Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 279/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 16 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D.I.A.S. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]; [...] [...], utrzymał w mocy postanowienie N. U. S. [...] z dnia [...] r., nr [...], którym odmówiono zobowiązanemu J. T. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. o numerze [...], wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza [...].

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

N. U. S. [...] (Organ I instancji) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec J. T. (Zobowiązany) na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], wystawionego przez Burmistrza [...] (wierzyciel), obejmującego należność z tytułu kosztów utrzymania zwierząt za okres od [...] r. do [...] r.

Zawiadomieniem z dnia [...] r., egzekucyjny Organ I instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. S. w B. na poczet zadłużenia wynikającego z przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] r.

Bank jako dłużnik zajętej wierzytelności w odpowiedzi na zajęcie, pismem z dnia [...] r., poinformował egzekucyjny Organ I instancji o zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową prowadzoną przez Komornika Sądowego przy S. R. w S. (zajęcie z dnia [...] r.). Bank zawiadomił również, że środki z zajętego rachunku bankowego będą przekazywane do Komornika Sądowego, który przejął łączne prowadzenie egzekucji.

W dniu [...] r. do egzekucyjnego Organu I instancji wpłynęło pismo Zobowiązanego z prośbą o wstrzymanie egzekucji prowadzonej z zajętego rachunku bankowego na rzecz gminy [...]. Zobowiązany podniósł, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, któremu odebrano zwierzęta a gmina [...] obciążyła go kosztami przechowywania tych zwierząt. Poinformował też, że w tej sprawie (sygn. akt IIK [...]) toczy się postępowanie przed S. R. w S.. Wskazał ponadto, iż z rachunku bankowego zajętego przez N. U. S. w S., egzekucję prowadzi również Komornik Sądowy przy S. R. w S. K. P. w sprawie o sygn. akt Km [...] tytułem niespłaconych kredytów bankowych w SKOK.

N. U. S. [...] celem potwierdzenia informacji zawartych we wniosku, pismem z dnia [...] r. nr [...], zwrócił się do wierzyciela z zapytaniem o postępowanie toczące się przed S. R. w S. oraz o zajęcie stanowiska w kwestii kontynuowania bądź zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel w piśmie z dnia [...] r. potwierdził fakt toczącego się przed S. R. w S. postępowania przeciwko Zobowiązanemu o sygn. akt [...] [...] w sprawie zwrotu odebranych zwierząt. Nadto poinformował, że decyzją z dnia [...] r., nr [...], Burmistrz [...] orzekł o czasowym odebraniu zwierząt na podstawie protokołów przekazanych przez P. I. W. w S.. Zwierzęta te przebywały w bardzo złych warunkach, były zagłodzone i wychudzone, a część z nich padła.

Wierzyciel wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2017 r., poz. 1840 ze zm.), odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. Z kolei art. 7 ust 4 tej ustawy stanowi, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Burmistrz [...] poinformował również o wysokości kosztów jakie gmina poniosła z tytułu utrzymania zwierząt odebranych Zobowiązanemu, które na dzień udzielenia informacji wyniosły [...] zł. Ponadto, Wierzyciel uznał, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest zasadnie i nie żądał jego zawieszenia do czasu rozstrzygnięcia sporu przed S. R. w S..

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], N. U. S. w S. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Postanowienie doręczono Zobowiązanemu w dniu [...] r.

Na powyższe rozstrzygnięcie, Zobowiązany pismem z dnia [...] r. złożył zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia egzekucyjnego Organu I instancji.

D.I.A.S. (Organ odwoławczy), opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r., utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji.

Nakreślając ramy prawne sprawy Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie zaistnienia żadnej z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., zw. dalej: "u.p.e.a."), a to oznacza brak ustawowych przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] Zobowiązany nie ma odroczonego terminu wykonania obowiązku, ani wstrzymanego wykonania obowiązku, posiada zdolność do czynności prawnych i nie zachodzą również żadne inne przypadki przewidziane w ustawach, bowiem brak jest przepisów prawa zawartych w odrębnych ustawach, pozwalających na zawieszenie postępowania w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy.

W ocenie Organu odwoławczego, na uwagę zasługuje również to, że Wierzyciel na wniosek którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie wystąpił do organu egzekucyjnego z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed S. R. w S. w sprawie o sygn. akt IIK [...]. W ocenie Wierzyciela, spór w tej sprawie nie stoi na przeszkodzie w kontynuowaniu egzekucji, czego potwierdzeniem jest stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] r. nr [...] Natomiast to, że egzekucyjny Organ I instancji dokonał ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje Zobowiązany w zażaleniu, nie świadczy jeszcze o nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania Organ odwoławczy uznał za chybiony.

W ocenie Organu odwoławczego, w badanej sprawie nie wystąpiła żadna przeszkoda o charakterze czasowym uniemożliwiająca prowadzenie egzekucji, wskazana w art. 56 u.p.e.a., dlatego też brak było podstaw do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w żądanym przez Zobowiązanego zakresie. Natomiast pozostałe kwestie podnoszone przez Zobowiązanego w zażaleniu, wyrażone jako sprzeciw w zakresie stosowanego środka egzekucyjnego oraz prowadzonej egzekucji, nie podlegały rozpoznaniu w niniejszym trybie.

Zobowiązany nie zgodził się ze stanowiskiem Organu odwoławczego i w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do Organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił :

1. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej w skrócie "K.p.a."), wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;

2. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., skierowanie zaskarżonej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie;

3. na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., wadę zaskarżonej decyzji powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Odpowiadając na skargę, D.I.A.S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skarg, przy czym dodatkowo podniósł, że postanowieniem S. R. w K. [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] [...] ogłoszono upadłość Skarżącego, co skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Organ przy tym wyjaśnił, że zgodnie z art. 146 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 23444 z poźn. zm.), postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, kontrola sądowa jest dokonywana na podstawie akt sprawy według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest zatem zbadanie legalności w dacie wydania zaskarżonego postanowienia D.I.A.S. z dnia [...] r., utrzymującego w mocy postanowienie N. U. S. w S. z [...] r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza [...].

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4. na żądanie wierzyciela,

5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje (zobowiązuje) Organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania Organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia (stwierdzenia), czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a.

Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Jej istota polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym przypadku (tj. w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania) nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego. Chodzi tu też o przeszkody, które da się prawdopodobnie usunąć. Jeśli bowiem z góry wiadomo, że są to przeszkody trwałe - prowadzi to do umorzenia postępowania. Jeśli przeszkody zostaną usunięte, postępowanie egzekucyjne toczy się dalej.

Podkreślenia także wymaga, że u.p.e.a. nie przewiduje instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek Zobowiązanego. Zobowiązany wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany do wskazania jednej z przyczyn (przesłanek), o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. Wniosek taki stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące zaistniałych, w ocenie Strony, podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez Organ egzekucyjny działań z urzędu.

W rozpatrywanej sprawie, Skarżący w piśmie z dnia [...] r. wniósł o wstrzymanie egzekucji na rzecz Gminy [...]. Skarżący podniósł, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, któremu odebrano zwierzęta a Gmina [...] obciążyła go kosztami przechowywania tych zwierząt. Poinformował też, że w tej sprawie ([...] [...]) toczy się postępowanie przed S. R. w S.. Wskazał ponadto, że z rachunku bankowego zajętego przez N. U. S. w S., egzekucję prowadzi również Komornik Sądowy przy S. R. w S. K. P. w sprawie o sygn. akt Km [...] tytułem niespłaconych kredytów bankowych w [...]

Sąd podzielił stanowisko Organu egzekucyjnego, że w badanej sprawie - w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia - nie wystąpiła żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidzianych przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a., która nakazywałaby organowi egzekucyjnemu zawiesić postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego w niniejszej sprawie egzekucyjnej. Skarżący nie miał, ani odroczonego terminu wykonania obowiązku, ani wstrzymanego wykonania obowiązku, posiadał zdolność do czynności prawnych i nie zachodziły również żadne inne przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziane przepisami prawa. Wierzyciel również nie występował do Organu egzekucyjnego z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a wręcz przeciwnie, potwierdził w piśmie z dnia [...] r. zasadność jego prowadzenia, mimo toczącego się przed S. R. w S. sporu w sprawie o sygn. akt. II K [...].

Wobec tego, w ocenie Sądu, Organ egzekucyjny w sposób uprawniony odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w badanej sprawie.

Za bezpodstawne uznać należało także zarzuty skargi co do wadliwości decyzji Burmistrza [...], stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzuty te nie mogą bowiem podlegać ocenie w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym zasadności zawieszenia postepowania egzekucyjnego. Kontrola zgodności z prawem ww. decyzji, możliwa jest jedynie w toku instancyjnym, a po jego wyczerpaniu, również w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Za niezasadny uznać należało również zarzut skargi co do egzekwowania należności ze wszystkich pieniędzy z rachunku bankowego Skarżącego (także ze środków pochodzących z pomocy publicznej i dotacji unijnych). Z zawiadomienia o częściowym umorzeniu egzekucji z rachunku bankowego z dnia [...] r. wynika, że postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji z rachunku bankowego dłużnika w B. S. w B. Centrala, co do środków wypłaconych dłużnikowi w ramach pomocy państwa tytułem pomocy klęskowej z powodu suszy, zostało umorzone i w związku z tym Komornik Sądowy zwolnił z egzekucji kwoty przyznane Skarżącemu tytułem pomocy państwa związanej z klęską suszy. N. U. S. w S. nie uzyskał z tego tytułu żadnych kwot, tym samym kwestie te nie mogły mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Sądu, Organy egzekucyjne dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu i rozważyły w kontekście znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, czy wskazane przez Skarżącego okoliczności mieszczą się w katalogu obligatoryjnych przesłanek zawieszenia egzekucji przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Wobec stwierdzenia, że w badanej sprawie nie wystąpiła - w dacie wydania zaskarżonego aktu – żadna z ustawowych obligatoryjnych przesłanek koniecznych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Organ w sposób uprawniony odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., rozpoznając niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.