Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 306/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-01-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 259 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2.
journal: Dz.U. 2015 poz 658
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów na skutek sprzeciwu E. Ś. wniesionego od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 28 października 2016 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

E. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. tut. Sąd oddalił skargę E. Ś., a skarżąca pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. złożyła wniosek o doręczenie odpisu zapadłego wyroku wraz z uzasadnieniem, którego to doręczenia dokonano skarżącej w dniu 13 lipca 2016 r. (k-118 akt).

Nie godząc się z zarządzeniem wzywającym do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to Sąd postanowieniem z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II OZ 924/16, oddalił przedmiotowe zażalenie.

W międzyczasie, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, który to wniosek nadała przesyłką pocztową w dniu 5 sierpnia 2016 r. (k-142 akt sądowych). Uzasadniając wniosek stwierdziła, że odbyła rozmowy z ponad dziesięcioma radcami prawnymi, którzy nie chcieli podjąć się prowadzenia niniejszej sprawy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem; gospodarstwo to uzyskuje dochody zgodnie z załączonymi PIT-ami za 2015 r.; posiada zobowiązania z tytułu kredytu obrotowego w rachunku bieżącym na działalność gospodarczą w wysokości 100.000 zł. Do akt sprawy dołączyła odpisy informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2015 (PIT-11, PIT-36L, PIT-/B), przez nią i jej męża. Wynika z nich, że mąż skarżącej w 2015 r. uzyskał dochód w wysokości 67.733,96 zł, a skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne) - w wysokości 83.753,62 zł.

Na skutek zarządzenia referendarza sądowego zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie dodatkowych wyjaśnień i stosownych dokumentów, a to przez nadesłanie: kopii pełnej dokumentacji księgowej działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię; kopii deklaracji podatkowych wnioskodawczyni i jej męża za 2014 r. wraz z potwierdzeniem złożenia ich we właściwym urzędzie skarbowym; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię i jej męża rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy. Referendarz zobowiązał także skarżącą do przedłożenia szczegółowej pisemnej informacji na temat kosztów ponoszonych w skali miesiąca przez wnioskodawczynię i jej małżonka na bieżące utrzymanie wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość poniesienia tych kosztów.

W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała specyfikację kosztów utrzymania mieszkania, z której wynika, że ponosi koszty czynszu w wysokości 397,16 zł, opłatę za wodę – 93,30 zł, opłatę za pozostałe media – 253 zł. Dodała, że posiada kredyt obrotowy w rachunku bieżącym w wysokości 100.000 zł. Do akt sprawy dołączyła także wyciągi bankowe za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2016 r., zeznania podatkowe, bilans firmy i zapisy księgowe za okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r.

Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie referendarz podniósł, że skarżąca zwracając się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, powinna zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza, przedstawiona sytuacja materialna E. Ś. wynikająca z przedłożonych do akt sprawy dokumentów i złożonych oświadczeń wskazuje, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty pełnomocnika z wyboru, a wydatki te nie spowodują uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącej i jej małżonka. Uzasadniając powyższe referendarz wskazał, że skarżąca wraz z mężem uzyskują comiesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia w wysokości łącznej 12.623,96 brutto, czyli netto ok. 8.900 zł. Miesięczne wydatki małżonków na utrzymanie mieszkania wynoszą natomiast łącznie: 743,46 zł. W ocenie referendarza, z powyższego wynika, że wolna kwota do dyspozycji małżonków, którą mogą przeznaczyć na inne, dodatkowe wydatki, powstała z różnicy pomiędzy podanymi dochodami, a wskazanymi, niezbędnymi wydatkami nie jest kwotą małą, jak na warunki polskich rodzin. Wyciągi bankowe z rachunku skarżącej również pokazują, że na bieżąco realizuje ona swoje zobowiązania i dokonuje transakcji, a jednocześnie brak jest informacji świadczących o zachwianiu płynności finansowej, np. przez postępowania egzekucyjne, czy inne działania wierzycieli. Odnosząc się do kondycji finansowej firmy skarżącej referendarz podał, że z działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów innych, niż niebezpieczne w roku podatkowym 2015 uzyskała ona przychód w wysokości 1.265.253,36 zł, dochód – 83.753,62 zł, przy kosztach uzyskania przychodu – 1.181.499,74 zł (wynika to z zeznania podatkowego za 2015 rok). W 2016 r. skarżąca, w okresie od stycznia do końca września, uzyskała przychód w wysokości 909.688,38 zł, zakupiła towar i materiały na kwotę 735.074,31 zł, poniosła wydatki na wynagrodzenie w gotówce i w naturze – 33.223,61 zł, przy łącznych wydatkach: 86.878,78 zł (dane pochodzą z zapisów w buforze za okres od dnia 2016-01-01 do 2016-09-30). Deklarowana przez skarżącą podstawa opodatkowania w deklaracjach VAT-7 w 2016 r. wynosiła w styczniu – 73.749 zł, w lutym – 100.855 zł, w marcu – 94.566 zł, w kwietniu – 78.326 zł, w maju – 115.546 zł, w czerwcu – 127.361 zł, w lipcu – 113.738 zł, w sierpniu – 76.693 zł, we wrześniu – 138.744 zł. W ocenie referendarza, podane okoliczności, a także analiza wyciągów bankowych wskazują na fakt, że działalność gospodarcza jest prowadzona w sposób ciągły i świadczy o dobrej kondycji finansowej firmy skarżącej. Jednocześnie podkreślono, że przy ocenie możliwości przyznania pomocy skarżącej, nie mogły być brane podnoszone przez nią trudności w uzyskaniu tej pomocy od profesjonalnych pełnomocników z wyboru. Zgodnie bowiem z powoływanymi w postanowieniu referendarza przepisami P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przez wnioskodawcę przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., które odnoszą się jedynie do sfery materialnej strony. Nie mieszczą się natomiast w ich zakresie inne okoliczności podnoszone przez skarżąca, w tym trudności z uzyskaniem tej pomocy, polegające na niemożności zawarcia stosownej umowy świadczenia usług z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła w ustawowym terminie, sprzeciw z dnia 1 grudnia 2016 r., w którym zapadłemu postanowieniu zarzuciła pobieżną i zdawkową ocenę zdolności skarżącej do ponoszenia kosztów profesjonalnego pełnomocnika, która to ocena nie uwzględnia istotnych czynników wpływających na sytuację życiową wnioskodawcy, takich jak wiek, stan zdrowia, stan cywilny, warunki bytowe, zdolność i możliwość podejmowania działań zmierzających do uzyskania środków pieniężnych z przeznaczeniem na koszty postępowania sądowego. W ocenie skarżącej, referendarz skoncentrował się jedynie na dochodach z prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni, pomijając istotne przesłanki wpływające na przyznanie pomocy. Z powyższych względów orzeczenie to, jako niepełne i niezasadne, bo nie uwzględniające zasadności istotnego dla strony uprawnienia, tj. prawa do sądu, powinno zostać uchylone. Skarżąca zarzuciła kwestionowanemu postanowieniu brak należytego uzasadnienia i niedopuszczalnego w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, luzu decyzyjnego. Podkreśliła, że skarga kasacyjna wymaga sporządzenia przez fachowego pełnomocnika, czyli sam ustawodawca dostrzega konieczność występowania osoby fizycznej przed NSA z pomocą profesjonalisty. Jednakże referendarz pozbawił skarżącej możliwości spełnienia tego warunku, albowiem jego ocena została dokonana w sposób przedwczesny, pochopnie i pośpiechu, bez uwzględnienia całości obrazu sytuacji, w której znajduje się skarżąca i jej rodzina. Zdaniem skarżącej, znajduje się ona natomiast w położeniu, w którym nie jest w stanie ponieść w pełni kosztów, a ponadto z uwagi na charakter sprawy, która związana jest ze sporem dotykającym elementarnych podstaw egzystencji skarżącej, jej należyte i obowiązkowe reprezentowanie jest konieczne. Wskazała także, że trudno zarzucić jej nadużywania instytucji prawa pomocy, skoro zwraca się jedynie o przyznanie tego prawa w zakresie częściowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, w tym w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje sprzeciw wnoszony do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia skargi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że powyższa regulacja ma zastosowanie w sprawie, pomimo zmiany treści przepisu art. 260 P.p.s.a., wprowadzonej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), bowiem zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, nowa regulacja art. 260 nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym (a o takie wnosi skarżąca) może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, tj. w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być zatem realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. Zaznaczyć przy tym należy, że to na składającym wniosek spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2012 r., sygn. akt: I FZ 429/12 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe, przytaczane w dalszej części uzasadnienia, orzeczenia).

Podkreślić należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie przez stronę kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, stanowiącym w istocie formę dofinansowania strony z budżetu państwa, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zatem sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie i rzeczywiście niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji i dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z tych też względów w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy oraz dokonując analizy wniosku skarżącej, przedstawionej dokumentacji i argumentów sprzeciwu, nie znalazł podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i wyrażonej tam zasady "prawa do sądu", którą skarżąca przywołała w sprzeciwie jako argument, który uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie podkreśla w swoim orzecznictwie, że prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu stronom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności. NSA wskazuje przy tym, że prawo dostępu do sądu nie ma jednak charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony czy to przez działanie prawa, czy też faktycznie, ograniczenie tego prawa nie będzie sprzeczne z wymienionymi wyżej przepisami Konstytucji i Konwencji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa i gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami, a celem do realizacji którego stosowane środki zmierzały (tak w: postanowieniu NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10). Stąd ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu (por. postanowienia NSA z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 559/07, z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 243/09, z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 801/09 i inne oraz powoływany tam wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie P.,C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, LEX nr 75481).

Z powyższych względów, ustawodawca określając w przywołanym na wstępie przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy, wskazał na materialno-finansową sytuację strony, przyjmując jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy - kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II GZ 434/11 oraz z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, publ. CBOiS).

W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należało przyjąć, że skarżąca posiada potencjał i dostateczne środki finansowe na pokrycie kosztów pełnomocnika z wyboru. Analiza osiąganych dochodów rodziny skarżącej (zeznania podatkowe oraz dokumenty finansowe złożone do akt), a także wykaz ponoszonych co miesiąc wydatków nie pozwalają na uznanie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zresztą na zaistnienie takich okoliczności wnioskodawczyni nie wskazuje wprost. Co więcej skarżąca nie przywołała także nowych okoliczności sprawy, w tym innych dokumentów, które pozwalałyby na odmienną ocenę sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, niż ta, która była podstawą oceny referendarza. Skarżąca wraz z mężem uzyskują comiesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia w łącznej wysokości 12.623,96 brutto, czyli ok. 8.900 zł netto. Miesięczne wydatki małżonków na utrzymanie mieszkania wynoszą natomiast łącznie 743,46 zł. Pozostająca do dyspozycji małżonków kwota, która może być przeznaczona na wydatki dotyczące zakupu żywności i innych środków zapewniających odpowiednie warunki życiowe, stanowi różnicę pomiędzy podanymi dochodami, a wskazanymi, niezbędnymi wydatkami i odpowiada kwocie ok. 8.000zł (8.900 zł – 743,46 zł). Analiza wyciągów bankowych z rachunku skarżącej wskazuje także, iż na bieżąco realizuje ona swoje zobowiązania i dokonuje transakcji, a jednocześnie brak jest informacji świadczących o zachwianiu płynności finansowej, np. przez postępowania egzekucyjne, czy inne działania wierzycieli. Odnosząc się do kondycji firmy prowadzonej przez skarżącą należy wskazać, że w roku podatkowym 2015 skarżąca uzyskała z tytułu tej działalności przychód w wysokości 1.265.253,36 zł, dochód – 83.753,62 zł, przy kosztach uzyskania przychodu – 1.181.499,74 zł (wynika to z zeznania podatkowego za 2015 rok). W 2016 r. skarżąca, w okresie od stycznia do końca września, uzyskała przychód w wysokości 909.688,38 zł, zakupiła towar i materiały na kwotę 735.074,31 zł, poniosła wydatki na wynagrodzenie w gotówce i w naturze – 33.223,61 zł, przy łącznych wydatkach: 86.878,78 zł (dane pochodzą z zapisów w buforze za okres od dnia 2016-01-01 do 2016-09-30). Deklarowana przez skarżącą podstawa opodatkowania w deklaracjach VAT-7 w 2016 r. wynosiła w styczniu – 73.749 zł, w lutym – 100.855 zł, w marcu – 94.566 zł, w kwietniu – 78.326 zł, w maju – 115.546 zł, w czerwcu – 127.361 zł, w lipcu – 113.738 zł, w sierpniu – 76.693 zł, we wrześniu – 138.744 zł. Powyższe okoliczność, wbrew stanowisku skarżącej, pozwalają na uznanie, że działalność gospodarcza jest prowadzona w sposób ciągły i przynosi stały dochód pozwalający na realizowanie zobowiązań. Skarżąca w toku postępowania twierdziła, że posiada do obsługi jeden kredyt obrotowy w wysokości 100.000 zł, w rachunku firmowym, lecz nie podała kosztów związanych z jego obsługą. Wyciągi z tego rachunku w skali roku, złożone do akt pokazują, że jedynie w miesiącu lipcu 2015 r. skarżąca opłaciła prowizję za odnowienie kredytu w wysokości 2.000 zł, a co miesiąc jest obciążana opłatą za niewykorzystany limit i dla przykładu: w miesiącu lipcu kwota ta wyniosła – 177,07 zł, w sierpniu – 194,11 zł, we wrześniu – 193,08 zł. Treść wyciągów bankowych z rachunku firmowego pokazuje także, że zobowiązania skarżącej wobec ZUS, urzędu skarbowego i kontrahentów były uiszczane regularnie, a rachunek nie jest obciążony zajęciami komorniczymi. Natomiast sam fakt zaciągnięcia przez skarżącą kredytu w wysokości 100.000 zł uzasadnia przyjęcie, że sytuacja finansowa przedsiębiorstwa skarżącej jest korzystna, skoro nie zachodziła konieczność korzystania z limitu przyznanego kredytu. Okoliczność, że skarżąca prowadzi samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek wiąże się z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z tą działalnością konsekwencji, w tym różnego rodzaju wydatków, do których zaliczyć należy również koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8). Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Brak jest podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez skarżącą postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 344/11 – dostępne na stronie internetowej: www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

Ponadto, nie można się zgodzić z twierdzeniami skarżącej, że charakter samej sprawy sądowej ma znaczenie w kontekście prawa skarżącej do żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przedmiot sprawy dotyczący odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i nie mieści się w katalogu spraw, dla których przewidziano zwolnienie od ponoszenia kosztów z mocy samej ustawy. Przepisy regulujące procedurę sądowoadministracyjną przewidują bowiem pomoc dla osób, które ubiegają się o ochronę swoich interesów przed sądem administracyjnym. W tym właśnie celu ustawodawca przewidział dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych - zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. Zwolnienia ustawowe zostały katalogowo wymienione w art. 239 P.p.s.a. i są podyktowane względami społecznymi, a wśród spraw mających do nich zastosowanie, nie znalazły się sprawy ze skarg dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów (por. komentarz do art. 239 P.p.s.a. H. Knysiak-Molczyk, LEX 2013). Z pola widzenia nie można tracić, że skarżąca właśnie z tej działalności uzyskuje nie mały, jak na warunki polskich rodzin dochód, a także, że nie zaprzestała prowadzenia tej działalności gospodarczej. Skoro skarżąca osiąga zysk z tej działalności, to nie ma podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Mając na względzie całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa skarżącej pozwala jej bowiem na poniesienie kosztów wynajęcia pełnomocnika z wyboru. Jednocześnie podkreślić należy, że przy ocenie możliwości przyznania pomocy skarżącej, nie mogły być brane podnoszone przez nią trudności w uzyskaniu tej pomocy od profesjonalnych pełnomocników z wyboru. Zgodnie bowiem z powoływanymi w niniejszym postanowieniu przepisami P.p.s.a., a także przedstawionymi poglądami orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które niniejszy skład orzekający w pełni podziela, przyznanie prawa pomocy może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przez wnioskodawcę przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., które odnoszą się jedynie do sfery materialnej strony. W ich zakresie nie mieszczą się natomiast inne okoliczności, w tym trudności z uzyskaniem tej pomocy, polegające na niemożności zawarcia stosownej umowy o świadczenie usług prawnych z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na zasadzie art. 260 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., orzekł jak w sentencji.