Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1121/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) NSA Anna Łukaszewska - Macioch Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1965 r. nr [...], znak [...], orzekającej o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], na rzecz Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]".

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że orzeczenie Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości weszło do obrotu prawnego, bowiem jego treść była znana następcy prawnemu byłej właścicielki gruntu – R. C. S. C., ponadto zostało ono przekazane organom administracji państwowej i Sądowi Powiatowemu dla [...]. W powyższej sytuacji faktycznej i prawnej, obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] maja 1965 r. o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]", nie ma podstaw do unieważnienia powyższej decyzji. Ponadto podniesiono, że przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują sankcji nieważności z tytułu wadliwości doręczenia orzeczenia.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniósł A. S. W skardze podnosi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] umorzyło postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 1950 r., w którym odmówiono przyznania byłej właścicielce prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonych przy ul. [...] i Al. [...]w W. Na podstawie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż wyżej wymienione orzeczenie skierowano do właścicielki przedmiotowej nieruchomości R. S., jednak nie zostało ono doręczone adresatce, która wcześniej zmarła. Orzeczenie to zostało wydane między innymi na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R.P. nr 36/28 poz. 341). Art. 80 ust. 2 rozporządzenia nakładał na organ administracji obowiązek doręczenia stronie na piśmie decyzji głównej wydanej w jej nieobecności. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zastosowanie się organu prowadzącego postępowanie z wniosku R. S. do tych wymogów proceduralnych. Z powyższej przyczyny orzeczenie to nie znalazło się w ogóle w obrocie prawnym, wobec czego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zbadanie jego legalności. Brak przedmiotu sprawy skutkował zaś koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Organ orzekający nie mógł w takiej sytuacji prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, bowiem orzeczenie to w ogóle nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego, czyli w sensie prawnym nie istniało. Powyższa decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. stała się ostateczna.

W związku z powyższym wniosek R. S. o przyznanie prawa własności czasowej, obecnie prawa użytkowania wieczystego gruntu, nie został dotychczas rozpoznany, strona nie miała również możliwości odwołania się od tej decyzji. A wobec tego oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej przed rozpoznaniem wniosku dekretowego niewątpliwie stanowiło rażące naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności czasowej i użytkowaniu gruntów ma obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm.) i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku złożonego na podstawie dekretu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawy do wznowienia postępowania.

Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznej zapadłych w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację decyzji administracyjnej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd o samodzielnym charakterze postępowania nadzorczego, którego wszczęcie rozpoczyna nowe postępowanie w stosunku do postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym. Rozstrzygające w tym postępowaniu organy obowiązane są przestrzegać ogólnych reguł procedury administracyjnej.

Stosownie do treści art. 9 i 10 kpa organy winny w toku postępowania administracyjnego dążyć do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, zapewniając stronom czynny udział w toku całego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Organy administracji obydwóch instancji nie dopuściły do udziału w toczącym się postępowaniu wszystkich następców prawnych byłej właścicielki nieruchomości warszawskiej , choć we wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego pełnomocnik skarżącego wskazał następców prawnych R. S. Powyższe naruszenie prawa, jako dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt.4 kpa stanowi przesłankę , o której mówi art. 145 §1 pkt1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien rozpoznać ją z udziałem wszystkich stron tj: T. Z., A. Z. C. P., V. P., L. P., C. P., M. S., S. S., A. S. , M. S., którym powinien zapewnić czynny udziału w każdym stadium postępowania /art.10 kpa/, jak również poinformować o okolicznościach faktycznych i prawnych , które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego /art. 9 kpa/.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit.b art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi