Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 651/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) 10.2 lit. a i b, 10.3 lit. a i b, lp. 10.4 lit. a i b, lp. 11.4 ust. 1, lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ww. ustawy, art. 4, art. 6, art., 7, art. 8, art. 9, art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021), art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na A Spółkę z o.o. w Ł. kary pieniężnej w wysokości 17000 zł w całości oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 9550 zł z tytułu naruszenia:

* lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym - w kwocie 2700 zł,

* lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2000 zł,

* lp. 10.3 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 800 zł,

* p. 10.4 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2050 zł,

* lp. 11.4 ust. 1 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan prawny i faktyczny:

Inspektorzy transportu drogowego, na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...], przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. Zakres kontroli obejmował m.in. analizę dokumentów przewozowych oraz dokumentacji kierowców związanej z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, przestrzegania przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz właściwego używania urządzeń rejestrujących. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 17000 zł. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiło: skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego, nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołujący wskazał na szereg stanów faktycznych, które w jego ocenie zostały błędnie zinterpretowane przez organ I instancji w zakresie naruszenia norm czasu pracy przez kierowców. Nadto strona zakwestionowała rozstrzygnięcie organu I instancji również w zakresie naruszenia lp. 11.4 ust. 1 oraz lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w całości oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 9550 zł.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji powołał się na treść przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz załącznika do ww. ustawy, a także przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Organ odwoławczy wskazał, że w oparciu o okazaną przez stronę w toku prowadzonej kontroli dokumentację organ I instancji stwierdził, iż strona nie okazała wykresówki, danych cyfrowych lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie: kierowcy Z. K. za dni 17.04.2010 r., 18.04.2010 r. oraz 25.04.2010 r. Natomiast organ odwoławczy ustalił, iż w aktach sprawy znajdują się tarcze ww. kierowcy datowane na 24/25.04.2010 r. oraz 25/26.04.2010 r. Z tego też względu organ II instancji uznał, iż niezasadnie przyjęto, iż strona nie okazała tarczy za dzień 25.04.2010 r. Nadto w aktach sprawy znajdują się tarcze kierowcy datowane na 16/17 oraz 18/19.04.2010 r. Z tego też względu organ I instancji niezasadnie przyjął, iż strona nie udokumentowała aktywności kierowcy w dniach 17 oraz 18.04.2010 r. Ponadto odnośnie kierowcy G. K. za dzień 10.03.2010 r., organ odwoławczy stwierdził, iż w aktach sprawy znajduje się tarcza datowana na 10.03.2010 r., na odwrocie której kierowca naniósł ręcznie aktywność w postaci odpoczynku. Z tego też względu organ II instancji uznał, iż organ I instancji niezasadnie przyjął, iż strona nie udokumentowała aktywności kierowcy w dniu 10.03.2010 r. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż skoro kierowca znajdował się poza bazą przedsiębiorstwa oraz wykonywał zadanie przewozowe, to uprawniony był do zarejestrowania swojego odpoczynku na odwrocie wykresówki. Nadto wskazał, iż przedsiębiorca ma obowiązek przechowywania w przedsiębiorstwie wykresówek. Art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nie zobowiązuje zaś przedsiębiorcy do przechowywania zaświadczeń wystawionych na mocy tego przepisu przez rok, w przeciwieństwie do wykresówek. Przedsiębiorca bowiem zgodnie z treścią lp. 11.4 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym może udokumentować fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę każdym dokumentem. Nie musi więc być to zaświadczenie określone w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, gdyż może to być również dobrze wykresówka z zapisanym odpoczynkiem.

W stosunku do kierowcy M. O. za dzień 14.03.2010 r., organ odwoławczy ustalił, iż w aktach sprawy znajdują się tarcze kierowcy datowane na 13.03.2010 r., 13/15.03.2010 r. oraz 15/16.03.2010 r. Analiza tychże pozwala stwierdzić, iż tarcza omyłkowo datowana na 13/15.03.2010 r. w rzeczywistości dokumentuje aktywności kierowcy w dniu 14.03.2010 r. Z tego też względu organ odwoławczy za niezasadne uznał stanowisko organu I instancji dotyczące, iż strona nie okazała wykresówki za dzień 14.03.2010 r.

W stosunku do kierowcy W. O. za dni 9.03.2010 r., 10.03.2010 r., 14.03.2010 r., 23.04.2010 r., 25.04.2010 r., organ odwoławczy stwierdził, iż w aktach sprawy znajdują się dwie tarczy ww. kierowcy datowane na 13/14.03.2010 r. oraz 14/15.03.2010 r. Z tego też względu niezasadnie nałożono na stronę karę pieniężną za nieokazanie tarczy za dzień 14.03.2010 r. Ponadto organ zauważył, iż w aktach sprawy znajdują się również tarcze kierowcy datowane na 8/9.03.2010 r., 9/10.03.2010 r., 10/11.03.2010 r. Z tego też względu niezasadnie nałożono na stronę karę pieniężną za nieokazanie wykresówek z dni 9 oraz 10.03.2010 r.

W stosunku do kierowcy J. W. za dni 1.03.2010 r., 7.03.2010 r., 25.04.2010 r. organ odwoławczy ustalił, iż w aktach sprawy znajduje się tarcza kierowcy datowana na 7/8.03.2010 r. Z tego też względu w ocenie organu niezasadnie nałożono na stronę karę za nieokazanie tarczy za dzień 7.03.2010 r.

Organ II instancji wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił fakt naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie w przypadku kierowcy W. O. za dni 23 oraz 25.04.2010 r. oraz J. W. za dni 1.03.2010 r. oraz 25.04.2010 r. Powyższe zaś oznacza, iż kara pieniężna nałożona na stronę z tytułu naruszenia lp. 11.4 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w czterech przypadkach powinna wynosić 2000 zł (4x500), nie zaś 7000 zł.

Odnośnie naruszenia lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, powołując treść art. 15 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 oraz art. 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o wykresówkę kierowcy G. K. datowaną na 13.03.2010 r. z pojazdu o nr rej. [...] zakończoną w miejscowości R. oraz zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu obejmujące okres od 13.03.2010 r. do 6.04.2010 r. wystawione w Ł., iż tarcza kierowcy nie zawiera wszystkich danych o okresach jego aktywności. Na tarczy tej nie zaznaczono sposobu przemieszczenia się kierowcy z R. do miejsca zamieszkania kierowcy lub siedziby przedsiębiorstwa. W oparciu o wykresówkę kierowcy W. O. datowaną na 22/23.04.2010 r. z pojazdu o nr rej. [...] zakończoną w miejscowości G. przy stanie licznika 844575 km oraz wykresówkę datowaną na 24.04.2010 r. rozpoczętą w P. przy stanie licznika 845095 km ustalono, iż nie udokumentowano przejazdu kierowcy z G. do P.. W oparciu o wykresówkę kierowcy J. W. datowaną na 12/13.03.2010 r. zakończoną w miejscowości P. przy stanie licznika 763665 km z pojazdu o nr rej. [...] oraz zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu od 13.03.2010 r. wystawione w Ł. ustalono, iż na tarczy kierowcy nie udokumentowano przemieszczenia się kierowcy z P. do miejsca zamieszkania kierowcy lub siedziby przedsiębiorstwa. Przesłuchany na powyższą okoliczność w charakterze świadka kierowca zeznał, iż w okresie od 13 marca do 8 kwietnia 2010 r. przebywał na urlopie w domu w J.. Nadto kierowca zeznał, iż w dniu 13 marca 2010 r. nie przekazywał nikomu pojazdu. W oparciu o powyższe stwierdzono więc, iż strona nie udokumentowała sposobu przemieszczenia się kierowcy z P. do J.. Wskazać należy, iż kierowca zakończył zapisywanie wykresówki datowanej na 12/13.03.2010 r. w miejscowości P. o godzinie 17:15 dnia 12.03.2010 r. Okazane przez stronę zaświadczenie o działalności obejmuje okres od godziny 03:30 dnia 13.03.2010 r. Na odwrocie tarczy kierowca nie odnotował sposobu przemieszczenia się z P. do J. bądź do Ł.. Z tego też względu zasadnie przyjęto, iż wykresówka nie zawiera wszystkich danych o aktywności kierowcy. W oparciu o wykresówkę kierowcy J. W. datowaną na 15.04.2010 r. zakończoną w miejscowości P. z pojazdu o nr rej. [...] przy stanie licznika 763665 km. Następna tarcza z dnia 16/17.04.2010 r. została rozpoczęta w miejscowości P. przy stanie licznika 766953 km. Powyższe oznacza, iż nie udokumentowano sposobu przemieszczenia się kierowcy z miejscowości P. do miejsca zamieszkania kierowcy lub siedziby przedsiębiorstwa. Organ odwoławczy stwierdził, iż ze względu na powyższe zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych z tytułu naruszenia lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia lp. 10.2 lit, a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dla celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają następujące definicje: dzienny okres odpoczynku, regularny dzienny okres odpoczynku lub skrócony dzienny okres odpoczynku. Regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin, skrócony dzienny okres odpoczynku oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. Stosownie do art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego, co najmniej 9 godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w oparciu o wykresówkę kierowcy Z. K. datowaną na 14/15.04.2010 r. oraz 15/16.04.2010 r. ustalono, że w dniu 15.04.2010 r. o godzinie 05:50 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, stwierdził, iż w okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 43 minuty nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 21:07 dnia 15.04.2010 r. do godziny 05:50 dnia 16.05.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny okres odpoczynku o 17 minut. Na odwrocie wykresówek kierowcy nie zawarto adnotacji określonej w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Nadto odnosząc się do zarzutu strony w przedmiocie powyższego naruszenia organ II instancji wskazał, że kierowca powinien odebrać minimum 9 godzinny czas odpoczynku do godziny 5:50 dnia 16.04.2010 r. W oparciu o wykresówkę kierowcy G. K. datowaną na 12.04.2010 r. ustalono, iż o godzinie 03:17 dnia 12.04.2010 r. kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 19:17 dnia 12.04.2010 r. do godziny 03:17 dnia 13.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany w niniejszym przypadku 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę. Na odwrocie przedmiotowej tarczy zawarto adnotację o treści: "art. 12/561/2006/WE przekroczony czas jazdy i pracy - dojazd do bezpiecznego miejsca parkowania załadunek termin, G. K.".

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszym przypadku rację miał organ I instancji przyjmując, że powyższa adnotacja nie wpływa na ocenę powyższego naruszenia. Konieczność bowiem wykonania terminowego załadunku z całą pewnością nie jest okolicznością nieprzewidzianą, ani taką, której nie dało się zaplanować. Analiza wykresówek kierowcy M. O. datowanych na 12.04.2010 r. oraz 12/13.04.2010 r. wykazała, iż w dniu 12.04.2010 r. o godzinie 22:33 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 6 godzin i 44 minuty nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 15:49 do godziny 22:33 dnia 13.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 16 minut. Na odwrocie tarczy datowanej na 12/13.04.2010 r. zawarto adnotację o treści: "art. 12/561/2006/WE przekroczony czas jazdy z uwagi na terminowy rozładunek i dojazd do najbliższego parkingu na pauzę (brak bezpiecznego parkingu do odbycia pauzy po rozładunku". W ocenie organu odwoławczego powyższe nie wpływa na fakt popełnionego naruszenia. Analiza wykresówki kierowcy M. O. datowanej na 14.04.2010 r. wykazała, iż o godzinie 01:01 dnia 14.04.2010 r. kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 7 godzin i 20 minut nieprzerwanego czasu odpoczynku od godziny 17:41 dnia 14.04.2010 r. do godziny 01:01 dnia 15.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 40 minut. Na odwrocie przedmiotowej tarczy zawarto adnotację o treści: "art. 12/561/2006/WE rozładunek na budowie, dojazd i wyjazd z budowy autostrady do miejsca na długą pauzę 1 lh". W ocenie organu odwoławczego powyższe nie wpływa na fakt popełnionego naruszenia. W oparciu o wykresówki kierowcy M. O. organ I instancji ustalił, iż w dniu 15.04.2010 r. o godzinie 10:32 kierowca rozpoczął 30 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 3 godziny i 30 minut czasu odpoczynku od godziny 21:09 dnia 15.04.2010 r. do godziny 00:39 dnia 16.04.2010 r. Organ odwoławczy ustalił zaś, iż w niniejszym przypadku nie wskazano żadnego dowodu, który potwierdzałby fakt poruszania się M. O. w załodze z innym kierowcą. Nadto w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym rozpoczętym o godzinie 10:32 dnia 15.04.2010 r. najdłuższy odebrany przez kierowcę odpoczynek wyniósł 2 godziny i zawierał się w okresie od godziny 12:30 do godziny 14:30 dnia 15.04.2010 r. Z uwagi jednakże na treść przepisu art. 139 Kpa statuującego zasadę nieorzekania na niekorzyść strony odwołującej się, decyzję organu I instancji w powyższym zakresie organ odwoławczy utrzymał w mocy. Nadto wskazał, iż przyjęcie za początek okresu rozliczeniowego godziny 10:32 dnia 15.04.2010 r. wynika zarówno z zapisów na tarczy z dnia 15.04.2010 r. Ponadto przyjęcie za początek okresu rozliczeniowego godziny 19:55 dnia 15.04.2010 r. nie miałoby wpływu na długość odebranego przez kierowcę odpoczynku. W oparciu o wykresówki kierowcy J. W. datowane na 13/14.04.2010 r. oraz 14/15.04.2010 organ I instancji ustalił, iż w dniu 13.04.2010 r. o godzinie 22:27 J. W. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 4 godziny i 32 minuty nieprzerwanego czasu odpoczynku dziennego od godziny 17:55 do godziny 22:27 dnia 14.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 28 minut. Organ odwoławczy uznał zaś, iż z zapisu na tarczy datowanej na 13/14.04.2010 r. wynika, iż kierowca zakończył prowadzenie pojazdu o godzinie 15:55. Najdłuższy odebrany odpoczynek w powyższym okresie wyniósł 6 godzin i 32 minuty, tj. od godziny 15:55 dnia 14.04.2010 r. do godziny 22:27 dnia 14.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 28 minut. Z tego też względu nałożona kara pieniężna powinna wynosić 500 złotych. Analiza wykresówki kierowcy J. W. datowanej na 27/28.04.2010 r. wykazała, iż w dniu 27.04.2010 r. o godzinie 06:54 kierowca rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy. W okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 28 minut dziennego czasu odpoczynku od godziny 22:26 dnia 27.04.2010 r. do godziny 06:54 dnia 28.04.2010 r. Powyższe oznacza, iż kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 32 minuty. Na odwrocie przedmiotowej tarczy nie zawarto adnotacji określonej w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ odwoławczy stwierdził, iż zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2700 zł z tytułu naruszenia lp. 10.2 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia lp. 10.3 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji wyjaśnił, stosownie do art. 4 lit. q rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "okres prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od chwili rozpoczęcia przez kierowcę prowadzenia pojazdu po okresie odpoczynku lub przerwie do momentu rozpoczęcia okresu odpoczynku lub przerwy. Okres prowadzenia pojazdu może być ciągły lub przerywany. Zgodnie z art. 7 ww. rozporządzenia, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Podczas tych przerw kierowca nie może wykonywać żadnej innej pracy. Organ mając także na uwadze treść art. 12 ww. rozporządzenia, wskazał iż analiza wykresówki kierowcy Z. K. datowanej na 9.04.2010 r. wykazała, iż w okresie od godziny 13:17 do godziny 18:46 kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 59 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. W okresie tym kierowca wykonał jedną przerwę minimum 15 minutową w okresie 13:45-14:10, jednakże nie wykonał kolejnej przerwy w wymiarze minimum 30 minut zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 29 minut. Na odwrocie przedmiotowej tarczy nie zawarto adnotacji określonej w art. 12 ww. rozporządzenia. Analiza wykresówki ww. kierowcy datowanej na 15/16.04.2010 r. oraz 16/17.04.2010 r. wykazała, iż w okresie od godziny 11:42 do godziny 17:37 dnia 16.04.2010 r. kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 7 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. W okresie tym kierowca wykonał jedną przerwę minimum 15 minutową w okresie 16:20-16:47, jednakże nie wykonał kolejnej przerwy zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 37 minut. Na odwrocie przedmiotowej tarczy nie zawarto adnotacji określonej w art. 12 ww. rozporządzenia. Analiza wykresówki kierowcy G. K. datowanej na 12.04.2010 r. wykazała, iż w okresie od godziny 14:22 do godziny 19:17 kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 50 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 20 minut. Na odwrocie przedmiotowej tarczy zawarto adnotację o treści: "art. 12/561/2006/WE przekroczony czas jazdy i pracy - dojazd do bezpiecznego miejsca parkowania załadunek termin, G. K.". Zdaniem organu odwoławczego konieczność wykonania terminowego załadunku z całą pewnością nie jest okolicznością nieprzewidzianą ani taką, której nie dało się zaplanować. Analiza wykresówki kierowcy G. K. datowanej na 16.04.2010 r. wykazała, iż w dniu 16.04.2010 r. w okresie od godziny 15:41 do godziny 20:33 kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 50 minut nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 20 minut. Na odwrocie przedmiotowej tarczy zawarto adnotację o treści: "art. 12/561/2006/WE przekroczony czas jazdy, powód: wprowadzenie zakazu pow. 12 t od godz. 18:00 powrót do bazy". W ocenie organu powyższe nie może mieć wpływu na stwierdzone naruszenie. Wprowadzenie czasowych ograniczeń w ruchu, czy też zakazu poruszania się pojazdów powyżej 12 ton nie jest okolicznością nieprzewidzianą. Kierowca powinien więc wykonywać zadanie przewozowe przy poszanowaniu przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy. Organ I instancji stwierdził, że w dniu 16.04.2010 r. M. O. w okresie od godziny 05:13 do godziny 11:58 prowadził pojazd przez 6 godzin i 1 minutę nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 31 minut. Z kolei organ odwoławczy ustalił, iż w oparciu o wykresówkę kierowcy datowaną na 16/17.04.2010 r. nie można stwierdzić, aby w jakimkolwiek okresie prowadzenia pojazdu kierowca naruszył art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z tego też względu za niezasadne należało uznać nałożenie kary pieniężnej w wysokości 550 złotych. Organ I instancji ustalił, iż J. W. w okresie od godziny 22:27 dnia 13.04.2010 r. do godziny 04:50 dnia 14.04.2010 r. prowadził pojazd przez 6 godzin i 16 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 46 minut. Organ II instancji ustalił z kolei, iż w oparciu o wykresówkę kierowcy datowaną na 13/14.04.2010 r. można stwierdzić, iż kierowca nie przekroczył 4,5 godzinnego czasu jazdy w okresie, który wskazał organ I instancji. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 10 minut. Z uwagi na powyższe niesłusznie nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 750 zł. Organ I instancji ustalił, iż w okresie od godziny 10:00 do godziny 16:40 dnia 14.04.2010 r. J. W. prowadził pojazd przez 6 godzin i 11 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 41 minut. Organ odwoławczy ustalił z kolei, iż analiza tarcz kierowcy datowanych na 13/14 oraz 14/15.04.2010 r. pozwala stwierdzić, iż opisane powyżej naruszenie nie miało miejsca. Z uwagi na powyższe karę pieniężną w wysokości 750 złotych uznał za nałożoną niezasadnie. Organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na odmienną ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organ odwoławczy kara pieniężna z tytułu naruszenia lp. 10.3 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym powinna wynosić 800 (osiemset) złotych.

Odnośnie naruszenia lp. 10.4 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 lit. k rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Zgodnie z art. 6 ust. 1, ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin, nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Analiza okazanych wykresówek G. K. wykazała, iż w dniu 16.04.2010 r. o godzinie 08:10 kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku), który zakończył się o godzinie 20:33. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył dopuszczalny w niniejszym przypadku 9 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę, gdyż kierowca dwukrotnie przekroczył dopuszczalny dwa razy w tygodniu 10 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu w dniu 12.04.2010 r. oraz 15.04.2010 r. W oparciu o wykresówki kierowcy M. O. ustalono, iż w dniu 15.04.2010 r. o godzinie 10:32 kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku), który zakończył się o godzinie 20:50 dnia 16.04.2010 r. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 14 godzin i 14 minut. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 10 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 14 minut. W oparciu o wykresówki kierowcy J. W. datowane na 13/14.04.2010 r. oraz 14/15.04.2010 r. ustalono, iż kierowca rozpoczął dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku), w dniu 13.04.2010 r. o godzinie 22:27, który zakończył się w dniu 14.04.2010 r. o godzinie 17:55. W okresie tym kierowca prowadził pojazd przez 14 godzin i 4 minuty. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 10 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 4 minuty. Ponadto kierowca nie odebrał prawidłowego odpoczynku dobowego w 24 godzinnym okresie rozpoczętym o godzinie 22:27 dnia 13.04.2010 r. Powyższe oznacza zaś, iż okres prowadzenia pojazdu podlega zliczeniu do czasu prawidłowo wykonanego odpoczynku. Organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci wykresówek kierowców potwierdza, iż opisane powyżej naruszenia w postaci przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu miały miejsce. Z uwagi na powyższe zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2050 zł z tytułu naruszenia lp. 10.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w zakresie czasu pracy. Co więcej, to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby kierowcy Ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przepis wprowadzony na mocy art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 pozwalający na odstępstwa od przestrzegania art. 6 - 9 tegoż aktu prawnego ma charakter wyjątku i jako taki powinien być interpretowany. Oznacza to, iż prawodawca zastrzegł w drodze wyjątku, iż pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów 6-9 rozporządzenia w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku. W rozpatrywanej sprawie adnotacje dokonane przez kierowców na odwrocie wykresówek wskazywały na trudności z przestrzeganiem norm czasu pracy wynikające z terminowych załadunków, czyli znanych elementów zadania przewozowego. Przedsiębiorca układając plan pracy powinien uwzględnić potrzebę odebrania przez kierowcę odpoczynku oraz założyć pewien margines błędu na wypadek wystąpienia dodatkowych okoliczności takich jak np. brak miejsc na parkingu, korek. Nie można dopuszczać do sytuacji, w których przedsiębiorca wymagać będzie, by jego kierowcy odbierali odpoczynki jedynie na terenie bazy lub w miejscu docelowym i przez to wielokrotnie przekraczali normy prowadzenia pojazdu oraz skracali dzienne odpoczynki. Należy uznać, iż aby zapewnić osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku wystarczające jest zaparkowanie pojazdu na terenie parkingu strzeżonego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił powyższej decyzji naruszenia: Ip.10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym - w kwocie 2700 zł, lp. 11.3 ust. 2 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2000 zł, lp. 10.3 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 800 zł, lp. 10.4 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2050 zł, lp. 11.4 załącznika do ww. ustawy - w kwocie 2000 zł. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca roku kodeks postępowania administracyjnego, art. 92a ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku transporcie drogowym. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że w toku postępowania strona skarżąca wskazała okoliczności, które uzasadniały odstąpienie od wymierzenia kary, do których [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego oraz Główny Inspektor Transportu Drogowego nie odnieśli się. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli z dnia 23 sierpnia 2010 oraz w odwołaniu od decyzji dot. kierowcy Z. K. skarżący wskazał, iż nieprzerwany odpoczynek w dniu 15 kwietnia 2010 r. wyniósł 9 godzin i 12 min. Natomiast czas jazdy wyliczony w dniu 16 kwietnia 2010 r. wyniósł 5 godzin. W zakresie kontroli dot. G. K. w zakresie naruszenia lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w dniu 12 kwietnia 2010 r. doszło do naruszenia z uwagi na konieczność dojazdu przez kierowcę do siedziby zleceniodawcy. W zakresie kontroli kierowcy M. O. naruszenia dot. lp. 10.2 załącznika do ustawy w dniu 14 kwietnia 2010 r. powodem naruszenia przepisu była konieczność rozładowania przewożonego ładunku. W zakresie kontroli kierowcy J. W. dot. naruszenia lp.10.3 do ustawy w dniu 13 kwietnia 2010 r. czas jazdy zgodnie z wyliczeniami strony skarżącej wyniósł 4 godziny. W dniu 14 kwietnia 2010 r. czas jazdy wyniósł 4 godziny i 15 minut. W zakresie naruszenia lp. 10.4 załącznika w dniu 13 i 14 kwietnia 2010 r. kierowca odpoczywał w dniu 14 kwietnia 2010 r. od godz. 15.55 do 15 kwietnia 2010 r. do godz. 01.15 nie przekraczając czasu jazdy. W zakresie naruszenia lp. 11.4.2. pkt 1 załącznika w dniu 13 marca 2010 r. kierowca J. W. korzystał z urlopu wypoczynkowego, nie naruszając ww. przepisu. W zakresie kontroli kierowcy W. O. oraz naruszenia lp. 11.4 załącznika skarżący przedstawił tarcze postojowe jako dokumenty świadczące o fakcie nieprowadzenia pojazdu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor transportu Drogowego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że w zakresie odnoszącym się do czasu pracy Z. K. rozliczenie dziennego okresu odpoczynku wynika z wykresówek tego kierowcy za dni 14-15.04.2010 (kilometry od 885537 do 885803, dziennie przejechanych 727 kilometrów) oraz wykresówce za dni 15-16.04.2010 (kilometry od 885803 do 886530 - dziennie przejechanych 266 kilometrów). Dopiero w momencie zakończenia pracy kierowca rozpoczął odbieranie dziennego czasu odpoczynku, który odbierał do godziny 5:50 dniu 16.04.2010 r. Ponadto, odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przekroczenie norm czasu pracy G. K. oraz M. O., organ wskazał, że wykładania art. 12 rozporządzenia Rady (WE) 561/2006 powinna zakładać jego szczególne i wyjątkowe miejsce w systemie regulacji czasu pracy kierowców, oraz że przepis ten należy interpretować łącznie z art. 10 ust. 2 obligującym przedsiębiorcę do organizowania działalności w sposób przestrzeganie norm czasu pracy kierowców. Odnosząc się do analizy czasu pracy J. W. organ wskazał, iż argumentacja skarżącej została w części uwzględniona w decyzji prowadząc do obniżenia kary pieniężnej. Organ nie podzielił argumentacji skarżącej, co do braku przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę J. W. w okresie rozliczeniowym zawierającym się pomiędzy godziną, 22:07 w 13.04.2010 r. a godziną 17.33 w dniu 14.04.2010 r. Koniec okres pracy zaznaczony jest na kolejnej wykresówce (wykresówka za dni 14-15.04.2010, przejechane 632 kilometry) - jest oznaczony na godzinę 17:55. W związku z tym kierowca przekroczył wskazany okres prowadzenia pojazdów o 4 godziny i 4 minuty. Nadto organ wskazał, iż co do pozostałych zarzutów skargi odnosił się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 ze zm.), rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L. 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.) oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 r., P. 0008 - 00021).

W myśl art. 92 ust. 1 powołanej ustawy - kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: pkt 2) o czasie pracy kierowców, pkt 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym - wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. I tak treść :

- lp. 10.2. lit. a i b załącznika do ww. ustawy sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu przewozu drogowego karą pieniężną w wysokości 100 złotych o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę - karą w wysokości 200 zł,

- treść lp. 10.3. lit. a i b załącznika do ww. ustawy sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut karą pieniężną w wysokości 150 złotych oraz karą pieniężną w wysokości 200 zł za każde następne rozpoczęte 30 minut,

- treść lp. 10.4. lit. a i b załącznika do ww. ustawy sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 zł oraz 200 zł za każdą następną rozpoczętą godzinę,

- treść lp. 11.4. ust. 1 załącznika do ww. ustawy sankcjonuje nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień - karą pieniężną w wysokości 500 zł,

- treść lp. 11.4. ust. 2 załącznika do ww. ustawy sankcjonuje okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy – za każdą wykresówkę - karą pieniężną w wysokości 500 zł.

W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09, Lex nr 746376, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Prócz niewątpliwego elementu represji zawiera też pierwiastek prewencyjny. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tych ostatnich odbywała się w sposób bezpieczny, bez stwarzania zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia kierowcy. Przepisy o czasie pracy kierowców i jego dokumentowaniu takim właśnie celom służą. Na te okoliczności zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 75/06 stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (a więc przepisu sankcjonującego wykonywanie przewozów drogowych z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców) z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz brak niezgodności z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. W motywach tego wyroku Trybunał stwierdził, że idea i prewencyjny cel sankcji ustanowionej w art. 92 ust. 1 pkt 2 u.t.d. zmierza do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał zauważył także, że akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców.

Przedstawienie tej argumentacji, którą w pełni należy podzielić, ma na celu wykazanie wagi i znaczenia przestrzegania przepisów o czasie pracy kierowców i znaczenia ustaleń poczynionych w trakcie kontroli przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że odstępstwo od przepisów o czasie pracy kierowców możliwe jest w szczególnych okolicznościach i przyczyna takiego odstępstwa powinna być zaznaczona odręcznie na wykresówce lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

W niniejszej sprawie wymogi przewidziane w art. 12 nie zostały spełnione. Organ w sposób dostateczny wyjaśnił, dlaczego wykazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za naruszenie w zakresie skrócenia czasu odpoczynku kierowców, przy czym ocena ta nie nosi cech dowolności. Na niektórych wykresówkach kierowcy w ogóle nie odnotowali powodów odstępstwa od przepisów art. 6-9. Słusznie organ powołał się na spoczywający na przedsiębiorcy obowiązek dochowania staranności w zakresie organizacji pracy kierowców. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu, iż przedsiębiorca powinien tak organizować wykonywaną przez siebie działalność transportową, by kierowcy mieli czas - przewidziany w obowiązujących przepisach - na odpoczynek. Nie ma tu znaczenia podnoszona w skardze kwestia osiągnięcia niezbędnego miejsca postoju określona w art. 12 rozporządzenia WE nr 561/2006. Dojazd do kontrahenta w celu załadunku towaru lub jego rozładunku nie jest nieprzewidywaną okolicznością mieszczącą się w hipotezie art. 12 powyższego rozporządzenia.

W myśl obowiązujących przepisów prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego – tachografu. Obowiązek ten wynika z treści przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie RADY (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. W niniejszej sprawie dokonana przez organ analiza kontrolowanych wykresówek i dokonanych zapisów na ich odwrocie pozwoliła organowi na ocenę, co do braku spełniania cytowanego w przepisie warunku. Przyjęcie odmiennego stanowiska powodowałoby, że instalacja urządzeń rejestrujących i obowiązek przestrzegania, jak i dokumentowania czasu pracy kierowców przy pomocy wykresówek nie spełniałby swojej funkcji.

Sąd nie podzielił także słuszności zarzutu skargi, iż organ dokonał błędnych wyliczeń, co ostatecznie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego. Kwestia ta w związku z treścią odwołania od decyzji I-instancyjnej była przedmiotem rozważań Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się obszernie do wyjaśnień strony skarżącej. Sąd w całości podziela stanowisko organu, iż stwierdzone przekroczenie norm czasu pracy kierowcy bezsprzecznie wynikają z zapisów okazanych do kontroli wykresówek. Argumentacja organu w tym względzie jest prawidłowa. A zatem istniała podstawa prawna, wskazana przez organ, do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia przepisów normujących czas pracy kierowców.

Stosownie bowiem do art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 - kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 Dz.U.UE-sp.07-1-227 - przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności; 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: udostępnia kierowcy na jego wniosek; przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego (art. 25 ust. 2 ustawy).

W przepisie lp. 11.4 ust.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, stanowiącego samoistną podstawę obowiązku, ustawodawca polski wprowadził szczegółowe uregulowania sposobów wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności nieposiadania wykresówki w toku kontroli. Wobec powyższego wskazać należy, że przedsiębiorca bezwzględnie zobowiązany jest okazać podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, lub - jeżeli wymaga tego sytuacja - inny stosowny dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu przez danego kierowcę, a tym samym nieposiadania wykresówki za dany dzień.

Oczywistym jest więc, że przedsiębiorca w toku kontroli w siedzibie swej firmy, zobowiązany jest do okazania na żądanie upoważnionego funkcjonariusza Inspekcji Transportu Drogowego wszelkich dokumentów, w tym wykresówek lub zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w kontrolowanym okresie.

Wobec powyższego nie można uznać za zasadny zarzut skargi dotyczący tego, iż skoro kierowca J. W. korzystał w dniu 13 marca 2010 r. z urlopu wypoczynkowego, to nie naruszył lp. 11.4.ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zauważyć bowiem należy, że nie zostały okazane wykresówki tego kierowcy za dni 1.03.2010 r. oraz 25.04.2010 r. Natomiast J. W. korzystał z urlopu w okresie od 13 marca 2010 r. do 8 kwietnia 2010 r. Powyższe wynika z protokołu przesłuchania świadka z dnia 15 października 2010 r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie stanowisko skarżącej spółki dotyczące dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę W. O. w dniach 23 oraz 25.04.2010 r. Z protokołu kontroli nie wynika, że wykresówki lub inne dokumenty świadczące o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę W. O. w dniach 23 oraz 25.04.2010 r. zostały przedstawione przez spółkę w czasie kontroli. Natomiast z karty pobrań zapisów z urządzenia rejestrującego z dnia 27 lipca 2010 r. wynika, że zostały pobrane wykresówki, m.in. kierowcy W. O. za okres od 1 marca 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. w ilości - 32 oraz 4 zaświadczenia. Organ dokonał więc kontroli dokumentów przedstawionych przez stronę.

Należy też podkreślić, iż protokół kontroli z dnia 9 sierpnia 2010 r. został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy w czasie kontroli bez uwag. Uwagi do protokołu przedstawione zostały w piśmie z dnia 23 sierpnia 2010 r. i zostały dokładnie przeanalizowane przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, iż niezasadnie nałożono karę pieniężną za nieokazanie wykresówek W. O. za dni 9 oraz 10.03.2010 r., a także za dzień 14 marca 2010 r. W tym miejscu zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie referenta ds. kadrowo płacowych z dnia 27 lipca 2010 r., z którego wynika, że W. O. przebywał na zwolnieniu lekarskim od 26 kwietnia 2010 r. do 4 czerwca 2010 r. Powyższe wynika także ze świadectwa pracy W. O.. Natomiast brak jest dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę W. O. w dniach 23 oraz 25.04.2010 r.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, kierowcy: -zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, - obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację określonych okresów, oznaczając je odpowiednim symbolem. W myśl art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i ma dostęp do koi lub kuszetki. Stosownie do treści art. 9 ust. 3 ww. rozporządzenia, czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako "inna praca".

Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie potwierdził, iż niektóre wykresówki kierowców nie zawierały wymaganych zapisów aktywności kierowcy, co stanowiło naruszenie lp. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości wykresówek w czasie kontroli w przedsiębiorstwie. Przede wszystkim z literalnego brzmienia art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że przepis ten może znaleźć zastosowanie w czasie kontroli drogowej, nie zaś w czasie kontroli w przedsiębiorstwie.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

n.k.