Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 312/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Lasy
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1, § 5 ust. 1, § 9 ust. 6 pkt 2 , § 11 ust. 1 , § 12 ust. 1 i ust. 2, § 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1565
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 21 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie na rok 2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" o odmowie przyznania Spółce A w B. pomocy na zalesianie na 2014 r..

Podstawę wydania tej decyzji stanowiły ustalenia postępowania administracyjnego, z których wynikało, że w dniu 31 lipca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Spółki A o przyznanie pomocy na zalesianie rok 2014 w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr "[...]"i nr "[...]", oznaczonych jako działka rolna D, położonych w P. o powierzchni 3,45 ha. We wniosku Spółka wystąpiła o przyznanie wsparcia na zalesianie na terenach o korzystnej konfiguracji zalesionych drzewami iglastymi na powierzchni 1,09 ha oraz drzewami liściastymi na powierzchni 2,36 ha, a także z tytułu zabezpieczenia przed zwierzyną na powierzchni 3,33 ha. Ponadto wystąpiła o przyznanie premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej w odniesieniu do powierzchni 3,45 ha. Jako termin zalesienia wskazała wiosnę 2015 r. Postanowieniem z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR potwierdził spełnienie przez stronę warunków do przyznania pomocy na zalesianie. W wydanej w dniu 17 grudnia 2015 r. decyzji organ I instancji, odmawiając przyznania płatności na zalesianie, wskazał, że Spółka nie złożyła w terminie do dnia 20 maja 2015 r. wymaganego oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Uznał za bezskuteczną zmianę wniosku z dnia 20 maja 2015 r., w której strona jako termin wykonania zalesienia wskazała jesień 2015 r. Z tego względu, w ocenie organu, bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostawała okoliczność, że w dniu 23 listopada 2015 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie Spółki o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, jak i zaświadczenie Nadleśnictwa potwierdzające, że zalesienie wykonane zostało zgodnie z planem zalesienia z dnia 22 lipca 2014 r..

Utrzymując w mocy tę decyzję, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR powołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1565). Podniósł, że rozporządzenie to przewiduje m.in., że producent rolny, w terminie 7 dni od dnia założenia uprawy leśnej, zobowiązany jest poinformować o tym fakcie na piśmie nadleśniczego (§ 12 ust. 1 rozporządzenia) oraz złożyć kierownikowi biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja:

1) roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo

2) roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią (§ 12 ust. 2 rozporządzenia).

W przypadku zaś, gdy oświadczenie nie zostanie złożone w terminie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, w formie decyzji, odmawia przyznania płatności na zalesianie stosownie do § 13 ust. 1 rozporządzenia.

Organ odwoławczy podniósł, że strona składając w dniu 31 lipca 2014 r. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie rok 2014 wskazała jako termin zalesienia wiosnę 2015 r.. W związku z powyższym stosownie do § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia skarżąca Spółka powinna była nie później niż do dnia 20 maja 2015 r. złożyć oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Skoro takiego oświadczenia nie złożyła, zachodziły podstawy do zastosowania § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W ocenie organu, niezależnie od przyczyn, które spowodowały, że wymagane oświadczenie nie zostało złożone w terminie, naruszenie wspomnianego terminu, z uwagi na jednoznaczną treść § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wykluczyło przyznanie płatności na zalesienie. Przewidziany w § 12 ust. 2 rozporządzenia termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego jest terminem materialnym, który nie może być ani wydłużany, ani przywracany. Dlatego też wniosek strony o zmianę terminu zalesienia z wiosny 2015 r. na jesień tego roku nie mógł być uwzględniony. Organ dodał, że samo przyjęcie dokumentu w kancelarii organu I instancji nie było równoznaczne z zaakceptowaniem jego treści. Strona była świadoma, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na wniosku złożonym w dniu 31 lipca 2014 r., treści zasad regulujących płatności zalesieniowe, w tym terminów na dokonanie czynności i konsekwencji ich niedotrzymania. Fakt wniesienia zmiany do wniosku w dniu upływu terminu określonego jako graniczny na złożenie dokumentu potwierdzającego wykonanie zalesienia, nie przedłuża terminu, który ma charakter materialny. Również fakt wniesienia aneksu do planu zalesienia, modyfikującego termin zalesienia, nie mógł spowodować przedłużenia tego terminu. Współdziałanie nadleśniczego w postępowaniu o przyznanie płatności na zalesianie gruntów ogranicza się do sporządzenia planu zalesienia i następnie do potwierdzenia okoliczności faktycznej wykonania planu zalesienia. Nie ma on natomiast kompetencji do zmiany terminu na dokonanie czynności zalesienia już po wydaniu postanowienia o spełnieniu warunków wniosku. Złożenie przez skarżącą zmodyfikowanego wniosku wraz z aneksem do planu zalesienia nie mogło także skutkować obowiązkiem wszczęcia przez organ nowego postępowania i wydania nowego postanowienia. Zgodnie bowiem z zacytowanym wyżej § 11 ust. 1 rozporządzenia, zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4. Mając to na uwadze, organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 oraz § 9 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia.

Uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", organ II instancji uznał, że podpisane przez wnioskodawcę oświadczenia odnośnie znajomości zasad przyznawania płatności w pełni wyczerpują pouczenie strony o jej prawach i obowiązkach. Powołując art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 173), stwierdził, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawny obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach złożonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez odmowę przyznania pomocy na zalesianie w sytuacji, gdy skarżąca spełniła wymogi tej pomocy;

2) § 12 ust. 2 rozporządzenia poprzez uznanie, iż skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia po terminie, podczas gdy oświadczenie mogło zostać złożone do 20 maja roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią;

3) § 9 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia poprzez uznanie, iż skarżąca nie była uprawniona do dokonania zmiany we wniosku, podczas gdy rolnik może dokonać zmiany wniosku o pomoc do dnia poprzedzającego dzień, w którym został on powiadomiony przez Agencję o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu; naruszenie to łączy się dodatkowo z zarzutem, iż gdyby organ poinformował skarżącą, iż nie będzie uznawał zmiany wniosku za wiążącą, mogłaby ona we właściwy sposób skorygować dokumenty, aby móc uzyskać decyzję o przyznaniu pomocy;

4) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. przez wydanie decyzji odmawiającej przyznania pomocy na zalesianie po jej faktycznym wykonaniu, w sytuacji, gdy uprzednio organ w postanowieniu uznał za spełnione warunki przedstawione przez skarżącą, a następnie pomimo otrzymania zmiany do wniosku wraz z niezbędnymi dokumentami, nie poinformował jej o tym, iż zmiany takie są niemożliwe, co naraziło ją na niepowetowaną szkodę i podważyło jej zaufanie do organów państwa,

5) art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez brak wydania rozstrzygnięcia w kwestii zmiany wniosku o pomoc na zalesienie oraz wydanie decyzji odmawiającej wnioskowanej pomocy z uwagi zmianę do wniosku.

Odwołując się w uzasadnieniu skargi do wyroku NSA z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 41/10, skarżąca Spółka stwierdziła, że naruszenie obowiązku informacyjnego jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej. Podniosła, że nie została poinformowana, że złożone przez nią dokumenty są niezgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Brak stanowiska organu w tej kwestii wpłynął negatywnie na jej prawa i obowiązki, bowiem stanowił podstawę odmowy przyznania pomocy. W jej ocenie, wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zmiany wniosku nie stanowiło pouczenia, o jakim mówi art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, o które wystąpić była zobowiązana wyłącznie ona sama. Skarżąca podniosła, że zarówno organ, jak i Nadleśnictwo, wydając aneks do planu zalesienia, przyjmując zmianę do wniosku wraz z tymże aneksem oraz nie informując jej o tym, czy zgłoszona zmian została uznana za skuteczną czy nie, nie dali jej żadnej możliwości ewentualnego skorygowania działania związanego z zalesieniem, tj. złożenia wniosku o przyznanie pomocy za zalesienie na rok 2015 r. wraz z planem zalesienia na jesień 2015 r. lub wiosnę 2016 r.. Tym samym, ufając trybowi postępowania organu, została przez niego wprowadzona w błąd co do prawidłowości podjętych działań i poniosła koszty założenia uprawy wraz z jej grodzeniem. Takie działanie organu stanowi o rażącym naruszeniu dyspozycji art. 9 K.p.a..

Strona nie zgodziła się z twierdzeniem organów I i II instancji, że zmiana do wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2014 jest sprzeczna z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Podniosła, iż możliwość dokonania sadzenia jesienią została przewidziana w § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Skoro rozporządzenie dopuszcza możliwość dokonania sadzenia jesienią, akt ten wprowadza inny termin na powiadomienie organu o tym fakcie. Skarżąca wykonała prawidłowe zalesianie jesienią 2015 r. i w oparciu o zmieniony plan zalesieniowy, który znajdował się już w aktach organu, w dniu 23 listopada 2015 r. powiadomiła o wykonanym zalesieniu i przedstawiła odpowiednią dokumentację przed 20 maja następnego roku, tj. przed 20 maja 2016 r.. Organ w tym zakresie był władny rozpatrzyć wniosek skarżącej, jako odpowiadający określonemu roku zalesiania, ewentualnie – z uwagi na podjęte działania faktyczne – miał możliwość wezwania strony do doprecyzowania, którego roku ma dotyczyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Strona dodała, że możliwość dokonania zmian do wniosku o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie została przewidziana chociażby w § 9 ust. 6 rozporządzenia.

W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że decyzja o odmowie przyznania pomocy stanowi nadużycie prawa ze strony organu. Wypełniła ona warunki przyznania pomocy i, co najważniejsze, cel programu zalesiania został spełniony z korzyścią dla środowiska i społeczeństwa. Poniosła przy tym znaczne koszty realizacji programu. Organ I instancji dopuścił się również naruszenia § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że jeżeli rolnik złożył w wymaganym terminie oświadczenie, o którym mowa w § 12 ust. 2, oraz wykonał zalesienie zgodnie z planem zalesienia i zgodnie z § 11 ust. 3, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, przyznaje pomoc na zalesianie, w terminie 60 dni od dnia złożenia tego oświadczenia. Strona wykazała należytą staranność w działaniu. Podjęła niezbędne czynności celem zmiany terminu nasadzeń, zmiany dokumentacji niezbędnej do tego działania, zgłoszenia do właściwych organów. Gdyby zaś organ we właściwym terminie wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie zmiany do wniosku, wówczas skarżąca mogłaby wniosek taki wycofać, złożyć wniosek na inny rok uczestnictwa w programie i podjąć inne czynności niezbędne w danych sytuacji. Ani jednak Nadleśnictwo, ani organ I instancji nie udzielili skarżącej pisemnej informacji o niemożności dokonania zmiany terminu sadzenia, nie zarzucili też postępowaniu skarżącej jakichkolwiek nieprawidłowości. Gdyby działanie organu było inne, skarżąca miałaby szansę na złożenie wniosku o przyznanie pomocy za zalesienie na rok 2015 r.. Tymczasem ufając trybowi postępowania organu została przez niego wprowadzona w błąd co do prawidłowości podjętych działań, a przy tym poniosła koszty założenia uprawy wraz z jej grodzeniem, co świadczyło o naruszeniu art. 9 K.p.a.. W ocenie strony, wypełniła ona wymogi, jakie są stawiane beneficjentowi pomocy na zalesianie, a które są określone w § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia. Dokonana zmiana jest również zgodna z § 9 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Jedynie brak właściwego działania organu spowodował wydanie decyzji, która jako wadliwa nie powinna pozostawać w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016r. poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd administracyjny ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. granicą praw i obowiązków sądu jest jedynie zakaz wkraczania w sprawę nową. Granica te wyznaczona jest dwoma aspektami, a mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miała ocena, czy zachodziły podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce pomocy na zalesianie na rok 2014, w sytuacji niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, oraz uznania za bezskuteczną zmiany wniosku w zakresie nowego terminu zalesienia.

Przepisy regulujące tryb i zasady przyznawania płatności na zalesienie zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2012 (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1565 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie", wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U. 2013 r. poz. 173 ze zm.).

Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia, zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4, w terminie określonym w planie zalesienia, jednakże nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o pomoc.

Z kolei zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia rolnik składa kierownikowi biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o pomoc, oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią. Przepisu tego nie można jednak odczytywać w oderwaniu od pozostałych przepisów rozporządzenia a w szczególności § 11 ust. 1, który określa szczegółowo terminy dokonania nasadzeń.

Decyzja o przyznaniu pomocy na zalesianie wydawana jest po uprzednim wydaniu przez organ postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia, oraz po złożeniu oświadczenia wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. W przypadku gdy oświadczenie nie zostanie złożone w terminie, kierownik biura powiatowego ARiMR, w formie decyzji, odmawia przyznania płatności na zalesianie (§ 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z analizy wskazanych unormowań wynika zatem, że gdy producent nie złoży w terminie wymaganego oświadczenia organ jest związany przepisami prawa co do sposobu rozstrzygnięcia.

W orzeczeniach zapadłych na gruncie wcześniej obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), lecz zachowujących w pełni adekwatność do badanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że uzasadnieniem wprowadzenia terminu zalesienia oraz terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia jest zapewnienie, aby środki przewidziane w rocznych planach zalesienia były wykorzystane w wynikających z warunków przyrodniczych cyklach gospodarczych, z jednoczesnym zapewnieniem racjonalnej kolejności przyznawania pomocy. Chodzi zatem o racjonalne gospodarowanie środkami na zalesienie gruntów w ramach ustalonych rygorów obowiązującego planu rozwoju obszarów wiejskich. Z tych przyczyn powyższym terminom przypisuje się charakter materialny, co powoduje, że ich upływ skutkuje utratą prawa do uzyskania płatności (wyroki z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt: II GSK 919/09 oraz z dnia 9 stycznia 2008 r. sygn. akt II GSK 303/07).

Analizując w oparciu o wskazane wyżej unormowania rozporządzenia z 2009 r. kwestię zachowania terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia, należy zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie rok 2014 Spółka złożyła w dniu 31 lipca 2014 r. We wniosku wskazała wiosnę 2015 r. jako termin zalesienia. Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji potwierdził spełnienie przez stronę warunków do przyznania pomocy na zalesianie. W terminie do 20 maja 2015 r. Spółka nie złożyła oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Wniosła natomiast w dniu upływu tego terminu zmianę wniosku, w której jako termin wykonania zalesienia wskazała jesień 2015 r. Następnie w dniu 23 listopada 2015 r. skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz zaświadczenie Nadleśnictwa o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z dnia 22 lipca 2014 r.

Okoliczność niedochowania wskazanych w § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia z 2009 r. terminów do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia była w przedstawionym stanie faktycznym sprawy bezsporna. Strona skarżąca nie kwestionowała również materialnego charakteru omawianych terminów, którego istotą jest określenie przedziału czasowego, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach stosunku administracyjnego. Ten charakter analizowanych terminów powoduje, że nie ma możliwości ich wydłużenia lub skrócenia, nie zachodzą też podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Tym samym na bieg tych terminów nie mogą mieć również wpływu ewentualne zmiany do wniosku złożone przez stronę jeszcze w okresie ich biegu. Fakt wniesienia zmiany do wniosku w ostatnim dniu tego terminu, tj. dnia 20 maja 2015 r., spowodował też w istocie brak fizycznej możliwości zareagowania przez organ I instancji na dokonaną przez stronę czynność. Słusznie organ przyjął, że zmiana wniosku obejmująca termin zalesienia nie mogła też skutkować wszczęciem nowego postępowania i wydaniem nowego postanowienia na podstawie § 10 ust. 4 rozporządzenia. Złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem ani nie wszczyna postępowania administracyjnego, ani też nie jest czynnością procesową dokonywaną w ramach toczącego się już postępowania administracyjnego. Nie było przy tym możliwości usunięcia z obrotu prawnego wydanego uprzednio postanowienia z dnia "[...]" zawierającego pozytywne dla strony rozstrzygnięcie. Złożenie oświadczenia w terminie określonym w rozporządzeniu ma istotny wpływ na sytuację materialnoprawną wnioskodawcy. Składając oświadczenie o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego, potwierdzającym ten fakt, producent rolny nabywa bowiem uprawnienie do uzyskania płatności na zalesianie. A contrario niezłożenie wymaganego oświadczenia powoduje, że prawo to nie powstanie.

W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących zaniechania przez organy dopełnienia obowiązków o charakterze informacyjnym, które mogłoby uchronić stronę przed negatywnymi konsekwencjami niedochowania terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia, Sąd nie dopatrzył się żadnych błędów czy też zaniechań w działaniach organów. Przypomnieć w związku z tym należy, że zmiana do wniosku została zgłoszona w dacie upływu terminu do złożenia oświadczenia, tj. dnia 20 maja 2015 r., co w istocie spowodowało brak możliwości zareagowania przez organ I instancji na dokonaną przez stronę czynność. Wnioskodawczyni znane były zasady przyznawania pomocy, co obejmowało również treść § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia (pouczenie o wykonaniu zalesienia zawarte w postanowieniu z dnia "[...]", k. 37 akt adm.). Ponadto, składając w dniu 31 lipca 2014 r. wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2014 w dziale VI Spółka wskazała jako termin zalesienia wiosnę 2015 r., natomiast w części XII tegoż wniosku oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania pomocy na zalesianie i jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań (k. 30 akt adm.). Zgodzić się należy co do zasady ze stroną, że niekwestionowaną zasadą prawa administracyjnego jest to, że jednostka nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędów organu. Jednakże w niniejszej sprawie nie można zasadnie zarzucać organom popełnienie błędu w zakresie udzielanych informacji i wyjaśnień. Ponadto wskazana zasada nie może prowadzić do wydawania rozstrzygnięć korzystnych dla strony, lecz niezgodnych z jasno brzmiącymi przepisami obowiązującego prawa.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., przywołać należy na wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r. (sygn. akt II GSK 863/11; Lex nr 1217430), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania.

Według art. 21 ust. 2 tej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Reguły sformułowane w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowią powtórzenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z zaznaczeniem ich pewnej odrębności. Pierwszą z nich jest zasada praworządności, którą odzwierciedlają postanowienia art. 6 K.p.a. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący został ograniczony w stosunku do ogólnej reguły ujętej w art. 77 § 1 K.p.a., ponieważ na organ został nałożony obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, jednakże bez zobowiązania tego organu do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego. Rozwiązania przyjęte w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy ARiMR wskazują, że to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak stanowi art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należało, że uwzględnienie argumentacji skarżącej Spółki prowadziłoby w istocie do wydania decyzji sprzecznej w oczywisty sposób z treścią § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia.

Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a postępowanie prowadzące do jej wydania było prawidłowe, Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.