Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2488/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 26 par. 1, art. 141
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 oraz art. 17 pkt 2 kpa, w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po zapoznaniu się z zażaleniem A. K. na postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2013 r. nr [...], w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego odebrania nieruchomości, umorzył postępowanie zażaleniowe w zakresie zażalenia wniesionego przez A. K. na postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2012 r. nr [...] orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Budowa obwodnicy [...] – w ramach nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...], w miejscowościach G. i B.

Powyższa decyzja została uchylona w części i zmieniona w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymana w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] maja 2013 r., nr [...].

Upomnieniem z [...] marca 2013 r., nr [...], Wojewoda [...] wezwał B. S. do wydania, stosownie do decyzji Wojewody [...], działki nr ewid. [...] o pow. [...] ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego upomnienia.

Wobec niewykonania powyższego obowiązku Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r., nr [...], wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. wystawionego przez Wojewodę [...], polegającego na wydaniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], w terminie do 14 maja 2013 r. do godz. 11:00, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Działając z urzędu jako organ egzekucyjny, będący zarazem wierzycielem, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] maja 2013 r., nr [...], zastosował środek egzekucyjny w postaci przymusowego odebrania B. S. nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...], z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego wobec B. S. oraz osób przebywających na nieruchomości.

W dniu 27 maja 2013 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło zażalenie B. S. oraz A. K., w którym wniosły o uchylenie postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia powołano się na definicję strony zawartą w art. 28 kpa. Wskazano, że ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), nie definiuje w sposób odmienny pojęcia strony.

W ocenie strony skarżącej z art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. nie można wywodzić, że osoby, które nie są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, nie mają przymiotu strony postępowania o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej.

A. K. wskazała, że była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Wojewody [...], gdyż posiada ograniczone prawo rzeczowe do zamieszkiwania aż do śmierci w domu posadowionym na nieruchomości objętej wnioskiem. Powyższe potwierdza załączony do akt sprawy odpis z księgi wieczystej o nr [...].

A. K. wskazała, że art. 12 ust. 4 ustawy potwierdza posiadanie przez nią interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej oraz w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż jako strona została ona obciążona obowiązkami wynikającymi z art. 17 ustawy. Powyższe powoduje, że przysługuje jej status "zobowiązanej" w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem powinien jej zostać doręczony odpis tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem. Niewykonanie powyższego obowiązku przez organ egzekucyjny oraz prowadzenie egzekucji z jej pominięciem jest bezprawne.

Odnośnie zażalenia B. S. na postanowienie Wojewody [...], organ II instancji orzekł w odrębnym rozstrzygnięciu z [...] sierpnia 2013 r., nr [...].

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że zgodnie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa. Zatem zgodnie z ogólnymi zasadami rządzącymi procedurą administracyjną, obowiązkiem organu II instancji jest należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie (zażalenie) zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego. Może ono być bowiem uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej, którą w niniejszym przypadku będzie wniesienie zażalenia.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z trybem weryfikacji nieostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, postępowanie zażaleniowe jest oparte w pełni na zasadzie skargowości. Podstawowym obowiązkiem organu, przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, jest ustalenie, czy zażalenie zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do skorzystania z takiego środka zaskarżenia. Oznacza to, że dopuszczalne jest wyłącznie żądanie pochodzące od strony postępowania (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 25/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 maja 1984 r., sygn. akt II SA 2048/83). Za niedopuszczalne, w ocenie organu, należy uznać rozpatrzenie zażalenia, które zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Aby postępowanie odwoławcze mogło zostać skutecznie wszczęte, musi w nim zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł zażalenie posiada przymiot strony postępowania administracyjnego.

Minister podniósł, że w myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny legitymujący stronę postępowania musi być oparty na prawie materialnym, czyli wynikać z obowiązujących przepisów prawa, nie może zaś wywodzić się tylko z subiektywnego przekonania podmiotu, że taki interes posiada (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, uchwała Naczelnego sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 9/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 102).

Ponadto źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 kpa, musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu.

Minister podkreślił, że normująca postępowanie egzekucyjne ustawa przewiduje w art. 26 § 1, iż organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W myśl art. 26 § 2 ustawy egzekucyjnej wzór, o którym mowa w § 1, określony w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zawiera treść określoną w art. 27.

Artykuł 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułowi wykonawczemu, zaliczając do jego obligatoryjnych elementów wskazanie zobowiązanego, przez podanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację (art. 27 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Normatywną definicję zobowiązanego zawiera art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiąc, że zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Organ II instancji wskazał, że pojęcie zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym ma charakter formalny i nie można w tym wypadku utożsamiać zobowiązanego z podmiotem ogólnie określonych w normach prawa materialnego praw i obowiązków. Z kolei obowiązek, w związku niewykonaniem którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, musi mieć charakter indywidualny i konkretny (por.: wyrok Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt: II SA/Łd 911/09, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 listopada 2004 r., sygn. akt : II SA/Wr 1488/03).

Jako zobowiązanego w tytule wykonawczym można wskazać jedynie taki podmiot, na którym ciążył obowiązek o charakterze pierwotnym, uprzednio określonym poprzez wydanie odpowiedniego orzeczenia czy decyzji, a który wobec niewykonania go został następnie skierowany na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 § 1ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie jest przy tym uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por.: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 1128/04 oraz z 1 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 80/10).

Minister zaznaczył, że jeśli chodzi o uprawnienie do wniesienia zażalenia ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wprowadza ogólnej zasady ustalającej krąg podmiotów, którym przysługuje legitymacja w tym zakresie. W niektórych przypadkach ustawa ogranicza się jedynie do ogólnego wyrażenia możliwości wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia (np. art. 56 § 4 tejże ustawy) i w odniesieniu do takich przypadków w doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się na możliwość szerszego określenia kręgu podmiotów uprawnionych, jako wszystkich podmiotów postępowania egzekucyjnego czy nawet wszystkich podmiotów mających interes prawny w zaskarżeniu konkretnego postanowienia (por. Dorota Dąbek "Zażalenie w egzekucji administracyjnej" w "System egzekucji administracyjnej" pod red. J. Niczyporuka, S. Fundowicza i J. Radwanowicz, Warszawa 2004, str. 529 oraz Ewa Pierzchała "Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji", Warszawa 2007, str. 72-74). W większości jednak przypadków ustawa egzekucyjna wprost określa uprawnionego do wniesienia zażalenia. Wśród podmiotów oznaczonych wymieniony zostaje najczęściej zobowiązany. Jego rola w postępowaniu egzekucyjnym jest największa, gdyż na nim ciąży wypełnienie obowiązku administracyjnego.

Organ II instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie należy mieć na względzie fakt, iż postanowienie Wojewody [...] wydane na podstawie art. 141 i art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister przytoczył treść art. 141 i art. 143 wyżej wskazanej ustawy.

Organ podkreślił, że przepis art. 143 § 2 ustawy egzekucyjnej wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że podmiotem legitymowanym do wniesienia zażalenia jest zobowiązany.

Minister zauważył, że przepis art. 141 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określający zakres podmiotowy środka egzekucyjnego stosowanego w celu odebrania nieruchomości, wprowadza wyraźnie rozróżnienie pomiędzy zobowiązanym a domownikami, wymieniając odrębnie te podmioty i nie kwalifikując domowników w toku egzekucji obowiązku wydania nieruchomości jako zobowiązanych w rozumieniu przepisów ustawy, która tym pojęciem posługuje się w ścisłym, formalnym znaczeniu (por. Komentarz do art. 141 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, J. Radwanowicz-Wanczewska, LEX).

Treść art. 143 § 2 w powiązaniu z art. 141 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozwala zatem na uznanie uprawnienia innych niż zobowiązany osób zamieszkałych na nieruchomości (rodziny, domowników) do wniesienia zażalenia przewidzianego w ww. artykule.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Minister stwierdził, że wobec treści tytułu wykonawczego z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę [...], wymienionym w tym tytule zobowiązanym do wydania nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] jest B. S., ponieważ to na niej ciąży prawny obowiązek wynikający z decyzji Wojewody [...].

Organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż przed wydaniem decyzji Wojewody [...] właścicielką nieruchomości była B. S., stąd też w stosunku do niej jako zobowiązanej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.

Jako, że A. K. nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie posiada tym samym przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nieruchomości o nr ewid. [...], a w konsekwencji nie przysługuje jej także prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...].

Minister powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2010 r., sygn. akt: I OSK 1035/2009, w którym Sąd ten wskazał, że przepis art. 143 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie daje skarżącemu, który nie jest zobowiązanym, legitymacji do wniesienia zażalenia, a skoro zażalenie nie pochodzi od zobowiązanego, zasadne jest umorzenie postępowania zażaleniowego.

Mając na uwadze fakt, że zażalenie zostało wniesione przez podmiot nieposiadający przymiotu strony, organ odwoławczy stwierdził, że zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego w rozumieniu art. 105 kpa. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r. (opubl. OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119), stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, skutkuje koniecznością wydania przez organ decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. W myśl zaś art. 144 kpa w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Na powyższe postanowienie skargę złożyła A. K., zaskarżając je w całości.

Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez umorzenie postępowania zażaleniowego, w sytuacji której Minister winien był uchylić zaskarżone postanowienie Wojewody [...]

- art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że A. K. nie przysługiwał status "zobowiązanego", pomimo, że była stroną postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej – jako uprawnioną do władania nieruchomością na podstawie służebności osobistej, a decyzja ta nakładała na nią obowiązek o charakterze niepieniężnym – obowiązek wydania nieruchomości.

- art. 6, 7, 8, 28 i art. 77 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uznanie za prawidłowe prowadzenia egzekucji względem strony bez doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody [...] z [...] maja 2013 r.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że powinna być uznana za zobowiązanego, a nie jedynie członka rodziny zobowiązanej B. S. Była ona bowiem stroną postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z treścią art. 28 kpa (znajdującym zastosowanie w niniejszym postępowaniu stosownie do treści art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Na gruncie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych pojęcie strony nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny.

Skarżąca wskazała na treść przepisu art. 11d ust. 5 i 11f ust. 3 wyżej powołanej ustawy i podniosła, że w tym postępowaniu istnieje jedynie wymóg doręczenia stronom – właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem – zawiadomień o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji. Z przepisów tych nie można jednak wnioskować, że osoby nie będące właścicielami czy też użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętych wnioskiem nie są stronami. Przysługuje im przymiot i prawa strony, lecz organ nie ma w stosunku do nich obowiązku zawiadamiania poprzez bezpośrednie doręczenie.

Skarżąca była stroną postępowania o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – obwodnicy [...]. Przysługiwało jej bowiem ograniczone prawo rzeczowe do zamieszkiwania aż do śmierci w domu posadowionym na nieruchomości objętej wnioskiem. Potwierdza to złożony do akt postępowania odpis z księgi wieczystej nr [...].

Skarżąca podniosła, że stosownie do art. 12 ust. 4c ustawy ograniczone prawo rzeczowe wygasa, gdy decyzja staje się ostateczna. Przepis ten stanowi o interesie prawnym A. K. zarówno w postępowaniu o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, jak również w postępowaniu egzekucyjnym. Jako strona postępowania jurysdykcyjnego A. K. została obciążona obowiązkami wynikającymi z art. 17 ustawy, pomimo że przysługujące jej ograniczone prawo rzeczowe do zajmowania przedmiotowego domu jeszcze nie wygasło (decyzja Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2012 r. nie jest jeszcze ostateczna). W związku z powyższym A. K. przysługiwał status "zobowiązanego" w postępowaniu egzekucyjnym (art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) z wszystkimi tego konsekwencjami. Jako na stronę postępowania o wydanie decyzji o zgodzie na realizację inwestycji drogowej i osobę uprawnioną do przedmiotowej nieruchomości na podstawie osobistej służebności, nałożony został na nią decyzją obowiązek o charakterze niepieniężnym – obowiązek wydania nieruchomości.

W związku z powyższym postępowanie zażaleniowe względem A. K. nie powinno zostać umorzone. W celu prawidłowego wszczęcia względem niej egzekucji – stosownie do treści art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – winien zostać jej doręczony odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie. Nie wykonanie tych obowiązków i prowadzenie egzekucji, a w szczególności zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości przy potraktowaniu A. K. jako członka rodziny zobowiązanej B. S. było pozbawione podstawy prawnej.

Z powyższych przyczyn egzekucja – wobec nie wykonania przez organ obowiązków wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji względem A. K. – nie mogła być prowadzona, a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2013 r. winno zostać uchylone.

Organ odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z 2 kwietnia 2014 r. skarżąca poparła zarzuty skargi. Podniosła, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji posługuje się pojęciem zobowiązanego w znaczeniu materialnym ( art. 1a pkt 20 ustawy ) i formalnym (art. 26 § 1, art. 27 pkt 2 i art. 27 c ustawy). Członek rodziny zobowiązanego, tym bardziej, że przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe jako zobowiązany formalnie ma prawo wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przyjęcie tych dwóch (zakresowo odmiennych) znaczeń pojęcia użytego w powołanych wyżej przepisach skutkować powinno uznaniem, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy.

Skarżąca powołała się na orzeczenia sądowe dotyczące skierowania egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka (art. 27c ustawy egzekucyjnej), wskazując, że w drodze analogii należy przyjąć, iż skoro przysługiwało jej ograniczone prawo rzeczowe do przejętej nieruchomości, to powinna być uznana za osobę zobowiązaną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa.

Wobec tego, jeżeli w postępowaniu egzekucyjnym wpływa do organu odwoławczego środek zaskarżenia, to organ ma obowiązek badać, czy pochodzi on od strony postępowania egzekucyjnego (art. 18 ustawy w zw. z art. 28 kpa).

Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jak wynika z art. 29 § 1 wyżej powołanej ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Natomiast tytuł wykonawczy zawiera m. in. wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego i jego adresu ( art. 27 § 1pkt 2) ustawy egzekucyjnej). Z kolei definicja zobowiązanego zawarta jest w art. 1a pkt 20) ustawy. Jest to m.in. osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Tytuł wykonawczy ma zasadnicze znaczenie dla prowadzenia egzekucji, gdyż stanowi podstawę zastosowania środków egzekucyjnych. Jest szczególnym dokumentem urzędowym warunkującym wszczęcie egzekucji. Wskazuje tożsamość zobowiązanego i treść obowiązku podlegającego egzekucji.

Jak wynika z akt sprawy, tytuł wykonawczy z [...] kwietnia 2013 r. został wystawiony na B. S. Wcześniej właśnie do niej, a nie do skarżącej, skierowano upomnienie z [...] marca 2013 r. wzywające do wydania nieruchomości. Również postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r., wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, skierowane zostało do B. S. Adresatem żadnego z wyżej wskazanych aktów, ani osobą zobowiązaną na podstawie tytułu wykonawczego nigdy nie była skarżąca. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej nigdy nie zostało wszczęte. Nie były więc podejmowane w stosunku do skarżącej żadne czynności egzekucyjne, nie wystawiono wobec niej jako osoby zobowiązanej tytułu wykonawczego. Zatem, z przyczyn wyżej wskazanych, powoływanie się przez skarżącą na przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji nie może być skuteczne.

Wobec tego niezasadny jest zarzut skargi co do naruszenia art. 1a pkt 20) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 28 kpa.

W niniejszej sprawie postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2013 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostało wydane na podstawie art. 141 i art. 143 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; jego adresatem była B.S. Jak wynika z art. 143 § 2 tej ustawy zażalenie i zgłoszenie zarzutów przysługuje zobowiązanemu, a nie zaś innemu podmiotowi. Osobą zobowiązaną, zgodnie z treścią tytułu wykonawczego, jest B. S. Wobec tego prawidłowo Minister uznał, że uprawnienia takiego nie ma A. K. i umorzył postępowanie zażaleniowe w zakresie zażalenia przez nią złożonego. Dlatego chybiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 18 ustawy postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, i 77 kpa w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, wskazać należy, że jest on niezasadny. Organ II instancji prawidłowo rozpoznał zebrane w sprawie dowody w zakresie koniecznym do wydania zaskarżonego postanowienia i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Należy podnieść, że postępowanie egzekucyjne ma szczególny charakter, gdyż jest ono ukierunkowane na szybkie i efektywne działanie polegające na przymusowym wyegzekwowaniu obowiązku. Dlatego przepisy kpa stosuje się do niego odpowiednio, a nie wprost.

Nieuprawnione jest także czynienie analogii sytuacji faktycznej i prawnej skarżącej do sytuacji skierowania egzekucji do majątku małżonków. Otóż powołany przez skarżącą przepis art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy wystawienia tytułu wykonawczego na małżonków w sytuacji, gdy egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Wobec skarżącej tytuł wykonawczy nie został wystawiony. Ubocznie należy, dodać, że wspólność ustawowa małżeńska jest rodzajem współwłasności łącznej, co oznacza, że żaden z małżonków nie ma określonego ułamkowego udziału w majątku wspólnym, czyli dopóki ona trwa, nie jest możliwe wydzielenie udziałów małżonków. Do chwili ustania lub zniesienia wspólności małżeńskiej żaden ze współmałżonków nie może rozporządzać udziałem w majątku, który by mu przypadł (umowa o podział i rozporządzenie są nieważne). Wobec tego sytuacja prawna małżonków w porównaniu ze skarżącą oraz B. S. jest diametralnie inna.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.