Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 824/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, ust. 2 i 3 , art. 29a,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Teza: W przypadku realizacji przyłącza w trybie art. 29a P.b., organy administracji publicznej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci wodociągowej, a w konsekwencji nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza samo ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach unormowanej tam procedury.

TEZY

W przypadku realizacji przyłącza w trybie art. 29a P.b., organy administracji publicznej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci wodociągowej, a w konsekwencji nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza samo ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach unormowanej tam procedury.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. K. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz zobowiązania do przedłożenia określonych dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2020 roku numer [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej I. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: "PINB") wstrzymał, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2020, poz. 1333 ze zm.), I. K. (dalej: "inwestorka") prowadzenie robót budowlanych przy budowie przyłącza wodociągowego na działkach nr [...], [...] i [...] w K. oraz zobowiązał inwestorkę do opracowania i przedłożenia, w terminie 30 dni od jego otrzymania, inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych przy budowie przyłącza wraz z oceną techniczną ich wykonania, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W uzasadnieniu PINB wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej dnia [...] września 2020 r. ustalił, że na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2016 r. nr [...] na działce nr [...] w K. wybudowano budynek mieszkalny jednorodzinny, który został przyjęty do użytkowania dnia [...] lutego 2019 r. Budynek ten został podłączony do sieci wodociągowej zlokalizowanej w działce nr [...]. Przyłącze wykonano w 2018 r. na podstawie warunków technicznych na wykonanie przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego nr [...] wydanych dnia [...] października 2017 r. przez Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. (dalej: "Kierownik ZGKiM"). Wedle ustaleń PINB przebieg przyłącza wodociągowego na gruncie nie odpowiada przebiegowi zawartemu w załączniku do warunków technicznych jego wykonania, co stanowi odstąpienie od tych warunków. W ocenie organu, w przypadku zmiany lokalizacji przyłącza, inwestorka powinna była wystąpić o nowe warunki techniczne przed wykonaniem robót budowlanych lub dokonać stosownego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. W konsekwencji, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami, organ orzekł jak w sentencji postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy ww. postanowienie, na które zażalenie wniosła inwestorka. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB oraz wskazał, że na zasadzie art. 29a P.b. (w brzmieniu na datę wszczęcia postępowania) budowa przyłączy wodociągowych wymagała sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, chyba, że inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b. W ocenie PWINB inwestorka była zobowiązana do uzyskania zgody gestora sieci i taką zgodę uzyskała, jednakże zrealizowała inwestycję niezgodnie z uzyskaną zgodą, co stanowi odstąpienie od wydanych jej warunków technicznych. W związku z tym, że przebieg przyłącza został zaakceptowany przez inwestorkę, to w przypadku zmiany jego lokalizacji, powinna ona była wystąpić o nowe warunki techniczne przed wykonaniem robót budowlanych lub dokonać stosownego zgłoszenia – czego nie dopełniła. W ocenie PWINB zaistniały zatem podstawy do zastosowania art. 50-51 P.b. bowiem dokonano samowolnej realizacji przyłącza.

Skargę na ww. postanowienie wniosła do sądu administracyjnego I. K., zaskarżając je w całości oraz zarzucając mu naruszenie prawa przez wydanie polecenia niemożliwego do zrealizowania przez niedokładny opis stanu faktycznego w protokole pokontrolnym, tj. przyłącza wodociągowego, które nie było w całości prowadzone przez nią, w związku z czym postanowienie dotknięte jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie ponosi odpowiedzialności za przebieg przyłącza w ul. [...], ponieważ wszelkie prace związane z przebudową sieci wodociągowej w tej ulicy były wykonywane przez ZGKiM i nie zostały zlecone przez inwestorkę. W konsekwencji brak jest podstaw do obciążania skarżącej obowiązkiem przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej wykonanych robót, czy też ich oceny technicznej. Skarżąca wyjaśniła, że ZGKiM wykonał wcinkę w sieci, do której kazał się podłączyć, ale jednocześnie nie zmodyfikował udzielonych skarżącej warunków technicznych, mimo skierowanego przez skarżącą do Kierownika ZGKiM zapytania w tej sprawie. Co więcej, przyłącze zostało odebrane przez Kierownika ZGKiM w sierpniu 2018 r., a dom mieszkalny został oddany do użytku w lutym 2019 r. wraz z przyłączem, którym do marca 2020 r. dostarczano wodę. W związku zaś z tym, że budowa przyłącza nie wymagała pozwolenia na budowę, to ewentualna jego niezgodność z przebiegiem uzgodnionym warunkami technicznymi, nie może być istotnym odstępstwem od udzielonego skarżącej pozwolenia na budowę, które przyłącza nie dotyczy. Skarżąca wskazała również, że od sierpnia 2018 r., tj. od chwili wykonania przyłącza, nie są prowadzone żadne prace budowlane z nim związane, w związku z czym nie jest możliwe ich wstrzymanie.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez sąd w dniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), który umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym

i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB wstrzymujące skarżącej prowadzenie robót budowlanych przy budowie przyłącza wodociągowego oraz zobowiązujące ją do przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia, inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych przy budowie przyłącza wraz z oceną techniczną ich wykonania, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Wedle twierdzeń skarżącej zawartych w skardze, przyłącze wodociągowe zasilające jednorodzinny budynek mieszkalny posadowiony na działce nr [...] w K. zostało zrealizowane w sierpniu 2018 r. Z treści protokołu odbioru technicznego instalacji wodno-kanalizacyjnej (k. 7 akt adm.) wynika, że wcinka do sieci wodociągowej została wykonana dnia [...] października 2018 r. W konsekwencji zasadnie w sprawie ustalono, że budowa przyłącza miała miejsce w 2018 r., doprecyzowania wymaga jednak, że nastąpiło to w okresie od sierpnia do października 2018 r. Nie stanowi przy tym kwestii spornej fakt, że przyłącze wodociągowe zrealizowano w innym przebiegu niż ten, który został określony warunkami technicznymi z dnia [...] października 2017 r. (potwierdzają to również twierdzenia skarżącej). W dokumencie tym wskazano m.in., że istnieje możliwość dostawy wody do budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. oraz ustalono warunki techniczne na wykonanie przyłącza wodociągowego, które sprecyzowano w piętnastu punktach. Dokument ten został podpisany przez skarżącą oraz ówczesnego Kierownika ZGKiM.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i 3 P.b. Wyjaśnić przy tym należy, że skoro kontrolowane postępowanie zostało wszczęte dnia 21 sierpnia 2020 r. (k. 30 akt adm.), a więc przed nowelizacją P.b. dokonaną na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020, poz. 471), która weszła w życie dnia 19 września 2020 r., to stosownie do art. 25 ww. ustawy zmieniającej, (wedle którego do spraw uregulowanych P.b. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy P.b. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym) zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy P.b. w brzmieniu sprzed tej nowelizacji. Jak stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 P.b. lub w art. 49b ust. 1 P.b., (tj. w innych niż dotyczących budowy obiektu budowlanego lub jego części) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. W postanowieniu tym należy podać przyczynę wstrzymania robót oraz ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (vide: art. 50 ust. 2 P.b.), a ponadto można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (vide: art. 50 ust. 3 P.b.).

Uregulowany ww. przepisem tzw. tryb naprawczy, którego celem jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, znajduje zatem zastosowanie względem tego rodzaju nielegalnych robót budowlanych, które zarówno zostały wykonane w części legalnie wybudowanego obiektu budowlanego jako integralnie z nim połączone, jak i niestanowiących takiego połączenia - innych niż te określone w art. 48 ust. 1 P.b. lub w art. 49b ust. 1 P.b. Nie budzi wątpliwości sądu, że realizacja przyłącza wodociągowego należy do tego rodzaju robót budowlanych. Aby można było jednak wdrożyć procedurę naprawczą konieczne jest uprzednie stwierdzenie przez organ, że roboty budowlane zostały wykonane: (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub (2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub (3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 P.b., (lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Przy czym, w tym ostatnim przypadku chodzi nie tylko o materialnoprawne przepisy prawa budowlanego i jego aktów wykonawczych, ale również przepisy z innych dziedzin uregulowanych prawnie, które mogą wpływać na zgodność robót budowlanych z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, w szczególności zaś przepisy określające ład przestrzenny na danym terenie, w tym przepisy prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r., II OSK 696/18, Lex nr 3072555). Przepisy, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. zawarte są zatem w licznych aktach prawnych, których zakres regulacji obejmuje również kwestie związane z realizacją inwestycji budowlanych (tak NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., II OSK 1176/15, Lex nr 2252706).

W tym miejscu podkreślić należy, że naruszenia prawa budowlanego oceniane są według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania jej skutków - jakkolwiek uzależnione od okoliczności konkretnej sprawy – następuje z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest zatem zawsze rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od usuwania jej skutków (por. m.in. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., II OSK 1974/10, czy uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Z istoty bowiem postępowanie naprawcze zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia samowoli.

Wedle regulacji prawnej obowiązującej w chwili budowy przedmiotowego przyłącza wodociągowego, jego budowa wymagała sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o czym stanowił art. art. 29a ust. 1 P.b. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. Wówczas do budowy stosuje się przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (vide: art. 29a ust. 2 P.b.). Jednakże na mocy art. 29 ust. 3 P.b. przepisów powyższych nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia budowy przyłącza, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b. Wedle zaś art. 30 ust. 1a P.b. inwestor, zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego ww. robót budowlanych, może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z powyższego wynika, że w chwili budowy przyłącza wodociągowego zasilającego jednorodzinny budynek mieszkalny skarżącej posadowiony na działce nr [...], które nie zostało ujęte w pozwoleniu na budowę tego budynku - udzielonego przez Starostę S. dnia [...] września 2016 r. (nr decyzji [...]; k. 3-5 akt adm.), mogło ono zostać zrealizowane albo na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b., albo na podstawie dokumentacji, o której mowa w art. 29a ust. 1 P.b. i w oparciu o przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Każda z ww. alternatywnych form realizacji inwestycji polegającej na budowie przyłącza została w sposób wyraźny wyodrębniona w P.b., zaś wybór jednej z nich został pozostawiony inwestorowi (por. m.in. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Sz 726/13, CBOSA).

Z akt sprawy wynika jedynie w sposób pośredni (vide: pismo PINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. skierowane do Wójta Gminy K.; k. 10 akt adm.), że skarżąca nie dokonała zgłoszenia budowy przyłącza wodociągowego właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, realizując je w trybie procedury z art. 29a P.b. Trudno jednak na podstawie akt sprawy stwierdzić w sposób niewątpliwy, że faktycznie dopełniła ona warunku sporządzenia planu sytuacyjnego budowy przyłącza na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Co prawda w aktach tych znajduje się kserokopia mapy zasadniczej, na której oznaczono przebieg przyłącza wodociągowego (załącznik do odwołania; k. 48 akt adm.), jednakże ze względu na słabą jakość tej kopii, nie jest ona w pełni czytelna. Mimo tego, że stanowi jedyny dowód na dopełnienie przez skarżącą warunków z art. 29a ust. 1 P.b., nie spotkała się ona z zainteresowaniem organu odwoławczego w kontekście tego, czy można ją uznać za spełniającą wymogi z art. 29a ust. 1 P.b. Ponadto PWINB nie pozyskał uwiarygodnionego i czytelnego odpisu tej mapy we własnym zakresie. Finalnie okoliczność, czy skarżąca dopełniła wymogu z art. 29a ust. 1 P.b., nie została w sprawie w ogóle ustalona, a dorozumiany w tym względzie pozytywny wniosek organów obu instancji, uznać należy za dowolny, bowiem nie znajdujący potwierdzenia w materiale dowodowym.

Jednoznaczne ustalenie tej okoliczności jest o tyle istotne, że jedynie w przypadku stwierdzenia dochowania przez skarżącą warunków z art. 29a ust. 1 P.b., organy byłyby uprawnione do poczynienia wniosku, że realizacja przyłącza wodociągowego nie wymagała zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b. Jeśliby natomiast okazało się, że warunki te nie zostały przez skarżącą dochowane, wówczas zaistniałaby podstawa do stwierdzenia, że realizacja przyłącza wodociągowego wymagała zgłoszenia, a jego ewentualny brak podlegałby naprawieniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. Wyraźnie podkreślić bowiem wypada, że jedynie spełniając przesłanki z art. 29a ust. 1 P.b., inwestor zwolniony jest z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy przyłączy, o którym mowa w art. 30 ust. 1a P.b. Ze względu jednak na fakt, że okoliczność powyższa nie została w sposób jednoznaczny udowodniona, będzie ona wymagała wyjaśnienia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu.

Wyjaśnić przy tym należy, że budowa przyłącza na podstawie planu sytuacyjnego sporządzonego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub na podstawie mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. 2020, poz. 2028; dalej: "u.z.z.w."), następuje bez dokonywania jakichkolwiek czynności przed organami administracji architektoniczno-budowlanej i bez ich ingerencji, a zatem zwolniona jest z reglamentacji przepisami prawa budowlanego (por. ww. wyrok WSA w Szczecinie, II SA/Sz 726/13). Jak wskazał przy tym trafnie NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 września 2016 r. (II OSK 852/15, CBOSA) analiza przepisów u.z.z.w., stosowanych do budowy przyłącza realizowanej w trybie art. 29a ust. 1 P.b., pozwala przyjąć, że plan sytuacyjny to opracowany na mapie odpowiadającej warunkom wskazanym w art. 29 a ust. 1 P.b. dokument pozwalający precyzyjnie ustalić w terenie miejsce tzw. wpięcia przyłącza do istniejącej sieci wodociągowej oraz przebieg przyłącza (rurociągu) do instalacji wewnętrznej odbiorcy, uzgadniany przed przystąpieniem do robót z przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym, pod względem warunków technicznych podłączenia, stosownie do zapisów regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 19 u.z.z.w. W ocenie NSA, skoro zgodnie z art. 6 ust. 1 u.z.z.w. dostarczanie wody odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym a odbiorcą usługi, zaś przedsiębiorstwo to jest obowiązane do zawarcia takiej umowy z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy (vide: art. 6 ust. 2 u.z.z.w.) oraz jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w ww. regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (vide: art. 15 ust. 4 u.z.z.w.), to oznacza to, że inwestor realizuje przyłącze w oparciu o projekt sporządzony przez jednostkę uprawnioną do wykonywania prac geodezyjnych na mapie określonej w art. 29a P.b., w uzgodnieniu wyłącznie z przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym. NSA wskazał przy tym, że finalnym dokumentem potwierdzającym przyłączenie do sieci wodociągowej jest, stosownie do ww. art. 6 ust. 1 u.z.z.w., umowa o zaopatrzenie, w wodę w oparciu o którą odbywa się dostawa wody.

Trafnie NSA zauważył również, że wszelkie relacje występujące po złożeniu przez inwestora w przedsiębiorstwie wodociągowo – kanalizacyjnym wniosku o przyłączenie do sieci, są co prawda kształtowane prawem miejscowym (regulaminem) i przepisami u.z.z.w., ale zachodzą między równorzędnymi podmiotami (tj. przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym i odbiorcą), bez ingerencji organów administracji publicznej. Wszelkie zatem nieprawidłowości w tym zakresie pozostają poza kontrolą organów administracji publicznej. NSA zauważył przy tym, że w orzecznictwie i piśmiennictwie wypracowany został pogląd, że jeżeli budowa przyłącza odbywa się według procedury przewidzianej w art. 29a P.b., a w wyniku jej realizacji dochodzi do naruszenia praw innych osób np. właścicieli nieruchomości sąsiednich, przez które przyłącze przebiega, to kwestia ta w kontekście uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rozstrzygana jest w oparciu o przepisy k.c. oraz przepisy, do których odsyła art. 29a ust. 2 P.b. - w tym przypadku u.z.z.w. (por. A. Gliniecki [w] Prawo budowlane Komentarz pod red. A Glinieckiego, LexisNexis, Wydanie 2).

W konsekwencji, skoro warunki realizacji spornego przyłącza zostały ustalone dnia [...] października 2017 r. między skarżącą, a ZGKiM w dokumencie mającym w istocie charakter dwustronnego porozumienia (a więc umowy), to wszelkie odstępstwa od warunków w nim sprecyzowanych, powinny być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego, a nie w administracyjnoprawnym trybie postępowania naprawczego z art. 50 ust. 1 P.b. Podkreślić przy tym należy, że art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. nie uprawnia organów nadzoru budowlanego do weryfikacji, czy przyłącze zrealizowane w trybie art. 29a P.b., zostało wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, ustalonymi obustronnie między inwestorem, a przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym. W konsekwencji, zarówno PWINB, jak i PINB stwierdzając niezgodność przebiegu przyłącza z warunkami technicznymi ustalonymi między ww. stronami, przekroczyły swoją ustawową kompetencję zawężoną do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (vide: art. 81 ust. 1 pkt 1 P.b.). Skoro bowiem, w przypadku realizacji przyłącza w trybie art. 29a P.b., organy administracji publicznej nie uczestniczą w procederze przyłączania do sieci wodociągowej, to również nie weryfikują prawidłowości podjętych w tym względzie czynności. Kompetencja organu administracji publicznej w tym zakresie sprowadza się jedynie do ustalenia, czy przyłącze zostało wykonane legalnie – a więc z zachowaniem warunków z art. 29a ust. 1 P.b. O legalności przyłącza w takiej sytuacji przesądza więc samo ustalenie, że inwestor zrealizował je w ramach unormowanej tam procedury. Dopiero w przypadku stwierdzenia, że zawarte w ww. przepisie warunki nie zostały dochowane, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest dokonać weryfikacji, czy budowa przyłącza została przez inwestora zgłoszona na zasadzie art. 30 ust. 1 pkt 1a P.b., a jeśli nie – wdrożyć procedurę naprawczą z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b.

Nie przesądzając zatem ostatecznego rozstrzygnięcia sąd uznał, że sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia jej od początku, z uwzględnieniem opisanych wyżej uwag. Organy dokonają zatem weryfikacji legalności zrealizowanego przez skarżącą przyłącza wodociągowego, poczynając od ustalenia, czy skarżąca dopełniła warunki z art. 29a ust. 1 P.b., uzupełniając w razie potrzeby materiał dowodowy. Dopiero w przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie, ustalą, czy złożyła ona zgłoszenie, a przypadku jego braku przeprowadzą procedurę naprawczą, mając przy tym na względzie, że prace związane z budową przyłącza zostały zakończone, w związku z czym nie ma podstaw, aby prace te wstrzymywać (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r, Lex 2830008, w którym wskazano, że art. 50 ust. 1 P.b. znajduje zastosowanie w przypadku robót budowlanych, które nadal są prowadzone; jeżeli organy nadzoru budowalnego wydają swoje rozstrzygnięcia po zakończeniu robót budowlanych, nie ma konieczności by te, wykonane już prace, wstrzymać postanowieniem).

W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i c. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. O zwrocie skarżącej od organu kosztów postępowania w wysokości 100 zł orzeczono w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. Kwota ta stanowi uiszczony przez skarżącą wpis od skargi (k. 29).