Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 921/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1, 2 i 8, art. 7 § 1 i 2, art. 119 § 2, art. 122 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2018 roku sprawy ze skargi L. G. i E. G. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 roku Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia L. i E. G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: PINB) z dnia [...] 2017r. znak: [...], którym organ uznał wniesione zarzuty z dnia [...] 2017r. za bezzasadne, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie to wydano w następujących okolicznościach.

PINB pismem z 5 grudnia 2016r. wystosował wobec [...] i E. G. upomnienie z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. L. na terenie [...] Związku Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "[...]". Obowiązek ten wynikał z decyzji PINB z dnia [...] 2010r., która została utrzymana przez WWINB decyzją z [...] 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 oddalił skargę na ww. decyzję WWINB, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014r. sygn. akt II OSK [...] oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji, co powoduje, że wyrok ten stał się prawomocny 10 czerwca 2014 r.

Następnie PINB [...] 2017r. wystawił tytuły wykonawcze nr [...] w stosunku do L. G. i nr [...] w stosunku do E. G.. W tym samym dniu PINB nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z jednoczesnym wezwaniem do wykonania obowiązku określonego w ww. tytułach wykonawczych w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia.

Pismem z [...] 2017r. [...] i E. G. wnieśli m.in. zarzuty w stosunku do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. PINB postanowieniem z dnia [...] 2017r. uznał wniesione zarzuty za bezzasadne.

Zobowiązani wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie WWINB na wstępie powołał treść art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazujący podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, następnie przepis art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. i stwierdził, że zobowiązani z zachowaniem terminu przewidzianego w tym przepisie wnieśli zarzuty. Dalej WWINB podał, że zobowiązani za podstawę zarzutów uczynili przepisy art. 33 § 1 pkt 1, 2, 8 i 10 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu wykonania obowiązku zdaniem WWINB organ I instancji prawidłowo uznał, że obowiązek nałożony decyzją z dnia [...] 2010 r. nie został wykonany. Wskazano, że na potwierdzenie tego organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę w dniu 14 kwietnia 2017r., podczas której stwierdzono, że altana na działce nr [...] jest w takim samym stanie, jaki został stwierdzony podczas kontroli przeprowadzonej uprzednio 2 marca 2016r. Wskazano, że zobowiązani nie podejmują działań zmierzających do wykonania obowiązku rozbiórki ww. altany, a nadto obowiązek ten nadal istnieje w związku z pozostawaniem decyzji PINB z dnia [...] 2010 r. w obiegu prawnym.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wykonania rozbiórki nałożono na zobowiązanych decyzją PINB z [...] 2010 r., która została utrzymana w mocy decyzją WWINB z [...] 2011r. Wyrokiem z dnia 7 września 2012r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] i E. G. na ww. ostateczną decyzję WWINB, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tegoż wyroku, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014r. sygn. akt II OSK 3018/12. W związku z powyższym, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 stał się prawomocny w dniu 10 czerwca 2014 r. Zatem obowiązek wykonania rozbiórki altany na działce nr [...] jest wymagalny od dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku.

Nadto WWINB podał, że nie są prowadzone żadne prace rozbiórkowe. Nie został wyznaczony termin rozbiórki, więc nie jest możliwe odroczenie terminu jej wykonania. W rezultacie zdaniem organu II instancji PINB prawidłowo przyjął, że nie znajduje uzasadnienia zarzut, o którym stanowi art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. WINB podał, że w prowadzonym przez PINB postępowaniu egzekucyjnym nałożony został na zobowiązanych środek egzekucyjny, o którym stanowi art. 119 § 1 u.p.e.a. tj. grzywnę w celu przymuszenia. Wskazano, że w przypadku obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z przepisów Prawa budowlanego organ egzekucyjny, kierując się zasadami wyrażonymi w art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., mógł zastosować grzywnę w celu przymuszenia (art. 119 u.p.e.a.) lub wykonanie zastępcze (art. 127 u.p.e.a.). Z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a, wynika, że w przypadku obowiązków wynikających z prawa budowlanego ustawodawca dał organom egzekucyjnym możliwość zastosowania grzywny w celu przymuszenia przed zastosowaniem środka w postaci wykonania zastępczego. Organy egzekucyjne powinny z tej możliwości korzystać w przypadku, gdy zastosowanie wykonania zastępczego jest niecelowe. WWINB stwierdził, że stosowanie grzywny w celu przymuszenia, mimo że nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, skutkuje szybkim jego wykonaniem przez zobowiązanego oraz nie powoduje dla niego dodatkowych uciążliwości wynikających z wykonania zastępczego (takich jak ściągnięcie kwoty wykonania zastępczego). Grzywna w celu przymuszenia nie jest celem samym w sobie, jest ona natomiast bodźcem dla zobowiązanych do wykonania obowiązku. Organ odwoławczy wskazał na art. 125 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, natomiast w przypadku ich ściągnięcia mogą podlegać zwrotowi. Zwrócił uwagę, że w świetle art. 121 § 4 u.p.e.a. w przypadku, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Stanowi ona jedynie zagrożenie zastosowania znacznej dolegliwości finansowej. Wykonanie zastępcze jest dla zobowiązanego bardziej uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Zastosowanie tego środka wyklucza możliwość wpływu zobowiązanego na koszty wykonania obowiązku. Zatem zastosowanie wykonania zastępczego jako środka egzekucyjnego powinno być dopiero efektem bezskuteczności zagrożenia wynikającego z grzywny w celu przymuszenia. Reasumując, zdaniem WWINB organ I instancji prawidłowo uznał, iż zarzut jakoby został nałożony na zobowiązanych zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, nie znajduje uzasadnienia, gdyż organ egzekucyjny zastosował odpowiedni środek egzekucyjny tj. najmniej uciążliwy dla zobowiązanych.

Co do zarzutu, o którym stanowi art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. WWINB wskazał, że tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] zawierają wszystkie niezbędne elementy, o których stanowi art. 27 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wskazał treść obowiązku oraz podstawę jego nałożenia. Prawidłowo podał też dane zobowiązanych i wierzyciela. W tytułach tych znajduje się też informacja o wystosowanym upomnieniu z 16 grudnia 2016r. Zawarto w nich również klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej. PINB prawidłowo pouczył zobowiązanych o możliwości, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tytułu wykonawczego, zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jak i pouczył zobowiązanych o obowiązku informowania organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca pobytu, która będzie trwała powyżej jednego miesiąca. WWINB uznał, że niezastosowanie wyrażenia, iż obowiązek jest wymagalny nie powoduje, iż taki tytuł wykonawczy wydano z naruszeniem prawa. Z treści tytułów wykonawczych nr [...] i [...] jednoznacznie wynika, w jakim przedmiocie prowadzone będzie postępowanie egzekucyjne i jakie działania podejmował i będzie podejmował organ egzekucyjny. W związku z tym w ocenie WWINB, organ I instancji prawidłowo uznał również tenże zarzut za bezzasadny.

L. i E. G. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wymienione na wstępie postanowienie W. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2017 r. zarzucili :

- brak zapoznania się z całością akt i niepodjęcie rzetelnej analizy całości akt sprawy, na co wskazują podnoszone argumenty WWINB odbiegające w sposób rażący od rzeczywistego prawnego i faktycznego stanu,

- nieuwzględnienie skargi na działania M. Ś. i sposobu działania PINB z 4 marca 2017r. na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego,

- nieuwzględnienie całości materiału dowodowego, w tym m.in. zaświadczenia PINB z [...] 2015 r. o zgodności zabudowy z obowiązującym prawem,

- nieuwzględnienie zmienionego od 2015r. stanu faktycznego,

- naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez obrazę praworządności jako aspektu pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa poprzez ograniczenie prawdy obiektywnej.

W motywach skargi [...] i E. G. podnieśli, iż PINB postanowieniem z [...] 2015r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego [...] oraz [...] Zgodnie z uzasadnieniem tej decyzji, na podstawie kontroli z 20 kwietnia 2015 r. stwierdzono, że inwestor rozebrał część budynku altany dostosowując ją do powierzchni wyrażonej w pełnych metrach - 35 m2. Zgodnie z art. 4. ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2015, poz. 528. W związku z powyższym zdaniem skarżących altana, o której mowa w postanowieniu z [...] 2017r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i kolejnych postanowieniach wydanych w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym została w przeważającej części rozebrana i na nowo wybudowana zgodnie z ww. ustawą.

Skarżący zwrócili uwagę, że przed tutejszym Sądem zawisła sprawa dotycząca oddalenia skargi na czynności egzekucyjna (sygn. akt II SA/Po 703/17). Dlatego ich zdaniem powinno się zawiesić postępowanie do czasu rozpoznania tej sprawy. Skarżący powołali też art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), i wskazali, że sprawa zgodności postanowienia z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu. W tym kontekście zważyli, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia WWINB z [...] 2017r. do czasu zakończenia postępowania sądowego.

Następnie skarżący podali, że w obrocie prawnym funkcjonuje zaświadczenie PINB z [...] 2015r. o stwierdzeniu, że przedmiotowa altana jest zgodna z istniejącym prawem i nie przekracza dopuszczalnych prawem wymiarów 35m2 i werandy do 12m2. Zaznaczyli, że od dnia wydania zaświadczenia prace budowlane nie były prowadzone, a obiekt nie uległ zmianie. W związku z tym ich zdaniem wcześniejsze decyzje organów winny zostać wyeliminowane z obrotu administracyjnego z uwagi na swoją nieaktualność, jako bezprzedmiotowe.

Nadto skarżący podnieśli, że PINB stwierdził wygaśnięcie własnych decyzji rozbiórkowych z 2010r. Obecnie zagadnienie to jest badane w postępowaniu sądowo-administracyjnym. W tej sytuacji organ egzekucyjne winny zawiesić postępowania. Powinny bowiem potraktować toczące się postępowania sądowoadministracyjne jako prejudykat. Dodali, że ponownie wydane tytuły wykonawcze również zostały zaskarżone do tutejszego Sądu i czekają na kontrolę sądową.

Zdaniem stron nie doszło do samowoli budowlanej. Obiekt został w 50% przebudowany i tym samym doprowadzony w 2015r. do stanu zgodnego z prawem, a PINB wydał zaświadczenie na tę okoliczność, co oznacza bezpodstawność realizacji nieaktualnych, wcześniejszych decyzji rozbiórkowych i nakładanie grzywien w celu przymuszenia. O powyższym świadczą kontrole PINB i PZD ROD oraz wykonane fotografie na terenie przedmiotowej nieruchomości, w celu ustalenia stanu przed rozbiórką i aktualnego stanu faktycznego.

Nadto podano, że stan zabudowy od dnia kontroli PINB (20 kwietnia 2015r.) czasu opracowania przez biegłych J. i T. N. opinii technicznej z 27 marca 2017r. nie zmienił się i nadal jego część naziemna liczona do 1m wysokości od powierzchni gruntu to powierzchnia zabudowy do 35m2 i przylegająca zadaszona weranda do 12m2 (integralna część budynku). Ww. opinia techniczna znana jest organom egzekucyjnym.

Podkreślili, że na podstawie ww. kontroli wydano zaświadczenie z [...] 2015r. o zgodności zabudowy - altany z obowiązującymi przepisami prawa. Zaświadczenie to objęte jest ochroną przewidzianą w k.p.a. jako stan stwierdzonego stanu faktycznego mający rzeczywiste miejsce i nie podlega on dalszym rozważaniom co do obejmowanej treści.

Kończąc skarżący wskazali, że domagali się zmiany decyzji w części poprzez wydanie nakazu tylko częściowej rozbiórki altany w zakresie doprowadzającym ją do stanu zgodnego prawa, czego nie uwzględniono naruszając w sposób rażący zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).

W odpowiedzi WWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2017 r. WWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] 2017 r. o uznaniu wniesionych przez zobowiązanych zarzutów za bezzasadne dotyczących prowadzenia postępowania wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...] z dnia [...] 2017 r. co do obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...] 2010 r. o nakazie rozbiórki altany na działce nr [...] zlokalizowanej w S. [...] na terenie PZD ROD "[...]".

W ocenie Sądu prawidłowo organy egzekucyjne obu instancji uznały, że niezasadne są zarzuty zobowiązanych zawarte w piśmie z dnia [...] 2017 r. co do: wykonania części obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) i niespełnienia w wystawionych tytułach wykonawczych wymogów art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Po pierwsze w ocenie Sądu prawidłowo organy egzekucyjne stwierdziły, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany, ani nie wygasł.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] 2010 r. PINB nakazał [...] i E. G. rozbiórkę przedmiotowej altany. Wskutek utrzymania tej decyzji w mocy decyzją WWINB z dnia [...] 2011 r., decyzja nakazująca rozbiórkę, a określająca obowiązek ciążący na zobowiązanych, będący przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego, stała się ostateczna i wykonalna. Warto przy tym nadmienić, co przypomniał też organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powyższe decyzje były przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1020/11 tutejszy Sąd oddalił skargę [...] i E. G. na decyzję WWINB z [...] 2011 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich skargę kasacyjną od wymienionego wyroku tutejszego Sądu (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 3018/12).

Wyjaśnienia wymaga, że niniejsze postępowanie egzekucyjne wszczęto i prowadzono na nowo w sytuacji, gdy PINB postanowieniem z [...] 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w związku z wykonaniem w części obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych nr [...] i [...] z [...] 2015 r. na podstawie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z [...] 2010 r. o nakazie rozbiórki altany. Jednakże skarżący zdają się nie dostrzegać, że decyzja z [...] 2015 r. o wygaśnięciu decyzji rozbiórkowej z [...] 2010 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją WWINB z 28 kwietnia 2016 r., a postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji PINB z [...] 2010 r. umorzono. Tym samym do obrotu prawnego powróciła ostateczna decyzja nakładająca na skarżących nakaz rozbiórki altany, a PINB w wyniku kontroli z 14 kwietnia 2017 r. stwierdził, że zobowiązani obowiązku nie wykonali (nie rozebrano altany, pozostaje ona w niezmienionym stanie od dnia poprzedniej kontroli z 2.03.2016 r.). Brak było zatem przesłanek do stwierdzenia, że obowiązek wynikający z decyzji PINB z [...] 2010 r. został wykonany lub jest niewymagalny.

Ponadto zważyć należy, że tak w dacie wszczęcia niniejszego postępowania egzekucyjnego, następnie w dacie wydania postanowienia PINB z dnia [...] 2017 r. o uznaniu zarzutów za bezzasadne, jak i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ([...]2017r.) decyzja PINB określająca obowiązek podlegający egzekucji w ramach niniejszego postępowania, nie podlegała wstrzymaniu wykonania. Zatem w okresie, kiedy doszło do wydania wobec zobowiązanych postanowień organów egzekucyjnych o uznaniu zarzutów za bezzasadne, decyzja PINB z dnia [...] 2010 r. podlegała wykonaniu i była wymagalna.

Decyzja ta określa obowiązek będący przedmiotem wykonania w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego jako rozbiórkę altany zlokalizowanej na działce nr [...] w S. [...] na terenie PZD ROD "[...]". Skoro bezsprzecznie w wyniku przeprowadzonych kontroli (z 14.04.2017 i uprzedniej z 2.03.2016 r.) PINB ustalił, że obiekt ten nie został rozebrany w całości, jak tego wymaga ww. decyzja, nie sposób przyjąć, że nawet ewentualne przeprowadzone w nim prace modernizacyjne stanowiły wykonanie obowiązku. W związku z powyższym brak było podstaw do uznania, że obowiązek został wykonany, choćby w części.

Zdaniem Sądu trafnie równie organ odwoławczy stwierdził, że wobec skarżących nie zastosowano zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Co do obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego organowi egzekucyjnemu pozostaje wybór pomiędzy dwoma środkami egzekucyjnymi, które przewiduje przepis art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. – pomiędzy grzywną w celu przymuszenia, a wykonaniem zastępczym. Stosownie do treści art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 u.p.e.a.). Z kolei wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 § 1 u.p.e.a.).

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażany w judykaturze, iż treść art. 122 § 2 u.p.e.a. co prawda nie stanowi o kolejności stosowania grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego, określając elementy postanowienia o nałożeniu grzywny, może jednak stanowić normę systemową pozwalającą na odczytanie wzajemnych relacji przepisów art. 119 oraz art. 127 u.p.e.a., a także zakresu obowiązywania reguł ogólnych sformułowanych w art. 7 § 2 u.p.e.a. w procesie egzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Przy egzekucji obowiązku wykonania robót budowlanych, zasadniczo w pierwszej kolejności należało stosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze (skutkiem czego wykluczone będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia) powinna mieć miejsce wyjątkowo np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 961/17, wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1961/16, dostępne j.w.). W przypadku obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest zatem preferowanym środkiem egzekucyjnym.

Grzywna w celu przymuszenia jest bowiem środkiem egzekucyjnym o charakterze dyscyplinującym, mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, tak aby zamiast jej zapłaty wykonali obowiązek. Nie jest ona karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się.

Ponadto dla oceny uciążliwości grzywny w celu przymuszenia zgodnie z zasadami z art. 7 § 2 u.p.e.a. znaczenie prawne ma treść art. 125 § 1 i § 2 e.p.e.a. Wykonanie obowiązku przez zobowiązanego daje podstawę do wystąpienia o umorzenie grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Także grzywny w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w całości lub części (art. 126 u.p.e.a.).

W związku z powyższym zdaniem Sądu organy egzekucyjne trafnie uznały, że wobec niemożności wykonania przedmiotowego obowiązku zasadnym jest nałożenie na zobowiązanych grzywny w celu przymuszenia, przed wykonaniem zastępczym. Bez wątpienia bowiem mniejsze są koszty wykonania rozbiórki metodą gospodarską, samodzielnie przez zobowiązanych, bądź przy pomocy innych osób, aniżeli zlecenie wykonania zastępczego przez organ egzekucyjny profesjonalnemu podmiotowi - wykonawcy. Ponadto wykonanie zastępcze wprowadza nowy podmiot – wykonawcę, który od momentu przystąpienia do prowadzenia robót, zgodnie z art. 132 § 2 u.p.e.a., decyduje o tym, czy odstąpi na wniosek zobowiązanego od kontynuowania prac. Stawia to zobowiązanych w zdecydowanie gorszej pozycji, bowiem odbiera im możność zdecydowania o samodzielnym wykonaniu obowiązku.

Zdaniem Sądu nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skarżących poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Ów przepis określa, że tytuł wykonawczy zawiera:

1) oznaczenie wierzyciela;

1a) oznaczenie organu albo organów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868);

2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, jeżeli zobowiązany taki numer posiada;

3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek;

4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń;

5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej;

6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej;

7) datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela;

8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu;

9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego;

10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej;

11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych;

12) datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku;

13) datę doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a;

14) datę, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.

Stwierdzić należy, że wystawione tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] zawierają wszystkie niezbędne elementy, o których stanowi art. 27 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wskazał treść obowiązku, podstawę jego nałożenia, a także podał prawidłowo dane zobowiązanych i wierzyciela. W tytułach tych znalazła się też informacja o wystosowanym upomnieniu z 16 grudnia 2016r. Ujęto w nich również klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułów wykonawczych do egzekucji administracyjnej. Prawidłowo pouczono zobowiązanych o możliwości i terminie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jak i o obowiązku informowania organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca pobytu, która będzie trwała powyżej jednego miesiąca. W związku z powyższym brak zastosowania wyrażenia o wymagalności obowiązku w żaden sposób nie oznacza, że przedmiotowe tytuły wykonawcze wydano z naruszeniem art. 27 u.p.e.a., a tym samym by zarzut sformułowany na podstawie art. 33 §1 p[kt 10 u.p.e.a. zasługiwał na uwzględnienie. Bez wątpienia, jak słusznie wskazał WWINB w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z treści tytułów wykonawczych nr [...] i [...] jednoznacznie wynika, w jakim przedmiocie prowadzone będzie postępowanie egzekucyjne i jakie działania podejmował i będzie podejmował organ egzekucyjny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd pragnie wskazać, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym pozostają inne, w tym nadzwyczajne postępowania wywołane przez skarżących, skoro – jak już Sąd stwierdził obowiązek nie został wykonany przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nie został umorzony, ani nie wygasł. W związku z powyższym brak było również podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd pragnie wyjaśnić, że w postępowaniu egzekucyjnym przesłanki zawieszenia postępowania reguluje przepis art. 56 § 1 u.p.e.a., nie zaś art. 97 § 1 k.p.a. Nie może zatem zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) być podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Skoro żadna z tych podstaw nie ziściła się organy egzekucyjne nie miały powodów, by zawieszać niniejsze postępowanie egzekucyjne.

Sąd nie podzielił również zarzutów skarżących, jakoby organy egzekucyjne obu instancji dopuściły się naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP oraz zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. Zważyć należy, że zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie, czy to dobrowolne, czy przymusowe, do wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jednakże organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, względnie tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Skoro organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły, że egzekucja wobec zobowiązanych przedmiotowego obowiązku rozbiórki altany jest dopuszczalna, obowiązek nie został wykonany ani nie wygasł, a jest wykonalny i nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie można stwierdzić, by organy egzekucyjne dopuściły się naruszenia powołanych przez skarżących zasad. Na marginesie zaznaczyć należy, że zasady postępowania administracyjne jedynie w zakresie nieuregulowanym w u.p.e.a. znajdują zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym (zgodnie z art. 18 u.p.e.a.), rządzącym się własnymi regułami.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę [...] i E. G. oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.