Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2465/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi Miasta S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2012 r.

nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z [...] października 2002 r. nr [...] i stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie za przejętą na własność Skarbu Państwa, na podstawie ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192 ze zm.), nieruchomość położoną w S. przy ul. [...], oznaczoną jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...] i [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że decyzją z [...] marca 1985 r., nr [...], Naczelnik Miasta S. orzekł o odszkodowaniu dla T. K., J. K. i M. S. za przejętą zarządzeniem Naczelnika Miasta S. z [...] listopada 1981 r. nr [...], o ustaleniu terenów pod budownictwo jednorodzinne i ich podziale na działki budowlane – nieruchomość położoną w S. przy ul. [...], oznaczoną jako działki ewid. [...],[...],[...],[...] i [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] marca 1985 r. wystąpiła A. W. (następca prawny byłej współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości).

Decyzją z [...] października 2001 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r.

Decyzją z [...] stycznia 2002 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z [...] lutego 2002 r., nr [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1985 r.

Decyzją z [...] lipca 2002 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa

i Rozwoju Miast uchylił decyzję z [...] lutego 2002 r. i przekazał sprawę Wojewodzie [...] do ponownego rozpoznania.

Decyzją z [...] października 2002 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. nr [...].

Decyzją z [...] listopada 2002 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2002 r. i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia [...] marca 1985 r.

Pismem z [...] listopada 2007 r. Burmistrz Miasta S. wystąpił do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. nr [...].

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...], Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. nr [...].

Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2009 r.

Wyrokiem z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia

2010 r. oraz z [...] grudnia 2009 r.

W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku przejęcia nieruchomości

przez Państwo z mocy ustawy na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r.

o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego – nie miały zastosowania przepisy rozdziału 3 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (j.t. Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), tak więc organ wywłaszczeniowy nie miał obowiązku przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej

na podstawie art. 22 tej ustawy.

Decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z [...] października 2002 r. nr [...] i stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie za przejętą na własność Skarbu Państwa, na podstawie ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego, nieruchomość położoną w S. przy ul. [...], oznaczoną jako działki ewid. nr [...],[...],[...],[...] i [...].

W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że z akt sprawy nie wynika

aby badane orzeczenie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył Burmistrz Miasta S., zarzucając, że decyzja z [...] stycznia 2012 r. nie uwzględnia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2011 r.

Po rozpatrzeniu wniosku oraz całości sprawy Minister wskazał,

że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a.,

to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a.

Organ nadzoru wyjaśnił, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana

bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2005 r., sygn. akt

I SA/Wa 188/05, nie publ.).

W niniejszej sprawie ocenie w postępowaniu nadzorczym podlega

decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r.

nr [...], wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 K.p.a.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji odszkodowawczej Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. nr [...], wskazując na rażące naruszenia art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r.

Organ wskazał, że oceniając decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast należy mieć na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/10.

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, natomiast na podstawie

art. 170 tej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu wyroku z 9 czerwca 2011 r., Sąd uznał,

że w przypadku przejęcia nieruchomości przez Państwo z mocy ustawy na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego

i zagrodowego – nie miały zastosowania przepisy rozdziału 3 ustawy z 12 marca

1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tak więc organ wywłaszczeniowy nie miał obowiązku przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej

na podstawie art. 22 tej ustawy.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nadzorcze decyzje Ministra Infrastruktury z [...] sierpnia 2010 r. i z [...] grudnia 2009 r., zostały wydane z naruszeniem art. 22, co uzasadniało ich uchylenie.

Prowadząc po wyroku sądu postępowanie nadzorcze Minister wskazał,

że nieruchomość położona w S. przy ul. [...], oznaczona jako działki ewid. [...],[...],[...],[...] i [...], została objęta zarządzeniem Naczelnika Miasta S.

z [...] listopada 1981 r. nr [...], o ustaleniu terenów pod budownictwo jednorodzinne

i ich podziale na działki budowlane.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego, w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie wskazanego powyżej zarządzenia, nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność Państwa.

Minister podniósł, że jako podstawę prawną decyzji z [...] marca 1985 r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość przejętą w opisanym wyżej trybie, powołano art. 10 ust. 1 ustawy z 1972 r., zgodnie z którym za nieruchomości,

które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 wypłacało się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości, tj. ustawy

z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z jej

art. 8 ust. 8 i 9, wysokość stawki odszkodowania za grunty miejskie ustalał "naczelnik powiatu" na podstawie wytycznych wojewody.

Tak więc odszkodowania za grunty przejmowane przez państwo na podstawie ustawy z 6 lipca 1972 r. wypłacane były na podstawie wykazów odszkodowań za grunty przejęte, nie zaś na podstawie decyzji administracyjnej o odszkodowaniu. W związku

z powyższym – w przedmiotowej sytuacji – miały zastosowanie wyłącznie przepisy rozdziału 2 ustawy z 12 marca 1958 r., natomiast nie stosowało się procedury wywłaszczeniowej, uregulowanej w rozdziale 3. Tak więc w przypadku przejęcia nieruchomości przez Państwo z mocy ustawy w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r., nie miał zastosowania art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r.

Minister wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, należało stwierdzić nieważność decyzji odszkodowawczej z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 749/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Warszawie

z 23 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1634/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 878/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W związku z powyższym Minister stwierdził, że skoro decyzja Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. nr [...], została wydana bez podstawy prawnej,

to zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z [...] listopada 2002 r. nr [...], prawidłowo stwierdził

jej nieważność.

Wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r., skoro mimo wadliwego uzasadnienia, rozstrzygnięcie to nie jest wadliwe.

W ocenie organu nadzoru nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego, że Sąd wskazał na wydanie przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzji

z [...] listopada 2002 r. z rażącym naruszeniem prawa, tj. przepisu art. 22 ww. ustawy

z 12 marca 1958 r., gdyż z treści wyroku wprost wynika, że w przypadku przejęcia nieruchomości przez Państwo z mocy ustawy na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca

1972 r. – art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. nie miał zastosowania, bowiem nie miały zastosowania przepisy rozdziału 3 – Postępowanie wywłaszczeniowe.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosło Miasto S. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy t.j. Rozdziału 2,

a w szczególności art. 8 ust. 8 i 9 oraz art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z 12 marca 1958 r.

o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 10 ust. 1

oraz art. 20 ust. 1 i art. 8 ust. 6 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach

i osiedlach poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak było podstawy prawnej

do wydania przez Naczelnika Miasta S. decyzji z [...] marca 1985 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomości, które z mocy prawa przeszły

na własność Państwa w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r.;

II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 104 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie,

że decyzja Naczelnika Miasta S. nr [...] była wydana bez podstawy prawnej, aczkolwiek umocowanie prawne do wydania tej decyzji wynikało

z wymienionych w pkt I przepisów prawa materialnego;

2) art. 153, art. 170 i art. 171 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2185/10

i bezpodstawną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. uchylającej decyzję Wojewody [...] i stwierdzającej nieważność decyzji z [...] marca 1985 r. nr [...]. Naczelnika Miasta S. o ustaleniu odszkodowania, wobec naruszenia prawa t.j. art. 22 ustawy z 12 marca 1985 r. oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a..

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r., podjęta została po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności mających znaczenie dla określenia wysokości odszkodowania należnego współwłaścicielom przejętych na rzecz Państwa z mocy prawa gruntów. Decyzja ta satysfakcjonowała wszystkich uprawnionych i nie była przez nikogo zaskarżana. Nie tylko więc

nie posiadała istotnych wad, które pozwalałyby na stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a., ale pozbawiona była jakichkolwiek wad. W szczególności wydana ona była na obowiązującej w tym czasie podstawie prawnej, o czym stanowił art. 20

ust. 1 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, umieszczony w Rozdziale 3 Przepisy końcowe

w następującym brzmieniu: "Do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawach wymienionych w ustawie właściwe są organy...". Przepis ten odnosił się do obu poprzedzających rozdziałów tej ustawy, a więc także do art. 10 ust. 1 umieszczonego

w Rozdziale 1 Tereny budowlane. Dlatego, zdaniem skarżącego, błędne jest stanowisko organu nadzoru, że decyzja z [...] marca 1985 r. została wydana

bez podstawy prawnej. Skarżący podkreślił, że odszkodowania zostały wypłacone zgodnie z szacunkami sporządzonym tuż przed wydaniem decyzji, nie tylko za sam grunt, ale również za oszacowany drzewostan. Tak więc w przedmiotowej sprawie kwota odszkodowania nie była czystym rachunkiem matematycznym wynikającym

z pomnożenia stawki z m2 gruntu przez jego powierzchnię. Powołane przepisy

w żadnym miejscu nie stanowiły, by odszkodowanie było wypłacane na podstawie wykazów odszkodowań.

Skarżący podkreślił, że zarówno w dacie wydania decyzji przez Naczelnika Miasta S., jak w chwili obecnej obowiązują unormowania zawarte w art. 104

i 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Art. 104 w § 1 stanowi, że organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Z uwagi

na to, że przepisy kpa nie zawierają innych unormowań, załatwienie sprawy o wypłatę przedmiotowego odszkodowania winno nastąpić w formie decyzji.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca

nie uwzględniają oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2011 r. Sąd ten stwierdził, że nadzorcze decyzje organów obu instancji z [...] sierpnia 2010 r. i z [...] grudnia 2009 r. wydane zostały z naruszeniem prawa tj. art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co uzasadnia ich uchylenie (strona 7 uzasadnienia wyroku WSA). Zdaniem skarżącego skoro Sąd w podstawie prawnej wadliwości decyzji Ministra powołał art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., to Minister związany był oceną prawną o jakiej mowa w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena ta oznacza wręcz nakazanie Ministrowi stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast

z [...] listopada 2002 r.

Skarżący podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu jej wydania bez podstawy prawnej jest czym innym niż wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa mimo, że obie te podstawy zostały zamieszczone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Kwestia czy decyzja Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. była wydana

w oparciu o uzasadnioną podstawę prawną, czy też bez podstawy prawnej nie była dotychczas podnoszona przez żadne strony, nie była rozważana w decyzjach nadzorczych ani też w prawomocnym wyroku Sądu z 9 czerwca 2011 r. Prawomocny wyrok z mocy art. 153 i art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezwzględnie wiązał organ w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokonał prawidłowej oceny legalności decyzji będącej przedmiotem kontroli

w postępowaniu nadzorczym, tj. decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r., trafnie uznając, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną

z wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. Słusznie organ wskazał, że pomimo wadliwego uzasadnienia decyzja z [...] listopada 2002 r. zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie,

tj. stwierdza nieważność decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r.,

gdyż ta ostatnia decyzja była wydana bez podstawy prawnej. W decyzji z [...] marca 1985 r. jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano przepis art. 10 ust. 1 ustawy 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Zważyć należy, że art. 10 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1972 r. został znowelizowany przez art. 4 ustawy z 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 48, poz. 282)

w ten sposób, że skreślono art. 10 ust. 2 i ust. 3, a art. 10 ust. 1 otrzymał nowe brzmienie. Przepis ten w dacie wydania kwestionowanej decyzji stanowił,

że za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości.

A więc nie tylko w sprawach nieunormowanych, jak stanowił dotychczas art. 10 ust. 3 powołanej ustawy. Jednocześnie nowelizacja wprowadziła do art. 8 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ust. 8 i ust. 9, które stanowiły, że wysokość stawki odszkodowania za grunty miejskie ustala naczelnik powiatu

na podstawie wytycznych wojewody. Podkreślić należy, że z przepisów tych, tj. art. 8 ust. 8 i ust. 9 ustawy z 12 marca 1958 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji wynika, że właściciele nieruchomości otrzymywali odszkodowanie obliczane w drodze przemnożenia stawki odszkodowania za 1 m2, ustalanej uchwałą (zarządzeniem) właściwego organu, przez liczbę metrów kwadratowych przejmowanej przez Państwo nieruchomości. Zatem odszkodowania

za grunty przejmowane przez Państwo na podstawie ustawy z 6 lipca 1972 r. wypłacane były na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte",

nie zaś na podstawie decyzji o odszkodowaniu. Jak wyżej wskazano, brak było podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu. Wobec tego decyzja Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r. przyznająca odszkodowanie

za przejętą nieruchomość wydana została bez podstawy prawnej, a więc dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazać należy,

że w orzecznictwie sądowym i administracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość przejętą na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości

w miastach i osiedlach (por. wyroki NSA: z 21 czerwca 2007 r. I OSK 1158/ 06 niepub., z 12 kwietnia 2011 r. I OSK 878/10 oraz orzeczenia sądowe powołane przez Ministra). Wobec tego zarzuty skargi prezentujące odmienne stanowisko, nie znajdują uzasadnienia, w tym zarzuty naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 ustawy z 6 lipca

1972 r. oraz wskazanych w skardze przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach

i trybie wywłaszczania nieruchomości. Natomiast art. 20 ustawy z 6 lipca 1972 r. dotyczy wyłącznie spraw rozpatrywanych na podstawie tej ustawy. Jednakże sprawy odszkodowań regulowane były w ustawie z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z tym że jak wyżej zaznaczono odszkodowania

za grunty przejmowane przez Państwo na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. wypłacane były na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte",

nie zaś na podstawie decyzji o odszkodowaniu. Wobec tego organ nadzoru nie naruszył przepisu art. 20 ustawy z 6 lipca 1972 r.

Wbrew zarzutom skargi, organ nadzoru nie naruszył także przepisów art. 153, 170 i 171 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

dalej: "ppsa". Otóż organ nadzoru mając na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 czerwca 2011 r. wskazał, że w sprawach dotyczących przejęcia nieruchomości przez Państwo z mocy prawa na podstawie ustawy z 6 lipca 1972 r. nie miał zastosowania przepis art. 22 ustawy z 12 marca

1958 r., wobec czego Minister stwierdził, że uzasadnienie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. było wadliwe.

Również niezasadne jest twierdzenie skargi, że z wyroku z 9 czerwca 2011 r. wynika, że Sąd nakazał organowi stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r. Wskazanie przez Sąd na treść przepisu art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oznacza,

że przepis ten w stosunku do decyzji wydanej w trybie nadzorczym jest wzorcem kontroli do oceny, czy decyzja będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności dotknięta jest – albo nie jest – wadą określoną w tym przepisie.

Jak wyżej podniesiono, Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawach

o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r. Skoro organ nadzoru, we wcześniejszych decyzjach przyjmował odmienny pogląd, to skutkiem tego było uchylenie przez Sąd decyzji wadliwych.

Wprawdzie zagadnienie istnienia, czy też braku podstawy prawnej do wydania decyzji odszkodowawczej, nie było przez Sąd przedmiotem szczegółowych rozważań, jednakże Sąd nie stwierdził, aby taka podstawa istniała. Otóż, wręcz przeciwnie, dokonując wykładni przepisów art. 5 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1972 r.

oraz przepisów ustawy z 12 marca 1958 r., podkreślił, odnosząc się do tej ostatniej ustawy że: "Sąd zauważa, że przepisy rozdziału 3 miały zastosowanie

do wywłaszczenia nie z mocy ustawy (art. 5 ust. 2 ustawy z 6 lipca 1972 r.),

lecz wywłaszczenia na podstawie decyzji naczelnika powiatu (...)". W niniejszej sprawie nie nastąpiło wywłaszczenie, lecz przejęcie nieruchomości z mocy prawa, a wobec tego z przyczyn wyżej wskazanych, nie było podstaw prawnych do wydania decyzji odszkodowawczej.

Skarżący zarzucił, że we wcześniejszych decyzjach nadzorczych, wyroku Sądu,

a także we wnioskach stron nie była podnoszona kwestia podstawy prawnej,

z czego wywodzi, że organ nadzoru powinien ograniczyć badanie legalności decyzji jedynie do rażącego naruszenia prawa. Stanowisko takie jest nieuprawnione,

gdyż organ nadzoru ma obowiązek badać wszystkie przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a.,

w tym także, czy istniały podstawy prawne do rozstrzygania w formie decyzji. Jeżeli Sąd nie stwierdził, że były podstawy do wydania decyzji odszkodowawczej (a takiej oceny Sąd nie wyraził), to oznacza, że organ w tym zakresie nie był związany oceną prawną Sądu, wobec czego nie naruszył art. 153 i 170 P.p.s.a.

Podsumowując stwierdzić należy, że prawidłowo Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] listopada 2002 r., którą organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2002 r. i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta S. z [...] marca 1985 r., jako że decyzja z [...] marca 1985 r. wydana była bez podstawy prawnej. Wobec czego zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra przepisu art. 156 § 2 K.p.a. jest chybiony.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł

jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.