Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 331/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 3, art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Andrzej Cisek Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2009r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia galerii i balkonów budynku przy ul. [...] we W. do właściwego stanu technicznego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z.D. kwotę 500 (słownie: pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) decyzję Nr [...], którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] we W. w terminie 4 miesięcy, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna:

a) doprowadzenie części obiektu (galerii) do właściwego stanu technicznego poprzez:

– demontaż rur spustowych (odprowadzających wodę opadową z połaci dachowej)

skierowanych bezpośrednio na płytę galerii,

– montaż rur spustowych (o średnicy co najmniej 100 mm) od strony ulicy odprowadzających wodę opadową z połaci dachowej bezpośrednio do kanalizacji miejskiej,

– usunięcie uszkodzonej warstwy płyty ceramicznej, po uprzednim demontażu

posadzki, obróbek blacharskich,

– oczyszczenie stalowych (nośnych) belek i zabezpieczenie ich antykorozyjnie,

– uzupełnienie płyty ceramicznej i ubytków (warstwą nowego materiału),

– wykonanie nowej posadzki wraz z podsypką i ułożenie izolacji przeciwwodnej (np. z 2 warstw papy na lepiku) zabezpieczającej konstrukcję przed wodami opadowymi, wraz z montażem obróbek blacharskich płyt galerii (zastosować obróbkę blacharską połączoną z izolacją przeciwwodną galerii),

– wykonanie odprowadzenia wód opadowych - rynny, którą należy włączyć do rur spustowych odprowadzających wodę do kanalizacji deszczowej,

b) doprowadzenie części obiektu (balkonów) do właściwego stanu technicznego poprzez:

– demontaż rur spustowych (odprowadzających wodę opadową z połaci dachowej) skierowanych bezpośrednio na płyty balkonów,

– montaż rur spustowych (o średnicy co najmniej 100 mm) od strony ulicy odprowadzających wodę opadową z połaci dachowej bezpośrednio do kanalizacji miejskiej,

– demontaż wypraw wierzchnich i elementów balkonów, a następnie wymianę elementów konstrukcji balkonów wraz z elementami nośnymi - belkami stalowymi, i odtworzenie konstrukcji balkonów wraz z warstwą izolacji, obróbek blacharskich i warstwami wykończeniowymi.

Do czasu usunięcia nieprawidłowości organ l instancji zakazał użytkowania galerii

i balkonów (od strony frontowej budynku).

Odwołanie od w/w rozstrzygnięcia wniósł Z.D.. Odwołujący kwestionując zapisy ekspertyzy z dnia 10 sierpnia 2008 r., podniósł, że nieprawdą jest, iż na budynku przy ul. [...] dokonywano przeróbek – remontów, bowiem w latach 1960-61 dokonany został kapitalny remont w oparciu o pełną dokumentację projektowo-kosztorysową (pkt 9). Nie było prowizorycznego sposobu odprowadzania wód opadowych z dachów, a były i są prawidłowo zamontowane i eksploatowane. Treść punktu 10 nie jest zgodna ze stanem faktycznym, obecnym i przeszłym. Strona nie zgodziła się także, że rury spustowe odprowadzające wodę opadową z połaci dachowej skierowane są bezpośrednio na płytę galerii, bowiem rury spustowe od ulicy i podwórza są połączone bezpośrednio z instalacją ogólnospławną w ulicy a przekrój wystarczający do odbioru wody. Również nie zgodził się, że rury spustowe odprowadzające wodę opadową z połaci dachowej skierowane są bezpośrednio na płyty balkonowe, bowiem instalacja taka w ogóle nie istnieje.

Zdaniem odwołującego budynku nie da się zabezpieczyć przed opadami deszczu. Nadto znajduje się on w rejonie występowania wody gruntowej, dlatego w zależności od intensywności opadów atmosferycznych następuje podnoszenie zwierciadła wody i zalewanie piwnic, ale nie do wysokości 30-80 cm. Tematu tego rzeczoznawca nie przeanalizował, a powodem takiego stanu są tłoczone ścieki kanalizacyjne z sieci ogólnospławnej z ulicy do piwnicy budynku przy ul. [...]. Z.D. zakwestionował także zapis punktu 1.1 ekspertyzy, że występujące spękania na elewacji wschodniej nad nadprożami nie stwarzają zagrożenia, gdyż są to wieńce nasuwane żelbetowe.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzję Nr [...] wydano na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, w ocenie organu odwoławczego, bezsprzecznie ustalono, że główną przyczyną złego stanu technicznego części obiektu budowlanego - galerii i balkonów - jest odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio na galerie i balkony, natomiast brak sieci kanalizacji deszczowej powodujący wypłukiwanie drobnych frakcji ze znajdującego się pod fundamentami piasku prowadzący do geologicznej niejednorodności podłoża pod fundamentami nie stanowi bezpośredniej przyczyny uszkodzeń płyt galerii i balkonów. Zeznania rzeczoznawcy budowlanego – inż. T.Ś. udzieliły odpowiedzi na postawione pytania o przyczyny złego stanu technicznego galerii i balkonów oraz o rozwiązania techniczne zapobiegające dalszej dewastacji przedmiotowej części budynku, włącznie ze sposobem odprowadzania wód opadowych ze strony ulicy w jej obrębie. Jednocześnie świadek stwierdził, że nie występuje w chwili obecnej niebezpieczeństwo uszkodzenia galerii i balkonów przez ruch samochodowy. Powyższe uprawniało organ l instancji do podjęcia badanego rozstrzygnięcia, zgodnie z delegacją zawartą w art. 66 ustawy - Prawo budowlane.

W ocenie WINB organ l instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z poszanowaniem zasad procedury administracyjnej, ustalając niewątpliwie, że część obiektu budowlanego (galerie i balkony) przy ul. [...] we W. jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz ustalił przyczyny takiego stanu. Kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało zatem w oparciu o właściwą podstawę prawną, a treść nakazanych obowiązków mieści się w upoważnieniu ustawowym zawartym w powołanej przez organ l instancji podstawie prawnej. Ponieważ przesłanki zastosowania takiego sposobu rozstrzygnięcia ustalone zostały w sposób niesporny, w postępowaniu odwoławczym uznano, że skarżone rozstrzygnięcie jako prawidłowe pozostaje w obrocie prawnym.

Odnosząc się do treści odwołania, organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na niewypełnienie przez właściciela ciążącego na nim obowiązku i niepodjęcie działań mających na celu usunięcie występujących nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego obiektu, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był nakazać właścicielowi usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami prawa. Argumenty zaś podnoszone przez Z.D., mające obalić twierdzenia zawarte w ekspertyzach technicznych, nie zasługują na uwzględnienie, bowiem podstawę do wydania badanej decyzji stanowił całokształt materiału dowodowego (przede wszystkim zeznania posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane inż. T.Ś.). Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika również, że organ stopnia powiatowego przeprowadził odrębne postępowanie administracyjne dotyczące uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej oraz stanu technicznego ulicy [...].

Z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. nie zgodził się Z.D. i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podniósł w niej, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] PINB nałożył na Spółkę A (byłego zarządcę nieruchomości) obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku. Wymagana ekspertyza miała określać przyczyny obecnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] we W. oraz możliwości doprowadzenia tego stanu do zgodnego z obowiązującym prawem. Dnia 23 sierpnia 2006 r. została przedstawiona "Ekspertyza stanu technicznego galerii i balkonów" opracowana w marcu 2004 r., która jednak nie spełniała wymogów przedstawionych przez PINB, ponieważ nie dotyczyła całego budynku, a tylko jego części. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ I instancji nałożył na zarządcę grzywnę w celu przymuszenia jego do wykonania decyzji Nr [...]. Dnia 14 czerwca 2007 r. zostaje złożone opracowanie pn. "Ekspertyza – Orzeczenie techniczne dotyczące oceny stanu zachowawczego budynku i elementów konstrukcyjnych na podstawie badań przeprowadzonej w trakcie wizji lokalnej oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej stanu budynku we W. wraz z infrastrukturą przy ulicy [...]", sporządzone przez inż. T.Ś.. Pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. PINB poinformował Spółkę A, że obowiązek nałożony decyzją Nr [...] nie został wykonany. Dnia 11 sierpnia 2008 r. wpłynęło opracowanie pn. "Ekspertyza, orzeczenie techniczne" sporządzone przez inż. T.Ś., do którego dołączono "Ekspertyzę stanu zachowawczego galerii i balkonów" wykonaną przez inż. J.O., a zaktualizowaną przez inż. T.Ś.. W/w dokumentacja była podstawą wydania przez organ I instancji decyzji nr [...], utrzymaną w mocy przez WINB.

Skarżący zarzucił w skardze, że ekspertyza z dnia 11 sierpnia 2008 r. w dalszym ciągu nie zawiera sposobu usunięcia nieprawidłowości, a zawarte w nich rozwiązania są zbyt ogólnikowe. Ponadto między wersją oryginalną ekspertyzy z marca 2004 r., a poprawioną, rzekomo zaktualizowaną przez inż. T.Ś., nie ma jakichkolwiek różnic merytorycznych. Są to zatem te same opracowania bez jakichkolwiek zmian. Stąd decyzja PINB jest niezrozumiała, bowiem organ przyjął opracowania, w których zarzucane braki nie zostały uzupełnione, a nieścisłości niewyjaśnione. Ekspertyza wykonana 10 sierpnia 2009 r. też nie zawiera podstawy wykonania prac budowlanych, czyli projektu. Nie zostały uzupełnione braki zgłoszone przez PINB pismem z dnia 17 czerwca 2008 r., tj. nie uściślono miejsca, zakresu i sposobu wykonania robót, w tym m.in. wzmocnienia ław fundamentowych, izolacji pionowej i poziomej, zabezpieczeń spękanych murów.

Ponadto – zdaniem skarżącego - WINB utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z k.p.a.. W uzasadnieniu swojej decyzji nie ustosunkował się do zarzutu, że złożone ekspertyzy nie zawierają sposobu usunięcia nieprawidłowości. Podobnie nie wyjaśnił wątpliwości co do różnic w przedstawionych ekspertyzach, czym naruszył zasadę zawartą w art. 7 k.p.a. oraz obowiązki wynikające z art. 77 § 1 i 78 § 1 k.p.a..

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powoduje że decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Naruszenie prawa w niniejszej sprawie polega przede wszystkim na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 oraz art. 85 § 1 k.p.a.), jak i naruszeniu przepisu art. 10 § 1 i § 3 k.p.a..

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane", obowiązujące w dacie wydawania kwestionowanych decyzji.

Stosownie do treści art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

W rozpatrywanej sprawie decyzja na podstawie wyżej powołanego art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego została podjęta przez PINB w dniu [...] (Nr [...]). Decyzją tą nałożono na Spółkę A - jako zarządcę nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] - obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, znajdującego się na w/w działce. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazano, że ekspertyza powinna określać przyczyny powstania obecnego stanu technicznego i możliwości doprowadzenia tego stanu do zgodnego z obowiązującym prawem, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. Konieczne będzie również określenie stopnia możliwości wystąpienia zagrożenia dla życia i mienia. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, będący podstawą prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji, stanowi natomiast, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przy czym zgodnie z ust. 2 art. 66 w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że badane w niniejszej sprawie decyzje zostały podjęte po wcześniejszym wyeliminowaniu przez WINB z obrotu prawnego decyzji PINB dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...]. Uchylając tą decyzję organ odwoławczy wskazał, że z ekspertyzy technicznej sporządzonej jasno wynika, że główną przyczyną powstania uszkodzeń budynku jest brak sieci kanalizacyjno-deszczowej, która zabezpieczałaby budynek przed opadami deszczu. Z uwagi na wskazanie przez autora ekspertyzy, że do kapitalnego remontu budynku można przystąpić dopiero po wyeliminowaniu przyczyn powstania uszkodzeń, gdyż w przeciwnym wypadku wszelkie podjęte roboty budowlane zostaną zniweczone, organ II instancji stwierdził, że decyzja nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych wydana została przedwcześnie. W ocenie WINB w pierwszej kolejności należało wyeliminować przyczynę a dopiero później naprawić skutki zaistniałego zdarzenia. Ponadto organ II instancji zarzucił, że PINB w sentencji rozstrzygnięcia nie określił w sposób jasny i precyzyjny obowiązków jakie zostały nakazane adresatowi do wykonania. Samo nałożenie obowiązku wykonania szczelnego koryta ściekowego bądź ułożenia izolacji przeciwwodnej, zabezpieczającej konstrukcję przed wodami opadowymi bez wskazania metody ich wykonania jest niewystarczające. Zobowiązanie adresata decyzji wykonania przedmiotowych obowiązków jest zatem mało precyzyjnie i nie określa jakie zobowiązany tak naprawdę winien podjąć działania, by wykonać owe obowiązki. Powyższe należy również odnieść do opracowania sporządzonego przez inż. T.O., które zawiera jedynie ogólnikowe wskazanie zakresu niezbędnych robót budowlanych, nie określając sposobu ich wykonania.

Trzeba zauważyć, że organ II instancji przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, natomiast organ I instancji po przekazaniu jemu sprawy obowiązany jest ją ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć. Zatem po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, organ I instancji musi rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, odnosząc się do wszystkich okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie przy ponownym jej rozpoznawaniu organ I instancji wprawdzie wydał decyzję Nr [...] w oparciu o przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jednakże bez dokonania w sposób należyty czynności wyjaśniających i bez rozpatrzenia w całokształcie materiału dowodowego, co pozwoliłoby na jednoznacznie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do orzeczenia na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Organ ten nie wziął pod uwagę obszernych, krytycznych uwag i zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, a ten ostatni w skarżonej decyzji z niewiadomych powodów przeszedł nad tym do porządku.

Przede wszystkim wskazać należy, że jedyną czynnością podjętą przez PINB po decyzji kasacyjnej WINB we W. z dnia [...] r. Nr [...], a przed wydaniem ponownej decyzji w pierwszej instancji, było przesłuchanie świadka inż. T.Ś.. W ocenie Sądu organ I instancji winien był przed wydaniem kwestionowanej decyzji – czyniąc zadość przepisom art. 75 § 1, 77 § 1 k.p.a. a także art. 85 § 1 k.p.a. – przeprowadzić oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego, zawiadamiając wcześniej strony o ich uprawnieniach zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a..

Należy w tym miejscu wskazać, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy).

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. w szczególności dowodem mogą być oględziny, które w rozpatrywanej sprawie winny były znaleźć ponowne zastosowanie po wydaniu decyzji kasacyjnej i przekazaniu sprawy do PINB. W oględzinach tych miały prawo brać udział strony postępowania. Ponowne przeprowadzenie oględzin miało również znaczenie z tego powodu, że od poprzednio przeprowadzonych oględzin minęły trzy lata (17 lutego 2006 r.), zaś skarżący podnosił w toku postępowania szereg zastrzeżeń co do zapisów ekspertyz, a dotyczących stanu faktycznego, wobec czego trudno opierać się na takim kwestionowanym dowodzie, którego bardzo skąpe ustalenia poczynił tylko pracownik organu.

Z uzasadnień skarżonych decyzji wynika, że Pan inż. T.Ś., autor ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku, był w postępowaniu administracyjnym traktowany jako biegły, bowiem sporządzenie takiej ekspertyzy wymaga posiadania wiadomości specjalnych. Opinia biegłego ma natomiast na celu pomóc organom administracji w ustaleniu okoliczności, do wyjaśnienia których konieczna jest wiedza specjalistyczna z określonej dziedziny (art. 84 § 1 k.p.a.). Jednakże organ orzekający w sprawie zobowiązany jest do oceny każdego dowodu przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym. Co do zasady każdy taki dowód organ może uznać za wiarygodny, może jednak również każdemu przeprowadzonemu dowodowi wiarygodności w całości lub części odmówić. Organ ma zatem prawo i obowiązek zbadać, czy opinia biegłego jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt IVSA/Wa 1697/05, publ. LEX nr 196467). Jednoznaczny charakter wypowiedzi biegłego musi wynikać z całej opinii. Opinia powinna być spójna, wskazywać na proces logicznego rozumowania, wyciągania wniosków. Powinno z niej wynikać, czym kierował się specjalista wysuwając określone tezy, z jakich danych i opracowań korzystał. To organ powinien więc zadbać, aby dowód był przydatny do rozstrzygnięcia danej sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt ISA/Wa 2084/04, publ. Lex nr 192648). Jeżeli opinia nie odpowiada tym wszystkim warunkom, organ winien zwrócić się do biegłego z wezwaniem do jej uzupełnienia w wyznaczonym (np. konkretnymi pytaniami) zakresie, co do określonych okoliczności.

W niniejszej sprawie tymczasem organ I instancji przesłuchał autora ekspertyzy w charakterze świadka, co jest – zdaniem Sądu – niedopuszczalne, albowiem te dwa rodzaje dowodów (zeznania świadków i opnie biegłych) służą różnym celom w postępowaniu wyjaśniającym. W przeciwieństwie do biegłych – świadkowie mają relacjonować określone fakty, niezbędne organowi do wyjaśnienia sprawy, a więc ich rola i zadnia są całkiem różne.

Należy zaznaczyć, że "biegli, inaczej niż świadkowie, nie mogą w zasadzie komunikować organowi swych spostrzeżeń o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz powołani są do służenia organowi wiadomościami specjalnymi, wypowiadanymi w postaci opinii - są swego rodzaju pomocnikami w zakresie dysponowania wiadomościami specjalnymi" (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I SA 313/99, publ. LEX nr 54522).

Z akt sprawy wynika zatem, że organ I instancji, nie dokonując własnych ustaleń, w istocie oparł swoje rozstrzygnięcie na przedłożonych ekspertyzach. Wprawdzie decyzja podjęta na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest związana z przedłożoną uprzednio ekspertyzą techniczną, jednakże nie może ona stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Tym samym PINB nie wskazał, czy ekspertyzy te wyjaśniają wystarczająco sprawę i, czy mogą być podstawą wydania decyzji o nakazaniu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. I co istotniejsze ekspertyzy te w treści nie różnią się znacząco od siebie. Można zatem nabrać wątpliwości, czy obowiązek nałożony decyzją Nr [...] został w sposób prawidłowy wykonany. Jak wskazał PINB w piśmie z dnia 17 czerwca 2008 r. opracowanie z maja 2007 r. nie obejmuje swoim zakresem wszystkich elementów obiektu oraz sposobu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznych obiektu, a w szczególności brak jest jednoznacznego wskazania miejsc, zakresu i warunków wykonania określonych robót, zaś w odniesieniu do galerii i balkonów – autor ogranicza się do zalecenia: "zaktualizować opracowanie z marca 2004 r., co również nie wskazuje sposobu usunięcia nieprawidłowości".

W powyższym zakresie ekspertyza z dnia 10 sierpnia 2008 r. nie została uzupełniona. Wskazano w niej bowiem, że dokładne rozwiązanie klamrowania określi "Projekt techniczny", gdzie jednoznacznie będą wskazane miejsca spękań, co da podstawę do opracowania projektu budowlanego (s. 5).

Mimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy kwestionowaną przez skarżącego decyzję. Nie zauważając w/w uchybień, tym samym akceptując zaniechanie organu I instancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z w/w przepisami procedury administracyjnej, organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, w konsekwencji dopuścił się także naruszenia prawa.

Ponadto WINB stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "podstawę do wydania badanej decyzji stanowił całokształt materiału dowodowego (przede wszystkim zeznania posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane inż. T.Ś.)". Twierdzenie to nie znajduje jednak potwierdzenia w materiale dowodowym. Nadto w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez Z.D. zarzutów odwołania dotyczących ekspertyz technicznych, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie zasługują one na uwzględnienie. Tym samym naruszył art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a..

Decyzje wydawane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego są związane z przedłożoną uprzednio ekspertyzą techniczną, a w sytuacji, gdy ekspertyza ta nasuwa wątpliwości szczególnie istotnym było wyjaśnienie, czy stanowi ona wystarczającą podstawę do podjęcia takiej decyzji, nakazującej usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W sprawie niniejszej ustaleń takich jednak nie poczynił ani organ I instancji, ani organ odwoławczy, nie dokując w tym zakresie własnych ustaleń. W istocie w niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji oparły więc swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach faktycznych nie poczynionych samodzielnie, lecz poczynionych przez autora ekspertyz. Stwierdzić więc trzeba, że kwestionowane decyzje zapadły z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 6, art. 7, art., 8, art. 11, art. 77, art. 80 jak również art. 107 i art. 138 k.p.a..

Przeprowadzenie oględzin i wyjaśnienie wątpliwości było konieczne także z uwagi, że odstąpiono - na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. – od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania.

Art. 10 § 2 k.p.a. ustanawia wyjątki od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, a mianowicie organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie natomiast z § 3 art. 10 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

W niniejszej sprawie organ I instancji nie uczynił zadość powyższym przepisom, bowiem wprawdzie została sporządzona adnotacja z datą 6 kwietnia 2009 r., jednakże brak jest zarówno w niej uzasadnienia odstąpienia od prowadzenia postępowania bez czynnego udziału strony, jak i w uzasadnieniu pojętej decyzji. W adnotacji organ obowiązany jest natomiast wykazać okoliczności faktyczne, które jako podstawę uzasadniają odstępstwo oraz na podstawie jakich dowodów ustalił ich wystąpienie. Ponadto "obowiązek sporządzenia omawianej adnotacji nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie od obowiązku ujawnienia w uzasadnieniu decyzji okoliczności, ze względu na które podjął on tę decyzję z naruszeniem zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a." (zob. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 94 i 95).

Z powyższych względów przeprowadzenie oględzin przez organ I instancji jest konieczne, aby po pierwsze ustalić we własnym zakresie stan faktyczny sprawy i móc w konsekwencji oceni oraz odnieść się zarówno do treści ekspertyzy, jak i zarzutów stawianych przedłożonym ekspertyzom przez skarżącego.

Kolejnym uchybieniem prowadzonego postępowania jest niezrozumiałe zawężenie przedmiotu sprawy. Należy zauważyć, że w dniu 13 lutego 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego we W. przy ul. [...], natomiast z uzasadnień podjętych decyzji wynika, że ograniczono przedmiot rozstrzygnięcia jedynie do części w/w budynku, tj. stanu technicznego balkonów i galerii.

Wprawdzie organy wskazują, powołując się przy tym jedynie na ekspertyzy, że zagrożeniem dla życia i mienia jest zły stan techniczny balkonów i galerii, ale należy zawrócić uwagę na przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, na podstawie którego właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Niezrozumiałym jest także wskazywanie, że sprawa dotycząca gospodarki wodno-ściekowej będzie wyjaśniona i rozpoznana w odrębnym postępowaniu, skoro brak kanalizacji wpływa na stan techniczny całego budynku, a sprawa dotyczy stanu technicznego całego budynku. Organ II instancji przyjął w zaskarżonej decyzji, że "organ stopnia powiatowego przeprowadził odrębne postępowanie administracyjne dotyczące uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej oraz stanu technicznego ulicy Zaporoskiej", co jednak nie jest zgodne z prawdą.

Z akt sprawy wynika, że w piwnicy budynku przy ul. [...] stoi woda, brak odpowiedniego odpływu wód opadowych, na murach są grzyby i pleśń, brak kratki ściekowej uniemożliwiającej odpływ wody, itp.. W trakcie przeprowadzonych w dniu 17 lutego 2006 r. oględzin ustalono, że na zewnętrznych ścianach budynku występują liczne ubytki tynków, pęknięcia nadproży okiennych, pęknięcia pionowe murów. Te wszystkie okoliczności wpływają niewątpliwie na stan techniczny całego budynku, a nie tylko balkonów i galerii.

Podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie jedynie stanu technicznego balkonów i galerii należałoby również odnieść do stwierdzenia WINB, zawartego w decyzji kasacyjnej z dnia [...] r. Nr [...], że decyzja nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych jest przedwczesna, a w pierwszej kolejności należy wyeliminować przyczynę a dopiero później naprawić skutki zaistniałego zdarzenia.

Ponadto Z.D. zakwestionował w odwołaniu zapis punktu 1.1 ekspertyzy, że występujące spękania na elewacji wschodniej nad nadprożami nie stwarzają zagrożenia, gdyż są to wieńce nasuwane żelbetowe. To również powinno zostać rozważone przez organ, a wyniki tych rozważań - znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie nie został wyjaśniony należycie stan faktyczny sprawy oraz zaniechano przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jakiego wymaga zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. To zaś nie pozwoliło na podjęcie zgodnym z prawem decyzji.

Z powyższych względów uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem w/w przepisów prawa procesowego, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś obligowało Sąd do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.

k.g.