Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2042/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6137 Ochrona środowiska morskiego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 8 i 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] Minister Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 z art. 106 § 5 kpa, oraz art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502 z późn. zm.), art. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981 z późn. zm.) i art. 125 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], którym negatywnie zaopiniował on przedsięwzięcie pn. "Zespół morskich farm wiatrowych o maksymalnej łącznej zainstalowanej mocy 550 MW oraz infrastruktura techniczna, pomiarowo-badawcza i serwisowa związana z etapem przygotowawczym, realizacyjnym i eksploatacyjnym".

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej wydanie przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich wymaga uprzedniego zaopiniowania m.in. przez ministra właściwego do spraw środowiska.

Przedmiotem ponownego postępowania przed Ministrem Środowiska jest wniosek Spółki z o.o. [...], przekazany do zaopiniowania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia 8 lutego 2013 r., dotyczący inwestycji pn. "Zespół morskich farm wiatrowych o maksymalnej łącznej zainstalowanej mocy 550 MW oraz infrastruktura techniczna, pomiarowo-badawcza i serwisowa związana z etapem przygotowawczym, realizacyjnym i eksploatacyjnym". Wniosek obejmuje proces przygotowania, budowy i eksploatację zespołu morskich farm wiatrowych na obszarze [...] o powierzchni ok. [...] km 2 w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej - na obszarze wyznaczonym współrzędnymi geograficznymi podanymi we wniosku.

Z wniosku wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane w kilku etapach, przy zakładanej liczbie maksymalnie 5 morskich farm wiatrowych oraz

łącznej mocy zainstalowanej pierwszej farmy na poziomie co najmniej 110 MW. Docelowa lokalizacja poszczególnych morskich farm wiatrowych oraz kolejność ich realizacji będzie ustalana przez inwestora m.in. na podstawie wielowariantowych analiz lokalizacyjnych oraz wariantowania możliwych rozwiązań technologicznych. Analogicznie lokalizacja poszczególnych turbin zależy od wyników pomiarów meteorologicznych, badań geotechnicznych warunków posadowienia, badań środowiskowych, ale także od docelowych parametrów konstrukcyjnych zastosowanej turbiny.

Przedsięwzięcie usytuowane jest w odległości - ok. 12 km od obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] ([...]) oraz ok. 35 km od obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] ([...]). Ze względu na to, że przedsięwzięcie zalicza się, na podstawie 2 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jego realizacja wymaga uprzedniego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Z tego też względu, tak jak podano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, o dopuszczalności realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z punktu widzenia obszarów Natura 2000 oraz pozostałych względów przyrodniczych zdecyduje właściwy organ na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przyczyną negatywnej opinii Ministra Środowiska jest fakt lokalizacji zespołu morskich farm wiatrowych w obszarze perspektywicznym dla złóż kopalin, a ponadto w granicach obszaru objętego koncesją na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego - działalność regulowaną ustawą Prawo geologiczne i górnicze.

W świetle art. 23 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej

Polskiej i administracji morskiej pozwolenia na wznoszenie budowli i konstrukcji odmawia się jeżeli pociągnęłoby to za sobą m.in. zagrożenie dla środowiska i

zasobów morskich bądź bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim

wnętrza ziemi (pkt 1 i 8). Zgodnie zaś art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin

towarzyszących. Ochronę złóż kopalin nakazuje przepis art. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nakazują.

Analizując sprawę przez pryzmat powyższych uregulowań organ stwierdził, że lokalizacja przedsięwzięcia znajduje się w obszarze perspektywicznym dla występowania morskich piasków i żwirów. Na tym terenie znajdują się potencjalne struktury złożowe węglowodorów (B22), wykryte podczas prac sejsmicznych.

Ponadto planowane przedsięwzięcie w całości jest położone w granicach obszaru objętego koncesją nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej

i gazu ziemnego " [...] ", udzieloną Spółce [...] decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2001 r. (ze zm.), upoważniającą Spółkę do wyłącznego wykorzystywania przestrzeni objętej koncesją w celu wykonywania prac geologicznych, w tym otworów wiertniczych w wybranych przez koncesjo biorcę miejscach obszaru koncesyjnego. W związku z tą koncesją Minister Środowiska reprezentując Skarb Państwa zawarł umowę ustanawiającą użytkowanie górnicze na w/w obszarze.

Mając na uwadze fakt, że planowana inwestycja będzie zajmować aż 12,5% obszaru koncesji, nie znaleziono podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu, bowiem posadowienie elementów poszczególnych farm na tym obszarze może poważnie utrudnić wykonywanie działalności przewidzianej w/w koncesją. Może bowiem dojść do kolizji wynikającej z pokrywania się obszaru koncesyjnych badań geologicznych z obszarem działalności projektowanego zespołu farm wiatrowych. Lokalizacja przedsięwzięcia na obszarze koncesyjnym może poważnie utrudnić prowadzenie działalności poszukiwawczej i rozpoznawczej, uniemożliwić wykonanie zaplanowanych otworów wiertniczych oraz ewentualnej platformy wiertniczej, a następnie poważnie utrudnić, a może nawet uniemożliwić racjonalną eksploatację ujawnionych złóż.

Taka sytuacja pociągnęłaby za sobą zagrożenie dla bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi w rozumieniu art. 23 ust. 3 pkt 8 ustawy o obszarach morskich oraz stałaby w sprzeczności z zasadami ochrony złóż kopalin i ich racjonalnego zagospodarowania, przewidzianymi w przywołanych wyżej przepisach ustaw Prawo geologiczne i górnicze oraz Prawo ochrony środowiska.

Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z [...] czerwca 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam:

- mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 23 ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz. 1502), dalej jako: ustawa o obszarach morskich, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku pomimo braku wykazania istnienia zagrożeń dla środowiska i zasobów morskich oraz bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi;

- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 6 i 8 kpa poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na teoretycznych zagrożeniach przy braku oparcia w przepisach prawa, a ponadto wydanie postanowienia w przedmiocie negatywnego zaopiniowania przedsięwzięcia w sytuacji, gdy w tym samym stanie faktycznym oraz prawnym organ postanowieniem z [...] marca 2012 r. zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie;

- mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 kpa poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym dołączonych do wniosku o wydanie pozwolenia danych i materiałów, określających wpływ inwestycji na środowisko.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między

innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Dokonując kontroli zaskarżonego w sprawie postanowienia Sąd uznał, iż wydane ono zostało z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania -art. 8 i 110 k.p.a w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.

Jak wynika z treści skargi postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] Minister Środowiska pozytywnie zaopiniował wniosek skarżącej

dotyczący analogicznego przedsięwzięcie, jeśli chodzi o obszar i położenie pn.

"Zespół morskich farm wiatrowych o maksymalnej łącznej zainstalowanej mocy

800 MW oraz infrastruktura techniczna, pomiarowo-badawcza i serwisowa związana

z etapem przygotowawczym, realizacyjnym i eksploatacyjnym". Różnica dotyczy jedynie mocy, która w rozpoznawanej sprawie jest mniejsza i wynosi 550 MW. W rozstrzygnięciu tym wskazano, że cyt. "nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie zagrożenia bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i

eksploatacją zasobów mineralnych dna morskiego oraz znajdującego się pod nim wnętrza ziemi, o którym mowa w art. 23 ust. 3 pkt. 8 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Właściwym wydaje się

zobowiązanie inwestora do ścisłej współpracy z administracją morską i koncesjonobiorcą w czasie planowania i ustalania konkretnych warunków planowanego przedsięwzięcia"

Wskazać zatem należy, iż kontrolowane przez Sąd w niniejszym

postępowaniu negatywne rozstrzygnięcie z niezrozumiałych względów całkowicie abstrahuje od ocen prawnych sformułowanych w w/w postanowieniu, wydawanym co istotne w prawie identycznym stanie faktycznym i prawnym. Tymczasem z uregulowanej w art. 110 k.p.a. zasady związania organu wydawanymi przez siebie w sprawie decyzjami wynika obowiązek powstrzymania się przez organ od

formułowanie w tożsamym stanie faktycznym i prawnym odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego przyjęte. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni

podziale pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów, iż nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż może spowodować

uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na kulturę prawną obywateli (por. wyroki NSA: z 13 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 19/10 Lex nr 952834, z 15 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2539/10). W demokratycznym państwie prawnym jednostka ma wszak prawo oczekiwać od organu administracji publicznej, działającego wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stałości formułowanych na tle określonego stanu faktyczno- prawnego poglądów.

W sytuacji bowiem gdy w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy nie zaistniała zmiana stanu prawnego i faktycznego przedmiotowej sprawy, pomiędzy wydaniem przez Ministra w/w postanowienia z 2012r. a datą podejmowania obecnie zaskarżonego postanowienia, to niewątpliwie tak diametralna zmiana stanowiska organu, jakie sformułował on obecnie, niewyjaśniając przy tym przyczyn odstąpienia od swojej pierwotnej oceny, niewątpliwie godzi w wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.