Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2750/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, 183 par 1 i 2, 174 pkt 1 i 2, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 8, 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 62 ust 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 kwietnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 921/12 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 921/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J.R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 62 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a.") nakazał J.R. - właścicielowi budynku zlokalizowanego przy ul. W. w Krakowie, na działce nr A obręb 2 – Śródmieście:

1) przeprowadzenie kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania budynku przy ul. W. w Krakowie w części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi mającymi przeznaczenie pomieszczeń gospodarczych dla funkcji mieszkalnej budynku ze szczególnym zbadaniem wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku, przewodów kominowych i ich prawidłowego funkcjonowania oraz instalacji wod. - kan., gazowej i elektrycznej i ich prawidłowości funkcjonowania;

2) przedłożenie ekspertyzy technicznej sporządzonej w oparciu o powyżej nakazaną kontrolę, jednoznacznie określającej stan bezpieczeństwa elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania lokali znajdujących się w objętej kontrolą części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) budynku przy ul. W. w Krakowie tj. lokali użytkowych w poziomie parteru (sklep i lokal usługowy - salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym) i pomieszczeń gospodarczych dla funkcji mieszkalnej budynku w poziomie piwnic (z wyłączeniem lokali usytuowanych w poziomie I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku oraz lokali usytuowanych w oficynie tylnej), ich zgodności z przepisami w tym techniczno - budowlanymi wraz z odniesieniem się do konkretnych przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) oraz z przepisami w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, higieniczno - sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy.

W przypadku wykazania przez osobę uprawnioną braku możliwości bezpiecznego użytkowania ww. części budynku przy wyłączonym z użytkowania poziomie I i II piętra (objętego katastrofą budowlaną) - ww. ekspertyza techniczna winna wskazać rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych doprowadzających do bezpiecznego użytkowania pomieszczeń znajdujących się w ww. części budynku zgodnie z jej przeznaczeniem tj. w parterze na lokale użytkowe i w piwnicy na pomieszczenia gospodarcze dla funkcji mieszkalnej budynku oraz określić ich zdatność w zakresie bezpiecznego użytkowania zgodnie z ich przeznaczeniem. Orzeczono także, że powyższa kontrola jak również ekspertyza winna być przeprowadzona i opracowana przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w poszczególnych specjalnościach, a w zakresie sprawdzenia elementów konstrukcyjnych przez osobę mającą uprawnienia budowlane-konstrukcyjne bez ograniczeń zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Nakazano też ekspertyzę techniczną sporządzoną w oparciu o przeprowadzoną kontrolę przedłożyć niezwłocznie w PINB w Krakowie - Powiat Grodzki przy ul. W. w Krakowie w terminie do dnia 30.12.2011 r. Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 k.p.a., ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 5 grudnia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. W. w Krakowie zlokalizowanym na działce nr A obręb 2 Śródmieście, w zakresie zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania. Przedmiotowa nieruchomość to zespół zabudowy składający się z budynku frontowego połączonego bezpośrednio ze skrzydłami bocznymi (oficynami), 3-kondygnacyjnego, podpiwniczonego, o charakterze kamienicy mieszkalnej. Na posesji znajduje się również oficyna tylna połączona z budynkiem frontowym poprzez galerie komunikacyjne w poziomie I i II piętra, tworząc ciągłą zabudowę wokół wewnętrznego podwórza dostępnego przez sień przejazdową w poziomie parteru budynku frontowego. Oficyna tylna dostępna jest również z odrębnej klatki schodowej z wejścia od strony podwórka. Wejście do klatki schodowej części frontowej prowadzi z sieni przejazdowej i zapewnia dostęp do pomieszczeń piwnicznych oraz pomieszczeń w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi. Obiekt budowlany zlokalizowany przy ul. W. w Krakowie stanowi fragment zwartej zabudowy śródmiejskiej, jest wyposażony w instalację wod. - kan., gazową oraz elektryczną. Przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków indywidualną decyzją, figuruje natomiast w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy Krakowa - Wesołej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-650 na podstawie decyzji z dnia [...].02.1984 r. Podano, że przed PINB w Krakowie - Powiat Grodzki prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne, w którym ustalono na podstawie dowodów urzędowych, iż przedmiotowy obiekt zgodnie z jego legalnym przeznaczeniem to kamienica o charakterze mieszkalnym z lokalami użytkowymi w parterze, w której właściciel dokonał bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami) na lokale rozrywkowo-dyskotekowe (kluby: "[...]" poprzednio "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]"). Jak ustalono, użytkowanie przedmiotowego budynku jako obiektu rozrywkowo-dyskotekowego miało miejsce pomimo zakazu jego użytkowania wydanego w 2007 r. przez PINB, czym właściciel naruszył przepis art. 71 i 71a ustawy Prawo budowlane. Równocześnie właściciel nie dokonał sprawdzenia bezpieczeństwa i możliwości ewentualnego użytkowania tego budynku na cele rozrywkowo-dyskotekowe, nie zostało sprawdzone bezpieczeństwo elementów konstrukcyjnych z uwzględnieniem wielkości i rozkładu obciążeń oraz warunki ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarne, bezpieczeństwa i higieny pracy - pomimo nałożenia przez organ nadzoru budowlanego takiego obowiązku. Postępowanie to zostało zakończone decyzją PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r. nakazującą właścicielowi przedmiotowego budynku przywrócenie poprzedniego zgodnego z prawem sposobu użytkowania części obiektu budowlanego tj.:

- lokali usytuowanych w poziomie I i II p. części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi budynku przy ul. W. w Krakowie z lokali rozrywkowo-dyskotekowych klubów: "[...]", "[...]", "[...]" na lokale mieszkalne,

- lokalu usytuowanego w poziomie piwnic części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi budynku przy ul. W. w Krakowie z lokalu rozrywkowo-dyskotekowego klubu "[...]" (poprzednio "[...]") na pomieszczenia piwniczne- gospodarcze.

Ponadto PINB w Krakowie - Powiat Grodzki prowadził również odrębne postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. W. w Krakowie, które wykazało, iż właściciel nie wywiązuje się ze wszystkich ustawowych obowiązków, dokonuje określonych ustawą kontroli przedmiotowego obiektu, ale tylko w wybranym przez siebie zakresie czym narusza art. 62 ustawy Prawo budowlane, nie wykonuje zaleceń wskazanych w wykonywanych dla budynku kontrolach i opracowaniach technicznych, co nie zapewnia zachowania bezpieczeństwa tego obiektu. Tym samym przedłożony do akt tamtejszego postępowania materiał dowodowy pozwalał tut. organowi na wydanie decyzji jedynie w zakresie występującego zagrożenia bezpieczeństwa i tak decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. PINB nakazał właścicielowi budynku przy ul. W. w Krakowie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mogących zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia poprzez demontaż podłączeń butli z gazem propan - butan istniejących pieców grzewczych w lokalu zajmowanym przez salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym w poziomie parteru oraz w lokalu zajmowanym przez sklep odzieżowy "[...]" w poziomie parteru. Organ wskazał, iż w dniu 6 listopada 2011 r. w przedmiotowym budynku w godzinach funkcjonowania lokali rozrywkowo - dyskotekowych pomimo wydanego przez PINB zakazu ich użytkowania miała miejsce katastrofa budowlana polegająca na zawaleniu się części obiektu budowlanego tj. biegu schodowego klatki schodowej pomiędzy I a II piętrem części frontowej użytkowanej na cele rozrywkowo-dyskotekowe. W tej sprawie prowadzone jest odrębne postępowanie, w toku którego na podstawie art. 76 ustawy Prawo budowlane PINB wydał dnia [...] listopada 2011 r. decyzję zakazującą użytkowania całego obiektu przy ul. W. w Krakowie wraz z jego skutecznym zamknięciem oraz uporządkowaniem terenu po katastrofie budowlanej. Postępowanie to jest w toku i po zakończeniu prac powołanej na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane komisji badającej przyczyny i okoliczności zaistniałej katastrofy budowlanej zostanie wydana decyzja przewidziana przepisem art. 78 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe ustalenia, w tym brak sprawdzenia przez osoby uprawnione możliwości bezpiecznego ewentualnego dalszego użytkowania tego budynku zgodnie z jego przeznaczeniem zgodnym z prawem z równoczesnym wyłączeniem części obiektu stwarzającej obecnie zagrożenie bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi bądź mienia w wyniku katastrofy budowlanej - zdaniem organu I instancji koniecznym jest dokonanie przez osoby uprawnione w poszczególnych specjalnościach kontroli stanu technicznego tego obiektu wraz z opracowaniem ekspertyzy technicznej odnoszącej się do zbadania i określenia stanu bezpieczeństwa wszystkich elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz spełnienia warunków ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarnych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (dla lokali użytkowych w parterze). Ponieważ w części frontowej przedmiotowego budynku uległ zawaleniu jeden z biegów schodowych klatki schodowej, uniemożliwia to dalsze użytkowanie lokali usytuowanych w obszarze objętym katastrofą budowlaną tj. lokali w poziomie I i II piętra zarówno części frontowej jak i w skrzydłach bocznych. Wobec powyższego żądana niniejszą decyzją ekspertyza techniczna winna objąć tę część obiektu, która po dokonanych przez osoby uprawnione sprawdzeniach i stwierdzeniu zdatności do bezpiecznego użytkowania - będzie mogła być użytkowana. Żądana niniejszą decyzją ekspertyza techniczna będzie stanowiła więc również podstawę do zajęcia przez tut. organ nadzoru budowlanego w decyzji wymaganej przepisem art. 78 ustawy Prawo budowlane (w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie katastrofy budowlanej w budynku) - stanowiska w zakresie dotyczącym możliwości bezpiecznego użytkowania części budynku frontowego ze skrzydłami bocznymi (z wyłączeniem poziomu I i II piętra oraz oficyny tylnej) przy ul. W. w Krakowie. Dodatkowo wskazano, iż w przedłożonej do akt odrębnego postępowania dotyczącego katastrofy budowlanej znak: [...] ekspertyzie technicznej rzeczoznawca budowlany mgr inż. W.B. we wnioskach i zaleceniach wskazał konieczność cyt.: "(...) opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących na bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali". Organ w dalszej części uzasadnienia decyzji zauważył, iż zakres nakazanej kontroli oraz ekspertyzy obejmuje również sprawdzenie budynku oficyny tylnej, gdzie w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono użytkowanie jej na cele hostelu. W związku z powyższymi ustaleniami PINB wszczął z urzędu odrębne postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. W. w Krakowie tj. budynku oficyny tylnej z lokali mieszkalnych na pomieszczenia zamieszkania zbiorowego (hostel) - dokonanej bez stosownej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W tym postępowaniu ustawodawca zobowiązał przepisem art. 71a ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego do wdrożenia w pierwszej kolejności procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, która m.in. przewiduje obowiązek przedłożenia przez właściciela stosownej dokumentacji w tym sprawdzającej stan techniczny przedmiotowej oficyny tylnej, bezpieczeństwa jej elementów konstrukcyjnych, wielkości i rozkładu obciążeń, zapewnienia bezpieczeństwa warunków ochrony przeciw pożarowej, higieniczno-sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy dla obiektu użytkowanego w sposób inny niż jego pierwotne przeznaczenie. Mając na uwadze organ nadzoru budowlanego ustalił, iż obecnie budynek przy ul. W. w Krakowie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie, życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia - niniejszą decyzją nakazał przeprowadzenie kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy określającej możliwość bezpiecznego użytkowania lokali w budynku (z wyłączeniem lokali usytuowanych w poziomie I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku oraz lokali usytuowanych w oficynie tylnej) zgodnie z ich przeznaczeniem będącym w zgodzie z prawem. W związku z powyższymi ustaleniami dokonanymi w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji uznał, iż wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisu art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W myśl art. 61 tej ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 10 § 2 k.p.a. PINB odstąpił od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., bowiem załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na możliwość zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi bądź mienia.

Pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. J.R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując zbyt krótki termin do sporządzenia ekspertyzy o tak szerokim zakresie. Wskazał, że ekspertyza jest w trakcie wykonywania, jednak nie zostanie ukończona w terminie określonym w decyzji i dlatego wniósł o przedłużenie terminu wykonania ekspertyzy do dnia 31 stycznia 2012 r. Jednocześnie zaznaczył, że przedłoży ekspertyzę natychmiast po jej sporządzeniu.

Pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. J.R. cofnął odwołanie wskazując, że wykonał wszystkie obowiązki nałożone na niego zaskarżoną decyzją - w dniu [...] stycznia 2012 r. przedłożył w PINB - powiat Grodzki w Krakowie komplet dokumentów określonych w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 9 lutego 2012 r. J.R. wycofał wniosek z 26 stycznia 2012 r. i podtrzymał wniesione wcześniej odwołanie. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji oraz wyjaśnił, że zmiana jego stanowiska związana jest z upomnieniem wystosowanym przez PINB w Krakowie - Powiat Grodzki w dniu 1 lutego 2012 r. w trybie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z pisma tego wynika, że w ocenie organu nadzoru budowlanego J.R. nie wykonał obowiązków nałożonych na niego zaskarżoną decyzją. Uzupełniając odwołanie skarżący wskazał, że w przepisach prawa brak jest podstaw do orzekania o terminie wykonania obowiązków, o których mowa w art. 62 ust. 3 oraz 62 ust.1 prawa budowlanego.

Pismem z dnia 13 lutego 2012 r. J.R. uzupełnił odwołanie, dodatkowo zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego poprzez wyznaczenie terminu wykonania ekspertyzy oraz art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto zarzucił, że orzeczone na mocy decyzji obowiązki wykraczają poza prawne granice wynikające z art. 62 ust. 3 prawa budowlanego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 k.p.a., art. 62 ust. 3, art. 62 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 5 grudnia 2011 r. przez PINB w Krakowie - Powiat Grodzki zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. W. w Krakowie zlokalizowanego na działce nr A obręb 2 Śródmieście w zakresie jego bezpiecznego użytkowania. W aktach sprawy organu I instancji znajdują się dokumenty dotyczące budynku przy ul. W. w Krakowie:

- uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia ekspertyzy z dnia 28.11.2011 r. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego P. mgr inż. W.B. dotycząca ogólnego stanu technicznego zabudowy przy ul. W. w Krakowie oraz przyczyn powstania katastrofy budowlanej,

- uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia decyzji PINB w Krakowie Powiat Grodzki z dnia [...].11.2011 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 76 ust. 4 Prawo budowlane w związku z zaistniałą katastrofą budowlaną,

- uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia [...].11.2011 r. nr [...] wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane w przedmiocie podłączeń butli z gazem propan-butan do istniejących pieców grzewczych w lokalu zajmowanym przez salon fryzjerski wraz z gabinetem kosmetycznym w poziomie parteru oraz w lokalu zajmowanym przez sklep odzieżowy "[...]" w poziomie parteru.

W dniu [...] grudnia 2011 r. PINB wydał zaskarżoną decyzję nr [...].

Po wydaniu zaskarżonej decyzji do akt sprawy organu I instancji zostały załączone następujące opracowania przekazane za pismem J.R. z dnia 16 stycznia 2012 r.:

- protokoły nr 311/2011, 302/2011, 301/2011, 300/2011 z dnia 12 stycznia 2012 r. z badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej,

- opinie nr 152/2011, 151/2011, 150/2011, 149/2011 z dnia 29 grudnia 2011r. dotyczące "urządzeń grzewczo-kominowych" sporządzone przez mistrza kominiarskiego W.W.,

- protokoły z przeprowadzenia głównej próby szczelności instalacji gazowej z dnia 28 grudnia 2011 r. sporządzone przez M.L.,

- karta konserwacji urządzeń gaśniczych z dnia 5 stycznia 2012 r.,

- ekspertyza stanu technicznego lokali na parterze i w piwnicy w budynku przy ul. W. w Krakowie z dnia 28.12.2011 r. sporządzona przez mgr inż. K.B.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] MWINB odmówił wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...].

MWINB w Krakowie po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, że dokonał weryfikacji kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji i stwierdził, że zgodnie z treścią art. 61 Prawo budowlane stroną postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu jest właściciel J.R. Podniesiono, że ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydawania nakazu przeprowadzenia kontroli (o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawo budowlane) obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Wystarczające jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w aktach sprawy PINB znak: [...] zalega uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia ekspertyzy z 28 listopada 2011 r., która została pozyskana jako dowód w sprawie przyczyn powstania katastrofy budowlanej w postępowaniu znak: [...], autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W.B. (upr. nr ewid. [...]). Wskazuje ona, że "Stropy budynku frontowego o zróżnicowanej budowie, jako stropy belkowe oraz częściowo jako tzw. stropy odcinkowe na belkach stalowych nie wykazują usterek o charakterze awaryjnym w postaci nadmiernych odkształceń, ubytków lub deformacji. Obserwuje się natomiast liczne przebarwienia jako skutek zacieków i zawilgoceń, co w przypadku stropów belkowych może generować zawansowaną korozję elementów wsporczych ukrytych pod warstwami wykończeniowymi. W stanie katastrofy budowlanej znajdują się klatka schodowa budynku frontowego zapewniająca główne dojście do lokali muzycznych w poziomie I i II piętra (...). Wskazana powyżej sytuacja powoduje, iż stan techniczny zabudowy przy ul. W. w Krakowie należy określić jako zły, bez możliwości eksploatacji do czasu wykonania prac zabezpieczających, prac porządkowych oraz opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących na bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali". Materiał dowodowy, którym dysponował PINB orzekając w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazywał, że budynek przy ul. W. w Krakowie w wyniku wieloletnich zaniedbań jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co uzasadnia konieczność przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania całego obiektu na podstawie art. 62 ust. 3 Pr. bud. Ekspertyza autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W.B. nie obejmowała całości kwestii stanu technicznego budynku przy ul. W. w Krakowie, gdyż jej głównym celem było ustalenie przyczyn powstania katastrofy budowlanej ww. budynku. Zatem PINB uznał, że istnieje konieczność pozyskania dodatkowej ekspertyzy technicznej sporządzonej w oparciu o ww. przeprowadzoną kontrolę całego obiektu, która by jednoznacznie określała możliwość bezpiecznego użytkowania pozostałych lokali w obiekcie (t.j. z wyłączeniem lokali poziomu I i II piętra części frontowej i skrzydeł bocznych budynku odciętych w wyniku katastrofy budowlanej oraz lokali znajdujących się w oficynie tylnej). W ocenie organu odwoławczego stwierdzone w trakcie toczącego się postępowania istniejące nieprawidłowości obligowały organ I instancji do podjęcia działań w trybie cytowanego wyżej art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Podniesiono, że przepis art. 62 ust. 3 prawa budowlanego nie upoważnia organu nadzoru budowlanego do wyznaczenia w treści decyzji terminu wykonania nałożonego obowiązku. W sytuacji, gdy przepis materialnego prawa nie przewiduje terminu wykonania wynikającego z tego przepisu obowiązku lub też nie upoważnia organu administracji publicznej do określenia takiego terminu, przyjmuje się, iż obowiązek ten winien zostać wykonany przez zobowiązanego niezwłocznie po tym, jak decyzja organu staje się ostateczna, chyba że decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Określenie niezwłoczności terminu w kontekście art. 62 ust. 3 Prawo budowlane związane jest z charakterem nakładanego w trybie ww. przepisu nakazu, ma on bowiem służyć usunięciu nieodpowiedniego stanu technicznego, który w chwili stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wobec powyższego stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie wyznaczenie przez PINB terminu wykonania obowiązków nałożonych zaskarżoną decyzją było niedopuszczalne, gdyż narusza to przepis art. 62 ust. 3 Prawo budowlane. Wobec powyższego MWINB uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu przedłożenia ekspertyzy technicznej. Co do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz w pismach wniesionych w trakcie postępowania odwoławczego wskazano, że:

- przepis art. 62 ust. 3 Pr. bud. nie przewiduje terminu wykonania wynikającego z tego przepisu obowiązku lub też nie upoważnia organu administracji publicznej do określenia takiego terminu wobec powyższego nie jest możliwa zmiana lub wydłużenie terminu wykonania ekspertyzy technicznej,

- w zakresie wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], jak wskazał MWINB w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2012r., pomimo, iż decyzją PINB z dnia [...] listopada 2011 r. (utrzymaną w mocy decyzją MWINB w Krakowie z dnia [...] grudnia 2011 r.) na podstawie art. 76 ust. 4 Pr. bud. nałożono czasowy zakaz użytkowania całego obiektu przy ul. W. w Krakowie, ww. obiekt nie został wyłączony z użytkowania. Zgodnie z treścią ww. decyzji zakaz czasowego użytkowania ww. obiektu wygasa wraz z wykonaniem robót przywracających obiekt do stanu bezpiecznego użytkowania. Przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku przy ul. W. w Krakowie dotyczy całego obiektu, co jest istotne ze względu na usytuowanie ww. obiektu w zwartej zabudowie śródmiejskiej i bezpośrednie sąsiedztwo funkcjonujących ciągów komunikacyjnych. Zachodzi więc okoliczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego osób postronnych znajdujących się w oddziaływana ww. obiektu. Powołana powyżej ekspertyza P. W.B. z dnia [...].11.20 wskazuje także: "Na ścianach budynku frontowego przy ul. W. w Krakowie oraz na skrzydłach bocznych łączących budynek z oficyną stwierdzono liczne ubytki tynku oraz lokalne ubytki substancji murowej (...)". Żądanie przeprowadzenia kontroli całego obiektu i przedłożenia stosownych ekspertyz wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności jest więc uzasadnione koniecznością jednoznacznego wyjaśnienia stanu technicznego ww. obiektu. Wskazano, że budynek przy ul. W. w Krakowie, zgodnie z informacjami pozyskanymi przez organ I instancji, figuruje w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy Krakowa-Wesołej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...].02.1984r. Zachodzi więc także okoliczność ważnego interesu społecznego określenia stanu technicznego obiektu znajdującego się na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków,

- zarzuty dotyczące egzekucji obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wykraczają poza zakres niniejszego postępowania,

- w związku z zarzutem sprzeczności decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] z regulacja zawartą w § 330 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z późn. zmian. - zwanego w skrócie: "warunkami technicznymi"), wskazano na przepisy § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia oraz wskazano, że osoba dysponująca odpowiednimi kwalifikacjami, dokonująca kontroli stanu technicznego i sporządzającą na jej podstawie stosowną ekspertyzę techniczną, powinna ocenić, które z przepisów warunków technicznych mają zastosowanie odnośnie każdej kontrolowanej części obiektu, z uwzględnieniem rzeczywistego sposobu użytkowania. Ponadto MWINB w Krakowie wskazał na treść art. 61 i 70 ustawy Prawo budowlane. Organ wskazał, iż obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu budowlanego w tym obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w protokole po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu z mocy prawa. Obowiązku nie wyłącza i nie dezaktualizuje fakt prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie stanu technicznego danego obiektu. Fakt, że właściciel lub zarządca nie wywiązuje się z właściwego utrzymania obiektu budowlanego, obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego, lecz nie powoduje, że na właścicielu lub zarządcy przestaje ciążyć obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu wynikający z przepisów prawa. W myśl przepisów Prawa budowlanego właściciel i zarządca nadal są odpowiedzialni za utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. W ocenie organu odwoławczego zasadnym było pozyskanie istotnego materiału dowodowego w sprawie sprawności technicznej obiektu przy ul. W. w Krakowie, jak również wykonanie ekspertyzy dotyczącej m.in. lokali użytkowych w poziomie parteru oraz pomieszczeń gospodarczych w poziomie piwnic dla funkcji mieszkalnej budynku.

Powyższą decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję I instancji zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.R. Decyzji Małopolskiego WINB w Krakowie zarzucił, iż w zaskarżonej części została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, w szczególności z obrazą art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz § 330 rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz art. 108 § 1 k.p.a. Dodatkowo podniesiono naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na brak wszechstronnego rozważenia przez organ nadzoru budowlanego wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W związku z przedstawionymi zarzutami skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji Małopolskiego WINB w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. w zaskarżonej części oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Nałożony przez organ administracyjny obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli oraz obowiązek wykonania ekspertyzy został wydany przez organ właściwy – po myśli art. 83 ustawy Prawo budowlane przybrał właściwą formę decyzji administracyjnej. Nie znajduje też uzasadnienia twierdzenie, że w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych do orzeczenia o obowiązkach nałożonych na właściciela, gdyż wydanie decyzji nie zostało poprzedzone ustaleniem przez organ nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. W. Sąd I instancji wskazał, iż nawet skarżący nie jest w stanie zaprzeczyć, że w dniu [...] listopada 2011r. w przedmiotowym budynku w godzinach funkcjonowania licznych lokali rozrywkowo – dyskotekowych, całkowitemu zawaleniu uległy schody głównej klatki schodowej budynku frontowego zapewniające połączenie pietra I i II tego budynku - w tym połączenie między lokalami rozrywkowymi funkcjonującymi w dniu tego zdarzenia na obu tych kondygnacjach. Już tylko sam fakt wystąpienia tego rodzaju zdarzenia uprawnia organ nadzoru budowlanego do "stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska". Sąd I instancji zaznaczył, iż PINB nie poprzestał na samym stwierdzeniu opisanego wyżej faktu, ale kierował się ustaleniami i zaleceniami ekspertyzy (akta sprawy administracyjnej k. 10–20) na temat ogólnego stanu technicznego zabudowy przy ul. W. w Krakowie oraz przyczyn powstania katastrofy budowlanej. Ekspertyzę sporządził mgr inż. W.B. rzeczoznawca budowlany w specjalności konstrukcyjno – budowlanej w dniu 28 listopada 2011r. W opinii tej biegły stwierdza (k. 3), że budynek posiadał pierwotnie funkcję mieszkalną, obecnie zaś lokale na poziomie I oraz II pietra wykorzystywane są jako lokale rozrywkowo – muzyczne tzn. dyskoteki. Na karcie 10 ekspertyzy (wnioski i zalecenia) biegły jednoznacznie stwierdza:

"1. Stan techniczny zespołu zabudowy przy ul. W. w Krakowie należy określić jako zły. Jest to spowodowane katastrofą budowlaną w obszarze schodów głównych oraz stanem stropów belkowych, na których stwierdzono liczne przebarwienia i zacieki. "

"3. Ze względu na układ komunikacyjny w budynkach oraz układ dróg ewakuacyjnych zaleca się zabudowę przy ul. W. w Krakowie wyłączyć z użytkowania do czasu wykonania prac zabezpieczających, prac porządkowych oraz opracowania stosownych dokumentacji potwierdzających poprawny stan techniczny pozostałej konstrukcji i wskazujących na bezpieczeństwo użytkowania poszczególnych lokali". Zdaniem Sądu I instancji nie można jaśniej sformułować opinii, że stwierdzono zarówno faktycznie jak i prawnie nieodpowiedni stan techniczny budynku. Niezależnie od powyższego, w aktach sprawy (k. 87) znajduje się wyrok z dnia 8 lutego 2012 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie Wydziału II Karnego sygn. II W 132/12/S z którego wynika, że skarżący nie dopełniał swoich obowiązków wynikających z art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, polegających na dokonywaniu okresowej kontroli wymaganej co najmniej raz do roku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku narażonych na szkodliwe warunki atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Tym samym nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu organy administracyjne obu instancji prawidłowo i wszechstronnie rozważyły zarówno stan prawny, faktyczny jak i materiał dowodowy i wyciągnęły z nich prawidłowe wnioski. W szczególności Małopolski WINB nie naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzje organu I Instancji w części zaskarżonej skargą. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. Sąd I instancji stwierdził, iż decyzja nakazuje przedłożyć ekspertyzę techniczną jednoznacznie określającej stan bezpieczeństwa elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania lokali znajdujących się w objętej kontrolą części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (...) ich zgodności z przepisami w tym techniczno - budowlanymi wraz z odniesieniem się do konkretnych przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz z przepisami w zakresie spełnienia warunków ochrony przeciwpożarowej, higieniczno - sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy. Są to podstawowe wymagania z zakresu bezpieczeństwa budynku. Sąd I instancji stwierdził, że przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2009r. sygn. VIISA/Wa 1933/08 odnośnie przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej). W przeciwnym razie należałoby stwierdzić, że nie ma żadnych wymagań bezpieczeństwa stanu technicznego w tym np. pożarowego, konstrukcyjnego dla wszystkich budynków wzniesionych przed 16 grudnia 2002 r. czyli przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia. Zresztą nakaz zawarty w art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazujący okresowe kontrole stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) – byłby niewykonalny wobec każdego zabytkowego (lub tylko starego) obiektu budowlanego, albowiem nie byłoby żadnego aktualnego wzorca na podstawie którego można byłoby oceniać stan bezpieczeństwa budynku. Nadto rozporządzenie przewiduje w § 2 ust. 2, że istnieją budynki podlegające ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tym samym wybudowane przed 2002r.) i w związku z tym pewne wymagania dotyczące warunków technicznych mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. W ocenie Sądu I instancji rację ma zatem organ II Instancji stwierdzając w swej decyzji, że osoba dysponująca odpowiednimi kwalifikacjami, dokonująca kontroli stanu technicznego i sporządzającą na jej podstawie stosowną ekspertyzę techniczną, powinna ocenić, które z przepisów warunków technicznych mają zastosowanie odnośnie każdej kontrolowanej części obiektu, z uwzględnieniem rzeczywistego sposobu użytkowania. Sąd stwierdził, iż nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 108 k.p.a., w szczególności ta jego część w której skarżący podnosi "błędnie uznanie przez MWINB w Krakowie, iż organ I instancji mógł w wydanej przez siebie decyzji równocześnie wyznaczyć stronie termin na wykonanie nałożonych obowiązków oraz nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności". MWINB uchylił wszak tę część decyzji, w której organ I Instancji wyznaczył skarżącemu termin do wykonania nałożonego nań obowiązku. Nadanie tego rygoru uzasadnione zostało w ten sposób, że budynek przy ul. W. w Krakowie dotyczy całego obiektu, co jest istotne ze względu na usytuowanie ww. obiektu w zwartej zabudowie śródmiejskiej i bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonujących ciągów komunikacyjnych. Zachodzi więc okoliczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego osób postronnych znajdujących się w oddziaływaniu ww. obiektu. Ponadto budynek ten figuruje w ewidencji konserwatorskiej oraz położony jest na terenie układu urbanistycznego dzielnicy Krakowa-Wesołej, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] na podstawie decyzji z dnia [...].02.1984r". Zachodzi więc także okoliczność ważnego interesu społecznego określenia stanu technicznego obiektu znajdującego się na terenie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków. W ocenie Sądu I instancji nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje uzasadnienie w art. 108 k.p.a. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako "p.p.s.a.") skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.R. reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że organy administracji wyczerpująco i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności w postaci ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. W. w Krakowie wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne, z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi, podczas gdy ustalenie takie nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który odnosi się jedynie do części budynku ściśle związanej z zawalonymi schodami;

oraz naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez WSA w Krakowie, że:

a. MWINB w Krakowie oraz organ I instancji były uprawnione do wydania decyzji na przytoczonej podstawie prawnej, albowiem wydanie przez organ I instancji, jak również przez MWINB, decyzji w oparciu o art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie zostało poprzedzone ustaleniem nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. W. w Krakowie wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi), przeznaczonego na cele mieszkalne, z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi, w szczególności zaś w stopniu mogącym spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska;

b. MWINB oraz organ I instancji były uprawnione do wydania decyzji na przytoczonej podstawie prawnej i władne były orzec o nałożeniu obowiązków dotyczących przeprowadzenia kontroli oraz sporządzenia ekspertyzy stanu części budynku frontowego wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi, zlokalizowanego przy ul. W. w Krakowie, co ujęte tak szeroko nie mieści się w granicach, wynikających z ww. przepisu prawa;

2. § 330 w zw. z § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że przepisy Rozporządzenia mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego, w zakresie kontroli ich stanu technicznego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, podczas gdy rozporządzenie to ma zastosowanie do obiektów istniejących w chwili jego wejścia w życie wyłącznie w zakresie określonym w § 207 ust. 2 rozporządzenia, bądź w zakresie ich budowy, przebudowy albo zmiany sposobu użytkowania (§ 2 ust. 1 rozporządzenia).

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację wskazaną w ww. zarzutach podnosząc, iż Sąd I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do wskazywanych w skardze zarzutów, które dotyczyły pominięcia dowodów podnoszonych przez skarżącego (w szczególności przedłożonej do sprawy ekspertyzy mgr. inż. P.B.), jak i okoliczności wskazywanych przez skarżącego, z których jednoznacznie wynika, że użytkowanie pomieszczeń w piwnicy i parterze przedmiotowego budynku nikomu, ani niczemu nie zagraża. Odmienne ustalenie organów nie zostało zaś w przekonujący sposób oparte na jakichkolwiek dowodach. Dokonane przez organy ustalenia, w całości zaakceptowane przez WSA w Krakowie, w ogóle nie odnoszą się do stwierdzenia, na czym miałoby polegać potencjalne zagrożenia dla wskazanych w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego dóbr, co jest przesłanką rozstrzygnięcia na tej podstawie. W odniesieniu do zarzutu prawa materialnego podniesiono, iż sam fakt zawalenia się schodów w klatce schodowej w części budynku nie stanowi sam przez się o złym stanie technicznym budynku w pozostałej części. Co więcej, nie przesądza to samo przez się o tym, że inne części budynku są w stanie mogącym spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Poza tym, nawet w sytuacji, gdy Sąd uznał za uzasadnione wątpliwości organów co do stanu technicznego przedmiotowego budynku również w części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne z lokalami użytkowymi w parterze i pomieszczeniami piwnicznymi nie oznacza jeszcze, że prawidłowe, a zatem i zgodne z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego było nałożenie na skarżącego obowiązków w tak szerokim zakresie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zakres zastosowania rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. do istniejących w chwili jego wejścia w życie budynków jest określony w sposób wyczerpujący. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do podzielenia tezy WSA w Krakowie, z której wynika stosowalność rozporządzenia w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. i w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie pozwala na dokonanie odpowiedniej subsumcji pod stosowną normę prawa materialnego. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał, że wskazane przez niego przepisy postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. zostało wniesione po terminie. Bowiem z akt sprawy wynika, że ww. decyzja została doręczona J.R. w dniu 9 grudnia 2011 r. (k-50 akt administracyjnych), zaś pismo potraktowane jako odwołanie, podpisane przez administratora, nadano w urzędzie pocztowym w dniu 28 grudnia 2011 r. (k- 5 akt WINB), zatem po upływie 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., co powinno skutkować wydaniem przez organ postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Jednakże wobec bezzasadności skargi kasacyjnej i jej oddalenia nie można uchylić zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, aby Sąd I instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, i art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi próbę podważenia przyjętego przez organy stanu faktycznego w zakresie dotyczącym ustaleń odnoszących się do nieodpowiedniego stanu technicznego części frontowej obiektu przy ul. W. w Krakowie wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami bocznymi) przeznaczonego na cele mieszkalne, z lokalami użytkowymi na parterze i pomieszczeniami piwnicznymi. Zarzut ten w istocie sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd I instancji oceny zebranego materiału dowodowego i wyciągniętych z niego wniosków, skarżący nie wskazuje przy tym na żadne konkretne uchybienia w ustalaniu stanu faktycznego. Wskazać przy tym należy, że organy swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparły między innymi na dowodach urzędowych (zabranych w odrębnym postępowaniu), z których wynika, iż przedmiotowy obiekt zgodnie z jego legalnym przeznaczeniem to kamienica o charakterze mieszkalnym z lokalami użytkowymi na parterze, w której skarżący kasacyjnie (mimo zakazu PINB wydanego w 2007 r.) dokonał bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokali mieszkalnych w poziomie I i II piętra części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi (oficynami) na lokale rozrywkowo-dyskotekowe. Nadto z akt sprawy wynika, iż skarżący kasacyjnie nie dokonał sprawdzenia bezpieczeństwa i możliwości ewentualnego użytkowania tego budynku na cele rozrywkowo-dyskotekowe, poprzez sprawdzenie elementów konstrukcyjnych z uwzględnieniem wielkości i rozkładu obciążeń, warunków ochrony przeciwpożarowej, higieniczno sanitarnej oraz bezpieczeństwa i higieny pracy – pomimo nałożenia przez organ nadzoru ww. obowiązków. Dodatkowo podkreślić należy, iż w aktach sprawy (k. 87) znajduje się wyrok z dnia 8 lutego 2012 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie Wydziału II Karnego sygn. II W 132/12/S z którego wynika, że skarżący w okresie od dnia 12 kwietnia 2010 r. do dnia 12 kwietnia 2011 r. nie dopełniał swoich obowiązków wynikających z art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, polegających na dokonywaniu okresowej kontroli wymaganej co najmniej raz do roku polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku narażonych na szkodliwe warunki atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje na zły stan techniczny do którego doszło na skutek wieloletnich zaniedbań co uzasadniało konieczność przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i bezpieczeństwa użytkowania całego obiektu na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Powyższe nieprawidłowości znalazły odzwierciedlenie w ekspertyzie autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr. inż. W.B. Nadto podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż już sam fakt wystąpienia zdarzenia (z dnia 6 listopada 2011 r.) w postaci zawalenia się schodów w głównej klatce schodowej przedmiotowego budynku uprawniał organy nadzoru budowlanego do stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska o którym mowa w art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zwłaszcza, że budynek frontowy połączony jest bezpośrednio ze skrzydłami bocznymi (oficynami).

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, w rozpoznawanej sprawie organy w sposób właściwy wywiązały się z wymogu dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ przy ustaleniu stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i może swobodnie, zgodnie z własną oceną materiału dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Ocenę dowodów organ obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Z tego względu nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja pominięcia dowodu w postaci ekspertyzy sporządzonej przez mgr inż. P.B.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane jest nieuzasadniony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest też zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia prawa materialnego tj. § 330 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wymieniony przepis stanowi, że rozporządzenia nie stosuje się z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia: 1). Został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów; 2). Zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy mają zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Z kolei stosownie do § 207 ust. 2 przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że przepisy rozporządzenia mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie. Po pierwsze, zastosowanie to zostało ograniczone do przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, wymiaru schodów, oświetlenia awaryjnego. Po wtóre, muszą zaistnieć przesłanki zastosowania w tym zakresie przepisów rozporządzenia, tj. budynek musi być użytkowany w okresie obowiązywania rozporządzenia oraz należy stwierdzić, na podstawie przepisów odrębnych, że budynek zagraża życiu ludzi. Jak słusznie zauważył, Sąd I instancji decyzja organu I instancji nakazuje przedłożenie ekspertyzy technicznej jednoznacznie określającej stan bezpieczeństwa elementów konstrukcyjnych, przewodów kominowych i instalacji oraz możliwości bezpiecznego użytkowania lokali znajdujących się w objętej kontrolą części frontowej wraz ze skrzydłami bocznymi, ich zgodności z przepisami w tym techniczno – budowlanymi. Zatem wobec stwierdzenia przez organy nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wyłączenie powyższe nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.