Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 365/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].01. 2005 r. [...] powołując się na przepis art.76 ust.7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99 póz. 1001 ze zm. ) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i z tytułu umorzenia , odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych , do których nie stosuje się przepisów ustawy ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 6 poz.54 ) utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]10. 2004 r. [...] o odmowie umorzenia A. W. kwoty [...] zł stanowiący nienależnie pobrane świadczenie z Funduszu Pracy za okres od [...] 04.2000 r. do [...].10.2002 r. orzeczono do zwrotu na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 04.2003 r.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący stan faktyczny :

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 04. 2003 r. orzekł o obowiązku zwrotu przez A. W. nienależnie pobranego świadczenia stanowiącego zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...].04.2000 r. do [...] 10. 2000 r. w łącznej kwocie [...] zł a Wojewoda [...] decyzję tę utrzymał w mocy (decyzja organu odwoławczego z dnia [...].10. 2003 r.).

W dniu [...].12.2003 A. W. wystąpiła o umorzenie w/w/należności, motywując swoją prośbę ciężką sytuacją materialną.

Decyzją z dnia [...].07. 2004 r. Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie umorzenia kwoty pobranego nienależnie świadczenia , jednakże decyzja ta została w toku postępowania odwoławczego uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z daty [...] .09. 2004 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji wydał w dniu [...].10. 2004 r. opisaną na wstępie decyzję odmawiającą umorzenia należności , wskazując , że wyliczony dochód na członka rodziny w kwocie [...] zł nie daje podstaw do zastosowania przepisu art. 76 ust.7 ustawy o promocji zatrudnienia i inwestycjach rynku pracy. Przepis ten odsyła do zasad określonych w odrębnych przepisach " .

Przepisami tymi są § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. ( w/w ) , stanowiący , że ,, należności pieniężne mogą być

umarzane w całości lub części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności , która następuje , jeżeli występuje jedna z następujących przesłanek 1/ dłużnik - osoba fizyczna zmarła , nie pozostawiając ,żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów , albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego , których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej - trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym umorzenie , ogłoszonego przez Prezesa Głównego Cenniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej w Monitorze Polskim do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych .

21 dłużnik - osoba prawna został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku , z. Którego można by egzekwować należność , a odpowiedzialność z tytułu należności nie pochodzi z mocy prawa na osoby trzecie.

3/ sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 oraz art.218 § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 - Prawo upadłościowe

4/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie , że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne .

Zdaniem organu pierwszej instancji nienależne świadczenie stanowi należność ściągalną , dlatego nie może być umorzone . Z wywodu środowiskowego , sporządzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej oraz oświadczenia majątkowego skarżącej wynika bowiem , ze prowadzi gospodarstwo domowe z synem. Na dochód składa się : dochód z działalności gospodarczej około [...] zł , alimenty na syna w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny 42, 50 zł pomoc rodziny - [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. W. podniosła, że nie jest w stanie wpłacić kwoty [...] zł , dysponując tak skromnym dochodem. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza w zakresie handlu ulicznego nie przynosi dochodu , a po odliczeniu składek ZUS i podatku dochodowego często nie pozostaje nic. Syn jest nastolatkiem uczęszczającym do gimnazjum.0d lutego 2004 r. alimenty na syna wynoszą [...] zł. Dorabianie rozdawaniem ulotek to kwota [...] zł. To wszystko nie wystarcza na uzupełnienie odzieży dorastającego syna , podręczniki i wyżywienie.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymał decyzję w mocy wydając opisaną na wstępie decyzję z dnia [...].01.2005 r.

Umorzenie należności jest możliwe, gdy zachodzą warunki określone w powołanym przepisie § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 stycznia 2001 r. . W przypadku skarżącej wg. organu odwoławczego nie występują przesłanki do umorzenia , a nawet gdyby to miało miejsce to organ ,, może " umorzyć , ale nie jest zobowiązany do umorzenia.

Powyższa decyzji Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której A. W. domagała się jej uchylenia , jako niezgodnej z prawem.

Zarzuciła, że pomimo uzyskania wpisu do ewidencji nie prowadziła działalności gospodarczej. Faktyczną działalność podjęła w dniu [...].03. 2001 r. , kiedy zgłosiła się do Urzędu Pracy , celem wyrejestrowania Tym samym świadczenie , które pobrała nie jest świadczeniem nienależnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przyjmując , że skarżąca jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej , organy stwierdziły , że nie zachodzi , żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie , gdyż należność jest ściągalna , bowiem dochód miesięczny na członka jej rodziny wynosi [...] zł. Przy obliczeniu tego dochodu organ l instancji uwzględnił kwoty alimentów przyznanych dziecku skarżącej .Oceniając możliwość ściągania dochodzonej kwoty organ l instancji przeoczył , iż świadczenia alimentacyjne podlegają wyłączeniu spod egzekucji , a w rozpatrywanym przypadku alimenty nie przysługują . skarżącej , lecz jej synowi. Równocześnie przyjęta do obliczenia dochodu na członka rodziny kwota alimentów [...] zł stanowi zasadniczy składnik tego dochodu.

Przeoczenia tych uchybień nie dostrzegł organ odwoławczy. Ocena ściągalności należności stanowiąca kluczową kwestię dla ustalenia czy zachodzą przesłanki z § 3 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów (op.cit.) uzasadniająca umorzenie należności . dokonana została dowolnie , bez uwzględnienia zasad postępowania egzekucyjnego wskazujących na konieczność uwzględnienia ograniczeń egzekucji. Stanowi , to naruszenie art. 7 k.p.a oraz art.107 k.p.c , mogące mieć istotny wpływ na wyniki postępowania i odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.).

Z tego względu i na mocy wyżej powołanego przepisu oraz art. 152 ustawy procesowej Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.