Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1305/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8,   art. 36, art. 39,  art. 41
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016r. sprawy ze skargi H. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 i ar, 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji z dnia "[...]", nr "[...]", wydanej z upoważnienia Prezydenta "[...]" przez Kierownika Sekcji Pracy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości, utrzymało w mocy decyzję będącą przedmiotem odwołania.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. H. S. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości. Swój wniosek potwierdziła w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu 20 sierpnia 2015 r.

Decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji odmówił stronie pomocy w postaci zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w rozpatrywanym przypadku zostało przekroczone ustawowe kryterium dochodowe warunkujące przyznanie wnioskowanego zasiłku celowego. W tym zakresie podano, że zainteresowana uzyskała w dniu 2 lipca 2015 r. jednorazowy dochód ze sprzedaży nieruchomości w kwocie 83932,80 zł. Kwota ta przekracza pięciokrotność kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 2710,00 zł. Wobec powyższego należało podzielić wskazaną kwotę dochodu na 12 części co stanowi miesięcznie 6994,40 zł. Tak obliczony dochód miesięczny strony (za okres od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.) przekracza przyjęte ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (542,00 zł). Organ I instancji wskazał również, że w okolicznościach sprawy brak jest szczególnie uzasadnionego przypadku dla przyznania specjalnego zasiłku celowego o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. S. wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Wyjaśniła, iż kwoty z tytułu sprzedaży nieruchomości w wysokości 79442,80 zł (a nie jak wskazał organ I instancji kwotę 83932,80 zł) nie należało wliczać w jej dochód miesięczny. Wskazała, iż ze środków uzyskanych od Komornika Sądowego była zmuszona nabyć inną nieruchomość lokalową. W tym zakresie załączyła do odwołania umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego. Podała, iż po zakupie nieruchomości starała się o zatrudnienie, jednakże bezskutecznie. Została bez środków do życia. Podkreśliła, iż nie posiada żadnego źródła dochodu.

W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą. H. S. jest osobą rozwiedzioną. Wymieniona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zarejestrowaną w PUP. H. S. cierpi na depresję, chwiejność emocjonalną i schorzenia kręgosłupa. Legitymuje się również orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności orzeczonym do dnia 31 sierpnia 2017 r. Wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o pow. 23,94 m2, który nabyła na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 22 lipca 2015 r. za kwotę 68000,00 zł. W aktach sprawy znajduje się również informacja Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 31 sierpnia 2015 r. z której wynika, iż z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości położonej w "[...]" przy "[...]" na rachunek bankowy H. S. została przekazana w dniu 2 lipca 2015 r. kwota 83932,80 zł. Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, że stałe miesięczne koszty utrzymania zainteresowanej stanowią kwotę 410,00 zł (czynsz, media). Zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Prawidłowo organ ustalił i wskazał, że w lipcu 2015 r. na dochód H. S. składał się dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości 83932,80 zł (kwota przekazana przez Komornika Sądowego na konto bankowe zainteresowanej). Zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 11 należało dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości podzielić na 12 miesięcy (począwszy od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.). Tym samym dochód zainteresowanej wyniósł w lipcu 2015 r. jak i w sierpniu 2015 r. kwotę 6994,40 zł. Niemiej nawet przy przyjęciu wskazanej w odwołaniu kwoty 79442,80 zł, dochód miesięczny strony stanowiłby kwotę 6991,10 zł.

Przy czym z punktu widzenia obowiązujących przepisów bez znaczenia dla zasad wyliczenia dochodu jest sposób wydatkowania uzyskanych środków, zatem nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące konieczności przeprowadzenia remontu czy kupna innego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej osoby wnioskującej o pomoc. Kolegium wskazało, że z uwagi na powyższe należało przyjąć, że strona nie spełnia warunku kryterium dochodowego do uzyskania wnioskowanego zasiłku celowego (634 zł). Dodatkowo Kolegium wskazało, że w sprawie nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie stronie zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze wywiedzionej na decyzję Kolegium H. S. w całości powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył: co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zadaniem Sądu było dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy orzekające przepisów obowiązującego prawa materialnego i przepisów procedury.

Rozpoznając skargę według kryteriów określonych powyższymi przepisami, a zatem we wskazanych granicach należy stwierdzić, że skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawa nie narusza. Przeprowadzona ocena zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć wykazała, że nie naruszają one ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), w której ustawodawca określił zasady i warunki udzielania pomocy społecznej.

Zgodnie z artykułem 36 ust. 1 pkt c ustawy o pomocy społecznej (również jako: u.p.s.), świadczeniem z pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 39 ust.1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Natomiast stosownie do art. 41 tej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Kryteria uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 u.p.s. Przepis ten ogranicza dostęp świadczeń z pomocy społecznej, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe, które odnośnie osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 634 zł na osobę (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.). Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje ustalenia faktyczne organu nie mogą być uznane za dowolne, kwota 83932,80 zł przyjęta jako dochód ze sprzedaży mieszkania znajduje bowiem oparcie w treści pisma Komornika Sądowego z dnia 31 sierpnia 2015 r. Kwota ta podzielona w równych częściach na 12 miesięcy, daje kwotę 6994,40 zł dochodu miesięcznie (od lipca 2015 r. do czerwca 2016 r.).

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z ust. 4 tego przepisu wynika, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.

W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku jednorazowego dochodu przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na kolejne 12 miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 tej ustawy) .

W świetle przytoczonych przepisów brak jest podstaw do uznania, iż środki uzyskane przez skarżącą z tytuły sprzedaży mieszkania nie stanowiły jej dochodu. Ustawodawca nie przewidział w katalogu pomniejszeń sumy przychodów (art. 8 ust. 3) ani w katalogu przychodów nie wliczanych do dochodu (art. 8 ust. 4) przychodu z tytułu sprzedaży mieszkania, co oznacza, że kwota uzyskana z tego tytułu podlega wliczeniu do dochodu. W związku z uzyskaniem przez skarżącą powyższego, dodatkowego dochodu, nie spełniała ona kryteriów uzasadniających przyznanie zasiłku celowego.

Wyjaśnić skarżącej trzeba, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma znaczenia na jakie cele przeznaczyła dochód uzyskany ze sprzedaży mieszkania. Istotne jest, że dysponowała kwotą która stanowiła jej dochód i którą mogła przeznaczyć na przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazła.

Należy jednoznacznie stwierdzić, że odnośnie ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej, organy dokonały ich niewadliwie i w sposób bardzo skrupulatny, zgodnie z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Wszelkie zebrane dowody zostały wnikliwie rozważone i na ich podstawie po ocenie całokształtu materiału dowodowego sprawy organy wyciągnęły trafne wnioski, które zostały należycie uzasadnione, w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W tym stanie sprawy, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego skargę tę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.