Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 887/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: § 19 pkt 1, § 20 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. L. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor OR" lub organ I instancji") z [...] 2016 r. nr [...], ustalającą skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

[...] 2011 r., skarżąca złożyła w L. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Decyzją z [...] 2011 r. nr [...] Dyrektor OR o przyznał stronie pomoc finansową w wysokości 75.000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Strona w pkt. 5 lit. a) pouczenia decyzji została zobowiązana do przedłożenia w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej jako: "KRUS") o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

[...] 2011 r. strona złożyła do organu I instancji wniosek o płatność na podstawie, którego [...] 2012 r. wypłacono jej wnioskowaną pomoc.

Pismem z [...] 2011 r. Dyrektor OR poinformował skarżącą o zmianie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, ze zm., dalej jako: "rozporządzenie z 2007 r."), zgodnie z którymi okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik został skrócony z trzech lat do jednego roku. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż konieczne jest złożenie przez stronę w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Ww. pismo skutecznie doręczono stronie 14 listopada 2011 r.

Pismem z [...] 2012 r. Dyrektor OR poinformował stronę m.in. o terminie złożenia zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, tj. do [...] 2013 r. Jednocześnie w ww. piśmie została zawarta informacja, o sankcjach, które przewidziano za nieprzedłożenie zaświadczenia z KRUS w terminie, zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego.

[...] 2013 r. organ I instancji wystosował do skarżącej wezwanie do niezwłocznego przedłożenia w Agencji, stosownych dokumentów potwierdzających wywiązanie się z warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 2007 r., tj. zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. W odpowiedzi na ww. wezwanie strona [...] 2013 r. dostarczyła do organu zaświadczenie z [...]2013 r. nr [...] z właściwego oddziału KRUS informujące o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. Przedmiotowy dokument został dostarczony po wymaganym terminie, tj. po [...] 2013 r.

Pismem z [...] 2016 r. Dyrektor OR poinformował stronę o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 3 % wypłaconej kwoty pomocy, tj. 2.250 zł z uwagi na fakt, że skarżąca nie przedłożyła w wymaganym terminie zaświadczenia z KRUS. Następnie pismem z [...] 2016 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności na mocy decyzji nr [...] z [...] 2011 r. i jednocześnie poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z [...] 2016 nr [...] Dyrektor OR ustalił stronie wysokość nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 2.250 zł. Wyjaśnił, że w wyniku analizy sprawy przyznania stronie płatności stwierdzono, że skarżąca nie spełniła warunków określonych w § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r., tj. nie przedłożyła w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy (do dnia [...] 2013 r.). Powyższe zaświadczenie zostało bowiem przedłożone [...] 2013 r., a więc po upływie wskazanego w rozporządzeniu terminu. Dodał, iż zgodnie z § 20 ust 4 rozporządzenia z 2007 r. w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie.

Pismem z [...] 2016 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora OR. Stwierdziła, że wymagane zaświadczenie z KRUS, złożyła w terminie zgodnym z przepisami prawa obowiązującymi w dniu doręczenia jej decyzji organu I instancji przyznającej pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" oraz z zawartym w niej pouczeniem. W ocenie strony późniejsze nowelizacje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z którym się nie zapoznała, nie mogą zmieniać na niekorzyść beneficjenta warunków (skracać terminów) rozliczenia pomocy bez uprzedniego wzruszenia trwałości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił w całości argumentację Dyrektora OR i przypomniał, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących rozporządzenia wykonawczego, organ I instancji pismem z [...] 2011 r. poinformował stronę, iż okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik został skrócony z trzech lat do jednego roku, oraz że konieczne jest złożenie przez stronę w Agencji zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy. Podkreślił, iż strona zgodnie z decyzją o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków była zobligowana przepisami rozporządzenia z 2007 r. do wywiązania się z warunku dostarczenia w wymaganym terminie zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. Dodał, iż strona złożyła co prawda wymagane zaświadczenie, ale po terminie wynikającym z § 19 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane w przepisach prawa w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany (siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa ARiMR skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.

Organowi II instancji strona zarzuciła naruszenie:

– art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej w związku z przyjęciem, że pismo informacyjne wystosowane w trybie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2011 r. Nr 209, poz. 1247, dalej jako: "rozporządzenie z 2011 r.") wywołuje skutek w postaci skrócenia terminu określonego w pouczeniu, będącym integralną częścią ostatecznej decyzji administracyjnej Dyrektora OR z [...]2011r. nr [...];

– § 15 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2011 r. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię poprzez uznanie za tożsame co do formy i skutku pisma informacyjnego ARiMR z [...] 2011 r., stanowiącego wykonanie zobowiązania z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2011 r. oraz ostatecznej decyzji administracyjnej z pouczeniem, wydanej na podstawie § 15 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r., a w rezultacie uznanie, że doręczenie stronie pisma informacyjnego wywołuje skutek zmiany na niekorzyść strony zakresu jej obowiązków ustalonego ostateczną decyzją administracyjną Dyrektora OR z [...] 2011 r. nr [...];

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:

– 20 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo że nie ziściły się okoliczności uzasadniające ustalenie obowiązku zwrotu 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie dokumentu, z uwagi na wadliwość formy przyjętej do zmiany treści decyzji organu I instancji z [...] 2016 r. nr [...];

– § 20 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. w zw. z art. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 ze zm., dalej jako: "u.w.r.o.w.") w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia (brak odmowy zastosowania § 20 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia z 2007 r.) w okolicznościach, w których Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowiąc w akcie wykonawczym, że pomoc podlega zwrotowi w części nie tylko w przypadku niespełnienia przez beneficjenta warunków jej przyznania, ale również w przypadku nieprzedłożenia w Agencji dokumentów potwierdzających spełnienie tychże warunków (§ 20 ust. 1) oraz określając, że w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy (§ 20 ust. 4), przekroczył ustawowe upoważnienie do wydania rozporządzenia, określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. podczas gdy ostatni z przywołanych przepisów udziela Ministrowi upoważnienia do określenia wielkości zmniejszenia pomocy w przypadku niespełnienia warunków jej przyznania, a nie w sytuacji, w której beneficjent nieterminowo udokumentuje ich spełnienie, co stanowi bezpośrednie naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP;

a w konsekwencji:

– niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy decyzją [...] 2011 r. przyznano stronie pomoc finansową w wysokości 75.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia wskazanych w decyzji warunków, w tym zgodnie z pkt 3 sentencji: "ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik oraz pkt 6 tiret 3 sentencji "przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik".

W pouczeniu ww. decyzji wskazano dodatkowo, że rolnik zobowiązany jest do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy (pkt 4 lit. g pouczenia), a termin na przedłożenie zaświadczenia z właściwego oddziału KRUS o okresach podlegania wynosi 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy (pkt 5 lit. a pouczenia). Stronę pouczono również (pkt 6 pouczenia), że w przypadku niespełnienia zobowiązań lub nieprzedłożenia dokumentów wymienionych powyżej, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r.

Wskazane w pouczeniu decyzji informacje dotyczące okresu, w jakim rolnik zobowiązany jest podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz terminu na przedłożenie wymaganego zaświadczenia z KRUS zostały zmodyfikowane rozporządzeniem z 2011 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z 2011 r. § 18 w ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 2007 r. otrzymał następujące brzmienie: "Beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy". Stosownej modyfikacji również uległ § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. dotyczący konieczności złożenia zaświadczenia KRUS otrzymując brzmienie: "Beneficjent powinien przedłożyć w Agencji zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy". Zatem rozporządzenie to wprowadziło korzystniejsze dla skarżącej zobowiązania do spełnienia, gdyż skróciło okres podlegania ubezpieczeniu z 3 lat do 12 miesięcy od wypłaty pomocy.

Niewątpliwie zmieniony warunek dotyczący okresu, w którym rolnik powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, mocą § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2011 r. objął również stronę, gdyż w myśl tego przepisu warunek, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wymienionego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, dotyczy również beneficjentów, którym przyznano pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. O powyższej zmianie przepisów, zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2011 r. poinformowano stronę pismem z [...] 2011 r., doręczonym [...] 2011 r.

Mając na uwadze powyższe, oraz fakt, iż skarżąca pomoc z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" otrzymała [...] 2012 r., uznać należało, że w niniejszej sprawie zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik strona winna była złożyć do [...] 2013 r., natomiast złożyła je dopiero [...] 2016 r., a więc ponad trzy lata po terminie określonym w § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. (w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem z 2011 r.).

Podkreślenia wymaga, iż niespełnienie powyższego obowiązku powoduje konieczność zwrotu uzyskanej pomocy. Zgodnie bowiem z § 20 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., pomoc podlega zwrotowi w całości lub części jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. Natomiast § 20 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. precyzuje wysokość zwrotu. I tak w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, Dyrektor OR decyzją z [...] 2016 r. utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR prawidłowo ustalił stronie do zwrotu kwotę 2.250 zł stanowiącą 3% kwoty pomocy finansowej przyznanej decyzją z [...] 2011 r. z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

Odnosząc się do zarzutów skargi przypomnieć wypada, iż zdaniem strony organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 16 k.p.a. i § 15 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r., żądając od skarżącej złożenia zaświadczenia z KRUS w terminie zmienionym § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2011 r., w sytuacji, gdy termin ten wynika z pouczenia zawartego w decyzji z [...] 2011 r. o przyznaniu pomocy.

Wyjaśnić zatem należy, iż kontrolowane postępowanie nie zmierzało do zmiany decyzji z [...] 2011 r. w zakresie uprawnienia skarżącej do przyznania płatności, a jedynie do ustalenia, czy płatność, którą uzyskała, została pobrana nienależnie i ustalenia jej wysokości. Z § 15 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. wyraźnie wynika, że określenie w decyzji wspomnianego terminu do przedłożenia zaświadczenia ma charakter pouczenia, a więc nie jest elementem rozstrzygnięcia organu. Stwierdzenie to koresponduje z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2011 r. zmieniającego rozporządzenie z 2007 r. Przepis ten stanowi, że ARiMR w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przekaże beneficjentom informację o konieczności złożenia zaświadczenia, o którym mowa w § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. Wynika z tego, że omawiana zmiana terminu do złożenia zaświadczenia pociąga za sobą jedynie obowiązek poinformowania beneficjenta o tej zmianie, a nie obowiązek zmiany decyzji zawierającej pouczenie o terminie do złożenia tego zaświadczenia (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1108/15, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zmiana terminu na złożenie oświadczenia nie pociąga za sobą konieczności zmiany decyzji w tym zakresie, to należy przyjąć, że organ nie mógł naruszyć zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Sądowi znany jest inny pogląd w tej kwestii wyrażony w wyroku NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1237/13 i cytowany przez stronę w treści skargi, jednakże Sąd w niniejszym składzie powyższego poglądu nie podziela, jednocześnie informując, iż nie jest nim związany (por. art. 190 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu sposób poinformowania strony o konieczności złożenia w określonym terminie stosownego zaświadczenia z KRUS, o którym mowa w § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r., w formie pouczenia zawartego w decyzji było wyrazem woli ustawodawcy, który uznał za celowe dokonanie pouczenia o obowiązkach ciążących na beneficjentach w formie pozwalającej na przedstawienie określenia warunków, od których zależało udzielenie pomocy jak i sposobu i terminu wykonania ciążących na nich zobowiązań, od których mogła zależeć ewentualna konieczność zwrotu pomocy w jednym dokumencie, a nie np. w dwóch. Okoliczność ta nie może jednak stanowić przeszkody do uznania, że dalsze informacje i pouczenia istotne dla obowiązków beneficjentów nie mogły być im udzielone w sposób określony przez ustawodawcę w rozporządzeniu zmieniającym z 2011 r., czyli w piśmie informacyjnym. Trudno uznać, że tego rodzaju działanie organu znajdujące podstawę w jednoznacznym przepisie prawa stanowi o naruszeniu uprawnień beneficjenta. Tym bardziej, że skarżąca podpisała oświadczenie znajdujące się w treści wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodych rolników" (punkt XV.2 – karta 42 akt administracyjnych), że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty pomocy z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w ramach PROW 2007-2013. W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo wykonał także obowiązek wynikający z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2011 r. i poinformował stronę pismem z [...] 2011 r. o zmianie przepisów rozporządzenia, zgodnie z którymi okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik został skrócony z trzech lat do jednego roku. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy wypełniły wszystkie ciążące na nich obowiązki wynikające z cytowanych wyżej przepisów prawa.

Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu ponadto naruszenie § 20 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 1 Konstytucji poprzez "brak odmowy zastosowania § 20 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia". Wskazała, że Minister stanowiąc w akcie wykonawczym, że pomoc podlega zwrotowi w części nie tylko w przypadku niespełnienia przez beneficjenta warunków jej przyznania, ale również w przypadku nieprzedłożenia w Agencji dokumentów potwierdzających spełnienie tychże warunków (§ 20 ust. 1) oraz określając, że w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy (§ 20 ust. 4), przekroczył ustawowe upoważnienie do wydania rozporządzenia, określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:

a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,

c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,

d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,

e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.

W myśl art. 29 ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić wielkość zmniejszenia pomocy, w przypadku niespełniania warunków przyznania pomocy innych niż wymogi, normy lub minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią rozporządzenia z 2007 r. wyłączną podstawą do jego wydania był cytowany wyżej art. 29 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. Wskazywany natomiast przez stronę art. 29 ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. odnosi się wyłącznie do przypadków zmniejszenia pomocy w sytuacji niespełnienia warunków jej przyznania. Powyższy przepis dotyczy więc decyzji wydanej w przedmiocie przyznania pomocy, nie zaś decyzji ustalających kwoty nienależnie pobranych płatności, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm., dalej jako: "ustawa o ARiMR").

W ocenie Sądu Minister wydając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. rozporządzenie z 2007 r., nie przekroczył delegacji ustawowej wskazanej w powyższym przepisie. Treść cytowanych wyżej postanowień § 19 pkt 1 jak i § 20 ust. 4 tego rozporządzenia stanowi wprost wynik prawidłowej realizacji upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. Zarówno obowiązek przedłożenia w Agencji zaświadczenia z KRUS we wskazanym w tym przepisie terminie (§ 19 pkt 1) jak i sankcję za niedopełnienie obowiązku wskazanego w § 19 w postaci zwrotu 3% kwoty pomocy (§ 20 ust. 4) traktować należy jako uszczegółowienie warunków oraz trybu zwracania pomocy w przypadku niedotrzymania zobowiązań przez beneficjenta. Organy orzekające w sprawie zobligowane były zatem do stosowania ww. przepisów i dokonania na ich podstawie oceny spełnienia przez stronę warunków oraz obowiązków, których niewypełnienie powodować może obowiązek zwrotu otrzymanej płatności.

Samo zróżnicowanie pojęciowe pojawiające się w § 20 ust. 4 rozporządzenia z 2007 r. pomiędzy "warunkiem" a "dokumentem", na które zwraca uwagę strona, nie może przesądzać zaś samoistnie o istnieniu przekroczenia przez Ministra upoważnienia ustawowego z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. i naruszenia tym samym art. 92 ust. 1 Konstytucji. Zauważyć wypada, że w sentencji decyzji z 23 września 2011 r. o przyznaniu stronie pomocy finansowej z zastrzeżeniem dopełnienia warunków wskazano, iż skarżącej przyznano kwotę 75.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w tym zgodnie z pkt 3 sentencji "ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik" oraz pkt 6 tiret 3 sentencji "przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi zaś wątpliwości, iż zarówno niedopełnienie warunków wskazanych w § 18 jak i nieprzedłożenie dokumentów wskazanych w § 19 rozporządzenia z 2007 r. (w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem z 2011 r.) stanowi podstawę do wydania przez organ decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności (por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 864/13 oraz z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1400/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4528/15 i z 6 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2305/16).

Nie sposób również zgodzić się ze stroną, że nieprzedłożenie w terminie wynikającym z rozporządzenia dokumentu jedynie potwierdzającego spełnienie jednego z warunków przyznania pomocy, nie stanowi okoliczności niespełnienia warunków przyznania pomocy. Raz jeszcze bowiem podkreślić trzeba, iż treść § 19 rozporządzenia z 2007 r. dotyczy obowiązków nałożonych na stronę, których niewypełnienie nie wpływa na treść decyzji o przyznaniu pomocy, lecz może skutkować wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Spełnienie warunków, o których mowa w § 18 ust. 1 i § 19 rozporządzenia z 2007 r. nie jest bowiem niezbędne dla przyznania pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", ale po to, aby beneficjent był powiadomiony, jakie kryteria i przez jaki okres musi spełniać oraz w jaki sposób informować organ o realizacji nałożonych obowiązków, żeby nie zwracać przyznanej pomocy (żeby płatność nie została uznana jako nienależnie pobrana w całości lub w części) (por. wyrok NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1237/13 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4528/15).

Ponadto wskazać należy, iż w związku ze zmianą przepisów rozporządzenia z 2007 r. nie powstał żaden nowy warunek, czy też obowiązek stronie wcześniej nieznany, a dotyczący obowiązkowego zwrotu otrzymanej wcześniej pomocy finansowej. O obowiązku, o którym mowa w § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r., strona była pouczona już w decyzji z 23 września 2011 r. przyznającej jej płatność. W wyniku zmiany rozporządzenia z 2007 r. zmienił się zaś jedynie (na korzyść strony) okres obowiązkowego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik oraz skorelowany z tym termin przedłożenia w Agencji stosownego zaświadczenia z KRUS. Powyższe odbyło się w sposób zgodny z prawem (§ 1 rozporządzenia z 2011 r.), o czym strona została skutecznie poinformowana (§ 2 ust. 2 ww. rozporządzenia).

W treści skargi strona wskazuje co prawda, iż nie przypomina sobie, aby organ I instancji poinformował ją pisemnie o zmianie terminu na złożenie zaświadczenia do KRUS, jednakże powyższy fakt potwierdzają dokumenty znajdujące się aktach administracyjnych sprawy, tj. zarówno pismo z [...] 2011 r. znak [...] informujące stronę o wejściu w życie przepisów rozporządzenia z 2011 r. oraz obowiązku złożenia zaświadczenia w terminie 60 dni od dnia upływu 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy, jak również zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma (k. 89-90 akt administracyjnych).

Na marginesie dodać również należy, że organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przypadki siły wyższej ani nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające stronie złożenia w terminie wymaganego zaświadczenia z KRUS, w szczególności, że strona nie zgłaszała takiej sytuacji wraz z przedstawieniem stosownych dowodów mogących świadczyć, że w sprawie wystąpiły ww. okoliczności.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.