Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 687/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia WSA Andrzej Cisek Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi Gminy Ś. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Ś. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Ś. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Gminy Ś. powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz na art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.) odmówiła zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, określonych w załączniku nr 1 do uchwały, ze względu na ich niezgodność z prawem. Rada powierzyła wykonanie uchwały Wójtowi Gminy Ś. oraz postanowiła, że wchodzi ona w życie z dniem podpisania.

Motywując odmowę zatwierdzenia taryf, w uzasadnieniu uchwały wskazano, że wniosek taryfowy sporządzony przez Ś. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Ś. Spółka z o. o., w części odnoszącej się zbiorowego zaopatrzenia w wodę nie uwzględnia faktu, że pomiędzy Gminą Ś. i Gminą Miejską Ś., zostało w roku 2002 zawarte porozumienie międzygminne w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Odwołując się do treści § 5 ust. 2 i 3 wskazanego porozumienia – stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta Ś. Nr [...] z dnia [...] - w którym ustalono, że stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, gminą właściwą do zatwierdzania taryf oraz regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będzie Gmina Miasto Ś. oraz, że opłaty będą jednakowe dla obu wspólników (czyli obu Gmin) podnoszono, że wniosek taryfowy narusza przedstawione zasady. Przedsiębiorstwo przedłożyło bowiem Wspólnikom Spółki (czyli obu Gminom) dwa różne wnioski taryfowe, zawierające inne stawki opłaty za wodę dla Gminy Ś. i inne stawki za wodę dla Gminy Miejskiej Ś. Wskazano również, że przedłożony wniosek taryfowy został skierowany niewłaściwe (winien zostać przedłożony organom Gminy Miejskiej Ś.), nieprawidłowo oparto go na kalkulacjach dotyczących obu Gmin, i w obecnej formie zawiera błędy.

Zdaniem Rady, przedłożone taryfy należy uznać za niezgodne z prawem również ze względu na brak aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Wskazano, że ostatni plan jaki został uchwalony przez Radę Gminy Ś. pochodzi z roku 2004 i obejmuje zadania wspólne dla obu gmin, przy założeniu wspólnej realizacji działalności, stosowania wspólnych cen i rozłożenia kosztów na odbiorców z obu gmin. W ocenie Rady "...skoro Spółka nie tylko nie przedłożyła aktualnego planu, ale kiedy plan, który za taki można by uznać w ogóle nie istnieje (ze względu na zmianę zakresu, wartości a przede wszystkim obiektywnych zasad i warunków realizacji planowanych w roku 2004 inwestycji) należy jednoznacznie stwierdzić, że Przedsiębiorstwo składając wniosek taryfowy nie dopełniło obowiązku wynikającego z art. 24 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków".

W dalszej części uzasadnienia Rada w punktach wyliczyła kolejne uchybienia we wniosku taryfowym:

- nieuwzględnienie w kalkulacji kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo w związku z oczyszczeniem ścieków przez Spółkę Wodną, co stanowi naruszenie art. 23 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków;

- zawarcie we wniosku dodatkowej tabeli oznaczonej symbolem 12a, nie przewidzianej we wzorze wniosku zawartym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 26, poz. 257);

- nieprzedstawienie w uzasadnieniu wniosku informacji dotyczących zmiany uwarunkowań stanowienia taryf oraz o spodziewanych korzyściach ekonomicznych przy wprowadzaniu nowych metod alokacji kosztów w porównaniu z kosztami ich wdrożenia;

- niecelowość przyjęcia w kalkulacji tak znacznego poziomu stawek amortyzacyjnych;

- wewnętrzna sprzeczność zawartej we wniosku taryfowym kalkulacji opłaty stałej i wyraźne przerzucenie niewspółmiernej części kosztów odczytów dokonywanych na terenie obu gmin, na odbiorców z terenu Gminy Ś.;

- stosowanie przez Przedsiębiorstwo praktyki monopolistycznej polegającej na jednorazowej podwyżce ceny taryfowej wody dla gospodarstw domowych o około 86%.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...], Nr [...] Wojewoda D., na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r., Nr 141, poz. 1591 z późn. zm.) stwierdził nieważność powyższej uchwały, jako istotnie naruszającej prawo.

Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda wskazał, że procedura zatwierdzania taryf przez radę gminy została szczegółowo uregulowana w art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z przywołanym przepisem rada gminy odmawia zatwierdzenia taryf tylko w jednym przypadku – gdy zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami prawa. Zdaniem organu nadzoru weryfikacja zebranych w trakcie niniejszego postępowania dokumentów, oraz wyjaśnienia złożone przez przedstawicieli Gminy Ś. i Przedsiębiorstwa, nie wykazały, aby kwestionowane taryfy zostały sporządzone niezgodnie z prawem. Według Wojewody, wszystkie zarzuty podniesione w uzasadnieniu uchwały odmawiającej zatwierdzenia taryf zostały w postępowaniu nadzorczym wyjaśnione i nie dają podstaw do podjęcia takiej uchwały.

W szczególności, takiej podstawy, w ocenie organu nadzoru, nie stwarza zarzut sporządzenia taryf ze zróżnicowaniem na poszczególne gminy.

Wyjaśniając zasadność tego zarzutu Wojewoda stwierdził, że co prawda wykładnia gramatyczna art. 20 ust.1, 2 i 3 omawianej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. mogłaby sugerować, że przedsiębiorstwo ustala jedną taryfę dla swoich wszystkich odbiorców, ale przepisy te nie mogą być czytane w oderwaniu od pozostałych przepisów ustawy. Zadanie zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków jest zadaniem własnym gminy. Samo pojęcie gminy zawiera zaś dwa elementy – mieszkańcy i terytorium. Zadanie to zostało terytorialnie podzielone, co widoczne jest w całej ustawie. I tak, regulamin zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jako akt prawa miejscowego obowiązuje jedynie na terenie działania gminy która go uchwaliła, a nie na terenie działania całego przedsiębiorstwa. Różnice w kosztach zaopatrzenia w wodę dla poszczególnych gmin mogą więc wynikać już z samego regulaminu. Dalej organ zauważył, że każda gmina, na podstawie art. 20 ust. 5 ustawy, uchwala wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych, który obowiązuje na jej obszarze. Plan ten wpływa zaś bezpośrednio na kształtowanie taryf, co wynika z art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy, a to z kolei powoduje możliwość różnicowania taryf dla poszczególnych gmin. Każda gmina może mieć bowiem inny plan inwestycyjny, co wpływa bezpośrednio na przychody, a w konsekwencji na wysokość taryf. Wreszcie zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. Każda gmina przed zatwierdzeniem taryf ma obowiązek sprawdzenia, czy zostały one opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy, pod względem celowości ich ponoszenia. Celowość ponoszenia kosztów jest zaś pojęciem relatywnym, co powoduje, że weryfikacja w tym zakresie może być zróżnicowana. Zdaniem Wojewody, analiza przedstawionych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że przedsiębiorstwo opracowuje taryfy dla poszczególnych gmin na terenie których prowadzi działalność.

W ocenie organu nadzoru, również porozumienie, na które powołano się w uzasadnieniu uchwały, nie jest porozumieniem międzygminnym w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz w rozumieniu art. 74 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Nie przekazuje ono bowiem jednej z gmin zadań publicznych. Zdaniem Wojewody, jest to raczej porozumienie o współdziałaniu w celu wspólnego wykonywania zadania publicznego. Jednocześnie organ zaważył jednak, że gdyby traktować owo porozumienie jako międzygminne, to wówczas, w myśl jego § 5 ust. 2, Rada Gminy Ś. nie byłaby uprawniona do zajmowania jakiegokolwiek stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Za nietrafny uznał też Wojewoda, argument związany z aktualnym planem rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych. Wskazał, że to Rada Gminy Ś. uchwałą Nr [...] z dnia [...] przyjęła wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych i uchwałą Nr [...] z dnia [...] dokonała w nim zmian. Nie można zatem twierdzić, że przyjęty plan, wskutek zmiany okoliczności współpracy między gminami, utracił aktualność. Podkreślono też, że do wniosku został dołączony aktualny plan wraz z harmonogramem jego realizacji.

Organ nadzoru nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 23 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. wskazując, że przepis tej jest skierowaną do właściwego ministra normą kompetencyjna do wydania aktu prawnego normującego zasady opracowania wniosku. Dopiero przepisy zawarte w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie tej normy, mogłyby nakładać obowiązek ujęcia w kalkulacji wskazanych wyżej kosztów oczyszczania ścieków przez spółkę wodną. Wojewoda zaznaczył jednak, że wydane na podstawie przywołanego przepisu rozporządzenie nie zawiera w tym zakresie żadnych uregulowań. W tym stanie rzeczy nie można więc postawić przedsiębiorstwu zarzutu naruszenia art. 23 przywołanej ustawy. Dodatkowo organ zauważył, że dołączona do akt opinia (aczkolwiek nie mająca mocy dowodu w postępowaniu nadzorczym) wskazuje, że analiza kosztów odprowadzania ścieków nie pokazała, aby koszty przyjęte do kalkulacji taryf były nadmierne lub nieuzasadnione.

Zdaniem Wojewody, dla oceny legalności wniosku nie ma też znaczenia dołączenie dodatkowej tabeli nr 12 a, zaś podniesienie taryf wody o 86% nie może być traktowane jako przejaw praktyki monopolistycznej i naruszenie zasady ochrony odbiorców, o ile tylko wniosek i wszelkie wyliczenia zostały sporządzone zgodnie z ustawą.

Z przedstawionych względów Wojewoda uznał, że uchwała Rady Gminy Ś. z dnia [...] w istotny sposób narusza art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, gdyż taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami prawa.

Gmina Ś. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Złożenie skargi poprzedzone zostało uchwałą Rady Gminy Ś. Nr [...] z dnia [...] o zaskarżeniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego.

W skardze zarzucono Wojewodzie naruszenie: art. 91 ust. 1, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, przez błędne uznanie, że uchwała jest nieważna; art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przez uznanie, że taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami, podczas gdy przedłożony wniosek o zatwierdzenie taryf jest niezgodny z prawem; art. 3 ust. 2, art. 21, art. 23, art. 24 ust. 3 przywołanej ustawy przez uznanie, że wniosek o zatwierdzenie taryf jest zgodny z prawem podczas, gdy: narusza on porozumienie zawarte pomiędzy Gminą Ś. i Miastem Ś., nie zawiera aktualnego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, nie uwzględnia w kalkulacji kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo w związku z oczyszczaniem ścieków przez spółkę wodną, zawiera dodatkowe elementy (tabela 12a) nie przewidziane we wzorze wniosku, nie przedstawia w uzasadnieniu informacji dotyczących zmiany uwarunkowań stanowienia taryf, metod alokacji kosztów w porównaniu z kosztami ich wdrożenia, narusza zasady ochrony odbiorców i jest przejawem praktyki monopolistycznej, gdyż podnosi taryfę na wodę dla gospodarstw domowych o 86%. Z tych względów wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Uzasadniając przedstawione zarzuty Rada podniosła, że wnikliwa analiza dokumentów będących podstawą przystąpienia Gminy Ś. jako wspólnika do Ś. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Ś. Spółka z o. o., w szczególności odpowiednich uchwał rad gmin, podstaw prawnych w nich przywołanych oraz treści porozumienia stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] oraz uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez ustanowienie nowych udziałów i przyjęcia nowego wspólnika, z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Ś. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o. o., której podstawą prawną przyjęcia były: uchwała Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] Rady Miejskiej w Ś. w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie Gminy Ś. do Spółki, uchwała nr [...] z dnia [...] Rady Gminy Ś. w spawie wyrażenia zgody na przystąpienie do Spółki i wniesienia aportu oraz porozumienie z dnia 26 lipca 2002 r. zawarte pomiędzy Gminą Miasto Ś. i Gminą Ś., wyraźnie wskazują na zamiar zawarcia porozumienia międzygminnego. Podkreślono, że wszystkie uchwały odwołują się wprost do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o zbiorowym zapatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zaś uchwały Rady Miejskiej w Ś. dodatkowo przywołują jako podstawę prawną art. 74 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W skardze zaznaczono również, że przedłożone taryfy uznano za niezgodne z prawem ze względu na brak załączonego doń aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Rada stwierdziła, że choć plan, o którym mowa w art. 21 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu... z założenia jest planem wieloletnim, to nie zmienia to faktu, że zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy do każdego wniosku o zatwierdzenie taryf przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne obowiązane jest dołączyć plan aktualny. To zaś oznacza, że warunkiem koniecznym do zgodnego z ustawą złożenia wniosku taryfowego, jest wcześniejsze uchwalenie przez radę gminy wieloletniego planu, tak by plan składany wraz z wnioskiem uwzględniał wszelkie rzeczywiste koszty związane z planowanymi inwestycjami i modernizacją urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych i był zgodny z kierunkami rozwoju gminy określonymi w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleniami zezwolenia wydanego temu przedsiębiorstwu. W ocenie Rady cel tej regulacji jest oczywisty, bowiem jedynie rzetelne wskazanie zamierzeń inwestycyjnych, pozwala ocenić, czy wniosek taryfowy został sporządzony zgodnie z prawem, w tym, czy koszty ponoszone są celowo. Organ gminy uznał natomiast, że wieloletni plan załączony do wniosku Spółki nie spełnia w żadnym wypadku warunku aktualności. Po pierwsze - dlatego, że pochodzi z roku 2004 i zawiera opis zamierzeń inwestycyjnych planowanych w warunkach wspólnego wykonywania działalności wodociągowo – kanalizacyjnej przez obie gminy, a w przypadku, gdy jednoznacznie stwierdza się, że porozumienie nie ma charakteru porozumienia międzygminnego, Spółka powinna przygotować i przedłożyć radom obu gmin, odrębne wieloletnie plany. Rada zaznaczyła, że zgodnie z art. 21 ustawy przedsiębiorstwo opracowuje wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w jego posiadaniu ale nie dla całego obszaru jego działalności, lecz odrębnie dla poszczególnych gmin. Zatem jaki sens miałoby przedstawianie Radzie Gminy Ś. zamierzeń inwestycyjnych planowanych na terenie Miasta Ś., a z drugiej strony na jakiej podstawie Radzie Gminy przysługiwałaby kompetencja do zatwierdzenia takiego planu obejmującego również inwestycje na ternie innej gminy. Po drugie - uchwalając plan w roku 2004 Rada miała świadomość wspólnych zasad realizacji gospodarki wodno-ściekowej przez obie Gminy i solidarnego rozłożenia kosztów inwestycji na mieszkańców obu Gmin. W rezultacie, zatwierdzony planowany koszt jednostkowy realizacji inwestycji, był dla mieszkańców Gminy Ś. znacznie niższy niż w sytuacji indywidualnego realizowania tych zadań przez obie gminy. Dlatego trudno - zdaniem Rady – uznać plan z roku 2004, za aktualny i należycie uzasadniający poniesienie planowanych w roku 2006 kosztów. Po trzecie - plan ten, według Rady, zdezaktualizował się również w zakresie realizacji konkretnych zadań. Ponadto skarżąca stwierdziła, że działanie Spółki, polegające na jednorazowej podwyżce ceny o 86 % jest przejawem praktyki monopolistycznej i narusza § 3 ust. 1 pkt b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r.

Reasumując Rada podniosła, że uchwała z dnia 20 lipca 2006 r. podjęta została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż wniosek taryfowy złożony przez Przedsiębiorstwo naruszał w opisany wyżej sposób przywołane przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. i przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r., oraz naraził mieszkańców Gminy Ś. na drastyczne pogorszenie warunków życia poprzez konieczność dalszego ograniczania zużycia wody w gospodarstwach domowych.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Wojewoda podkreślił ich bezzasadność wskazując, że w sposób wyczerpujący zostały one wyjaśnione w postępowaniach nadzorczych dotyczących zarówno uchwały z dnia 20 lipca 2006 r. jak również dotyczących wcześniejszych uchwał Rady Gminy Ś. w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf. Podobnie jak w rozstrzygnięciu nadzorczym podniesiono, że przywoływane przez Radę porozumienie nie jest porozumieniem międzygminnym, albowiem nie przekazuje jednej z gmin zadań publicznych – w ocenie Wojewody - jest to raczej porozumienie o współdziałaniu w celu wspólnego wykonywania zadań. Gdyby przyjąć zaś pogląd odmienny, to aktualne pozostaje stanowisko, że wniosek taryfowy powinien być przekazany Miastu Ś., gdyż Rada Gminy Ś. nie była upoważniona do zajmowania jakiegokolwiek stanowiska w tej sprawie. Zdaniem organu nadzoru również dołączony do wniosku wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych jest prawidłowy. Brak też podstaw do twierdzenia, że przyjęty przez Radę plan (z roku 2004), wskutek zmiany okoliczności współpracy między gminami, utracił aktualność. Nie można wnioskowi postawić skutecznego zarzutu naruszenia art. 23 ustawy, skoro adresatem tej normy nie jest przedsiębiorstwo ale właściwy minister. W końcu – według Wojewody – podniesienie taryf o 86% nie może być traktowane jako przejaw praktyki monopolistycznej, jeżeli wniosek i wszystkie wyliczenia zostały sporządzone zgodnie z ustawą i aktem wykonawczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), w związku z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym również badając, czy organ wydający rozstrzygnięcie nadzorcze właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz czy przestrzegał przepisów prawa proceduralnego.

Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego wyznaczone zostały w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), który stanowi, że "uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna (...)". O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru (ust. 1), a rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (ust. 3). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (ust. 4)".

Przywołany wyżej przepis art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, określając kategorie wad (istotne naruszenie prawa, nieistotne naruszenie prawa) wyznacza zatem podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym. Rozstrzygnięcie nadzorcze zgodne z prawem to takie, które nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej wyznaczonej w art. 91 ust. 1 i 4 wskazanej wyżej ustawy. Trzeba jednak zaznaczyć, że ustawodawca nie zdefiniował co należy rozumieć pod pojęciem istotnego naruszenia prawa, ani też nie wyliczył rodzaju wad, które należy w ten sposób kwalifikować. Według wypracowanego przez orzecznictwo i doktrynę stanowiska przyjmuje się jednak, że nieistotne naruszenia prawa obejmują naruszenia drobne, mało istotne i niedotyczące istoty zagadnienia. Nieistotne naruszenie prawa, jak błąd lub nieścisłość prawna nie mająca wpływu na istotną treść uchwały, jest zatem mniej doniosłe niż inne wadliwości. Jako przykłady tego rodzaju uchybień wskazuje się nieodpowiednie oznaczenie uchwały, przywołanie niewłaściwej podstawy prawnej uchwały (przy założeniu, że istnieje przepis prawa umocowujący do jej podjęcia), oczywistą omyłkę pisarską lub rachunkowa. Natomiast rodzaje naruszeń, które należy zaliczyć do kategorii istotnych, to naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały lub zarządzenia, dotyczące meritum sprawy, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (tak: P. Chmielnicki. "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce". Warszawa, LexisNexis 2006, s. 94-95 oraz przywołane tam orzeczenia NSA).

W rozpoznawanej sprawie, Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Ś. z dnia [...] o odmowie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków z tego względu, że uchwała ta podjęta została z istotnym naruszeniem art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.).

Po myśli przywołanego przepisu rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. W aktualnym stanie prawnym jednoznacznie zostało zatem określone, że rada gminy jest uprawniona do odmowy zatwierdzenia taryf, ale tylko w przypadku, gdy taryfy te sporządzone zostały w sposób niezgodny z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa. Przy odmowie zatwierdzenia taryf rada gminy musi więc posługiwać się kryterium legalności. Aby uniknąć zarzutu dowolności działania zobowiązana jest szczegółowo uzasadnić i wykazać na czym polega owa niezgodność z prawem sporządzonej taryfy określając szczegółowo które, przepisy i w jaki sposób zostały naruszone. Przedstawione przez radę argumenty wykazujące sprzeczność taryf z prawem poddawane są kontroli organu nadzoru, który ocenia, czy podjęta uchwała jest lub nie jest sprzeczna z prawem.

Jak wynika z treści ocenianego obecnie rozstrzygnięcia nadzorczego, podniesione przez Radę Gminy Ś. w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] zarzuty, mające uzasadniać sporządzenie taryf niezgodnie z przepisami - po wyjaśnieniu tych zarzutów w postępowaniu nadzorczym - nie dają jednak podstaw do odmowy zatwierdzenia taryf. Takie stanowisko Wojewody poparte zostało szczegółowymi odniesieniami do poszczególnych zarzutów zawartych w uzasadnieniu uchwały.

Rozpoznając skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały organu gminy, Sąd zobowiązany jest badać zwłaszcza treść samej uchwały, rozstrzygając między innymi to, czy stwierdzenie nieważności zostało zastosowane zgodnie z przepisem ustanawiającym kryteria tego stwierdzenia. Przedmiotem oceny Sądu jest więc ustalenie, czy rzeczywiście uchwała w sposób istotny narusza prawo. W takim przypadku działanie Sądu jest więc dwustopniowe: najpierw obejmuje badanie zgodności z prawem samej uchwały gminy, potem badanie zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tej uchwały.

Analiza dokonanej przez Wojewodę oceny legalności uchwały Rady Gminy Ś. z dnia 20 lipca 2006 r. i jego stanowisko, wyczerpująco uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym zasługuje, zdaniem Sądu, na akceptację.

Sąd doszedł bowiem do przekonania, że w istniejących okolicznościach faktycznych i prawnych brak było uzasadnionych podstaw do odmowy przedłożonych przez Ś. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o. o. taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Ś.

Rada Gminy podejmując decyzję o odmowie zatwierdzenia taryf wskazała przede wszystkim na fakt obowiązywania między Gminą Ś. a Gminą Miastem Ś. porozumienia międzygminnego.

Badając akta niniejszej sprawy należy jednak stwierdzić, że pomimo powołania w podstawach prawnych uchwał przywołanych przez Radę Gminy Ś., między innymi art. 3 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz art. 74 ustawy o samorządzie gminnym, w istocie nie doszło do zawarcia porozumienia międzygminnego w celu wykonana zadania publicznego, co trafnie zauważył Wojewoda w rozstrzygnięciu nadzorczym.

Analizując powyższy problem należy sięgnąć do przepisu art. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., który to przepis ustala, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własne gminy (ust. 1). W jego ust. 2 ustawodawca dopuszcza wspólne wykonywanie tego zadania przez gminy, określając jednocześnie formy współdziałania: związek międzygminny oraz porozumienie międzygminne. Zarówno porozumienie międzygminne jak i związek międzygminny stanowią publicznoprawną formę współdziałanie gmin i zostały szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Z uregulowań zawartych w ww. ustawie wynika zaś, że istotą porozumienia międzygminnego – do którego też odwołuje się Rada Gminy Ś. – jest przyjęcie przez jedną z gmin obowiązku wykonania zadań publicznych ciążących na innych gminach (lub gminie). Warunkiem formalnym przystąpienia gminy do realizacji porozumienia międzygminnego jest wyrażenie takiej woli przez radę gminy w drodze uchwały (art. 18 ust. 2 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym). Uchwały te niewątpliwie powinny zawierać zakres zadań przekazywanych danej gminie oraz określenie tej gminy. Następnie, w wykonaniu uchwały rady gminy organy wykonawcze zawierają porozumienie międzygminne, składając stosowne oświadczenia woli (zgodnie z treścią uchwał rad gmin). Porozumienie międzygminne podlega również przekazaniu wojewodzie, celem opublikowania w dzienniku urzędowym województwa; wykonywane jest zaś przez organ tej gminy, która przejęła na siebie obowiązki wykonywania zadań publicznych.

Przedłożone wraz z rozstrzygnięciem nadzorczym uchwały, na które powoływała się Rada Gminy Ś., uzupełnione następnie przez stronę skarżącą, (zwłaszcza uchwała Rady Miejskiej w Ś. nr [...] z dnia [...] w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie Gminy Ś. do Ś. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o. o. oraz nr [...] z dnia [...] zmieniająca ww. uchwałę; uchwała Nr [...] z dnia [...] Rady Gminy Ś. w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do spółki i wniesienie aportu oraz uchwała Nr [...] z dnia [...] nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników Ś. Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o. o.) mogą – zdaniem Sądu - świadczyć o przystąpieniu przez Gminę Ś. – jako udziałowca - do Spółki: Ś. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Strony porozumiały się jedynie w zakresie struktury udziałów właścicielskich w Spółce, aportu jaki wniesie Gmina Ś., planów inwestycyjnych oraz opłat za świadczone przez Spółkę usługi dla obu Gmin.

W tej sytuacji, nie można przywoływanego przez Radę Gminy Ś. w uzasadnieniu uchwały oraz skargi § 5 ust. 2 i 3 porozumienia z dnia [...] stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta Ś. Nr [...] z dnia [...], uznać za porozumienie międzygminne w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym. Nawet jeżeli – jak wskazuje się w skardze – strony miały zamiar zawarcia takiego porozumienia, to nie zachowano wymienionych wcześniej warunków formalnych, koniecznych do skutecznego jego zawarcia. Przede wszystkim brak było jednoznacznie wyrażonej - w drodze odrębnych uchwał – woli rad obu gmin co do zawarcia porozumienia i jego przedmiotu; brak również stosownych oświadczeń woli organów wykonawczych gmin (odpowiednich do treści takich uchwał); nie określono też zasad realizacji takiego porozumienia (w tym zasad partycypowania w kosztach wykonywania zadania przez Gminę Ś.), przede wszystkim zaś, nie została zrealizowana istota porozumienia polegająca na przyjęciu na siebie przez Gminę Miejską Ś. obowiązku wykonania przedmiotowego zadania. W istocie wskazane przez Gminę porozumienie można uznać za porozumienie o współpracy w zakresie prowadzenia wspólnego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, zawierające dodatkowo między innymi postanowienie, że opłaty za wykonanie usług dla obu wspólników będą jednakowe.

Wobec powyższego nie jest trafny podniesiony w uchwale zarzut skierowania wniosku taryfowego do niewłaściwej rady gminy. Trzeba też zauważyć pewną niekonsekwencję Rady, która formułując ten zarzut jednocześnie podjęła uchwałę w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryf. Jak bowiem słusznie zauważył organ nadzoru, jeżeliby przyjąć, że pomiędzy gminami istotnie doszło do zawarcia porozumienia w rozumieniu art. 74 ustawy o samorządzie gminnym dotyczącego przedmiotowej kwestii (a tak przecież uważała skarżąca) to podjęcie przez Radę Gminy Ś. uchwały, o której mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r., należałoby traktować jako działanie bez podstawy prawnej, gdyż jedyną uprawnioną i zobowiązaną do jej podjęcia, byłaby Rada Gminy Miejskiej Ś. – jako rada gminy przejmującej zadanie.

Również fakt przedłożenia przez Przedsiębiorstwo obu gminom dwóch odrębnych wniosków taryfowych zawierających inne stawki opłaty za wodę dla Gminy Ś. i inne stawki opłaty za wodę dla Gminy Miejskiej, w świetle obowiązujących przepisów i okoliczności sprawy, nie uzasadniał odmowy zatwierdzenia taryf. Jak słusznie wywiódł organ nadzoru kompleksowa analiza przepisów ustawy zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków prowadzi do wniosku, że przedsiębiorstwo obowiązane jest opracować taryfę dla poszczególnych gmin na terenie których prowadzi swoją działalność. Z akt sprawy i informacji przedstawianych przez strony można też wnioskować, że spółka dotychczas przygotowywała wnioski taryfowe dla obu gmin, respektując założenie, że ceny za wodę i ścieki w obu gminach będą jednakowo ustalane. Jednakowego ustalania cen dla obu gmin nie można jednak utożsamiać ze składaniem jednego wspólnego wniosku – jak twierdzi Gmina Ś.

Konieczność opracowywania odrębnych wniosków dla każdej z gmin mogło zaś doprowadzić do zróżnicowania taryf. Trzeba mieć bowiem na względzie, że zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przedsiębiorstwo opracowuje taryfę na podstawie niezbędnych przychodów, po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców. Podstawę ustalenia taryf stanowią zatem niezbędne przychody. Ponadto przedsiębiorstwo opracowuje taryfy w sposób zapewniający: uzyskanie niezbędnych przychodów, ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem opłat i cen, eliminowanie subsydiowania skośnego, motywowanie odbiorców usług do racjonalnego użytkowania wody i ograniczenia zanieczyszczenia ścieków, łatwość obliczania opłat i sprawdzania przez odbiorców usług wysokości opłat i cen ich dotyczących (patrz: § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków – Dz. U. Nr 26, poz. 257 z późn. zm.).

Trzeba mieć też na względzie, że jeżeli przedsiębiorstwo – jak w rozpoznawanej sprawie – działa w formie spółki prawa handlowego, ekonomiczny sens jego istnienia zawiera się w osiąganiu zysku. Jak wskazał Sąd Najwyższy tę okoliczność uwzględnił również ustawodawca definiując pojęcie niezbędnych przychodów jako wartość przychodów w danym roku obrachunkowym zapewniających ciągłość zbiorowego zaopatrzenia w wodę odpowiedniej jakości i ilości i zbiorowego odprowadzania ścieków, które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno osiągnąć na pokrycie uzasadnionych kosztów, związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych oraz osiągnięcie zysku ( art. 2 ust. 2 ustawy).

Władze spółki – która jako podmiot prawa handlowego niewątpliwie jest odrębnym podmiotem w relacjach z jej udziałowcami - muszą dbać aby osiągnęła ona dobry wynik finansowy, kierując się przede wszystkim kryteriami finansowymi i ekonomicznymi. Wspólnicy Spółki w zależności od posiadanych udziałów mogą w pewien sposób wpływać na strategie finansowe i ekonomiczne, ale ostateczne decyzje mające zbliżać firmę do zamierzonego celu, podejmują jej władze.

W rozpoznawanej sprawie, dotychczasowe ustalenie taryf w jednakowej wysokości dla obu gmin było wynikiem uzgodnienia między wspólnikami, nie zaś efektem rachunku ekonomicznego. Jeżeli zatem ze względu na istniejące zagrożenie subsydiowania skośnego jak też z powodów ekonomicznych, taki stan okazał się dla Spółki niemożliwy do utrzymania, to kierując się zasadami określonymi w ustawie i rozporządzeniu zasadnie podjęto działania związane z wyodrębnieniem kosztów, co mogło doprowadzić do zróżnicowania taryf między gminami. W ocenie Sądu Rada Gminy nie wykazała zaś aby różnicując taryfy przedsiębiorstwo naruszyło przepisy stanowiące podstawę ich opracowania.

Odmowy zatwierdzenia taryf nie uzasadnia też argument, że w kalkulacji kosztów nie ujęto kosztów ponoszonych przez Przedsiębiorstwo w związku z oczyszczaniem ścieków przez spółkę wodną. Obowiązek ten Rada wyprowadziła z art. 23 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. Jak jednak słusznie zauważył Wojewoda, przepis ten sam w sobie nie stanowi podstawy materialnoprawnej do opracowywania wniosku. Jest jedynie normą kompetencyjną skierowaną do właściwego ministra, zawierającą zalecenie "wzięcia pod uwagę", przy wydawaniu rozporządzenia kosztów wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych niebędących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Dopiero zatem konkretne przepisy zawarte w wydanym na podstawie wskazanej delegacji rozporządzeniu, mogłyby konkretyzować taki obowiązek. Rada nie wskazała jednak, który przepis obowiązującego w dacie podjęcia uchwały rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. został z tego względu naruszony. Dodać należy, że rozporządzenie to w ocenianej kwestii nie zawiera praktycznie żadnych uregulowań.

Za nietrafne należy również uznać pozostałe zarzuty sformułowane przez Radę Gminy Ś. w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wskazują one bowiem na braki wniosku (np. niedołączenie aktualnego wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, nie przedstawienie w uzasadnieniu wniosku informacji dotyczącej zmiany uwarunkowań stanowienia taryf) oraz inne nieprawidłowości i błędy, jakie zdaniem Rady, znalazły się we wniosku (np. dołączenie dodatkowej tabeli). Przedstawione braki i błędy dotyczą jednak samego wniosku i zdaniem Sądu mają jedynie charakter formalny. Jeżeli jednak rzeczywiście istniały wątpliwości, wskazujące że wniosek jest dotknięty tego rodzaju wadami, to organ dokonujący jego weryfikacji (Wójt) winien wezwać Spółkę, aby w zakreślonym terminie uzupełniła braki, wyjaśniła wątpliwości i poprawiła błędy. W niniejszej sprawie Wójt dokonując kontroli wniosku w trybie art. 24 ust. 4 ustawy – zarówno pod względem legalności jak równie pod względem celowości ponoszenia kosztów - nie dopatrzył się jednak tych wad. Dopiero na posiedzeniu Rady, rozpatrując przedmiotowy wniosek, postanowiono podjąć uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf, nie czekając na jakiekolwiek wyjaśnienia Spółki. Takie działanie Rady niewątpliwie nie pozwoliło na rzetelną ocenę legalności sporządzenia taryf. Weryfikując koszty pod względem celowości ich ponoszenia Wójt Gminy nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych uchybień. Również w postępowaniu nadzorczym nie wykazano niecelowości ponoszenia kosztów. Jak zauważył Wojewoda również z opinii dostarczonej przez Gminę wynikało, że analiza kosztów odprowadzania ścieków nie pokazała aby koszty przyjęte do kalkulacji taryf były nadmierne lub nieuzasadnione. Dodatkowo można też zauważyć, że przyjmując powyższe zarzuty jako podstawę do odmowy zatwierdzenia taryf, Rada nie wykazała, czy wymienione przez nią braki, nieścisłości i błędy wniosku powodują, że taryfy zostały sporządzone (opracowane) z naruszeniem przepisów. Dokładniej mówiąc, nie uzasadniono, że wskazane wady formalne wniosku w istotny sposób wpłynęły na prawidłowość opracowanej taryfy. Takie uzasadnienie byłoby zaś konieczne, gdyż nie można wykluczyć sytuacji, że co prawda wniosek będzie dotknięty wadami formalnymi ale nie mającymi istotnego wpływu na prawidłowość sporządzonej taryfy. Takie uchybienia mogą być zaś – jak wcześniej wykazano – usunięte.

Reasumując stwierdzić należy, że obowiązujące regulacje zawarte w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków pozwalają gminie wpływać na wysokość cen i opłat za doprowadzanie wody i odprowadzanie ścieków, lecz jedynie w sposób pośredni. W tym zakresie rola gminy została zasadniczo ograniczona do weryfikacji i zatwierdzania bądź odmowy zatwierdzenia taryf cen oraz stawek opłat za ww. usługi przedłożonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 24 ustawy). Projekt taryfy podlega niejako podwójnej kontroli: przez organ wykonawczy i przez radę. Najpierw organ wykonawczy gminy sprawdza, czy taryfy zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 pod względem celowości ich ponoszenia (art. 24 ust. 4). Natomiast rada gminy, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf lub odmowie zatwierdzenia taryf jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami ( art. 24 ust. 5). Podkreślić należy, że rada może niezatwierdzić taryfy tylko w przypadku jeżeli nie została ona sporządzona zgodnie z przepisami, i takie swoje stanowisko musi szczegółowo uzasadnić.

Przedstawione akta sprawy potwierdzają słuszność poglądu Wojewody, że taryfy przedstawione przez Ś. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zostały opracowane zgodnie z prawem i przedstawione przez Radę Gminy Ś. zarzuty nie uzasadniają odmowy ich zatwierdzenia. Należy też zauważyć, nawet kontrola taryf dokonana przez Wójta Gminy Ś. – która obejmuje nie tylko kryterium legalności ale również celowości – nie wykazała naruszenia prawa przez Spółkę przy ich opracowaniu oraz niecelowości ponoszonych kosztów. Trafnie zatem organ nadzoru stwierdził, że w zaistniałych okolicznościach, podniesienie taryf wody nawet o 86 %, nie może być traktowane jako przejaw praktyki monopolistycznej i naruszenie zasad ochrony odbiorców (art. 1 ustawy oraz § 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia), skoro wniosek i wszystkie wyliczenia zostały sporządzone zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia. Dodać należy, że gdyby pomimo tego, zachodziło podejrzenie wykorzystania przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, pozycji dominującej, odbiorcy usług tego przedsiębiorstwa, mający niewątpliwie status konsumenta, byliby uprawnieni (art. 76 Konstytucji) do skorzystania z instrumentów prawnych przewidzianych, między innymi, w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów np. poprzez złożenie stosownego wniosku do Prezesa Urzędu, którego kompetencje nie ograniczają się do niektórych tylko składników ceny, jak w postępowaniu o zatwierdzeniu taryf (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2003 r., I CKN 185/03,Dz.Urz.UOKiK 2004/1/284).

Wobec przedstawionych wyżej argumentów stwierdzić należy, że uchwała Rady Gminy Ś. z dnia [...] o odmowie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy Ś. podjęta została z istotnym naruszeniem przepisu prawa materialnego: art. 24 ust. 5 przywołanej wcześniej ustawy, gdyż taryfy sporządzono zgodnie z obowiązującymi zasadami. Wobec powyższego Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność tej uchwały.

Sąd nie dopatrzył się również aby rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody naruszało przepisy proceduralne. Dochowany bowiem został term jego podjęcia i zgodnie z wymogami ustawy o samorządzie gminnymi – zawiera ono uzasadnienie faktyczne i prawne, bowiem obejmuje powołanie stwierdzonych faktów i okoliczności mających znaczenie dla przeprowadzonej przez organ nadzoru oceny prawnej. Uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia nadzorczego zawiera wyjaśnienie przepisu (art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.), którego naruszenie zarzuca się organowi gminy oraz ustalenie ciężaru gatunkowego popełnionego naruszenia (stwierdzenie istotnego naruszenia prawa). Wbrew twierdzeniom skargi Wojewoda wystarczająco i wyczerpująco wykazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, na czym polega istotność naruszenia prawa w podjętej przez organ gminy uchwale (podjęcie uchwały w odmowie zatwierdzenia taryf w sytuacji, gdy sporządzone taryfy nie naruszają wskazanych przez Gminę przepisów), wnikliwie i szczegółowo oceniając legalność najważniejszych zarzutów merytorycznych zawartych w jej uzasadnieniu.

Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, nie wykazała więc by wydano je z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi art. 145 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z opisanych wyżej względów, Sąd nie podzielił też zawartych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez analizowany akt nadzoru przepisów: art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, wymienionych przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r.

W tej sytuacji, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględniania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.