. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą spółka cywilna K. T. R., W. R., M. R.

w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że opisaną wyżej decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez T.a R., M. R. i W.a R.a prowadzących działalność pod firmą Spółka Cywilna "K." T. R., W. R. i M. R. w P., na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1, art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z 17 kwietnia 2015 r. wymierzającą karę pieniężną w łącznej wysokości 60.000 zł za urządzanie gry poza kasynem gry na automatach: APEX nr PLD [...], APOLLO GAMES nr [...] /A, APEX nr [...], ADMIRAL HOT SPOT nr [...], MAX CASH nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że w ramach czynności kontrolnych w dniu 9 kwietnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. ujawnili w lokalu zlokalizowanym w P. przy ul. [...], pięć urządzeń, które mogły stanowić automaty służące do urządzania gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Przeprowadzony eksperyment kontrolny polegający na bezpośrednim odtworzeniu przebiegu gry na urządzeniach doprowadził do ustalenia, że urządzenia te stanowią automaty do gry. Prowadzone na nich gry mają bowiem charakter losowy, gdyż gracz nie ma wpływu na to w jakich konfiguracjach zatrzymają się symbole wyświetlane na elektronicznych bębnach oraz urządzane gry mają charakter komercyjny, ponieważ warunkiem udziału w tych grach jest konieczność zasilenia urządzeń środkami pieniężnymi. Ponadto automaty realizują wygrane pieniężne.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji decyzją z 17 kwietnia 2015 r. wymierzył skarżącym karę pieniężną za urządzanie gier poza kasynem w łącznej kwocie 60.000 zł.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że podczas kontroli z 9 kwietnia 2014 r. kontrolującym nie przedstawiono koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Opisując dokładnie przebieg gry na każdym urządzeniu, organ podniósł, że gra na kontrolowanych automatach rozgrywa się z ograniczoną ingerencją ze strony grającego, jest on pozbawiony możliwości wywierania jakiegokolwiek realnego wpływu na jej przebieg. Wynik przeprowadzonego eksperymentu świadczy o jej losowym charakterze, albowiem jej tok pozostaje poza sferą oddziaływania grającego i niezależny jest od jego zdolności psychomotorycznych. Grający nie jest w stanie określić kolejności następujących po sobie symboli, ich ilości na poszczególnych bębnach, może jedynie bębny uruchamiać bez możliwości zatrzymania ich w określonej konfiguracji. Przeprowadzone gry mają charakter losowy, organizowane są w celach komercyjnych, a automaty realizują wygrane pieniężne, przez co mieszczą się w definicji gier na automatach z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych.

Organ podniósł, że odpowiedzialność z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych ponosić może jedynie "urządzający", oraz że za osobę urządzającą grę na automatach uznać trzeba T.a R.a, W.a R.a i M. R., wspólników spółki cywilnej "K.". Stworzyli oni bowiem odpowiednie warunki, aby nielegalna gra na automatach w ogóle mogła być prowadzona – wydzierżawili powierzchnię w swoim lokalu dla spółek H. oraz [...] , celem zainstalowania na niej automatów. W zamian dzierżawcy zobowiązani byli do płacenia czynszu w kwocie 600 zł (H. Polska) oraz 200 zł (spółka [...] ). Istotnym jest także to, że w chwili zawarcia umów dzierżawy strona miała wiedzę, że w ich wyniku zainstalowane będą w lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą, automaty do gier, gdyż zostało to w tych umowach wprost wskazane. Wspólnicy spółki cywilnej zapewnili odpowiednie warunki aby nielegalna gra na automatach w ogóle mogła być prowadzona, również poprzez udostępnienie energii elektrycznej do przedmiotowych automatów. Strona realizowała także, za pośrednictwem swojego pracownika bieżącą obsługę urządzeń poprzez otwieranie

i zamykanie lokalu oraz każdorazowe ich podłączanie i odłączanie z sieci, co zapewniło możliwość rozgrywania na nich gier. Ponadto, wspólnicy spółki za pośrednictwem swojego pracownika zapewniali ciągłość przebiegu nielegalnych gier poprzez wykonywanie czynności, które w swoim efekcie prowadziły do realizowania wypłaty z wygranej z nielegalnej gry hazardowej.

W praktyce czynności te wykonywane były przez pracownika w przypadku, gdy gracz uzyskał wygraną, a w automacie w tym czasie nie było wystarczającej ilości pieniędzy na dokonanie wypłaty z tytułu uzyskanej wygranej lub gdy w automacie brakowało monet. Wówczas pracownik lokalu telefonicznie kontaktował się z osobą zajmującą się obsługą tych urządzeń, która przyjeżdżała i wypłacała pozostałą część wygranej, której nie wypłacił automat lub uzupełniała automat w monety. Jeżeli osoba ta nie mogła wypłacić wygranej graczowi, wówczas zostawiała pieniądze pracownikowi, który następnie wypłacał wygraną. Organ podkreślił, że bez wykonywania wyżej wskazanych czynności, nielegalne gry hazardowe nie odbywałyby się w skontrolowanym lokalu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec wymierzania kary za urządzanie gier poza kasynem, polegającego na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej mimo braku notyfikacji projektu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i w konsekwencji zastosowanie przepisów technicznych, które wobec braku notyfikacji są bezskuteczne i nie mogą być podstawą wymierzania kar, organ odwoławczy stwierdził, że jest zobowiązany do stosowania obowiązującego prawa. Wskazał, że ustawa o grach hazardowych w sposób skuteczny uchyliła i derogowała poprzednio obowiązującą w tym zakresie ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o grach

i zakładach wzajemnych. Ustawa o grach hazardowych obowiązuje obecnie w Polsce w sposób w pełni legalny i prawnie wiążący, a ewentualna sankcja prawna za brak notyfikacji przez państwo członkowskie przepisów technicznych w żaden sposób nie prowadzi do pozbawienia tych przepisów mocy obowiązującej i nie wpływa na ich dalsze walidacyjne obowiązywanie. Ustawa o grach hazardowych weszła w sposób skuteczny w życie i stanowi w sensie formalno-walidacyjnym część polskiego porządku prawnego, a może być z tego porządku formalnie derogowana jedynie w wyniku suwerennej decyzji polskiego ustawodawcy. Dopóki to nie nastąpi, nie ma powodów do podważania mocy obowiązującej tej ustawy. Ponadto zasada legalizmu, wyrażona w art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej, zakazuje organom działania, które nie jest wprost zastrzeżone dla tych organów.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych organ podniósł, że nie można utożsamiać kary pieniężnej z karą grzywny, co oznaczałoby dwukrotne karanie za ten sam czyn. Norma z art. 89 ww. ustawy nie stanowi typowej sankcji karnej, lecz posiada znamiona wyłącznie kary administracyjnej realizującej cel restytucyjny oraz prewencyjny, a odpowiedzialność administracyjna jest niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej.

Za niezasadne uznał organ zarzuty naruszenia art. 121 § 1 i 2, art. 133 § 1 i 121 § 1 ordynacji podatkowej podkreślając, że w toku przeprowadzonego postępowania organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego wynika, że strona była podmiotem urządzającym gry poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem organu, podmioty takie, bez względu na ich formę prawną i potencjalną możliwość uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry (bądź jej brak) podlegają karze pieniężnej.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze T. R., W. R. i M. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie

o stwierdzenie jej nieważności, a także przedstawienie przez WSA w K. Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o to, czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tego samego podmiotu, za ten sam czyn, kary pieniężnej

i posiłkowej odpowiedzialności karnoskarbowej za przestępstwo skarbowe z art. 107 ustawy Kodeks Karny Skarbowy, są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącym kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projektu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006r. (Dz.U. UE.L.98.204.37 ze zm.) i w konsekwencji zastosowanie sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynem, w sytuacji gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 ustawy, w świetle orzeczenia TSUE z 19 lipca 2012 r. został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą do wymierzania kar w oparciu o przepis sankcjonujący art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

II. art. 122 § 1 w związku z art. 187 § 1 o.p. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie uwzględnienie "przez Sąd meriti" faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności tj. rozważenia uznania podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 u.g.h. oraz normy sankcjonującej wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony tj. z naruszeniem art. 121 § 2 o.p.;

III. art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez skierowanie skarżonej decyzji wymierzającej karę za urządzanie gier na automatach poza kasynem do podmiotu nie będącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

IV. art. 133 § 1 o.p. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez skierowanie skarżonej decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

V. art. 121 § 1 i art. 122 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry. Skarżący nie dokonywali jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem samych urządzeń. Takie postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza generalną zasadę, o której mowa w art. 121 § 1 ustawy, z której to wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Zachowanie organu podatkowego nie może w tym przypadku budzić zaufania jeżeli organ ten nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i uznał, że skarżący urządzali gry na automatach poza kasynem gry;

VI. art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżących do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych powinna skutkować odstąpieniem od jej wymierzenia, na skutek stwierdzenia, że czynności skarżących nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry;

VII. art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 89 ustawy oraz art. 24 i art. 107 § 1 kks poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekonstytucyjnym art. 89 u.g.h. zakładającym wymierzenie finansowej kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn zagrożony grzywną pieniężną, penalizowany na gruncie art. 107 § 1 w związku z art. 24 kks;

VIII. art. 180 § 1 o.p. w związku z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej poprzez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z ww. przepisem.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 przez Rzeczpospolitą Polską, który wespół z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37 ze zm.), podniósł, że fakt nienotyfikowania Komisji Europejskiej przepisów technicznych, za jakie należy uznać art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie powoduje automatycznie odmowy ich zastosowania przez sąd krajowy. Podsumowując obszerne rozważania Sąd nie znalazł podstaw prawnych do odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, na którym organ oparł rozstrzygnięcie w sprawie.

Za prawidłową Sąd uznał dokonaną przez organ ocenę, że wspólnicy spółki cywilnej "K." w P. są urządzającymi gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W ocenie Sądu, okolicznością przesądzającą

o słuszności takiej oceny w stanie faktycznym niniejszej sprawy, jest zakres przedsięwziętych przez skarżących czynności i wykazana aktywność znacznie przewyższająca tę, która wynika dla stron nie tylko ze zwykłej umowy dzierżawy,

o jakiej mowa w art. 693 i nast. kodeksu cywilnego, ale także z postanowień znajdujących się w aktach umów, zgodnie z którymi eksploatacją automatu zajmować się miał dzierżawca. Tymczasem, to skarżący przejęli na siebie obowiązki z tym związane poprzez:

- stałe dostarczanie energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę automatów,

- zapewnienie swobodnego dostępu do automatów wszystkim zainteresowanym,

- skierowanie zatrudnionej przez nich osoby wyłącznie do dozoru lokalu,

w którym nie była prowadzona żadna inna działalność poza publicznym udostępnieniem urządzeń do nielegalnych gier hazardowych oraz

- zlecenie pracownikowi utrzymywania stałego telefonicznego kontaktu

z osobą serwisującą automaty do gier.

W dalszej części uzasadnienia Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia m.in. art. 121 § 1, art. 122 i art. 133 § 1 ordynacji podatkowej oraz poglądu o sprzeczności z prawem eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli T. R., W. R. i M. R. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej K. T. R., W. R., M. R. z siedzibą w P. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projektu u.g.h. wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dyrektywa nr 98/34/WE) przy jednoczesnym wiążącym i kategorycznym przesądzeniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11, że przepisy sankcjonowane tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 u.g.h. są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 powołanej wyżej Dyrektywy i wobec powyższego są bezskuteczne i nie mogą stanowić podstawy stosowania sankcji karnych i administracyjnych, takich jak kary wymierzane na podstawie art. 89 u.g.h. wobec jednostek, zaś techniczny charakter zarówno przepisów sankcjonowanych jak i sankcjonujących został potwierdzony także w wyroku TSUE z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Greckiej i co powinno skutkować uwzględnieniem skargi przez Sąd meriti i odmową zastosowania wskazanych przepisów;

2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 1 Traktatu

o Unii Europejskiej (TUE) (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm.) w związku z art. 267 i art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.) i w związku z art. 9 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, jak również w związku z art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE, przez ich niezastosowanie, co doprowadziło Sąd meriti do wadliwego wniosku, iż skoro nie istnieje przepis prawa unijnego, który nakazywałby niestosowanie przez organy i sądy krajowe nienotyfikowanego technicznego przepisu prawa krajowego, to rzekomo sądy krajowe nie są zobowiązane do niestosowania przepisów technicznych nienotyfikowanych Komisji Europejskiej, podczas gdy dyrektywy unijne wiążą państwo członkowskie UE, co oznacza, że dyrektywy nie nakładają żadnych obowiązków na jednostki i to właśnie jednostki mogą względem państwa członkowskiego UE powołać się na przepisy dyrektyw w celu niezastosowania sprzecznych z nimi na jakiejkolwiek płaszczyźnie przepisów prawa krajowego nakładających obowiązki wobec jednostek (np. w celu niezastosowania krajowych przepisów technicznych nienotyfikowanych Komisji Europejskiej);

3) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 pkt 4 w związku z art. 1 pkt 11 i z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE oraz w związku z art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie sankcjonującego przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.z tytułu naruszenia sankcjonowanych norm u.g.h.tj. art. 14 ust. 1 u.g.h., ograniczających możliwość urządzania gier na automatach wyłącznie do terenu kasyn gry, polegającą na przyjęciu przez Sąd meriti, że żaden organ ani sąd krajowy nie ma prawa do odmowy zastosowania sankcji administracyjnej za działania jednostek, sprzeczne z nienotyfikowanymi przepisami technicznymi, przy wiążącym i kategorycznym przesądzeniu przez TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 oraz w wyroku z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-65/05, że tego rodzaju normy sankcjonowane

i sankcjonujące jak zawarte w u.g.h. są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 powołanej wyżej Dyrektywy;

4) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE w kształcie wiążąco zinterpretowanym w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, polegającą na przyjęciu, że każdy krajowy organ władzy publicznej lub sąd może wykładać prawo unijne w sposób odmienny od przedstawionego w orzecznictwie TSUE, a w konsekwencji przyjęciu, iż nienotyfikowane Komisji Europejskiej przepisy techniczne powinny być stosowane przez każdy krajowy organ władzy publicznej lub sąd aż do czasu utraty przez tego rodzaju przepisy mocy obowiązującej;

5) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 267 Traktatu

o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 1 tego Traktatu polegającą na zakwestionowaniu usytuowania TSUE jako sądu międzynarodowego powołanego do autorytatywnej i wiążącej wykładni prawa unijnego celem zapewnienia jego jednolitego stosowania we wszystkich państwach członkowskich oraz wagi orzeczenia interpretacyjnego TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.

w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 jako części wspólnotowego porządku prawnego - acquis communautaire - obejmującego wykładnię prawa unijnego o charakterze powszechnie obowiązującym, wiążącą wszystkie organy i sądy krajowe państw członkowskich w oparciu o zasadę lojalnej współpracy, z klarownym odniesieniem się w wyroku TSUE, że przepisy u.g.h.

o charakterze technicznym bezwzględnie podlegały obowiązkowi notyfikacji oraz że konsekwencją jego pominięcia jest ich bezskuteczność (także poprzez odesłanie

w pkt. 26 wyroku do wcześniejszego orzeczenia TSUE w sprawie CIA International

z dnia 30 kwietnia 1996 r. C - 194/94 i jego pkt 48) i bezzasadnym przyjęciu, że brak notyfikacji przepisów art. 14 ust. 1 i 89 ust. 1 pkt 2 ugh pozostaje bez wpływu na możliwość stosowania sankcji administracyjnej, co doprowadziło Sąd meriti do bezzasadnego przyjęcia, że sąd lub organ krajowy nie ma prawa do odmowy zastosowania sankcji administracyjnej za działania jednostek, sprzeczne

z nienotyfikowanymi przepisami technicznymi, oraz do nieuwzględnienia skargi, pomimo przyjęcia przez Sąd meriti za podstawę prawną wydanych decyzji przepisów art. 14 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.;

6) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 1 Traktatu

o Unii Europejskiej (TUE) w związku z art. 267 i art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz w związku z art. 9 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP i art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE, przez błędną wykładnię polegającą na:

- afirmacji błędnego poglądu Sądu Najwyższego zawartego w orzeczeniu z dnia 28 listopada 2013r., sygn. akt I KZP 15/13, iż nienotyfikowanie typizujących nakazy lub zakazy przepisów technicznych Komisji Europejskiej nie powoduje oczywistego skutku w postaci obowiązku niestosowania tego rodzaju przepisów sankcjonowanych zamieszczonych w ustawie o grach hazardowych, gdyż orzeczenia TSUE są wiążące tylko dla sądu krajowego, któremu TSUE bezpośrednio udziela odpowiedzi,

- afirmacji błędnego poglądu Sądu Najwyższego zawartego w orzeczeniu z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I KZP 15/13 i przyjęciu, iż kolizja norm unijnych z normami prawa krajowego zachodzi wyłącznie w sytuacji, w której istnieje treściowa niezgodność pomiędzy przepisami wspólnotowymi a przepisami krajowymi regulującymi odmiennie tę samą sferę życia w sposób nie dający się pogodzić

w drodze wykładni, podczas gdy orzecznictwo TSUE składające się na porządek prawny Wspólnoty (acquis communautaire ) i wiążące każdy organ władzy publicznej w kwestii związanej z wykładnią prawa unijnego, na tle Dyrektywy 98/34/WE w sposób absolutnie klarowny i jednolity wskazuje na skutek nienotyfikowania przepisów technicznych o charakterze przepisów sankcjonowanych, w postaci obowiązku odmowy stosowania tych przepisów przez organy władzy publicznej, a z samego Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 288) wynika, że dyrektywy unijne nie nakładają żadnych obowiązków na jednostki i to właśnie jednostki mogą powołać się na przepisy dyrektywy celem niezastosowania sprzecznych z nią przepisów prawa krajowego nakładających obowiązki (nakazy, zakazy) na jednostki;

7) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 34, art. 36, art. 49 i art. 56

w związku z art. 52 ust. 1 i art. 62 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji bezpodstawne wymierzenie kary pieniężnej, w sytuacji, gdy przepisy art. 14 ust. 1 u.g.h. (norma sankcjonowana) oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (norma sankcjonująca) zakazujące urządzania gier na automatach poza obszarem kasyn gry i przewidujące kary pieniężne za złamanie tego zakazu, przy równolegle uchylonym przez ustawę o grach hazardowych zakazie reklamy i promocji w społeczeństwie hazardu objętego monopolem państwa (art. 5 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 u.g.h.), stanowią środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych (w rozumieniu art. 34 TFUE), a powołane wyżej ograniczenie nawet gdyby było motywowane względami porządku publicznego i ochrony zdrowia ludzi, jest sprzeczne z art. 36 TFUE, ponieważ cele te mogą być osiągnięte bez stosowania aż tak drastycznych środków, jak również w sytuacji gdy wskazane wyżej ograniczenie stanowi ewidentną przeszkodę świadczenia usług oraz swobody przedsiębiorczości w rozumieniu art. 49 i art. 56 TFUE, a kształt ustawy o grach hazardowych nie świadczy, aby była ona ukierunkowana na ochronę społeczeństwa przed działalnością przestępczą i spójnie ukierunkowana na ochronę konsumentów przed nadmiernymi wydatkami i uzależnieniem od hazardu, co przy wyrażonej w art. 91 ust. 2 Konstytucji RP zasadzie pierwszeństwa ratyfikowanej umowy międzynarodowej (jaką jest TFUE) przed przepisami ustawy krajowej wyklucza stosowanie norm sankcjonujących zawartych w art. 89 u.g.h.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zaś na rozprawie przed Sądem w dniu 17 sierpnia 2016 r. – o niestosowanie art. 179a p.p.s.a. i skierowanie sprawy do NSA wraz ze skargą kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę.

W stanie faktycznym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki zastosowania powyższego przepisu, gdyż zaszła nieważność postępowania sądowego, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Jak wynika z odpisu skróconego akt zgonu nadesłanego na żądanie Sądu przez Urząd Stanu Cywilnego w P., jeden ze skarżących W. R. zmarł 24 kwietnia 2015 r., co oznacza, że postępowanie sądowe toczyło się wobec osoby nieżyjącej. Tymczasem w stosunku do osób zmarłych nie można wydawać orzeczeń, a jeśli takie zostało wydane, to jest ono obarczone wadą nieważności. Rozstrzygnięcie skierowane do osoby już nieżyjącej wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego z przyczyny, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., czyli gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2011 r., sygn.. akt I OSK 740/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1409/09).

Wprawdzie skarżący zostali wskazani w skardze, a także w decyzji II instancji, jako wspólnicy spółki cywilnej (w zaskarżonej decyzji W. R. - jako były wspólnik), jednak w utrwalonym już orzecznictwie sądowym spółka taka nie ma zdolności sądowej i każdorazowo stronami postępowania są wspólnicy spółki jako osoby fizyczne (por. wyroki NSA z 10 października 2008r., sygn. akt II GSK 366/08 oraz z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2024/12). Jedynie w uchwale

z 14 grudnia 2015 r., sygn. akt I GPS 1/15 Naczelny Sąd Administracyjny uznał spółkę cywilną za podatnika mającego przymiot strony i zdolność sądową, jednak uchwała ta podjęta została na bazie ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.), która nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Ponieważ w stanie sprawy wspólnicy spółki cywilnej "K." w P. występowali jako osoby fizyczne, śmierć jednej z nich przed wniesieniem skargi do Sądu, a następnie wydanie wobec nieżyjącej już osoby wyroku, powoduje nieważność postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym konieczność uchylenia dotkniętego taką wadą rozstrzygnięcia, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku na podstawie art. 179a p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd miał na uwadze, że śmierć W. R., będącego stroną postępowania administracyjnego toczącego się przed organami celnymi, nastąpiła jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Podobnie jak Sąd przy pierwszym rozpoznaniu sprawy, tak i organ odwoławczy orzekał w tym zakresie wobec osoby nie mającej zdolności sądowej, która nie może być stroną postępowania. Wydanie w stosunku do takiej osoby decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 i 5 ordynacji podatkowej, jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. wyroki NSA: z 24 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3941/13, z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 952/07).

Ponieważ Sąd uznał, że w stanie faktycznym sprawy każda z osób, wobec których wymierzona została kara pieniężna odpowiadała za własne działanie (związane w tym przypadku z prowadzeniem działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej), a ich odpowiedzialność ma charakter solidarny, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ze wskazanych wyżej powodów nastąpiło jedynie

w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej wobec zmarłego W. R. (pkt II wyroku), o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Co do pozostałych skarżących Sąd oddalił skargę z następujących powodów.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2

i art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U.2015.612), zwanej także ustawą, zgodnie z którymi karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi oznaczonego pkt I i II

(w pierwszej kolejności, gdyż uwzględnienie stanowiska zaprezentowanego przez skarżących powodowałoby konieczność uwzględnienia skargi i bezprzedmiotowość rozważań w zakresie wszystkich pozostałych podniesionych w niej zarzutów), dotyczącego braku notyfikacji Komisji Europejskiej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 przez Rzeczpospolitą Polską, który wespół z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37 ze zm.), wyjaśnić należy, że

w następstwie rozpoznania wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 8 marca 2016 r., Sąd ten w uchwale z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 podjętej w składzie siedmiu sędziów orzekł, że:

1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 ww. dyrektywy 98/34/WE 37, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności

w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.

2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej,

o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

W obszernym uzasadnieniu uchwały, którego argumenty skład orzekający

w sprawie w pełni podziela, NSA podniósł – przywołując przepisy dyrektywy 98/34/WE, a także treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 oraz wyjaśniając jego znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia kwestii objętych pytaniem Prezesa NSA - że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE.

Po pierwsze, jego brzmienie nie uzasadnia, aby kwalifikować go kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy. Podkreślając, że sporny w sprawie przepis krajowy nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, ustanowionej w nim sankcji wiążącej się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie

z przyjętymi w tym zakresie zasadami i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z "zakazem użytkowania".

Po drugie, w sytuacji, gdy w art. 1 pkt 3 dyrektywy mowa jest o specyfikacji zawartej w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności, za oczywiste uznać należy, że tak opisany warunek uznania danego przepisu krajowego za "specyfikację techniczną", w rozumieniu dyrektywy transparentnej, nie jest spełniony w odniesieniu do art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten, nie dość, że w ogóle nie odnosi się do dokumentu oraz nie dotyczy produktu lub jego opakowania, jako takich, to również nie określa żadnej z obowiązkowych cech produktu, a tylko przeciwne ustalenie mogłoby uzasadniać jego kwalifikowanie, jako specyfikacji technicznej (por. wyrok TSUE z dnia 9 czerwca 2011 r., C - 361/10).

Po trzecie, art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie stanowi również "innych wymagań", o których mowa w art. 1 pkt 4 dyrektywy, gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów. Nie określa również warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Podkreślając, że z pkt 41 wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 wprost wynika, że warunkiem koniecznym oceny odnośnie do technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych jest ustalenie, "[...], iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów", nie można tracić z pola widzenia tego, że dyrektywa 98/34/WE, w art. 1 pkt 1, zawiera definicję produktu. Za produkt, w rozumieniu tego przepisu, uznać należy służący zasadniczo rozrywce automat do gier, który po "zadaniu" mu odpowiednich funkcji (tj. po zaaplikowaniu odpowiedniego oprogramowania, w tym również przeprogramowaniu już istniejącego), może być wykorzystywany do urządzania na nim gier tak wysoko, jak i nisko hazardowych,

a także i gier zręcznościowych. Wymienione funkcje, o istotnym znaczeniu z punktu widzenia możliwych pól zastosowania i wykorzystania produktu - i to zgodnie z jego przeznaczeniem, albowiem w celach służących rozrywce - mają więc wtórny charakter w relacji do samego urządzenia - automatu do gier (produktu) - stanowiącego ich nośnik. Stąd też, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że w rozumieniu przywołanego przepisu dyrektywy, "produktem" nie są funkcje zadane danemu urządzeniu, tj. automatowi do gier, lecz samoistnie ten właśnie automat. To

w odniesieniu do niego - nie zaś w odniesieniu do "zadanych" mu funkcji, których może być przecież wiele (w danym momencie, tak aktywnych, jak i nieaktywnych) - można bowiem w ogóle mówić, że posiada on określone właściwości, w sensie jego funkcjonalności wyrażającej się w możliwości zadania mu odpowiednich funkcji zasadniczo służących rozrywce. Ponadto, to w odniesieniu właśnie do automatu można w ogóle mówić, że stanowić on może przedmiot sprzedaży, a to dlatego, że to nie tyle możliwe do zaaplikowania (w drodze odpowiedniego programowania) funkcje, w tym funkcje umożliwiające grę hazardową, stanowią przedmiot ogólnorynkowego obrotu (sprzedaży) lecz, że przedmiot tego obrotu (sprzedaży) stanowi nośnik tych (obiektywnie wielu i zmiennych) funkcji, a mianowicie automat do gier.

Tym samym, jak podkreślił NSA w wymienionej na wstępie uchwale, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, zważywszy na treść zawartej w nim regulacji, nie ustanawia więc żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł także, iż dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE oraz przywoływanego wyroku TSUE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Nie oznacza to bowiem, że przepis ten nie obowiązuje w krajowym porządku prawnym oraz, że jest bezskuteczny - w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – co realizuje się

w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to

w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu (poluzowaniu) zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach

z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy

o grach hazardowych penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu.

Powyższa uchwała jest na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. o tyle wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, że można od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne. Ponieważ – jak podkreślono już na wstępie – skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu, dlatego wszelkie zarzuty, które w tym zakresie zawiera skarga, muszą być uznane za pozbawione podstaw.

Przystępując do merytorycznej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w części wymierzającej karę wobec T. R. i M. R. podnieść należy, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, z których wynika, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. realizując czynności kontrolne na podstawie art. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 990 z późn. zm.), ujawnili dnia 9 kwietnia 2014 r. w lokalu przy ul. Uniwersału Połanieckiego 13 w P., 5 urządzeń mogących stanowić automaty do gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie z art. 2 ust. 4 i 5 ustawy, wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5).

Działając w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. przeprowadzili eksperyment, który dowiódł, że gry prowadzone na ujawnionych urządzeniach mają charakter losowy, gdyż gracz nie ma wpływu na to, w jakich konfiguracjach zatrzymają się symbole wyświetlane na elektronicznych bębnach, a wynik gry nie zależy od jego zręczności. W wyniku prowadzonej gry, gracz uzyskiwał wygraną rzeczową w postaci punktów, które dawały możliwość przedłużenia gry lub rozpoczęcia nowej. Ponadto automaty realizowały wygrane pieniężne w monetach pięciozłotowych. Nie ulega zatem wątpliwości, że automaty zainstalowane w lokalu prowadzonym przez skarżących spełniały ustawowe warunki automatów do gier, o jakich mowa w cytowanym wyżej art. 2 ust. 3 i 4 ustawy. Ponieważ warunkiem koniecznym do rozpoczęcia gry na każdym z automatów było dokonanie wpłaty środków pieniężnych, prawidłowo ustalono także, że urządzane gry mają charakter komercyjny w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o grach hazardowych. Zasady, na których można było prowadzić grę na ujawnionych automatach potwierdzone zostały dodatkowo przez świadków M. R. (syna jednego ze skarżących), R. K. i D. N. (osób grających na zatrzymanych automatach), przesłuchanych w postępowaniu karno-skarbowym, z którego materiały organ I instancji włączył do niniejszego postępowania na podstawie art. 180 i 181 ordynacji podatkowej, podobnie jak dokumenty w postaci umów dzierżawy z 1 października 2013r. i 16 lipca 2013r. Z umów tych wynika, że skarżący (T. R. i M. R., prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "K."), wydzierżawili [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie oraz H. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie powierzchnię w lokalu przy ul. [...] w P. "umożliwiającą zainstalowanie urządzeń (urządzenia) do gier, na który Dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą." W zamian za to skarżący otrzymywali czynsz dzierżawny 200 zł miesięcznie od spółki [...] i 600 zł miesięcznie od spółki [...]. Dowody zgromadzone w sprawie wskazują na to, że w lokalu tym odbywały się nielegalne gry hazardowe, w którym to procederze skarżący aktywnie uczestniczyli. Lokal ten położony jest obok sklepu monopolowego, w którym działalność prowadzi także spółka "K.". Poza udostępnieniem 5 automatów do gry nie była w nim prowadzona żadna inna działalność, co oznacza, że zyski dla wspólników spółki związane były wyłącznie z aktywnością urządzeń do gier hazardowych. Do lokalu miały nieograniczony dostęp wszystkie osoby (w tym niepełnoletnie) wyrażające chęć uczestniczenia w grze na zamontowanych w tym miejscu automatach. Osoba zatrudniona przez skarżących "pilnowała" (zeznania T. R.) automatów podczas godzin otwarcia lokalu, tj. od 10.00 – 22.30, włączała i odłączała je od sieci elektrycznej. Serwisantem urządzeń był P. J., za pośrednictwem którego zawarta została umowa dzierżawy powierzchni i z którym pracownik lokalu miał stały telefoniczny kontakt. Gdy gracz uzyskał wygraną pieniężną, a w automacie w tym czasie nie było wystarczającej ilości pieniędzy na dokonanie wypłaty lub gdy brakowało w nim monet, pracownik lokalu telefonicznie kontaktował się z serwisantem, który przyjeżdżał i wypłacał wygraną, albo zostawiał gotówkę, którą wypłacał graczowi pracownik lokalu.

W tak ustalonym stanie faktycznym za prawidłową należy uznać dokonaną przez organ ocenę, że wspólnicy spółki cywilnej "K." w P.: M. R. i T. R. są urządzającymi gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Wszystkie wskazane wyżej okoliczności świadczą bowiem o tym, że działanie skarżących polegające na:

- wynajęciu powierzchni lokalu, przeznaczonego zresztą wyłącznie na prowadzenie gier,

- skierowaniu tam pracownika, którego jedynym zadaniem był dozór zainstalowanych urządzeń,

- utrzymywaniu automatów w stanie ciągłej aktywności,

- stały kontakt z serwisantem i pośrednictwo przy wypłacie wygranych,

nosiło cechy współdziałania i współpracy ze spółkami, do których należały nielegalne automaty do gier hazardowych.

Ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak znaczenie tego określenia można wywieść z wykładni funkcjonalnej. Niewątpliwie założeniem ustawodawcy było poddanie kontroli Państwa i znaczące ograniczenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, poprzez sprowadzenie urządzania niektórych z tych gier (gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach) jedynie do wyznaczonych miejsc w postaci kasyn gry, co znalazło wyraz w treści art. 14 ust. 1 ustawy. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach została poddana reglamentacji prawnej i może być prowadzona wyłącznie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1). Sposoby przeciwdziałania wszelkim praktykom mającym na celu łamanie zasad i warunków prowadzenia tego typu działalności, przewidział ustawodawca m.in. w art. 89 ust. 1 i 2 poprzez nałożenie kar administracyjnych na osoby urządzające gry hazardowe w sposób nielegalny. Celem takiego rozwiązania było także zniechęcenie wszystkich podmiotów zainteresowanych uzyskiwaniem zysków z hazardu do podejmowania działalności w tym zakresie w sposób sprzeczny z prawem. Uzasadnieniem dla wprowadzenia ingerencji Państwa w rynek gier hazardowych była troska o zdrowie obywateli, zwłaszcza wobec realnego zagrożenia uzależnieniem od hazardu, generującego duże koszty zarówno ekonomiczne jak

i społeczne. W uzasadnieniu projektu ustawy czytamy, że problem uzależnienia od hazardu dotyka w takim samym stopniu osoby dorosłe, jak i niepełnoletnie, a problemy osobiste będące następstwem hazardu przynoszą uszczerbek na zdrowiu psychicznym (depresje), skutkują wyalienowaniem społecznym uzależnionych osób, współuzależnieniem bliskich oraz kosztami finansowym (zadłużeniem, bankructwem, utratą dochodów). Dlatego Państwo nie może pozostać obojętne wobec zagrożeń wypływających z dostępności hazardu i ryzyka uzależnienia od niego swoich obywateli. Ustawodawca ocenił, że zagrożenie to jest na tyle wysokie, że koniecznym stało się podjęcie radykalnych działań i zastosowanie ograniczeń dotyczących tej branży.

Wyrazem sformułowanego w ten sposób zamiaru jest szereg rozwiązań, które znalazły się w ustawie o grach hazardowych, a poza wymienionymi już przepisami art. 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 zawierają je także m.in: art. 15 (ograniczenie liczby kasyn gry), art. 15a (rejestracja gości), art. 51b (obowiązek audiowizyjnego systemu kontroli gier służącego kontroli przebiegu i prowadzenia gry), art. 27 (wstęp do ośrodków gier i do punktów przyjmowania zakładów wzajemnych oraz uczestnictwo w grach dozwolone są jedynie dla osób, które ukończyły 18 lat), art. 29 (zakaz reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz na automatach), art. 29a (zakaz urządzania gier hazardowych przez Internet), art. 30 (zakaz urządzania w kasynach gry pokera), czy wreszcie art. 89 ust. 1 ustawy ustanawiający kary pieniężne dla urządzającego nielegalne gry hazardowe i dla uczestnika takich gier.

Jak powiedziano już wyżej, ustawa nie zawiera wprawdzie legalnej definicji "urządzającego gry hazardowe", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. I tak, już

z art. 3 ("urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie") wynika wprost, że ustawodawca w zamierzony sposób odróżnił "urządzanie" od "prowadzenia działalności" w zakresie gier hazardowych. Także w art. 27 ust. 3 obowiązek umieszczenia w miejscu urządzania gier, w widocznym miejscu, informacji o zakazie uczestniczenia w grach osób, które nie ukończyły 18 roku życia, skierowany został do "podmiotów urządzających i prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych". Natomiast o podmiocie urządzającym mowa jest np. w art. 14, art. 15a (rejestracja gości na koszt podmiotu urządzającego), art. 19 ust. 3 (w zakresie zasad wypłat wygranych), w art. 20 ust. 1, 3 – 6 (dotyczącym zasad wystawiania przez podmiot urządzający zaświadczeń o uzyskanej wygranej), czy w art. 22 ust. 3 (dotyczącym obowiązku utrzymania automatów). Jednocześnie art. 28 ust. 1 ustawy stanowi, że podmiot prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych nie może powierzyć innemu podmiotowi wykonywania czynności związanych z urządzaniem tych gier, z zastrzeżeniem ust. 2-5 (dotyczących gier liczbowych, loterii pieniężnych lub zakładów wzajemnych). Jeśli chodzi zatem o działania legalne, a więc podejmowane w granicach prawa, ustawodawca założył, że w przypadku gier hazardowych, w tym gier na automatach, z jakimi mamy do czynienia w sprawie, jedynie podmiot posiadający koncesję na prowadzenie działalności na podstawie art. 6 ust. 1, może przedsięwziąć czynności polegające na "urządzaniu" tych gier. Na podstawie przytoczonych już wyżej przepisów można zatem sformułować tezę, że urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Jak powiedziano wyżej, założeniem prawodawcy było skumulowanie tych wszystkich działań w rękach jednego podmiotu, posiadającego koncesję na prowadzenie kasyna gry. Rzecz jednak w tym, że istota deliktu przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy polega właśnie na tym, że gry hazardowe prowadzone i urządzane są wbrew prawu, a zatem w warunkach, które – jak wskazuje praktyka - dla zrealizowania określonego zamierzenia, wymagają zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nawiązując przy tym do realiów niniejszej sprawy i zarzutów skargi (pkt IV, V i VI), podkreślić należy, że samo wynajęcie (wydzierżawienie) powierzchni lokalu na rzecz spółki dysponującej automatami go gier hazardowych nie powoduje jeszcze uznania, że wynajmujący jest "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1. W ocenie Sądu, okolicznością przesądzającą o słuszności takiej oceny w stanie faktycznym niniejszej sprawy, jest zakres przedsięwziętych przez skarżących czynności i wykazana aktywność znacznie przewyższająca tę, która wynika dla stron nie tylko ze zwykłej umowy dzierżawy,

o jakiej mowa w art. 693 i nast. kodeksu cywilnego, ale także z postanowień znajdujących się w aktach umów, zgodnie z którymi eksploatacją automatu zajmować się miał dzierżawca. Tymczasem, to skarżący przejęli na siebie obowiązki z tym związane poprzez:

- stałe dostarczanie energii elektrycznej pozwalającej na niezakłóconą pracę automatów,

- zapewnienie swobodnego dostępu do automatów wszystkim zainteresowanym,

- skierowanie zatrudnionej przez nich osoby wyłącznie do dozoru lokalu,

w którym nie była prowadzona żadna inna działalność poza publicznym udostępnieniem urządzeń do nielegalnych gier hazardowych oraz

- zlecenie pracownikowi utrzymywania stałego telefonicznego kontaktu z osobą serwisującą automaty do gier.

Wszystkie te czynności pozwalają na przyjęcie za organem, że skarżących T. R. i M. R. jako wspólników spółki cywilnej można uznać za urządzających gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przypomnienia jednocześnie wymaga, że kara przewidziana w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ma charakter administracyjnoprawny, a więc obiektywny i niezależny od winy sprawcy deliktu,

a przez to obejmuje swym zakresem znacznie większy krąg podmiotów aniżeli określony w art. 107 § 1 kodeksu karnego skarbowego.

Tym samym Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 133 § 1 ordynacji podatkowej polegające na wadliwych ustaleniach faktycznych, skierowanie decyzji do osób nie będących stronami (poza W. R., o czym była już mowa wyżej) i prowadzeniu postępowania w sposób budzący wątpliwości strony.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnia, co następuje:

Ad. III. Nie jest uzasadnionym pogląd, że art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy nie zezwalają na wydanie zaskarżonej decyzji wobec osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, która nie może uzyskać koncesji na prowadzenie kasyna gry, gdyż nie jest podmiotem, o jakim mowa w art. 6 ust. 4 ustawy. Podkreślenia wymaga, że żaden przepis ustawy, w szczególności art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 nie dają podstaw do zaprezentowanej w skardze wykładni. Skoro skarżący byli podmiotami urządzającymi nielegalnie gry na automatach, bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, że są oni osobami fizycznymi. Jeszcze raz podkreślenia bowiem wymaga, że istota deliktu przewidzianego w art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy polega właśnie na tym, że gry hazardowe prowadzone i urządzane są wbrew prawu, a więc także przez podmioty, które potencjalnie nie mogą uzyskać koncesji na prowadzenia kasyna gry. Przyjęcie stanowiska prezentowanego w tym zarzucie skargi wyłącza możliwość realizacji celu, któremu służy sankcja administracyjna przewidziana w tym przepisie i przeczy zasadzie racjonalnej legislacji. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny

w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażanego wcześniej w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w wyrokach: WSA w Opolu z 24 października 2011r. sygn. akt II SA/Op 407/11 i WSA w Gdańsku z 15 stycznia 2013r. sygn. akt I SA/Gd 846/12 i z 12 lutego 2013r. sygn. akt I SA/Gd 844/12.

Ad. VII. O konstytucyjności przepisu, w oparciu o który orzekał organ wypowiedział się już Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14 oraz z dnia 21 października 2015r. w sprawie P 32/12. W tym ostatnim wyroku Trybunał stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy kodeks karny skarbowy, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Wobec rozstrzygnięcia powyższej kwestii przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd nie znalazł podstaw do przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego o to, czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tego samego podmiotu, za ten sam czyn, kary pieniężnej i posiłkowej odpowiedzialności karnoskarbowej za przestępstwo skarbowe z art. 107 k.k.s., są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, tym bardziej, że stroną w niniejszym postępowaniu są osoby fizyczne, a nie prawne, których dotyczy odpowiedzialność z art. 24 k.k.s.

Ad. VIII. Nie sposób także podzielić poglądu o sprzeczności z prawem eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, którego wyniki legły u podstaw uznania przez organy obu instancji, że ujawnione w lokalu automaty są automatami do gier hazardowych. Jak wynika z protokołu przeprowadzonej kontroli, jej podstawę prawną stanowiły art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. W świetle zaś art. 32 ust. 1 pkt 13 tej ustawy, funkcjonariusze wykonujący kontrolę są uprawnieni m.in. do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Stwierdzić więc należy, że przeprowadzony w niniejszej sprawie eksperyment znajdował umocowanie w przepisach prawa obowiązujących w dniu kontroli. Nie pozbawia wartości dowodowej tego eksperymentu, akcentowany przez skarżących, brak przedstawienia w protokole z eksperymentu motywów uznania tego przypadku za "uzasadniony" w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 40 tej ustawy, w treści protokołu dokumentuje się przeprowadzone czynności kontrolne, a nie ocenia zasadność ich podjęcia. Ocena taka dokonywana jest bowiem dopiero przez organ prowadzący postępowanie w całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, o czym stanowi art. 191 ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skargi, taka ocena znalazła swój wyraz także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ opisał w jaki sposób doszło do ujawnienia funkcjonowania automatów w ww. lokalu. Jeżeli funkcjonariusze stwierdzają organizowanie gry na automatach znajdujących się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, a organizujący taką grę nie legitymuje się – wydanym pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o grach i zakładach wzajemnych – zezwoleniem umożliwiającym urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu wygaśnięcia takiego zezwolenia, to splot takich okoliczności stanowi dostateczne uzasadnienie, by zbadać ujawnione urządzenia pod względem funkcjonowania i ewentualnego ich wykorzystania do organizowania gier hazardowych.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wobec T. R. i M. R. na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę w zakresie postępowania o wymierzenie kary pieniężnej wobec W. R. organ odwoławczy weźmie pod uwagę wskazane na wstępie stanowisko prawne, w szczególności rozważy możliwość umorzenia postępowania w tej części na podstawie art. 208 § 1 ordynacji podatkowej.

Orzeczenie o kosztach postępowania oparto o treść art. 179a w zw. z art. 200

i 206 p.p.s.a. Koszty skarżących to: 1500 zł wpisu od skargi, 3600 zł wynagrodzenia pełnomocnika skarżących (w ramach postępowania przed WSA w K. przed wniesieniem skargi kasacyjnej), 100 zł uiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, 750 zł uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej oraz 1800 zł wynagrodzenia pełnomocnika skarżących z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej (wynagrodzenie ustalone w oparciu o § 6 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.a) oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Zasądzając koszty postępowania w sprawie Sąd uznał jednak za konieczne skorzystanie z art. 206 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którymi, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu (art. 206). Ponadto w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części (art. 207 § 2). Podkreślić przede wszystkim należy, że żaden ze sformułowanych w skardze zarzutów nie został uwzględniony. Skarga oraz skarga kasacyjna odniosły zamierzony skutek jedynie w części dotyczącej jednej z trzech osób skarżących, w dodatku z przyczyn zupełnie innych niż w nich podniesione. Co więcej, pełnomocnik występujący w sprawie złożył skargę oraz skargę kasacyjną w imieniu nieżyjącej osoby, a fakt śmierci W. R. ujawniony został przez Sąd w ramach czynności procesowych prowadzonych w toku postępowania międzyinstancyjnego. Tym samym, częściowe uwzględnienie skargi nastąpiło jedynie wskutek dostrzeżonej przez Sąd z urzędu nieważności postępowania (związanej z nieujawnionym faktem śmierci strony) - najpierw przed organem celnym II instancji, a następnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Dodatkowo podkreślić należy, że sporządzone w niniejszej sprawie przez pełnomocnika skarżącego pisma procesowe, w tym skarga i skarga kasacyjna, stanowią w istocie odwzorowanie dużej ilości pism składanych przez tego samego pełnomocnika w innych sprawach sądowych zawisłych przed tutejszym Sądem na skutek skarg innych podmiotów (w konkretnie dwóch Spółek, z którą skarżący zawarli umowę dzierżawy) wraz z załączanymi do nich kserokopiami orzeczeń sądowych i stanowisk doktryny. W tych okolicznościach Sąd uznał, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 206 i 207 § 2 p.p.s.a., umożliwiający Sądowi zasądzenie zwrotu jedynie części poniesionych przez strony kosztów postępowania.