Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1620/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 62 ust. 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T.Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniesionego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], którym odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...], nakładającego na T. sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w budynku przy ul. [...] [...] w W. oraz ich zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), jak również nakazującego wykonanie obowiązku w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne

- utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ zauważył, że stwierdzenie nieważności postanowienia może mieć miejsce wówczas, gdy postanowienie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a.

Organ przedstawił stan sprawy i wskazał, że w dniu [...] maja 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo Okręgowego Inspektoratu w [...] Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] maja 2009 r., w sprawie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego oraz dokumentacji budynku przy ul. [...] [...] w W. W piśmie tym zwrócono uwagę na nieodpowiednie procedury konserwacji instalacji wentylacji mechanicznej, nie obejmujące swoim zakresem czyszczenia kanałów wentylacji nawiewno - wywiewnej oraz niekompletność przeglądów ww. instalacji. Jednocześnie podano, że za utrzymanie budynku we właściwym stanie technicznym odpowiada J. sp. z o.o. z siedzibą w W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] pismem z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...], wezwał J. sp. z o.o. z siedzibą w W. do złożenia wyjaśnień i przedstawienia do wglądu dokumentów dotyczących stanu technicznego budynku przy ul. [...] [...] w W., w szczególności książki obiektu budowlanego, protokołu okresowej kontroli 5-letniej obiektu budowlanego oraz protokołów okresowych kontroli znajdujących się w obiekcie instalacji.

W związku z wezwaniem, w dniu 29 czerwca 2009 r. w siedzibie organu stawił się A. M., przedstawiciel J. sp. z o.o. z siedzibą w W., prowadzącej obsługę techniczną budynku i oświadczył, że przedmiotowy budynek ma pięciu współwłaścicieli i jest administrowany przez T. sp. z o.o. z siedzibą w W.

W dniu 2 lipca 2009 r. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła kopie takich dokumentów, jak: książka obiektu budowlanego, protokół nr [...] z kontroli okresowej pięcioletniej, przeglądy urządzeń obsługujących instalację wentylacji mechanicznej, protokół z systemu sygnalizacji pożaru i protokół z przeglądu instalacji tryskaczowej.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] pismem z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku biurowego przy ul. [...] [...] w W.

W toku prowadzonego postępowania, organ powiatowy kwestionowanym aktualnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nałożył na T. sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w budynku przy ul. [...] [...] w W. oraz ich zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Mając na uwadze taki stan sprawy i analizując materialnoprawną podstawę kwestionowanego postanowienia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na określone osoby (tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Zdaniem organu II instancji, w tym przypadku organ nadzoru budowlanego mógł nałożyć na zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, do przewodów kominowych zalicza się przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne (bez podziału na przewody wentylacji grawitacyjnej i mechanicznej). Stosownie do § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do przewodów (kanałów) kominowych w budynku zalicza się przewody wentylacyjne, spalinowe i dymowe. Tak więc ocena techniczna przewodów kominowych dotyczyła każdego zastosowanego w przedmiotowym budynku rodzaju instalacji wentylacyjnej.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentacji przedstawionej przez T. sp. z o.o. z siedzibą w W., że skoro w budynku przy ul. [...] [...] w W. nie występują przewody kominowe, natomiast występują przewody wentylacyjne (stanowiące instalację wentylacji mechanicznej i klimatyzacji) to kwestionowane postanowienie rażąco narusza przepisy prawa.

Organ uznał bowiem, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nakładającego obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych. Badane postanowienie zostało wydane przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do właściwych stron postępowania, było wykonalne, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz poprzedzającego to postanowienie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r., a także o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. polegającą na:

- nieuwzględnieniu w toku postępowania treści opinii Instytutu Techniki Budowlanej autorstwa mgr inż. S. P. na temat oceny poprawności określenia przewodów instalacji wentylacji i klimatyzacji w budynku przy ul. [...] [...] jako przewody kominowe w rozumieniu obowiązujących przepisów, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zgłoszonej przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2009 r.;

- nieuwzględnieniu w toku postępowania wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań autora ww. opinii - mgr inż. S. P. na okoliczność rodzaju przewodów znajdujących się w budynku przy ul. [...] [...] w W., w szczególności w celu stwierdzenia, czy są to przewody kominowe, czy też przewody wentylacji i klimatyzacji, do których nie mają zastosowania przepisy powołane jako podstawa rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz zaskarżanego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. zostało wydane przez organ II instancji w postępowaniu nieważnościowym.

T. sp. z o.o. w W., w piśmie z dnia 5 listopada 2009 r. domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nakładającego obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w budynku przy ul. [...] [...] w W.

Stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego może mieć miejsce jedynie w przypadkach wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej (postanowienia), a organ administracji publicznej orzekający w tym postępowaniu, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanego w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Wskazać trzeba, iż organ administracji publicznej mógłby stwierdzić nieważność przedmiotowego postanowienia, gdyby uznał iż wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie prawa jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa.

We wniosku o stwierdzenie nieważności wskazano, że wymienione postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisu § 207 ust. 2 i § 330 rozporządzenia.

Ponadto wnioskodawca powoływał się na opinię Instytutu Techniki Budowlanej na temat oceny poprawności określenia przez organ w kwestionowanym postanowieniu przewodów instalacji wentylacji i klimatyzacji w budynku przy ul. [...] [...] jako przewodów kominowych.

W opinii tej stwierdzono, że: "w budynku przy ul. [...] [...], (...) występuje instalacja wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, której elementami są przewody wentylacyjne nawiewne i wywiewne. Nie występują natomiast przewody (kanały) kominowe". "Przewodów tych, tj. istniejących w budynku przy ul. [...] [...], dotyczą więc wymagania podane w rozdziale 6 przywołanego Rozporządzenia (...) – Wentylacja i klimatyzacja, do których nie stosuje się (...) art. 62 ustawy – Prawo budowlane".

W tym kontekście wskazać trzeba, iż do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów ustawy Prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych oraz zgodność rozwiązań architektoniczno - budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy Prawo budowlane).

Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na określone osoby (tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Stosownie do treści art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, warunkiem wystarczającym do zażądania przez organ ekspertyzy, oceny technicznej, jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego.

Postanowienie wydane na podstawie wymienionego przepisu ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogą uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1098/09, Lex nr 589518; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 10/09, Lex nr 564100; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 777/07, Lex nr 510184).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając swe rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2010 r. trafnie podniósł, że skoro istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, to organ nadzoru budowlanego mógł nałożyć na zarządcę obiektu obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych, takich jakie istnieją w budynku przy ulicy [...] [...].

Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie, to jest pismo Okręgowego Inspektoratu w [...] Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...] maja 2009 r., co do stanu technicznego wentylacji - na takie właśnie wątpliwości wskazuje. Dlatego nałożenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na stronę skarżącą obowiązku przedłożenia oceny technicznej przewodów kominowych, oczywiście takich jakie istnieją w przedmiotowym budynku, należało uznać za słuszne, celowe i zgodne z przepisami Prawa budowlanego.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że skarżąca Spółka w zwykłym toku instancji nie zaskarżyła nałożonego kwestionowanym postanowieniem Nr –[...] obowiązku. Wnosiła jedynie o przesunięcie terminu do przedłożenia oceny technicznej do dnia [...] stycznia 2010 r. (pismo T. sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] października 2009 r.).

Odnosząc się do wywodów skargi, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. błędnie nałożył na stronę skarżącą obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych, podczas gdy w budynku przy ul. [...] [...] w W. zarządzanym przez stronę skarżącą, występuje tylko instalacja wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, której elementami są przewody wentylacyjne nawiewne i wywiewne, nie występują natomiast przewody (kanały) kominowe, co stanowić miało rażące naruszenie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisu § 207 ust. 2 i § 330 rozporządzenia - stwierdzić trzeba, że organ nakładając obowiązek użył określenia prawnego "przewody kominowe", gdyż takim posługuje się ustawodawca w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane.

Nie stanowiło to żadnej przeszkody do zrozumienia przez skarżącą (nie było w tym zakresie wątpliwości), że skoro w przedmiotowym budynku nie ma kanałów spalinowych i dymowych to w postanowieniu chodzi o przewody wentylacyjne.

Z istniejącego w sprawie materiału dowodowego - m.in. pism strony skarżącej kierowanych do organu powiatowego (pismo T. sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] października 2009 r.) wynikało, iż strona skarżąca będąca adresatem postanowienia z dnia [...] sierpnia 2009 r., nie miała wątpliwości co do treści i charakteru nałożonego na nią obowiązku.

Gdyby zaś wątpliwości takie miały miejsce, to jego treść mogła być wyjaśniona przez organ w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Strona skarżąca nie złożyła jednak do organu wniosku w tym zakresie.

W świetle istniejącego w sprawie stanu faktycznego i prawnego zgodzić należy się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nakładającego obowiązek przedłożenia oceny stanu technicznego przewodów kominowych "jako każdego rodzaju instalacji wentylacyjnej".

Postanowienie organu powiatowego nie zostało obarczone żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Postanowienie to zostało wydane przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do właściwych stron postępowania, było wykonalne, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.