Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 161/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 146
journal: Dz.U. 2004 nr 163 poz 1712
law: Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu - tekst jedn.
article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Izabella Kulig- Maciszewska, Cezary Pryca (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mariana B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 60/04 w sprawie ze skargi Mariana B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 października 2004 r. wydanym w sprawie II SAB/Wa 60/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Mariana B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany został w oparciu o następujące ustalenia faktyczne.

Decyzją z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA wypowiedział żołnierzowi zawodowemu - Marianowi B., stosunek służbowy.

Decyzją z dnia 25 października 2000 r. (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zwolnił Mariana B. z zawodowej służby wojskowej i wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego przeniósł go do rezerwy. Jednocześnie w decyzji organ administracji publicznej wskazał, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpi po upływie ustawowego okresu wypowiedzenia, z dniem 31 grudnia 2000 r.

Decyzją z dnia 19 grudnia 2000 r. (...) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z dnia 25 października 2000 r. (...) Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Wyrokiem z dnia 11 maja 2001 r. wydanym w sprawie II SA 46/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z 19 grudnia 2000 r. (...) Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzającą ją decyzje z dnia 25 października 2000 r. (...) Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2002 r. wydanym w sprawie II SA 3412/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2001 r. - II SA 46/01.

W dniu 15 grudnia 2003 r. Marian B. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA.

Pismem z dnia 29 stycznia 2000 r. Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA poinformował Mariana B., że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA. Ponadto organ administracji publicznej podniósł, że w oparciu o przepis art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, do dnia 31 grudnia 2001 r. Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przysługiwały uprawnienia Ministra Obrony Narodowej w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych temuż ministrowi jednostkach wojskowych. Jednocześnie organ administracji publicznej wskazał, że w oparciu o przepis art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/ skreśleniu uległ przepis art. 108 w ustawie 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Występując do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Marian B. zarzucił organowi administracji publicznej, iż pozostaje w zwłoce w załatwieniu jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę Mariana B. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 października 2004 r. podał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do dnia 31 grudnia 2001 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji posiadał uprawnienia Ministra Obrony Narodowej w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach wojskowych, w oparciu o przepis art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 154 poz. 1800/, skreśleniu uległ przepis art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie można mówić o bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, skoro nie jest on organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2004 r. - II SAB/Wa 60/04 wniósł pełnomocnik Mariana B., radca prawny Henryk G. Strona skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości i zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 146 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu /Dz.U. nr 163 poz. 1712/, poprzez pominięcie, że z treści przywołanej wyżej normy prawnej wynika, iż "żołnierze zawodowi jednostek wojskowych, z którymi do dnia 31 grudnia 2001 r. nie rozwiązano stosunku służbowego przechodzą do dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych".

Wskazując na powyższe podstawy strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uznanie skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, że Marian B. był żołnierzem zawodowym odbywającym służbę wojskową w Nadwiślańskich Jednostkach Wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz wskazał, że wyrokiem z dnia 11 maja 2001 r. wydanym w sprawie II SA 46/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 2000 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 października 2000 r. numer 1188/Kadr dotyczącą zwolnienia Mariana B. z zawodowej służby wojskowej. Ponadto pełnomocnik skarżącego stwierdził, że przepis art. 146 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu udziela kompetencji Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawach dotyczących żołnierzy zawodowych, których nie przejął do swojej dyspozycji Minister Obrony Narodowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Pełnomocnik organu administracji publicznej podniósł, że skarżący Marian B. został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 grudnia 2000 r. w związku z upływem okresu wypowiedzenia dokonanym decyzją z dnia 10 marca 2000 r. Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA, co zostało potwierdzone decyzją ewidencyjną z 30 kwietnia 2002 r. (...) MSWiA. Ponadto pełnomocnik organu administracji publicznej wskazał, że decyzja z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA została skutecznie doręczona skarżącemu, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygnatura akt II SA 3412/01.Tym samym skoro skarżący był żołnierzem zawodowym, z którym przed dniem 31 grudnia 2000 r. rozwiązano stosunek służbowy, to zarzut naruszenia przepisu art. 146 ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu należy uznać za chybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym-zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada wymogom, o których mowa w wymienionych wyżej przepisach prawach, a przytoczone w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że dla ustalenia czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostawał w zwłoce w załatwieniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA, decydujące znaczenie miało ustalenie czy wskazany wyżej organ administracji publicznej jest organem właściwym do rozpatrzenia zgłoszonego wniosku. W tym miejscu należy przypomnieć o dwóch zasadach wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze stosownie do treści art. 20 Kpa właściwość rzeczową organów, upoważniającą względnie zobowiązującą organy administracji publicznej do rozstrzygania określonej kategorii spraw administracyjnych ustala się w oparciu o przepisy materialnego prawa administracyjnego. Po drugie przepis art. 157 par. 1 Kpa przewiduje, że w postępowaniu nadzorczym, jakim bez wątpienia jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, bezwzględną dewolucją kompetencji, od której istnieją tylko dwa wyjątki, gdy w sprawie orzekał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Zasadnie strona skarżąca podnosi w skardze kasacyjnej, że przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy i ustalaniu czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był organem właściwym do rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA, Sąd I instancji nie uwzględnił treści art. 146 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu /Dz.U. 2004 nr 163 poz. 1712 ze zm./. Przepis art. 146 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu jednoznacznie wskazuje, że żołnierze zawodowi jednostek wojskowych, z którymi do dnia 31 grudnia 2001 r. nie rozwiązano stosunku służbowego, przechodzą do dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Jednocześnie przepis art. 146 ust. 3 ustawy o Biurze Ochrony Rządu stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych zwalnia z zawodowej służby wojskowej żołnierzy, którzy w terminie do 31 grudnia 2001 r. nie przejdą do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. Oznacza to, że jeżeli żołnierz zawodowy pełniący służbę w Jednostce Wojskowej - Biuro Ochrony Rządu, do dnia 31 grudnia 2001 r. nie przeszedł do dyspozycji Ministra Obrony Narodowej i do tej daty nie został z nim rozwiązany stosunek służbowy, to przechodzi on do dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych i tylko ten organ jest właściwy do podjęcia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W tym miejscu podkreślić należy, że przepisy ustawy o Biurze Ochrony Rządu nie regulują kwestii związanej z trybem rozwiązywania stosunku służbowego z żołnierzami zawodowymi, o których mowa w art. 146 ustawy, a także nie zawierają regulacji dotyczących trybu zwalniania tych żołnierzy zawodowych ze służby wojskowej. Należy więc uznać, że wobec braku wyraźnej odmiennej regulacji ustawowej, w omawianym wyżej zakresie znajdą zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./. W tym stanie rzeczy zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby wojskowej musi być poprzedzone skutecznym doręczeniem wymaganego prawem wypowiedzenia stosunku służbowego. Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie z punktu widzenia określenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA, a tym samym ustalenia czy organ właściwy do rozpatrzenia wymienionego wyżej wniosku pozostaje w zwłoce przy rozpatrywaniu tegoż wniosku. Istotnego znaczenia nabiera także ustalenie czy w dniu 31 grudnia 2001 r. skarżący pozostawał w stosunku służbowym, czy też w tej dacie rozwiązano z nim stosunek służbowy. Przypomnieć jedynie należy, że w aktach sprawy znajduje się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2001 r. II SA 46/01 uchylający decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 grudnia 2000 r. (...) oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z 25 października 2000 r. (...) o zwolnieniu Mariana B. z zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd uznał, że decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie została skutecznie doręczona skarżącemu. Natomiast z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2002 r. wydanego w sprawie II SA 3412/01 wynika, że było przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczące doręczenia decyzji z 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA. W tym miejscu przypomnieć także należy, że stosownie do treści art. 109 par. 1 Kpa wydanie pisemnej decyzji wywołuje skutki prawne z chwilą doręczenia tej decyzji stronie. Powstaje więc wątpliwość czy decyzja z 10 marca 2000 r. (...) Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego MSWiA została skutecznie doręczona skarżącemu i w jakim terminie. Ustalenie, iż decyzja ta została doręczona skarżącemu po upływie terminu, o którym mowa w art. 146 ust. 1 ustawy o Biurze Ochrony Rządu oznaczałoby, że w tej dacie ze skarżącym nie rozwiązano stosunku służbowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.