Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 328/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-03-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 255, art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 grudnia 2007 r., M.B. ponownie w tej sprawie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku oświadczył, że wniosek jest zasadny z uwagi na zagrożenie ważnego interesu podatnika, tj. zdrowia i życia. Wskazał, że zdiagnozowano u niego dwa zespoły chorobowe. Intensywne leczenie oraz toczące się postępowanie egzekucyjne pochłaniają w całości jego dochody. Zaakcentował, że obciążenie jego skromnych dochodów egzekucją komorniczą świadczy o bezduszności komornika sądowego oraz władz administracyjnych.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (zawartego na druku PPF) wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną (J.B.) i córką (Ż.B.). Nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Skarżący zaakcentował, że w jego małżeństwie wyłączono ustrój wspólności majątkowej. Własny dochód miesięczny oznaczył w kwocie [...] zł brutto. Podkreślił przy tym, że renta jest obciążona egzekucją sądową i administracyjną.

Skarżącego wzywano następnie dwukrotnie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych i złożenie dodatkowych wyjaśnień. W obu wezwaniach zawarto pouczenie, w myśl którego niezastosowanie się do wezwania w terminie siedmiu dni lub we wskazanym zakresie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanki przyznania praw pomocy, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.

W oparciu o nadesłaną dokumentację oraz oświadczenia skarżącego ustalono, co następuje. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, trzema córkami, zięciem i dwoma wnuczkami (w wieku 4 i 33 miesięcy). Łączny dochód tego gospodarstwa oszacowano na kwotę [...] zł, w tym dochód: skarżącego – [...] zł, jego żony – [...] zł, córki wraz z zięciem – [...] zł. Rzeczone gospodarstwo tworzy dom usytuowany na działce o pow. 0,1232 ha należącej do osób trzecich i wydzierżawionej skarżącemu za kwotę [...] zł miesięcznie. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego, do których zgodnie z umową dzierżawy z dnia 15 listopada 2007 r. nie wliczono kosztów podatku od nieruchomości, wynoszą około [...] zł, w tym media (energia elektryczna, woda, usługi teleinformatyczne) oraz koszty dzierżawy. Część z tych opłat, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, jest ponoszona przez jedną córek wraz z jej mężem.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

Intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF).

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie wykazał on, że poniesienie kosztów sądowych może spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny.

Wiele czynników wpłynęło na takie rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku. W pierwszej kolejności wypada ponownie odnotować, że obecny wniosek jest już drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie. Każdy z nich wymagał odrębnego rozpoznania, przy czym ustalenia poczynione w toku rozstrzygnięcia pierwszego z nich nie mogły nie mieć wpływu na obecnie zapadłe orzeczenie. W tych ramach wspomnieć trzeba, akcentowaną uprzednio (patrz uzasadnienie postanowienia z dnia 29 czerwca 2007 r.), ignorancję skarżącego w kwestii wykonywania wezwań referendarza sądowego. Po drugie, co ma ścisły związek z pierwszym z omówionych czynników, skarżący reglamentuje udzielane przez niego informacje dotyczące przede wszystkim stanu osobowego jego gospodarstwa domowego, a co za tym idzie jego dochodowość. W ramach druku PPF zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i córką. Z treści zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały z dnia 26 lutego 2008 r. (nr: [...]) wynika dodatkowo, że w gospodarstwie tym przebywają jeszcze cztery osoby, w tym dwoje małych dzieci. Z kolei w oświadczeniu zawartym w piśmie skarżącego z dnia 26 lutego 2008 r. zeznał, że wraz z nimi mieszka mąż jednej z córek.

Wypada zatem zaakcentować w tym miejscu, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez Sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Z tych też powodów rozpoznający obecnie wniosek nie znalazł podstaw do ponownego wezwania skarżącego do wykazania (w znaczeniu: udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.) dochodów "najstarszej córki z zięciem".

Skarżący nie ujawnił nadto w tej sprawie czym obecnie zajmuje się K.B., która zgodnie z treścią wspomnianego wcześniej zaświadczenia z dnia 26 lutego 2008 r. jest na stałe zameldowana w gospodarstwie domowym skarżącego.

W końcu po trzecie, dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wskazany przez M.B. na potrzebę rozpoznania tego wniosku, wynosi około [...] zł. Uznać więc należało, że skarżący ma możliwość zapłaty wpisu od skargi w wysokości [...] zł, nawet po uiszczeniu wszystkich stałych wydatków. Jednocześnie negując przy tym tezę skarżącego, że "ważny interes podatnika", miałby tutaj uzasadnić przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.

W tym stanie rzeczy stwierdzono, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego prawa pomocy, ponieważ przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego nie wskazuje, że zapłata wpisu w wysokości [...] zł spowoduje powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. Zapłata wpisu umożliwi zaś rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd, a pozytywne rozstrzygnięcie skargi spowoduje orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionego kosztu

W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

.