Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2905/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 1181/13 w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 1181/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie – po rozpatrzeniu odwołania D.I., dalej także skarżący, od decyzji z dnia [...] - wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Chełm przez Kierownika Działu Świadczeń i Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Chełmie odmawiającej przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie adwokata, pokrycie kosztów badania DNA oraz zapłatę zaległych alimentów – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wskazało, że w dniu 18 czerwca 2013 r. skarżący uzyskał bezpłatną poradę prawną od radcy prawnego z zakresu postępowania o ustalenie ojcostwa i postępowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponownie skorzystał z porady prawnej w dniu 5 lipca 2013 r.

Organ drugiej instancji, przytaczając treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz.182 ze zm., dalej jako: "u.p.s."), będącego materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia podał, że wyliczenie rodzajów niezbędnych potrzeb bytowych poprzedzone jest zwrotem "w szczególności", zatem mogą w grę wchodzić także inne potrzeby nie ujęte w przepisie, o ile zostaną przez organ zakwalifikowane jako niezbędne i bytowe. Zdaniem organu, niezbędna potrzeba to taka, bez zaspokojenia której osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki jej istnienia, a w szczególności życia i zdrowia.

Kolegium podniosło ponadto, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie "niezbędnych" potrzeb życiowych; rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

Kolegium podkreśliło w ten sposób, że zaistnienie przesłanek udzielenia pomocy w trudnej sytuacji życiowej nie jest równoznaczne z koniecznością udzielenia pomocy w oczekiwanym przez stronę zakresie. Ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej, nie pozwalają na przyznanie zasiłków celowych na wszystkie zgłaszane potrzeby. W pierwszej kolejności przyznawane są zasiłki celowe na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, takich jak żywność, opał, czy leki.

Organ wyjaśnił, że potrzeby określone przez skarżącego we wniosku z dnia 31 maja 2013 r., sprecyzowane w dniu 7 czerwca 2013 r., nie mogą zostać zakwalifikowane do grupy niezbędnych potrzeb bytowych. Kolegium nie zakwestionowało przy tym, że koszty ponoszone z tytułu postępowania o ustalenie ojcostwa z punktu widzenia skarżącego są istotne, jednak nie są to potrzeby, których niezaspokojenie zagraża życiu czy zdrowiu skarżącego.

W ocenie Kolegium, żądanie pomocy społecznej w zakresie opłacenia kosztów adwokata i kosztów badania DNA nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Ponadto, jak podniosło Kolegium, organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu pomoc prawną, z której skarżący skorzystał.

Zdaniem Kolegium, udzielenie pomocy w spłacie zadłużenia z funduszu alimentacyjnego, nie jest celem mieszczącym się w granicach pojęcia niezbędnej potrzeby życiowej w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.p.s. Z kserokopii informacji Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy Chełm z dnia [...] wynika, że zobowiązania D.G. jako dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa wynoszą z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego - 16.486,46 zł.

Organ podniósł, że skarżący ma możliwość wystąpienia do organu właściwego wierzyciela o umorzenie tej należności w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, z którego wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D.G., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania żądanego zasiłku. Wniósł o zawieszenie postępowania i nieprzekazywanie akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i Sądu Administracyjnego w Warszawie do czasu zakończenia postępowań toczących się w Sądzie Rejonowym i w Sądzie Okręgowym. Wyjaśnił, że postępowanie sądowe trwa od siedmiu lat i obecnie nie jest celowe rozstrzyganie sporu przez sąd administracyjny. Podkreślił, że z powodu prowadzenia spraw sądowych poniósł straty nie tylko finansowe. Dodał, że ma problemy zdrowotne i że opiekuje się chorą matką.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do wniosku o nieprzekazywanie akt sprawy do sądu administracyjnego, Kolegium wyjaśniło, że w oparciu o art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., jest obowiązane przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepisy powołanej ustawy nie uprawniają bowiem organu, za pośrednictwem którego skargę wniesiono, do samodzielnego podejmowania decyzji o zawieszeniu postępowania, o ewentualnym zawieszeniu postępowania rozstrzyga wyłącznie sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Sąd ten podał, że stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Podkreślił, że przyznanie bądź odmowa przyznania świadczenia na podstawie powyższego unormowania jest uprawnieniem właściwego organu, co sprawia, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Uznaniu administracyjnemu organu rozpoznającego sprawę podlega także ustalenie wysokości przyznanego zasiłku. Wprawdzie uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, jednak nie nakazuje mu uwzględnienia każdego wniosku, nawet, jeżeli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Rola sądu administracyjnego w procesie kontroli decyzji opartych na konstrukcji uznania administracyjnego jest odmienna niż w przypadku związania organu treścią normy prawa materialnego, której stosowanie nie jest oparte na uznaniu. Organowi przypisana została bowiem swoboda decyzyjna, a wybór rozwiązania sprawy nie jest temu organowi narzucony. W przypadku zasiłków celowych organ, działając w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej, obowiązany jest uwzględniać, że istotą tej formy wsparcia finansowego jest umożliwienie potrzebującym życia w warunkach odpowiadających godności człowieka poprzez zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a sytuacja wnioskującego oceniana być powinna każdorazowo jako indywidualny przypadek.

Z drugiej strony obowiązkiem organu jest rozważenie interesu publicznego przejawiającego się tu jako obowiązek właściwego rozdzielenia posiadanych środków, tak aby zapewnić wsparcie wszystkim potrzebującym.

W ocenie Sądu I instancji, w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie zebrano wyczerpująco materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonujący zajęte stanowisko.

Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Dochód na osobę w jego rodzinie wynosi 420,95 złotych, a zatem nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie wynoszącego 456 złotych.

Zasiłek celowy, w odróżnieniu od zasiłku stałego czy okresowego, jest zawsze przyznawany na określony cel mieszczący się w kategorii "niezbędnych potrzeb życiowych" wnioskodawcy. Ustalenie, czy cel, który określił wnioskodawca, żądając przyznania tego świadczenia, zaspokoi jego niezbędną potrzebę, jest zatem konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba usprawiedliwiona ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków związanych ze statusem obywatela. Pojęcie "bytowanie" jest co do zasady utożsamiane z zachowywaniem życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, zadość której czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (por. W. Maciejko, [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 178–179). W art. 39 ust. 2 u.p.s. ustawodawca wskazał przykładowe cele, które usprawiedliwiają przyznawanie tego zasiłku. Stanowią one zarazem istotną wskazówkę interpretacyjną oraz punkt odniesienia dla zakwalifikowania innych wydatków jako niezbędnych potrzeb bytowych.

Sąd I instancji podał, że w niniejszej sprawie podstawą odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku celowego było uznanie przez organy obu instancji, że wskazane we wniosku cele nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb życiowych. Tego stanowiska nie sposób zakwestionować. Za niezbędne potrzeby życiowe, w świetle powyższej interpretacji tego sformułowania, nie można bowiem uznać ani opłacenia adwokata, ani pokrycia kosztów badania DNA, ani też zapłaty zaległych alimentów. Niezaspokojenie tych potrzeb nie stanowi bowiem żadnego zagrożenia dla egzystencji skarżącego. Dodatkowo, jak zasadnie podniósł organ drugiej instancji, odnosząc się do wniosku o udzielenie pomocy w spłacie zadłużenia z funduszu alimentacyjnego, skarżący ma prawo wystąpić do organu właściwego wierzyciela o umorzenie zadłużenia w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z uwagi na jego trudną sytuację dochodową i rodzinną.

W ocenie Sądu I instancji zaskarżone rozstrzygnięcie nie przekracza granic uznania administracyjnego. Wydając zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organy kierowały się przede wszystkim ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb innych osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowych ustaleniach co do stanu faktycznego, który właściwie oceniono. Postępowanie dowodowe przeprowadzono z zachowaniem zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.

Na marginesie Sąd I instancji zauważył, że niezasadny był zawarty w skardze wniosek o nieprzesyłanie przez organ odwoławczy akt niniejszej sprawy wraz ze skargą do sądu i o zawieszenie postępowania w sprawie. Sąd ten podzielił stanowisko Kolegium, że przytoczona wyżej dyspozycja art. 54 § 2 P.p.s.a. czyni uwzględnienie tego wniosku prawnie niedopuszczalnym. Nie było również żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zawieszenie niniejszego postępowania zarówno przez organy administracji, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Nie zachodziła bowiem żadna z przesłanek zawieszenia postępowania określonych w art. 97 § 1 k.p.a. oraz w art. 124-126 P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej, D. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez naruszenie przez organy obu instancji przepisów:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 1 i 2 k.p.a. przez błędne ustalenia faktyczne i nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, przez co nie nastąpiło ustalenie faktycznej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, od której uzależnione jest udzielenie pomocy w postaci świadczenia pieniężnego na opłacenie adwokata, pokrycie kosztów badania DNA oraz zapłatę zaległych alimentów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych art. 107 § 3 k.p.a.;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez brak w uzasadnieniu decyzji starannego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia oraz szczegółowej oceny sytuacji życiowej skarżącego w kontekście zgłoszonej potrzeby;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskutek błędnej subsumcji ustaleń faktycznych do przepisów: art. 39 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ust.1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), przez akceptację przez WSA w Lublinie stanowiska organów, że organ administracji wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył granic tzw. uznania administracyjnego odmawiając przyznania zasiłku, przez błędne niezakwalifikowanie przez organ potrzeb powoda jako niezbędne potrzeby bytowe, podczas gdy w grę mogą wchodzić także inne potrzeby życiowe nie ujęte w tym przepisie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, że wyjaśnienia skarżącego, jak i zebrany materiał dowodowy dowodzą istotnej okoliczności, jaką jest brak po stronie skarżącego własnych środków na opłacenie adwokata, pokrycie kosztów badania DNA oraz zapłatę zaległych niesłusznie wypłaconych alimentów. Świadczy o tym ilość spraw, ilość odwołań i skarg, które wniósł skarżący. Zdaniem skarżącego oczywistym jest, że poza kosztami związanymi z użytkowaniem mieszkania, a w szczególności za zużycie energii elektrycznej, wody i gazu a także kosztów zakupu żywności, leków, odzieży musi on ponosić także koszty prowadzenia spraw. Zdaniem skarżącego, decyzja odmowna przyznania zasiłku celowego na opłacenie adwokata, badania DNA i zapłatę zaległych alimentów nie jest odpowiednia dla jego sytuacji życiowej. Zdaniem skarżącego zgłoszone przez niego potrzeby należą do niezbędnych, chociaż nie zostały opisane w art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej w podstawach skargi kasacyjnej powołał się zarówno na pkt 1 art. 174 p.p.s.a., jak i na pkt 2 tego przepisu prawa. W takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W sytuacji, gdy postawiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy jest w istocie konsekwencją zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, uzasadnione jest dokonanie jego oceny w ramach analizy tych właśnie zarzutów (materialnych).

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez naruszenie przez organy obu instancji przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a. przez błędne ustalenia faktyczne i nieuwzględnienie całokształtu okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, a także niewyjaśnienie stronie w uzasadnieniu decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia oraz szczegółowej oceny sytuacji życiowej skarżącego w kontekście zgłoszonej potrzeby.

Wbrew odmiennym w tym względzie twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką. Oboje utrzymują się ze świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego matce w kwocie 520 zł, dodatku mieszkaniowego w kwocie 231,55 zł oraz zasiłku okresowego w kwocie 90,34 zł. Skarżący nie pracuje, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, aktualnie nie leczy się. Od kilku lat prowadzi postępowanie sądowe w celu ustalenia, czy jest ojcem A. G., jednak ze względu na brak środków finansowych nie może przeprowadzić badań DNA. Matka dziecka mieszka na terenie Gminy Chełm i otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Chełmie, jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, prowadzi postępowanie wobec skarżącego - dłużnika alimentacyjnego niewywiązującego się ze swoich zobowiązań. Z ustaleń tych wynika, że w dniu 18 czerwca 2013 r. skarżący uzyskał bezpłatną poradę prawną od radcy prawnego z zakresu postępowania o ustalenie ojcostwa i postępowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponownie skorzystał z porady prawnej w dniu 5 lipca 2013 r.

Ustalenia te znajdują pełne oparcie w zebranym w sprawie w sposób wyczerpujący materiale dowodowym. W tej sytuacji za nieskuteczny uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnych ustaleń faktycznych. Wbrew także odmiennym w tym względzie twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, powyższe okoliczności pozwoliły na ustalenie faktycznej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, od której uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego.

Z powyższych ustaleń wynika, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 420,95 zł i nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego 456 złotych.

Mając powyższe na uwadze trafnie Sąd I instancji przyjął, że postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Wbrew także odmiennym w tym względzie zarzutom skarżącego kasacyjnie, zaskarżony wyrok nie narusza prawa materialnego, a to art. 39 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ust.1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy. Trafnie, powołując się na literaturę przedmiotu Sąd I instancji wskazał, że niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba usprawiedliwiona ze względu na zachowanie życia, zdrowia i zwykłych stosunków związanych ze statusem obywatela. Pojęcie "bytowanie" jest co do zasady utożsamiane z zachowywaniem życia w sposób pozwalający na prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny. Niezbędna potrzeba bytowa to potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, zadość której czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie (por. W. Maciejko, [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 178–179).

Trafnie, mając na uwadze z jednej strony ww. definicję niezbędnej potrzeby bytowej, z drugiej zaś potrzeby, na których zaspokojenie skarżący domagał się przyznania zasiłku celowego, Sąd I instancji uznał, że prawidłowo w sprawie organy rozpoznające sprawę przyjęły, że cele wskazane we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb życiowych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem tego sądu, że w świetle tego co powiedziano wyżej, nie można uznać za niezbędne potrzeby życiowe ani opłacenia adwokata, ani pokrycia kosztów badania DNA, ani też zapłaty zaległych alimentów. Niezaspokojenie tych potrzeb nie stanowi bowiem żadnego zagrożenia dla egzystencji skarżącego. W postępowaniu toczącym się przed sądem skarżący może domagać się przyznania adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, jak to trafnie wskazano w sprawie, odnosząc się do wniosku skarżącego o udzielenie pomocy w spłacie zadłużenia z funduszu alimentacyjnego, że skarżący ma prawo wystąpić do organu właściwego wierzyciela o umorzenie zadłużenia w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z uwagi na swoją trudną sytuację dochodową i rodzinną (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.).

Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie, brak jest w tej sytuacji podstaw do przyjęcia, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie nosi cechy dowolności, nie jest zgodne z celami pomocy społecznej sprecyzowanymi w art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej oraz, że narusza słuszny interes skarżącego. Wbrew także zarzutom skarżącego kasacyjnie, prawidłowo w świetle tego, co powiedziano wyżej Sąd I instancji przyjął, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Z uzasadnienia tego bowiem w sposób jednoznaczny wynika, jakie przyczyny legły u podstaw wydania decyzji odmownej w niniejszej sprawie.

Skoro zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.