Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 915/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Dariusz Chaciński, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz B. T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - uchylił decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r., w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2008 r. B. T. zwróciła się do Wojewody [...] o wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w [...] i [...] przez J. C..

Wojewoda [...] pismem z dnia 7 maja 2009 r. wezwał B. T. do uzupełnienia wniosku o wymagane dokumenty wymienione w art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. zawiesił postępowanie na wniosek strony.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął zawieszone postępowanie.

Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. odmówił B. T. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. C. i Z. C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w miejscowościach [...] i [...], gmina [...], pow. [...], woj. [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że w przedmiotowej sprawie na okoliczność udowodnienia, że J. i Z. małż. C. byli właścicielami nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], B. T. przedłożyła oświadczenie świadków S. F. i A. K. Oświadczenia te nie spełniają zdaniem organu wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w związku z czym nie mogą stanowić dowodu własności mienia zabużańskiego. Wobec braku innych dowodów ww. oświadczenia nie mogą być brane pod uwagę jako dowody uzupełniające. W związku z powyższym organ wojewódzki przyjął, że strona postępowania nie udowodniła, że jej poprzednicy prawni byli właścicielami nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. T..

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpatrując sprawę stwierdził, iż w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie czy znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenia świadków dokumentują fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej. Organ odwoławczy podniósł, że w przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże, stosownie do art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. moc dowodowa takich oświadczeń jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek:

muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka,

świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, oraz nie być osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Tak skonstruowany przepis nadaje określoną rangę dowodom wymienionym w ustawie. Z jego treści wynika, iż dowody z dokumentów mają większą moc dowodową niż zeznania świadków, które mogą być przedłożone w przypadku braku urzędowego opisu mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny. Minister podkreślił, iż zeznania te jak każdy inny dowód podlegają ocenie i to zarówno co do ich treści, jak i wiarygodności.

W zaistniałym stanie faktycznych w wyniku braku posiadania innych dokumentów potwierdzających własność pozostawionych nieruchomości przez małż. C., oświadczenia złożone przez S. F. i A. K. są najważniejszym dowodem.

Zgodnie z zebranym materiałem dowodowym organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem Wojewody [...], że oświadczenia świadków - S. F. i A. K. nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w związku z czym nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego własność pozostawionych nieruchomości. Wobec braku innych dowodów ww. oświadczenia nie mogą być brane pod uwagę jako dowody uzupełniające. W przypadku ustalania za pomocą oświadczeń świadków faktu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzaju i powierzchni takiej nieruchomości wymogi dotyczące tych świadków określone w art. 6 ust. 5 ustawy muszą zostać spełnione. Powyższe wynika z treści art. 6 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym dopiero w przypadku braku dokumentów, tj. urzędowego opisu mienia, czy też orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny możliwe jest ustalanie ww. okoliczności za pomocą zeznań świadków, którzy muszą spełnić określone w tym przepisie wymogi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1334/12). Ww. oświadczenia zostały złożone z podpisem notarialnie poświadczonym, zamiast przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie, bądź w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Notariusz jak i konsul pełniący funkcję notariusza, potwierdzili jedynie własnoręczność podpisów tych świadków. Aby oświadczenia świadków spełniły ustawowo określone wymogi, świadkowie winni w obecności notariusza wskazać, jakie posiadają informacje na temat nieruchomości położonej w miejscowościach [...] i [...], a następnie notariusz albo umocowany pracownik konsulatu winien sam spisać słowa świadków i potwierdzić, że oświadczenia faktycznie złożono przed nim (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1009/11 oraz z dnia 5 grudnia 2012 r" sygn. akt I SA/Wa 1188/12).

Ponadto organ odwoławczy zgodził się z przytoczonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt I OSK 371/13. Wbrew twierdzeniu strony, iż ww. wyrok nie odnosi się do sprawy i powinien być brany pod uwagę w pełnym brzmieniu, Minister stwierdził, iż wyrok ten został trafnie przytoczony. Zgodnie z jego treścią oświadczenia złożone przez świadków powinny być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W pozostałej części ww. wyrok przedstawia ogólne przesłanki jakie muszą być spełnione przez oświadczenie określone przez ustawę z dnia 8 lipca 2005 r.

Jednakże organ II instancji stwierdził, iż poprzez swoje czynności Wojewoda [...] naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Ponadto organ wojewódzki naruszył zasadę zawartą w art. 9 k.p.a. w wyniku czego strona nie była w sposób wyczerpujący informowana o możliwościach uzupełnienia materiału dowodowego, w ten sposób aby wypełnić ustawowe przesłanki zawarte w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Organ I instancji w celu usunięcia braków formalnych dotyczących oświadczeń S. F. i A. K. wzywał wprawdzie stronę do ich uzupełnienia. Jednakże nie poinformował strony w jaki sposób oświadczenia powinny być konwalidowane. Konwalidacja ta mogłaby być zdaniem organu II instancji przeprowadzona poprzez ponowne wezwanie do przedłożenia oświadczeń w wymaganej formie wraz ze skrupulatnym opisem sposobu złożenia wymaganego oświadczenia. Ponadto organ mógł przeprowadzić czynność dowodową w postaci przesłuchania świadka.

Co do zarzutów przedstawionych w odwołaniu Minister stwierdził, że zgodnie art. 79 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1796) nie zawiera zamkniętego katalogu czynności wykonywanych przez notariusza. Należy rozróżnić czynności notarialnego poświadczenia podpisu oświadczenia od złożenia oświadczenia przed notariuszem.

Ponadto Minister zwrócił uwagę na pkt 9 art. 79 Prawa o notariacie, zgodnie z którym notariusz sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów. Taka właśnie czynność została opisana w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. Ustawodawca uznając, że dowody enumeratywnie wymienione w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. mogą w wyjątkowych sytuacjach nie istnieć, bądź z powodu upływu czasu możliwość ich uzyskania będzie niemożliwa, celowo stworzył instytucję oświadczeń dwóch świadków złożonych w ściśle określonej formie.

Minister wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] powinien wystąpić do strony z wezwaniem o przedłożenie oświadczeń w formie wymaganej przez przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Niniejsze wezwanie powinno posiadać dokładny opis czynności jakich powinny zostać dokonane. Jeżeli strona nie przedłoży ww. oświadczeń, Wojewoda powinien przeprowadzić przesłuchanie świadków, w celu konwalidacji złożonych już oświadczeń. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę, że w katach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających repatriację Z. C. na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co jest warunkiem koniecznym do potwierdzenia prawa do rekompensaty, na rzecz B. T.

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. T. zarzucając jej :

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

I. art. 138 § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., skutkiem uchylenia przez organ II Instancji zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji, mimo że materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na orzeczenie co do istoty sprawy, przez dokonanie zmiany decyzji na korzyść skarżącej;

1. art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, skutkiem przyjęcia, że oświadczenia świadków, złożone w formie szczególnej z podpisami notarialnie poświadczonymi lub z podpisami poświadczonymi przez konsula nie stanową oświadczenia złożonego przed notariuszem względnie oświadczenia złożonego w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka w rozumieniu art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty;

2. art. 8 k.p.a., skutkiem naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, poprzez brak uwzględnienia przez organy administracyjne okoliczności, że:

skarżąca uzyskując oświadczenie świadka A. K. z podpisem poświadczonym przez Konsula RP w [...], działała w zaufaniu do czynności dokonanej przed przedstawicielem władzy publicznej oraz ° świadek A. K. składając oświadczenie w rozumieniu art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty działał w zaufaniu do czynności dokonanej przed przedstawicielem władzy publicznej Rzeczpospolitej Polskiej w [...] oraz w zaufaniu do jego wskazówek, co do sposobu złożenia oświadczenia i jego formy;

3. art. 77 i art. 80 k.p.a., skutkiem dokonania dowolnej (a nie swobodnej) oceny pisma z dnia 20.01.2015 roku, sporządzonego przez E. H., I Sekretarza Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w [...] poprzez pominięcie okoliczności, że zgodnie z treścią w/w pisma, osoby upoważnione przez Konsula RP w [...] uważały, że oświadczenie A. K. sporządzone zostało w formie zgodnej z art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty;

4. art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 k.p.a., skutkiem pominięcia przez organ II Instancji, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ I Instancji i brak należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącej, jakie wymogi formalne - zdaniem tego organu - powinny być spełnione w odniesieniu do oświadczeń świadków składanych na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty doprowadziły do niemożności uzyskania przez skarżącą oświadczeń świadków, w formie żądanej przez organ I i II instancji, wobec śmierci świadka A. K. oraz świadka S. F. w toku postępowania administracyjnego a pouczenie wskazane w uzasadnieniu skarżonej decyzji będzie bezprzedmiotowe.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 79 pkt. 1, 2 oraz pkt. 8 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie poprzez błędną wykładnię skutkiem przyjęcia, że ustawodawca rozróżnia czynność poświadczenia własnoręczności podpisu od czynności odebrania oświadczenia a w konsekwencji oświadczenie świadka z podpisem notarialnie poświadczonym nie jest oświadczeniem złożonym przed notariuszem.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.) - aktów zgonu świadków A. K. oraz S. F. na okoliczność ich zgonu w trakcie trwania postępowania administracyjnego, do przedstawienia po doręczeniu przez właściwe organy.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty w niej podniesione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

W przedmiotowej sprawie Minister uwzględnił odwołanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W istocie zatem strona skarży korzystną dla siebie decyzję. W tym kontekście stwierdzić należy, że Sąd w całości podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania przez Wojewodę [...], ale w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dacie jej wydania.

Konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji związana jest wyłącznie z informacją zawartą w skardze i potwierdzoną przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 27 października 2017r., że A. K. i S. F. zmarli w trakcie postępowania. Brak jest jednakże dowodów potwierdzających ich zgon, a skarżąca w dacie orzekania przez Sąd takowymi nie dysponowała.

W tej sytuacji, jeżeli powyższe okoliczności zostaną potwierdzone przez organ II instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, bezzasadne staje się ponowne prowadzenie postępowania przez organ I instancji w zakresie konwalidacji złożonych przez ww osoby oświadczeń dotyczących nieruchomości pozostawionych i organ II instancji zobligowany będzie do rozpatrzenia sprawy niniejszej i dokonania oceny spełnienia przesłanek do uzyskania przez skarżącą decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty .

Przechodząc do argumentacji przedstawionej przez organ II instancji, że oświadczenia złożone przez S. F. i A. K. nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005r., w związku z czym nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego własność pozostawionych nieruchomości, należy stwierdzić, że są one prawidłowe i Sąd je podziela.

Podstawę prawno - materialną służącą rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy stanowi ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Warunkiem przyznania prawa do rekompensaty jest łączne spełnienie przesłanek wskazanych w tejże ustawie. W związku z tym prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zostać zrealizowane tylko wówczas , gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był obywatelem polskim, zamieszkałym na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w wyniku wypędzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie umów ewakuacyjnych z lat 1944-1945 lub w wyniku przymusowego opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. (art.1 i 2 ustawy). Z treści art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodnie natomiast z art. 7 ust 2 ustawy, w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust.1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Przepis art. 6 stanowi, że do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art.1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Takimi dowodami świadczącymi o rodzaju i powierzchni pozostawionych nieruchomości mogą być dokumenty wymienione w ust. 4 (urzędowy opis mienia, orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw), a w przypadku ich braku oświadczenia dwóch świadków, o których mowa w ust. 5 powołanego przepisu. Przywołany przepis w/w ustawy stanowi, że dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

W rozpoznawanej sprawie ani organom orzekającym ani skarżącej mimo podejmowanych działań nie udało się odnaleźć dowodów w postaci dokumentów urzędowych, które potwierdzałyby prawo własności nieruchomości pozostawionych przez J. i Z. małż. C. w miejscowości [...] i [...]. Jedynymi dowodami na powyższą okoliczność są oświadczenia świadków S. F. i A. K., złożone z podpisami poświadczonymi notarialnie i przed konsulem RP w [...].

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy oświadczenia powyższe spełniają wyżej wskazane wymogi ustawowe.

W ocenie Sądu oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi co do zasady mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn o których mowa w art. 1, rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Bowiem w sytuacji gdy brak jest dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone normą art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej. Tymczasem przedłożonymi do akt sprawy oświadczeniami skarżąca starała się udowodnić, że jej poprzednicy prawni pozostawili nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich rodzaj i powierzchnię. A zatem prawidłowo organy uznały, że okoliczność ta nie może zostać wykazana oświadczeniami świadków niespełniającymi ustawowych wymagań. Oświadczenia niespełniające ustawowych wymagań, jak już wyżej wskazano, mogą stanowić dowód w sprawie, gdyż ustawa zabużańska nie wyłącza zastosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, ale oświadczenia te, w sytuacji gdy mają na celu wykazanie pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, mogą zostać potraktowane jedynie jako dowód uzupełniający. Nie mogą zaś one stanowić jedynego dowodu na tę okoliczność (abstrahując od oceny wiarygodności tych oświadczeń, albowiem w sprawie takiej oceny nie dokonano), gdyż w sytuacji gdy brak urzędowego odpisu mienia bądź orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodem na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza granicami oraz jego powierzchni i rodzaju, mogą być tylko oświadczenia świadków złożone w wymaganej prawem formie. (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2014r. sygn. akt I OSK 371/13).

W rozpoznawanej sprawie oświadczenie świadka S. F. z dnia 13 października 2009r. zawiera poświadczenie własnoręczności jego podpisu przez notariusza. W żaden sposób z treści tego oświadczenia nie można wyprowadzić wniosku, że zostało ono złożone przed notariuszem.

Podobnie oświadczenie świadka A. K. z dnia 15 czerwca 2011r. zawiera jedynie poświadczenie własnoręczności jego podpisu dokonane przez Konsula RP w [...]. Również z tego oświadczenia nie wynika by złożone ono zostało przed Konsulem czy też przed osobą przez niego upoważnioną.

Jak słusznie zauważył Minister, notariusz i konsul pełniący funkcję notariusza, potwierdzili jedynie własnoręczność podpisów świadków. Aby zaś oświadczenia przedmiotowe spełniły ustawowo określone wymogi, świadkowie winni w obecności notariusza czy konsula wskazać jakie posiadają informacje na temat nieruchomości pozostawionej, a następnie notariusz lub umocowany pracownik konsulatu winien spisać słowa świadków i potwierdzić, że oświadczenia faktycznie złożono przed nim.

Takiej informacji żadne z tych oświadczeń nie zawiera, a pismo Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z dnia 20 stycznia 2015r., w którym wskazano, że oświadczenie A. K., na którym poświadczono podpis świadka było złożone przed osobą występującą w imieniu Konsula jest sprzeczne z jego treścią i w związku z tym nie może być wiarygodne.

W związku z powyższym zasadne było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w celu dokonania konwalidacji ww oświadczeń. Jednak w związku z prawdopodobnym zgonem świadków dokonanie konwalidacji ich oświadczeń staje się niemożliwie, a zatem po potwierdzeniu powyższej okoliczności jak, wskazano wyżej, organ II instancji będzie zobligowany do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przy czym weźmie pod uwagę czy Z. C. repatriowała się na obecne terytorium RP, co jest przesłanką niezbędną do uzyskania potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Sąd w tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące błędnej oceny przez organ oświadczeń świadków w kontekście spełnienia przez nich wymogów ustawowych uznał za bezzasadne , co czyni również bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy Prawo o notariacie, w szczególności w kontekście wskazania przez Sąd wyżej jakie takie oświadczenia powinny spełnić warunki by mogły zostać uznane za spełniające wymogi ustawy z dnia 8 lipca 2005r.

Także zarzuty nie wzięcia pod uwagę przez organ II instancji przewlekłego prowadzenia przez organ I instancji postępowania nie mogą wywrzeć zamierzonego skutku, gdyż tego rodzaju zarzuty mogą być podnoszone w skardze do sądu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Podnoszona również okoliczność działania skarżącej w zaufaniu do czynności dokonywanych przed przedstawicielami władzy publicznej – notariuszem i konsulem pozostają bez wpływu na prawidłową ocenę oświadczeń świadków dokonaną przez organ w zaskarżonej decyzji. Organ orzekający w sprawie administracyjnej dokonuje bowiem swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i nie może ponosić skutków działania innych organów, a tym bardziej dokonywania ich oceny.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.