Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 849/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 12
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 107 par. 3, art. 77 par. 1, art. 6, art. 8 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze S. L. na decyzję Rektora Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku zgody na obniżenie i zwolnienie od opłaty czesnego za studia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Rektora Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. Nr [...] Rektor Śląskiego Uniwersetu Medycznego w Katowicach rozpoznając wniosek skarżącego S. L. nie wyraził zgody na zwolnienie ani na obniżenie opłaty czesnego za V rok studiów na kierunku lekarskim prowadzonym w języku [...] w Wydziale [...] w K. w roku akademickim 2018/2019.

W podstawie prawnej powołał § 12 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 czerwca 2018 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1125) w zw. z art. 222 ustawy z 3 lipca 2018r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 poz. 1669).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z 14 maja 2019r. skarżący wniósł o wyrażenie zgody na obniżenie opłaty czesnego za semestr letni V roku studiów na kierunku lekarskim prowadzonym w języku [...] w Wydziale [...] w K. w roku akademickim 2018/2019 lub zwolnienie z opłaty czesnego. Swoją prośbę student umotywował utratą możliwości uczestniczenia uczelni w programie pożyczkowym Departamentu Edukacji USA i wynikającą z tego jego trudną sytuacją materialną. Do przedmiotowego pisma wnioskodawca dołączył oświadczenie o ponoszonych miesięcznych kosztach utrzymania gospodarstwa domowego, kopię zeznania podatkowego za 2018 r. oraz kopię wniosku FAFSA.

Wnioskodawca stwierdził, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z edukacją. Tworzy wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci w wieku 4, 6 i 8 lat. Żona, z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy, nie osiąga stałych przychodów w jednakowej wysokości. Zgodnie z przedstawionymi informacjami średni miesięczny przychód gospodarstwa domowego wynosi ok. 2000 dolarów, a wykazana suma wszystkich kosztów związanych z utrzymaniem kształtuje się na poziomie około 3000 dolarów i zgodnie z informacją wykazaną we wniosku, gdyby nie możliwość skorzystania z programu pożyczek Federalnych, skarżący nie byłby w stanie rozpocząć edukacji w SUM.

Rozpoznając powyższy wniosek, Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego (dalej: SUM) wskazał, że zgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 czerwca 2018 r. w sprawie podejmowania i odbywania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1125), rektor uczelni publicznej może obniżyć opłatę za studia lub zwolnić z niej całkowicie, na wniosek cudzoziemca, który znalazł się w trudnej sytuacji materialnej lub podjął na zasadach odpłatności, studia na drugim kierunku lub kształcenie w innej formie.

Skarżący podejmując płatne studia został poinformowany o konieczności ponoszenia opłat i ich wysokości, na co zawierając umowę z SUM wyraził zgodę. Jednocześnie miał świadomość swej sytuacji materialnej. Nadto pomimo, iż uczelnia 21 czerwca 2018 r. poinformowała studentów o wstrzymaniu udziału SUM w programie pożyczkowym, a tym samym braku możliwości ubiegania się studentów o pożyczkę od roku akademickiego 2018/2019 skarżący nie zrezygnował z korzystania z odpłatnych usług edukacyjnych oferowanych przez uczelnię. Uczelnia, jako podmiot sektora finansów publicznych, nie może stanowić instytucji finansującej kształcenie studentów, nie gwarantowała też stałego zapewnienia środków z pożyczek rządowych Departamentu Edukacji USA bowiem zobowiązania umowne dotyczą świadczenia przez uczelnię wyłącznie usług edukacyjnych. Stwierdził więc, że przedstawiona argumentacja nie może być uznana przez uczelnię za okoliczności losowe wpływające na sytuację materialną studenta.

W związku z takim rozstrzygnięciem, skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją Rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach utrzymał w mocy własną decyzję Nr [...].

W uzasadnieniu tego z kolei orzeczenia podniósł, że wnioskowanie przez studenta o przyznanie pożyczki odbywa się w cyklach corocznych i każdorazowo rozpatrywane jest przez Departament Edukacji USA, a złożenie wniosku nie było tożsame z automatycznym jej przyznaniem. Pomimo iż "Zasady pobierania opłat za usługi edukacyjne na studiach prowadzonych w języku [...] w Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach" nie przewidują zwolnienia z opłat za usługi edukacyjne, ocena indywidualnych sytuacji wnioskodawców przez organ dokonywana jest w oparciu o jednakowe kryteria wobec wszystkich studentów. Kryteria te zostały określone w "Zasadach pobierania opłat za usługi edukacyjne na studiach prowadzonych w języku polskim w Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach".

Zgodnie z § 12 ww. "Zasad..." student może ubiegać się o zwolnienie z części lub w całości z opłat za kolejny semestr w przypadku wystąpienia okoliczności losowych powodujących trudną sytuację materialna w rodzinie studenta. Za okoliczności losowe uważa się m.in.: śmierć najbliższego członka rodziny, na którego utrzymaniu pozostaje student, długotrwałą chorobę lub pobyt w szpitalu, utratę mienia na skutek zdarzeń losowych.

Podpisując umowę z uczelnią, skarżący zobowiązał się do ponoszenia opłat za usługi edukacyjne, zdecydował się też skorzystać z pożyczki przyznawanej przez Departament Edukacji USA aby finansować swoje studia. Biorąc pod uwagę charakter pożyczki, która była przyznawana przez organ zewnętrzny niebędący stroną umowy, nie można stwierdzić, że źródło finansowania studiów miało charakter stały i gwarantujący finansowanie studiów w sposób ciągły, przez cały okres ich trwania. Z tego powodu utrata pożyczki nie może zostać uznana za zdarzenie losowe wpływające na pogorszenie się sytuacji materialnej studenta. Natomiast w przypadku braku możliwości finansowania studiów na zasadach dotychczasowych, obowiązkiem strony umowy jest podjęcie działań umożliwiających wywiązanie się z umowy.

Ponieważ zarówno we wniosku z 15 maja 2019 r. jak i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie wykazał okoliczności losowych, które potwierdzają pogorszenie się jego sytuacji materialnej, nie zaistniały przesłanki do obniżenia lub zwolnienia go z opłaty czesnego.

Z tym stanowiskiem strona się nie zgodziła i wywiodła skargę do sądu administracyjnego zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z §12 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 czerwca 2018r. poprzez niewłaściwe zastosowanie wymienionych przepisów polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co uniemożliwiło poznanie toku rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumienie zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W szczególności Organ:

- zaniechał wyjaśnienia, z jakich powodów opisane przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, że znalazł się on w trudnej sytuacji materialnej,

2. naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do nieuwzględnienia przez organ złożonego wniosku. W szczególności organ:

- zaniechał odniesienia się do opisanej szczegółowo przez skarżącego trudnej sytuacji majątkowej,

- zaniechał dokonania oceny poszczególnych okoliczności wskazywanych przez skarżącego w celu wykazania, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ograniczając się jedynie do oceny, że utrata pożyczki nie stanowi "okoliczności losowych", które potwierdzają pogorszenie się jego sytuacji materialnej.

3. naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i niepoinformowanie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, co uniemożliwiło mu zajęcie ostatecznego stanowiska i wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię §12 Rozporządzenia polegającą na przyjęciu, że obniżenie opłaty lub zwolnienie z niej studenta możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy znalazł się on w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn losowych, podczas gdy przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia i przewiduje, że udzielenie ulgi możliwe jest w sytuacji, gdy student znajdzie się w trudnej sytuacji materialnej, bez względu na przyczynę jej powstania.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Rektora Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach z [...]r.

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego odniósł się szczegółowo w uzasadnieniu obu decyzji do przedstawionych przez niego okoliczności faktycznych. Podniósł, że decyzja o zwolnieniu z opłat za studia lub ich obniżenia ma charakter uznania administracyjnego i organ rozstrzygał sprawę w granicach tego uznania kierując się jasnymi kryteriami stosowanymi wobec wszystkich studentów uczelni i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. oświadczył, że nie dysponował dowodami pochodzącymi z innego źródła niż od samego skarżącego, wobec czego cały materiał dowodowy był mu doskonale znany i fakt niepoinformowania go o możliwości wypowiedzenia się co do nich nie mógł mieć znaczenia dla sprawy skoro sama strona, jak i jej pełnomocnik uczestniczyli w postępowaniu. Podniósł, że znacząca cześć studentów nie miała w ogóle możliwości partycypacji w programie pożyczkowym Departamentu Edukacji USA i w związku z tym stała przed koniecznością finansowania studiów we własnym zakresie. Część potencjalnych kandydatów na studia zapewne nie miała możliwości ich podjąć tylko z tego względu, iż nie była w stanie pokryć kosztów opłaty za ich odbywanie. Rozpatrując sprawę w ramach uznania administracyjnego organ wydawał swoje rozstrzygnięcie między innymi z uwzględnieniem zasady równego traktowania studentów. Zgodnie z obowiązującymi na uczelni zasadami, zwolnienie lub obniżenie czesnego może nastąpić w przypadku okoliczności losowych powodujących trudną sytuację materialną w rodzinie studenta lub doktoranta, przy czym przez okoliczności losowe rozumieć należy m.in. śmierć najbliższego członka rodziny, na którego utrzymaniu pozostaje student; długotrwałą chorobę lub pobyt w szpitalu, utratę mienia na skutek zdarzeń losowych. Powyższego nie należy rozumieć jako zawężenia zakresu stosowania przepisu §12 Rozporządzenia, ale jako dookreślenie kryteriów, którymi organ powinien się kierować przy rozstrzyganiu wniosków o zwolnienie z opłat za studia lub ich obniżenie w granicach uznania administracyjnego.

Na rozprawie 19 grudnia 2019r. pełnomocnik strony podtrzymał zarzut skargi, że organ nie zbadał ani nie opisał sytuacji życiowej strony. Nie zgodził się, że utrata stypendium nie stanowi zdarzenia losowego skoro student nie miał na nią żadnego wpływu i to uczelnia wycofała się z programu. Koszt studiów wynosi 56 000 zł rocznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sprawowana jest w oparciu

o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Na wstępie zauważyć przyjdzie, że decyzja w przedmiocie zwolnienia studenta z opłaty lub częściowe jej obniżenie podejmowana jest w granicach uznania administracyjnego. Tak więc rację ma organ twierdząc, że w toku jej weryfikacji nie podlega ocenie sądu administracyjnego celowość wydania decyzji określonej treści czy jej słuszność.

Z drugiej strony nie można zawężać kontroli sądowej tylko do zbadania, czy organy obu instancji zebrały cały materiał dowodowy i go rozważyły.

W ocenie Sądu orzekającego analiza zgodności z prawem decyzji podejmowanej w granicach uznania administracyjnego winna przebiegać w zakresie pośrednim między wskazanymi wyżej skrajnościami, tj. obejmować także badanie, czy wnioski wyprowadzone z przeprowadzonych dowodów są logiczne, a uznaniowe rozstrzygnięcie znajduje w nich oparcie i nie nosi cech dowolności. W przeciwnym razie sądowa kontrola byłaby czysto iluzoryczna i sprowadzała się jedynie do mechanicznej akceptacji najbardziej nielogicznego i dowolnego rozstrzygnięcia, byleby tylko było ono poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, choćby wnioski wywiedzione ze zgromadzonych dowodów były oczywiście błędne, na co nie można się zgodzić.

Podstawę prawną decyzji organu stanowił § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 5 czerwca 2018 r. w sprawie podejmowania przez cudzoziemców studiów i szkoleń oraz ich uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych (Dz. U. z 2018r., poz. 1125) – dalej powoływane jako rozporządzenie. Utraciło ono moc z dniem 1 października 2018r., ale na mocy przepisu szczególnego, tj. art. 222 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r., poz.1669 ze zm.) znajduje zastosowanie w stosunku do osób niebędących obywatelami polskimi, które w dniu jej wejścia w życie m. in. odbywały studia. Osoby te kontynuują bowiem studia na zasadach dotychczasowych.

Powołany § 12 rozporządzenia stanowi, że rektor uczelni publicznej może obniżyć opłatę, o której mowa w § 11 ust. 1, lub zwolnić z niej całkowicie, na wniosek cudzoziemca, który znalazł się w trudnej sytuacji materialnej lub podjął, na zasadach odpłatności, studia na drugim kierunku lub kształcenie w innej formie.

Z powyższego wynika, że jedyną przesłanką, jaką winien badać uprawniony organ rozpoznając wniosek cudzoziemca jest ustalenie, czy znalazł się on w trudnej sytuacji materialnej. Nie ma w szczególności podstaw do analizy powodów, jakie tę sytuację spowodowały, a tylko jej istnienie lub jej brak.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy zauważyć należy, że Rektor wyjaśniając powody odmowy udzielenia ulgi zasady te naruszył.

Po pierwsze bowiem o ile lakonicznie przedstawił sytuację materialną cudzoziemca w decyzji podjętej przezeń jako organ I instancji (str. 2 decyzji I instancji, akapit 1.), to już w decyzji odwoławczej tego - najistotniejszego z puntu widzenia zasad udzielania ulg – elementu nie było w ogóle.

Po wtóre żadna z decyzji nie zawiera rzeczywistej analizy sytuacji materialnej studenta w kontekście udzielenia ulgi (a nie tylko prostego przytoczenia danych z wniosku), co jest bardzo istotne z punktu widzenia oceny, czy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, zgromadził cały materiał dowodowy nie pomijając żadnych istotnych okoliczności i wreszcie czy uznaniowa decyzja w przedmiocie przyznania ulgi nie przerodziła się w ocenę dowolną, o czym Sąd wyżej już wspominał.

Powyższe czyni zasadnym zarzut skargi wyrażony w jej pkt. I. 1. oraz w pkt. 2, a odnoszący się do braku rozważenia warunków materialnych studenta i nie odniesienia się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji.

Wskazuje także na naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, albowiem Rektor przedłożonego mu materiału dowodowego nie rozpatrzył, skoro nie dał temu wyrazu w wydanej decyzji.

Wreszcie po trzecie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwołał się do dokumentu wewnętrznego obowiązującego w SUM, jakim są "Zasady pobierania opłat za usługi edukacyjne ..." będące załącznikiem nr 1 do uchwały Senatu SUM nr 74/2017 z 31 maja 2017 r. stanowiącego w § 12, że student lub doktorant może ubiegać się o zwolnienie w części lub w całości z opłat za kolejny semestr studiów/studiów doktoranckich, w przypadku wystąpienia okoliczności losowych powodujących trudną sytuację materialną w rodzinie studenta lub doktoranta, przy czym przez okoliczności losowe rozumieć należy m.in. śmierć najbliższego członka rodziny, na którego utrzymaniu pozostaje student, długotrwałą chorobę lub pobyt w szpitalu, utratę mienia na skutek zdarzeń losowych.

Z powyższego w oczywisty sposób wynika, że przesłanka udzielenia ulgi w opłacie czesnego została w "Zasadach..." określona bardziej wąsko, niż w przepisach rozporządzenia. O ile bowiem rozporządzenie każe jedynie badać istnienie trudnej sytuacji materialnej studenta, o tyle "Zasady..." wiążą możliwość udzielenia ulgi tylko z taką trudną sytuacją materialną, która jest wynikiem okoliczności losowych.

Zdaniem Sądu Rektor nie był umocowany do wprowadzania w akcie wewnętrznym bardziej rygorystycznych warunków przyznania ulgi niż te, które wynikały z przepisów rozporządzenia, a więc bezwzględnie obowiązujących. Zasadny okazał się zatem zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 12 rozporządzenia, wyrażony w pkt. II skargi.

W ocenie Sądu Rektor swym działaniem naruszył także art. 6 K.p.a. nakazujący organom działanie na podstawie przepisów prawa.

Już tylko uzupełniająco Sąd stwierdza, że wycofanie się uczelni z programu, w ramach którego student korzystał ze stypendium z punktu widzenia studenta miało charakter losowy.

Zgodnie z internetowym Słownikiem języka polskiego "losowy" to

1. «zależny od losu – kolei, wydarzeń życia, dotyczący tego losu»

2. «oparty na losowaniu lub wybrany przypadkowo».

Z punktu widzenia studenta okoliczność, czy uczelnia pozostanie w programie stypendialnym jest zależna od losu, od wydarzeń życia, bo nie ma on na nie żadnego wpływu.

Obie decyzje silnie eksponują okoliczność, że strona podjęła studia mając świadomość tego, że są odpłatne, a stypendia przyznawane są na okresy roczne. Tym niemniej zauważyć należy, że § 12 rozporządzenia w sposób oczywisty odnosi się do takich właśnie sytuacji – gdyby studia były odbywane na kierunku bezpłatnym przepis dotyczący ulg w opłatach byłby oczywiście zbędny i nielogiczny. Oznacza to, że wiedza strony o odpłatności za studia nie pozbawia jej prawa składania wniosku o udzielenie ulgi. Natomiast położenie akcentu nie na zbadanie istnienia trudnej sytuacji materialnej, lecz zawarte w umowie zobowiązanie do odpłatności prowadzi pośrednio do wniosku, że w ocenie Rektora sytuacja materialna właściwie nie ma znaczenia, co stoi w sprzeczności z treścią § 12 rozporządzenia.

W decyzji II instancji organ stwierdził, że "w przypadku braku możliwości finansowania studiów na zasadach dotychczasowych, obowiązkiem strony umowy podjęcie działań umożliwiających wywiązanie się z umowy".

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że rok studiów na kierunku strony kosztuje 56 000 zł oraz że wraz ze stypendium utraciła ona nie tylko źródło pokrycia czesnego, ale także kosztów bieżącego utrzymania (§ 3 ust. 3 lit. b oraz ust. 5 umowy o odpłatne kształcenie – w aktach administracyjnych). Zatem gdyby nawet skarżący podjął starania w celu samodzielnego sfinansowania nauki byłby zmuszony nie tylko do poniesienia kosztów czesnego, które w rozbiciu na miesiące wynosi 4 660 zł, ale także kosztów bieżącego utrzymania. Z powyższego wynika, że aby było to możliwe winien uzyskiwać dochody w kwocie co najmniej 6 000 zł, co jest niemożliwe nie tylko dlatego, że program studiów medycznych praktycznie uniemożliwia pracę, co jest wiadome notoryjnie, ale także dlatego, że jest obywatelem Stanów Zjednoczonych i podjęcie przez niego pracy nie jest możliwe bez uzyskania stosownego zezwolenia. Natomiast we wniosku strona podniosła, że uzyskiwane dochody (po utracie stypendium) nie pokrywają kosztów utrzymania w USA i w Polsce i był zmuszony zaciągnąć cztery kredyty edukacyjne, zaś do tych twierdzeń i przedłożonych wraz z nimi dowodów organ w żaden sposób się nie odniósł.

Trudno ocenić stanowisko Rektora inaczej niż tylko w ten sposób, że tego rodzaju zalecenia są właśnie tymi, o których Sąd pisał jako o wnioskach, które są dowolne i nie wynikają logicznie z przeprowadzonych dowodów, a które – mimo wydania decyzji w warunkach uznania administracyjnego – podlegają jednak kontroli Sądu.

Organ stwierdził, że skarżący i tak jest w lepszej sytuacji, niż osoby które ze względów finansowych w ogólne nie mogły podjąć studiów, jednak Sąd tego stanowiska nie podziela, jeśli wziąć pod uwagę, że skarżący podejmując studia niewątpliwie włożył znaczny wysiłek w zaliczenie dziewięciu semestrów studiów, którym poświęcił cztery lata życia z dala od rodziny, a obecnie powstało zagrożenie, że zarówno wysiłek ten, jak i czas zostaną zaprzepaszczone.

Nominacja skarżącego do konkursu na najlepszego studenta zagranicznego nie jest kryterium udzielenia ulgi w zapłacie czesnego w świetle § 12 rozporządzenia, podobnie jak fakt, że to nie student zrezygnował z udziału w programie stypendialnym, lecz uczyniła to uczelnia. Również nie ma zasadniczego znaczenia okoliczność, że student wniósł nie tyko o zwolnienie go z opłaty czesnego ale – alternatywnie – o jej obniżenie, co wskazuje, że nie przejawia postawy roszczeniowej, lecz szuka pomocy w trudnej sytuacji życiowej, w jakiej nie ze swojej winy się znalazł. Wydaje się jednak, że nie można tych okoliczności całkowicie pominąć w tej części procesu decyzyjnego, która nie odnosi się do spełnienia przesłanki udzielenia ulgi, wynikającej z przepisów rozporządzenia, a którą jest jedynie trudna sytuacja materialna, lecz tej, która opiera się na uznaniu administracyjnym, gdzie powinien być uwzględniony całokształt okoliczności sprawy, aby decyzja nie była dowolna.

Powołane wyżej okoliczności wskazują, że takim sposobem procedowania organ naruszył także art. 8 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Organ z jednej strony nie dokonał bowiem analizy sytuacji materialnej studenta, co do której oświadczył on, że jest trudna, z drugiej stwierdził, że winien podjąć jakieś bliżej nieokreślone działania umożliwiające wywiązanie się z umowy, a które są wątpliwe, jeśli nie niemożliwe.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a.

Zarzut ten jest usprawiedliwiony tylko wówczas, gdy strona wykaże, że brak zapoznania jej ze zgromadzonym materiałem mógł wpłynąć na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie cały materiał dowodowy pochodził od strony, zatem był jej znany i nie jest prawdopodobnym, aby niezapoznanie jej z nim mogło w jakikolwiek sposób wpłynąć na treść wydanej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do podanych wyżej wskazań Sądu.

Najpierw – stosownie do § 12 rozporządzenia - rozważy, czy student znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W tym celu zgromadzi i rozpatrzy cały materiał dowodowy obrazujący tę sytuację (art. 77 § 1 K.p.a.) i wyda rozstrzygnięcie stosowne do ustalonego stanu faktycznego. Jeśli dojdzie do przekonania, że sytuacja ta jednak jest trudna, uzasadni dlaczego orzekł o przyznaniu ulgi w określonym rozmiarze albo o odmowie jej udzielenia, gdyż brak wyczerpującego uzasadnienia tej kwestii - mimo uznaniowego charakteru decyzji – prowadzić może do naruszenia art. 11 K.p.a., (zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu) ewentualnie cytowanego już art. 8 § 1 K.p.a.

Z uwagi na naruszenie przez organ w zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Na zasądzone koszty postępowania składają się 200 zł wpisu od skargi, 480 zł kosztów zastępstwa radcy prawnego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.