Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 802/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 5 , art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Małgorzata Fita, Protokolant Asystent sędziego Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2006 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] . w sprawie podatku rolnego za 2006 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że Wójt Gminy ustalił J.W. i R. W. wymiar podatku rolnego za 2006 r. w kwocie 39,00 zł dla nieruchomości położonej w miejscowości Ż., działka nr 669/6 o powierzchni 0,58 ha. Ustalił, na podstawie ewidencji gruntów i w oparciu o przeprowadzone oględziny, że przedmiotowa nieruchomość sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako grunty orne, stanowi własność Gminy i jest użytkowana przez J. W. (w części 0,33ha) i R. W. (w części 0,25ha, obecnie na podstawie zawartej z Gminą umowy dzierżawy). Organ ustalił, że J. W. użytkuje przedmiotową działkę od czasu śmierci matki – N. W., która władała tym gruntem.

Wobec powyższego, na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.- dalej: "pr") ustalił współposiadaczom zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i orzekł o ich solidarnej odpowiedzialności z tego tytułu.

W odwołaniu skarżący zarzucił, że Skarb Państwa nie był właścicielem działki nr 669/6, co wynika z aktu własności ziemi z 1978. Uzasadniał, że działka ta, pierwotnie o nr 669/2, a obecnie 669/6, posiada grunty oznaczone symbolem R-IVa i była własnością jego matki. W ocenie skarżącego, sporna działka ma inną powierzchnię niż wykazana w decyzji, ponieważ z ok. 20 arów sprzedany został piach i w tym miejscu znajduje się tzw. niecka o głębokości od 0,5 - 1,5 m. Z tego tytułu podatek, za lata 2005-2011 został zawyżony. Uzasadniał, że wielokrotnie zgłaszał tę kwestię, ale Urząd Gminy nie chce wyjaśnić sprawy. Zarzucił, że organ nie zastosował ulgi inwestycyjnej wymierzając podatek za przedmiotową działkę. Zdaniem skarżącego organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że różnica pomiędzy kwotą wpłaconą na poczet zobowiązania podatkowego za rok 2006 (2005), a kwotą ustaloną zaskarżoną decyzją stanowić będzie nadpłatę, ale z decyzji nie wynika, ile ta nadpłata wynosi. Zdaniem skarżącego podatek powinien odpowiadać faktycznej klasie ziemi jaka istnieje, a nie zapisanej w rejestrach. Wniósł także o wyłączenie podatku za działkę nr 384, bo nie ma możliwości użytkowania tej działki, z uwagi na fakt, iż jest ona w większości zadrzewiona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy, nie podzieliło zarzutów i wniosków odwołania. Wyjaśniło, że sprawa wymiaru podatku rolnego za działkę nr 669/6 była już rozpatrywana przez Kolegium, które uchyliło pierwotną decyzję organu I instancji w tym przedmiocie, uznając, że organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny sprawy dotyczącej statusu działki, a przy tym strony podmiotowej i przedmiotowej wymierzonego podatku.

Uzasadniało, że o tym czy dany grunt jest użytkiem rolnym (art. 1 pr) i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym decydują zapisy w ewidencji gruntów (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej: "pgik"). Wywodziło, że ewidencja gruntów jest urzędowym rejestrem, w którym uwidacznia się stosowne informacje dotyczące poszczególnych nieruchomości, a wypis z takiego rejestru posiada szczególną moc dowodową, co oznacza, że organ podatkowy w zakresie informacji zawartych w tej ewidencji jest nimi związany. W analizowanej sprawie zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, działka gruntu nr 669/6 o pow. 0,58 ha składa się z użytków rolnych oznaczonych symbolem R-IVa, co oznacza, że taki grunt podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Właścicielem działki jest Gmina.

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] Wojewoda stwierdził, iż Gmina z dniem 1 lipca 2000 r. nabyła z mocy prawa własność w/w nieruchomości rolnej Skarbu Państwa. Ustalił, że w dniu 10.08.1976r. został wydany akt własności ziemi na nazwisko W. W. między innymi na działkę nr 669/2 o pow. 1,21 ha. Powyższy akt zaskarżony został przez matkę skarżącego N. W. i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym przedmiocie w dniu 30.05.1978 r. został wydany na rzecz N. W. akt własności ziemi na działkę nr 669/2 o powierzchni 0,63 ha, który został następnie sprostowany postanowieniem Urzędu Rejonowego z dnia 20.11.1997 r., co do numeru działki, w ten sposób, że w miejsce działki nr 669/2 wpisano działkę nr 669/3. Pozostałą część działki oznaczono zaś numerem 669/6 o powierzchni 0,58 ha, której właścicielem był Skarb Państwa, a obecnie Gmina.

Kolegium wyjaśniło, że przeprowadzone w dniu 16.06.2011r. oględziny nieruchomości z udziałem skarżącego, potwierdziły, że działka gruntu nr 669/6 jest użytkowana przez J. W. (część porośnięta trawą) i R. W. (część zasiana jęczmieniem). Wyjaśniło, że z R. W. na użytkowaną przez niego część zawarta została w dniu 16.11. 2010 r. umowa dzierżawy.

W ocenie organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Grunt ten, zgodnie z ewidencją gruntów, oznaczony jest symbolem RIVa i podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym według stawek stanowiących równowartość pieniężną 2,5 q żyta, czyli według stawek dla gruntów gospodarstw rolnych, bowiem zarówno jeden jak i drugi podmiot posiadają jeszcze inne grunty podlegające podatkowi rolnemu, czyli posiadają gospodarstwo rolne.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zarzuty skarżącego, dotyczące właściciela działki, jej powierzchni, oznaczenia niższą klasą bonitacyjną są nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych, a zarzuty dotyczące działki nr 384 i 524 nie są przedmiotem wymiaru objętego zaskarżoną decyzją.

Organ odwoławczy, w kwestii zastosowania ulgi inwestycyjnej, stwierdził, że odliczona została od podatku rolnego ustalonego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uzasadniał, że nie ma podstaw prawnych do naliczenia podatku od działki nr 669/6 w podanej przez organ wysokości, gdyż część działki jest użytkowana przez sąsiada na podstawie umowy dzierżawy. Uzasadniał, że nie uzyskał zgody gminy na użytkowanie pozostałej części działki, jednakże ze względu na bezpieczeństwo pożarowe kosi tę cześć działki raz na dwa lata albo częściej.

Argumentował, że działka była w części własnością jego matki, na podstawie aktu własności ziemi Komisji do Spraw Wywłaszczeń oraz, że niejednokrotnie mylono się w numeracji działki, a w istocie działka nr 669/2, 669/4 i 669/6 to ta sama działka.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący wyjaśnił, iż posiadaną do wyłącznego użytkowania część spornej działki wykazuje do dopłat i pobiera z tego tytułu dopłaty "unijne".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 pr).

Zgodnie z ewidencją gruntów, grunty działki nr 669/6 oznaczone zostały symbolem RIVa, co oznacza, że podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym według przelicznika powierzchni i stawek, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 pr i przy zastosowaniu uregulowań uchwały Rady Gminy z dnia 6.12.2005 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej do obliczenia podatku rolnego za 2006 r. W tym też zakresie, dane z ewidencji gruntów i budynków wiążą organ podatkowy i stanowisko organu odwoławczego jest w pełni uzasadnione. W tym też zakresie podnoszone przez skarżącego zarzuty, co do błędnego oznaczenia klasy bonitacyjnej gruntu są bezzasadne.

W zaskarżonej decyzji jako podstawę materialnoprawną organy podatkowe powołały art. 3 ust 5 pr.

Stosownie do tego przepisu, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6.

Z treści powołanego przepisu wynika, że kreuje on solidarną odpowiedzialność podatników w podatku rolnym w dwóch wypadkach. Chodzi wyłącznie o sytuację, gdy grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako użytek rolny lub jako grunt zadrzewiony lub zakrzewiony na użytku rolnym będącym przedmiotem opodatkowania stanowi bądź to współwłasność bądź to współposiadanie podatników.

Fakt, że grunt rolny będący przedmiotem opodatkowania nie stanowi współwłasności podatników pozostaje poza sporem.

Pozostaje zatem do rozważenia, czy w ustalonym, bezspornym stanie fatycznym, grunt ten może być uznany za pozostający we współposiadaniu skarżącego i R. W., a więc na czym powinno polegać współposiadanie, aby współposiadacze ponosili solidarną odpowiedzialność podatkową.

Ustawa pr. nie definiuje pojęcia "współwłasności" ani "współposiadania". Należy zatem posłużyć się definicjami zawartymi w księdze drugiej Kodeksu cywilnego.

Ilekroć zatem mowa jest o posiadaniu należy przez to rozumieć stan określony w art. 336 k.c. Chodzi zatem o sytuację, gdy posiadanie realizuje osoba faktycznie władająca rzeczą jak właściciel (posiadanie samoistne), bądź jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca, lub mający inne prawo ( posiadanie zależne).

Współposiadanie z kolei, będące szczególną postacią władztwa nad rzeczą, zachodzi wtedy, gdy posiadanie tej samej rzeczy jest wykonywane przez kilka osób, przy czym istota władztwa każdej z nich jest taka sama – identyczna lub analogiczna.

Współposiadanie może wypływać z określonego stosunku prawnego i stanowić wyraz przysługującego współposiadaczom prawa podmiotowego ( współwłasność lub innego wspólnego prawa), bądź też stanowić postać faktycznego współposiadania bez tytułu prawnego. Stad taż przez współposiadanie należy rozumieć taki stan, gdy rzecz znajduje się we wspólnym władztwie kilku osób, które władają nią w taki sposób, jak to czynią współwłaściciele, współnajemcy lub inne osoby, którym przysługuje wspólnie to samo prawo podmiotowe, a więc czynią to z wolą wykonywania wspólnie przysługującego im prawa / por. uchwała pięciu sędziów NSA z dnia 20 grudnia 1999r. FPK 6/99 , ONSA 2000 nr 3, poz. 98/.

Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń, właścicielem działki nr 669/6 o pow. 0,58 ha jest Gmina. Grunt tej działki jest użytkowany przez dwie osoby fizyczne, z których każda posiada na wyłączność "swoją" część. Skarżący użytkuje grunty o pow 0,33 ha (w trakcie oględzin część porośnięta trawą), a R. W., grunty o pow. 0,25 ha (w trakcie oględzin część zasiana jęczmieniem). Jak ustalił również organ podatkowy, a nie jest to sporne, taki stan trwa od lat 90-tych XX w. Skarżący pobiera z tytułu posiadania "swojej" części gruntu rolnego – 0,33 ha dopłaty unijne (oświadczenie złożone na rozprawie), rości prawo własności do działki wywodząc je z praw swojej matki, która nie została uwłaszczona spornym gruntem.

Z ustaleń faktycznych sprawy w żaden sposób nie wynika więc, by skarżący i R. W. władali działką w taki sposób, jak to czynią współwłaściciele, współnajemcy lub inne osoby, którym przysługuje wspólnie to samo prawo podmiotowe, a więc czynili to z wolą wykonywania wspólnie przysługującego im prawa.

W tym stanie faktycznym przyjęcie, że stanowiące przedmiot opodatkowania grunty działki nr 669/6 są we współposiadaniu skarżącego i R. W. nie znajduje uzasadnienia.

Konkludując, aby grunty działki 669/6 mogły zostać opodatkowane jako odrębny przedmiot opodatkowania i przy zastosowaniu solidarnej odpowiedzialności, musiałyby być we współwłasności lub we współposiadaniu, w podanym wyżej znaczeniu, skarżącego i R. W., co jak ustaliły organy, w sprawie nie występuje i okoliczność ta jest bezsporna. Nie zachodziły zatem przesłanki, o których mowa w art. 3 ust 5 pr.

Wobec powyższego, na podstawie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2012 r. poz. 270 ), orzeczono jak w sentencji.