Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1682/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. w B., o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 09.09.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. Sp. z o.o. w B., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 09.09.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach B. Sp. z o.o. w B., zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy strony skarżącej wynosi 1 000 000 zł. a wartość środków trwałych 1 837 062,10 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości 300 486,38 zł. Spółka podaje , iż posiada konto w ING Banku Śląskim S.A. , na którym zgromadzone są środki w wysokości 12 161,55 zł.

Podnosi również , że obecnie eksploatuje o ok. 75% mniej automatów niż pod koniec 2009r. i przygotowuje się do uiszczenia należności za miesiąc wrzesień 2013r. na które składają się : 56 000 zł. – z tytułu podatku od gier, około 50 000 zł.- z tytułu czynszu najmu za lokale oraz około 60 000 zł. – z tytułu pozostałych danin publicznoprawnych, wynagrodzeń i pozostałych kosztów bieżącej działalności.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy .Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku częściowego zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawny i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc. (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II Fz 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Nie sposób też nie zgodzić się z tezą, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Sytuacja strony skarżącej nie daje natomiast, zdaniem orzecznika, podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą, o czym świadczy np. wielkość i charakter należności, które zamierza pokryć. Wypracowuje też środki, z których finansowane jest wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Wartość kapitału zakładowego spółki jest wysoka i dysponuje ona środkami trwałymi wycenianymi na sumę 1 837 062,10 zł. Podkreśli należy z kolei, iż posiadanie majątku , szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r., sygn. II GZ 56/05). Posiadany majątek może bowiem przynosić pożytki , może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych ewentualnie pożyczek czy kredytów jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 08.04.2011r. , sygn. I FZ 10/11, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. I OZ 563/09). Spółka wykazała wprawdzie , iż rok 2012 zamknęła stratą, trzeba jednak zauważyć, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11).

Podkreślić też wypada , że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008, s.587, por. też postanowienie NSA z dnia 29.03.2011r., sygn. I OZ 191/11). Do takich działań można na przykład zaliczyć uchwalenie obowiązku wniesienia dopłat przez wspólników (por. art. 275 § 3 k.s.h.). W rozpatrywanym przypadku możliwość ta nie została jednak wykorzystana przez stronę skarżącą. Nie podjęła ona nawet próby zrealizowana w/w operacji.

Wreszcie jako główny argument przesądzający o posiadaniu zdolności płatniczych spółki w zakresie pokrycia kosztów sądowych w obu sprawach o sygn. akt I SA/Kr 1681 – 82/13, toczących się przed tut. Sądem wskazać należy fakt, iż suma wpisów w tych postępowaniach wynosi 205 zł. (102 zł. + 103 zł. = 205 zł.) a posiadane przez spółkę zasoby finansowe zgromadzone na koncie w ING Banku Śląskim S.A. w wysokości 12 161, 55 zł. pozwalają w zupełności pokryć te koszty.

Pamiętać należy bowiem, że pomoc finansowa w ramach prawa pomocy nie ma na celu "wspierania " danego podmiotu w jego przedsięwzięciach gospodarczych a ma jedynie charakter "ratunkowy" i stosowana być może tylko w wyjątkowych sytuacjach. Taka jednak w rozpatrywanym przypadku, biorąc pod uwagę w/w okoliczności, z całą pewnością nie zachodzi. Stąd też , przyznanie prawa pomocy stronie skarżącej poprzez zwolnienie jej w jakiejkolwiek części od kosztów sądowych byłoby niezasadne.

W związku z powyższym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.).