Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1250/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 7, art. 14 § 2, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 60, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 161 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia NSA MARIAN EKIERT { spr. } Sędziowie sędzia WSA ROBERT SAWUŁA asesor WSA EWA WOJTYNA Protokolant Anna Mazurek - Ferenc Po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie skarg Prokuratora Okręgowego na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2002 r. nr [...], z dnia [...].04.2002 r. nr [...], z dnia [...].04.2002 r. nr [...], z dnia [...].06.2002 r. nr [...], z dnia [...].06.2002 r. nr [...], z dnia [...].06.2002 r. nr [...], z dnia [...].06.2002 r. nr [...], z dnia [...].06.2002 r. nr [...] i z dnia [...].06.2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodów oraz na decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].12.1999 r., z dnia [...].10.1999 r. , z dnia [...].06.1999 r. , z dnia [...].11.1999 r. , z dnia [...].10.1999 r. , z dnia [...].09.1999 r. , z dnia [...].09.1999 r. , z dnia [...].09.1999 r. i z dnia [...].09.1999 r. { bez numerów } w przedmiocie rejestracji pojazdów I. uchyla zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nimi w mocy decyzje tego organu z dnia [...].10.2001 r., z dnia [...].09.2001 r., z dnia [...].10.2001 r. , z dnia [...].05.2002 r. , z dnia [...].05.2002 r. , z dnia [...].05.2002 r. ,z dnia [...].05.2002 r. , z dnia [...].05.2002 r. i z dnia [...].05.2002 r. II. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zaskarżonych decyzji Prezydenta Miasta [...] III zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu prawomocności niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy po modyfikacji żądania dokonanej w piśmie procesowym z dnia 29.12.2003 r. wystąpił ze skargami skierowanymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie niżej wymienionych decyzji :

1/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].10.2001 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. PEUGEOT 406 jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].12.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...]{sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1250/02 }

2/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].09.2001 r. nr [...], stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. TOYOTA AVENSIS 1,6 jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1272/02 }

3/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].04.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].10.2001 r. nr [...] stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. TOYOTA RAV jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].06.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1273/02 }

4/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. OPEL ASTRA jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1693/02 }

5/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. DAEWOO ESPERO jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.ak SA/Rz 1700/02 }

6/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. NISSAN ALMERA 1,4 jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym serii [...] { sprawa oznaczona sygn.ak SA/Rz 1702/02 }

7/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. OPEL VECTRA jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym serii [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1703/02 }

8/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. OPEL VECTRA jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1704/02 }

9/ decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].06.2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...].05.2002 r. o tym samym numerze, stanowiącej o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu osobowego m. MERCEDES BENZ E 200 jako ciężarowego o numerach podwozia { nadwozia } [...] i silnika [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.1999 r. o rejestracji tego samochodu poprzez adnotację w dowodzie rejestracyjnym seria [...] { sprawa oznaczona sygn.akt SA/Rz 1705/02 }.

Na rozprawie w dniu 20.01.2004 r. Sąd działając w oparciu o art. 111 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 ] zwanej dalej w skrócie p.s.a. zarządził połączenie wymienionych wyżej spraw do łącznego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia, albowiem pozostają one z sobą w związku wynikającym z racji prawie że identyczności występujących w nich stanów faktycznych { różnice dotyczą marek samochodów, numerów podwozia [ nadwozia ] i silnika o serii dowodów rejestracyjnych, a także zakresu zgromadzonych w sprawie dowodów }.

W uzasadnieniu wydanych w poszczególnych sprawach w pierwszej fazie postępowania administracyjnego decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż na wniosek R. F., A. K. i D. H. Zastępca Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] dokonał rejestracji wymienionych wyżej samochodów wydając opisane decyzje, a w ich konsekwencji powołane dowody rejestracyjne i tablice rejestracyjne. Następnie wnioskodawcy odpowiednio w dniach 12.10.1999 r., 9.12.1999 r. , 24.06.1999 r. , { w aktach sprawy sygn. SA/Rz 1693/02 r. – brak zawiadomienia }, 14.10.1999 r. , 27.09.1999 r. , 3.09.1999 r., 3.09.1999 r. i 2.12.1999 r. złożyli do Urzędu Miejskiego zawiadomienia o dokonanych zmianach rodzaju pojazdów z osobowego na ciężarowy wnosząc o dokonanie odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym poszczególnych samochodów. Do wniosków dołączyli oni zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdów wydane odpowiednio przez Stację Kontroli Pojazdów ""T. "" i Stację Kontroli Pojazdów w S " { sprawy oznaczone sygn.akt 1273/02, SA/Rz 1700/02, SA/Rz 1702/02, SA/Rz 1703/02 i SA/Rz 1704/02 }. Organ rejestrujący wydał zainteresowanym dokumenty w postaci " dowodów rejestracyjnych " dla pojazdów po dokonanych zmianach, ale też nie zmienił ani też nie uchylił wcześniejszych decyzji wydanych na wniosek tych samych osób dotyczących przedmiotowych pojazdów oznaczonych tymi samymi numerami identyfikacyjnymi, co pojazdy po przeróbkach, lecz uprzednio oznaczonych jako osobowe. Zaistniała więc sytuacja w której dla pojazdu oznaczonego identycznymi numerami podwozia i silnika, tej samej marki i z takim samym numerem rejestracyjnym wydane zostały dwa dowody rejestracyjne, z tym że jeden z nich zawiera w pozycji rodzaj pojazdu i przeznaczenie zapis " osobowy " , a drugi zapis " ciężarowy ", z tym że stosownej decyzji w przedmiocie zarejestrowania pojazdu jako ciężarowego nie wydano. W tych okolicznościach Kolegium przyjęło, iż w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma przedmiotu postępowania, albowiem takowa decyzja w ogóle nie została wydana, a jedyną czynnością do której ograniczył się organ było wydanie dowodu rejestracyjnego jako dokumentu stwierdzającego zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym dopuszczenie pojazdu do ruchu. Czynność ta w ocenie organu nie jest tożsama z wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej o zarejestrowaniu pojazdu. W takim stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 157 § 1 kpa decyzjami z dnia [...].10.2001 r., [...].09.2001 r., [...].10.2001 r., [...].05.2002 r., [...].05.2002 r., [...].05.2002 r., [...].05.2002 r., [...].05.2002 r. i [...].05.2002 r. umorzyło postępowanie administracyjne.

W związku z powyższymi decyzjami Prokurator Okręgowy wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskami o ponowne rozpatrzenie spraw, kwestionując stanowisko Kolegium zwłaszcza w świetle poglądu zaprezentowanego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.1999 r. sygn.akt OPK 25/99, zgodnie z którym każda rejestracja pojazdu w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, dokonywana jest w formie decyzji. Zmiana zaś rejestracji samochodu osobowego na ciężarowy jest także rejestracją i musi być dokonana w formie decyzji, przy czym zauważył, iż to że rejestracja następuje w formie decyzji administracyjnej nie oznacza, że musi ona zwierać wszystkie elementy decyzji określone w art. 107 § 1 kpa. Ponadto Prokurator wywodzi, iż rejestracja samochodu osobowego na ciężarowy jest decyzją administracyjną również wówczas gdy następuje to w wyniku dokonania odpowiedniego wpisu w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym, a każdy wniosek o rejestrację pojazdu skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego, które kończy się bądź dokonaniem rejestracji, bądź też jej odmową. W ocenie Prokuratora każda inna interpretacja dotycząca tej kwestii powodowałaby efekt tego rodzaju, iż nawet w przypadku stwierdzenia dokonania zmiany rejestracyjnej samochodu z osobowego na ciężarowy z rażącym naruszeniem prawa z pominięciem na przykład stosownego świadectwa homologacyjnego, co właśnie ma miejsce w omawianych sprawach, nie mogłoby być to wzruszone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu spraw działając w oparciu o art. 105 § 1 i 127 § 3 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz 157 § 1 kpa nie uwzględniło wniosków Prokuratora i zaskarżonymi decyzjami utrzymało w mocy swoje uprzednio wydane w sprawie decyzje.

W uzasadnieniach tych decyzji Kolegium podniosło, iż w sprawach nie ma sporu co do zasady pomiędzy stanowiskiem zaprezentowanym we wnioskach Prokuratora a stanowiskiem organu, zaś występująca różnica sprowadza się do oceny występujących w nich okoliczności faktycznych. Kolegium bowiem w całej rozciągłości akceptuje stanowisko wyrażone w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.2000 r. sygn.akt OPK 17/00 i z dnia 18.12.2000 r. sygn.akt OPK 18/00 co do konieczności przedłożenia świadectwa homologacji, jak również wyrażonego w uchwale z dnia 15.11.1999 r. sygn.akt OPK 25/99 co do obligatoryjnej formy dokonania rejestracji w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zauważa, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż decyzja która w ramach prowadzonego postępowania miała być unieważniona w ogóle zapadła. Nie można natomiast zgodzić się w ocenie Kolegium z tym, iż sam wpis w dowodzie rejestracyjnym { przerejestrowanie samochodu z osobowego na ciężarowy } stanowi decyzję administracyjną. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.1999 r. sygn.akt OPK 25/99 rejestracja pojazdu dokonuje się w wyniku wydanej w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, a następnie wydania dowodu rejestracyjnego, przy czym wydanie dowodu rejestracyjnego ma charakter czynności materialno – technicznej co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24.09.2001 r. sygn.akt OPS 6/01. W powołanej ostatnio uchwale wyraźnie bowiem zaznaczono, iż " samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno – techniczną " , która winna być poprzedzona wydaniem decyzji administracyjnej. Sam zatem wpis w dowodzie rejestracyjnym jest następstwem podjęcia uprzednio decyzji administracyjnej i to niezależnie od tego w jakiej formie { pisemnej czy ustnej } decyzja ta została podjęta. Nie można więc tegoż wpisu utożsamiać z zaistnieniem jego przyczyny sprawczej w postaci decyzji administracyjnej. W świetle powyższych wywodów w okolicznościach sprawy można byłoby mówić co najwyżej o " unieważnieniu czynności materialno – technicznej " , która uzewnętrznia się w fakcie wydania dowodu rejestracyjnego, nie zaś o unieważnieniu decyzji, która w ogóle nie została wydana. Nie mniej jednak instytucja " unieważnienia czynności materialno – technicznej " obca jest regulacji zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego, zaś z racji " niebytu " decyzji nie można mówić o stwierdzeniu jej nieważności. W konkluzji uzasadnienia swoich decyzji organ zauważa, iż w okolicznościach rozstrzyganej sprawy samochody zgodnie z wnioskiem i świadectwem homologacji zostały zarejestrowane jako osobowe i takimi nadal pozostają Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie nastąpiło ich przerejestrowanie, albowiem w tym przedmiocie nie zapadła wymagana prawem decyzja. Zaistniała jedynie czynność materialno – techniczna w postaci wydania dowodu rejestracyjnego ze zmienionym wpisem co do rodzaju pojazdu. Z tego faktu w ocenie organu nie jest możliwe domniemywanie, iż w istocie przedmiotowa decyzja została wydana. Nie jest również możliwym przyjęcie, że sam fakt dokonania wpisu stanowi jednocześnie o podjęciu decyzji administracyjnej bez potrzeby udokumentowania powyższego choćby w postaci sporządzonego na tę okoliczność protokołu potwierdzającego fakt podjęcia decyzji w formie ustnej. Dążenie zaś do posługiwania się przez organ przy załatwianiu sprawy najprostszymi środkami nie może prowadzić do sytuacji, w której decyzja zostanie pozbawiona minimum elementów określonych w art. 107 kpa, pozwalających na jej indywidualne wyodrębnienie jako aktu administracyjnego. Niezależnie od tego w uzasadnieniu trzech pierwszych decyzji Kolegium polemizując ze stanowiskiem Prokuratora twierdzi, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji zostało podjęte, czego wyrazem jest zapadłe rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania administracyjnego, a nie odmowa wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.

Decyzje te zakwestionował Prokurator Okręgowy wspomnianymi na wstępie skargami wnosząc po modyfikacji zawartego pierwotnie w skardze żądania o ich uchylenie.

Uzasadniając tak sformułowane żądanie Prokurator zarzucił wiążące się z ich wydaniem rażące naruszenie prawa, a w szczególności naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997r. – Prawo o ruchu drogowym w wyniku przyjęcia, że zmiana dowodu rejestracyjnego polegająca na tym, że w miejsce wpisanego w nim samochodu osobowego wpisano ten sam samochód o tych samych numerach identyfikacyjnych jako ciężarowy, a więc diametralnie inny o zupełnie odmiennym przeznaczeniu, nie stanowi decyzji o rejestracji samochodu ciężarowego, co skutkowało umorzeniem tego postępowania, podczas gdy w rzeczywistości wpisanie w istniejącym już dowodzie rejestracyjnym zupełnie innego od ujętego w nim typu samochodu w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa i orzecznictwa sądowego jest decyzją administracyjną.

Co się zaś tyczy decyzji Prezydenta Miasta [...], to Prokurator zarzucił im rażące naruszenie prawa, a w szczególności naruszenie art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz naruszenie § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19.06.1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów [ Dz.Ust. Nr 59 poz. 632 z późn.zm. ] przez zarejestrowanie przedmiotowych samochodów jako ciężarowych bez wymaganego powołanymi przepisami zaświadczenia homologacyjnego, które wyłącznie jest podstawą do uznania, że nastąpiła zmiana samochodu osobowego na ciężarowy.

Uzasadniając tak sformułowane zarzuty Prokurator wywodzi, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.1999 r. sygn.akt OPK 24/99 { ONSA Nr 2/2000 poz. 54 } każda rejestracja pojazdu stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. następuje w formie decyzji administracyjnej. Zmiana rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy w związku z dokonaniem rejestracji { przerejestrowanie } nastąpić może jedynie na podstawie decyzji opartej na świadectwie homologacyjnym. W tym przypadku z rejestracją mamy do czynienia także wówczas gdy dochodzi do niej poprzez odpowiedni wpis w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym. W takim przypadku następuje bowiem zmiana przeznaczenia dopuszczonego do ruchu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy. Ponadto należy zauważyć, co podkreślił już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31.08.1984 r. sygn.akt SA/Wr 430/84 { OSPiKA Nr 9-10/1986 poz. 176 }, że w sytuacji gdy uprawnienia strony nie powstają z mocy samego prawa, organ administracji zobowiązany jest dokonać ich konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Z użytych zaś w art. 73 ust. 1 i 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym sformułowań " rejestracji pojazdu dokonuje....starosta " i " rejestracji dokonuje się..." wynika, że uzyskanie przewidzianych w tych przepisach uprawnień przez dany podmiot nie następuje z mocy samego prawa, ale dopiero w wyniku konkretyzacji normy prawnej. Owa konkretyzacja zapisu zawartego w art. 73 ust. 1 cyt. ustawy dokonuje się poprzez rejestrację samochodu oraz wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Czynności te autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydania decyzji. Akt rejestracji samochodu jest więc decyzją w znaczeniu materialno – prawnym. To zaś, że sprawa o zarejestrowanie samochodu jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, nie musi oznaczać, że rejestracja pojazdu wymaga wydania decyzji zawierającej wszelkie elementy określone w art. 107 § 1 kpa. W powołanej wyżej już uchwale z dnia 15.11.1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 12 § 1 kpa organ administracji powinien posługiwać się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W przypadku przychylenia się do wniosku właściciela pojazdu, interes strony przemawia za załatwieniem sprawy w formie ustnej, jeżeli Prawo o ruchu drogowym, ani inny przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Z powołanych przepisów prawa wynika, że wyłącznym dokumentem uprawniającym do dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym dotyczących zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu, a w szczególności zmiany samochodu osobowego na ciężarowy jest świadectwo homologacji, a nie zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu, co podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 23.10.2000 r. sygn.akt OPK 17/00 { ONSA Nr 2/2000 poz. 62 }. W świetle zatem powyższych wywodów zakwestionowane decyzje Prezydenta Miasta są nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, skoro rażąco naruszają one powołane przepisy prawa.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w motywach zaskarżonych decyzji. Uzupełniająco zaś wywiodło, że gdyby podzielić stanowisko Prokuratora, to jedna i ta sama decyzja spełniałaby niejako " podwójną rolę ". Raz byłaby bowiem źródłem uprawnienia wynikającego z dokonania rejestracji pojazdu jako osobowego, drugi raz rodziłaby uprawnienie wynikające z rejestracji pojazdu jako ciężarowego. Z takiego właśnie toku rozumowania zdaje się wynikać fakt, że jako podlegającą stwierdzeniu nieważności wskazano w skardze decyzję Prezydenta Miasta o zarejestrowaniu pojazdów jako osobowych, wobec właśnie braku możliwości wskazania decyzji, w sprawie przerejestrowania samochodów na ciężarowe, a dodać należy, że wnioskodawcy przedstawili świadectwo homologacji na samochód osobowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Przystępując do oceny w aspekcie legalności zaskarżonych decyzji na wstępie wypadnie zauważyć, iż występujący w połączonych sprawach, w których kończyły one postępowanie administracyjne stan faktyczny jest bardzo podobny. Nie mniej jednak w poszczególnych sprawach dają się zauważyć bardziej lub mniej wyraźne różnice, które przedstawiono poniżej.

We wszystkich tych sprawach impulsem do wszczęcia postępowania administracyjnego był wniosek R. F., A. K. i D. H. { wspólników spółki cywilnej " A" } o zarejestrowanie pojazdów samochodowych złożony w różnym czasie.

I tak w sprawie oznaczonej nr [...] wniosek ten wpłynął do Urzędu Miejskiego w dniu 9.12.1999 r. i dotyczył zarejestrowania samochodu marki Peugeot 406. Wniosek ten uwzględniono decyzją wydaną przez zastępcę Naczelnika Wydziały Spraw Obywatelskich, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...].12.1999 r., rejestrując wspomniany samochód jako osobowy na nazwisko R. F. w tym samym dniu i wydając w tym dniu dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne. Wnioskodawcy ci w dniu 11.10.1999 r. złożyli wniosek o zarejestrowanie samochodu marki Toyota Avensis 1,6, który również uwzględniony został decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...].10.1999 r., w wyniku czego wspomniany samochód zarejestrowano jako osobowy i w tym dniu wydano dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne { sprawa nr [...] }. Podobnie rzecz się miała z samochodem marki Toyota RAV IV, z tym że w tym wypadku wniosek, rejestracja, a także wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych nastąpiło w dniu [...].06.1999 r. { sprawa oznaczona nr [...] } i w sprawach oznaczonych nr [...] oraz [...] z tym że w pierwszej z nich chodziło o samochód marki Opel Astra, a moment zaistnienia tych zdarzeń określa dzień [...].11.1999 r. , w drugiej o rejestrację samochodu marki Nissan Almera 1,4 { [...].09.1999 r. }, a w trzeciej o rejestrację samochodu marki Mercede Benz E 200 Komp { [...].09.1999 r. } Nieco inaczej wyglądała sytuacja w sprawie oznaczonej nr [...]. W tym przypadku wniosek dotyczący rejestracji samochodu osobowego marki Daewoo Espero opatrzony jest datą 23.09.1999 r., a u dołu dokumentu wpisano datę 14.10.1999 r. , decyzję o jego rejestracji wydano w dniu [...].10.1999 r. , a odbiór dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych potwierdził R. F. w dniu 23.09.1999 r. W sprawie oznaczonej nr SKO [...] wniosek o rejestrację samochodu osobowego Opel Vectra pochodzi z dnia 2.09.1999 r. , decyzję wydano w dniu [...].09.1999 r. , zaś brak jest potwierdzenia odbioru dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Natomiast w sprawie oznaczonej nr [...] dotyczącej rejestracji samochodu osobowego Opel Vectra wniosek opatrzony jest datą 1.09.1999 r., u dołu dokumentu figuruje data [...].09.1999 r. i z tą datą wydano decyzję o jego zarejestrowaniu, zaś odbiór dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych potwierdził A. K. w dniu 1.09.1999 r. Dodać należy, że we wszystkich tych sprawach do wniosku dołączone były faktury Vat, wyciągi ze świadectw homologacji i zaświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej, za wyjątkiem spraw oznaczonych nr [...], nr [...], i nr [...], obejmujących samochody nabyte od poprzednich właścicieli, gdzie w miejsce wyciągów ze świadectwa homologacji dołączono dowody rejestracyjne i tablice rejestracyjne.

Następnie we wszystkich tych sprawach zawiadomili oni Urząd Miejski o dokonanych zmianach w przedmiotowych samochodach z osobowego na ciężarowy wnosząc jednocześnie o zamieszczenie odpowiedniej adnotacji w stosownych dowodach rejestracyjnych. Zawiadomienia te, za wyjątkiem sprawy oznaczonej nr [...], dotyczącej rejestracji samochodu Opel Astra , w aktach której brak jest wspomnianego zawiadomienia, wpłynęły do Urzędu kolejno w dniach 9.12.1999 r., 12.10.1999 r., 24.06.1999 r., 14.10.1999 r., 27.09.1999 r., 3.09.1999 r. 3.09.1999 r. i 2.09.1999 r. i dołączono do nich zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym samochodu i opisy zmian dokonanych w pojazdach. W każdym natomiast przypadku nie dołączono świadectwa homologacji samochodu ciężarowego. W aktach spraw oznaczonych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] znajdują się dowody rejestracyjne samochodów osobowych, z tym że w sprawie dotyczącej samochodu marki Daewoo Espero { nr [...] } na zawiadomieniu widnieje adnotacja " dokonano zmiany na ciężarowy 99.10.14 " sygnowana nieczytelnym podpisem. To samo dotyczy sprawy oznaczonej nr [...] obejmującej samochód marki Mercedes Benz 2000 Komp, z tym że jako datę dokonania zmiany wskazano " 99.09.09 " , zaś w sprawie oznaczonej nr [...] obejmującej samochód marki Opel Vectra wspominana adnotacja z oznaczeniem daty " 99.09.03 " opatrzona jest nieczytelnym podpisem i okrągłą pieczęcią Urzędu Miejskiego. Natomiast w sprawie dotyczącej zmiany rodzaju pojazdu marki Toyota Avensis 1,6 z osobowego na ciężarowy { nr [...] } wzmiankę o dokonaniu zmiany samochodu na ciężarowy sygnowano datą " 99.10.12 " , nieczytelnym podpisem i pieczęcią " Inspektor A. G. " , zaś zalegający w aktach dowód rejestracyjny samochodu osobowego wystawiony na R. F. przekreślono poprzecznie, zamieszczając na nim adnotację o jego anulowaniu. W pozostałych sprawach brak jest w aktach zarejestrowanych samochodów osobowych dowodów rejestracyjnych i adnotacji o dokonanych zmianach, w każdej natomiast z badanych spraw znajdują się dowody uiszczenia opłaty rejestracyjnej, zaś brak jest dowodów rejestracyjnych na samochody ciężarowe. We wszystkich sprawach, za wyjątkiem oznaczonej nr [...] dotyczącej rejestracji samochodu osobowego marki Daewoo Espero oraz sprawy oznaczonej nr [...] dotyczącej rejestracji samochodu osobowego marki Opel Vectra wnioskodawcy potwierdzi odbiór dowodów rejestracyjnych i tablic rejestracyjnych, w żadnej z nich natomiast nie znajduje się potwierdzenie odbioru dowodów rejestracyjnych i tablic rejestracyjnych samochodów ciężarowych.

Dokonując w ramach postępowania sądowo – administracyjnego oceny zaskarżonych aktów Sąd stosownie do zapisu zawartego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1269 ] kieruje się kryterium legalności, nie będąc przy tym związany zawartymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną { art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 zwanej dalej w skrócie p.s.a. }. Owe dyrektywy normatywne określają z jednej strony zakres uprawnień Sądu, z drugiej zaś zakres postawionych przed nim przez ustawodawcę zadań i granice sprawowanej kontroli.

Istotą sporu w badanych sprawach pozostaje nie kwestia formy w jakiej dokonuje się rejestracji samochodów, ale sam fakt ich skutecznego zarejestrowania w formie wynikającej z obowiązujących przepisów prawa { decyzja} w zakresie tyczącym się przerejestrowania przedmiotowych samochodów z osobowych na ciężarowe.

Odnosząc się do tej problematyki na wstępie wypadnie zauważyć, iż rejestracja pojazdów następuje w wyniku rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej, którego efektem finalnym jest decyzja administracyjnym { art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym Dz.Ust. Nr 98 poz. 602 z późn.zm. ], konkretyzująca sytuację wnioskodawcy. Jej wydanie winno być poprzedzone przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego odnoszącego się zarówno do okoliczności faktycznych sprawy jak i jej warstwy prawnej zaś dokonane, zaś dokonane ustalenia przymierzyć należy do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa { art. 71 – 80 Prawa o ruchu drogowym }, która to operacja pozwala organowi bądź to na uwzględnienie wniosku, bądź na odmowę dokonania rejestracji konkretnego pojazdu. Jeżeli zaś tak, to kierując się wspomnianą wyżej zasadą legalności należy skonstatować, iż w zasadzie nie do pomyślenia jest, jakkolwiek teoretycznie nie wykluczone, wydanie wnioskodawcy dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych uprawniającego pojazd do udziału w ruchu bez poprzedzającej tę czynność o charakterze materialno – technicznym, wydania decyzji administracyjnej. W tym miejscu wypadnie zgodzić się z prezentowanym w judykaturze stanowiskiem { powołane przez strony uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.11.1999 r. sygn.akt OPK 24/99 i OPK 25/99 – ONSA 2/2000 poz. 54 i 55 }, iż decyzja o rejestracji pojazdu może przybrać formę ustną { art. 14 § 2 kpa } i nie musi zawierać wszystkich elementów określonych przez ustawodawcę w art. 107 § 1 kpa.. Problem zatem w tym czy w okolicznościach badanych spraw istotnie doszło do rejestracji przedmiotowych pojazdów { przerejestrowania z osobowych na ciężarowe }, a ściślej rzecz ujmując czy wydane zostały stosowne decyzje choćby w ustnej formie. Prezentowane przez organ stanowisko, w świetle dość skąpo zgromadzonego w sprawach materiału dowodowego wydaje się oględnie mówiąc co najmniej przedwczesne. Do powyższej konstatacji prowadzi Sąd po pierwsze wzgląd na istnienie immanentnego związku w sprawach o rejestrację pojazdów jaki występuje pomiędzy wydanymi decyzjami w tego typu sprawach, a wydaniem dowodu rejestracyjnego, po drugie znajdujące się na zawiadomieniach o zmianie przeznaczenia pojazdu adnotacje zaopatrzone nieczytelnym podpisem potwierdzające dokonanie zmiany { sprawy oznaczone nr [...] i nr [...] }, a także pieczęcią okrągłą Urzędu Miejskiego { sprawa nr [...] }, bądź pieczęcią imienną pracownika { sprawa nr [...] }. W pozostałych sprawach brak jest tego typu zapisów. Poza tym w sprawie oznaczonej nr [...] na zawiadomieniu zamieszczono oznaczenie numeryczne sprawy { [...] }. Tego rodzaju oznaczenia znajdują się również na wspomnianych zawiadomieniach w sprawach oznaczonych numerami [...], [...], [...] i [...]. Do tych okoliczności organ w motywach zaskarżonych decyzji wbrew wymogom zawartym w art. 107 § 3 kpa w ogóle się nie odniósł, a przecież wszystkie ono pośrednio choćby wskazywać mogą na to, iż w badanych sprawach w istocie mieliśmy do czynienia z podjęciem decyzji o rejestracji { przerejestrowaniu } samochodów w formie ustnej. Na co również pośrednio wskazuje fakt wydania dowodu rejestracyjnego o ile rzecz jasna miał on miejsce. Ta ostatnia kwestia w dalszym postępowaniu winna być wyjaśniona w sposób nie budzący wątpliwości.

Dokonanie zatem pogłębionych ustaleń we wszystkich tych sprawach z uwzględnieniem specyfiki właściwej dla każdej z nich odrębnie jest koniecznym warunkiem dla ich sfinalizowania odpowiadającą prawu decyzją. Będzie to możliwe przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych w postaci przesłuchania w charakterze świadka na te okoliczności A. G., dopuszczenia dowodu z rejestru spraw " [...].... " dotyczącego zapisów wniosków o rejestrację { przerejestrowanie } poszczególnych samochodów, przy uwzględnieniu sposobu ich rozstrzygnięcia, a także z wydruków komputerowych odnoszących się do rejestracji samochodów o ile rzecz jasna ewidencja komputerowa pojazdów była wówczas prowadzona, a także po sprawdzeniu w każdej ze spraw czy po zarejestrowaniu wydane zostały dowody rejestracyjne i tablice rejestracyjne dla samochodów osobowych, a po ewentualnym przerejestrowaniu dla samochodów ciężarowych. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy podlegać będzie ocenie organu przy uwzględnieniu wymogów określonych w art. 80 kpa, która winna znaleźć pełne odbicie w uzasadnieniu wydanych decyzji w każdej ze spraw. W przypadku zaś gdy ocena ta doprowadziłaby do wniosku potwierdzającego fakt wydania decyzji, to w dalszej kolejności rzeczą organu będzie odniesienie się do podniesionego w skardze żądania, a w szczególności czy zostały one obarczone kwalifikowanymi wadami.

Skoro zatem zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem wymogów określonych w art. 7 i 77 kpa, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik spraw, to działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Z uwagi na cofnięcie skargi przez Prokuratora Okręgowego w części dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta Sąd działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 powołanej wyżej ustawy Sąd umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie.

Orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonych decyzji znajduje swoje uzasadnienie w art. 152 p.s.a.