Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 545/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna z siedzibą w R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W uzasadnieniu decyzji organ ten powołał się na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...]r., Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz orzeczenie nr [...] z dnia [...]r. Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w L., w którym uprawnieni lekarze nie rozpoznali przedmiotowej choroby zawodowej. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że strona pracowała od 2000r. w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry w A Sp. J. w R. jako pracownik obsługi wtryskarki i miała kontakt z licznymi środkami takimi jak olej hydrauliczny, żywica i inne środki chemiczne alergizujące. W konkluzji uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że uprawnione placówki przeprowadziły trzykrotną hospitalizację strony, a w tym diagnostykę alergologiczną z wykorzystaniem powszechnych alergenów i choroby alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o etiologii zawodowej i choroby tej nie rozpoznały. Odwołanie od tej decyzji do organu wyższej instancji wniosła J. S. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji oraz ze sposobu badania przez medyczne jednostki orzecznicze. Zdaniem odwołującej badanie nie było przeprowadzone w sposób profesjonalny, ponieważ nie zostały przeprowadzone przy uwzględnieniu tych środków, które występowały w środowisku pracy. Podniosła, że występowała o powtórzenie wszystkich badań z wykorzystaniem środków pochodzących z zakładu pracy, jednakże tego nie zrobiono. Nadto podkreśliła, że pracodawca w miejscu wykonywania pracy nie zapewniał odzieży ochronnej, jak również podniosła zastrzeżenia, co do legalności funkcjonowania przedmiotowego podmiotu.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach zapadłego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie odniósł się do definicji legalnej choroby zawodowej. Ustalono, że strona pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Podkreślono, że J. S. badana była przez dwie uprawnione do tego placówki medyczne, które orzekły o braku podstaw do rozpoznania u strony przedmiotowej choroby zawodowej. W orzeczeniach tych podkreślono, że w następstwie przeprowadzonych badań nie stwierdzono zmian uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej. W oparciu o wyniki testów alergologicznych stwierdzono wyniki dodatnie z powszechnymi alergenami i ujemne z alergenami zawodowymi, nadto dostrzeżono okresowe występowanie zmian skórnych pomimo ustania narażenia zawodowego, a tym samym uznano, że brak jest dostatecznych podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J. S., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organów administracji i podtrzymała zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności zarzuciła tym organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, w tym brak przeprowadzenia badań z wykorzystaniem próbek substancji pochodzących z zakładu pracy, a wyłącznie oparcie się o materiały pochodzenia pospolitego. W motywach uzasadnienia przybliżyła warunki swojego zatrudnienia, jak również wymieniła tworzywa sztuczne, z którymi miała do czynienia w miejscu pracy. Podkreśliła, że placówki medyczne przeprowadzając badania nie wykorzystywały substancji pochodzących z jej zakładu pracy, a tam miała kontakt z substancjami o składzie objętym tajemnicą handlową, W ten sposób przeprowadzone badanie obarczone jest wadami, albowiem nie daje możliwości rozpoznania autentycznego narażenia na środki alergizujące występujące w miejscu wykonywania zatrudnienia.

Wskutek złożonej przez J. S. skargi sprawa rozpoznana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 18 października 2011r. sygn. IV SA/Gl 65/11 uwzględnił skargę i uchylił decyzję zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję organu i instancji. Sąd zauważył, że dokumentacja zgromadzona w przedstawionych aktach sprawy nie pozwala zweryfikować twierdzeń organu, co do narażenia zawodowego i warunków pracy skarżącej. W aktach tych znajduje się upoważnienie dla przeprowadzenia postępowania zmierzającego do oceny narażenia zawodowego i przeprowadzenia kontroli w dniu 10 listopada 2009 r., jednakże brak jest wyników przeprowadzonego postępowania. Nadto jedyne informacje dotyczące warunków pracy skarżącej znajdywały się w piśmie organu pierwszej instancji z dnia 17 lutego 2009 r. skierowanego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. Sąd uznał tym samym, że organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uznał nadto podniesiony przez skarżącą zarzut braku przeprowadzenia przez uprawnione placówki badań z wykorzystaniem materiałów, z którymi miała kontakt w miejscu pracy takich jak tworzywa, smary i inne substancje chemiczne występujące w miejscu wykonywania zatrudnienia, a w szczególności tworzywem "Santoprene", którego skład chemiczny objęty jest tajemnicą handlową. Zdaniem Sądu placówki medyczne przeprowadziły badanie jedynie w odniesieniu do części substancji chemicznych występujących w środowisku pracy i to z wykorzystaniem kart charakterystyki danej substancji, a podniesiony przez skarżącą zarzut wpisuje się w ocenę akt administracyjnych przedłożonych przez organ odwoławczy nie zawierających dokumentacji dotyczącej postępowania epidemiologicznego.

W wytycznych zawartych w uzasadnieniu przedstawionego wyroku zawarto wskazania dla organu pierwszej instancji, który winien we własnym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ramach tego postępowania winien zwrócić się do placówki orzeczniczej wyższego stopnia o przeprowadzenie uzupełniających badań z wykorzystaniem substancji, z którymi skarżąca miała kontakt w miejscu zatrudnienia. W szczególności takie badania powinny być przeprowadzone z wykorzystaniem tworzywa pod nazwą Santoprent, którego skład chemiczny nie jest znany z uwagi na tajemnicę handlową. Nadto do akt administracyjnych dołączone powinny zostać dokumenty wskazujące na warunki w jakich skarżąca wykonywała pracę.

W ponownym postępowaniu organ przeprowadził ocenę narażenia zawodowego J. S. ustalając rodzaj preparatów i substancji chemicznych, z którymi miała ona do czynienia w czasie zatrudnienia i materiały te przedstawił Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. celem wydania opinii uzupełniającej. Placówka ta skierowała pacjentkę w trybie konsultacyjnym na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, a tam przeprowadzono testy celowane z substancjami, z którymi miała ona kontakt w czasie pracy. Uzyskano wynik dodatni testu naskórkowego z rozdrobnionym tworzywem "Santoprene" nadesłanym przez pracodawcę. Biorąc pod uwagę fakt całkowitej remisji zmian skórnych i brak nawrotów po ustaniu pracy w narażeniu, a także dodatni wynik testu celowanego z tworzywem "Santoprene" przyjęto z wysokim prawdopodobieństwem zawodową etiologię stwierdzonego u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 126 ze zm.) stwierdził u J. S. chorobę zawodową – alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienione pod pozycją 18.1 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu decyzji opisano dotychczasowy przebieg postępowania z uwzględnieniem stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zajętego w wyroku z dnia 18 października 2011r. sygn. IV SA/Gl 65/11 i odniesiono się do wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku postępowania podjętego po tym wyroku. Organ powołał się w szczególności na dodatkowo przeprowadzone wyniki testów wykonanych z rozdrobnionym tworzywem "Santoprene" nadesłanym przez pracodawcę oraz wskazał, że badana surowce do produkcji mieszała ręcznie bez użycia rękawic, a także pracowała ponad 20 minut podczas zmiany roboczej przy obsłudze młynka do tworzyw sztucznych, w którym następowało mielenie wlewków i wadliwych wyrobów gotowych, a podczas mielenia unosiła się duża ilość pyłów. Organ wskazał, że uprawniona placówka medyczna przeprowadziła badania J. S., a testy punktowe z produktami, z którymi miała ona kontakt w czasie pracy wypadły ujemnie. Dodatnio wypadł natomiast test naskórkowy z rozdrobnionym tworzywem "Santoprene", nadesłanym przez pracodawcę. W oparciu o powyższe, biorąc pod uwagę ocenę narażenia zawodowego, lekarze przyjęli zawodową etiologię choroby stwierdzonej u badanej.

W odwołaniu od opisanej decyzji sporządzonym przez byłego pracodawcę J. S. uznano zaskarżone orzeczenie, jako niewiarygodne w kontekście kilkakrotnie przeprowadzonych wcześniej szczegółowych badań, które wykazały ujemne testy z alergenami pochodzenia zawodowego, a to –

trzykrotnie przeprowadzona obserwacja kliniczna w IMPiZŚ w S.;

testy naskórkowe przeprowadzone w IMPiZŚ w S.;

wykonane w IMP w L. testy naskórkowe obejmujące poszerzoną Europejską Serię Podstawową, Zestaw "Tworzywa Sztuczne i Kleje", Zestaw Izocyjaniany oraz wybrane akrylany.

Odwołujący zakład pracy zauważył, że w trakcie wymienionych badań testy były przeprowadzane z wszystkimi stosowanymi w procesie produkcji produktami, z jakimi styczność miała J. S., w tym z tworzywem "Santopren" i innymi o podobnym składzie, a próbki do badań z tymi produktami zakład pracy przekazywał przed wydaniem pierwszej decyzji organu I instancji. Wyniki badań wykluczyły działania alergizujące.

Podniesiono, że jednostkowy wynik badania jest dowodem niewystarczającym i wymaga przeprowadzenia dodatkowych badań.

Odwołujący wskazał na karty charakterystyki produktów używanych w toku produkcji, które nie wykazywały działania alergizującego, a w tym także produkt o nazwie "Santoprene" uznany jako nietoksyczny dla skóry, bezpieczny w czasie produkcji i posiadający wszelkie atesty. Podkreślił, że J. S. w czasie wielu lat pracy korzystała wyłącznie sporadycznie ze zwolnień lekarskich i nie były to schorzenia skórne. Dopiero po otrzymaniu wypowiedzenia pracy rozchorowała się na okres kilku miesięcy. Nie stwierdzono także choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u innych pracowników firmy.

Zaznaczono także, że kontakt J. S. z tworzywem o nazwie "Santopren’ był niewielki, z tworzywa tego produkowano tylko niektóre wyroby, a w ich cyklu produkcyjnym pracownica uczestniczyła nie częściej niż raz w tygodniu i tylko w przez kilka-kilkanaście minut.

Odwołujący zakwestionował nadto stwierdzenie w zaskarżonej decyzji o całkowitej remisji zmian skórnych i brak nawrotów po ustaniu narażenia, jako sprzeczne z odmiennymi twierdzeniami w uchylonych decyzjach, w których zauważono okresowe występowanie zmian skórnych mimo ustania narażenia od września 2008r. Do odwołania załączono druki L4 składane przez J. S. i 3 oświadczenia pracowników A. Z ich treści wynikało, że u J. S. nie zauważono zmian skórnych na rękach ani nie skarżyła się ona na inne dolegliwości.

W kolejnym piśmie z dnia 15 kwietnia 2013r. A Spółka Jawna podtrzymała wszystkie przedstawione w odwołaniu zarzuty.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 i 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ przytoczył art. 235¹ Kodeksu pracy wskazując, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Podkreślono, że za podstawę rozstrzygnięcia organ przyjął warunki, jakie powinny zostać spełnione dla uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia określone w przytoczonym przepisie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w czasie wykonywanej w latach 1997-2008 pracy u odwołującej Spółki jawnej obsługiwała wtryskarkę i miała kontakt z tworzywami sztucznymi takimi jak żywica ABS, żywice syntetyczne, poliwęglan, polietylen, poliamidy, polistyren, elastomery termoplastyczne X-FLEX i Santoprene, kauczuk termoplastyczny oraz smary i oleje maszynowe. Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ uznał, że była to praca wykonywana w warunkach sprzyjających rozwojowi choroby zawodowej pod postacią alergicznego kontaktowego zapalenia skory w następstwie kontaktu zawodowego z wskazanymi substancjami chemicznymi. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ uzyskał nowe orzeczenie WOMP w S., w którym lekarze specjaliści rozpoznali u badanej alergiczne kontaktowe zapalenie skóry pochodzenia zawodowego wyjaśniając, że pacjentka była uprzednio kilkakrotnie hospitalizowana w celach diagnostycznych w 2009r. w IMPiZŚ w S. i w 2010r w IMP w L. Przeprowadzona wtedy diagnostyka alergologiczna wykazała ujemne wyniki testów z potencjalnymi alergenami zawodowymi, w tym żywic, akrylanów, metaakrylanów, styren, PCV, mleczka kauczukowego, zestaw barwników smary i oleje hydrauliczne. Dodatnio wypadł jedynie test naskórkowy z siarczanem niklu. Również ujemne wyniki uzyskano w trakcie diagnostyki w IMP w L. (testy obejmujące poszerzoną Europejską Serię Podstawową, Zestaw Tworzywa Sztuczne i Kleje, Zestaw Izocyjaniany oraz wybrane akrylany). Po skierowaniu J. S. w trybie konsultacyjnym do IMPiZŚ w S. wykonano testy celowane z substancjami, z którymi miała kontakt w środowisku pracy. W trakcie obserwacji klinicznej w okresach [...]. i [...]. powtórzono testy punktowe – zestaw standardowy, których wynik był ujemny, testy płatkowe zestaw standardowy (wszystkie ujemne), zestaw żywic, akrylany, aminy, lateks, kauczuk, formaldehyd, styren oraz dostarczone przez pracodawcę smary i preparat "Plak" - uzyskano również ujemne wyniki. Wynik dodatni uzyskano w teście naskórkowym z rozdrobnionym w trakcie produkcji tworzywem "Santoprene" nadesłanym przez pracodawcę. Organ wskazał, że na tej podstawie oraz biorąc pod uwagę całokształt obrazu klinicznego w postaci całkowitej remisji zmian skórnych i brak nawrotów po ustaniu pracy w narażeniu, lekarze orzecznicy WOMP w S. uznali z przeważającym prawdopodobieństwem zawodową etiologię stwierdzonego u badanej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ przypomniał, że w art. 235¹ K.p. ustawodawca pozwala na ustalenie nie tylko bezspornego ale także " z wysokim prawdopodobieństwem’ związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Inspektor Sanitarny stwierdził, że materiał dowodowy potwierdza fakt wykonywania przez badaną pracy zawodowej w kontakcie z czynnikami o działaniu alergizującym, w tym z tworzywem "Santopren", orzeczeni wydane zostało przez kompetentną placówkę diagnostyczną i brak jest podstaw, by orzeczenie to, oparte na specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z procedurami diagnostyczno-konsultacyjnymi kwestionować.

Odpowiadając na zarzut o sporadycznym tylko narażeniu pracownicy organ powołał się na stanowisko judykatury, z którego wynika, że nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działania określonego czynnika,

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A Spółka Jawna wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa, a to art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi brak odniesienia się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu Spółki, a dotyczących odmiennych efektów ostatniego badania zakończonego orzeczeniem z [...]. w stosunku do wcześniejszych badań w IMPiZŚ w S. w 2009r. i zakończonego orzeczeniem z dnia [...]., a które wykazały ujemny wynik testów na potencjalne alergeny zawodowe, w trakcie których przeprowadzono testy także z tworzywem "Santoprene". Wynik testów na ten produkt był wcześniej ujemny. Ta rozbieżność w wynikach badań na ten sam produkt nie została wyjaśniona w sprawie, mimo sugestii zawartej w odwołaniu.

Ponad powyższy zarzut powtórzono argumentację przedstawioną w treści odwołania od decyzji organu I instancji oświadczając, że "Santoprene" nie jest klasyfikowany jako produkt niebezpieczny zgodnie z dyrektywą UE o substancjach i preparatach niebezpiecznych, a także z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2005r. (Dz. U. Nr 201 poz. 1674) i nie wykazuje działań alergizujących w normalnych warunkach przetwarzania i użytkowania tj. w temperaturze nie przekraczającej 260 stopni przy czym J. S. pracowała w temperaturze 220 stopni. Skarżąca przedstawiła wywód dotyczący zachowania się tworzywa "Santoprene" w procesie technologicznym oświadczając, że we wskazanej temperaturze nie pojawiają się opary czy mgiełki, a w procesie produkcji nie stosuje się szlifowania polimerów, więc nie uwalniają się zawarte w produkcie związki. Rozdrobniony produkt występuje wyłącznie na etapie recyklingu w celu ponownego wykorzystania i nie stosuje się obróbki termicznej ani chemicznej.

Skarżąca powołała się także na pomiar środowiska pracy wykonany w dniu 13 lipca 2011r. na stanowisku operatora wtryskarki dotyczący stężenia substancji chemicznych, które nie przekroczyły NDN i NDS. Podkreślono, że skarżąca miała do czynienia z tworzywem w niewielkich ilościach ok. 5 ton rocznie, co oznacza 2 tygodnie produkcji wykonywanej przez kilku pracownikowi. W okresie pracy w latach 2000-2008 nie występowały u niej dolegliwości skórne, co potwierdzają oświadczenia współpracowników oraz brak zwolnień lekarskich z tego tytułu. Objawy skórne pojawiły się u niej dopiero po zakończeniu zatrudnienia.

Przedstawione kwestie skarżąca uznała za niewyjaśnione, jak również jej zdaniem organ nie ustosunkował się do rozbieżności, co do całkowitej remisji zmian skórnych i braku nawrotów po ustaniu pracy podniesionej w zaskarżonej decyzji z twierdzeniami przedstawionymi przez organ we wcześniejszych rozstrzygnięciach o okresowym występowaniu zmian skórnych mimo ustania narażenia zawodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na swoją dotychczasowo zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 zwanej dalej p.p.s.a.), przy czym sąd ten nie jest związany postawionymi w skardze zarzutami i kontroluje zaskarżony akt również z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Oceniając sprawę według wskazanych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.

Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu, które już raz, przed jej wydaniem, stanowiło przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Istotnym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zatem w pierwszej kolejności stanowisko zajęte przez sąd rozpoznający uprzednio sprawę. Zaznaczyć bowiem należy, iż zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się zatem do treści wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 65/11 zauważa się, iż wynikały z nich nie budzące wątpliwości wskazania dla organu. Nakazane zostało bowiem przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego organ winien był zwrócić się do placówki orzeczniczej wyższego stopnia o przeprowadzenie uzupełniających badań z wykorzystaniem substancji, z którymi skarżąca miała kontakt w miejscu zatrudnienia, w szczególności z wykorzystaniem tworzywa pod nazwą "Santoprent", którego skład chemiczny nie był znany z uwagi na tajemnicę handlową. Sąd nakazał nadto dołączyć do akt administracyjnych dokumenty wskazujące na warunki w jakich skarżąca wykonywała pracę.

Sądowa kontrola ponownie przeprowadzonego postępowania pozwala przyjąć, że wskazania zawarte w wyroku WSA z dnia z dnia 18 października 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 65/11 zostały w pełni wykonane. Organ przeprowadził powtórną ocenę narażenia zawodowego, zgromadził przedstawione przez pracodawcę karty charakterystyki preparatów i substancji chemicznych występujących w środowisku pracy J. S. oraz dołączył do akt sprawy pomiary środowiska w jakich praca ta była wykonywana. Zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. (WOMP) o przeprowadzenie dodatkowych badań z wykorzystaniem substancji, z którymi J. S. miała kontakt w czasie wykonywania pracy, a w szczególności z wykorzystaniem tworzywa "Santopren".

Nie można natomiast odmówić racji stronie skarżącej, że ustalenia dokonane na podstawie całości zgromadzonych w sprawie dowodów budzą istotne wątpliwości.

Wątpliwości te podnoszone były w toku postępowania administracyjnego, w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W zaskarżonej decyzji brak jest jednak wywodu, który stanowiliby odpowiedź na podnoszone przez pracodawcę kwestie.

W pierwszej kolejności zgodzić się trzeba ze skarżącym, że w treści orzeczenia nr [...] wydanego po trzykrotnej hospitalizacji badanej J. S. przez WOPM w dniu [...]. jedną z przyczyn wykluczających zawodową etiologię alergicznego kontaktowego zapalenia skóry było okresowe występowanie zmian skórnych mimo ustania narażenia zawodowego od września 2008r. co określono, jako "ujemny test eliminacji zawodowej".

W orzeczeniu lekarskim WOMP z dnia [...]. nr [...] stwierdza się natomiast całkowitą remisję zmian skórnych i brak nawrotów po ustaniu pracy zawodowej, co stanowi jedną z przesłanek świadczących o zawodowej etiologii alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.

Wykazana sprzeczność ma istotny charakter, gdyż wykluczające się nawzajem diagnozy stanowią według lekarzy uprawnionej placówki, przesłankę konieczną do rozpoznania zawodowej etiologii choroby ("ujemny test eliminacji zawodowej’).

Po wtóre, przyczyną zmiany stanowiska lekarzy orzeczników i uznanie zawodowej etiologii alergicznego kontaktowego zapalenia skóry stwierdzonego u badanej był dodatni wynik jedynego z przeprowadzonych testów naskórnych. Był to test z rozdrobnionym w trakcie produkcji tworzywem "Santoprene".

Pracodawca w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosił, że testy wykonywane przed wydaniem orzeczenia WOPM w S. z dnia [...]. i IMP w L. w dniu [...]. wykonywane były z uwzględnieniem wszystkich występujących w środowisku pracy J. S. produktów i substancji chemicznych, w tym tworzywem "Santoprene" i innymi o składzie podobnym do tego tworzywa, a wyniki testów były wówczas ujemne.

Do tej istotnej dla sprawy okoliczności organ odwoławczy nie ustosunkował się.

Tymczasem z akt sprawy wnika, że skład chemiczny tworzywa o nazwie "Santoprene" objęty był tajemnicą handlową. Wyjaśnienia wymaga zatem czy wśród próbek substancji chemicznych i produktów, na podstawie których zdiagnozowano J. S. przed wydaniem orzeczeń lekarskich wykluczających zawodową etiologię choroby zakład pracy przekazał również substancje chemiczne i produkty wchodzące w skład tworzywa o nazwie "Santoprene" nie określając ich imiennie jako komponenty tego produktu. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie głębszego wyjaśnienia wymaga stanowisko zajęte w orzeczeniu WOMP w S.

Wymagany wyjaśnienia zakres sprawy nie stanowi o konieczności jej powrotu do organu I instancji, gdyż może tego dokonać organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy wezwie lekarzy orzeczników WAMP w S. do wyjaśnienia przyczyny zmiany stanowiska odnośnie "ujemnego testu eliminacji zawodowej’ i przyjęciu w miejsce tego, że nastąpiła "całkowita remisja zmian skórnych i brak nawrotów po ustaniu pracy zawodowej" (orzeczenie WOMP z dnia [...]. nr [...]). Zwróci się nadto o wyjaśnienie, czy testy wykonywane w okresie trzykrotnej hospitalizacji J. S., a także w IMP w L. i testy poprzedzające wydanie orzeczenia z dnia [...]. nr [...] uwzględniały tożsame substancje chemiczne i produkty, a jeśli nie, to na czym polegały różnice. W przypadku tożsamości użytych do testów substancji chemicznych wyjaśni możliwość odmiennych reakcji badanej na celowane testy naskórne.

Organ ustosunkuje się do twierdzeń byłego pracodawcy J. S. o braku występowania u pracownicy objawów choroby w czasie wieloletniego zatrudnienia, zwróci się o oświadczenie się w tej kwestii do J. S., a także przedstawi tę kwestię lekarzom orzecznikom celem zajęcia stanowiska.

Organ wystąpi nadto do byłego pracodawcy J. S. o wskazanie, które z substancji chemicznych i produktów wymienionych w piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]. skierowanym do WAMP w S. były przesyłane przez pracodawcę celem wykonania testów poprzedzających wydanie orzeczenia WOPM w S. z dnia [...]. i IMP w L. w dniu [...]., a które przekazane zostały dopiero na etapie diagnostyki zakończonej orzeczeniem WOMP z dnia [...].

Przeprowadzając ponowne postępowanie organ będzie miał na uwadze standardy, wyznaczone przez art. 7 i art. 77 k.p.a. Musi również uwzględniać fakt, iż orzeczenia lekarskie wydawane w sprawach toczących się w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej muszą odpowiadać warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a więc muszą wyjaśniać istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i być rzeczowo i przekonywająco uzasadnione.

Dostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybienia odpowiadają naruszeniu prawa procesowego w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1lit.c P.p.s.a., co stanowi przyczynę uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, orzeczono jak w sentencji.