Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 379/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i  ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Adam Nita (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. M. (M.) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...], nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej Organem administracyjnym lub Prezesem ZUS) odmówił S.M. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Wnioskodawcy, Strony lub Skarżącego) umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w części finansowanej przez płatnika, w łącznej wysokości 59.293,88 zł. Na kwotę tę składały się składki na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2004 r. do stycznia 2007 r., w wysokości 17.683,77 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2003 r. do stycznia 2007 r., w wysokości 6.034,43 zł, na Fundusz Pracy za okres od marca 2003 r. do stycznia 2007 r., w wysokości 1.490,68 zł. oraz odsetki za zwłokę w łącznej wysokości 34.085,00 zł. Odsetki za zwłokę zostały naliczone od wszystkich zaległych składek na 13 listopada 2017 r., w łącznej wysokości 25.321,38 zł.

Wspomniane orzeczenie było konsekwencją drugiego już wniosku o umorzenie, złożonego przez Skarżącego. Poprzednie podanie nie wywołało efektu oczekiwanego przez Stronę, a rozstrzygnięcie nieostateczne zostało utrzymane w mocy w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym razem, nie zgadzając się z decyzją Organu administracyjnego z [...], Skarżący nie występował o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Orzeczenie Prezesa ZUS, kontrolowane przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadło w następującym, niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym.

W dniu 13 listopada 2017 r. Strona wystąpiła z wspomnianym już, drugim wnioskiem o umorzenie należności, artykułując że jego zadłużenie z tytułu nieuiszczonych składek wynosi 21.058,21 zł. (na dzień 17 października 2017 r.). Do tego pisma dołączono m.in. zestawienie Komornika Sądowego o zadłużeniu Skarżącego na 17 października 2017 r. Swoją prośbę Wnioskodawca uzasadnił zaś tym, że nie jest i nie będzie w stanie spłacić swojego zadłużenia. Powołał się on na to, że jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura, z której (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) po potrąceniu komorniczym pozostaje mu 1368 zł. Ponieważ zaś, czynsz za mieszkanie i media wymagają od Skarżącego nakładu w wysokości 1000 zł., na życie pozostaje mu zaledwie 368 zł. Z tej kwoty Strona musi się utrzymać, a także zakupić niezbędne leki (we wniosku o umorzenie wskazano na choroby, na które cierpi Skarżący).

Następnie, w odpowiedzi na pismo Organu administracyjnego, Wnioskodawca dostarczył dokumenty z poradni [...] i [...], prezentujące historię swojej choroby oraz przedłożył wyniki badań. Ponadto, Strona przedstawiła pokwitowania uregulowania opłat za czynsz i energię elektryczną, zestawienie wysokości uzyskiwanego dochodu z tytułu świadczenia emerytalnego, a także oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Organ administracyjny ustalił, że Wnioskodawca nie wykonuje już pozarolniczej działalności gospodarczej. Jego sytuacja życiowa przedstawia się zaś w ten sposób, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, które uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego Strony w wysokości 1.995,44 zł. brutto, tj. 1.368,58 zł. netto. Jednocześnie, Skarżący ponosi miesięczne wydatki związane utrzymaniem w wysokości 1.097,00 zł. Składa się na nie czynsz w wysokości 900,00 zł., opłata za energię elektryczną w kwocie 97,19 zł. oraz wydatki na leczenie w wysokości 100,00 zł. Ponadto, Wnioskodawca posiada składnik majątkowy w postaci samochodu osobowego marki mazda 121, rok prod. 1999. Prezes ZUS wyartykułował też, że wobec Skarżącego jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a w jego ramach dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego. Jak podkreślono, wspomniane działania są skuteczne.

Odwołując się do zgromadzonego materiału dowodowego, Prezes ZUS odmówił umorzenia. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się on na prawne przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, wynikające z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 – zwanej dalej u.s.u.s.). Ponadto, odwołano się do dyrektywy umorzenia ukształtowanej w art. 28 ust. 3a tej samej ustawy, a uszczegółowionej w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz. 1365 – zwanego dalej rozporządzeniem). Jak wyjaśnił Organ administracyjny, nie został spełniony żaden z warunków rezygnacji przez uprawniony podmiot z należnych składek na ubezpieczenie społeczne.

Jak wyartykułował Organ, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka ukształtowana w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. w zw. z art. 28 ust. 3 tej samej ustawy, ponieważ nie można mówić o całkowitej nieściągalności należności. W jego ocenie, w odniesieniu do Wnioskodawcy, z oczywistych przyczyn nie zostały spełnione warunki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a i 4b u.s.u.s. Jednocześnie, brak jest podstaw do twierdzenia, że doszło do urzeczywistnienia przesłanki ukształtowanej w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Co prawda, działalność gospodarcza nie jest już bowiem prowadzona przez Skarżącego, jednak - jak dotąd - nie stwierdzono braku majątku, z którego może być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Co więcej, Strona ma składnik majątkowy w postaci świadczenia emerytalnego, z którego jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne. Z kolei, brak spełnienia przesłanki umorzenia, sformułowanej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. wyjaśniono tym, że nie jest wykluczone, iż w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne.

Z kolei, odnosząc się do warunku rezygnacji przez Prezesa ZUS z należnych składek ukształtowanego w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a uszczegółowionego w § 3 rozporządzenia, podniesiono że Wnioskodawca nie wykazał, iż ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną uregulowanie należności stanowiłoby dla niego niemożliwe do udźwignięcia obciążenie finansowe i wiązało się z brakiem możliwości zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych. Stało się tak ponieważ Skarżący nie dowiódł, że:

- opłacenie należności pozbawiłoby jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

- opłacenie składek mogłoby pozbawić go jako osobę, która poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, możliwości dalszego prowadzenia działalności,

- przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodu i opłacanie składek.

Jednocześnie, Organ administracyjny uznał, że wniosek Strony stoi w sprzeczności z interesem publicznym rozumianym jako zapewnienie realizacji świadczeń szerokiej rzeszy obywateli. Dzieje się tak, ponieważ środki na wypłatę należności z tytułu ubezpieczeń społecznych pochodzą właśnie z wpływów na poczet bieżących i zaległych składek. Jednocześnie, należy równo traktować wszystkich płatników składek, a rekompensacyjna funkcja odsetek za zwlokę sprawia, że konieczne jest przekazanie do właściwego funduszu nie tylko samej składki, ale i jej oprocentowania, przy czym jeśli wpłata nie pokrywa obydwu tych należności, stosuje się zasadę proporcjonalnego zaliczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Wnioskodawca zarzucił, że kwestionowana przez niego decyzja stoi w jawnej sprzeczności z art. 1 ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Zaległości, o których umorzenie wnosił są bowiem objęte – jak to ujęto - zakresem czasowym wskazanym w ustawie która dotyczy zaległości z okresu od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. Tymczasem Strona zakończyła prowadzenie swojej działalności gospodarczej 31 stycznia 2007 r.

Dodatkowo, Strona powołała się na rozporządzenie i wyartykułowała, że w myśl tego aktu prawnego umorzenie należności może nastąpić w sytuacji, gdy ich opłacenie pozbawiłoby dłużnika i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tak jest zaś w przypadku Skarżącego, któremu przewlekła choroba uniemożliwia uzyskiwanie dochodu i opłacanie składek. Wspomniany podmiot podkreślił też, że jego jedynym dochodem jest skromna emerytura, z której co miesiąc egzekwuje się znaczącą dla niego kwotę 460 zł. To zaś sprawia, że na życie (po opłaceniu mieszkania i mediów) pozostaje Wnioskodawcy zaledwie 300 zł. W konsekwencji, jak podkreślono w skardze, prowadzenie postępowania egzekucyjnego skazuje Skarżącego na życie w ubóstwie i na życie na poziomie poniżej minimum socjalnego. Na koniec, Strona podniosła, że większość z zaległości została już wyegzekwowana (do zapłaty wg informacji uzyskanej od komornika pozostało łącznie z odsetkami i kosztami egzekucji 19 514,48 zł.).

Odpowiadając na tę argumenty, Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie, wyartykułował on trzy racje uzasadniające trafność jego stanowiska. Organ administracyjny, uzasadniając odmowę umorzenia należności z tytułu składek nieopłaconych w terminie, raz jeszcze zwrócił uwagę na konieczność honorowania interesu publicznego i interesu ubezpieczonych, a także podkreślił potrzebę równego traktowania ubezpieczonych. Ponadto wyjaśniono, że istnieje majątek Skarżącego, z którego dług może zostać spłacony. Wreszcie, podano w wątpliwość to, że Skarżący istotnie uiszcza comiesięczny czynsz z tytułu najmu mieszkania w wysokości 900 zł. Zdaniem Organu administracyjnego a kwota jest wyjątkowo wysoka jak na warunki istniejące w województwie [...], a i udokumentowanie jego wysokości budzi poważne wątpliwości.

Podczas rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym 6 grudnia 2018 r., Skarżący by reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego – radcę prawnego działającego jako pełnomocnik z urzędu. Wspomniany podmiot poparł skargę wniesioną przez Stronę oraz załączył pismo procesowe do protokołu rozprawy. W dokumencie tym zarzucono decyzji Organu administracyjnego naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W przekonaniu pełnomocnika, Prezes ZUS dopuścił się obrazy art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W jego ocenie nastąpiło to poprzez niezebranie w sposób wystarczający materiału dowodowego, a także poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, w tym, rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej i osobistej Skarżącego, który znajduje się w ubóstwie. W związku z tym, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi administracyjnemu. Jednocześnie, w przypadku, gdy Sąd dokona takiego rozstrzygnięcia, pełnomocnik wystąpił o zobowiązanie właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej do tego, aby – po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego - wydał zaświadczenie w trybie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzającego czy Wnioskodawca znajduje się w ubóstwie i żyje poniżej minimum socjalnego.

Profesjonalny pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że z zaległości ciążącej na tym podmiocie niemal 35 000 zł. stanowiły odsetki za zwłokę. Do spłaty pozostała zaś mniejsza część należności składkowych w kwocie 14 000 zł. Uzasadniając swoje racje, pełnomocnik zarzucił Prezesowi ZUS, że ten nie ustalił, czy brak umorzenia składek nie spowoduje uszczerbku dla Strony i nie stanowi dla niej znacznego obciążenia finansowego. Jednocześnie, podkreślił on ubóstwo, w jakim znalazł się Wnioskodawca oraz zarzucił Organowi administracyjnemu, że ten – w odpowiedzi na skargę – nie wskazał, w oparciu o jakie dane podał w wątpliwość wysokość czynszu za mieszkanie, uiszczanego przez Skarżącego. Wreszcie, zarówno w piśmie – załączniku do protokołu rozprawy, jak i w trakcie rozprawy pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z przedstawionych przez siebie dokumentów.

W reakcji na wspomniany wniosek dowodowy, Sąd zdecydował o jego oddaleniu i nie przeprowadził dowodu z umowy najmu, a także dowodu z dokumentów potwierdzających wpłaty czynszu. Pełnomocnik skarżącego wniósł zastrzeżenie do oddalenia wniosków dowodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna i dlatego podlega oddaleniu. Wbrew temu, co podnosił Wnioskodawca w tym piśmie procesowym, w reakcji na jego wniosek z 13 listopada 2017 r. Organ administracyjny nie mógł zastosować obligatoryjnego umorzenia należności, dokonanego na podstawie art. 1 ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Jest tak, ponieważ w myśl art. 1 ust. 4 tego aktu prawnego, wniosek o umorzenie można było złożyć w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Tym samym, przedział czasu, w którym w oparciu o wskazane przepisy otwarta była droga do wystąpienia o rezygnację przez podmiot uprawniony z należnych mu składek rozciągał się od 15 stycznia 2013 r. do 15 stycznia 2015 r. Tymczasem, jak już wskazano, wniosek Skarżącego datowany jest na 13 listopada 2017 r.

Z tego względu, normatywnym fundamentem rozważań Sądu może być jedynie wcześniej już powoływany art. 28 ust. 2 – 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia. W przepisach tych prawodawca wskazał przesłanki umożliwiające nieefektywne wygaśnięcie zobowiązania z tytułu składek (w części finansowanej przez płatnika). Należy podkreślić, że zaistnienie co najmniej jednej z nich umożliwia rezygnację podmiotu uprawnionego z należnych mu składek, ale nie obliguje do wydania takiego orzeczenia. Tym samym, konstrukcja wspomnianych przepisów i – w konsekwencji – treść rozstrzygnięcia wydawanego na ich podstawie jest oparta na uznaniu administracyjnym, klasyfikowanym jako uznanie administracyjne ograniczone (por. A. Błaś, Jednostka wobec dyskrecjonalnych uprawnień administracji publicznej, [w:] Jednostka wobec działań administracji publicznej, Rzeszów 2001, s. 24). Jest tak ponieważ w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki do wydania orzeczenia uznaniowego zgodnie wnioskiem strony, organ administracyjny może, ale nie musi rozstrzygnąć adekwatnie do treści otrzymanego podania. Ustawodawca pozostawia bowiem organom stosującym prawo administracyjne pewne pole wolności w determinowaniu takiej, a nie innej treści swojej decyzji. Jednocześnie jednak, wspomniane podmioty nie korzystają z pełnej swobody w kształtowaniu treści rozstrzygnięcia. Dzieje się tak, ponieważ określając przesłanki orzeczenia uznaniowego (kierunkowe dyrektywy wyboru konsekwencji), prawodawca operuje pojęciami niedookreślonymi i w ten sposób ukierunkowuje treść decyzji organów administracyjnych. Ponadto, uznanie administracyjne jest ograniczone poprzez regulację prawną i wynikające z niej zasady ukształtowane w przepisach Konstytucji RP.

W konsekwencji, organ administracyjny wydając decyzję opartą na uznaniu administracyjnym w istocie dokonuje dwóch wyborów. W pierwszej kolejności rozstrzyga bowiem, czy spełniona jest co najmniej jedna z kierunkowych dyrektyw wyboru konsekwencji, uzasadniających orzekanie zgodnie z wolą wnioskodawcy. Jeśli zaś tak jest, dochodzi do rzeczywistego orzekania uznaniowego i organ może, ale nie jest do tego zobowiązany, zastosować się do treści otrzymanego podania. W każdej jednak sytuacji, ciąży na nim powinność wyjaśnienia swoich racji. Przestrzenią, w której się to dokonuje jest zaś uzasadnienie decyzji.

Dodatkową, istotną okolicznością normatywną jest ustalenie tego, na kim ciąży ciężar dowodu – powinność wykazania, że spełniona jest przynajmniej jedna z przesłanek warunkujących wydanie rozstrzygnięcia uznaniowego. Analiza art. 28 ust. 2 – 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia pozwala zauważyć, że w tym zakresie prawodawca przełamał charakterystyczną dla prawa publicznego zasadę, w myśl której powinność ustalenia prawdy materialnej jest domeną organu administracyjnego. Dzieje się tak, ponieważ to pryncypium wyrażone w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – zwanej dalej k.p.a.), a skonkretyzowane w art. 77 § 1 tej samej ustawy dotyczy wyłącznie kierunkowych dyrektyw wyboru konsekwencji określonych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Natomiast okoliczności uzasadniające umorzenie, zdefiniowane w art. 28 ust. 3a tego samego aktu prawnego, a uszczegółowione w § 3 rozporządzenia powinny być udowodnione przez podmiot wnioskujący o rezygnację przez uprawniony organ z należnej mu kwoty. Jasno wskazuje się na to w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Stanowi on, że zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W związku z tym, nie sposób zgodzić się z zarzutem procesowym, podniesionym przez pełnomocnika Skarżącego w jego piśmie załączonym do protokołu rozprawy. To nie Organ administracyjny zobowiązany był bowiem do ustalenia rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej i osobistej Skarżącego, który znajduje się w ubóstwie. Z woli prawodawcy, wyrażonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia ta powinność ciążyła natomiast na Stronie. Licząc na rezygnację przez Prezesa ZUS ze składek, podczas zainicjowanego przez siebie postępowania administracyjnego powinna ona wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie wywiązać się ze swojego zobowiązania.

W tym kontekście, należy zauważyć, że do wniosku o umorzenie należności składkowych z 13 listopada 2017 r. nie dołączono żadnych dowodów potwierdzających stan majątkowy Skarżącego, uniemożliwiający realizację jego powinności publicznoprawnej. Z kolei, w załączeniu do Oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (z 6 grudnia 2017 r.) załączono tylko jedną kserokopię pokwitowania wpłaty czynszu oraz jedną kserokopię potwierdzenia uiszczenia opłaty za dostawę energii elektrycznej (z których w dodatku nie wynika, jakiego okresu dotyczą), a także kserokopie historii dwóch chorób, na które cierpi Wnioskodawca. Z tak szczupłego materiału dowodowego nie sposób wywieść wniosków istotnych przez wzgląd na dyrektywę art. 28 ust. 3a u.s.u.s., skonkretyzowaną w § 3 ust. 1 rozporządzenia (zwłaszcza jeżeli chodzi o treść § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 tego aktu prawnego).

Zdaniem Sądu, miejscem na prezentację przedstawionych okoliczności jest postępowanie administracyjne, a nie sądowoadministracyjne. To Organ administracyjny wydający rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie Sąd powinien być bowiem przekonywany o istnieniu przesłanek umorzenia należności składkowych, zdefiniowanych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., a uszczegółowionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Dlatego właśnie uzupełnienia wskazanego braku nie można było dokonać podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Z kolei, kierunkowe dyrektywy wyboru konsekwencji wskazane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., co do których powinność dowodzenia ciążyła na Prezesie ZUS, zostały szczegółowo z urzędu rozważone przez ten organ. Kolejno odnosząc się do przesłanek umorzenia skodyfikowanych we wskazanych przepisach, wspomniany podmiot wykazał brak podstaw do rezygnacji z należnego świadczenia publicznego. W tym zakresie, na szczególną uwagę zasługuje argument, że skuteczna jest egzekucja prowadzona w stosunku do Skarżącego.

Jak wiadomo, istotą uznania administracyjnego (a zaskarżona decyzja ponad wszelką wątpliwość ma taki charakter) jest to, że nawet jeśli spełniona jest kierunkowa dyrektywa wyboru konsekwencji uzasadniająca rozstrzygnięcie korzystne dla strony, organ administracyjny może nie zastosować się do treści otrzymanego wniosku. W oparciu o tę cechę decyzji uznaniowej, w przedmiotowej sprawie odmowa umorzenia należności składkowych uzasadniana była interesem publicznym – tym, że ubezpieczeni, których świadczenia są finansowane ze składek poniosą szkodę w przypadku rezygnacji przez Prezesa ZUS z należnego świadczenia. Nie sposób nie zgodzić się z tą argumentacją Organu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście tego, że egzekucja prowadzona z majątku Strony przynosi efekty.

Należy przy tym pamiętać, że zasadą jest terminowe uiszczanie należności publicznoprawnej, a odsetki za zwłokę ciążące na dłużniku pełnią m.in. funkcję rekompensacyjną – stanowią dla wierzyciela wynagrodzenie za to, że podmiot zobowiązany, we właściwym czasie nie wywiązał się ze swojej powinności pieniężnej. Do rezygnacji ze świadczenia publicznego może zaś dojść jedynie w wyjątkowych, prawnie określonych przypadkach. Jak już wcześniej wskazano, żaden z nich nie zaistniał - względnie – nie zostały wykazane te z nich, które winny być udowodnione przez Wnioskodawcę. Jednocześnie, w interesie publicznym leży to, aby możliwe do ściągnięcia składki trafiły do systemu ubezpieczeń społecznych. Biorąc to wszystko pod uwagę, w ocenie Sądu, Prezes ZUS trafnie wyważył dwie przeciwstawne, prawne wartości – dobro Strony zainteresowanej umorzeniem oraz interes publiczny (dobro wszystkich podmiotów objętych systemem ubezpieczeń społecznych). W konsekwencji, w takim, a nie innym stanie faktycznym nie można było wydać innego orzeczenia niż to, które stało się udziałem Organu administracyjnego.

Należy także podkreślić, iż ostateczna decyzja Prezesa ZUS, zaskarżona do Sądu nie wyklucza wystąpienia przez Stronę z nowym wnioskiem o zastosowanie tej uznaniowej ulgi w zapłacie należności publicznoprawnej i prawidłowe wykazywania swoich racji w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia. Możliwe jest również zwrócenie się do kompetentnego organu o wsparcie w ramach systemu pomocy społecznej. Skoro bowiem nie były spełnione przesłanki umorzenia należności składkowych, Organ administracyjny nie miał prawa rezygnować z dochodu należnego w ramach systemu ubezpieczeń społecznych, udzielając tym samym swoistej pomocy społecznej.

W tym stanie rzeczy, z wszystkich przedstawionych względów, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).