Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 276/98
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2000-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 52
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz. 46
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Jeżeli budowa budynku zakończyła się przed 1.03.1975 r. to podstawą do orzeczenia rozbiórki nie są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, lecz przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 7 poz. 46 ze zm./.

TEZY

Jeżeli budowa budynku zakończyła się przed 1.03.1975 r. to podstawą do orzeczenia rozbiórki nie są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, lecz przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 7 poz. 46 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu spraw ze skargi Stanisława P. na decyzję Wojewody T. z dnia 8 stycznia 1998 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na wykonanie remontu - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20.05.1997 r. (...), wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r., Prezydent Miasta T. wstrzymał Władysławowi Z. prowadzenie robót budowlanych w budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr 349 przy ul. F. 15 w T. bez wymaganego pozwolenia, a to wobec ustaleniu dokonanego w czasie oględzin w dniu 19.05.1997 r., że inwestor samowolnie prowadzi roboty remontowe polegające na wymianie elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego.

Następnie decyzją z dnia 17.07.1997 r. (...), w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy nakazano inwestorowi usuniecie nieprawidłowości w przedłożonym wnioskiem z dnia 2.07.1997 r. projekcie powykonawczym budynku gospodarczo-garażowego oraz przedłożenie dokumentów w terminie 1 miesiąca od otrzymania decyzji.

Decyzją z dnia 25.09.1997 r. (...), wydaną na podstawie art. 28 i art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Prezydent Miasta T. zatwierdził Genowefie i Władysławowi Z. powykonawczy projekt budowlany budynku gospodarczo-garażowego /objęty załącznikiem nr 1/ wraz z projektem remontu budynku /stanowiącym załącznik nr 2/ i udzielił pozwolenia na wykonanie remontu kapitalnego budynku o powierzchni zabudowy 66,66 m2 i kubaturze 225 m3. W uzasadnieniu decyzji podano, że przedmiotowy budynek wybudowany został w 1970 r. i na podstawie ostatecznej decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 29.05.1970 r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-obory o powierzchni zabudowy 40 m2 i kubaturze 208 m3. Decyzja ta w dniu 15.06.1970 r. została opatrzona pieczęcią Miejskiej Pracowni Geodezyjnej w K. z wpisem "budynek wytyczono zgodnie z projektem". Został on zaprojektowany i zrealizowany w granicy działki nr 348 obręb 8. Odpis decyzji i pozwoleniu na budowę został wysłany do właściciela działki nr 348 - Franciszka D., który już nie żył od 17.11.1964 r. Zmianę właściciela działki /na Marię D. i Stanisławę P./ ujawniono w księdze wieczystej dopiero 2.03.1983 r. Zdaniem organu i rozpoczęcie i prowadzenie prac budowlanych przez Władysława Z. było zgodne z przepisami prawa.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, że teren obejmujący przedmiotową działkę zgodnie z miejscowym planem ogólnym znajduje się na terenach mieszkalnictwa jednorodzinnego, projekty budowlane został, opracowane przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia budowlane i że przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich i zgodna jest z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odwołująca się od tej decyzji Stanisława P. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła, że organ I instancji nieprawidłowo przyjął, że budowa budynku gospodarczego była zgodna z przepisami prawa.

W decyzji z 1970 r. udzielono pozwolenia na budowę obiektu o powierzchni zabudowy 40 m2, gdy tymczasem faktyczna powierzchnia zabudowy wynosi 66,66 m2. Nadto podała, że przedmiotowy budynek został bez jej zgody zrealizowany w granicy jej działki.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda T. decyzją z dnia 8.01.1998 r. /datę sprostowano postanowieniem z dnia 26.01.1998 r./ uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 28 ust. 1 i art. 34 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zatwierdził powykonawczy projekt budowlany budynku objęty załącznikiem Nr 1 oraz udzielił pozwolenia na wznowienie wstrzymanych postanowieniem z dnia 20.05.1997 r. robót budowlanych prowadzonych przy remoncie istniejącego budynku gospodarczego na działce nr 349/1 położonej w T.-K. i dokończenie ich zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją powykonawczą. Ustosunkowując się do żądania skarżącej o nakazanie rozbiórki części obiektu o wymiarach 2,10 m x 6,60 m, niezgodnej z pozwoleniem z 1970 r. /o co Stanisława P. wnosiła w czasie oględzin dokonanych w dniu 5.01.1998 r./, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy budynek wybudowany 27 lat temu w granicy działki ścianą szczytową bez otworów odpowiada kryteriom określonym w przepisie par. 13 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980 r. - Dz.U. nr 17 poz. 62/. Powoduje to, że w sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. do orzeczenia rozbiórki.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisława P. zarzuciła zaskarżonej decyzji Wojewody T. z dnia 8.01.1998 r. niezgodność z prawem.

Podniosła, że niezasadną była legalizacja samowoli budowlanej z 1970 r., kiedy to zrealizowano budynek w granicy działki skarżącej - bez jej zgody i z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna - Wojewoda T. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w 1970 r. skarżąca nie była właścicielką działki, w granicy której wybudowano przedmiotowy budynek. Tak więc zarzut, iż lokalizacja budynku w granicy działki nastąpiła bez zgody skarżącej jest nieuzasadniony. Zaskarżoną decyzją zaakceptowano stan istniejący od 27 lat z uwagi na to, że odstępstwa nie naruszały przepisów prawa obowiązujących w okresie budowy budynku.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd bada zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy wdaniu zaskarżonej decyzji naruszono przepisy art. 61 Kpa nakazujące organowi zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie, art. 62 - przez rozstrzygnięcie jedną decyzją sprzecznych wniosków stron oraz art. 79 Kpa - przez przeprowadzenie oględzin działki inwestora bez udziału skarżącej, jak również art. 107 par. 3 Kpa - przez zbyt lakoniczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Na wstępie należy zwrócić uwagę jaki był przedmiot postępowania administracyjnego.

Z wnioskiem o załatwienie sprawy wystąpiła Stanisława P. W piśmie z dnia 29.04.1997 r. podała, że Władysław Z. w 1970 r. wybudował budynek gospodarczy w granicy z jej działką, nie uzyskując na to zgody. W czasie oględzin w dniu 19.05.1997 r. oświadczyła do protokołu, że żąda rozbiórki przedmiotowego obiektu i nie wyraża zgody na jakąkolwiek jego rozbudowę.

W tym samym dniu, w czasie oględzin przeprowadzonych na działce Władysława Z. /bez udziału Stanisławy P. - co stanowi naruszenie art. 79 Kpa/ organ ustalił, że w trakcie budowy obiektu nastąpiły odstępstwa od projektu.

Zmieniono powierzchnię zabudowy z 40 m2 na około 67 m2.

Wniosek o dokonanie częściowej rozbiórki Stanisława P. ponowiła do protokołu oględzin z dnia 5.01.1998 r.

Tymczasem przedmiotem decyzji wydanych w tej sprawie w dniu 17.07.1997 r. i 25.10.1997 r. było rozpoznanie wniosku inwestora o zatwierdzenie projektu powykonawczego budynku i udzielenie pozwolenia na dokończenie robót budowlanych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ogólnikowo stwierdził jedynie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane do orzeczenia rozbiórki części tego obiektu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego "art. 62 Kpa nie daje organowi podstaw do rozstrzygnięcia jedną decyzją administracyjną wniosków dwóch stron o sprzecznych interesach, dotyczących wprawdzie tego samego przedmiotu, jednakże opartych na odrębnych podstawach materialnoprawnych.

W takim wypadku bowiem organ ma do czynienia z dwoma odrębnymi stosunkami materialnoprawnymi, co do których powinny być wydane odrębne decyzje administracyjne /wyrok NSA z dnia 22 września 1981 r. II SA 470/81 - ONSA 1981 Nr 2 poz. 90/.

Tak więc wydanie decyzji w przedmiocie wniosku inwestora o zatwierdzenie powykonawczego projektu budowlanego i niezakończenie decyzją wniosku skarżącej o nakazanie rozbiórki stanowi naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie ustalenie dokładnego zakresu robót budowlanych prowadzonych przez inwestora i ich daty - z powołaniem się na dowody, na których organ się oprze. Ustali również czy, a jeżeli tak to kiedy Władysław Z. dokonał zgłoszenia o przystąpieniu do robót o czym podał do protokołu oględzin z dnia 19.05.1997 r. Organ administracyjny ustali również kiedy przedmiotowy budynek został zrealizowany i z jakimi dokładnie odstępstwami od warunków wynikających z pozwolenia na budowę.

Po ustaleniu stanu faktycznego możliwym będzie rozstrzygnięcie wniosku skarżącej o dokonanie rozbiórki obiektu.

Dopiero po zapadnięciu ostatecznej decyzji, co do ewentualnej odmowy nakazania rozbiórki otworzy się droga do rozpoznania wniosku inwestora.

Na marginesie stwierdzić należy, że jeżeli budowa przedmiotowego budynku /w oparciu o pozwolenie z dnia 29.05.1970 r. (...)/ zakończyła się przed 1.03.1975 r., to ewentualną podstawą do orzeczenia rozbiórki nie są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/, na które powołuje się organ, lecz przepisy Prawa budowlanego z 1961 r. /Dz.U. 1961 nr 7 poz. 46/.

I tak, z treści art. 52 Prawa budowlanego z 1961 r. wynika, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z istotnymi warunkami pozwolenia ulegają rozbiórce, jeżeli właściwy organ stwierdzi między innymi, że obiekt budowlany powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Ta przesłanka pozostawała poza sferą organów orzekających w niniejszej sprawie.

W oparciu o powyższe, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak wyżej. Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy.