Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 439/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par 12
journal: Dz.U. 2007 nr 193 poz 1399
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach  regionalnych programów operacyjnych.
article: art. 211 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 17 ust. 1a, art. 25 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi H Sp. z o. o. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca H Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzje Zarządu Województwa z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2017 w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]".

Z akt postepowania wynika następujący stan faktyczny sprawy.

W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2016r., dotyczącej prawidłowości realizacji projektu, Instytucja Zarządzająca RPO stwierdziła, że strona przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]" wykonała remonty w pałacu w [...] związane z adaptacją obiektu na cele hotelarskie. W konsekwencji Instytucja Zarządzająca RPO nie mogła potwierdzić w przedmiotowym projekcie wywołania efektu zachęty, o którym mowa w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2007 r., Nr 193, poz. 1399), co spowodowało, że projekt nie może być zakwalifikowany do objęcia pomocą w ramach RPO.

Ponadto Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że na pałac w [...] nie wydano pozwolenia na użytkowanie inwestycji polegającej na wydzieleniu pokoi hotelowych na piętrze pałacu, a także brak jest realizacji następujących działań określonych we wniosku o dofinansowanie: zakup i montaż kolektorów słonecznych, parking dla gości, adaptacja i wyposażenie pokoju gier, pomieszczenia do odnowy biologicznej, adaptacja pomieszczenia na pralnię, adaptacja pomieszczenia na siłownię, instalacja kortu tenisowego.

Uwzględniając powyższe ustalenia Instytucja Zarządzająca RPO pismem z dnia [...] października 2016 r. wezwała stronę do dokonania zwrotu całości otrzymanego dofinansowania w wysokości 843.618,86 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia dokonania ich zwrotu.

W związku z brakiem dokonania zwrotu Zarząd Województwa pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej RPO uchwalą nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dofinansowania.

Zarząd Województwa w dniu [...] maja 2017 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]".

W wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Zarząd Województwa zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję własną z [...] maja 2017 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że z art. 41 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 486, ze zm.) wynika, iż do zadań Zarządu Województwa należy w szczególności przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa, planu zagospodarowania przestrzennego i regionalnych programów operacyjnych oraz ich wykonywanie.

Zgodnie natomiast z art. 211 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.), w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4 a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są:

1 wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208

- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4.

Stosownie natomiast do art. 211 ust. 4b od decyzji, o której mowa w ust. 4, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o której mowa w ust. 4a, beneficjent może złożyć odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej; w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, beneficjent może zwrócić się do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazano również, że zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.) wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 3 oraz ust. 3 pkt. 2, 3a i 4, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, ze zm.) wynika, iż dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.

Podkreślono również, że godnie z treścią art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.06.210.25), Instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi. Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca RPO została zobowiązana do weryfikacji wszelkich wydatków przedstawianych przez stronę dotyczących realizowanych przez nich projektów, a tym samym została zobowiązana do wyciągania konsekwencji w stosunku do podmiotów, które uchybiają stosowaniu prawa wspólnotowego i krajowego.

Przypomniano, że zgodnie z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, za nieprawidłowość należy uważać - jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Wskazano, że zgodnie z § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie z dnia [...] grudnia 2009 r. projektu nr [...] pt. "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]" zmienionej późniejszymi aneksami Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem oraz w oparciu harmonogram rzeczowo - finansowy, opracowany na podstawie wniosku i uzgodniony z Instytucją Zarządzającą RPO przed podpisaniem umowy. W przypadku dokonania zmian w projekcie na podstawie § 16 umowy, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie ze zaktualizowanym wnioskiem oraz harmonogramem rzeczowo - finansowym. Na podstawie § 3 umowy, zmienionej aneksami, okres realizacji projektu ustalony został na – rozpoczęcie realizacji - [...].04.2009 r., - zakończenie rzeczowe – [...] czerwca 2015 r., zakończenie finansowe – [...] czerwca 2015 r.

Podkreślono, że strona przesunęła pierwotny termin zakończenia projektu niemal aż o 4 lata, co wynikało z treści zawartych aneksów do umowy.

Zgodnie z opisem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie projektu stanowiącym zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 załącznik do umowy o dofinansowanie projekt miał polegać na przeprowadzeniu prac konserwatorskich, odtworzeniowych i modernizacyjnych zespołu pałacowego w [...] celem przeznaczenia jego części do świadczenia wysokokwalifikowanych, ekskluzywnych usług turystycznych, w szczególności:

- modernizację wnętrza pomieszczeń przeznaczonych do świadczenia usług hotelowych, wyposażenia ich w odpowiednie podłogi, ściany, meble charakterystyczne dla epoki, w której Pałac był budowany. W ramach projektu strona miała stworzyć cztery apartamenty z kuchniami, salonem i łazienką oraz jedną lub dwiema sypialniami a także 3 - 4 dodatkowe pokoje z łazienkami i częścią wypoczynkową,

- modernizację ciągów komunikacyjnych wewnątrz pałacu oraz kotłowni, kuchni w części przeznaczonej na świadczenie usług turystycznych,

- instalację kolektorów słonecznych jako element systemu ogrzewania pałacu,

- stworzenie infrastruktury dla świadczenia usług turystycznych zarówno wewnątrz pałacu (basen, SPA), jak i na zewnątrz (kort tenisowy),

- renowację przydworskiego zabytkowego parku w oparciu o specjalistyczny projekt, w wyniku którego miał zostać odtworzony charakter parku, wraz z zachowaniem nasadzeń linii, możliwie wiernym odtworzeniem drzewostanu i doboru gatunkowego roślin. W parku strona miała wkomponować infrastrukturę turystyczną m. in. kort tenisowy.

Ponadto strona załączyła do wniosku aplikacyjnego kosztorys planowanej inwestycji, który był odzwierciedleniem oraz uszczegółowieniem opisu projektu we wniosku o dofinansowanie. Kosztorys stanowił podstawę do oceny rzeczowej realizacji projektu dokonanej przez Instytucję Zarządzającą RPO. W ramach ww. kosztorysu Strona miała wykonać następujące prace:

- przebudowa poddasza - wymiana więźby dachowej, zamontowanie łupków, wymiana okien dachowych,

- adaptacja i modernizacja poddasza - remont podłóg, postawienie ścianek działowych, izolacja dachu, zamontowanie instalacji elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej centralnego ogrzewania, alarmowej, schodów, drzwi wewnętrznych, wyposażenie łazienek, wyposażenie w meble kuchenne, zmywarki, lodówki, piekarniki, płyty grzewcze, drobny sprzęt kuchenny, zestawy komputerowe, telefony, faksy, TV, DVD, sprzęt grający, oświetlenie, adaptacja i umeblowanie korytarza,

- adaptacja i wyposażenie wieży - remont ścian i sufitów, izolacja ścian, instalacja elektryczna i centralnego ogrzewania, oświetlenie, meble, drzwi, przebudowa dachu,

- adaptacja I pietra - remont podłóg, drzwi i ścian, zamontowanie instalacji elektrycznej, centralnego ogrzewania oraz alarmowej, wyposażenie łazienek, oświetlenie, wyposażenie w meble antyczne, zestawy komputerowe, telefony, faksy, TV, DVD, sprzęt grający, zamontowanie drzwi wewnętrznych,

- adaptacja parteru (Biuro, jadalnia) - renowacja podłóg, wykończenie ścian, instalacje elektryczne i centralnego ogrzewania oraz wyposażenie w meble,

- adaptacja klatki schodowej prowadzącej do pokoi gościnnych,

- zamontowanie odtworzonych drzwi zewnętrznych,

- adaptacja i wyposażenie pokoju gier - modernizacja pokoju, zamontowanie instalacji elektrycznej i centralnego ogrzewania, wyposażenie w stół bilardowy, sprzęt do tenisa stołowego i meble, wyposażenie toalety,

- pomieszczenie do odnowy biologicznej - adaptacja pomieszczenia na SPA, zamontowanie jacuzzi i sauny, zamontowanie instalacji elektrycznej i centralnego ogrzewania, wyposażenie w meble,

- adaptacja pomieszczenia na pralnię - montaż instalacji, wyposażenie w pralkę i suszarkę, wyposażenie w meble,

- adaptacja pomieszczenia na siłownię - instalacje elektryczne i centralnego ogrzewania, zakup sprzętu sportowego, wyposażenie w meble,

- modernizacja i prace wykończeniowe korytarzy,

- wstawienie okien, tylko w miejscach przeznaczonych dla turystów,

- renowacja przydworskiego parku - instalacja kortu tenisowego, prace ogrodowe, zakup ławek, budowa parkingu dla gości, montaż ogrodzenia, montaż oświetlenia parku,

- kanalizacja,

- ogrzewanie - montaż instalacji w kotłowni, kolektorów słonecznych, wymienników ciepła,

- systemy techniczne - instalacja systemu telewizji satelitarnej, sieci komputerowej, podłączenie do internetu, montaż systemu kamer.

Instytucja Zarządzająca RPO w wyniku przeprowadzonej kontroli zakończonej ostateczną Informacją pokontrolną z dnia [...] października 2016 r. na miejscu realizacji projektu stwierdziła, że strona nie zakończyła następujących prac wskazanych we wniosku o dofinansowanie w ramach projektu:

- zakupu i montażu kolektorów słonecznych wskazanych w punkcie 16,

- parking dla gości wskazanego w punkcie 14,

- adaptacji i wyposażenia pokoju gier wskazanego w punkcie 8,

- pomieszczenia do odnowy biologicznej wskazanego w punkcie 9,

- adaptacji pomieszczenia na pralnię,

- adaptacji pomieszczenia na siłowni,

- instalacji kortu tenisowego.

Instytucja Zarządzająca RPO, na podstawie faktur załączonych do wniosków o płatność, przedłożonych w ramach projektu, nie potwierdziła zakupu wskazanych prac czy też sprzętu. Jednocześnie po analizie formularzy zmian przedłożonych przez stronę nie potwierdziła, aby strona wskazywała czy też informowała w zakresie zmniejszenia rzeczowej realizacji projektu.

Strona pomimo otrzymania całości przysługującego jej dofinansowania nie zrealizowała celu projekt w zakresie ujętym w dokumentacji projektowej, a w szczególności kosztorysie inwestycji. Wskazano, że zgodnie z § 5 ust. 9 umowy o dofinansowanie Instytucja Zarządzająca RPO przekazuje dofinansowanie na podstawie wniosku o płatność pośrednią maksymalnie do wysokości 95 % kwoty dofinansowania w § 2 ust. 4.

Tym samym cel projektu wskazany w dokumentacji projektowej nie został w pełni osiągnięty, pomimo przedstawienia przez stronę do rozliczenia pełnej kwoty wydatków kwalifikowanych, a w konsekwencji także dofinansowania. Mając na uwadze powyższe Instytucja Zarządzająca RPO stwierdza, że żaden z wydatków przedstawionych do rozliczenia nie przyczynił się do osiągnięcia celu, ponieważ cel ten nie został w pełni zrealizowany w terminie ujętym w umowie o dofinansowanie zmienionej aneksami, ani też do czasu zakończenia Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 tj. [...] grudnia 2015 r. Zatem całość wydatków w ramach projektu została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem. Brak zakończenia projektu w terminie spowodowało, że cel określony w umowie o dofinansowanie projektu nie został osiągnięty, czyli środki przeznaczone na realizację projektu zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem rozumianym jako określenie z góry celu, któremu ma służyć dany projekt. Takie stanowisko jest podzielane także przez Sądy Administracyjne (III SA/Wr 385/13 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, V SA/Wa 3357/15 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie). W konsekwencji wszystkie wydatki przedstawione do Instytucji Zarządzającej RPO w ramach wniosków o płatność nie mogły być uznane za kwalifikowalne, ponieważ nie przyczyniły się do realizacji celu wskazanego w dokumentacji projektowej.

W ocenie organu doszło do naruszenia zapisów art. 211 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpni 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, poprzez wydatkowanie środków dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie organu takie działanie strony stanowi nieprawidłowość w rozumieniu 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i doprowadziło do spowodowania szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, poprzez sfinansowanie wydatków, które nie przyczyniły się do zrealizowania całości zakresu rzeczowego projektu, a więc także celu projektu.

Podkreślono również, że zgodnie z pkt. 2 wskazanego artykułu, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się, iż dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa (wyroki NSA z 30 marca 2010 r., II GSK 314/10; z 4 sierpnia 2010 r., II GSK 797/10 oraz z 20 października 2010 r., II GSK 1110/10). Instytucja Zarządzająca RPO podkreśliła, że strona zawierając umowę o dofinansowanie projektu przyjęła na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, do której odnosi się art. 184 u.f.p. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., II GSK 817/11). Natomiast NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt. II GSK 1546/12) wskazał, że odnośnie rozumienia pojęcia "inne procedury" podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 (sygn. akt II GSK 732/11) i przyjął: że pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p. należy w związku z tym rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami przewidzianymi umową o dofinansowanie, na które poprzez przystąpienie do umowy strona wyraziła zgodę. Wobec powyższego strona poprzez brak realizacji celu projektu w terminie określonym w umowie o dofinansowanie zmienionej aneksami nie wypełniła jej zapisów, tj. § 2 ust. 2, § 3, a w konsekwencji naruszyła zapisy art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, co wiąże się z koniecznością zwrotu całości otrzymanego dofinansowania wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Podkreślono, że strona składając wniosek o dofinansowanie wraz z dokumentacją projektową w ramach konkursu zamkniętego określiła w sposób jednoznaczny planowany do realizacji zakres rzeczowy projektu oraz oszacowała jego koszty. Na podstawie tych dokumentów w tym kosztorysu inwestycji, Eksperci Instytucji Zarządzającej RPO dokonali oceny projektu, której wynik przełożył się na podpisanie umowy o dofinansowanie projektu, Co istotne, zmiana zakresu rzeczowego poprzez jego pomniejszenie, przy jednoczesnym pozostawieniu poziomu dofinansowania projektu, mogła negatywnie wpłynąć na ilość punktów przyznanych przez Ekspertów Instytucji Zarządzającej RPO, a w konsekwencji na ewentualny wybór tego projektu do dofinansowania. Takie działanie strony stanowi nieprawidłowość w rozumieniu 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ponieważ mogło doprowadzić do spowodowania szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

Wskazano, że realizacja pełnego zakresu rzeczowego pomocy jest szczególnie istotna przy dokonywaniu kontroli poprawności przeprowadzenia projektu. Stosownie do § 16 umowy o dofinansowanie wszystkie zmiany w umowie lub załącznikach wymagają zgodnego oświadczenia stron umowy oraz formy pisemnej. Co istotne strona nie wniosła o zmianę zakresu rzeczowego poprzez jego zmniejszenie, ani też Instytucja Zarządzająca RPO nie wyraziła zgody na taką czynność. Zatem cel został jednoznacznie określony w kosztorysie planowanej inwestycji oraz w opisie projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie. Brak realizacji całości zadań wskazanych w dokumentacji projektowej, a także nieprzedstawienie żadnego dokumentu stwierdzającego pełne pozwolenie na użytkowanie budynku od Instytucji do tego uprawnionej skutkować musiało koniecznością zwrotu całości dofinansowania przekazanemu.

Ponadto Instytucja Zarządzająca RPO nie potwierdziła na jakiej podstawie strona dysponuje nieruchomością, tj. Pałacem wraz z terenem przyległym w celu realizacji projektu oraz, na jakiej podstawie wykonywała prace budowlane w celu realizacji założeń projektu objętego dofinansowaniem RPO? Strona we wniosku o dofinansowanie wskazała, że dysponuje prawem własności zabytkowego Pałacu w [...]. Ponadto przed podpisaniem umowy o dofinansowanie strona złożyła oświadczenie z [...] sierpnia 2009 r. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, w którym wskazała, że posiada prawo do dysponowania pałacem położonym w [...], oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...], na terenie której realizowany będzie projekt: "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]", wynikające z tytułu prawa własności. Jednocześnie strona zaznaczyła, że właścicielami nieruchomości są właściciele firmy H Sp. z o. o. tj. małżeństwo K. i P.H.. Strona oświadczyła również, że otrzymała od Państwa H. prawo do dysponowania nieruchomością w celu realizacji projektu na nie mniej niż 10 lat, liczonych od dnia zakończenia inwestycji. Instytucja Zarządzająca RPO podczas kontroli na miejscu realizacji projektu otrzymała wyjaśnienia, że spółka posiada umowę najmu części Pałacu oraz parku, parkingu i dróg (podjazdy), jednakże oryginału takowej umowy nie otrzymała do wglądu. Instytucji Zarządzającej przekazana została jedynie kserokopia niepodpisanego projektu umowy, który została przekazana przez stronę do Instytucji Zarządzającej RPO, jednakże w ocenie instytucji nie ma znaczenia dowodowego, nie ma wagi autentyczności i nie może być brany pod uwagę w ramach przedmiotowej sprawy. Tym samym Instytucja Zarządzająca nie mogła potwierdzić prawa do dysponowania przez stronę nieruchomością na cele projektu, ani tego na jakiej podstawie wykonywała prace budowlane w budynku. Co istotne niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie jaka cześć pałacu zajmowana jest na działalność gospodarczą strony oraz warunek zachowania trwałości określony oświadczeniu beneficjenta z [...].08.2009 r. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu.

Podkreślono, że strona mogła załączyć kopię oryginału umowy najmu pomieszczeń w pałacu w [...] do pisma z dnia [...] września 2016 r. w sprawie zastrzeżeń do informacji pokontrolnej, lecz tego nie uczyniła. Przypomniano, że zgodnie z sekcją C2.2 wniosku o dofinansowanie "Celem projektu jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez rozszerzenie działalności o wysoko kwalifikowalne usługi turystyczne. Dotychczas Wnioskodawca prowadzi działalność na rynku nieruchomości (zakup, sprzedaż, wynajem). Decyzja o rozszerzeniu tej działalności zapadła po analizie możliwości, jakie przyniósł zakup bardzo dużego obiektu dziedzictwa kulturowego - zespołu zabytkowo pałacowego w [...]" Wnioskodawcą projektu była spółka H Sp. z o.o., a nie państwo P. i K.H.. Zatem strona prowadziła inwestycję ramach podpisanej umowy o dofinansowanie ze środków europejskich oraz budżetu w obiekcie nie będącym jej własnością ani bez odpowiedniego prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu. Stwierdzono zatem, że środki finansowe w postaci dofinansowania przekazane stronie nie przyczyniły się do zrealizowania celu projektu tj. wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa, ponieważ nie posiada ono żadnych praw do zarządzania nieruchomością.

W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że zaszły przesłanki naruszenia art. 211 ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpni 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

Nadto Instytucja Zarządzająca nie potwierdziła terminu rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu określonego w umowie o dofinansowanie na dzień 1 kwietnia 2009 r. Na podstawie raportu z obrotów konta 081-001 ST w budowie, Inwestycje własne w obcym obiekcie - [...] za 2008 r., Instytucja Zarządzająca stwierdziła wykonywanie robót budowlanych w pałacu w [...] w 2008 r., tj. przed datą rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu wskazaną w umowie o dofinansowanie. Jednak ze względu na brak dokumentacji z roku 2008, o którym mowa w oświadczeniu strony z dnia [...] czerwca 2016 r. Instytucja Zarządzająca nie może potwierdzić daty faktycznego rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu.

Instytucja Zarządzająca wskazała również, że strona nie prowadziła dziennika budowy do żadnych ze zrealizowanych robót budowlanych oraz nie powoływała Kierownika Budowy, Inspektora Nadzoru Inwestorskiego, a także nie wykonywała innych obowiązków wynikających z decyzji i postanowień Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Starosty. Wobec braku prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji związanej z dokonywaną przebudową pałacu, Instytucja Zarządzająca nie ma możliwości dokonania prawidłowego określenia zarówno daty rozpoczęcia realizacji inwestycji, jak i jej zakończenia. Podkreślono, że już w roku 2010 na wniosek Powiatowej Komedy Policji, Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postepowanie w sprawie wykonywania bez wymaganego pozwolenia na budowę, robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku pałacu (zabytek wpisany pod numerem [...] do rejestru zabytków) na działce nr ewid. [...], położonej w [...]. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2011r. dotyczącej wykonania robót budowlanych, prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a polegających na remoncie i przebudowie pałacu, w której stwierdzono, że w pałacu prowadzono: remont obiektu obejmujący, m. in.: wymianę podłóg w części pomieszczeń (hol i jadalnia), przedkładaniu i uzupełnieniu pokrycia dachowego z łupków oraz przebudowę obiektu obejmującą, m. in.: wykonanie w połaciach dachowych 17 wystawek (lukarn), opartych o istniejące krokwie, o głębokości około 1,2 m z osadzeniem w nich okrągłych okien o średnicy około 85 cm, demontaż 2 okien, w pokoju kominkowym i pokoju owalnym, rozkuciu muru pod parapetami okien i osadzeniu w ich miejscu dwóch drzwi tarasowych, osuszenie i ocieplenie wełną mineralnąceglanych fundamentów od strony południowej, zbicie tynków wewnętrznych wieży, ocieplenie ścian wieży, ocieplenie ścian wieży wełną mineralną i zasłonięcie wełny mineralnej ocieplenia płytami gipsowo - kartonowymi na ruszcie drewnianym.

Ponadto ustalono, że w całym budynku wymienione zostały okna, W związku z powyższym nakazano zaniechanie dalszych robót, prowadzonych bez wymaganego pozwolenia, a polegających na remoncie przebudowie budynku.

W wyniku przeprowadzonej ekspertyzy stwierdzono, że wykonane roboty remontowe i roboty budowlane przy przebudowie pałacu wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną w związku z czym nie nakazano doprowadzenia do stanu poprzedniego, bądź do nakazania rozbiórki części pałacu (dobudowanych wystawek). W rezultacie decyzja zalegalizowała wykonane roboty budowlane. Jednakże PINB wskazał, że kontynuowanie robót remontowych i przebudowy budynku pałacu wymaga uzyskania decyzji Starosty. Spółka nie przedstawiła Instytucji Zarządzającej żadnych dokumentów, potwierdzających posiadanie stosownych pozwoleń na wykonywanie robót budowlanych po dniu [...] kwietnia 2011 r. Wskazano również, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. PINB poinformował Instytucję, iż zmiana sposobu użytkowania istniejącego obiektu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Jednocześnie Starosta wschowski stwierdził, że od czasu wykonania wskazanych powyżej robót budowlanych, czyli przez okres 6 lat, nie przyjmowała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pałacu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. PINB poinformował dodatkowo Instytucję Zarządzającą, że w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2016 r. stwierdzono wykonanie bez wymaganego pozwolenia na budowę, przebudowy ze zmianą sposobu użytkowania budynku Pałacu, polegającej na wydzieleniu 7 pokoi hotelowych z łazienkami i aneksami kuchennymi w poziomie I piętra, półpiętra I p/ll p. i II pietra. W związku z powyższym, wszczął postępowanie naprawcze, a właściciele Pałacu, tj. p. H. zostali zobowiązani do wykonania ekspertyzy wykonanych robót budowlanych i dostarczenia jej do PINB. Nadto Instytucja otrzymała informację pismem z Powiatowej Komendy Policji z dnia [...] sierpnia 2016 r. o wszczęciu postępowania sprawdzającego dot. ww. sprawy.

Mając na uwadze zaniechania strony przy dokumentowaniu dokonywanych prac budowlanych, jak i nieprzedstawienie przez stronę umowy najmu określającego jednoznacznie jaka cześć pałacu zajmowana jest na działalność gospodarczą strony, Instytucja Zarządzająca nie mogła potwierdzić terminu rozpoczęcia rzeczowej realizacji projektu określonego w umowie o dofinansowanie na [...] kwietnia 2009 r. Podkreślono, że strona wydatkując środki publiczne w ramach projektu inwestycyjnego powinna dochować podwyższonej staranności, w szczególności przy dokumentowaniu przeprowadzonych prac, czy też przestrzegania przepisów prawa.

Wskazano również, że przystąpienie do realizacji projektów finansowanych w ramach programów operacyjnych jest dobrowolne, jednak wiąże się z szeregiem obowiązków, które beneficjent zaciąga z chwilą podpisania umowy o dofinansowanie projektu. Korzystanie ze środków publicznych wiąże się z wyższymi wymaganiami co do ich wydatkowania. Taka staranność w sprawie nie została dochowana, co skutkowało brakiem możliwości dokonania pełnej kontroli projektu, w tym wywołania efektu zachęty. Przypomniano, że strona dokonywała zapisów księgowych świadczących o rozpoczęciu działań inwestycyjnych na nieruchomości już w roku 2008. Jednocześnie w swoich wyjaśnieniach potwierdziła, że prace remontowe były wykonywane, a w związku z brakiem jakiejkolwiek dokumentacji Instytucja Zarządzająca nie mogła jednoznacznie stwierdzić, czy prace te dotyczyły części prywatnej, czy też przeznaczonej na działalność gospodarczą.

W związku z powyższym, Instytucja Zarządzająca nie mogła potwierdzić wywołania efektu zachęty, o którym mowa w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2007 r., Nr 193, poz. 1399), co powoduje, że projekt nie kwalifikuje się do objęcia pomocą w ramach RPO i tym samy zaistniała konieczność dochodzenia przez Instytucję Zarządzającą zwrotu całości przekazanego stronie dofinansowania. Działania strony w powyższym zakresie stanowiły w ocenie Instytucji Zarządzającej nieprawidłowość w rozumieniu 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ponieważ dofinansowane mogą być jedynie projektu, w ramach których taki efekt zachęty jest wy wywołany.

Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez skarżącą Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) naruszenie art. 89 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa, poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej wyrażonej w piśmie z dnia [...].05.2017 r., jak również zaniechania przesłuchania w charakterze świadków właścicieli nieruchomości oraz pracownika organu pana H., co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy w zakresie:

a. istnienia podstawy prawnej do dysponowania nieruchomością przez skarżącą, gdyż treść umowy może być również potwierdzona zeznaniami strony tej umowy, ponadto świadkowie potwierdzić mogą, że oryginał umowy był okazany do wglądu podczas kontroli i przedstawicielom organu zapewniono nieograniczony dostęp do kserokopiarki z czego korzystali;

b. ustalenia daty rozpoczęcia realizacji projektu - w tym zakresie organ oparł się wyłącznie na podstawie raportu z obrotów z konta [...] nie odniosła się natomiast do wyjaśnień strony, które są sprzeczne z ustaleniami organu - z uwagi na konieczne było przesłuchanie stron na rozprawie w szczególności, że organ nie wyjaśnił przyczyn dla których uznał, że w/w stanowił dowód na rozpoczęcie prac przed datą rozpoczęcia realizacji prac; organ nie ma prawa żądać żadnych dokumentów' dotyczących okresu przed rozpoczęciem projektu - niezależnie od tego wskazuję, że nie ma to związku z projektem i nie było finansowane ze środków przeznaczonych na realizację projektu. Ponadto dokumenty, których żąda organ, są starsze niż 5 lat, dlatego nie jest nawet możliwe ich przedłożenie;

c. wyjaśnienia, jakie prace były wykonywane na obiekcie przed [...] kwietnia 2009 r. i czy prace te dotyczyły części prywatnej, czy też części przeznaczonej na działalność gospodarczą;

d. odnośnie naliczonych przez organ odsetek wskazać należy, że skarżący składał wniosek o płatność w czasie kiedy obowiązywał 12-miesięczny okres rozliczenia tych środków przez beneficjenta, ale pieniądze zostały wypłacone w nowym roku kalendarzowym kiedy zmieniły się zasady rozliczania i według tych nowych przepisów zaliczka powinna być wykorzystana w ciągu 3 miesięcy, co było niemożliwe dla skarżącej. Skarżący został obciążony odsetkami za tą część zaliczki, która nie została wykorzystana w ciągu 3 miesięcy;

e. ustalenia, że wszelkie zmiany w projekcie były uzgadnianie z upoważnionym pracownikiem organu; .

2) naruszenie przepisów art. 7, 8, 76 oraz 77 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającego na ustaleniu, że skarżąca wydatkowała środki niezgodnie z przeznaczeniem, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, jak również ustalenie, że brak zakończenia projektu w terminie spowodowało powstanie szkody podczas gdy: wszystkie wypłacone środki zostały wykorzystane zgodnie z projektem

a) na tą okoliczność organ nie powołał żadnych dowodów w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego;

b) organ błędnie ustalił, że strona wydatkowała pełną kwotę wskazaną we wniosku o dofinansowanie, a co za tym idzie, że zakup brakujących sprzętów i urządzeń stanowiłyby .wydatki zwiększające wartość projektu, podczas gdy stronie wypłacono 95% wartości dofinansowania a ponadto wypłaty umniejszono o wartość odsetek w wysokości 20.461 zł - zatem kwota która nie została wypłacona byłaby wystarczająca na zakup brakujących urządzeń i sprzętów;

c) organ błędnie dopuścił jako dowód w sprawie raport z obrotów konta 081-001 Środki Trwałe w budowie oraz Sprawozdanie Zarządu z działalności H sp. z o.o., podczas gdy z dokumentów tych nie wynika, jakie prace były wykonane przez rozpoczęciem realizacji projektu, zatem organ błędnie uznał na tej podstawie, że prace rozpoczęto już wcześniej, zaś skarżąca tylko je kontynuowała w ramach projektu;

d) pominięcie wyjaśnień stron w zakresie w jakim skarżąca podnosi, że realizację projektu i wszelkie zmiany dotyczące kortu tenisowego były każdorazowo uzgadniane z panem H. zatem organ błędnie ustalił, że skarżąca nie wnosiła o zmianę zakresu rzeczowego zmian; ponadto okazało się, że goście nie wykazywali zainteresowania kortem tenisowym. Natomiast wszystkie pozostałem zmiany zostały naniesione w projekcie;

e) błędne ustalenie, że strona nie wykonała parkingu dla gości gdyż organ nie stwierdził podczas kontroli wybetonowania ani wyasfaltowania terenu wskazanego jako parking dla gości i na tej podstawie ustaliła, że parking nie został wykonany, podczas gdy w projekcie nie było wzmianki o takiej nawierzchni, a skarżąca wyjaśniała, że parking został zrealizowany; wyjaśniam, że podczas kontroli pracownicy kontroli zaparkowali na parkingu, a mimo to twierdzili, że parkingu nie ma;

f) poprzez niejednolitą ocenę dokumentu umowy najmu przez organ - z jednej strony organ nie daje mu całkowicie wiary i na tej podstawie twierdzi, że skarżąca nie posiadała prawa dysponowania nieruchomością a w innym miejscu decyzji, organ jednak powołuje się na treść w/w dokumentu aby uzasadnić swoje twierdzenia, że skarżąca wykonywał prace w Pałacu przed rozpoczęciem projektu - co świadczy o wybiórczym, nierzetelnie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym ukierunkowanym nie na wyjaśnienie sprawy ale na podtrzymaniu w mocy pierwotnej decyzji o zwrocie płatności;

g) poprzez powoływanie jako dowód w sprawie dokumenty zgromadzone w ramach innych postępowań administracyjnych, w których skarżąca nie była stroną;

h) pominięcie okoliczności, że przedsięwzięcie funkcjonuje, pokoje gościnne są wynajmowane,-wszystkie pokoje były dostępne w dacie zakończenia projektu, skarżąca posiada bardzo wysokie opinie na stronach internetowych takich jak [...] zaś organ wykorzystał projekt skarżącej we własnej kampanii reklamowej, co świadczy o tym, że projekt został wykonany;

i) pominięcie okoliczności, że skarżąca wykonała prawie wszystkie prace przedstawione w projekcie i brak zakupu kolektorów słonecznych i niektórych urządzeń w projekcie stanowi niewielki fragment całego projektu i w żadnym wypadku nie uzasadnia twierdzenia, że cel projektu nie został osiągnięty; zamiast kolektorów słonecznych zostało zainstalowane źródło ciepła przyjazne środowisku, tj. piec który jest w 100% odnawialnym źródłem energii. W rezultacie zastosowane rozwiązanie jest bardziej korzystne z punktu widzenia ochrony środowiska, a tym samym organ błędnie ustalił, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 211 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych.

3) Naruszenie przepisów art. 7, 8, 76 oraz 77 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającego na ustaleniu, że skarżąca nie zrealizowała pełnego zakresu rzeczowego projektu, a w konsekwencji spowodowała rzeczywistą szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego i na tej podstawie jest zobowiązana do zwrotu całej dotacji podczas gdy organ zaniechał analizy w jakim stopniu projekt został wykonany, organ pominął fakt, że cel projektu został osiągnięty gdyż skarżący otworzyli hotel, który ma bardzo dobre oceny na stronach internetowych, skarżąca ma najwyższe oceny rankingu hoteli w województwie;

4) Naruszenia art. 7 oraz 77 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i zaniechanie przez organ przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia jaka kwota została w istocie wypłacona skarżącej oraz jakiej wartości sprzęty i urządzenia nie zostały zakupione pomimo, że skarżąca wyjaśniała, iż cała kwota nie została wypłacona, a brakujące sprzęty stanowią tylko niewielki fragment inwestycji, która zostałaby zrealizowana, gdyby pełna kwota dotacji została wypłacona a tym samym organ ustalił, iż istnieją podstawy do żądania zwrotu wypłaconej dotacji;

5) naruszenia art. 7 kpa oraz 77 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, gdyż organ domaga się zwrotu dofinansowania na tej podstawie, że nie osiągnięto efektu zachęty, gdyż w jego ocenie prace rozpoczęto przed złożeniem wniosku o dofinansowanie pomimo że organ nie ustalił jakie prace były wykonane przed złożeniem wniosku o dofinansowanie i kiedy były one wykonane zatem twierdzenia organu w tym zakresie- są nieudowodnione; gdyby nie środki z dofinansowania, hotel nigdy by nie powstał, dlatego efekt zachęty został w 100 % osiągnięty;

6) art. 10 kpa, poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji;

7) naruszenie art. 138 §1 kpa pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

1) art. 211 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i ustalenie, że skarżąca nie zrealizowała projektu pomimo wypłaty całości przysługującego jej dofinansowania, nie osiągnęła celu projektu w terminie, wykorzystała środki niezgodnie z przeznaczeniem co jest następstwem błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego co w konsekwencji doprowadziło wadliwego orzeczenia o zwrocie dofinansowania udzielonego skarżącej;

2) naruszenie art. 211 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych poprzez wezwanie o zwrot dofinansowania podczas gdy zwrotowi podlegają tylko środki, które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub które zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, zatem organ nie może żądać zwrotu środków, które zostały wykorzystane zgodnie z projektem;

3) naruszenie art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie doszło do "nieprawidłowości" pomimo, że za nieprawidłowość należy uważać naruszenie przepisu prawa wspólnotowego, a organ nie wskazał, jakie przepisy prawa wspólnotowego zostały przez skarżących naruszone, ponadto organ nie wykazał, aby naruszenie to powodowało lub mogło spowodować szkodę w budżecie.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2119), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Wyeliminowanie zatem z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kryteria powyższe zostały określone przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej P.p.s.a.). Eliminacja zaskarżonego aktu następuje także w sytuacji, gdy zaskarżony akt dotknięty jest wadą nieważności; podstawą orzekania jest wówczas art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd za bezzasadne uznał wszystkie zarzuty skargi.

Przed odniesieniem się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że sposób ich sformułowania oraz uzasadnienia jest nader ogólny i praktycznie sprowadza się do prostej negacji ustaleń organu, niepopartej konkretnymi dowodami.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia efektu zachęty, rację przyznać należy organowi. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również uzasadnienia decyzji wynika jednoznacznie, że w raporcie z obrotów konta 081-001 Środki Trwałe w budowie, Inwestycje własne w obcym obiekcie - [...] za 2008 r. zostały wskazane wydatki związane z zakresem prac pokrywającym się z zakresem rzeczowym projektu wskazanym w kosztorysie załączonym do wniosku o dofinansowanie.

Zapisy na koncie, co również wskazał organ, były zbieżne z zapisami w Sprawozdaniu Zarządu z działalności H Sp. z o.o. za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. Ze sprawozdania jednoznacznie wynika, że "W okresie sprawozdawczym Spółka kontynuowała realizację procesu inwestycyjnego polegającego na adaptacji pałacu w [...] na działalność biznesową w zakresie usług hotelarsko - turystycznych. Jest to inwestycja w obcym obiekcie. Na inwestycje tą Spółka postara się pozyskać środki z funduszy unijnych." W dalszej części sprawozdania czytamy, że "Na dzień [...] grudnia 2008 roku Spółka wydała na cele inwestycyjne kwotę 234 tys. PLN, w całości na adaptację pałacu w [...]’.

Podkreślić należy, że Skarżąca nie wskazywała prac związanych z zabezpieczeniem nieruchomości, czy też remontem prywatnego mieszkania Państwa H., lecz określiła wykonane prace jako kontynuacje rozpoczętej wcześniej inwestycji polegającej na adaptacji pałacu w [...] na działalność biznesową w zakresie usług hotelarsko - turystycznych. Logiczne było zatem ustalenie organu, że Skarżąca w roku 2008 kontynuowała inwestycję, a zatem jej rozpoczęcia musiało przypaść na lata wcześniejsze. Zgodnie bowiem z raportem z obrotów konta 081-001 Środki Trwałe w budowie, Inwestycje własne w obcym obiekcie - [...] za 2008 r. Skarżąca w roku 2008 poniosła wydatki w łącznej wysokości 197.601,96 zł, a w latach poprzednich 54.366,01 zł.

Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ miał wszelkie prawa aby dopuścić wskazane dokumenty jako dowód w sprawie. Skarżąca zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości zobowiązana była do przedłożenia tego dokumentu, opatrzonego podpisem wszystkich członków zarządu. Składając ów dokument oświadczył, jaki był zakres działania spółki w roku 2008 oraz jakie zostały osiągnięte efekty.

Podkreślić należy, że w sprawozdaniu Skarżąca nie wskazywała aby prace dotyczyły "zabezpieczenia budynku", czy też "remontu części prywatnej". Sprawozdanie jednoznacznie wskazuje, że dokonywane były prace inwestycyjne związane z adaptacją pałacu w [...] na działalność biznesową w zakresie usług hotelarsko - turystycznych.

Zasadnie wskazał organ, że wskazanie w sprawozdaniu, iż "Na inwestycje tą Spółka postara się pozyskać środki z funduszy unijnych", świadczy jedynie o braku znajomości przepisów dotyczących pomocy publicznej przez Skarżącego, ponieważ inwestycja już rozpoczęta nie może być kontynuowana przy pomocy funduszy unijnych z uwagi właśnie na brak osiągnięcia owego efektu zachęty.

Przypomnieć wypada, że pojęcie "Efektu zachęty" zostało zdefiniowane w punkcie 28 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), zgodnie z którym "Aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy dla działalności, którą beneficjent mógłby prowadzić w istniejących warunkach rynkowych. W przypadku jakiejkolwiek pomocy objętej niniejszym rozporządzeniem i przyznanej MŚP należy przyjąć, że efekt zachęty występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą małe lub średnie przedsiębiorstwo złożyło wniosek do państwa członkowskiego. (...)".

Pojęcie efektu zachęty odnajdujemy w § 12 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. 2007 r. Nr 193, poz. 1399 ze zm.), na podstawie którego Skarżąca otrzymała dofinansowanie. Stosownie do § 12 wskazanego rozporządzenia, prace związane z realizacją nowej inwestycji w przypadku mikroprzedsiębiorstw, małych lub średnich przedsiębiorców mogą się rozpocząć po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1. Przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że prace związane z adaptacją pałacu na działalność biznesową w zakresie usług hotelarsko - turystycznych zostały rozpoczęte, jak ustalił to prawidłowo organ w roku 2008, a więc przed złożeniem wniosku, czego dowodem są wskazane powyżej dokumenty.

Podkreślić należy, że rolą Instytucji Zarządzającej nie jest ocena finansowych możliwości beneficjentów programu pod kontem tego czy byliby w stanie zrealizować samodzielnie inwestycję bez środków unijnych. Do zadań organu administracji należy jedynie dokonanie weryfikacji tego, czy beneficjent programu złożył wniosek o dofinansowanie przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac związanych z nową inwestycją.

Za niezasadne uznać należało podniesione w skardze zarzuty dotycząc braku odniesienia się do wyjaśnień Skarżącej w zakresie terminu rozliczania otrzymanej zaliczki. Wskazać należy, że na strona 25-26 zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do wskazanego zarzutu wyjaśniając, że zgodnie z § 5 pkt 18 umowy o dofinansowanie "w przypadku niepełnego wydatkowania przez Beneficjenta kwoty przyznanego dofinansowania w formie zaliczki do końca danego roku budżetowego, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu niewydatkowanej kwoty w terminie określonym przez IZ RPO na wskazany rachunek IZ RPO". Tym samym datą graniczną rozliczenia otrzymanej przez Skarżącą zaliczki jest koniec roku budżetowego, a nie jak podnosi Skarżąca 12 miesięcy od daty jej otrzymania. Jak trafnie wskazał to organ w przypadku złożenia poprawnego wniosku o płatność w dniu [...] grudnia 2009 r. i dokonania na tej podstawie niezwłocznej wypłaty zaliczki, Skarżąca miałby czas na jej wydatkowanie wyłącznie parę dni do końca roku 2009. Stoi w oczywistej sprzeczności z argumentami Skarżącej. Przypomnieć należy, że Skarżąca w dniu [...] marca 2010 r. podpisała aneks w którym w § 5 ust. 16 zobowiązał się "do wydatkowania i rozliczenia zaliczki w terminie do 3 miesięcy od dnia otrzymania zaliczki, z uwzględnieniem obowiązku wynikającego z ust. 4. Wydatkowanie lub rozliczenie zaliczki w terminie późniejszym skutkuje naliczeniem odsetek jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność". Zatem miała pełną świadomość terminu w jakim powinna rozliczyć przekazaną zaliczkę i uwzględnić to przy określaniu jej wysokości.

Co istotne Skarżąca w każdym momencie miała możliwość dokonania korekty wnioskowanego dofinansowania przekazanego w formie zaliczki lub ewentualnie dokonać zwrotu jej niewykorzystanej części przed upływem trzech miesięcy, bez konieczności naliczania odsetek. Tym samym uznać należało, że kwestia zwrotu odsetek była wynikiem tylko i wyłącznie zaniechania Skarżącej w terminowym rozliczeniu otrzymanej zaliczki.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, że przedmiotem przeprowadzonego przez organ postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było zbadanie, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 211 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, a w konsekwencji ustalenie, czy środki przekazane na rzecz Skarżącej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. Stosownie do przywołanego przepisu w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208,

pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust 4.

Przytoczony przepis nie przewiduje oceny zwrotu dofinansowania w kontekście sposobu rozliczania projektu, kondycji finansowej beneficjenta, czy też zdarzeń losowych mogących wystąpić podczas realizacji tego projektu. Organ nie był zatem zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wpływu potencjalnych opóźnień w wypłatach na realizację projektu, a w konsekwencji konieczność zwrotu dofinansowania.

Podkreślić jednak należy, że Skarżąca dobrowolnie zawarł umowę i zaakceptował zapisy zawarte w podpisanych aneksach. Umowa gwarantowała Skarżącej - przy spełnieniu określonych warunków oraz zrealizowaniu zakresu rzeczowego, jak i finansowego - bezzwrotne dofinansowanie projektu, z którego mogłaby czerpać wymierne korzyści. To zatem Skarżąca powinna rozważyć czy będzie w stanie wypełnić zobowiązania umowne, w szczególności, czy posiada odpowiednie środki finansowe na zabezpieczenie prawidłowej realizacji projektu.

Skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązała się zrealizować całość zakresu rzeczowo-finansowego ujętego w dokumentacji projektowej za określoną kwotę wydatków kwalifikowanych(§ 2 ust. 2 umowy) w określonym terminie (§ 3 umowy). Skarżąca mogła w ramach realizacji projektu przedstawić do rozliczenia wydatki kwalifikowalne w maksymalnej wysokości 2.041.425,00 zł, odpowiadające dofinansowaniu w kwocie nieprzekraczającej 888.019,88 zł (§ 2 ust. 4 umowy). Skarżąca nie zrealizował całości zakresu rzeczowego jaki był przewidziany w dokumentacji projektowej. Nie ukończyła więc realizacji całości zakresu rzeczowego objętego umową o dofinansowanie. Zasadnie przyjął organ, że może uznać za kwalifikowalne jedynie te wydatki, które zostały poniesione w okresie realizacji projektu.

Za bezzasadny uznać należało również podniesiony przez Skarżącą zarzut, iż organ pominął, że skarżącej wypocono 95% kwoty dofinansowania oraz dodatkowo umniejszono wypłaty o kwotę odsetek w wysokości 20.461 zł, co czyni błędne twierdzenia organu o wzroście wartości projektu.

Przypomnieć należy, że w odniesieniu do kwoty wypłaconej Skarżącej w wysokości 95 % dofinansowania, kwestia ta została uregulowana w w § 5 ust. 9 umowy, zgodnie z którym Instytucja Zarządzająca RPO przekazuje dofinansowanie na podstawie wniosku o płatność pośrednią maksymalnie do wysokości 95 % kwoty dofinansowania określonej w § 2 ust. 4 pkt 1. Pozostała część dofinansowania przekazywana jest na podstawie wniosku o płatność końcową zgodnie z zasadami określonymi w § 5 ust, 11. Natomiast § 5 ust. 11 określa następujące warunku wypłaty płatności końcowej:

- poświadczenie i zaakceptowanie przez Instytucję Zarządzającą RPO wniosku o płatność końcową;

- przeprowadzenie przez Instytucję Zarządzającą RPO kontroli realizacji projektu, o której mowa w § 11 w celu zbadania, czy projekt został zrealizowany zgodnie z wnioskiem, przepisami prawa wspólnotowego i polskiego oraz potwierdzeniu osiągnięcia zakładanych wskaźników produktu w ramach projektu;

- potwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą RPO w informacji pokontrolnej prawidłowej realizacji projektu lub wdrożenia zaleceń pokontrolnych.

Tym samy wstrzymanie wypłaty płatności końcowej przez Instytucję Zarządzającą nie może być uznany za "blokowanie" przelewu środków dofinansowania. Był jedynie wypełnianiem przez organ warunków umowy o dofinansowanie. Skarżąca podpisując umowę oraz przystępując do realizacji projektu zobowiązana była do zapewnienia odpowiednich środków finansowych w celu prawidłowej i sprawnej realizacji projektu.

Skarżąca powinna mieć świadomość warunków dokonywania przelewu płatności końcowej przez Instytucję Zarządzającą. Skarżąca powinna dokonać zakupów towarów czy prac budowlanych ze środków własnych i przedstawić je we wniosku o płatność końcową celem zrefundowania ich po zakończeniu kontroli Instytucji Zarządzającej.

Przypomnieć należy, że Skarżąca wyraziła zgodę na potrącenie wypłaty o naliczone odsetki.

Osobnego omówienia wymaga kwestia zawarcia (lub braku) umowy najmu pomiędzy Skarżąca a właścicielami obiektu. Jak już o tym była mowa przystąpienie do programu jest dobrowolne. Beneficjent programu, na podstawie zawartej umowy oraz złożonego wniosku wraz z załącznikami do niego, zobowiązuje się do podjęcia działań zmierzających do osiągnięcia wskazanego w umowie celu. Na beneficjencie spoczywa więc obowiązek takiego prowadzenia objętej umową inwestycji aby możliwa była jej kontrola przez Instytucję Zarządzającą. Istotne znaczenie w tym kontekście ma przejrzystość i rzetelność prowadzenia przez beneficjenta dokumentacji związanej z inwestycją. To on bowiem przystępując dobrowolnie do umowy chce uzyskać pomoc w postaci środków finansowych, które stanowią zwrot (w części) poniesionych przez niego wydatków. Precyzyjne i rzetelne udokumentowanie ponoszonych wydatków, powiązanie ich z zakresem rzeczowo-finansowym, stanowi podstawę dokonania wypłaty środków przez Instytucję Zarządzającą, umożliwia dokonanie kontroli prawidłowości wydatkowanych środków. W interesie beneficjenta jest prowadzenie przejrzystej dokumentacji odzwierciedlającej rzeczywisty stan inwestycji. Obowiązku tego nie można przerzucać na Instytucję Zarządzającą, która ma dbać, strzec, prawidłowości wydatkowania środków publicznych.

Przypomnieć zatem należy, że Skarżąca złożyła w dniu 18 sierpnia 2009 r. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektu, w którym stwierdziła, iż Spółka "H" Spółka z o. o., posiada prawo do dysponowania pałacem położonym w [...], oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka [...], na terenie której realizowany będzie projekt: "Stworzenie hotelu typu [...] w zabytkowym pałacu w [...]", wynikające z tytułu prawa własności. Z akt postępowania wynika również, że organ był w posiadaniu niepodpisanej umowy najmu datowanej na dzień [...] grudnia 2009 r., której przedmiotem miał być najem części pałacu w [...]: piwnica, część powierzchni parteru, część powierzchni pierwszego piętra, drugie i wyższe piętra, park, parking i drogi.

Rację ma organ, że tak ogólne i nieprecyzyjne postanowienia nie dają możliwości jednoznacznego ustalenia, jaka część obiektu została faktycznie przekazana Skarżącej przez właścicieli w celu realizacji objętego umową projektu.

Jak już Sąd wskazał to na beneficjencie umowy spoczywa obowiązek takiego sprecyzowania umowy (wszelkiej związanej z nią dokumentacji) aby umożliwić organowi ocenę prawidłowości prowadzonych prac i związanych z nią wydatków.

Zasadnie stwierdził organ, iż w związku z brakiem jakiejkolwiek dokumentacji związanej z przeprowadzonymi pracami budowlanymi nie mógł stwierdzić czy prace w ramach realizacji projektu były wykonywane tylko i wyłącznie na terenie budynku objętego umową. Skarżąca nie udokumentowała rozgraniczenia inwestycji związanej z realizowanym projektem, a pracami budowlanymi związanymi z częścią prywatną (właścicieli) budynku.

Organ nie miał uprawnień do żądania jakichkolwiek dokumentów od właścicieli obiektu. Nie oni byli bowiem strona umowy lecz Skarżąca.

Prawidłowe jest również stanowisko organu zgodnie, z którym organ administracji

przy dokonywaniu kontroli projektów może i powinien opierać się na wszystkich dostępnych dowodach, a w szczególności powinien dopuszczać jako dowody w sprawie wyniki kontroli oraz postępowań związanych z realizacją danego projektu innych organów państwowych. Co oczywiste, wynikające z tych dokumentów urzędowych informacje nie stanowią samoistnej podstawy żądania zwrotu dofinansowania, lecz stanowią jeden z elementów postępowania dowodowego, który podlegał ocenie w toku postepowania.

Podkreślić należy, że wskazane w decyzji dowody dotyczyły prac wykonanych w ramach projektu. Organ miał zatem pełne prawo aby informacje w dokumentach tych zawarte wykorzystać w toku postepowania.

Podkreślić należy, że nie było żadnych obiektywnych przeszkód aby Skarżąca przedłożyła organowi podpisaną umowę najmu na jakimkolwiek etapie postepowania. To, że tego nie uczyniła stwarza sytuację, w której organ musi posiłkować się innymi dowodami w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, co w niniejszej sprawie prawidłowo uczynił.

Zasadne jest również stanowisko organu w zakresie zarzutu dotyczącego kwestii wybudowania parkingu. Zgodnie z kosztorysem załączonym do dokumentacji projektowej Skarżąca zobowiązała się do jego wybudowania, a nie jedynie do utwardzenia nawierzchni. Wykazany we wniosku o dofinansowanie zakres prac do wykonania w ramach projektu "budowa parkingu dla gości" wskazywał jednoznacznie, że Skarżąca zamierzała wykonać obiekt budowlany, którego proces realizacji uregulowany jest przepisami ustawy prawo budowlane i w takim zakresie podlegał ocenie Instytucji Zarządzającej. Przypomnieć należy, że podczas kontroli organ nie stwierdził wybetonowania ani wyasfaltowania terenu wskazanego przez Skarżącego jako parking dla gości. Tym samym zasadna była konstatacja organu, że Skarżąca nie wybudowała w ramach projektu parking dla gości zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie. Samo utwardzenie terenu, bez wybetonowania lub wyasfaltowania nie mogło zostać uznane przez organ za wybudowanie parkingu. Skarżąca jedynie wyznaczyła miejsca parkingowe.

Jako niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia art. 211 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych w jego ocenie jest nieuzasadnione, gdyż w niniejszej sprawie nie powstała szkoda w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady z dnia 11 lipca 2006 r. nr 1083/2006.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 208 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 3 oraz ust. 3 pkt. 2, 3a i 4, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Zgodnie zaś z definicją zawartą w art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm., dalej zppr), przez system realizacji należy rozumieć warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programu. W myśl natomiast art. 26 ust. 1 pkt 8 zppr do zadań Instytucji Zarządzającej należy w szczególności określenie, systemu realizacji programu operacyjnego, czyli procedur obowiązujących przy jego wdrażaniu. Poprzez naruszenie procedur rozumiane jest realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Umowa o dofinansowanie opracowana przez Instytucję Zarządzającą w ramach systemu realizacji programu operacyjnego, zawierana pomiędzy Instytucją a Beneficjentem, jest głównym dokumentem regulującym procedury wydatkowania środków europejskich.

Przyjąć zatem należy, że dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa. Raz jeszcze podkreślić należy, że Skarżąca zawierając umowę o dofinansowanie projektu przyjął na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, do której odnosi się art. 184 ustawy o finansach publicznych (208 ustawy w brzmieniu z 2005 r.). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r, II GSK 817/11). W wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt. II GSK 1546/12) Sąd wskazał, że odnośnie rozumienia pojęcia "inne procedury" podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 (sygn. akt II GSK 732/11) i stwierdził, że pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych należy w rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych.

Z powyższego wynika, że Skarżąca zobowiązana była do przestrzegani nie tylko samych zapisów umowy o dofinansowanie, ale także wszystkich innych procedur w niej zawartych.

Podkreślić należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza jednak automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu tych środków w całości lub części. Konieczna jest bowiem ocena skutków stwierdzonego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006. Środki unijne podlegają bowiem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie jednocześnie musi stanowić "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Z kolei "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Przez możliwość powstania szkody należy rozumieć możliwość uszczuplenia środków budżetowych - unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia konieczne jest ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych wystąpiło zagrożenie, że szkoda powstanie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) musi wystąpić naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych, 2) naruszenie to powoduje lub może spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Organ zasadnie przyjął, że nastąpiło naruszenie procedur w zakresie osiągnięcia m.in. efektu zachęty, polegającego na rozpoczęciu prac objętych wnioskiem i umową jeszcze przed jej zawarciem, naruszono tym samym przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r., nr 193, poz. 1399). Naruszenie procedur polegało, co zostało szerzej omówione powyżej, na braku dokumentacji umożliwiającej dokonanie oceny chili rozpoczęcia przez Skarżącą inwestycji w dacie po zawarciu umowy. Z dokumentów zgromadzonych przez organ wynikało jednoznacznie, że Skarżąca poniosła wydatki na zakres rzeczowy wynikający z umowy, jeszcze przed jej zawarciem. Już tylko ta okoliczność uprawniała organ do stwierdzenia, że taki rodzaj naruszenia procedur może spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Podnieść należy, że w sprawie wystąpiła nie tylko potencjalna (hipotetyczna) szkoda. W związku z naruszeniem efektu zachęty w ramach przedmiotowego projektu inwestycja nie była uprawniona do otrzymania dofinansowania ze środków unijnych. Zatem działania Skarżącej, tj. złożenie wniosku o dofinansowanie, pomimo rozpoczęcia już działań inwestycyjnych przez Spółkę, doprowadziły do realnego powstania szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuprawnionego projektu.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.