Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1754/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej Organem/MSWiA) decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno – Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.; zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), po rozpatrzeniu wniosku C. G. (zwanego dalej skarżącym), odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Skarżący wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, iż w dniu [...] stycznia 1982 r. rozpoczął służbę jako [...] w Wydziale [...]-[...] Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w S. Na stanowisko to został skierowany wbrew własnej woli i uprzednim ustaleniom, w wyniku wprowadzenia

w Polsce stanu wojennego. Dlatego też - na skutek jego protestu - z dniem [...] marca 1982 r. ze służby został zwolniony. W dniu [...] października 1986 r. wnioskodawca został ponownie przyjęty do resortu spraw wewnętrznych, tym razem na stanowisko [...] w Wydziale [...] Biura [...]. Ww. podkreślił, iż w całym okresie służby do dnia [...] lipca 1990 r. nie prowadził żadnej pracy operacyjnej, nigdy nie działał przeciwko opozycji, nie dokonywał też żadnych werbunków.

Ponadto zauważył, że w sierpniu 1990 r. został pozytywnie zweryfikowany

i przyjęty do służby w Urzędzie Ochrony Państwa, a od roku 2002 - w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wnioskodawca podniósł, iż w czasie służby dla demokratycznej Polski w sposób lojalny i z zaangażowaniem realizował zadania

z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego, niejednokrotnie narażając przy tym zdrowie i życie, wykazując jednocześnie na profesjonalizm i skuteczność. Podniósł, że jego służbą była doceniana co przełożyło się na liczne nagrody, awanse, wyróżnienia oraz odznaczenia państwowe, takie jak Złoty Krzyż Zasługi i Złoty Medal za Długoletnią Służbę.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

Organ ustalił, że zgodnie z informacją przekazaną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] stycznia 1982 r. do dnia [...] marca 1982 r. oraz w okresie od dnia [...]października 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez łączny okres 4 lat i 16 dni, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 29 lat, 10 miesięcy i 2 dni.

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...] [...], przekazanych pismem z dnia [...] października 2020 r. (znak: [...] [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w swojej opinii z dnia [...] czerwca 2018 r. poinformował, iż z przebiegu służby skarżącego, ustalonego na podstawie archiwalnych akt osobowych nie wynika, aby w okresie służby

w [...] uchylał się on od wykonywania zadań służbowych, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Świadczą o tym informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska. Ww. otrzymywał wyróżnienia w postaci nagród pieniężnych oraz pochwał, a także został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Złotym za Długoletnią Służbę. Ponadto w analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji

o wymierzonych karach dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec wnioskodawcy żadne postępowania karne lub karnoskarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie znajduje się zaświadczenie stwierdzające, że wymieniony w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. pełnił służbę w warunkach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Organ wskazał, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r.

oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Jego zdaniem wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych wskazał, że krótko trwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie i jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez skarżącego służby wynosi 29 lat, 10 miesięcy i 2 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 4 lat i 16 dni, co stanowi około 13,5% ogółu służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Kilkuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego ani epizodycznego.

Analizując drugą z przesłanek formalnych wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Organ zauważył, że w opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w UOP/ABW, a dokumenty zgromadzone

w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Ww. otrzymał szereg odznaczeń i nagród, posiada ponadto zaświadczenie stwierdzające okresowe pełnienie służby w warunkach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Niemniej jednak Organ podniósł, że wnikliwa analiza kompletnych akt osobowych otrzymanych z IPN dowiodła, iż skarżący niewątpliwie utożsamiał się

z ustrojem totalitarnym panującym w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej do roku 1990. Organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto uznał, że biorąc pod uwagę całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego, to w ocenie Organu przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji, zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami.

W ocenie Organu argumenty skarżącego zawarte we wniosku są niezasadne.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy emerytalnej, które miało wpływ na wynik sprawy.

Jego zdaniem Organ bezpodstawnie nie uznał przesłanki wskazanej w ww. art. 8 a ustawy emerytalnej, tzn. "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." na rzecz tzw. "totalitarnego państwa". Stwierdził, że w tym zakresie nie zgadza się

z argumentacją MSWiA. Zauważył, że Organ stwierdza, iż całkowity okres pełnionej przez skarżącego służby wynosi 29 lat, 10 miesięcy i 2 dni, z tego służba przed rokiem 1990 wyniosła 4 lata i 16 dni, co stanowi 13,5 % ogółu służby. Wskazał, że zawarte w ustawie stwierdzenie jest nieostre dlatego podlega subiektywnej ocenie przez oceniającego. Na etapie przedstawiania projektu w/w ustawy proponowano ustalenie jednoznacznego progu procentowego wynoszącego 20 % całego okresu służby co należy domniemywać, że, 80% okres służby na rzec wolnej Polski. Jego zdaniem takie rozwiązanie prawne nie powodowało by żadnych problemów interpretacyjnych. Podniósł, że w jego przypadku 86,5 % całej służby przepracował

w wolnej Polsce, co oznacza, że prawie 7,5 razy dłużej niż przed 1990 r. Zauważył, że w służbach wolnej Polski służył 25 lat i 9,5 miesiąca, to prawie cały okres pracy zawodowej, w najbardziej aktywnym okresie życia człowieka. Wskazał, że w okresie 1986 - 1990 r. był zatrudniony jako inżynier na etacie typowo technicznym i taką pracę wykonywał oraz, że pracował rzetelnie.

Zauważył, że był zatrudniony w okresie kandydackim na niskim stopniu podoficerskim i jedynym zadaniem było utrzymanie w sprawności powierzonych urządzeń technicznych, tak aby maksymalnie wydłużyć okres ich eksploatacji bez potrzeby ponoszenia kosztów na zakupy nowych urządzeń. Wskazał, że materiały przekazane przez IPN za lata 1987 - 1990 zawierają liczne, same bardzo dobre opinie dotyczące wykonywanych prac technicznych z zakresu radioelektroniki wynikające z wykonywania obowiązków zawodowych zgodnie z zajmowanym etatem służbowym inżyniera. Wskazał, że w okresie służby po 1990 r.. tj. w UOP i ABW, służba została w pełni doceniona, w postaci awansów na stanowisku, awansów

na stopień, nagrodami, wyróżnieniami i odznaczeniami państwowymi.

Wskazał, że Komisja Kwalifikacyjna ds. Kadr Centralnych wydała Opinię, że odpowiada wymogom przewidzianym dla funkcjonariusza lub pracownika Ministerstwa Spraw Wewnętrznych określonym w ustawie i posiada kwalifikacje moralne do pełnienia służby - podjęcia pracy w Urzędzie Ochrony Państwa. Po weryfikacji funkcjonariuszy dokonanej przez Komisję Kwalifikacyjną ds. Kadr Centralnych i uzyskaniu pozytywnej opinii, otrzymał od Dyrekcji Zarządu Kontrwywiadu UOP propozycję służby w UOP w celu kontynuowania dotychczasowych prac, ich rozwijania, przekazywania wiedzy praktycznej dla nowo zatrudnionych funkcjonariuszy. Z oferty tej skorzystał. Zauważył, że w wyniku weryfikacji wielu funkcjonariuszy otrzymało negatywną opinię, musieli odejść ze służby, wielu po otrzymaniu pozytywnej oceny musiało sobie poszukać pracy

w innych jednostkach MSW. Jednak nie wszyscy byli funkcjonariusze Wydz. [...],

z którymi pracował, po otrzymaniu pozytywnej oceny i propozycji służby w Zarządzie Kontrwywiadu UOP skorzystało z tej oferty.

Wskazał, że przed wystąpieniem do organu z wnioskiem o wyłączenia stosowania wobec niego art. 15c wystąpił do Dyrektora Biura Ewidencji i Analiz ABW z wnioskiem, z dnia [...] marca 2017 r., o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nienaganną służbę w UOP i ABW za okres [...] sierpnia 1990 r. do [...] października 2016 r., z wydaniem uwierzytelnionych kserokopii materiałów, takich jak:

- uzasadnienia do rozkazów personalnych dotyczących mianowania na kolejne stopnie oraz rozkazów personalnych dotyczących awansowania na kolejne stanowiska służbowe,

- uzasadnienia i wykazy nadanych odznaczeń państwowych oraz udzielanych nagród i wyróżnień,

- opinii służbowych.

W otrzymanej odpowiedzi, pismo z dnia [...] marca 2017 r., sygn. [...], Biuro Kadr przesłało Zaświadczenie podające daty i tytuły: - 11 awansów na stanowisko służbowe,

- 6 nadań stopni,

- 8 pozytywnych opinii służbowych,

- 2 odznaczenia państwowe,

- 6 wyróżnień, w tym 5 nagród pieniężnych i 1 pochwała w rozkazie personalnym, oraz stwierdzenia, że w okresie służby UOP i ABW nie był zawieszany w czynnościach służbowych, nie obniżono, ani nie zawieszono uposażenia zasadniczego i że brał udział w szkoleniach zawodowych.

Ponadto stwierdzono, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r.

o ochronie informacji niejawnych nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o bardziej szczegółowej treści. (Zał. Nr4 do Wniosku do Ministra).

Wskazał, że w czasie ostatnich 30 lat, kiedy rządy w Polsce sprawowały wszystkie formacje polityczne od prawicy, poprzez centrum i lewicę, również Szefowie służb wywodzili się z tych formacji, głównym kryterium oceny funkcjonariuszy były kompetencja i lojalność.

Zauważył, że Organ niezasadnie nie uznał przesłanki wskazanej w ww.

art. 8 a ustawy emerytalnej, tzn. "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Wskazał, że w czasie służby w UOP i ABW pracował jako pracownik operacyjny. Jest to szczególnie niebezpieczny charakter pracy wykonywanej "pod legendą", tzn., że funkcjonariusz działając w środowisku przestępczym lub podejrzanym nie ujawnia swej tożsamości, narażając się na zagrożenie życia lub zdrowia. Funkcjonariusza wykonującego czynności operacyjno- rozpoznawcze nie chroni mundur, odznaka czy legitymacja i w zasadzie sam odpowiada za swoje bezpieczeństwo.

Wskazał, że w celu udowodnienia przebiegu służby przedstawił stosowne Zaświadczenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., sygn. [...]

o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wydane przez Dyrektora Biura Kadr ABW. W zaświadczeniu tym biuro Kadr ABW zaświadcza, że "Pan C. G. s. W. ur. [...] czerwca 1949 r. podczas służby w Urzędzie Ochrony Państwa oraz w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. podejmował w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu czynności,

o których mowa w par. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytury funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. nr 86, poz. 734 ze zm).

W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z dnia [...] lutego 2021 r.

nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz.132), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Natomiast zgodnie z treścią ust. 2 tegoż przepisu, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24.

Decyzja podjęta na podstawie powyższego przepisu nie jest decyzją związana, lecz uznaniową i w judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana

z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Reasumując, Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony, przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został ustalony i wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).

Tymczasem badając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów

i podstawy prawnej, doszedł Sąd do przekonania, że została ona wydana

z przekroczeniem granic uznania administracyjnego z tego powodu, że – po pierwsze – zawarte w tym przepisie sformułowanie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem zawierającym elementy ocenne i tym samym nieostre.

W takich zaś sytuacjach organ jest zobligowany wykazać poprawność jego rozumienia i przedstawić w tym względzie przekonywające argumenty. Zatem powinien dokonać takiego skonkretyzowania i doprecyzowania tego sformułowania, aby było ono jasne i przejrzyste, przy czym musi uwzględnić charakter indywidualny stanu faktycznego każdej sprawy oraz kontekst normatywny, w którym sformułowanie to funkcjonuje. Innymi słowy, zabieg ten winien doprowadzić do przejrzystości pojęcia "w szczególnie uzasadnionych przypadkach".

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Organ wskazał, że poza przesłankami "krótkotrwałości" i "rzetelności", strona winna "legitymować się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy (...) ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna, a rzetelność służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami". Jednakże organ nie przedstawił żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, jej charakteru

i warunków w jakich ją pełnił, które zdaniem organu nie pozwalają na przyjęcie, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Nie przybliżył także postawy skarżącego oraz jego osiągnięć w służbie.

Analizując powyższą argumentację doszedł Sąd do przekonania, że takie pojmowanie szczególnie uzasadnionego przypadku, jest wysoce niewystarczające.

Z tego mianowicie powodu, że należy mieć przede wszystkim na uwadze i rozważyć w decyzji, czy skarżący angażował się w służbie, czego odzwierciedleniem mogą być np. nagrody, czy też odznaczenia. Wszak organ dysponował wiedzą, a wynika to

z akt administracyjnych sprawy, że skarżący po 1990 r. nie uchylał się od wykonywania zadań służbowych, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Świadczą o tym informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych oraz wnioskach

o mianowanie na kolejne wyższe stopnie i stanowiska. Ww. otrzymywał wyróżnienia w postaci nagród pieniężnych oraz pochwał, a także został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Złotym za Długoletnią Służbę. Ponadto

w analizowanych materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych karach dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec wnioskodawcy żadne postępowania karne lub karnoskarbowe. Jednocześnie poinformowano, iż wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie znajduje się zaświadczenie stwierdzające, że wymieniony w okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. pełnił służbę w warunkach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia

i zdrowia. Tej ostatniej okoliczności Organ nie zauważyli w swoich rozważaniach.

Zatem – w ocenie Sądu – za szczególnie uzasadniony przypadek uznać należy również – a właściwie przede wszystkim – konkretnie zindywidualizowane zasługi skarżącego w służbie, czy też pełnienie służby na rzecz totalitarnego państwa na krótko przed 12 września 1989 r., czego organ nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji, a nawet całkowicie pominął to milczeniem, posiłkując się jedynie nieostrymi pojęciami "utożsamiania się z ustrojem", "wybitnych zasług" i że służba ma "charakter wyjątkowy", w żaden sposób nie uzasadniając ich znaczenia.

W tej sytuacji argumentację organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku należało tym samym uznać za dowolną, bowiem nie sposób na podstawie tak ogólnie ujętej argumentacji (pewnej ogólnej formuły) stwierdzić, że ocena, co do braku szczególnie uzasadnionego przypadku, jest uzasadniona.

Stąd też ocena rozpoznawanej sprawy w tym zakresie wymyka się spod kontroli sądowej, i w konsekwencji organ w tym zakresie naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia decyzji.

Podobnie rzecz się ma z przesłanką "krótkotrwałości", o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy. Rzeczą oczywistą dla Sądu jest, co podziela również Organ w zaskarżonej decyzji, że jest to pojęcie nieostre. Jednakże – zdaniem Sądu – równie za nieostre należy uznać wskazane przez Organ synonimy tego pojęcia. Trudno bowiem jednoznacznie i w sposób odpowiedzialny wykazać, że krótkotrwałość odnosi się do znaczenia np. nietrwałość, przelotność, chwilowość, przemijania... etc. Wszak pojęcia te równie dobrze mogą oznaczać lata, dekady, co i dni, tygodnie oraz miesiące. Również ewentualne posłużenie się antonimami, wydaje się tak samo nieskuteczne, co synonimami.

Natomiast rację należy przyznać Organowi, że należy zastosować – co należy szczególnie zaakcentować i z czym Sąd się w pełni zgadza – przesłankę proporcjonalności. Organ wspomniał o tym w zaskarżonej decyzji wskazując, że "Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalności, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości służby byłego funkcjonariusza". Przyjmując tę proporcję przez organ w ujęciu np. procentowym, byłoby – zdaniem Sądu – najbardziej uniwersalne, bowiem umożliwiłoby Sądowi kontrolę i w konsekwencji doprowadziłoby do ujednolicenia tego pojęcia zarówno przez organ, jak i przez Sąd.

Jednakże mimo tej jakże słusznej koncepcji, organ w dalszej części uzasadnienia decyzji całkowicie ją pominął i nie posługując się nią uznał, że czas pracy, w okresie od dnia [...] stycznia 1982 r. do dnia [...] marca 1982 r. oraz w okresie od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez łączny okres 4 lat i 16 dni (tj. służby około 13,5% ogółu służby) przez skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, w porównaniu z całym okresem jej pełnienia wynoszącym 29 lat, 10 miesięcy i 2 dni, nie można uznać za okres krótkotrwały, czego Sąd nie podziela.

Z tego mianowicie powodu, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosił w czasie służby skarżącego jedynie niecałe 13,5% i bezspornie, używając antonimów, nie jest to okres np. bezustanny, ciągły, nieprzemijający, nieskończony, permanentny... etc., lecz właśnie używając synonimów, krótkoterminowy, tymczasowy, przejściowy, przemijający... etc. Zasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Organ w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po 12 września 1989 r.

Zatem odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca nie wymaga w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, aby przez rzetelne wykonywanie zadań

i obowiązków po 12 września 1989 r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to

w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", zwrotu

"w szczególności "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Innymi słowy, brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża tym samym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia co nie zostało przez Organ zbadane i do czego Organ się nie odniósł w kontekście zaistnienia przesłanki szczególnej okoliczności.

Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę poczynione przez Sąd rozważania prawne i wskazania, a przyjmując, że w sprawie spełnione zostały, bądź nie, przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy. Ponadto przed wyrażeniem oceny

w tym zakresie, organ powinien przede wszystkim przywołać fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby i warunków jej pełnienia, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji i odniesie powyższe do tych osiągnięć w służbie, które uznaje za wybitne, czy szczególnie wyróżniające. Musi również dokonać przedmiotowej oceny w kontekście krótkotrwałej służby przed dniem 12 września 1989 r. (na podstawie wskazanej przez siebie proporcjonalności) i rzetelności wykonywanych zadań a także pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia.

Innymi słowy, dokonując tej oceny, organ winien mieć na uwadze, że rozpoznanie niniejszej sprawy winno mieć charakter zindywidualizowany.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) oraz art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), należało orzec jak

w sentencji wyroku.