Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3384/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi U. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga U. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. (data wpływu do organu – [...] lutego 2021 r.) U. K. (zwana dalej: skarżąca, wnioskodawczyni), zwróciła się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. (zwany dalej: DIS, organ I instancji) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub służby w Służbie Celno-Skarbowej, zwanych dalej "zadaniami policyjnymi", o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej: u.z.e.f.), a także o potwierdzenie spełniania warunku posiadania 15 lat służby.

W odpowiedzi na powyższy wniosek DIAS pismem z dnia [...] lutego 2021 r., poinformował wnioskodawczynię, że na dzień [...] stycznia 2021 r. posiada jedynie 4 lata 4 miesiące i 28 dni okresu wykonywania tzw. zadań policyjnych. Wskazał przy tym wnioskodawczyni, że jej staż służby liczony jest od [...] września 1999 r. i nie wlicza się do niego okresów pozostawania poza służbą od [...] marca 2004 r. do [...] czerwca 2009 r. oraz od [...] czerwca 2017 r. do [...] listopada 2020 r. Poinformował też skarżącą o możliwości złożenia dodatkowych dokumentów, poświadczających wykonywanie zadań policyjnych, a także o możliwości uczestniczenia w posiedzeniach Zespołu ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w Z.

Pismem z dnia [...] marca 2021 r. wnioskodawczyni wniosła o: wliczenie do stażu służby okresu od [...] marca 2004 r. do [...] czerwca 2009 r. oraz wyjaśnienie przyczyn i podanie podstawy prawnej nie uznania tego okresu, jak też o wyjaśnienie niezgodności okresów wskazanych w pismach [...] z [...] października 2019 r, oraz [...] z [...] lutego 2021 r. z zapisami w świadectwie służby [...] z [...] grudnia 2019 roku. Wniosła również o uznanie dodatkowego okresu od [...] stycznia do [...] maja 2016 r., w związku z późniejszym wydaniem jej karty zakresu przez jej ówczesną przełożoną, w stosunku do innych funkcjonariuszy pełniących służbę w tej samej komórce organizacyjnej.

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. DIAS poinformował skarżącą, że dokonał sprostowania jej świadectwa służby określając, że pełniła ona służbę w Izbie Celnej w R. w okresie od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] lutego 2004 r.

Postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2021 r. DIAS, działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: k.p.a.), orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji, że skarżąca posiada interes prawny w uzyskaniu żądanego zaświadczenia, nadto wykonywała ona tzw. zadania policyjne przez okres 4 lat, 4 miesięcy i 28 dni (tj. w okresie: 1) od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Urzędzie Celnym w R., Oddział Celny [...]; 2) od [...] maja 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. – w Urzędzie Celnym w S.; 3) od [...] maja 2016 r. do [...] lutego 2017 r. - w Izbie Celnej w R., Wydział [...]; 4) od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. - Służba Celno-Skarbowa; 5) od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. - Służba Celno-Skarbowa). Ustalił przy tym, że uwzględnienie w powyższych wyliczeniach dodatkowego okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej, następującego po powyższych okresach, tj. od dnia [...] lutego 2021 r. do chwili obecnej, nie spowoduje przekroczenia okresu 5 lat.

DIAS wskazał, że niezasadne jest żądanie skarżącej, dotyczące uznania okresu od [...] stycznia do [...] maja 2016 r., w związku z późniejszym wydaniem skarżącej karty zakresu przez jej ówczesną przełożoną, w stosunku do innych funkcjonariuszy pełniących służbę w tej samej komórce organizacyjnej. W aktach osobowych ww. brak jest bowiem rzeczonej karty z [...] stycznia 2016 r., a znajdująca się w nich karta z [...] maja 2016 r, nie zawiera w swej treści żadnych zapisów o tym, że zastępuje lub koryguje kartę z [...] stycznia 2016 r. W zakresie rozbieżności zapisów, dotyczących okresów służby wskazanych w pismach [...] z [...] października 2019 r. oraz [...] lutego 2021 r. z zapisami w świadectwie służby [...] z [...] grudnia 2019 r., wskazywanych w piśmie z [....] marca 2021 r. DIAS stwierdził, że po ponownym przeanalizowaniu akt osobowych dokonano sprostowania świadectwa służby.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm., zwana dalej: u.KAS) oraz poprzedzającego go zapisu art. 108 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799, zwana dalej: u.s.c.) wyjaśnił, że bezspornym jest fakt, iż do przywrócenia skarżącej do służby w Służbie Celnej doszło z dniem [...] czerwca 2009 r., a więc przed wejściem w życie ww. ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. W niniejszej sprawie miał zatem zastosowanie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948, ze zm., zwana dalej: p.w.u.KAS) określający, że w sprawach zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, stosuje się przepisy dotychczasowej. Tym samym, brak jest podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie art. 184 u.KAS.

Co do możliwości zastosowania art. 108 ust. 4 u.s.c., który pozwalałby na uznanie okresu od [...] marca 2004 r. do [...] czerwca 2009 r. za okres służby, DIAS stwierdził, że skoro przepisy u.z.e.f. nie uzależniają prawa do emerytury od ciągłości 15 lat służby, to brak jest podstaw do zastosowania ww. regulacji w sprawie. Skoro we wniosku o wydanie zaświadczenia skarżąca napisała wyraźnie, że prosi o ustalenie uprawnień w zakresie pełnienia służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań policyjnych i spełniania warunku posiadania 15 lat służby oraz o wydanie w tym zakresie zaświadczenia, a stwierdzony okres wykonywania tych zadań jak i okres służby są krótsze, wydanie zaświadczenia zgodnego z wnioskiem nie jest możliwe.

W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie 5 lat pełnienia służby przy wykonywaniu tzw. zadań policyjnych i spełnienia warunku posiadania 15 lat służby, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wnioskodawczyni wniosła też o dopuszczenie nowych dowodów w sprawie (tj. z: załącznika nr 1 do decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] grudnia 2009r. [...] Instrukcja określająca zasady postępowania po stwierdzeniu, iż dany podmiot lub osoba fizyczna występuje jako dłużnik Skarbu Państwa, decyzji Dyrektora Izby Celnej w R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] w sprawie monitorowania i kontrolowania międzynarodowej wymiany towarowej oraz ujednolicenia obiegu informacji w zakresie bezpieczeństwa lub mogących mieć znaczenie dla zapobiegania bądź zwalczania terroryzmu; decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...].02.2009 r. [...] w sprawie sposobu postępowania w wypadku ujawnienia okoliczności albo informacji mogących wskazywać na popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu).

Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej: Szef KAS, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu sprawy oraz specyfiki postępowania o wydanie zaświadczenia organ wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dała podstaw do orzeczenia zgodnie z wnioskiem skarżącej.

Szef KAS wskazał, iż nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5 letniego okresu służby przy realizacji zadań policyjnych uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny odwołując się do zadań Policji, określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji, której funkcjonariusze m.in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców stwierdził, iż "funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji", i wskazał jednocześnie, iż "podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia".

Nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i nie istnieje w związku z tym obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. W ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań. To zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną, w świetle wyroku Trybunału, prowadzi do tezy, iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związaną z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości.

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie DIAS prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wywiódł adekwatne wnioski uznając, iż na dzień [...] stycznia 2021 r., tylko zadania realizowane przez wnioskodawczynię w łącznym okresie 4 lat 4 miesięcy i 28 dni są tzw. zadaniami policyjnymi. To zadnia realizowane: od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Oddziale Celnym [...] w S. (zapisy w kartach zakresu obowiązków i uprawnień: "zwalczanie i ściganie przestępstw i wykroczeń w zakresie ustalonym Ustawą Karną Skarbową"), od [...] maja do [...] grudnia 2002 r. w Urzędzie Celnym w S. (zmiana związana z ustawowym przekształceniem organów celnych: z dniem [...] maja 2002 r. z dotychczasowych Urzędów Celnych utworzono Izby Celne, w ramach których wyodrębniono Urzędy Celne), od [...] maja 2016 r. do [...] lutego 2017 r. w Izbie Celnej w R. w Wydziale [...] (zapis w karcie zakresu obowiązków i uprawnień z [...] maja

2016 r.: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu'’). Ponadto DIAS prawidłowo zaliczył okresy pełnienia przez wnioskodawczynię służby w Służbie Celno-Skarbowej tj. od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. i ponownie od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.

Organ ocenił, że pozostałe zadania realizowane przez wnioskodawczynię w ramach służby w Służbie Celnej w byłej Izbie Celnej w R., w okresach niezaliczonych do 5 lat, nie posiadały przymiotu tzw. zadań policyjnych. Ponadto z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni aktualnie pełni służbę w Służbie Celno-Skarbowej, okres zaliczany do wysługi 5 lat o charakterze policyjnym zwiększa się z każdym dniem. Jednak, w chwili obecnej, nawet uwzględnienie wyliczenia dodatkowego okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej, począwszy od dnia [...] lutego 2021 r., jeszcze nie powoduje, aby okres ten przekroczył 5 lat.

Odnosząc się do argumentu zażalenia w zakresie braku daty dziennej wydanego przez DIS postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż uchybienie to wystąpiło jedynie na odpisie postanowienia doręczonym skarżącej, nie ma ono jednak wpływu na wynik sprawy.

W zakresie zarzutu nieuwzględnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej w R.: nr [...] z 2008 r. oraz nr [...] i nr [...] z 2009 r., nakładających - ogólnie - na funkcjonariuszy lub pracowników określone obowiązki dotyczące, odpowiednio, postępowania przy stwierdzeniu, iż dany podmiot lub osoba fizyczna występuje jako dłużnik Skarbu Państwa, przekazywania informacji mających lub mogących mieć znaczenie dla zwalczania terroryzmu oraz o nietypowych i nieoczekiwanych zdarzeniach i zjawiskach mogących rodzić podejrzenia o działalność terrorystyczną, informacji wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa stwierdził, iż jak wskazał DIAS w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., decyzje te brał pod uwagę, a ich analiza nie pozwala na zmianę stanowiska w sprawie. Zauważył przy tym, że zakres czynności każdego funkcjonariusza celnego, niezależnie od przypisanych w karcie obowiązków, mógł być szerszy i wynikać z dokumentów wewnętrznych (decyzje, polecenia i inne).

Jednak poszczególne obowiązki funkcjonariusza należy rozpatrywać przy uwzględnieniu zakresu jego indywidualnych uprawnień i obowiązków służbowych. Oznacza to, że dopiero wnikliwa analiza indywidualnie określonych zadań, z uwzględnieniem innych materiałów źródłowych, w tym przepisów

o charakterze ogólnym, powinna dać podstawę do wydania adekwatnego rozstrzygnięcia. Taką analizę DIAS przeprowadził, wyprowadzając z niej właściwe

wnioski. Wskazał, że dokumentem doprecyzowującym zadania, obowiązki i uprawnienia konkretnego funkcjonariusza, jest indywidualnie ustalony zakres obowiązków i uprawnień, jak również inne dokumenty podmiotowo wyróżniające funkcjonariusza (np. indywidualna decyzja, upoważnienie, polecenie lub dekretacja). Takie indywidualne upoważnienie (o treści: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu") znajduje się w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień wnioskodawczyni z dnia [...] maja 2016 r. Zadanie to zostało przez DIAS zaliczone do tzw. zadań policyjnych.

Odnosząc się do żądania uznania okresu od [...] stycznia do [...] maja 2016 r. (z uwagi na późniejsze wydanie ww. w stosunku do innych pracowników tej samej komórki organizacyjnej - karty zakresu obowiązków i uprawnień zawierającej zapis uznawany za tzw. zadanie policyjne) organ odwoławczy stwierdził, że podziela pogląd DIAS, wyrażony w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, że w aktach osobowych wnioskodawczyni brak jest rzeczonej karty z dnia [...] stycznia 2016 r., a znajdująca się karta z [...] maja 2016 r. nie zawiera żadnych zapisów o tym, że koryguje lub zastępuje kartę z [...] stycznia 2016 r.

W zakresie zarzutu dotyczącego braku wskazania, które okresy zostały zaliczone do lat służby, organ odwoławczy podzielił stanowisko DIAS (wyrażone w ww. piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r.), iż w punkcie 1 pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. jednoznacznie wskazano wnioskodawczyni, od którego dnia liczony jest jej staż służby i które okresy nie zostały zaliczone do tego stażu. Brak matematycznego zsumowania tych okresów nie może stanowić skutecznego uzasadnienia zarzutu jakoby nie udzielono ww. informacji w tym zakresie.

Stwierdził, że skoro w dostępnej dokumentacji brak jest zapisów w treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez skarżącą zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 u.s.c., w okresie co najmniej 5 lat, to zasadną jest odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane wyżej postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie go w całości. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznania

świadków;

2. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania dotyczącego

przeprowadzenia dowodu z zeznania świadków, mimo, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;

3. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nie przesłuchanie świadków, które mogło

przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez

nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;

5. art. 9 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku należytego i

wyczerpującego informowania jej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem

postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nie udzielono jej mimo wielokrotnego żądania odpowiedzi w zakresie ile posiadam wg organu lat, miesięcy, dni służby;

6. art. 108 ust. 4 u.s.c. i art. 184 u.KAS poprzez nie wliczenie

okresu od [...] marca 2004 r. do [...] czerwca 2009 r. do stażu służby wraz z równorzędnym z nim okresem zatrudnienia, który wliczany jest do wysługi emerytalnej dla celów emerytury policyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.

Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).

Podkreślić trzeba, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, ponieważ nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, odmawiając wydania zaświadczenia potwierdzającego staż służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 u.z.e.f., wykazał w sposób wyczerpujący, iż analiza kart zakresów uprawnień i obowiązków, jak też innych materiałów dokumentujących przebieg służby i zadania w okresie służby skarżącej (dołączone do niniejszej sprawy), nie potwierdziła, że skarżąca posiada ww. staż służby we wskazanym wymiarze. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, trafnie uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca wykonywała tzw. "zadania policyjne" w okresach: od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. w Oddziale Celnym [...] w S. (zapisy w kartach zakresu obowiązków i uprawnień: "zwalczanie i ściganie przestępstw i wykroczeń w zakresie ustalonym ustawą karną skarbową"; od [...] maja do [...] grudnia 2002 r. w Urzędzie Celnym w S. (zmiana związana z ustawowym przekształceniem organów celnych, z dniem 1 maja 2002 r. z dotychczasowych Urzędów Celnych utworzono Izby Celne, w ramach których wyodrębniono Urzędy Celne); od [...] maja 2016 r. do [...] lutego 2017 r. w Izbie Celnej w R. w Wydziale [...] (zapis w karcie zakresu obowiązków i uprawnień z [...] maja 2016 r.: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu"); od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. i ponownie od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. okresy służby w Służbie Celno-Skarbowej. Łączny okres wykonywania przez wnioskodawczynię ww. zadań policyjnych wynosi 4 lata, 4 miesiące i 28 dni.

Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, przedstawione przy skardze akta administracyjne, zawierające jej karty zakresu obowiązków i uprawnień, dokumenty obrazujące przebieg jej służby oraz zadania wykonywane w okresie, nie potwierdziły, że dysponuje ona 5-letnim stażem służby przy realizacji zadań policyjnych. Z uwagi bowiem na charakter tych zadań, ściśle powiązany z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem i zwalczaniem przestępstw i wykroczeń skarbowych, dla potwierdzenia realizacji zadań policyjnych konieczna jest bezpośrednia i faktyczna ich realizacja, poparta zapisami wynikającymi z karty zakresu obowiązków i uprawnień, kart opisu stanowisk służbowych w ww. komórkach organizacyjnych bądź innych dokumentów będących w posiadaniu organu.

Ponieważ posiadana dokumentacja nie potwierdziła, że skarżąca realizowała w pozostałych przedziałach czasowych zadania, określone w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 u.s.c. z 2009 r., brak jest podstaw do uznania, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia ww. przepisów.

Zasadnie w tym zakresie stwierdziły organy, że nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i nie zawsze w związku z tym istnieje obowiązek objęcia ich systemem zaopatrzenia emerytalnego.

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt 39/13 (publ. OTK-A 2015/3/27) funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji oraz, że to podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia zdrowia i życia. Z tej racji Trybunał uznał, że sytuacja prawna funkcjonariuszy Służby Celnej, wykonujących zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 u.s.c., jest podobna do sytuacji prawnej funkcjonariuszy Policji. Tym samym przyjął, że nie znajduje konstytucyjnego uzasadnienia odmienne potraktowanie tej grupy funkcjonariuszy Służby Celnej względem funkcjonariuszy Policji w zakresie prawa do zaopatrzenia emerytalnego.

W świetle powołanego wyroku Trybunału, to wykonywanie zadań o ściśle policyjnym charakterze, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacji wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych. Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio realizowały zadania w zakresie rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania oraz zwalczania przestępstw, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań.

W ocenie Sądu, przyjęcie przez organ tak interpretowanego zakresu podmiotowego art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 u.s.c. z 2009 r., ograniczającego się do tych funkcjonariuszy, którzy realizowali zadania określone w ww. przepisach w sposób bezpośredni, warunkowało przyjęcie, iż zadania realizowane przez skarżącą w pozostałych okresach pełnienia służby, nie były zadaniami o charakterze policyjnym.

Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie zaniechania przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków stwierdzić należy, co zresztą wywiedziono wyżej, iż uproszczony charakter postępowania o wydanie zaświadczenia powoduje, że organ nie przeprowadza postępowania dowodowego w rozumieniu art. 75 k.p.a. (w tym dowodów z zeznań świadków), może jedynie potwierdzić istniejące fakty i okoliczności, które wynikają z dokumentów obrazujących przebieg służby. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest bowiem dopuszczalne dokonywanie, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Niezasadny jest także zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku informacyjnego i brak wskazania, które okresy zostały zaliczone skarżącej do lat służby. W zaskarżonym postanowieniu Szef KAS wskazał bowiem, że aprobuje stanowisko DIAS, wyrażone w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., iż w punkcie 1 pisma Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. wskazano wnioskodawczyni, od którego dnia liczony jest jej staż służby i które okresy nie zostały zaliczone do tego stażu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 108 ust. 4 u.s.c i art. 184 u.KAS poprzez niewliczenie okresu od [...] stycznia 2004 r. do [...] czerwca 2009 r. do stażu wraz z różnorzędnym z nim okresem zatrudnienia, który jest wliczany do wysługi emerytalnej dla celów emerytury policyjnej wskazać należy, że trafna jest ocena organów, że w przypadku skarżącej okres ten nie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia. Wnioskodawczyni została przywrócona do służby z dniem [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego, na jego wniosek, przywraca się do służby w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Przepis art. 108 ust. 4 u.s.c. pozwalający na zaliczenie okresu pozostawania poza służbą (w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby), do okresu służby, od którego zależą uprawnienia i świadczenia należne funkcjonariuszowi, wszedł w życie w dniu 31 października 2009 r., a więc po ponad 4 miesiącach od dnia przywrócenia skarżącej do służby. Konsekwentnie w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 184 u.KAS, który wszedł w życie dopiero w dniu 1 marca 2017 r.

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Szefa KAS oraz poprzedzające je postanowienie DIAS są prawidłowe, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania, jak już bowiem wywiedziono wyżej, postępowanie dowodowe przy rozpoznawaniu wniosku o wydanie zaświadczenia, ma ograniczony zakres.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze z.), orzekł jak w sentencji wyroku.