Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 547/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 156 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 20,22 i 24
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Monika Sawa (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Główny Geodeta Kraju (dalej: organ/GGK) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. L. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dalej jako: WINGiK, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] orzekającej o ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego Nr [...], jednostka ewidencyjna [...], w miejsce działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] o pow. [...] i [...] o pow. [...] ha.

Od powyższej decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], J. L., złożyła odwołanie do Głównego Geodety Kraju.

Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego Główny Geodeta Kraju po powołaniu się na przepisy art. 156 – 159 kpa wskazał, że jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] i [...] miało na celu doprowadzenie do zgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków z definicją działki ewidencyjnej zawartą w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2019 r., poz. 393, dalej: rozporządzenie egib). Zgodnie z tym przepisem działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Organ wskazał, że istotnym w niniejszej sprawie jest ustalenie przede wszystkim, czy w granicach działki ewidencyjnej nr [...] były grunty o niejednorodnym stanie prawnym, co skutkowałoby koniecznością podziału tej działki zgodnie ze stanem prawnym. GGK wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, że działka ewidencyjna nr [...] w swoich granicach obejmowała: parcelę budowlaną [...], parcelę gruntową [...], parcelę gruntową [...] oraz parcelę gruntową [...]. Dokumentami potwierdzającymi te ustalenia są:

- Plan sytuacyjny dla podziału gruntów z pod Iwh [...] i [...] gm. [...], z [...] czerwca 1924 r.,

- Plan sytuacyjny podziału pgr. l kat. [...] objętej Iwh [...] w gminie kat. [...], z [...] lipca 1940 r., część pgr. [...] weszła w granice pgr. [...],

- Plan sytuacyjny podziału parcel Iwh. [...] gmina kat. [...], z [...] marca 1961 r., pgr. [...] połączono z pgr. [...] a następnie podzielono na pgr. [...] i pgr. [...],

- kopia mapy ewidencyjnej z [...] listopada 2014 r.

Parcela budowlana [...], parcela gruntowa [...] parcela gruntowa [...] weszły w skład nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...], natomiast parcela gruntowa [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]. Organ wskazał, że liczba wykazu hipotecznego [...], gmina katastralna [...], Dzielnica Administracyjna [...], Sąd Powiatowy [...] oraz kopii dokumentu Arkusz posiadłości gruntowej, liczba porządkowa [...], Kraj [...], powiat podatkowy [...], Gmina [...], Liczba karty księgi gruntowej [...] wynika, że w księdze hipotecznej pod Ihw. [...] wykazywane były między innymi parcele [...], [...] i [...]. W księdze tej nie była wykazywana pgr. [...], figurowała natomiast w [...]. Zgodnie z wpisem w Iwh. [...] z [...] stycznia 1992 r. parcele [...], [...] i [...], wraz z pozostałymi znajdującymi się w tej księdze, przeniesiono do kw [...], a wykaz jako wyczerpany zamknięto. Pomimo tego wpisu w Iwh. [...] w nowo utworzonej księdze wieczystej kw [...] parcela gruntowa [...] nie została wykazana. Wpisu tej parceli do kw [...] dokonano dopiero w 2016 r. Prawomocnym wyrokiem z [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Cywilny orzekł, że małżonkowie M. P. syn J. i J. oraz K. P. córka P. i F. byli do chwili zgonu K. P. współwłaścicielami po [...] części parceli katastralnej l. kat [...] o pow. [...] ha oraz parceli katastralnej l. kat [...] o pow. [...] ha powstałej z parceli katastralnej l. kat [...] - wszystkich objętych poprzednio zamkniętym wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. [...]. Z powyższych dokumentów wynika, że współwłaścicielami parcel gruntowych [...], [...], [...] i [...] byli M. P. i K. P., a następnie ich spadkobiercy, tj. E. P., M. F. i M. P. Spadkobiercy E. P., tj. S. P., A.S. i A. P., na podstawie aktu notarialnego - umowa o dożywocie i umowa sprzedaży z [...] grudnia 1991 r. rep. A I [...] sporządzonego przed notariuszem J. G. w Państwowym Biurze Notarialnym w K., przenieśli swoje udziały do ww. parcel z wyjątkiem parceli gruntowej [...], na rzecz M. L. co potwierdza między innymi postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] oraz postanowienie referendarza sądowego R. D. z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...]. Również w ocenie Głównego Geodety Kraju z treści umowy o dożywocie i umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1991 r. rep. [...] wynika, że strony w opisie nieruchomości w pkt [...] wymieniły parcelę l kat. [...], jako składnik nieruchomości objętej Iwh [...], a tym samym S. P. , A. S. i A. P. przenieśli swoje udziały do tej parceli na rzecz M. L.

Wobec powyższych ustaleń, organ stwierdził, że na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. dysponował dokumentami świadczącymi o tym, iż współwłaścicielami parcel gruntowych [...], [...], [...] są K. S., C. K., M. K. i M. L. (spadkobiercy M. F.), B. P. i R. P. (spadkobiercy M. P.) oraz M. P. i J. M., (spadkobierczynie M. L.). Natomiast współwłaścicielami parceli gruntowej [...] byli ww. spadkobiercy M. F. i M. P. oraz A. S., A. P. i J. L. (spadkobiercy E. P.). Organ wskazał, że stan prawny parcel gruntowych [...], [...], [...] nie był tożsamy ze stanem prawnym parceli gruntowej [...]. W tej sytuacji organ uznał, że w granicach działki ewidencyjnej nr [...] znajdował się grunt o niejednorodnym stanie prawnym. Wobec powyższego wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcele gruntowe [...], [...], [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcelę gruntową [...], było zgodne z przepisami prawa i doprowadziło do zgodności z definicją działki ewidencyjnej zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia egib. Zatem zarzuty postawione w odwołaniu od decyzji WINGiK z dnia [...] maja 2019 r., oraz w pismach z dnia [...] października 2019 r. i [...] grudnia 2019 r. nie mają wpływu na dokonaną przez Głównego Geodetę Kraju ocenę legalności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. L. (dalej: skarżąca) zaskarżając ją w całości .

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 156 §1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zmian.), dalej powoływanej w skrócie, jako: "Kpa", poprzez błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2019 r., znak sprawy: [...], o odmówieniu stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania - art. 156 §1 pkt 3 Kpa, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak sprawy [...] w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...];

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 28 kpa w zw. z art; 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zmian.) poprzez pominięcie w postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i Głównego Geodetę Kraju, jako strony postępowania Gminy Miejskiej [...], jako podmiotu będącego właścicielem i władającym, na zasadach samoistnego posiadania działką ewidencyjną nr [...], w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], stanowiącą drogę publiczną - ulicę [...] w K., obejmującą parcelę gruntową [...]. kat. [...] byłej gminy katastralnej [...], stanowiącej część parceli gruntowej nr [...], będącej przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy kwestię określenia stron postępowania nieważnościowego należy badać na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty złożenia wniosku i orzekania przez organ nadzorczy;

3. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zmian.) poprzez błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r, poz. 725 ze zmian.) poprzez naruszenie zasady związania organu administracji treścią wniosku inicjującego postępowanie, wskutek orzeczenia w tej decyzji zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków nieobjętych wnioskiem wnioskodawcy w sprawie, albowiem wniosek wnioskodawczyni B. P. złożony [...] lipca 2019 r. obejmował żądanie "rozdzielenia połączonych nieruchomości w działce nr [...] obr. nr [...], j. ewid. [...]", podczas gdy w przedmiotowej decyzji Prezydent Miasta K. orzekł w ten sposób, że dokonał scalenia parceli gruntowych nr [...], [...] i [...] i rozdzielenia nieruchomości oznaczonej jako parcela 1. kat. [...];

4. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zmian.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem art. 20 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, gdyż dokonano nią zmian danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków, polegających na uwidocznieniu danych dotyczących właścicieli nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] (stanowiącej nieruchomość, obejmującą w swych granicach parcele gruntowe nr [...], nr [...] i nr [...]) wydzieloną z działki ewidencyjnej nr [...], niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem obszar gruntu obejmujący dawne parcele gruntowe nr [...] i nr [...], stanowił w dniu wydania przedmiotowej decyzji i stanowi nadal współwłasność innych osób, niż obszar 3 gruntu obejmujący dawną parcelę gruntową nr [...], a obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości;

5. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to §9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity; Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez błędne uznanie, że wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcele gruntowe nr [...], nr [...] i nr [...] było zgodne z przepisami prawa i doprowadziło do zgodności z definicją działki ewidencyjnej zawartej w § 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, podczas gdy decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...] została wydana z rażącym naruszeniem tego przepisu, albowiem wydzielona z działki ewidencyjnej nr [...] działka ewidencyjna nr [...], obejmującej w swych granicach parcele gruntowe nr [...], nr [...] i nr [...], nie obejmuje obszaru gruntu jednorodnego pod względem prawnym, gdyż obszar gruntu obejmujący dawne parcele gruntowe nr [...] i nr [...], objęte księgą wieczystą nr [...], stanowił w dniu wydania przedmiotowej decyzji i stanowi nadal współwłasność innych osób, niż obszar gruntu obejmujący dawną parcelę gruntową nr [...], dla której nie była prowadzona księga wieczysta, a wpisu tej parceli do księgi wieczystej dokonano dopiero [...] kwietnia 2016 r., to jest już po tym, jak przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. stała się ostateczna;

6. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156, §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem §10 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, gdyż skutkowała wydzieleniem z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej nieruchomość, obejmującą w swych granicach parcele gruntowe nr [...], nr [...] i nr [...], z danymi dotyczącymi właścicieli tej nieruchomości według operatu technicznego sporządzonego [...] maja 2015 r. przez geodetę J. B. ([...] nr [...]), pomimo że w przedmiotowym operacie technicznym błędnie ustalono stosunki własnościowe, niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem obszar gruntu obejmujący dawne parcele gruntowe nr [...] i nr [...], stanowił w dniu wydania przedmiotowej decyzji i stanowi nadal współwłasność innych osób, niż obszar gruntu obejmujący dawną parcelę gruntową nr [...];

7. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity; Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem §12 ust. 1 powołanego rozporządzenia, gdyż skutkowała wydzieleniem z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej nieruchomość, obejmującą w swych granicach parcele gruntowe nr [...], nr [...] i nr [...], z uwidocznieniem prawa własności działki ewidencyjnej nr [...] na podstawie operatu technicznego sporządzonego [...] maja 2015 r. przez geodetę J. B. ([...] nr [...]), pomimo że w przedmiotowym operacie technicznym błędnie ustalono stosunki własnościowe, niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem obszar gruntu obejmujący dawne parcele gruntowe nr [...] i nr [...], stanowił w dniu wydania przedmiotowej decyzji i stanowi nadal współwłasność innych osób, niż obszar gruntu obejmujący dawną parcelę gruntową nr [...];

8. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to §45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że nie stwierdzono istnienia żadnej z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy; [...], podczas gdy przedmiotowa decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana z rażącym naruszeniem §45 ust. 1 powołanego rozporządzenia, gdyż dokonano nią zmian danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków polegających na uwidocznieniu danych dotyczących właścicieli nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] wydzieloną z działki ewidencyjnej nr [...], niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym, albowiem obszar gruntu obejmujący dawne parcele gruntowe nr [...] i nr [...], stanowił w dniu wydania przedmiotowej decyzji i stanowi nadal współwłasność innych osób, niż obszar gruntu obejmujący dawną parcelę gruntową nr [...], a obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] maja 2019 r., znak sprawy: [...], oraz o zasądzenie od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącej J. L. zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Skarżąca wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów - na okoliczność ich treści tj.:

1) ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak sprawy [...], w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr 10[...], jednostka ewidencyjna [...],

2) protokół kontroli dokumentacji technicznej z [...] maja 2015 r. przeprowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. przed przyjęciem operatu technicznego, sporządzonego [...] maja 2015 r, przez geodetę J. B. ([...] nr [...]), do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Prezydenta Miasta K., który znajduje się w aktach postępowania nadzorczego, dołączony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, znak sprawy: [...],

3) wypis aktu notarialnego sporządzonego [...] grudnia 1991 r. (Rep. [...] nr [...]) przez notariusz J. G. w Kancelarii Notarialnej w K., zawierającego umowy sprzedaży i umowę dożywocia, zawarty w aktach sprawy (k. 91-95 i k. 133- 137) zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], załączony do operatu technicznego, sporządzonego [...] maja 2015 r. przez geodetę J. B. ([...] nr [...]),

4) zezwolenie Urzędu Rejonowego w K., Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] grudnia 1991 r., znak: [...], dołączone przez skarżącą J. L. pismem z dnia [...] listopada 2018 r. do akt postępowania nadzorczego prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, znak sprawy: [...],

5) odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z [...] czerwca 2013 r. o oddaleniu wniosku M. L. o ujawnienie w księdze wieczystej działki nr [...] w miejsce dotychczasowych parcel katastralnych, sygn. akt: [...], zawarte w aktach sprawy (k. 71-78) zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie orzeczenia o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jednostka ewidencyjna [...], znak sprawy: [...], załączony do operatu technicznego, sporządzonego [...] maja 2015 r. przez geodetę J. B. ([...] nr [...]),

6) zawiadomienie geodety J. B. z [...] lutego 2015 r. o czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, dołączone przez skarżącą J. L. pismem z dnia [...] listopada 2018 r. do akt postępowania nadzorczego prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, znak sprawy: [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a.: w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45).

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje wymienionym przepisom prawa nie uchybiły.

Poza sporem pozostaje fakt, że postępowanie toczące się w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie przepisów art. 156-158 k.p.a. i podlega podobnym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, inny jest jednak przedmiot obu postępowań. W postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest z reguły ostateczna decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Organ w postępowaniu nadzorczym powinien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, ale również ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego będących podstawą jego wydania. Organ w toku postępowania bada m.in. prawidłowość gromadzenia materiału dowodowego, tym samym sprawdza, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Charakterystycznym dla rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Potwierdzeniem dla takiego sformułowania jest treść przepisu art. 16 k.p.a. ustanawiającego zasadę trwałości decyzji.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Geodety Kraju z [...] grudnia 2019 r., którą utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...].

Główny Geodeta Kraju w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] Prezydent Miasta K. dysponował dokumentami świadczącymi o tym, iż współwłaścicielami parcel gruntowych [...], [...], [...] są K. S., C. K., M. K. i M. L. (spadkobiercy M.F.), B. P. i R. P. (spadkobiercy M. P.) oraz M. P. i J. M., (spadkobierczynie M. L.). Natomiast współwłaścicielami parceli gruntowej [...] byli ww. spadkobiercy M. F. i M.P. oraz A. S., A. P. i J. L. (spadkobiercy E. P.). Organ wskazał, że stan prawny parcel gruntowych [...], [...], [...] nie był tożsamy ze stanem prawnym parceli gruntowej [...]. W tej sytuacji organ uznał, że w granicach działki ewidencyjnej nr [...] znajdował się grunt o niejednorodnym stanie prawnym. Wobec powyższego wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcele gruntowe [...], [...], [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcelę gruntową [...], było zgodne z przepisami prawa i doprowadziło do zgodności z definicją działki ewidencyjnej zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia egib. Skarżąca te ustalenia zakwestionowała zarzucając, że ustalony przez organy w ewidencji stan nie odzwierciedla faktycznego stanu prawnego tych nieruchomości.

Należy na wstępie wskazać, że sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją" oraz sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które zostało wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725) i to w zgodzie z tymi przepisami powinna być wydana decyzja Prezydent Miasta K. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. (dalej decyzja z [...] listopada 2015 r.). Z treści § 9 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych." W rozumieniu zatem powołanego przepisu obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasności tych samych osób)", (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 896/06, opubl. LEX nr 255795: w którym wskazano że "obszar gruntu jednorodny pod względem prawnym to zatem obszar gruntów stanowiących przedmiot prawa własności tej samej osoby (współwłasności tych samych osób). Każda z łączonych działek musi mieć tego samego właściciela (tych samych współwłaścicieli). W niniejszej sprawie każda z działek które była przedmiotem decyzji z [...] listopada 2015 r. winna była być przedmiotem własności tych samej osób lub osoby. Każda łączona działka winna mieć bowiem identyczną strukturę współwłasności.

Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, która stanowiła podstawę oceny organów obu instancji i która stanowiła podstawę ustaleń kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji z [...] listopada 2015 r.,wskazuje jak ustaliły organy, że działka ewidencyjna nr [...] w swoich granicach obejmowała: parcelę budowlaną [...], parcelę gruntową [...], parcelę gruntową [...] oraz parcelę gruntową [...]. Dokumentami potwierdzającymi te ustalenia były:

- Plan sytuacyjny dla podziału gruntów z pod Iwh [...] i [...] gm. [...], z [...] czerwca 1924 r.,

- Plan sytuacyjny podziału pgr. l kat. [...] objętej Iwh [...] w gminie kat. [...], z [...] lipca 1940 r., część pgr. [...] weszła w granice pgr. [...],

- Plan sytuacyjny podziału parcel Iwh. [...] gmina kat. [...], z [...] marca 1961 r., pgr. [...] połączono z pgr. [...] a następnie podzielono na pgr. [...] i pgr. [...],

- kopia mapy ewidencyjnej z [...] listopada 2014 r.

Parcela budowlana [...], parcela gruntowa [...] parcela gruntowa [...] weszły w skład nowoutworzonej działki ewidencyjnej nr [...], natomiast parcela gruntowa [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]. Organy prawidłowo wskazały, że liczba wykazu hipotecznego [...], gmina katastralna [...], Dzielnica Administracyjna [...], Sąd Powiatowy [...] oraz kopii dokumentu [...], liczba porządkowa [...], Kraj Koronny [...], powiat podatkowy [...], Gmina [...], Liczba karty księgi gruntowej [...] wynika, że w księdze hipotecznej pod Ihw. [...] wykazywane były między innymi parcele [...], [...] i [...]. W księdze tej nie była wykazywana pgr. [...], figurowała natomiast w [...]. Zgodnie z wpisem w Ihw. [...] z [...] stycznia 1992 r. parcele [...], [...] i [...], wraz z pozostałymi znajdującymi się w tej księdze, przeniesiono do kw [...], a wykaz jako wyczerpany zamknięto. Pomimo tego wpisu w Iwh. [...] w nowo utworzonej księdze wieczystej kw [...] parcela gruntowa [...] nie została wykazana. Wpisu tej parceli do kw [...] dokonano dopiero w 2016 r. Prawomocnym wyrokiem z [...] lipca 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Cywilny orzekł, że małżonkowie M. P. syn J. i J. oraz K. P. córka P. i F. byli do chwili zgonu K. P. współwłaścicielami po [...] części parceli katastralnej l. kat [...] o pow. [...] ha oraz parceli katastralnej l. kat [...] o pow. [...] ha powstałej z parceli katastralnej l. kat [...]- wszystkich objętych poprzednio zamkniętym wykazem hipotecznym Lwh [...] gm. kat. [...]. Z powyższych dokumentów wynika, że współwłaścicielami parcel gruntowych [...], [...], [...] i [...] byli M. P. i K. P., a następnie ich spadkobiercy, tj. E. P., M.F. i M. P. Spadkobiercy E. P., tj. S. P., A. S. i A. P., na podstawie aktu notarialnego - umowa o dożywocie i umowa sprzedaży z [...] grudnia 1991 r. rep. A I [...] sporządzonego przed notariuszem J. G. w Państwowym Biurze Notarialnym w K., przenieśli swoje udziały do ww. parcel z wyjątkiem parceli gruntowej [...], na rzecz M. L. co potwierdza między innymi postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...] oraz postanowienie referendarza sądowego R. D. z dnia [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...]. Zasadnie także przyjął Główny Geodeta Kraju, że z treści umowy o dożywocie i umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1991 r. rep. [...] wynika, że strony w opisie nieruchomości w pkt I wymieniły parcelę l kat. [...], jako składnik nieruchomości objętej Iwh [...] [...], a tym samym S. P., A. S. i A. P. przenieśli swoje udziały do tej parceli na rzecz M.L.

W efekcie zatem współwłaścicielami parcel gruntowych [...], [...], [...] na datę wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego z [...] listopada 2015 r. byli K. S., C. K., M. K. i M. L. (spadkobiercy M. F.), B. P. i R. P. (spadkobiercy M. P.) oraz M. P. i J. M., (spadkobierczynie M. L.). Natomiast współwłaścicielami parceli gruntowej [...] byli ww. spadkobiercy M. F. i M.P. oraz A. S., A. P. i J. L. (spadkobiercy E. P.). Tym samym prawidłowe było stanowisko organów, że stan prawny parcel gruntowych [...], [...], [...] nie był tożsamy ze stanem prawnym parceli gruntowej [...]. Tym samym w granicach działki ewidencyjnej nr [...] znajdował się grunt o niejednorodnym stanie prawnym. Wobec powyższego wydzielenie z działki ewidencyjnej nr [...] działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcele gruntowe [...], [...], [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...], obejmującej w swych granicach parcelę gruntową [...], było zgodne z przepisami prawa i doprowadziło do zgodności z definicją działki ewidencyjnej zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia egib i tym samym nie stanowiło podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 2 kpa.

Sąd podkreśla, że stan ewidencji, w którym działka ewidencyjna obejmuje obszar niejednorodny prawnie, jest stanem niezgodnym z obowiązującymi zasadami prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w szczególności narusza przytoczony wyżej § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Analizując zarzuty podniesione w pismach skarżącej, a zwłaszcza w odwołaniu i skardze Sąd stwierdza, że nie sposób ich podzielić, gdyż wynikają z niezrozumienia przez skarżącą istoty niniejszej sprawy. Podstawy wpisu w ewidencji nie stanowi faktyczny stan nieruchomości lecz stan prawny wynikających z dokumentów regulujących kwestie jej własności. Złożona zaś przez skarżącą decyzja Nr [...] z [...] września 2011 dotyczyła wydzielenia z działki nr [...] (u. [...]) różnych nieruchomości z których powstały nowe działki ewidencyjne szczegółowo wymienione w treści decyzji,a zatem odmienny był jej przedmiot.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym konsekwentnie podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (por. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, LEX nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. W niniejszej sprawie do dnia orzekania przez organy ewidencyjne tj. wydania decyzji przez Prezydenta Miasta K. nr [...] z [...] listopada 2015 r. stan prawny omawianych działek wynikał z powołanych wyżej dokumentów i nie był jednorodny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Ponadto z przepisów § 44, § 46 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) wynika, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, co wynika także z art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Zawarte w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20-26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Ponadto w wyroku z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. II SA 2099/00 (LEX nr 82005) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Zmiany w ewidencji gruntów, po stronie podmiotowej, wpisuje się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach. Organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu." Tym samym kontrolowana w trybie nadzwyczajnym decyzja Prezydenta Miasta K. z [...] listopada 2015 r. nie narusza przepisu § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 kpa.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Sąd - nie znajdując zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).