Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 690/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo art. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 marca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "organ" lub "ZUS"), działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U z 2020 r. poz. 1842) – dalej jako ustawa o COVID, w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.– dalej jako "u.s.u.s."), odmówił P. Z. – dalej jako "płatnik" lub "Skarżący" zmiany kwot zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w związku z korektą dokumentów rozliczeniowych za kwiecień 2020 r.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2020 r. Skarżący zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r.

Pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. ZUS poinformował, że płatnik został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.

W dniu 30 czerwca 2020 r. Skarżący ponownie wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.

Decyzją z dnia 2 marca 2021 r. ZUS odmówił zmiany kwot zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres kwiecień 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Zdaniem organu, kwoty podlegające zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. zostały ustalone na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych w ZUS do 29 maja 2020 r. Korektę dokumentów rozliczeniowych za ten miesiąc Skarżący złożył dopiero w dniu 22 czerwca 2020 r., czyli po rozpatrzeniu wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Kwota do zwolnienia jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych.

W ocenie ZUS, zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1423) ponownemu rozpatrzeniu podlegają tylko składki za kwiecień lub maj br. o ile zostały umorzone według składki nieopłaconej.

Zdaniem organu, miesiąc kwiecień nie był rozliczony wcześniejszą nadpłatą i tym samym nie podlegał ponownemu rozpatrzeniu na podstawie wyżej wymienionej ustawy.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zaskarżonej decyzji z dnia 2 marca 2021 r. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Z 2020, poz. 256), dalej jako k.p.a.) polegające na pominięciu przez organ okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku płatnika i tym samym niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym brak ustalenia na dzień, do którego płatnik składek miał prawo do złożenia deklaracji rozliczeniowych, w tym korekt, wysokości składek objętych wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ich opłacania, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że wniosek ten obejmował w miesiącu kwietniu jedynie kwotę 7.717,62 zł, podczas gdy, jako iż kwota ta nie odpowiada wysokości kwoty wskazanej w skorygowanej deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r. uznać należało, że prawidłowa kwota objęta wnioskiem o zwolnienie za w/w okres finalnie wynosiła 8.934,77 zł i w momencie powzięcia tejże informacji przez organ powinien był on okoliczność tę uwzględnić,

2. naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o odmowie zmian kwot zwolnienia opłacania należności z tytułu składek w związku z korektą dokumentów rozliczeniowych, a zatem orzeczenia nieodpowiadającego swoją treścią decyzji, która zgodnie z art. 31 zq ust. 7 ustawy o COVID, powinna zostać wydana w przypadku odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, w konsekwencji wprowadzenie do obrotu prawnego decyzji, której rozstrzygnięcie nie ma podstawy prawnej,

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania płatnika o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a w konsekwencji przy uznaniu przez organ, iż brak jest możliwości dokonania po rozpoznaniu wniosku korekty dokumentów rozliczeniowych ze skutkiem dla złożonego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, nieudzielenie płatnikowi niezbędnych wyjaśnień i wskazówek nakierowanych na to, by płatnik nie poniósł szkody, w tym ewentualnie złożył nowy wniosek obejmujący kwoty nieujęte w pierwotnej deklaracji rozliczeniowej, tj. kwoty objęte złożoną deklaracją korygującą,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 zo ust. 1 w zw. z art. 31 zp ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 31 zq ust. 3 i 4 ustawy o COVID w zw. z art. 47 ust. 3 u.s.u.s., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że kwota do zwolnienia z obowiązku opłacania składek ustalana jest jednorazowo według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie i w konsekwencji oznacza to, że pomimo złożenia przez płatnika zgodnie z obowiązkiem korekty dokumentów rozliczeniowych kwota przyznanego zwolnienia nie podlega odpowiadającej tejże korekcie modyfikacji, podczas gdy uznać należało, iż wobec zgłoszenia przez płatnika wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od maja do czerwca 2020 r. wniosek ten domyślnie obejmował pełną wysokość składek, do których zapłaty płatnik byłby zobowiązany, a zatem dokonanie w terminie do złożenia przedmiotowego wniosku, tj. do dnia 30 czerwca 2020 r. korekt deklaracji rozliczeniowych przez płatnika skutkować powinno przyjęciem, iż właściwą kwotą wnioskowanego zwolnienia jest kwota składek po dokonanej korekcie, a zatem organ powinien był uwzględnić tę okoliczność, ponownie rozpoznając po terminie złożonej korekty deklaracji rozliczeniowej, wniosek płatnika o zwolnienie z obowiązku opłacania składek.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że do dnia 30 czerwca 2020 r. włącznie miał on prawo do złożenia zarówno wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r., jak również do złożenia korekt deklaracji rozliczeniowych, na podstawie których określana była wysokość składek, od których zapłacenia był zwolniony. Powyższego nie zmienia przy tym okoliczność, iż w dniu złożenia korekty deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r. wniosek o zwolnienie z opłacania składek za tenże miesiąc został już rozpatrzony. W dniu złożenia deklaracji nie upłynął bowiem płatnikowi termin, w którym zarówno wniosek jak i korekta dokumentów rozliczeniowych mogły być złożone.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Aktem poddanym kontroli sądowej jest decyzja ZUS z dnia 2 marca 2021 r., którą odmówiono Skarżącemu zmiany kwot zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. Organ przyjął, że kwota do zwolnienie jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych. Zatem Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia według korekt deklaracji, bowiem korekty te zostały złożone po załatwieniu wniosku o zwolnienie z uwzględnieniem deklaracji złożonej do 30 czerwca 2020 r. Skarżący zatem skorzystał ze zwolnienia w zakresie określonym pierwotną deklaracją, o czym został zawiadomiony pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. Na ten dzień (rozpoznania wniosku) znana była kwota składek wynikająca z pierwotnej deklaracji, a nie z korekty deklaracji przesłanej 22 czerwca 2020 r.

Podać należy, że w myśl art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Zgodnie z art. 31zo ust. 2 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 u.s.u.s., opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Z kolei przepis art. 31zq ust. 1 i 3 ustawy o COVID stanowił, że za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Zatem warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

W niniejszej sprawie ZUS stwierdził, że nie ma podstaw do zwolnienia Skarżącego z obowiązku opłacania należności składkowych za kwiecień 2020 r. w wartościach wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowej za ten miesiąc, gdyż korekta deklaracji za ten okres rozliczeniowa złożona została 22 czerwca 2020 r., czyli po rozpatrzeniu już wniosku o zwolnienie według pierwotnej deklaracji złożonej w dniu 8 kwietnia 2020 r.

Podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno, w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska.

Dodać należy, że poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, Nr 1, poz. 2 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, Nr 19, poz. 366).

Należało o tym wspomnieć, ponieważ o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia proceduralne.

Zdaniem Sądu, organ w ramach uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, ograniczył się jedynie do przytoczenia przepisów prawa, regulujących warunki zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Decyzja nie posiada jednak prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ odmawiając zwolnienia za kwiecień 2020 r. stwierdził, że kwota do zwolnienia z opłacania składek jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie co stanowi negatywną przesłankę do podejmowania decyzji w zakresie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowych. Organ nie podał jednak na jakiej podstawie prawnej wywodzi, że brak jest podstaw przy dokonanej korekcie deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r. dokonanej nadto w terminie uprawniającej do złożenia samej deklaracji rozliczeniowej czyli w terminie do końca czerwca 2020 r. do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia należności z tytułu składek za ten okres w wielkości wykreowanej korektą. Rzeczą ZUS było wykazanie, iż po myśli przepisów wskazanych w sentencji jako podstawa materialnoprawna działania (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID) wobec Skarżącego nie mogła zostać podjęta decyzja o zwolnieniu składek za kwiecień 2020 r. z uwagi na zmianę wartości składek wskutek korekty deklaracji rozliczeniowych. Zdaniem Sądu ZUS zadaniu temu nie sprostał. Organ po przywołaniu treści art. 31zo ust. 1 nie wskazał dlaczego przepis ten uzasadnia podjętą decyzję, przez co nie dokonał subsumpcji zastosowanego przepisu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Zdaniem Sądu z treści powołanego w sentencji decyzji przepisu żadną miarą nie wynika stanowisko organu by kwota składek do zwolnienia była ustalana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości a w konsekwencji nie wynika z jakich przyczyn prawnych organ nie mógł orzekać o zwolnieniu w wysokości składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowych zwłaszcza, iż został zachowany termin do złożenia deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2020 r. Skorygowanie do właściwej należnej wysokości podstawy wymiaru składek nie czyni zadość obowiązkowi przesłania do ZUS deklaracji rozliczeniowej. Jak bowiem stanowi art. 31zq ust. 1 ustawy COVID za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach u.s.u.s., chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 2 ustawy COVID). Zgodnie z art. 31zq ust. 3 tej ustawy warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – p.p.s.a. (ust. 8).

Podsumowując, w ocenie Sądu z treści powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów ustawy o COVID żadną miarą nie wynika stanowisko organu, aby kwota składek do zwolnienia była określana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości. Zdaniem Sądu nie sprzeciwia się temu treść art. 31zq ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Wprawdzie posługuje się on terminem "znanych" składek na dzień rozpatrzenia wniosku, jednakże ustawodawca nie posługuje się w tym przepisie pojęciem "prawidłowej" deklaracji rozliczeniowej lub imiennego raportu miesięcznego złożonych do 30 czerwca 2020 r. Jeżeli zatem kwota składek w pierwotnej deklaracji była niższa niż należna, to późniejsza korekta deklaracji nie podważona przez organ, także może być objęta zwolnieniem. Prawodawca nie wyłączył możliwości składania korekt błędnych deklaracji ani też nie ograniczył w żadnym przepisie ustawy o COVID terminu złożenia skutecznej korekty deklaracji rozliczeniowej za miesiąc objęty wnioskiem o zwolnienie do 30 czerwca 2020 r. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że jeżeli deklaracja rozliczeniowa za miesiąc objęty wnioskiem została złożona do 30 czerwca 2020 r. – nawet błędna – to późniejsza korekta tej deklaracji nie może skutkować odmową zwolnienia z należności składkowych. Przeciwny rezultat wykładni tego przepisu prowadziłby bowiem do niczym nieuzasadnionego i nadmiernego formalizmu postępowania administracyjnego.

Skoro podjęte przez ZUS rozstrzygnięcie nie czyni zadość wymogom prawa wynikających z przepisów prawa a przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 6, art. 11 § 1, oraz art. 107 § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozstrzygając sprawę i dokonując subsumpcji zastosowanego przepisu prawa organ wskaże w sposób jednoznaczny normę prawa materialnego stojącą u podstaw podjętego orzeczenia w sprawie i wyda orzeczenie spełniające wymagania z art. 107 § 3 k.p.a.