Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4376/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr. ) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2001r. nr [...], 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Hrycaj TG


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.), pozbawił W.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD w P. z dnia [...] marca 1986 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]maja 1949 r. do [...] października 1951 r. (z przerwami).

W uzasadnieniu decyzji podano, że okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej W.S. pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że W.S., na podstawie dotychczasowych przepisów, uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje, w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, pozbawienie takiej osoby tych uprawnień.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 1 art. 4 ustawy o kombatantach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.S. wniósł o pozostawienie mu uprawnień kombatanckich ponieważ służbę wojskową pełnił w KBW i brał udział w walkach z bandami UPA na terenie województwa rzeszowskiego i lubelskiego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]marca 2001 r. o pozbawieniu W.S uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu stwierdził, że W.S. pełnił, w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka, służbę wojskową w 4 Pułku KBW po 30 czerwca 1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Ustalenia te Kierownik Urzędu poczynił na podstawie wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia 22 sierpnia 1995 r. "Oddziały Wojska Polskiego walczące ze zbrojnym podziemiem w latach 1945-1954". Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że W.S. został zaprzysiężony w dniu 24 lipca 1949 r. i nie mógł brać udziału w walkach w okresie od 15 maja 1949 do 29 czerwca 1949 r. Natomiast w wykazie żołnierzy 4 Pułku KBW biorących udział w walce z UPA w dniu 21 maja 1951 r. zawartym w meldunku operacyjnym sztabu Pułku [...]z dnia 25 maja 1951 r. brak nazwiska W.S.

Ponownie też stwierdził Kierownik Urzędu, że nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.S. wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. gdyż nie uwzględniono jego walki z bandami UPA na terenie Rzeszowszczyzny i Lubelskiego w okresie odbywania służby wojskowej w IV Brygadzie KBW Rzeszów.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 371 ze zm.), zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r., posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia, z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Do tej grupy osób należy W.S., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 15 maja do 29 czerwca 1949 r. i od 31 stycznia 1950 r. do 5 października 1951 r. pełniąc w tym czasie służbę wojskową w 4 Pułku KBW.

W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBoWiD-u z dnia [...] marca 1986 r.

Jednak skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także w skardze twierdzi, że w czasie pełnienia służby wojskowej w 4 Pułku KBW brał udział w walkach z bandami UPA. Po wniesieniu skargi W.S. przesłał, jako załącznik do pisma z dnia [...] sierpnia 2004 r., "oświadczenie świadka" A.M. z dnia [...] października 1985 r., z którego wynika, że skarżący był uczestnikiem walk z bandami UPA na terenie Rzeszowszczyzny i Lubelskiego". Należy też zwrócić uwagę, że skarżący już w deklaracji członkowskiej z 1983 r. podawał, że brał bezpośredni udział w walkach z reakcyjnym podziemiem "w rejonie rzeszowskim jak: Baligród, Jasło, Jabłonna, Krosno. W aktach administracyjnych znajduje się także oświadczenie świadka W.S. z [...] grudnia 1985 r. dotyczące udziału skarżącego w walkach na terenie województw rzeszowskiego i lubelskiego w czasie pełnienia służby w KBW.

Co prawda Kierownik Urzędu stwierdzając, że 4 Pułk KBW w okresie zaliczonym skarżącemu jako działalność kombatancka nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy powołał się na wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr 647 z dnia 22 sierpnia 1995 r., to jednak twierdzenia skarżącego uzasadniały bardziej wnikliwe wyjaśnienie sprawy, tym bardziej, że z powołanego wykazu wynika, że 4 Brygada KBW przez cały 1949 r. brała udział w walkach z bandami UPA.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach z 24 stycznia 1991 r.

W sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu. Takie stanowisko Sądu znajduje uzasadnienie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., sygn. OPS 13/01 (ONSA 2002/4/132).

W związku z powyższym rzeczą organu będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wnikliwe wyjaśnienie czy W.S. w czasie pełnienia służby wojskowej brał faktycznie udział w walkach z oddziałami UPA, co dawałoby podstawę prawną do ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Ocenie organu winny zostać poddane przedłożone już przez skarżącego dowody.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji.

/-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Hrycaj

TG