Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 612/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 32 ust. 4a, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 1, art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 15, art. 16 par. 1, art. 105 par. 1, art. 130 par. 3, art. 130 par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. m.d.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], znak: [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla Spółdzielni Mieszkaniowej A, obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi w parterze budynku wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą komunikacyjną w postaci dróg wewnętrznych, chodników i miejsc parkingowych oraz infrastrukturą instalacyjną i śmietnikiem, na działkach o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 w Ł. przy ul. B.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 4 września 2018 r. do Starostwa Powiatowego w wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł. o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją usługową wraz z infrastrukturą komunikacyjną oraz instalacyjną na terenie nieruchomości o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 w Ł. A.K. – właścicielka działki sąsiedniej o nr ewid. 511/2 – poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. pismem z 6 listopada 2018 r. o prowadzonych robotach budowlanych na działce inwestora, tj. wykonaniu wykopu na głębokości około 4 m, powierzchni około 700 m i wylewki betonowej na dnie wykopu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pismo do wiadomości otrzymał również Starosta [...]. Inwestor wyjaśnił, że roboty budowlane zostały rozpoczęte na podstawie zgłoszenia robót rozbiórkowych podziemnych pozostałości po zabudowaniach znajdujących się na tej działce celem oczyszczenia terenu pod przyszłą zabudowę. Zgłoszenia dokonano 28 sierpnia 2018 r.

Decyzją z [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.K. stwierdziła, że organ pierwszej instancji pominął fakt samowolnego przystąpienia do robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie podjął stosownych działań w zakresie uzyskania wyników kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Zakres prowadzonych robót budowlanych (tj. wytyczenie geodezyjne, niwelacja terenu, wykonanie ławy fundamentowej) wykracza poza prace rozbiórkowe po poprzednich zabudowaniach, realizowane w oparciu o dokonane przez inwestora zgłoszenie. Decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, dlatego postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Organ pierwszej instancji odstąpił od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez brak umożliwienia stronom zapoznanie się z uzupełnionym przez inwestora materiałem dowodowym.

Organ drugiej instancji podniósł następnie, że zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z prośbą o przeprowadzenie kontroli, czy roboty objęte zaskarżoną decyzją Starosty [...] zostały przez inwestora rozpoczęte. Wystąpił do organu pierwszej instancji o przekazanie informacji, czy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oraz o przesłanie akt dotyczących zgłoszenia robót rozbiórkowych na terenie planowanej inwestycji.

Starosta [...] wskazał, że zaskarżonej decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności oraz przekazał akta.

Pismem z 2 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. poinformował organ drugiej instancji, że w związku z interwencją A.K., 16 listopada 2018 r przeprowadzono kontrolę robót budowlanych prowadzonych na terenie inwestycji. Stwierdzono, że prowadzone są roboty polegają na rozbiórce fundamentów i piwnic – pozostałości istniejącego na tym terenie budynku. Wykopy powstałe w wyniku rozbiórki zostały zabezpieczone przed osunięciem mas ziemnych poprzez ustabilizowanie dna wykopu mieszanką chudego betonu. W świetle powyższego organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

A.K. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego w Ł. z [...] grudnia 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego przystąpienia do robót budowlanych.

Z uwagi na to, że ze zdjęć z 31 grudnia 2018 r. wynikało, że inwestor rozpoczął wykonywanie fundamentów pod planowany budynek mieszkalny, organ drugiej instancji ponownie zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o przeprowadzenie kontroli ze względu na prawdopodobieństwo podjęcia dalszych robót budowlanych po kontroli przeprowadzonej 16 listopada 2018 r.

23 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził kontrolę budowy. Ustalono, że w istniejącym po rozbiórce wykopie ułożono elementy szalunków i zbrojenia zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi folią. Według oświadczenia kierownika budowy czynności te zostały wykonane w pierwszej połowie grudnia 2018 r. i miały charakter tymczasowy – ułożone zostały w wykopie z uwagi na kradzież materiałów z placu budowy w porozumieniu z inwestorem. Od tego czasu na terenie działek nie były prowadzone żadne roboty budowlane, a teren budowy był zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Inwestor oświadczył, że wytyczenie budynku i realizacja inwestycji zostanie rozpoczęta, jeżeli uzyskana decyzja o pozwoleniu na budowę stanie się ostateczna. W świetle powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znalazł podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Pismem z 7 marca 2019 r. A.K. poinformowała organ drugiej instancji o wydaniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] o uchyleniu w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] grudnia 2018 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie samowolnego przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Z tego względu organ drugiej instancji zawiesił postępowanie postanowieniem z [...] marca 2019 r.

Z chwilą wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] lutego 2019 r., nr [...], znak: [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych na terenie działek o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 w Ł. przy ul. B przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w Ł., ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania. Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. organ drugiej instancji podjął zawieszone postępowanie.

Organ drugiej instancji wskazał dalej, że z uwagi na brak uprawnień kontrolnych co do możliwości ustalenia, czy wykonane dotychczas przez inwestora roboty budowlane ocenić należy jako samowolne, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o przeprowadzenie oględzin umożliwiających ocenę stanu faktycznego. Organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że roboty te stanowią samowolę budowlaną. Zostało to również potwierdzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji ostatecznej z [...] maja 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Tym samym nie było możliwe stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, że inwestor rozpoczął wykonywanie robót budowlanych objętych analizowaną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działki nr ewid. 1844/1 i 1844/2) na cele budowlane. Burmistrz Miasta Ł. decyzją z [...] czerwca 2018 r., nr [...] ustalił na rzecz A. C., prowadzącej działalność gospodarczą A z siedzibą w Ł., warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi w parterze wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 przy ul. B w Ł.. Decyzją z [...] września 2018 r., nr [...] Burmistrz Miasta Ł. przeniósł decyzję z [...] czerwca 2018 r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A z siedzibą w Ł.. Tym samym, w ocenie organu drugiej instancji, nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Według organu drugiej instancji, planowana inwestycja spełnia warunki i wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności w zakresie wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Projektowany kąt nachylenia połaci dachowych wynosi 5 % (czyli około 2,86°) przy dopuszczalnej według tej decyzji wartości od 2° do 15°. Inwestycja odpowiada również wymaganiom odnoszącym się do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (od 13,4 do 13,8 m) oraz wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr ewid. 1844/1 (około 23,82% przy dopuszczalnym od 20% do 30%). Planowana inwestycja była również zgodna z pozostałymi ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy.

W ocenie organu drugiej instancji, planowane usytuowanie budynku na działce spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.", określone m. in. w § 12 i w § 13. Z projektu zagospodarowania terenu oraz rysunków analizy przesłaniania, przedłożonych przez A.C. 8 lutego 2019 r. wynika, że w sąsiedztwie planowanego budynku znajdował się budynek mieszkalny jednorodzinny z oknami zlokalizowanymi, m. in. od strony południowej (na działce o nr ewid. 511/2). Stwierdzono, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w sposób określony w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., na osi najbliżej usytuowanego okna w ścianie południowej sąsiedniego budynku, nie znajdowała się część projektowanego obiektu. Inwestor, składając wraz z projektem analizę nasłonecznienia wykazał, że planowane pokoje mieszkalne będą miały zapewniony wymagany czas nasłonecznienia 3 godzin w dniach równonocy w godzinach 7:00 a 17:00. Z projektu zagospodarowania terenu ponadto wynika, że prawidłowo usytuowane zostały także miejsca postojowe – zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a i b w związku z § 19 ust. 7 oraz § 20 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., jak również miejsce do gromadzenia odpadów stałych – według § 23 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Planowana inwestycja została równocześnie dobrze zaprojektowana pod względem usytuowania z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, gdyż zachowano wymaganą między budynkami odległość 8 m. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 2117), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z dnia 2 grudnia 2015 r.", przedłożony projekt budowlany posiada uzgodnienie przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych – mgr inż. H.B. Został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych mgr inż. B.O. Do projektu budowlanego dołączono opinię geotechniczną, dokumentację badań podłoża gruntowego oraz projekt geotechniczny. Zatwierdzony projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Przedstawiony projekt budowlany spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462 ze zm.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję A.K. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Decyzjom organów obu instancji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedopuszczalną, dowolną ocenę materiału dowodowego;

2. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy istniejący w dacie wydania skarżonej decyzji stan faktyczno-prawny nie pozwalał na umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, a tym samym utrzymaniem tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.

W uzasadnieniu skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, że tak zwana "linijka słońca" dla dwóch dat w roku, która jest w aktach dotyczy budynku nie w Ł. przy ul. B, lecz budynku w Ł. przy ul. B. W obu miejscowościach występuje ul. B. Takie elementy w dokumentach dotyczące innych lokalizacji, jak przywołanie nieistniejącego kina C (istnieje kino D), czy naniesione na mapie domy, które już nie istnieją świadczą to o tym, że nikt z urzędników Starostwa Powiatowego w Ł. ich nie analizował, a inwestor w ramach uzupełnienia dostarczył dokumenty, co do których nikt nie powziął wątpliwości, bo zapewne nie analizował ich treści. Według skarżącej, ten błąd powtórzył Wojewoda [...]. W domu skarżącej mieszka niepełnosprawna osoba, a w bloku będzie 35 mieszkań. 30 lat temu pod osiedle to zabrano dziadkom skarżącej 1 300 m2 i część terenu pomimo upływu 30 lat jest niewykorzystana. Nie są to mieszkania komunalne, a typowo komercyjne – deweloperskie. Zdaniem skarżącej, blok mógł tak zostać usytuowany, aby nie oddziaływać negatywnie na jej nieruchomość. Decyzja z [...] listopada 2018 r. o pozwoleniu na budowę, najwcześniej dopiero 12 czerwca 2019 r., uzyskała przymiot ostateczności na skutek wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] r. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadła między innymi na skutek oczywiście wadliwej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pomimo, że skarżąca wniosła o umorzenie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę na skutek popełnienia samowoli przez inwestora. Organ administracji architektoniczno-budowlanej i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. całkowicie zignorował fakt dokonania przez nią zawiadomienia z 6 listopada 2018 r. o fakcie samowolnego przystąpienia przez inwestora do prowadzenia robót budowlanych, pomimo braku posiadania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca po raz kolejny 4 grudnia 2018 r. wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania w sprawie. Jak wynika z zestawienia dat przystąpienia przez inwestora do robót budowlanych, tj. 10 października 2018 r. wykonywania robót ziemnych – wykopów, a następnie wylania 31 października 2018 r. w przygotowanych wcześniej wykopie ławy fundamentowej pod przyszły budynek wielorodzinny, działał on w warunkach samowoli budowlanej, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co organ pierwszej instancji "pominął", w co najmniej niezrozumiały sposób. Według skarżącej, inwestor posiadał jedynie prawo prowadzenia robót rozbiórkowych pozostałości po poprzednich zabudowaniach i ich fundamentów, co wynikało z "pozwolenia z [...] sierpnia 2019 r.". Załączony do tego "pozwolenia" rysunek wskazywał miejsce gdzie miała nastąpić rozbiórka tych fundamentów. Zakres tych robót w jakimkolwiek zakresie nie upoważniał inwestora do jego rozszerzenia o przystąpienie do prowadzenia robót przygotowawczych, w tym wytyczenia geodezyjnego, czy niwelacji terenu, które mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. Ewidentną samowolą budowlaną było także wykonanie ławy fundamentowej, a do wykonania której mogłoby uprawniać dopiero ostateczna decyzja z uwagi na wielość stron postępowania. Porównanie lokalizacji miejsc po usuwanych fundamentach starych budynków i ich piwnic z kształtem wykopu wykonanego już przed 6 listopada 2018 r. prowadziło do wniosku, że istniejący wówczas wykop nie był jedynie pozostałością po robotach rozbiórkowych, bowiem obejmuje większy zakres i był tożsamy z terenem wykopu pod przyszły budynek mieszkalny, tj. jego rozmiary, głębokość i kształt były zgodne z powyższym projektem zagospodarowania terenu, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Pod "przykrywką" wykonywanych robót rozbiórkowych inwestor, pomimo nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przystąpił pod koniec listopada do samowolnego prowadzenia robót, związanych z budową budynku wielorodzinnego, a w grudniu na wykonanej wcześniej wylewce z chudego betonu na całej powierzchni, założył szalunki i przystąpił do wykonywania fundamentów. Na "wylewce zabezpieczającej" wykonane były fundamenty i wykonany był już poziom -1. Zdaniem skarżącej, pokazuje to ewidentnie, że była i jest to typowa samowola budowlana, które była tolerowana przez Starostwo Powiatowe, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Ł., a później [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewodę [...]. Według skarżącej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. od początku działał jednostronnie, wyłącznie na korzyść inwestora. Organ ten błędnie przyjął, że nieostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę uprawniała do prowadzenia robót. W sprawie istnieją sporne interesy stron, co zdaniem skarżącej, wykluczało możliwość przystąpienia do robót w oparciu o art. 130 § 4 k.p.a. na podstawie decyzji nieostatecznej. Wojewoda [...] nie zajął własnego stanowiska, nie przeprowadził własnych ustaleń, a jedynie opierał się na błędnej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego, który całkowicie zgodził się z argumentacją przyjętą przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 7 października 2019 r. uczestnik postępowania – Spółdzielnia Mieszkaniowa A wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu uczestnik postępowania wskazał, że w projekcie budowlanym w części opisowej na stronach 9-10 w punkcie 2.8 została zawarta analiza obszaru odziaływania obiektu na działki sąsiednie, w tym działkę nr 511/2 położoną przy ul. B 41 w Ł., m. in. pod kątem nasłonecznienia. Analiza nasłonecznienia, rozkład cieni i przesłaniania budynku dotyczy niewątpliwie budynku w Ł. przy ul. B (w szczególności w odniesieniu do sąsiedniego budynku w Ł. przy ul. B 41 – adres budynku sąsiadującego z inwestycją). Załączony schemat nasłonecznienia jest integralną częścią projektu budowlanego oraz podstawą do stwierdzeń zawartych w opisie projektu. Dokonując analizy oddziaływania projektowanego obiektu na działki sąsiednie bada się czas nasłonecznienia/zacienienia na 21 marca oraz 23 września. W projekcie budowlanym po części opisowej analizy oddziaływania załączono rysunek z obrysami budynków i tzw. linijką słońca na 21 marca. W tabelce omyłkowo wpisano adres Ł. ul. B zamiast Ł. ul. B. Rysunek ten odwzorowuje kształty budynków, ich położenie w stosunku do siebie oraz stron świata i jest wiernym przeniesieniem z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych, obejmujących Ł., która stanowiła podstawę opracowania zarówno analizy nasłonecznienia, jak i podstawę do opracowania projektu zagospodarowania terenu. Mapa została wykonana przez uprawnionego geodetę S. W., zaewidencjonowana w Starostwie Powiatowym pod numerem [...]. Mapa posiada zarówno oznaczenie współrzędnych geodezyjnych jednoznacznie określających usytuowanie w terenie, jak i tabliczkę znamionową z nazwą miejscowości "Ł." oraz ulicy "B" i oznaczone numery działek. Projekt zagospodarowania terenu oraz analiza nasłonecznienia są zgodne z wyżej wskazaną mapą sytuacyjno- wysokościową, co jest stwierdzone podpisem uprawnionych projektantów, którzy mieli świadomość, że schemat nasłonecznienia dotyczy niewątpliwie budynków położonych w Ł. przy ul. B. Świadomość taką miały także organy obu instancji. Jak wynika z notatki służbowej z 8 lutego 2019 r., sporządzonej przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego w Ł., projektant uzupełnił dokumentację w zakresie analizy przesłaniania i nasłonecznienia poprzez przedłożenie rysunków z obrysami budynków i tzw. linijką słońca na dzień 21 marca (złożone ponownie) oraz na dzień 23 września, stąd na rysunkach tych brak jest pieczątki Starostwa Powiatowego w Ł.. Obrysy budynków, projektowanego oraz budynku położonego przy ul. B 41, przeniesione zostały dokładnie z tej mapy oraz z wykonanego na jej podstawie projektu zagospodarowania terenu, co pokazano na schematach nasłonecznienia i tzw. "linijki słońca" dla 23 września oraz dla 21 marca. Rysunki powyższe są wyciągniętym z mapy obrysem budynków stanowiącym schemat ich usytuowania względem siebie (co pokrywa się z mapą) z nałożonymi azymutami słońca, które są indywidualne dla poszczególnych współrzędnych, w tym wypadku dla Ł. ul. B działki nr ewid. 1844/1 i działek sąsiednich. Układ obrysów budynków na schematach i ich położenie względem siebie są jednoznacznie identyczne jak na rysunkach z mapami, gdzie opis miejscowości położenia działki – "Ł." jest czytelny, co nie pozostawia wątpliwości, że są to budynki znajdujące się w Ł. przy ul. B a nie w Ł. przy ul. B. Obrysy przedstawionych budynków i ich usytuowanie względem stron świata wykluczają możliwość ich lokalizacji w Ł. W Ł. przy ul. B 41 jest położona nieruchomość zabudowana jednakże o innym kształcie i gabarytach, usytuowana narożnikowo przy skrzyżowaniu ul. B oraz ul. E, zaś działka z nią sąsiadująca nie jest działką budowlaną. Projektant A. C. składając w Starostwie Powiatowym w Ł. projekt budowlany zauważyła tę oczywistą omyłkę w tabelce zamieszczonej w prawym dolnym rogu wyżej opisanej mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych i dokonała korekty na dwóch egzemplarzach – co jest widoczne – korektorując słowo "Ł." i długopisem wpisując prawidłowo "Ł.". Omyłkowo wpisane miasto Ł. zostało wykreślone z tabelek umieszczonych w części rysunkowej. Nie zostało poprawione w części opisowej, w której znajdował się rysunek obrysami budynków i tzw. linijka słońca na dzień 21 marca. Powyższą nieścisłość w dokumentacji projektowej należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską, która nie może być oceniana jako istotne naruszenie przepisów postępowania w zakresie oceny materiału dowodowego. Uczestnik postępowania podniósł także, że organ administracji architektonicznobudowlanej nie jest właściwy do kontroli i oceny wykonanych robót budowlanych. Z tych względów Wojewoda [...] słusznie oparł swą decyzję na ustaleniach poczynionych przez uprawnione do tego organy nadzoru. Postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej było przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego i zostało zakończone decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych.

Postanowieniem z 11 marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu sąd stwierdził, że przed tutejszym sądem 15 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SA/ Łd 616/19 zapadł wyrok ze skargi A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] maja 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnego przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych, a dotyczących spornej inwestycji. 14 lutego 2020 r. wpłynęła skarga kasacyjna skarżącej i sprawa nie jest prawomocnie zakończona. W związku z powyższym sąd stwierdził, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", umożliwiająca fakultatywne zawieszenie niniejszego postępowania sądowadministracyjnego. Konsekwencje prawomocnego wyroku tutejszego sądu z 15 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 616/19, rozstrzygającego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnego rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem stosownej decyzji, rzutują na ocenę legalności zaskarżonej decyzji dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca stwierdziła, że sąd dysponuje wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego. Pozostaje natomiast ich kontrola, co jest domeną sądu. Faktem jest, że toczyło się postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, niemniej jednak postępowanie to zostało ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej umorzone, a obecnie Naczelny Sąd Administracyjny będzie oceniał czy zaistniały przesłanki do umorzenia tego postępowania. Niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Nie sposób zauważyć jakąkolwiek prawną zależność między tymi postępowaniami, a szczególnie taką, że rozpatrzenie sprawy o pozwolenie na budowę zależy od sprawy umarzającej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej.

Postanowieniem z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OZ 552/20, po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z 11 marca 2020 r. o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny za niewątpliwe uznał, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja właściwego organu nadzoru budowlanego umarzająca postępowanie w sprawie samowolnego przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych. Decyzja ta jest ostateczna, chociaż nie jest prawomocna. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oznacza to, że właściwy w tej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej, a więc Starosta [...] miał możliwość wydania na rzecz inwestora pozwolenia na budowę. Ewentualne, późniejsze uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych może mieć potencjalnie wpływ na legalność pozwolenia na budowę, ale przepisy k.p.a. przewidują możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w takiej sytuacji (o ile będą ku temu przesłanki). Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego – art. 7 p.p.s.a. Ten warunek zawieszenia postępowania nie został w tej sprawie spełniony. Norma z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, a więc celowość zawieszenia postępowania, nawet w przypadku zaistnienia przesłanki określonej tym przepisem, pozostawiona jest ocenie sądu. Tego rodzaju oceny zaskarżone postanowienie nie zawiera, a w świetle powyższych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w tej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty nastąpiło w wykazie będący załącznikiem do rozporządzenia.

Na podstawie zarządzenia nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem miasta Łodzi i niektórych powiatów województwa [...] obszarem czerwonym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 21 października 2020 r. odwołano termin rozprawy wyznaczonej w niniejszej sprawie na 25 listopada 2020 r. i na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na ten sam dzień, tj. 25 listopada 2020 r., w tym samym składzie orzekającym.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 29 października 2020 r. zawiadomiono strony i uczestników postępowania o odwołaniu rozprawy wyznaczonej na 25 listopada 2020 r. oraz o tym, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Jednocześnie poinformowano strony i uczestników postępowania o możliwości złożenia pisma zawierającego stanowisko i ewentualnego uzupełnienia argumentacji.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego sądu. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., II FSK 1745/18).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę uczestnikowi postępowania – Spółdzielni Mieszkaniowej A.

Formułowane przez skarżącą zarzuty i ich uzasadnienie wskazują, że koncentrują się one wokół kwestii zasadności wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy jej zdaniem, inwestor samowolnie przystąpił do robót budowlanych oraz prawidłowości analizy nasłonecznienia.

Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1); złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2205 oraz z 2018 r. poz. 317), jeżeli są one wymagane (pkt 1a); złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2). Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Jednakże w myśl art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi natomiast, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Dodać przy tym należy, że w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443) od 28 czerwca 2015 r. przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie zawiera już wymogu legitymowania się przy rozpoczęciu robót budowlanych przez inwestora ostatecznym pozwoleniem na budowę. W związku z tą nowelizacją w piśmiennictwie wskazuje się, że utracił aktualność pogląd, zgodnie z którym wyklucza się dopuszczalność rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 130 § 4 k.p.a., tzn. gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron, gdyż wprowadzona nowelą z 20 listopada 2015 r. zmiana komentowanego przepisu stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest bowiem natychmiastowo wykonalna z chwilą skutecznego zakomunikowania jej inwestorowi (por. Artur Kosicki w Prawo budowalne. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, teza nr 7 pod red. Alicji Plucińskiej-Filipowicz i Marka Wierzbowskiego).

W orzecznictwie wskazuje się, że aktualne brzmienie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nadane ustawą nowelizującą z dnia 20 lutego 2015 r. – należy interpretować w ten sposób, że co do zasady wykonaniu podlega ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, natomiast nieostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę podlega wykonaniu wyłącznie w przypadkach, o jakich mowa w art. 130 § 3 i § 4 k.p.a. Inwestor nie może wykonywać nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie zachodzi jeden z przypadków określonych w art. 130 § 3 pkt 1 i 2 i § 4 k.p.a. W obecnym stanie prawnym przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane stanowi wyrażenie ogólnej zasady, że podstawę rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych stanowi pozwolenie na budowę (z wyjątkami od tej zasady przewidzianymi w art. 29-30 tej ustawy), zaś reguły wykonalności tej decyzji normuje art. 130 k.p.a. Ogólną zasadą pozostaje zatem rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś odstępstwa od tej reguły określa art. 130 § 3 i § 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., II OSK 2784/19). Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zostało jednakże wykazane, że inwestor rozpoczął roboty budowlane objęte powyższym pozwoleniem na budowę zanim decyzja ta stała się ostateczna.

Kwestionowane przez skarżącą roboty budowlane, były przedmiotem oceny właściwych w sprawie organów nadzoru budowlanego obu instancji w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] maja 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] lutego 2019 r. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego przystąpienia przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w Ł. do prowadzenia robót budowlanych na terenie działek o nr ewid. 18441 i 1844/2 w Ł..

W postępowaniu tym organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że inwestor nie przystąpił samowolnie do prowadzenia robót budowlanych na terenie działek o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 położonych w Ł. przy ul. B, przed uzyskaniem stosownego pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor przed datą 13 listopada 2018 r. nie wykonał żadnych działań wskazanych w art. 41 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Kwestię wylania chudego betonu organ nadzoru budowlanego drugiej instancji zaliczył do robót zabezpieczających wykonanych po rozbiórce fundamentów i piwnic po wcześniejszych zabudowaniach. Działania takie, tj. zmierzające do zabezpieczenia terenu budowy nie stanowią rozpoczęcia ani kontynuacji budowy. Te bowiem polegają na zwiększaniu rozmiarów substancji budowlanej prowadzącym do zrealizowania zamierzenia budowlanego w całości, podczas gdy czynności zabezpieczające mają na celu zachowanie w niezmienionym stanie tego, co w efekcie prowadzenia przedmiotowego procesu już powstało.

Decyzje te były również przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 616/19. Wyrokiem z 15 listopada 2019 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 616/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] maja 2019 r. Sąd podzielił przy tym stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, brak było podstaw prawnych do działania organów nadzoru budowlanego, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd wskazał przy tym, że inwestor w okresie 27 września – 6 listopada 2018 r. wykonał jedynie prace rozbiórkowe, zgodnie z treścią zgłoszenia z dnia 23 sierpnia 2018r., przyjętym bez sprzeciwu przez Starostę [...], o zamiarze wykonania na działkach o nr ewid. 1844/1 i 1844/2 rozbiórki pozostałości po istniejących budynkach, tj. fundamentów i piwnic, celem realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy budynku wielorodzinnego. Rozbiórką objęta została również końcówka instalacji kd. Na terenie działki. Według sądu, ustalenia poczynione przez organ stopnia powiatowego potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 16 listopada 2018 r., w trakcie których ustalono, że na terenie działek znajdował się wykop o wymiarach 40 x 20 m i głębokości około 3,0 m. Teren wykopu był ogrodzony i oznakowany. Obok składowany był urobek z wykopu. W wyniku opadów deszczu wystąpiło obsunięcie skarp wykopu. Ze względu na zaistniałą sytuację zdecydowano o ustabilizowaniu dna wykopu mieszanką chudego betonu gr. około 7 cm. Inwestor w opracowaniu, którego przedmiotem był projekt rozbiórki pozostałości po istniejących budynkach – fragmentów fundamentów i piwnic zaznaczył, że podczas realizacji należy liczyć się z możliwością rozbieżności istniejącego uzbrojenia w terenie w odniesieniu do danych podanych na mapie dołączonej do wniosku. Niewątpliwie zaś planowana rozbiórka związana była z koniecznością dokonania stosownego wykopu. Sąd zwrócił także uwagę, że zgłoszenie i dołączone do niego opracowanie, nie określały kształtu wykopu ani też jego ścisłych wymiarów, a w związku z faktem, że zgłoszona rozbiórka miała umożliwić realizację zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy budynku wielorodzinnego, kształt ten może przypominać kształt planowanej inwestycji. Niemniej jednak należy mieć na względzie, że w protokole z 16 listopada 2018 r. znajduje się oświadczenie Prezesa Zarządu Spółdzielni, że wykop wykonano tylko pod rozbiórkę fundamentów, a jego kształt nie odpowiada wymiarom planowanego budynku. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyciągu z protokołu posiedzenia Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej nr [...] z 8 listopada 2018 r. Również przywołany powyżej cel rozbiórki i stan opisany w opracowaniu dołączonym do zgłoszenia usprawiedliwia możliwość rozbieżności istniejącego uzbrojenia w terenie w odniesieniu do danych podanych na mapie, a tym samym. Trudno też wobec wskazania celu rozbiórki wywodzić faktu samowoli budowlanej z pozostawienia mas ziemnych obok wykopu i oczekiwać od inwestora zasypania pozostałości po fundamentach. Nie ma również podstaw, aby podważać oświadczenia inwestora, o konieczności ustabilizowania dna wykopu mieszanką chudego betonu w sytuacji, gdy właściwy organ faktu tego nie zakwestionował. Potwierdza to także treść protokołu nr [...] z posiedzenia Zarządu Spółdzielni.

Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej, chociaż nieprawomocnej, decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego umarzającej postępowanie w sprawie samowolnego, według skarżącej, przestąpienia do prowadzenia robót budowlanych, oznacza, że właściwy w sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej, a więc Wojewoda [...] nie mógł dokonać odmiennej oceny tych robót i uznać, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi określona w art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane podstawa do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Stanowisko takie wynika również z wydanego w niniejszej sprawie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OZ 552/20, wydanego zresztą na skutek wniesienia przez skarżącą zażalenia na postanowienie z 11 marca 2020 r. o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego.

Należy również zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie sąd nie może oceniać kwestii legalności prowadzenia przez inwestora robót budowlanych, które skarżącą uważa za samowolne, a które były przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu i następnie sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 616/19. Skutkiem wydania przez sąd 15 listopada 2019 r. wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 616/19 oddalającego skargę jest, że sąd w niniejszej sprawie zobowiązany jest uwzględnić nie tylko fakt pozostawania w obrocie oprawnym ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie samowolnego przestąpienia do prowadzenia robót budowlanych, ale również ocenę tej decyzji dokonaną przez sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 616/19.

Skutkiem ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych może dopiero w przyszłości umożliwić wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, o ile będą spełnione ku temu przesłanki określone w k.p.a., na co również wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OZ 552/20.

Należy także zauważyć, że z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotem sporu były jakieś inne roboty budowlane aniżeli te, które były przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z [...] maja 2019 r.

W ocenie sądu, niezasadne okazały się również zarzuty skarżącej dotyczące prawidłowości analizy nasłonecznienia. Przede wszystkim zauważyć należy, że nawet ze skargi wynika, że analiza przedstawiona przez inwestora dotyczy spornej inwestycji. Z porównania obrysów budynków dla azymutu dla 21 marca i dla 23 września oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, na której również naniesiono budynek istniejący na działce skarżącej i projektowany oraz wyrysowano zakres widoczności z okna wynika, że dotyczą one tej samej inwestycji. Chociaż skarżąca zarzuca w skardze, że na mapie naniesiono nieistniejące domy, to tego zarzutu w żaden sposób nie konkretyzuje. Nie sposób nie zauważyć, że 18 lutego 2019 r. skarżąca zapoznała się z aktami sprawy i wykonała zdjęcia zgromadzonych dokumentów, co wynika z notatki służbowej z jej podpisem, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana dopiero [...] r., czyli ponad 4 miesiące później, lecz dopiero w skardze zakwestionowała analizę nasłonecznienia nie formułując w tym zakresie w zasadzie żadnych konkretnych zarzutów.

Z analizy tej oraz wyjaśnień projektanta z 13 listopada 2018 r. tymczasem wynika, że usytuowanie projektowanego i istniejącego budynku przy ul. B 41 w Ł. powoduje, że planowana inwestycja ograniczy czas nasłonecznienia pomieszczeń w budynku na działce nr ewid. 511/2 (ul. B 41) 21 marca w godzinach 7:00 – 8:28 i 23 września 7:00 – 9:12. Oznacza to, że pomieszczenia te będą miały zapewniony czas nasłonecznienia przekraczający 3 godziny w daniach równonocy w godzinach 7:00-17:00. Jest to wystarczające i spełnia wymogi wynikające z § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 8:00-16:00, natomiast pokoje mieszkalne – w godzinach 7:00-17:00 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3). Usytuowanie i gabaryty projektowanego budynku nie ograniczają także widoku z okien budynków sąsiednich w myśl § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż budynek położony przy ul. B 41 ma okna w układzie północ – południe, a projektowany budynek został zlokalizowany po jego zachodniej stronie i nie wchodzi w zakres kąta 60° wyznaczonego z każdego z okien budynku sąsiedniego. Oceniając spełnienie tego warunku organ drugiej instancji trafnie wyjaśnił, że warunek naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi jest w sprawie spełniony, bowiem między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w sposób określony w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., na osi najbliżej usytuowanego okna w ścianie południowej sąsiedniego budynku, nie znajduje się część projektowanego obiektu. Powyższe nie zostało przez skarżącą zakwestionowane.

Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżąca nie sformułowała zarzutów odnoszących się do przeprowadzonego przez organy postępowania w pozostałym zakresie. Nie wyjaśniła na czym miałoby, jej zdaniem, polegać takie usytuowanie projektowanego budynku, aby nie oddziaływał negatywnie na jej nieruchomość.

Organ drugiej instancji zanim zaaprobował decyzję organu pierwszej instancji, ocenił zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) przedłożoną przez inwestora dokumentację, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zwrócił przy tym uwagę na elementy mogące potencjalnie stanowić przedmiot sporu.

I tak organ drugiej instancji zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane sprawdził zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2018 r. Stwierdzając, że planowana inwestycja spełnia warunki i wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy wskazał, że projektowany kąt nachylenia połaci dachowych wynosi 5 % (czyli około 2,86°) przy dopuszczalnej według tej decyzji wartości od 2° do 15°. Inwestycja odpowiada również wymaganiom odnoszącym się do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (od 13,4 do 13,8 m) oraz wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki nr ewid. 1844/1 (około 23,82% przy dopuszczalnym od 20% do 30%). Ocenił usytuowanie miejsc postojowych, miejsc do gromadzenia odpadów stałych oraz odległości miedzy budynkami. Stwierdził przy tym, że zachowano wymaganą odległość 8 m między budynkami (§ 271 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Zwrócił uwagę, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 2 grudnia 2015 r., przedłożony projekt budowlany posiada uzgodnienie przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych – mgr inż. H.B. Został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych mgr inż. B. O. Do projektu budowlanego dołączono opinię geotechniczną, dokumentację badań podłoża gruntowego oraz projekt geotechniczny. Zatwierdzony projekt budowlany budynku mieszkalnego wielorodzinnego został opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Przedstawiony projekt budowlany spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462 ze zm.). Ocenę tę należy uznać za wystarczającą w tym wypadku tym bardziej, że skarżąca jej nie kwestionowała.

Z przytoczonych wyżej względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

dc