Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 93/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, art. 151, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36,  art. 37 § 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13, art. 112a
journal: Dz.U. 2022 poz 91
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H. V. (M. ) na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę Wielkopolskiego do wydania aktu kończącego postępowanie z wniosku H. V. złożonego dnia [...] października 2021 r., w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda Wielkopolski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałej części skargę oddala; 5. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego H. V. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem datowanym na dzień [...] października 2021 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu [...] października 2021 r. (data wpływu: [...] października 2021 r.), H. V., (dalej jako "Wnioskodawca", "Cudzoziemiec" lub "Skarżący") wystąpił do Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą" lub "Organem") o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy (znak sprawy: [...]).

Pismem z [...] maja 2022 r. Wnioskodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w sprawie ww. wniosku, polegającą na niewydaniu wnioskowanej decyzji. Zarzucając Organowi rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. – przez prowadzenie postępowania w sposób [nie] budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniechania działania Organu na podstawie przepisów prawa, zaniechania stania na straży praworządności i działania w sposób niemający na względzie interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli, nieinformowania Skarżącego w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych;

2) art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. – przez prowadzenie postępowania w sposób rażąco przekraczający terminy do załatwienia sprawy,

autor skargi wniósł o:

i) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w terminie 14 dni;

ii) stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

iii) przyznanie od Organu kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł;

iv) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, "w tym kosztów zastępstwa," według norm prawem przepisanych;

v) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

a) wniosku z [...] października 2021 roku;

b) ponaglenia z [...] grudnia 2021 roku;

c) skargi z [...] kwietnia 2022 roku.

W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że dnia [...] października 2021 r. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na [pobyt] czasowy w celu wykonywania pracy, na podstawie art. 114 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (dalej w skrócie "u.c."). Sprawa ta jednak nie została załatwiona w terminie, więc w dniu [...] grudnia 2021 r. Skarżący wystąpił z ponagleniem, a w dniu [...] kwietnia 2022 r. – ze skargą do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w W. [na podstawie art. 227 k.p.a. – uw. Sądu], wnosząc o zobowiązanie Organu do wysłania wezwania do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni oraz o wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżący zaznaczył, że w dniu wysłania niniejszej Skargi, tj. [...] maja 2022 r., nadal nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych, "co pozwoli przynajmniej wcisnąć postępowanie". Następnie autor skargi rozwinął i umotywował jej zarzuty oraz wnioski, podkreślając, że Organ nie może tłumaczyć swojej bezczynności trudnościami kadrowymi, brakiem etatów, czy też brakiem środków.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej oraz oddalenie w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wytknął, że przedmiotowy wniosek zawiera braki formalne. Wobec tego – jak podał – pismem z [...] maja 2022 r. wezwał Cudzoziemca do uzupełnienia braków formalnych. Wojewoda zaznaczył, że [...] stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 91), która wprowadziła istotne zmiany w zakresie długości oraz rozpoczęcia biegu terminów załatwiania spraw udzielenia zezwolenia m.in. na pobyt czasowy – dodając art. 112a u.c. – także w odniesieniu do postępowań pozostających w toku oraz do terminów, które rozpoczęły swój bieg (art. 13 ust. 1 i 2 ww. ustawy zmieniającej). Przenosząc te regulacje na grunt przedmiotowej sprawy, Wojewoda stwierdził, że do dnia złożenia skargi nie wystąpiło zdarzenie, które powodowałoby rozpoczęcie biegu terminu do załatwienia sprawy. Wniosek został bowiem złożony za pośrednictwem Poczty Polskiej, a zatem po jego złożeniu wymagane jest osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim. Do dnia złożenia skargi Cudzoziemiec nie stawił się w Urzędzie, a zatem termin do załatwienia sprawy nie biegnie. Ponadto Wojewoda wskazał na kolejne zmiany odnoszące się do biegu terminów postępowań administracyjnych dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, które zostały wprowadzone przez ustawę z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830), mocą której dodano do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.o.U.") przepisy art. 100c, normujące m.in. zawieszenie biegu ww. terminów w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Z kolei odnosząc się do:

- zarzutu bezczynności Organu polegającej na braku wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku – Wojewoda wyjaśnił, że liczba wniosków do niego składanych jest znacznie wyższa niż dostępne zasoby kadrowe do ich rozpatrywania. Przy rozpatrywaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do Urzędu. To z tych powodów, zdaniem Organu, wcześniejsze wezwanie Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych nie było możliwe. Nie występowały żadne przesłanki, które usprawiedliwiałyby traktowanie go w sposób uprzywilejowany i uzasadniały wcześniejszą weryfikację poza kolejnością. Jego sytuacja nie wyróżniała go spośród tysięcy cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia, a którzy złożyli wnioski wcześniej niż on. Wobec powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem Wnioskodawcy, lecz okolicznościami sprawy oraz okolicznościami obiektywnymi, opisanymi powyżej;

- żądania przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 100c ust. 3 pkt 2 u.p.o.U. organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Wobec tego rozpatrywanie żądania Skarżącego w tym zakresie nie ma – zdaniem Organu – podstaw prawnych. Z ostrożności Wojewoda dodał, że w skardze brak jest jakiegokolwiek argumentacji przemawiającej za przyznaniem rekompensaty finansowej we wskazanej kwocie. Skarżący nie wskazał jednoznacznie, jakoby doznał krzywdy w związku z bezczynnością Organu, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. Skarżący wskazał wyłącznie niedogodności związane z brakiem karty pobytu oraz brakiem możliwości zaplanowania podróży do kraju pochodzenia, które to okoliczności nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości, ponieważ Skarżący posiada ważne zezwolenie na pobyt oraz ważną kartę pobytu.

Pismem z [...] lipca 2022 r. Wojewoda, w odpowiedzi na wezwanie Sądu, poinformował, że przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone oraz że na dzień [...] lipca 2022 r. ustalono termin osobistego stawienia się Skarżącego w siedzibie Organu w celu złożenia odcisków linii papilarnych oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.

Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest, co do zasady, poprzedzenie jej ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, dla swej skuteczności musi ono zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość [por. postanowienie NSA(7) z 02.09.2020 r., II OSK 3732/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"]. Natomiast to, czy w ogóle, i ewentualnie w jaki sposób, ponaglenie zostało rozpatrzone przez właściwy organ, nie ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, ani dla jej skuteczności (por. wyroki NSA: z 25.09.2018 r., II OSK 1659/18; z 30.01.2020 r., II OSK 3092/19; z 13.10.2020 r., II OSK 71/20; dostępne w CBOSA).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący, pismem datowanym na [...] grudnia 2021 r. (data wpływu do WUW: [...] stycznia 2022 r.) wniósł wymagane prawem ponaglenie (k. 39-43 akt administracyjnych). Okoliczność, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] marca 2022 r. ([...]) uznał to ponaglenie za nieuzasadnione, nie ma – jak to już wyżej wyjaśniono – znaczenia dla wyniku kontroli sądowej. Tym bardziej, że ww. postanowienie nie przedstawia w sposób klarowny rozumowania, jakie doprowadziło organ wyższego stopnia do takiego rozstrzygnięcia.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, należy zauważyć, że w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji publicznej w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z tytułu skargi wniesionej w niniejszej sprawie ("Skarga na bezczynność Wojewody), treści jej wniosku (zob. pkt 2 petitum skargi) oraz uzasadnienia jednoznacznie wynika, że Skarżący uczynił przedmiotem skargi tylko jedną z normatywnych postaci opieszałości organu administracji publicznej w załatwieniu sprawy, a mianowicie bezczynność organu (a już nie przewlekłość postępowania). W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do zarzucanej Wojewodzie bezczynności, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu rodzajów skarg przewidzianych w ww. przepisach p.p.s.a., tj. skargi na bezczynność organu oraz skargi na przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania.

W tym kontekście Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych, do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2021, art. 3 Nb 80), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 05.07.2012 r., II OSK 1031/12, CBOSA). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie przywołanych, kodeksowych definicji "bezczynności" oraz "przewlekłości" rozciąga się także na przepisy p.p.s.a., co oznacza, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na "przewlekłość", o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z 22.06.2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79; por. też M. Masternak, Czynności materialno-techniczne jako prawna forma działania administracji publicznej, Toruń 2018, s. 526).

Mając na względzie powyższe rozróżnienie, Sąd uznał, że Wojewoda dopuścił się zarzucanej mu bezczynności.

Zgodnie bowiem z art. 12 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1), a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Wskazany artykuł normuje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym możliwym czasie. W doktrynie podnosi się, że zasada ta ma dla skuteczności ochrony interesu społecznego oraz interesu jednostki istotne znaczenie i należy do kardynalnych zasad dobrego postępowania. Przewlekłość zawsze jest bowiem zaprzeczeniem stabilności i pewności w stosunkach społecznych, podważa w oczach społeczeństwa autorytet władzy oraz oddala moment wykonania nakazu prawa (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, art. 12 Nb 1, i tam przywołana literatura). Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy oraz ustanawiającymi środki ochrony przed przewlekłością i bezczynnością organów administracji publicznej, a także statuującymi odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej.

W myśl ogólnej reguły z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej [...], okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 05.10.2021 r.). Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W tym kontekście normatywnym należy zauważyć, że w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku (który został nadany w placówce pocztowej dnia 25 października 2021 r.), i przez następne trzy miesiące, przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (ówcześnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 35, z późn. zm.; w skrócie "u.c.") nie określały innych, niż wyżej wymienione, terminów załatwienia sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zatem w tym okresie, aż do 28 stycznia 2022 r., termin do załatwienia sprawy zezwolenia na pobyt czasowy wynosił, co do zasady, jeden miesiąc, ewentualnie dwa miesiące w przypadkach szczególnie skomplikowanych.

Wskazany stan prawny uległ zmianie dopiero z chwilą wejścia w życie – z dniem 29 stycznia 2022 r. – ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 91; w skrócie "zm.u.c."), mocą której do ustawy o cudzoziemcach dodany został m.in. art. 112a, w brzmieniu:

"1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

3. W przypadku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) jednostka przyjmująca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

2) jednostka przyjmująca przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106a ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106a ust. 3, upłynął bezskutecznie.

4. Postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni.

5. Jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków."

Cytowana regulacja została opatrzona przepisami przejściowymi. I tak w myśl art. 13 zm.u.c.:

"1. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy o cudzoziemcach – uw. Sądu], wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

2. Jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy o cudzoziemcach – uw. Sądu] wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W tym przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie.

3. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 [tj. ustawy o cudzoziemcach – uw. Sądu] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy."

Ponieważ cytowana zm.u.c. weszła w życie z dniem 29 stycznia 2022 r. (stosownie do art. 17 zm.u.c.), to biegnący od nowa – zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 3 zm.u.c. – 60-dniowy termin, o którym mowa w dodanym art. 112a u.c., upływał z dniem 30 marca 2022 r.

Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie kolejna regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830; w skrócie "zm.u.p.o.U."), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.; w skrócie "u.p.o.U.") przepisy art. 100c, w brzmieniu:

"1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:

1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,

2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,

3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej

– w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.

3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:

1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;

2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.

4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."

W związku z dodaniem art. 100c u.p.o.U. nie przewidziano w zm.u.p.o.U. żadnych przepisów przejściowych.

W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych (art. 12 i art. 35 k.p.a., art. 112a u.c. w zw. z art. 13 zm.u.c. oraz art. 100c u.p.o.U.) w kontrolowanej sprawie jako sporna jawi się kwestia, czy termin załatwienia sprawy należy liczyć od dnia złożenia wniosku (jak przyjmuje Skarżący), czy dopiero od dnia usunięcia braków formalnych wniosku (jak wywodzi Organ w odpowiedzi na skargę), a także czy powyższe regulacje – w tym zwłaszcza przewidziane w art. 112a ust. 2 i 3 u.c. odroczenie biegu terminu załatwienia sprawy – "bezterminowo" zwalniają organ z obowiązku sprawnego wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W okolicznościach kontrolowanej sprawy są to kwestie szczególnie istotne, jeśli się zważy, że wniosek Skarżącego o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy został nadany w placówce Poczty Polskiej S.A. dnia [...] października 2021 r. i wpłynął do Urzędu Wojewódzkiego następnego dnia, a Wojewoda wezwał Skarżącego o uzupełnienie braków formalnych tego wniosku dopiero pismem z [...] maja 2022 r. – a więc ponad 7 miesięcy po złożeniu wniosku i już po otrzymaniu skargi wniesionej do tut. Sądu (i to blisko miesiąc po) – zaś termin osobistego stawiennictwa Skarżącego w siedzibie Organu wyznaczył jeszcze o kolejny (ponad) miesiąc później, bo na [...] lipca 2022 r.

W ocenie Sądu stanowisko Wojewody – który nie dopatrzył się w swoim postępowaniu bezczynności, gdyż, jak można rozumieć, uważa, że nie wiązały go żadne terminy do wezwania Wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku – nie zasługuje na uwzględnienie.

Po pierwsze, już powyższe zestawienie dat czynności procesowych pokazuje, że bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska Organu oznaczałoby w istocie pozostawienie jemu możliwości swobodnego decydowania o momencie wszczęcia postępowania w trybie wnioskowym oraz o początku biegu terminu załatwienia sprawy. Oto bowiem zwlekając – tak jak w kontrolowanej sprawie – z wezwaniem Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie z ustaleniem terminu osobistego stawiennictwa wnioskodawcy celem uzupełnienia tych braków, organ w istocie swobodnie "odraczałby" moment rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy (tu: o ponad 8 miesięcy, bo do [...] lipca 2022 r.). Nie sposób zaś przyjąć, że k.p.a. zakreślając organowi administracji konkretne terminy załatwienia sprawy zarazem pozostawia mu swobodę decydowania o początku ich biegu. Skoro ustawodawca nakazuje organowi załatwić sprawę w ciągu miesiąca, a najdalej dwóch (art. 35 § 3 k.p.a.) – względnie w szczególnym terminie 60 dni (art. 112a ust. 1 u.c.) – to jest jasne, że tym bardziej w takich terminach organ powinien uskutecznić procedurę usuwania ewentualnych braków formalnych podania.

Oznacza to – przy najbardziej korzystnej interpretacji dla Wojewody – że skoro wniosek Skarżącego wpłynął [...] października 2021 r., to pod rządem art. 35 k.p.a. Organ powinien był umożliwić uzupełnienie jego braków formalnych najpóźniej do [...] listopada 2022 r. (wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie jest z pewnością kwestią szczególnie skomplikowaną) – czego nie uczynił, w związku z czym popadł w bezczynność.

Zakładając – znów: w wariancie interpretacyjnym najkorzystniejszym dla Wojewody – że wejście w życie art. 112a u.c. w zw. z art. 13 ust. 3 zm.u.c. sprawiło, iż od nowa należało także liczyć terminy dotyczące uzupełnienia braków formalnych wniosku, to w świetle art. 112a ust. 1 u.c. w zw. z art. 13 ust. 3 zm.u.c. Organ powinien był umożliwić Skarżącemu uzupełnienie braków formalnych jego wniosku najpóźniej do [...] marca 2022 r. – czego także nie uczynił, w związku z czym ponownie popadł w bezczynność.

W tym kontekście wejście w życie z dniem 15 kwietnia 2022 r. przepisów art. 100c u.p.o.U. pozostało bez wpływu na stwierdzenie faktu oraz ocenę skutków prawnych wcześniej zaistniałej bezczynności Organu.

Po drugie, w ocenie Sądu, odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nie skrępowane decydowanie przez organ pierwszej instancji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy – a co za tym idzie, pośrednio, także o jego końcu – byłaby nie do pogodzenia z wysłowionym we wstępie do Konstytucji RP (tzw. preambule) nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności. Zarazem taka interpretacja pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (zob. art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę, a co za tym idzie – także "odraczanie" momentu, kiedy możliwe stanie się poddanie sposobu działania tego organu kontroli instancyjnej. Tymczasem – jak trafnie zauważa się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego – "Rzetelność i sprawność działania instytucji publicznych, w szczególności zaś tych instytucji, które zostały stworzone w celu realizacji i ochrony praw gwarantowanych przez Konstytucję, należy do wartości mających rangę konstytucyjną. [...] Przepisy, których treść nie sprzyja rzetelności lub sprawności działania instytucji mających służyć ochronie praw konstytucyjnych, stanowią zarazem naruszenie tych praw, a tym samym uzasadnione jest ich uznanie za niezgodne z Konstytucją" (zob. wyrok TK z 07.01.2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, nr 1, poz. 1, pkt III.5.4. uzasadnienia; por. też M. Piechowiak, Preambuła Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Aksjologiczne podstawy prawa, Warszawa 2020, ss. 97-99).

Po trzecie, stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę przez Organ, który zdaje się utożsamiać moment usunięcia braków formalnych wniosku – oraz powiązany z nim normatywnie w art. 112a ust. 2 i 3 u.c. początek biegu terminu załatwienia sprawy – z momentem, kiedy dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizowania pobytu cudzoziemców, pozostaje, zdaniem Sądu, w sprzeczności z art. 61 § 3 k.p.a., w myśl którego datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, w myśl którego wniesienie podania dotkniętego brakami formalnymi powoduje zawieszenie mocy prawnej takiego podania do czasu jego konwalidacji (uzupełnienia braków). Poprzez konwalidację czynność prawna (tu: podanie) uzyskuje moc prawną od chwili dokonania czynności (ex tunc), a nie dopiero od momentu konwalidacji (ex nunc). "W przeciwnym razie bowiem konwalidacja byłaby zbędna w tych przypadkach, w których czynności można łatwo powtórzyć. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc, nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków" (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, ss. 117-118 i 278).

Po czwarte, już z tych względów Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym – nadal aktualny – zgodnie z którym: "Istotna dla określenia początku stanu bezczynności (względnie przewlekłości) nie jest data skutecznego wszczęcia postępowania w rozumieniu k.p.a., lecz punkt czasowy, od którego rozpoczyna się okres obligujący organ do podjęcia stosownych czynności procesowych, wywołany działaniem podmiotu trzeciego (np. złożenie wniosku z brakami formalnymi)" [zob. wyrok NSA z 23.06.2020 r., I OSK 208/20, CBOSA; por. też wyrok WSA z 14.10.2021 r., IV SAB/Po 131/21, CBOSA].

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że do dnia wydania niniejszego wyroku Wojewoda nie załatwił sprawy – gdyż na dzień wydania niniejszego wyroku (06 lipca 2022 r.) ustalił dopiero termin osobistego stawienia się Skarżącego w siedzibie organu celem złożenia odcisków linii papilarnych oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku (zob. k. 43 akt sądowych) – Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postępowanie z wniosku Skarżącego, złożonego dnia 25 października 2021 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami administracyjnymi sprawy (pkt 1 sentencji wyroku), zaś na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku (pkt 2 sentencji wyroku).

W ocenie Sądu takiemu rozstrzygnięciu nie stoi na przeszkodzie w szczególności wejście w życie z dniem 15 kwietnia 2022 r. przepisu art. 101c ust. 4 u.p.o.U., gdyż – po pierwsze – zgodne z zasadą niedziałania prawa wstecz ("lex retro non agit") nie znajduje on zastosowania do kontroli i oceny stanów bezczynności, które miały miejsce przed wejściem w życie ww. przepisu. Po drugie, art. 101c ust. 4 u.p.o.U., jako wprowadzający wyjątek od obowiązujących zasad ochrony sądowej stron postępowania administracyjnego przed bezczynnością lub przewlekłością organu administracji, musi być interpretowany ściśle ("exceptiones non sunt extendendae"). W związku z tym należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie Organ do dnia wniesienia skargi ani nie "zaprzestał czynności" w kontrolowanym postępowaniu, ani nie "dokonywał ich z opóźnieniem" w rozumieniu ww. przepisu, lecz – ściśle rzecz ujmując – w ogóle nie podejmował żadnych czynności procesowych w tym postępowaniu, której to sytuacji przepis art. 101c ust. 4 u.p.o.U. expressis verbis nie dotyczy.

Dokonawszy oceny charakteru stwierdzonej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. – Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

"Rażącym naruszeniem prawa" w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok NSA z 21.06.2012 r., I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., II OSK 468/13; a także wyroki WSA: z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; z 11.10.2013 r., II SAB/Po 69/13; z 11.03.2015 r., IV SAB/Po 19/15; dostępne w CBOSA).

W kontrolowanej sprawie taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Dokonując oceny we wskazanym zakresie, Sąd miał przede wszystkim na względzie, że okoliczności podnoszone przez Wojewodę – dotyczące zwłaszcza dużej, a w ostatnim czasie (tj. w marcu i kwietniu 2022 r.) dodatkowo istotnie zwiększonej liczby wpływających wniosków cudzoziemców (zwłaszcza z [...]) – nie mogą wprawdzie usprawiedliwiać zaistniałej bezczynności Organu, gdyż są to okoliczności leżące po stronie administracji publicznej, jednakże można – i w tym przypadku należy – brać je pod uwagę przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność naruszała prawo w stopniu rażącym – co też Sąd w niniejszej sprawie uczynił.

Już te same względy, jakie legły u podstaw oceny, że stwierdzona bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o przyznanie od Wojewody na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Nie bez znaczenia dla takiej oceny okazała się również argumentacja Organu z odpowiedzi na skargę, w której przekonująco wytknięto:

- brak w skardze merytorycznej argumentacji mającej przemawiać za przyznaniem wnioskowanej rekompensaty w żądanej wysokości. Takiej argumentacji nie stanowi li tylko ogólnikowe stwierdzenie autora skargi, że "W mojej ocenie kwota pieniężna w wysokości [...] zł jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności";

- ewidentną nietrafność stwierdzenia, że Skarżący na rozstrzygnięcie Organu czeka "prawie [...] miesięcy" – skoro w kontrolowanej sprawie Skarżący złożył wniosek w dniu [...] października 2021 r.;

- niezasadność, a wręcz gołosłowność, wywodów Skarżącego, według których zarzucany stan bezczynności Organu: "bardzo mocno komplikuje mi życie, a w szczególności nie mogę odbywać ani zaplanować żadnych podróży, nie mogę nawet wyjechać z kraju do swojej rodziny. Brak karty pobytu sprawia mi wielkie kłopoty" – skoro, jak wyjaśnił Wojewoda, stosownie do przytoczonych w odpowiedzi na skargę przepisów szczególnych Skarżący posiada nadal ważne zezwolenie na pobyt i ważną kartę pobytu oraz jako obywatel [...] jest uprawniony do wykonywania pracy u dowolnego pracodawcy pod warunkiem powiadomienia przez pracodawcę w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Cudzoziemca pracy właściwego powiatowego urzędu pracy.

W konsekwencji w części dotyczącej żądania Skarżącego przyznania od Organu ww. sumy pieniężnej Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt 4 sentencji wyroku).

Sąd nie uznał za zasadny wniosku Organu o odrzucenie skargi w powyższym zakresie motywowanego dyspozycją, dodanego z dniem 15 kwietnia 2022 r., przepisu art. 100c ust. 3 pkt 2 u.p.o.U., w myśl którego w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. organowi prowadzącemu postępowanie m.in. w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Pomijając nawet w tym miejscu okoliczność, że istotne argumenty – bazujące zwłaszcza na ww. konstytucyjnych zasadach: niedziałania prawa wstecz oraz zapewniania rzetelności i sprawności działania instytucji publicznych – przemawiają przeciwko uznaniu, iż cytowany przepis znajduje zastosowanie w odniesieniu do sankcjonowania stanów bezczynności, które wystąpiły przed ww. okresem, to należy zauważyć, że rygor w postaci odrzucenia skargi jest ściśle powiązany z konstrukcją niedopuszczalności wniesienia skargi (por. art. 58 § 1 p.p.s.a., zwłaszcza jego pkt 6). Niedopuszczalność (przedmiotowa) skargi wiąże się zaś raczej z nieistnieniem przedmiotu zaskarżenia, względnie z jego niepodleganiem kognicji sądu administracyjnego, a nie z tym, że – jak to ujął Wojewoda w odpowiedzi na skargę – "nie ma podstaw prawnych do rozpatrywania" jednego z wniosków (żądań) skargi, tj. żądania przyznania od Organu sumy pieniężnej. Zresztą w analizowanym przypadku taka podstawa prawna obiektywnie cały czas istnieje – stanowi ją obowiązujący nadal art. 149 § 2 p.p.s.a. W jego świetle nowo dodany przepis art. 100c ust. 3 pkt 2 u.p.o.U. powinien być postrzegany tylko jako czasowe wykluczenie, mocą decyzji ustawodawcy, możliwości uwzględniania przez sąd administracyjny wniosków skarżących o przyznanie sumy pieniężnej (tudzież zasądzania tych sum z urzędu), co – zdaniem Sądu w niniejszym składzie – powinno skutkować raczej oddaleniem skargi w odnośnym zakresie, aniżeli jej odrzuceniem.

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości 100 zł.