Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2843/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 180 par. 1, par. 2, art. 107 pkt 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2013 r. do maja 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] marca 2015r., orzekł o solidarnej z M. sp. z o. o. (dalej: "spółka") odpowiedzialności W. G. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), jako członka zarządu, za zaległości tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2013r., od stycznia do maja 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami postępowania egzekucyjnego oraz kosztami upomnienia.

Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i § 2, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), poprzez:

1) zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowane brakiem przeprowadzenia wnioskowanego przez niego dowodu, tj. brakiem odebrania od niego oświadczenia w trybie art. 180 § 2 ww. ustawy na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części,

2) uznanie za udowodnione wystąpienia przewidzianych w treści art. 116 § 1 ww. ustawy przesłanek do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki na osoby trzecie, tj. wystąpienia braku mienia ruchomego i nieruchomego oraz praw majątkowych, z których dalsza egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych spółki podczas gdy nie uwzględniono wniosku dowodowego Strony, zgłoszonego na okoliczność istotną dla sprawy, tj. istnienia mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organ I instancji nie odniósł się do wniesionych pismami z dnia 19 i 26 stycznia 2015r. wniosków dowodowych w sprawie odebrania od niego oświadczenia na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, a dodatkowo nigdy nie doszło do kontaktu telefonicznego pomiędzy nim a pracownikiem Urzędu Skarbowego w S. w sprawie umówienia terminu odebrania ww. oświadczenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] lipca 2015r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności Skarżącego, jako osoby trzeciej, za zaległości tej spółki z tytułu kosztów upomnienia i umorzył postępowanie w tej części oraz orzekł o solidarnej ze spółką odpowiedzialności Skarżącego, jako osoby trzeciej, za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec – grudzień 2013r., styczeń – maj 2014r. w łącznej wysokości 30.813 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 3.181 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.902,32 zł.

W uzasadnieniu decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 107 § 2 pkt 4 O.p. oraz art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.) wyjaśnił, że na podstawie ww. przepisów brak było podstaw prawnych do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości z tytułu powstałych kosztów upomnienia w kwocie 104,80 zł.

Następnie organ przytoczył treść art. 108 § 2 O.p. i wskazał, że postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu spółki za ww. zaległości, zostało wszczęte po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec spółki, a zatem z zachowaniem wymogu określonego w tym przepisie.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał następnie na przepis art. 116 O.p. i podkreślił, że z akt sprawy wynikało, że Skarżący w okresie przypadającym na terminy płatności zobowiązań spółki w podatku od towarów i usług za ww. okres pełnił funkcję prezesa jej zarządu, co potwierdza odpis z KRS nr 71881 z dnia 15 grudnia 2001r., informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z ww. Rejestru - stan na dzień 15 lutego 2013r., na dzień 30 września 2014r. oraz na dzień [...] marca 2015r., akt notarialny z dnia 2 lipca 2001r. Rep. A Nr [...], zgodnie z którym Skarżący został powołany na funkcję prezesa zarządu (§ 26) oraz dokumenty podpisane przez Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki, tj.: umowa najmu lokalu położonego w S. przy ul. [...] z dnia 27 sierpnia 2001r. oraz pisma z dnia 20 września 2001r. i z dnia 19 listopada 2001 r. skierowane do Urzędu Skarbowego w S..

Zdaniem Dyrektora powyższe świadczy więc o tym, iż została spełniona przesłanka odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał dalej, że kolejną przesłanką odpowiedzialności członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji z majątku zarządzanej przez niego spółki. Organ II instancji stwierdził w oparciu o dokumenty zgromadzone w toku postępowań egzekucyjnych, że organy egzekucyjne, którymi były Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W., poszukiwały możliwości zaspokojenia wierzytelności z majątku spółki, w związku z czym podejmowały działania mające na celu ustalenie tego majątku, następnie egzekucję z niego, jednak działania te nie przyniosły rezultatu w postaci pokrycia chociażby części zaległości podatkowych spółki. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie w odniesieniu do zaległości podatkowej spółki wystąpiła druga z przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu.

W odniesieniu do kwestii przesłanek egzoneracyjnych organ odwoławczy zauważył, iż w sprawie zostało wykazane również występowanie stanu niewypłacalności, o którym mowa w art. 11 ustawy z dnia z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015r., poz. 233 ze zm., dalej "ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze").

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, w tym z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS (stan na dzień [...] marca 2015r.) wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został skutecznie złożony. Wyjaśnił, że badając wystąpienie w spółce przesłanek określonych art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz czasu właściwego na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, stwierdził, że spółka nie składała sprawozdań finansowych, a zatem brak było możliwości przeprowadzenia analizy kondycji finansowej spółki pod kątem wystąpienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (przewaga zobowiązań nad majątkiem). Nie mniej jednak badając sytuację finansową spółki pod kątem zaistnienia przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (nie wykonywanie wymagalnych zobowiązań) stwierdził, że spółka w sposób trwały zaprzestała wywiązywania się z wymagalnych zobowiązań już od 2010r., kiedy to nie uregulowała wymagalnych zobowiązań nie tylko wobec Miasta W., ale również wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r., 2012r. oraz 2013r., podatku od towarów i usług za lipiec-grudzień 2013r., styczeń-czerwiec 2014r. oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych za zaległości z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień-październik 2010r., za miesiące od maja do sierpnia oraz od listopada do grudnia 2013r.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien być zgłoszony przez Skarżącego w terminie 14 dni licząc od terminu płatności zobowiązania na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za sierpień 2010r., czego jednak nie uczyniono. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższyły wartość jego majątku. Regulacja ta nie dopuszcza odstępstwa od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu

Reasumując, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w okresie kiedy Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu spółki wystąpiła przesłanka do zgłoszenia wniosku o upadłość, określona w art. 10 i 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, nie mniej jednak wniosek o upadłość Spółki nie został zgłoszony.

Wobec powyższych ustaleń Dyrektor stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że Skarżący nie wykazał żadnych uzasadnionych i obiektywnych przyczyn, które uniemożliwiły mu złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości spółki, jak również nie wskazał żadnych składników majątkowych należących do spółki, z których możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie egzekucji wobec czego w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne, o których mowa w art. 116 O.p.

W skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości zarzucając naruszenie: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1 i 2, art. 187 §1 i art. 191 O.p., poprzez:

1) zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowane brakiem przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, tj. brakiem odebrania od niego oświadczenia w trybie art. 180 § 2 O.p. oraz brakiem dołączenia zawnioskowanych akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. za sygn. akt I Co [...] i dopuszczenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części,

2) uznanie za udowodnione wystąpienie przewidzianych w treści art. 116 § 1 O.p. przesłanek do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na osoby trzecie, tj. wystąpienia braku mienia ruchomego i nieruchomego oraz praw majątkowych, z których dalsza egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych spółki podczas, gdy nie uwzględniono wniosku dowodowego zgłoszonego na okoliczność istotną dla sprawy, tj. istnienia mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż spółka posiada liczne wierzytelności od podmiotów trzecich, które nie były przedmiotem zajęć w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Wierzytelności te stwierdzone są tytułami wykonawczymi, a zatem bezspornie istnieją, a ponadto są realne i dostępne, bowiem odpowiedzialność za nie ponoszą m.in. publiczne zakłady opieki zdrowotnej, których zobowiązania realizowane są w ramach pomocy publicznej.

Do skargi Skarżący załączył nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] grudnia 2002r., sygn. akt [...] i nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] lutego 2004r., sygn. akt [...].

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dowodów załączonych do skargi, na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Na rozprawie w dniu 13 października 2016r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postanowił nie uwzględniać wniosku dowodowego zawartego w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Granice odpowiedzialności osób trzecich zakreślają przepisy rozdziału 15 Działu III O.p. zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z treścią art. 107 § 1 tej ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 O.p.). W myśl art. 108 § 1 O.p., o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji; art. 108 § 2 i § 3 O.p. określa formalne przesłanki, warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa natomiast ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procedury, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, jako pełniącego funkcję prezesa zarządu M. sp. z o.o. (od dnia jej powstania 2 lipca 2001r. co najmniej do dnia [...] marca 2015r., tj. daty uzyskania informacji z KRS), za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec-grudzień 2013r. i styczeń-maj 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ drugiej instancji zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności Skarżącego za zaległości tej spółki z tytułu kosztów upomnienia i umorzył w tej części postępowanie w sprawie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarga dotyczy tej części decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., w której organ ten utrzymał rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w mocy. A zatem decyzja w części, w której umorzono zobowiązanie Skarżącego, stała się ostateczna.

Skarżący, jako podstawę skargi, zakreślił naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1 i 2, art. 187 §1 i art. 191 O.p. oraz art. 116 § 1 O.p.

W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 116 O.p., który był podstawą prawną wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć, za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009r.). Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki od zaległości podatkowych i koszty egzekucyjne wynika z art. 107 § 2 pkt 1 i 4 Ordynacji podatkowej.

Dyspozycja art. 116 O.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).

Przesłankami, od których ustawodawca uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej, jest pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd (wyrażony także przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie), że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a termin płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczą, powstał w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).

Tylko i wyłącznie członek zarządu może wykazać istnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 66/05, LEX 173042). Tylko na nim spoczywa obowiązek, ale i możliwość wykazania tych przesłanek.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne).

Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo wykazały, iż w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wymienione powyżej przesłanki pozytywne.

W tym miejscu wskazać należy, że organy podatkowe zrealizowały także wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 oraz § 3 O.p., gdyż jak wynika z akt sprawy, postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S..:

1) SM [...] z dnia 11 października 2013 r., doręczonego w dniu 2 grudnia 2013r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za lipiec 2013r.,

2) SM [...] z dnia 7 listopada 2013 r., doręczonego w dniu 3 grudnia 2013r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2013r.,

3) SM [...] z dnia 3 grudnia 2013 r., doręczonego w dniu 27 grudnia 2013r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013r.,

4) SM [...] z dnia 7 stycznia 2014 r., doręczonego w dniu 31 stycznia 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za październik 2013r.,

5) SM [...] z dnia 14 marca 2014 r., doręczonego w dniu 23 kwietnia 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013r.,

6) SM [...] z dnia 22 kwietnia 2014 r., doręczonego w dniu 20 maja 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014r.,

7) SM [...] z dnia 15 maja 2014 r., doręczonego w dniu 17 lipca 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2014r.,

8) SM [...] z dnia 12 czerwca 2014 r., doręczonego w dniu 17 lipca 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2014r.,

9) SM [...] z dnia 19 lipca 2014 r., doręczonego w dniu 11 września 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2014r.,

10) SM [...] z dnia 19 sierpnia 2014 r., doręczonego w dniu 11 września 2014r. (w trybie art. 44 k.p.a.) na zaległość w podatku od towarów i usług za maj 2014r.

Natomiast postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego wszczęto postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r., doręczonym w dniu 24 listopada 2014 r.

Określony przepisem art. 108 § 2 pkt 3 O.p. warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu został więc spełniony, bowiem postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego wszczęto po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym upływały terminy płatności w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy. Terminy te za miesiące od lipca do grudnia 2013r. przypadały odpowiednio od 26 sierpnia 2013r. do 27 stycznia 2014r., a za miesiące od stycznia do maja 2014r. – w okresie od 25 lutego do 25 czerwca 2014r. Funkcję prezesa zarządu spółki Skarżący pełnił od czasu jej utworzenia co najmniej do [...] marca 2015r. Powyższe potwierdza przede wszystkim odpis z KRS z dnia 15 grudnia 2001r., informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z ww. Rejestru - stan na dzień 15 lutego 2013r., na dzień 30 września 2014r. oraz na dzień [...] marca 2015r., akt notarialny z dnia 2 lipca 2001r. Rep. A Nr [...], zgodnie z którym Skarżący został powołany na funkcję prezesa zarządu (§ 26) oraz dokumenty podpisane przez Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki, tj.: umowa najmu lokalu położonego w S. przy ul. [...] z dnia 27 sierpnia 2001r. oraz pisma z dnia 20 września 2001r. i z dnia 19 listopada 2001 r. skierowane do Urzędu Skarbowego w S..

Tym samym za spełnioną należało uznać przesłankę odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 2 O.p.

W ocenie Sądu, wykazane również zostało, iż egzekucja tych zaległości prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna, co stanowiło przesłankę wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako osoby trzeciej.

Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08; ONSAiWSA 2009/2/19, CBOSA). Może ona wynikać po prostu z szeregu nieskutecznych czynności egzekucyjnych. W świetle tej uchwały samo niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki nie ma wpływu na odpowiedzialność Skarżącego i w rezultacie na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe wykazały istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Dowodzi tego rezultat egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec-grudzień 2013r. oraz styczeń-maj 2014r. czyli zaległości, za które odpowiedzialność została przeniesiona na Skarżącego, ale również egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r., 2012r., 2013r., z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2014r., zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za sierpień-październik 2012r. i maj-sierpień oraz listopad-grudzień 2013r. oraz wobec Miasta st. W. za 2010r.

Na podstawie ww. tytułów egzekucyjnych dokonano zajęć rachunków bankowych w 3 bankach (A. SA, P. SA i B. SA), które wskazały na zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a dwa z nich wskazały na brak środków na rachunkach (P. SA i B. SA).

Dokonano również zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank – w P. sp. z o.o., ale w odpowiedzi na to zajęcie spółka ta poinformowania, że spółce nie przysługuje żadna wierzytelność pieniężna wobec P. sp. z o.o.

Do wniosku o bezskuteczności egzekucji wobec spółki doprowadziły organ również działania podjęte w celu ustalenia majątku tej spółki. I tak Urząd Miasta S. (pismem z dnia 15 lutego 2012r.) wskazał, że spółka jest właścicielem samochodów osobowych Renault Twingo, rok produkcji 2000 oraz Opel Omega, rok produkcji 1999, co zostało również potwierdzone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (pismo z dnia 24 lutego 2012r.). Przeprowadzenie czynności egzekucyjnych wobec tych pojazdów okazało się nie możliwe z uwagi na niemożność ustalenia miejsca ich przechowywania. Organ wniósł o wpisanie zastawu skarbowego na tych pojazdach. Pismem z dnia 31 sierpnia 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. poinformował spółkę o wykreśleniu z Rejestru Zastawów Skarbowych (na podstawie decyzji wydanej na rzecz Pana Z. M.– obecnego właściciela pojazdu) wpisu dotyczącego samochodu Opel Omega. Następnie, w dniu 22 sierpnia 2014r., organ uzyskał informację, zgodnie z którą spółka nie jest już właścicielem żadnego z samochodów, co potwierdziło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Ponadto organ uzyskał informację, że spółka nie jest właścicielem, ani współwłaścicielem bądź użytkownikiem wieczystym gruntów położonych w S. (pismo Urzędu Miasta S. z dnia 15 lutego 2012r.).

Istotnymi dowodami w sprawie są również raporty poborcy skarbowego, z których wynika, że pod adresem wskazanym jako adres prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę w KRS spółka ta nie prowadzi działalności, a także umorzenie przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. prowadzonego postępowania z uwagi na fakt, że z prowadzonej egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (postanowienie z dnia 18 stycznia 2013r.).

Zdaniem Sądu wskazane przez organ i znajdujące się w aktach sprawy dowody zaświadczają o bezskuteczności egzekucji wobec spółki. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki mające na celu ustalenie majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. W świetle powyższych okoliczności, organy podatkowe miały podstawy, aby przyjąć, iż egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w W. – wbrew twierdzeniom Skarżącego - zgodnie z wymogami wynikającymi z art. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i 2, art. 187 §1 i art. 191 O.p. właściwie ocenił materiał dowodowy co do zaistnienia podstawowej przesłanki odpowiedzialności – bezskuteczności egzekucji wobec spółki.

Nawet jeśli Skarżący twierdzi inaczej, nic nie stało na przeszkodzie, by w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do spółki Skarżący wskazał majątek, z którego ta egzekucja mogłaby być prowadzona. Natomiast Skarżący w niniejszym postępowaniu w sprawie jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki wnioskował o odebranie od Skarżącego oświadczenia w trybie art. 180 § O.p. na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części oraz wnioskował o dołączenie akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. (sygn. akt I Co [...]), w której – według Skarżącego - nastąpiło wyjawienie majątku. Oprócz ww. wniosków Skarżący żadnego dowodu na istnienie takiego mienia nie wskazał. W związku z tym należało przyjąć, że Skarżący takiego mienia nie wskazał. Wskazanie mienia spółki powinno dotyczyć takich składników majątkowych, które pozwolą realnie zaspokoić zaległości i to w znacznej części.

Poza tym nie jest zgodne ze stanem faktycznym niniejszej sprawy twierdzenie skargi, iż ww. wniosek dowodowy o dołączenie akt sprawy cywilnej nie został rozpatrzony przez Dyrektora Izby Skarbowej. Przeciwnie z akt sprawy wynika, że organ drugiej instancji rozpatrzył ten wniosek, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu z dnia [...] lipca 2015r. (k. 318-320 akt administracyjnych).

Tym samym, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie doszło do spełnienia dwóch pozytywnych przesłanek pozwalających na wydanie orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności.

Jednocześnie Skarżący nie wskazał, aby w sprawie wystąpiły przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego, tj. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (tj. postępowanie układowe), ani też nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W tym zakresie koniecznym jest odwołanie się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Z art. 10 tej ustawy wynika, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl natomiast art. 11 ust. 1 tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Według art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania.

Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, osoba reprezentująca osobę prawną będącą dłużnikiem, winna zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności obliguje członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań (zarówno cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych, przy czym to zaniechanie nie musi dotyczyć wszystkich zobowiązań), to jest on niewypłacalny, co rodzi konieczność ogłoszenia upadłości. Z taką koniecznością mamy także do czynienia w przypadku osób prawnych, gdy zobowiązania podmiotu przekroczą wartość jego aktywów, i to nawet wówczas, gdy na bieżąco regulowane są zobowiązania. Warunkiem zwolnienia się przez stronę skarżącą z odpowiedzialności za zaległości spółki było wykazanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został zgłoszony w terminie dwóch tygodni od zaprzestania płacenia przez nią długów (wymagalnych zobowiązań pieniężnych) lub w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonywała.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ ustalając właściwy czas do złożenia wniosku o upadłość bądź o postępowanie układowe przeanalizował sytuację spółki, co przedstawił w decyzji i stwierdził, że w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu istniały podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Zdaniem Sądu z materiału dowodowego wynika, że spółka w sposób trwały zaprzestała wywiązywania się z wymagalnych zobowiązań już od 2010r., kiedy to nie uregulowała wymagalnych zobowiązań nie tylko wobec Miasta Stołecznego W., ale również wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zaległości z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień-październik 2010r.).

Wobec powyższego, za zasadny należy uznać wniosek organu odwoławczego, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki winien być zgłoszony przez Skarżącego w terminie 14 dni licząc od terminu płatności zobowiązania na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za sierpień 2010r., czego jednak nie uczyniono. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we "właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższyły wartość jego majątku. Regulacja ta nie dopuszcza odstępstwa od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu.

Ponadto organ ten wskazał, że z uwagi na nie składanie przez spółkę sprawozdań finansowych brak było możliwości przeanalizowania kondycji finansowej spółki pod kątem istnienia przesłanki z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, nie mniej jednak w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy, a więc nie wykonywanie przez spółkę wymagalnych zobowiązań.

W związku z tym Sąd ocenił jako zasadny wniosek organów podatkowych wydających rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, że w okresie pełnienia przez Stronę obowiązków w zarządzie spółki wystąpiła powinność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z uwagi na trwałe zaprzestanie płacenia długów, stanowiące przesłankę upadłości określoną w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Zasadnie, zdaniem Sądu, organy podatkowe nie badały wystąpienia drugiej przesłanki upadłościowej, tj. sytuacji, w której zobowiązania dłużnika przekraczają wartość jego majątku. Wymienione w przepisach art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro zatem organy podatkowe wykazały zaistnienie przesłanki trwałego nieregulowania zobowiązań podatkowych, nie było konieczności wykazania zaistnienia drugiej przesłanki – nadwyżki zobowiązań spółki nad jej majątkiem.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że gdy był członkiem zarządu spółki (prezesem) został zgłoszony w stosunku do spółki wniosek u upadłość. Nie przedstawił też żadnych dowodów, świadczących o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości kiedykolwiek został zgłoszony. Z akt sprawy wynika natomiast, co nie jest przedmiotem sporu, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki nie został złożony.

Skarżący nie przedstawił też mienia spółki, które uwalniałoby Skarżącego od odpowiedzialności. Skarżący był wezwany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (pismo z dnia 28 listopada 2014r.) do wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący, działając poprzez swojego pełnomocnika, wniósł (pismo z dnia 19 stycznia oraz 26 stycznia 2015r.) o odebranie oświadczenia w trybie art. 180 § O.p. na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Natomiast w skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości zarzucając naruszenie: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1 i 2, art. 187 §1 i art. 191 O.p., poprzez uznanie za udowodnione wystąpienie przewidzianych w treści art. 116 § 1 O.p. przesłanek do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na osoby trzecie, tj. wystąpienia braku mienia ruchomego i nieruchomego oraz praw majątkowych, z których dalsza egzekucja mogłaby umożliwić zaspokojenie zaległości podatkowych spółki podczas, gdy nie uwzględniono wniosku dowodowego zgłoszonego na okoliczność istotną dla sprawy, tj. istnienia mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż spółka posiada liczne wierzytelności od podmiotów trzecich, które nie były przedmiotem zajęć w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Wierzytelności te stwierdzone są tytułami wykonawczymi, a zatem bezspornie istnieją, a ponadto są realne i dostępne, bowiem odpowiedzialność za nie ponoszą m.in. publiczne zakłady opieki zdrowotnej, których zobowiązania realizowane są w ramach pomocy publicznej.

W tym miejscu wypada wskazać, że wskazanie mienia spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja co najmniej "w znacznej części", nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania. Osoba trzecia, na którą organ podatkowy zamierza przenieść odpowiedzialność, nie może oczekiwać, że organ egzekucyjny dokona skomplikowanych, długotrwałych, kosztownych, a zazwyczaj też niepewnych co do ostatecznego skutku czynności faktycznych i prawnych, w celu ustalenia wartości wskazywanych praw majątkowych, że prawa te zacznie zbywać, a uzyskane środki przeznaczy na zaspokojenie zaległości. Wskazywane mienie musi być konkretne, wymierne i niesporne.

W związku z tym zarzut zgłoszony w tym zakresie w skardze należało uznać za chybiony.

Natomiast do skargi Skarżący załączył nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] grudnia 2002r., sygn. akt [...] i nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] lutego 2004r., sygn. akt [...] wnosząc, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z tych dowodów na okoliczność istnienia mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Sąd odmówił przeprowadzenia ww. dowodów.

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, co oznacza, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd może natomiast, stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowania dowodowe z dokumentów dowody, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym to uzupełniające postępowanie nie może mieć na celu ponownego ustalania stanu faktycznego w sprawie, ale jedynie kontrolę poprawności ustalenia tego stanu przez organ. Z tego względu nie mogą być dopuszczone jako dowód w sprawie dowody, o których przeprowadzenie wnioskowano w skardze, gdyż nie były one przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Z tego względu sąd odmówił przeprowadzenia ww. dowodów.

Podsumowując, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stwierdza, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a organ wydał zaskarżoną decyzję w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, którego ocena jest prawidłowa, podobnie jak dokonana subsumcja do przepisów prawa materialnego. Wyniki postępowania dowodowego przeprowadzone przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.