Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 528/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 174 pkt 2, art. 183 § 1-2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 208 § 1, art. 221, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 240 § 1 pkt 11, art. 241 § 2 pkt 2, art. 243 § 2, art. 245 § 1 pkt 1, pkt2,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 623/13 w sprawie ze skargi F. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Gd 623/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. Spółki z o.o. w W. (dalej: Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] umarzającą postępowanie wznowieniowe dotyczące zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Dyrektora na rzecz Spółki koszty postępowania sądowego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. odmawiającą Spółce, na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej: u.g.h., zmiany zezwolenia z dnia [...] września 2009 r. na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] w części jednego punktu gier. WSA w G. postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. o sygn. akt III SA/Gd 258/10 odrzucił skargę Spółki na powyższą decyzję.

Wnioskiem z [...] października 2012 r. Spółka zwróciła się do organu o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Jako podstawę wznowienia powołała wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE albo Trybunał) z dnia 19 lipca 2012 r., wydany w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (LEX nr 1170754) i uznała, że stanowiący podstawę prawną odmowy zmiany zezwolenia art. 135 ust. 2 u.g.h. jest przepisem technicznym w myśl dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE z dnia 21 lipca 1998 r. L 204, s. 37; Polskie wydanie specjalne z 2004 r. rozdz. 13, t. 20, s. 337), dalej jako dyrektywa 98/34/WE i dlatego, jako nienotyfikowany Komisji Europejskiej nie mógł być zastosowany przez organ. Wobec tego organ powinien uwzględnić wniosek i zmienić zezwolenie na podstawie art. 135 ust. 1 u.g.h.

Dyrektor wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit. a), art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej: o.p. w zw. z art. 135 ust. 2 oraz art. 8 u.g.h., odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w całości. Jak uznał, zaszła przesłanka do wznowienia postępowania, niemniej jednak art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a to oznacza, że w sprawie nie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż zawarte w decyzji z [...] kwietnia 2010 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 o.p., uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Wyjaśnił, że decyzją z [...] sierpnia 2010 r., doręczoną stronie [...].02.2010 r., wydaną na jej wniosek, wykreślił z zezwolenia [...] punkty gier na automatach o niskich wygranych, a wśród nich punkt objęty wnioskiem o zmianę i stwierdził, że skoro nie istnieje już punkt gier, który miałby podlegać zmianie, to brak przedmiotu postępowania, więc zaistniała obligatoryjna przesłanka umorzenia postępowania.

Uwzględniając skargę Spółki i uchylając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja ta została wydana przez organ po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, zainicjowanego wnioskiem Spółki opartym na art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Z przepisu tego wynika, że podstawę wznowienia stanowi wyrok TSUE, mający wpływ na treść wydanej decyzji.

Sąd podkreślił, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy rozstrzygnął o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w sprawie. Wydanie przez organ odwoławczy takiego rozstrzygnięcia odniosło ten skutek, że organ umorzył postępowanie wznowieniowe. Organ uznał, że postępowanie to jest bezprzedmiotowe, gdyż za przedmiot prowadzonego postępowania przyjął wadliwie zmianę określenia punktu prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Ocena ta byłaby trafna, gdyby postępowanie toczyło się w trybie zwykłym, lecz nie może zostać zaakceptowana w postępowaniu wznowieniowym, bo dopóki w obrocie prawnym pozostaje i korzysta ze statusu ostateczności decyzja, której wzruszenia w trybie wznowieniowym domaga się skarżąca, dopóty postępowanie wznowieniowne nie jest bezprzedmiotowe. Przedmiotem tego postępowania jest bowiem zarówno przeprowadzenie oceny spełnienia przesłanki wznowieniowej, jak też rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy uchylił się od oceny, czy w sprawie występuje przesłanka wznowieniowa określona w art. 240 § 1 pkt 11 o.p., a mianowicie, czy wyrok Trybunału z dnia 19 lipca 2012 r. ma wpływ na treść ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Dopiero udzielenie odpowiedzi pozytywnej na takie pytanie skutkować powinno rozpatrzeniem sprawy co do istoty.

Mając na uwadze treść art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., na który powołano się w podstawie prawnej kontrolowanej decyzji, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy mógłby umorzyć postępowanie w sprawie jedynie wtedy, gdyby postępowanie w przedmiocie wznowienia było od samego początku bezprzedmiotowe, a organ I instancji wadliwie wznowił postępowanie i wydał decyzję merytoryczną (art. 245 § 1 o.p.). W przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania był oparty na ustawowej podstawie i został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, brak było podstaw do przyjęcia, że postępowanie wszczęte przez skarżącą było bezprzedmiotowe.

Z wymienionych powodów Sąd uznał, że objęta skargą decyzja została wydana z naruszeniem art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) w zw. z art. 208 o.p., polegającym na nietrafnym przyjęciu, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe.

Sąd zauważył, że czym innym jest orzeczenie "o umorzeniu postępowania w sprawie", skutkujące umorzeniem postępowania wznowieniowego (tak jak w niniejszej sprawie), a czym innym orzeczenie "o umorzeniu postępowania w sprawie" wydane na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 o.p., po uchyleniu weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji ostatecznej i po ponownym rozpoznaniu sprawy i jej rozstrzygnięciu z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydawania tego rozstrzygnięcia przez organ. Pierwsze z rozstrzygnięć świadczy o bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego, a drugie nie oznacza bezprzedmiotowości tego postępowania, tylko wskazuje na niemożność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na skutek uchylenia weryfikowanej decyzji z powodu wystąpienia podstawy wznowienia.

Formułując wskazania co do dalszego postępowania WSA polecił Dyrektorowi uwzględnić ocenę prawną zawartą w wyroku i ponownie ocenić odwołanie Spółki.

Skargą kasacyjną Dyrektor domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez organ oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1-3 o.p. poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku oraz sformułowanie błędnych wskazówek dla organu.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący kasacyjnie organ uznał, że WSA skupił się na podkreślaniu obowiązku badania przesłanek postępowania wznowieniowego, co jest kwestią wtórną do badania ewentualnej bezprzedmiotowości postępowania. O ile bowiem można nawet założyć, że organ stanąłby na stanowisku, że spełniona została przesłanka z art. 240 § 1 o.p. to i tak nie mógłby uwzględnić wniosku strony z uwagi na brak punktu, którego dotyczyło żądanie strony. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu błędem WSA było nierozważenie okoliczności zmiany zezwolenia poprzez usunięcie z niego punktu, który miał podlegać zmianie. Co więcej, brak elementu stanu sprawy, jakim jest istnienie punktu podlegającego zmianie spowodował, że – wbrew stanowisku Sądu – nie można już było rozważać zasadności lub niezasadności wniosku, gdyż stał się on bezprzedmiotowy. Ponadto organ stanął na stanowisku, że uzasadnienie wyroku jest wadliwe, bo nie wyjaśnia jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy miało dostrzeżone przez Sąd naruszenie prawa. Niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, czyli niezależnie od umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego lub odmowy zmiany decyzji, w obu przypadkach wniosek strony nie mógł zostać uwzględniony.

Spółka nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna została oparta jedynie na podstawie kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania.

Nietrafne są zarzuty postawione w pkt 1 i 3 petitum skargi kasacyjnej, które z uwagi na sposób ich sformułowania i uzasadnienia są w istocie zarzutami komplementarnymi a odnoszą się do sposobu skonstruowania uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis ma formalny charakter, określa bowiem elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych wskazaną normą warunków. Na gruncie uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 9/09 (publik. ONSAiWSA z 2010 r. z. 3, poz. 39) przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 672/09, LEX nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r. o sygn. akt II FSK 1479/09, LEX nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r. o sygn. akt I OSK 1605/09, LEX nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie sądu I instancji nie będzie się poddawało kontroli w przypadku braku wymaganych prawem elementów (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne rozpoznanie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r. o sygn. akt II OSK 986/09, LEX nr 597986).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Z przedstawionego nim stanu sprawy jasno wynika jej istota, nie ma też wątpliwości co do zarzutów jakie postawiono zaskarżonemu rozstrzygnięciu zaś podstawa prawna uwzględnienia skargi i jej motywy zostały wystarczająco wyjaśnione. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez WSA w G. jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może zamykać się zarzutem naruszenia powołanej normy prawnej. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Chybiony był także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1-3 o.p. poprzez uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz uznanie, że postępowanie wznowieniowe nie może zostać umorzone.

W rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o odmowie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie wykazu punktów gier. W postępowaniu tym, zainicjowanym wnioskiem skarżącej Spółki zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 128 o.p. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 240 § 1 o.p. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący katalog przesłanek wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie rozstrzygnięcia wadliwego.

Jedną z podstaw wznowieniowych, wymienioną art. 240 § 1 pkt 11 o.p. – na którą powoływała się skarżąca Spółka we wniosku o wznowienie postępowania – jest orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), mające wpływ na treść wydanej decyzji, przy czym na zasadzie art. 241 § 2 pkt 2 o.p. wznowienie postępowania na tej podstawie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Na zasadzie art. 243 o.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. istnienia decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę, wszczęcie trybu wznowieniowego wymaga wydania przez właściwy organ postanowienia (§ 1), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2), natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§ 3). Ustawa procesowa wskazuje także wyraźnie na sposoby (rodzaje) rozstrzygnięć, jakie kończą to postępowanie (art. 245 § 1 o.p.).

W świetle cytowanych przepisów, obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ ocenia jedynie, czy wystąpiły kumulatywnie przesłanki podmiotowe (czy wniosek złożyła osoba posiadająca przymiot strony) oraz przedmiotowe (czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną), a także czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę, nie jest natomiast dopuszczalne badanie, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki wymienione w art. 240 § 1 o.p. Ta kwestia jest przedmiotem dalszej oceny dokonywanej w postępowaniu wznowieniowym, otwierającym się po wydaniu postanowienia o jego wszczęciu. W razie negatywnego wyniku ustaleń odnośnie do przyczyn przedmiotowych i podmiotowych wznowienia lub gdy doszło do uchybienia ustawowego terminu i nie został on przywrócony, organ nie wydaje postanowienia o wznowieniu postępowania, ale decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Natomiast w sytuacji, gdy organ wadliwie uznał, że nie zachodzą przeszkody do wznowienia postępowania i na podstawie art. 243 § 1 o.p. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, pomimo że wystąpiły przyczyny niedopuszczalności wznowienia lub uchybiono terminowi do złożenia żądania wszczęcia postępowania, postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe winno podlegać umorzeniu na zasadzie art. 208 § 1 o.p. (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011, Wyd. UNIMEX, Wrocław 2011, s. 1000). W tych okolicznościach postępowanie wznowieniowe nie powinno bowiem w ogóle się toczyć, gdyż brak jest podstaw do jego wszczęcia w drodze postanowienia. Dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, organ w oparciu o art. 243 § 2 o.p. może przystąpić do ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek wznowieniowych. Kolejnym krokiem – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – jest przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, której postępowanie dotyczy oraz wydanie jednego z rodzajów decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, określonych w art. 245 § 1 o.p. Decyzja ta zawiera rozstrzygnięcie zarówno co do podstaw wznowienia, jak i co do istoty sprawy objętej wznowionym postępowaniem, w którym wydana była decyzja ostateczna. Zauważyć należy, że ponowne rozstrzygnięcie sprawy w wyniku wznowienia postępowania może nastąpić zarówno przez zmianę merytoryczną treści decyzji ostatecznej, jak i ustalenie, że prowadzenie w sprawie postępowania jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 245 § 1 pkt 1 o.p.). W razie stwierdzenia, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia wymienionych w pkt 1-11 art. 240 § 1 o.p. organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy i obowiązany jest wydać decyzję o jakiej mowa w art. 245 § 1 pkt 2 o.p., choćby nawet dostrzegał inne wady decyzji, jednak niewymienione w art. 240 § 1 o.p.

Reasumując dotychczasowe rozważania, należy wyraźnie rozróżnić zakres działania i możliwości orzecznicze organu na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia oraz w toku postępowania w sprawie wznowienia. W szczególności należy odróżnić rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania błędnie wznowionego, wydane na podstawie art. 208 § 1 o.p., które świadczy o bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego, od orzeczenia o umorzeniu postępowania w sprawie, wydanego na podstawie art. 245 § 1 o.p., po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdy występuje przynajmniej jedna z przesłanek wznowieniowych z art. 240 § 1 pkt 1-11 o.p. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wznowienia, ale wskazuje na niemożliwość (bezprzedmiotowość) merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego pomimo zaistnienia ustawowej przesłanki.

Przenosząc powyższe na grunt sprawy poddanej kontroli instancyjnej, należy wskazać, że zaskarżoną decyzją Dyrektor, na podstawie art. 221, art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 o.p., uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wynika to jednoznacznie z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Tymczasem, jak wykazano wyżej, takie rozstrzygnięcie byłoby prawidłowe jedynie w razie niestwierdzenia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych do wznowienia postępowania, bądź gdyby wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem ustawowego terminu.

W przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania, wskazujący na określoną w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. podstawę wznowieniową został, jak w rozpatrywanej sprawie, wniesiony przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu określonego w art. 241 § 2 o.p. brak było podstaw do uznania, że postępowanie wszczęte przez skarżącą Spółkę było bezprzedmiotowe. Nie budzi też wątpliwości, że w porządku prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2010 r., w przedmiocie zmiany zezwolenia, której wzruszenia w trybie wznowieniowym domagała się skarżąca Spółka. Powyższe wskazuje na brak podstaw do zastosowania art. 208 § 1 o.p. z powodu bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego; stanowisko organu na tym etapie postępowania naruszało wskazany przepis.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie wskazał, że organ uchylił się całkowicie od obowiązku dokonania zasadniczej dla postępowania wznowieniowego oceny, czy występuje wskazana przez stronę przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. i w konsekwencji zabrakło rozważenia, czy wskazywany przez Spółkę wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. miał wpływ na treść decyzji Dyrektora z dnia [...] lutego 2010 r. Udzielenie odpowiedzi pozytywnej na takie pytanie skutkować powinno ponownym rozpatrzeniem sprawy co do istoty i dopiero wówczas wydaniem jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 233 § 1 lub § 2 o.p. Nie można wykluczyć, że uzasadnione będzie umorzenie postępowania z uwagi na brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednak takie rozstrzygnięcie może nastąpić wyłącznie po ponownym ustaleniu, czy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu I instancji, że w tej sprawie organy zaniechały powyższego obowiązku, przyjmując, że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe i nietrafnie stosując art. 208 § 1 i art. 240 § 1 o.p., co naruszało te przepisy i co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.