Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 911/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16a ust. 1, art. 17
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) dalej K.p.a. oraz art. 16a ust. 1-4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.)

po rozpatrzeniu odwołania K. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], odmawiającą K. B. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu konieczności sprawowania stałej opieki nad żoną M. K. w okresie [...] r.

Z uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wynika, iż K. B.

(ur. [...] r.) w dniu [...] r. wystąpił do [...] Centrum Świadczeń z wnioskiem o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną M. K. (ur. [...]r.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia organ I instancji wskazał, iż K. B. nie spełnia warunku

z art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, bowiem nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

z powodu konieczności sprawowania opieki nad żoną.

Od powyższej decyzji K. B. wniósł odwołanie wskazując,

że w dniu składania wniosku był zarejestrowany w PUP jako bezrobotny, ponieważ taki był wymóg Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Żona posiada orzeczenie

o znacznym stopniu niepełnosprawności ze względu na chorobę nowotworową i pobiera zasiłek stały z pomocy społecznej. Pracownik socjalny wymagał od niego rejestracji w PUP, więc gdy wygasła mu umowa o pracę [...] r., dokonał takiej rejestracji. Ostatni raz podjął pracę w lutym 2013 r., by móc wykupić leki dla żony. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia żony musiał zrezygnować z dalszej pracy.

Podał też, iż leki żony często pochłaniają większość dochodu rodziny, który wynosi [...] zł miesięcznie.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławcze powyższe okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego zasiłku.

Z dokonanych przez organ ustaleń wynika, iż K. B. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M. K. w dniu [...] r. M. K. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to stwierdza, że niepełnosprawność M. K. istnieje od dnia [...] r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...]r.

Stosownie do treści art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przesłanki wymienione w tym przepisie muszą wystąpić łącznie. Brak którejkolwiek z nich, nawet przy spełnianiu przez osobę zainteresowaną pozostałych warunków wymienionych w powołanej normie, uniemożliwia uzyskanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca uzależnia także od spełnienia kryterium dochodowego. W myśl art. 16a ust. 2 ww. ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Kryterium określone w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł.

Łączny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi — [...] zł i nie przekracza kwoty [...] zł, co oznacza, że warunek kryterium dochodowego został spełniony.

Ponadto, jak wynika z akt sprawy K. B. faktycznie, stale

i długotrwale opiekuje się swoją żoną - pomaga w codziennej egzystencji, podaje leki, współuczestniczy w konsultacjach lekarskich, pomaga w rehabilitacji, załatwia sprawy urzędowe.

Podstawą odmowy przyznania stronie wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego było niespełnienie przez K. B. warunku ustawowego,

tj. rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. M. K. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności od [...] r., zatem badając sprawę organ zmuszony był ocenić czy w okresie od czerwca 2010 r. K. B. zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem opieki nad żoną. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że w dniu składania wniosku, tj. [...] r. począwszy od dnia [...] r., zaś wcześniej - w okresie: [...] r., K. B. był osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. W okresie [...] r. K. B. był zatrudniony w firmie [...] jako robotnik budowlany, zaś umowa o pracę ustała w wyniku upływu terminu, na jaki została zawarta. Po uzyskaniu przez żonę znacznego stopnia niepełnosprawności ([...] r.) K. B. nie zrezygnował z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad żoną, nie ubiegał się także o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Od dnia ustania stosunku pracy w dniu [...] r. był zarejestrowany w PUP i do dnia [...] r. posiadał status osoby bezrobotnej.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wykładnia pojęcia "rezygnuje

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", który zawiera przepis art. 16a ustawy

o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium wykładnia tego przepisu, sprowadzająca się do uznania, że za osobę, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności należy uznać osobę, która będąc zatrudniona zrzekła się tego zatrudnienia dobrowolnie w celu sprawowania opieki, jest prawidłowa. Warunkiem przyznania omawianego świadczenia rodzinnego nie jest zatem okoliczność niepodejmowania zatrudnienia z racji sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, jak to zostało uregulowane w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Określone w art. 16a ust. 1 ustawy, o świadczeniach rodzinnych podstawowe warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, należy odróżnić od zapisu zawartego w art. 17 ust. 1 tejże ustawy, dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie zrezygnowała

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ale też może zostać przyznane osobie, która zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność. W przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawa wymaga jednak aby między zakończeniem zatrudnienia a koniecznością opieki istniał związek przyczynowy, polegający na tym, że bez konieczności sprawowania bezpośredniej osobistej opieki zainteresowana strona nie zrezygnowałaby z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ustawodawca wyraźnie wymaga, aby rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej była "w związku z koniecznością sprawowania opieki". Nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, iż przepis art. 16a ustawy wskazuje na konieczność istnienia ścisłego związku między rezygnacją z pracy, a potrzebą sprawowania opieki nad osobami wymienionymi w tym przepisie. Musi być zatem jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, że rezygnacja z pracy nie była spowodowana inną sytuacją, np. wygaśnięciem umowy lub redukcją zatrudnienia. Osobista opieka nad ciężko chorym krewnym musi być stanem trwałym, czyli opiekun definitywnie rezygnuje zarówno z aktualnego zatrudnienia, jak i z podejmowania tego zatrudnienia w przyszłości. Osobę, która jest osobą bezrobotną trudno uznać za taką, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Także okoliczność utraty zatrudnienia spowodowana upływem okresu, na jaki zawarta została umowa o pracę, przy jednoczesnym braku starań o uzyskanie świadczenia rodzinnego związanego z koniecznością opieki nad chorym członkiem rodziny, nie sposób traktować jako rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania takiej opieki. W kontekście stanu faktycznego w niniejszej sprawie, Kolegium wskazuje, że na podstawie art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. K. B. do [...] r. był zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, co w świetle cytowanej definicji trudno uznać za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, skoro, że "bezrobotnym" jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia (art.2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.).

W tej sytuacji K. B. nie może zostać uznany za osobę, która

z własnej woli zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż w dniu składania wniosku, tj. [...] r. pozostawał w gotowości do jej podjęcia. Także okoliczność wykreślenia go z ewidencji osób bezrobotnych nie jest równoznaczna z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wprawdzie

w okresie po uzyskaniu przez żonę M. K. znacznego stopnia niepełnosprawności po dniu [...] r. K. B. utracił zatrudnienie (w dniu [...] r.), jednak nie doszło do rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad niepełnosprawną żoną lecz wskutek upływu czasu, na który umowa została zawarta. Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, Kolegium wskazuje, że "za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej osobistej opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny, należy w istniejącym stanie prawnym uznać osobę, która będąc zatrudniona zrzekła się zatrudnienia w celu sprawowania opieki. (...) Rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi zrezygnować definitywnie zarówno z aktualnego zatrudnienia, jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości."

Kolegium podkreśla, iż cytowany wyżej przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a decyzje na jego podstawie wydawane - tzw. decyzji związanych. Ani zatem organ I instancji, ani też Kolegium, nie mają możliwości przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy w świetle tego przepisu, świadczenie to nie przysługuje, zatem przy orzekaniu organy nie mogą brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności istniejących w sprawie — nie działają bowiem tutaj w ramach uznania administracyjnego.

W związku z powyższym SKO uznaje, iż organ I instancji prawidłowo orzekł

o odmowie przyznania wnioskowanego specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Powyższą decyzję K. B. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając w szczególności, że zarówno [...] Centrum Świadczeń, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięły pod uwagę szczególnych okoliczności, jakie występują w tej sprawie.

Skarżący wyjaśnia, iż był zatrudniony jako pracownik budowlany w firmie [...] na czas określony od dnia [...] r. W trakcie trwania umowy, jego żona M. K. zachorowała i w dniu [...] r. uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powodu choroby żony, dwóch operacji i sześciu cykli chemioterapii, musiał brać zwolnienia lekarskie (łącznie 142 dni) i bezpłatne urlopy (53 dni). Z tego powodu pracodawca nie zawarł z nim nowej umowy o pracę, stwierdzając, że nie jest mu potrzebny pracownik, który tak często jest nieobecny. Powinno to być potraktowane jako rezygnacja z zatrudnienia, ponieważ wszystkie jego nieobecności były spowodowane koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną i dziećmi. Zawężanie takiej sytuacji tylko do ewidentnej rezygnacji pracownika, a nie jego zwolnienia lub odmowy dalszego zatrudnienia przez pracodawcę w sytuacji częstych nieobecności, spowodowanych opieką nad członkiem rodziny, w odniesieniu do obecnego rynku pracy, jest niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tej chwili pracodawcy, z powodu dużego bezrobocia, bardzo często zatrudniają pracowników na umowy na czas określony lub nawet na umowy zlecenia, i w przypadku częstych nieobecności, nawet usprawiedliwionych, pozbywają się pracownika, ponieważ i tak z łatwością znajdą następnego. Dlatego interpretacja tego przepisu powinna być rozszerzona właśnie w takim rozumieniu.

Skarżący wskazuje też, iż musiał zarejestrować się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, aby żona mogła otrzymać zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Taki był wymóg MOPR, który jednak odmówił wydania zaświadczenia, które mogłoby to potwierdzić. Potrzebne mu także było ubezpieczenie zdrowotne. W tej chwili nie jest już zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu prawa, w tym trafności ich wykładni. W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad

w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszej oceny Sądu jest decyzja odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). W myśl tego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r. poz. 788 i 1529 ) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Organy obu instancji uznały, iż skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu powyższego świadczenia, gdyż nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Zdaniem Sądu stanowisko to oparte jest na niewłaściwej wykładni wskazanego wyżej przepisu, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem. Należy zaznaczyć, iż specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem, wprowadzonym do ustawy o świadczeniach rodzinnych przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z2012r.,poz. 1548), zmieniającej tę ustawę z dniem 1 stycznia 2013 r.

W kontrolowanej sprawie istota sporu sprowadza się zasadniczo do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Bezsporne bowiem jest, że na skarżącym jako mężu osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby ciąży - zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - obowiązek alimentacyjny.

Podając przyczynę odmowy przyznania dochodzonego świadczenia organy orzekające w sprawie wskazały na ustalenia, z których wynika, iż ustanie ostatniego zatrudnienia skarżącego nastąpiło wskutek upływu czasu na jaki zawarta była umowa o pracę oraz okoliczność, iż w dacie składania wniosku o przyznanie przedmiotowego specjalnego zasiłku opiekuńczego skarżący zarejestrowany był w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, a zatem mogąca i gotowa – w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia - podjąć wskazaną jej pracę. Tym samym nie została spełniona przesłanka z rezygnacji z zatrudnienia.

W ocenie organu – inaczej niż jest to w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – rezygnacja z podjęcia zatrudnienia nie stanowi przesłanki do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ust. 1 ww. ustawy.

Zdaniem Sądu, zastosowana przez organy obu instancji ścieśniająca wykładnia art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest trafna. Nie uwzględnia ona bowiem celu społecznego, któremu ma służyć przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego, tak zresztą jak i świadczenia pielęgnacyjnego, jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki powinno być zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś

z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1411/06). Wynika to z definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674), zgodnie z którą osobą posiadającą taki status jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.

Określenie "rezygnacji z zatrudnienia", którym posłużył się ustawodawca

w art. 16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie oznacza takiej tylko sytuacji, gdy osoba wykonująca pracę zarobkową rezygnuje z niej rozwiązując stosunek prawny w oparciu o który pracę wykonywała.

Nie ma żadnych przesłanek sprzeciwiających się przyjęciu, że za spełnienie hipotezy normy wynikającej z powyższego przepisu uznać należy też sytuację, gdy

z powodów wskazanych w tym przepisie osoba mogąca wykonywać pracę zarobkową i gotowa do jej podjęcia, z możliwości tej rezygnuje. Bez znaczenia jest, że wskutek sytuacji na rynku pracy możliwość podjęcia tej pracy nie jest zagwarantowana. Zdaniem Sądu, sytuację polegającą na tym, że osoba bezrobotna w sytuacji powstania konieczności sprawowania opieki na niepełnosprawnym członkiem rodziny rezygnuje z gotowości do pracy, a zatem również z potencjalnej pracy, którą mogłaby wykonywać w sytuacji zaproponowania jej zatrudnienia przez organ zatrudnienia, uznać należy za równoznaczną z rezygnacją z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, jeżeli zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy między rezygnacją z podjęcia zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (zob. wyroki NSA z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07 i z dnia 7 lipca 2011r., sygn. akt I OSK 437/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca w przepisie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wiąże okoliczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z faktem konieczności sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie wprowadzając wymogu jednoczesności zaistnienia konieczności podjęcia się opieki i rezygnacji z zatrudnienia.

Należy też wziąć pod uwagę argumenty skarżącego, że ze względu na konieczność stałej opieki nad żoną sprawowaną już od lipca 2010 r., stałej pracy zarobkowej nie mógł uzyskać. Zatrudniony został tylko na czas określony w okresie od [...] r., ale właśnie ze względu na częste zwolnienia spowodowane właśnie koniecznością opieki nad żoną, której stan zdrowia się pogarszał, pracodawca nie zdecydował się na dalsze jego zatrudnienie.

Nie daje podstawy do przyjętej przez organ interpretacji różnica w redakcji przepisów art. 16a ust. 1 i art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres podmiotowy i przedmiotowy obu przepisów jest inny. Zawarte w art. 17 ww. ustawy określenie "nie podejmują (...) zatrudnienia" może oznaczać też sytuację, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie dotychczas nie była zatrudniona i nie zabiegała o nie. Hipoteza zwarta w art. 16a ust. 1 oznacza zaś sytuację, gdy osoba ubiegająca się o wskazane świadczenie jest gotowa i zdolna do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i gotowość tę uzewnętrznia, np. rejestrując się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Dlatego uznać należy,

iż posiadanie statusu osoby bezrobotnej nie stoi na przeszkodzie przyznania takiej osobie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Dodatkowo wskazać należy, iż ustawodawca, wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy okoliczności stanowiących negatywne przesłanki uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie wskazał statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby ustawodawcy chodziło o pozbawienie osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie, to zapewne dałby temu wyraz treści tego przepisu.

Nie budzi wątpliwości, iż specjalny zasiłek opiekuńczy ma na celu udzielenie pewnej rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność, gdyż w wypadku braku tej opieki, to Państwo musiałoby wziąć na siebie obowiązek zabezpieczenia takiej opieki. Skarżący, jako mąż, jest osobą prawnie zobowiązaną do alimentacji na rzecz swojej niepełnosprawnej żony i udzielania jej wszelkiej pomocy, a w niespornym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy sprawowania tej opieki nie da się pogodzić z pracą zawodową. W ocenie Sądu nieuzasadnione byłoby też wymaganie od skarżącego, aby podjął pracę zarobkową, a następnie z niej zrezygnował, by uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a do tego w istocie sprowadza się stanowisko przyjęte przez organ. Możliwość podjęcia pracy nie jest zresztą zależna wyłącznie od woli zainteresowanej osoby, ale też od czynników od niej niezależnych, w szczególności sytuacji na lokalnym rynku pracy.

Należy dodać, iż podobne stanowisko zajęły WSA w Bydgoszczy (w sprawie

II SA/Bd 463/13), WSA w Łodzi (w sprawie II SA/Łd 599/13), WSA w Gdańsku

(w sprawie III SA/Gd 532/13), WSA w Gorzowie Wlkp. (w sprawie II SA/Go 506/13).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, iż wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskutek jego błędnej wykładni, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i dokonać oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy według wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

Orzeczenie w pkt II wyroku oparto na przepisie art. 152 P.p.s.a.