Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 398/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par 4ust 1 i par 12 ust 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art 97 par 1; art 7;art 76 par 1; art 77 par 1; art 80;art 15;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi H.Sz. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E. P.-K. kwotę 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych, w tym 828 (osiemset dwadzieścia osiem) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. (Dyrektor ARiMR) decyzją z 30 maja

2016 r. nr [....] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] o ustaleniu H.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości 78 804,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że do Biura Powiatowego ARiMR w K wpłynął w dniu 1 października 2010 r. wniosek H. S. o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku strona dołączyła między innymi zaświadczenie z KRUS Placówka Terenowa w Opatowie o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Po przeprowadzeniu niezbędnych kontroli administracyjnych wniosku oraz na podstawie zebranego materiału w sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. (Kierownik ARiMR) decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r. przyznał H. S. rentę strukturalną w wysokości 1 791,00 zł miesięcznie.

Do Biura Powiatowego ARiMR w O. 29 listopada 2012 r. wpłynęła decyzja z dnia 23 listopada 2012 r. stwierdzająca, że H. S. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 marca 1995 r. Decyzja ta jest prawomocna. Organ odwoławczy zauważył, że otrzymanych z KRUS informacji wynika, że decyzja stwierdzająca okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przez H. S. została zmieniona. Fakt ten ma istotny wpływ na ustalenie prawa do renty strukturalnej dla strony, gdyż wpływa na spełnienie przez nią warunków, wymaganych Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2007 - 2013. (Dz. U. z 2007, Nr 109 poz. 750 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem.

W związku z zaistniałymi okolicznościami w dniu 1 sierpnia 2014 r. Kierownik ARiMR wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zakończonego decyzją ostateczną w sprawie przyznania stronie renty strukturalnej.

W konsekwencji powyższego, Kierownik ARiMR wydał w dniu 19 sierpnia 2014 r. decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora ARiMR decyzją dnia 12 listopada 2014 r. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 53/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę wniesioną na ww. decyzję. Od ww. wyroku strona 22 czerwca 2015 r. złożyła skargę kasacyjną.

Zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Kierownik ARiMR wszczął

z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia H. S. kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych decyzją Kierownika ARiMR z dnia 27 stycznia 2011 r. W toku postępowania strona dwukrotnie składała wnioski o zawieszenie postępowania w odpowiedzi na które organ pierwszej instancji odmawiał ich zawieszenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w dniu 21 kwietnia 2016 r. wydana została decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, Dyrektor ARiMR wskazał, że

z nienależną płatnością jest do czynienia w sytuacji, w której wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota staje się następnie świadczeniem, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w odnośnych przepisach.

Na poparcie tych twierdzeń wskazał na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 19 kwietnia 2010 r. o

sygn. akt III SA/GL 831/10. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy uznał wszystkie przyznane stronie płatności z tytułu renty strukturalnej za nienależne.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie, nie znalazł zastosowania art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., zgodnie z którymi: "obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji

o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest wynikiem wyjścia na jaw nowych okoliczności nieznanych Kierownikowi ARIMR

w dniu wydania decyzji z 27 stycznia 2011 r. Okoliczność okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolnika była bowiem inna, czego dowodzi prawomocna decyzja KRUS z dnia 23 listopada 2012 r. Z treści tego dokumentu wynika, że H. S. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 marca 1995 r. Powyższe w ocenie organu odwoławczego potwierdza brak wystąpienia błędów organów, lecz świadczy o danych nieodpowiadających rzeczywistości wskazanych przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie płatności. Organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, że w sytuacji gdy osoba występująca

o przyznanie renty strukturalnej nie podlegała na dzień złożenia wniosku ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu to nie spełniała jednego z wymogów niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej określonego w § 4 ust. 3 rozporządzenia. Tym samym postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest wynikiem tego, iż wnioskodawca nie wykazał należytej rzetelności.

Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. polegający na odmowie zawieszenia postępowania, organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo NSA w kontekście którego stwierdził, że w sprawie prawidłowo oceniono zebrany materiał dowodowy oraz prawidłowo rozpoznano sprawę.

Odnosząc się do dalszych twierdzeń strony, wskazujących, że w sytuacji nie spełnienia warunków do uzyskania renty przez stronę renta ta przysługuje małżonce

w związku ze spełnieniem przez nią wszystkich wymagań przepisanych prawem organ odwoławczy wskazał na treść § 4 ust.1 i § 12 ust.2 pkt. 2 rozporządzenia.

W kontekście powołanych przepisów organ wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku małżonka strony nie miała ukończonego 55 roku życia, a dodatek dla współmałżonka jako składnik dodatkowy został przyznany na podstawie § 12 ust. 3 rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, nie znalazł także zastosowania art. 73 ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zgodnie

z którym obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy uznał, że działanie H. S. nie nosiło znamion działania w "dobrej wierze." Dyrektor ARiMR podniósł, że rolnik prowadzący już działalność rolniczą, który równocześnie rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej miał obowiązek poinformować o tym fakcie KRUS. Tymczasem H. S. nie dopełnił tego obowiązku oraz nie poinformował o tym fakcie również organów ZUS. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej beneficjent nie działał w dobrej wierze, gdyż nie dochował zasad minimalnej staranności, która polegałaby na poinformowaniu organów KRUS i ZUS o podjęciu dodatkowo pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej nie wpływa negatywnie na przyznanie renty strukturalnej.

Wobec stwierdzenia, że strona nie działała w dobrej wierze organ odwoławczy uznał, że w stosunku do pobranych przez H. S. i przypadających do zwrotu płatności z tytułu renty strukturalnej zastosowanie ma dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od daty wypłaty, który to okres jeszcze nie minął. Dla płatności zrealizowanych z budżetu wspólnotowego za lata 2010-2015, zgodnie z treścią

art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, określonej w

art. 1 ust 1. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Uwzględniając treść ww. przepisu organ odwoławczy uznał, że datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w tym przepisie jest data złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego niezgodne z prawdą informacje.

Dodatkowo Dyrektor ARiMR stwierdził, że dochodzenie zwrotu płatności

z tytułu renty strukturalnej nie podlega odstąpieniu w oparciu o art. 28 a ustawy

z dnia 7 marca 2007 r., gdyż każda z tych kwot przekracza równowartość 100 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z pózn. zm.). Tym samym w odniesieniu do w/w płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Końcowo Dyrektor ARiMR wskazał, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Jednocześnie powołał stosowne regulacje w tym zakresie (art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 937/2012

z 12 października 2012 r., art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej).

Na powyższą decyzję, H. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

- art. 97 § 1 k.p.a., poprzez nie zawieszenie toczącego się postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wydanego w sprawie

o sygn. akt I SA/Ke 53/15, złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo, że rozstrzygnięcie może mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy;

- naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu na podstawie § 5 ust. 2 w zw. § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia że na podstawie § 5 ust. 2 renta strukturalna nie przysługuje małżonce odwołującego A.S., która spełniała wszystkie przesłanki do otrzymania renty strukturalnej w chwili wydawania decyzji o jej przyznaniu;

- naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się

w tym, iż w ogóle organ nie wziął pod uwagę faktu, że konieczność zwrotu nienależnego świadczenia nie wynika, ze złej woli skarżącego, a jedynie jego niewiedzy. A tym samym nie wzięto pod uwagę słusznego interesu strony w tym postępowaniu;

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez organ, dlaczego nie zachodzą negatywne przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE)

nr 65/2011 oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, pomimo, że zdaniem odwołującego występują, gdyż pobranie świadczenia wynika jego zdaniem

z błędu KRUS, a nie z jego winy.

W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła, że organy obu instancji odniosły się jedynie w swoich rozstrzygnięcia, co do przyczyny wznowienia postępowania, a nie rozpoznały sprawy co do istoty, poprzez zbadanie możliwości zastosowania

§ 5 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem w sytuacji nie spełnienia przez rolnika warunków do uzyskania renty strukturalnej lub nie ubiegania się o nią, rentę strukturalną przyznaje się jego małżonkowi o ile małżonek ten spełnia wszystkie warunki przewidziane dla rolnika określone w rozporządzeniu, z wyjątkiem warunku,

o którym mowa w § 4 pkt. 4. W ocenie strony jego małżonka spełniła wszystkie wymagania niezbędne do przyznania renty strukturalnej w trybie ww. przepisu.

Zdaniem skarżącego w sprawie również została spełniona przesłanka wykluczająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określona w art. 5 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. W opinii skarżącego wykluczenie go z systemu ubezpieczeń społecznych było zawinione przez KRUS. Pomimo wiedzy tego organu o prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, organ ten nigdy nie poinformował, iż okoliczność ta może doprowadzić stronę do wykreślenia z ubezpieczenia KRUS i obowiązku płacenia składek ZUS. Nadto skarżący powołał się na informację prawną uzyskaną w ARiMR, z której wynikało, że prowadzenie działalności nie będzie kolidowało z otrzymaniem renty strukturalnej.

Dalej strona wskazując na art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE)

nr 796/2004 podniosła, że zasadą jest dziesięcioletni okres przedawnienia obowiązku zwrotu przez rolnika nienależnej płatności liczony od jej przyznania do pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności z wyjątkiem sytuacji, gdy beneficjent działał w dobrej wierze. Skarżącemu przyznano rentę strukturalną począwszy od grudnia 2010 r., natomiast wypłacono w marcu 2011 r., o nieuzasadnionym charakterze płatności powiadomiono go doręczając mu decyzję z dnia 19 sierpnia 2014 r. Zatem pomiędzy datą płatności a pierwszym powiadomieniem o nieuzasadnionym charakterze płatności nie minął okres 10 lat. Między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia upłynął natomiast okres

4 lat, tym samym istotnym w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy skarżący działał w dobrej wierze. Tymczasem strona składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej, podpisała oświadczenie, że znane jej są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, podane we wniosku dane są zgodne z prawdą. Strona podkreśliła, że nigdy w chwili składania wniosku nie przypuszczała, iż fakt prowadzenia niewielkiego sklepu, który w rzeczywistości nie przynosił dochodów, doprowadzi go do utraty świadczeń. Zwłaszcza, że przy składaniu wniosku dopytywał pracowników ARiMR w Opatowie, czy prowadzona działalność nie będzie kolidować z rentą strukturalną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ,,P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Sąd akceptuje ustalenia faktyczne dokonane w n/sprawie ponieważ mają one uzasadnienie w zgromadzonych dowodach.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 30 maja 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia 21 kwietnia

2016 r. o ustaleniu H.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości 78 804,00 zł.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, w sytuacji gdy Kierownik ARiMR wydał w dniu 19 sierpnia 2014 r. - w oparciu o § 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia - decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania H. S. renty strukturalnej. Podstawą faktyczną takiej decyzji była okoliczność wydania w dniu 23 listopada 2012 r. przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzji o nie podleganiu przez H. S. ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 marca 1995 r.

Od decyzji z dnia 19 sierpnia 2014 r., skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego w Kielcach. Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Następnie H. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 12 listopada 2014 r. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r.,

w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 53/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę. H. S. wniósł od powyższego wyroku za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do chwili obecnej nierozpoznanej.

Poza sporem jest, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opatowie decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r. przyznał H. S. od grudnia 2010 r. do maja 2018 r. rentę strukturalną w wysokości 1791,00 zł za każdy miesiąc. Jak również to, że skarżący pobrał w okresie od grudnia 2011 r. do lipca 2014 r. nienależne płatności z tytułu renty strukturalnej na łączną sumę 74 003,03 zł.

Zatem w takim stanie faktycznym sprawy zaistniała konieczność ustalenia H.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej.

W przedmiotowej sprawie organ przeprowadził postępowanie dowodowe

i zgromadził wszelkie potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy dowody, wśród których szczególne znaczenie – w odniesieniu do istoty sprawy - ma ostateczna decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 12 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR z dnia 19 sierpnia 2014 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej H. S.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednak w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący w chwili wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie spełniał przesłanek do jej przyznania, a w szczególności nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników przez okres co najmniej 5 – ciu lat w ciągu lat dziesięciu poprzedzających złożenie wniosku. W takim stanie faktycznym renta strukturalna nie powinna zostać przyznana. Decyzja o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej H. S. jest ostateczna. Może ona stanowić dowód tego, co w niej urzędowo stwierdzono, a to faktu braku podstaw do przyznania skarżącemu renty strukturalnej. Dowód ten ma przy tym istotnie znaczenie w sprawie ustalenia, czy świadczenia pobrane przez skarżącego są nienależnymi w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Przepis ten zawiera samoistną przesłankę wydania decyzji zwrotowej. Stanowi on mianowicie, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych następuje w drodze wydania decyzji administracyjnej. Jedyną przesłanką warunkującą więc wydanie decyzji w tym przedmiocie jest ustalenie przez organ, że środki pobrane przez beneficjenta są pobrane nienależnie, a więc w sposób nieuprawniony, albo też, że środki te pobrane są w nadmiernej wysokości czyli beneficjant otrzymał je w wysokości wyższej niż rzeczywiście mu przysługująca.

Świadczeniami nienależnymi w rozumieniu tego przepisu są oczywiście świadczenia przyznane beneficjantowi, jeżeli nie istniała podstawa prawna do ich przyznania, czyli nie wypełniał on wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie danego świadczenia, w tym przypadku renty strukturalnej. Organ przywołując treść decyzji z dnia 19 sierpnia 2014 r. o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej H. S. w kontekście przepisów

§ 4 pkt 2 i 3 rozporządzenia zasadnie uznał, że świadczenie przyznane skarżącemu decyzją z dnia 27 stycznia 2011 r. jest więc świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR i musi podlegać zwrotowi na zasadach określonych w tym przepisie.

W ocenie Sądu nie zasługują również na akceptację zarzuty skargi dotyczące pobierania świadczenia wskutek błędu organu, a nie z winy skarżącego. Istotnym w niniejszej sprawie staje się, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności jest wynikiem wyjścia na jaw nowych okoliczności nieznanych Kierownikowi ARIMR w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o przyznaniu stronie renty strukturalnej dysponował zaświadczeniem Placówki Terenowej KRUS w Opatowie o okresie podlegania przez H. S. ubezpieczeniu społecznym rolników. Okoliczność okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników była jednak inna, czego dowodzi prawomocna decyzja KRUS z dnia 23 listopada 2012 r. Z treści tej decyzji wynika, że H. S. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 marca 1995 r. Powyższe stanowi podstawę, że nie można mówić o błędach organów, a o danych nieodpowiadających rzeczywistości wskazanych przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie płatności. Skoro H. S. występując o przyznanie renty strukturalnej nie podlegał na dzień złożenia wniosku ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu to nie spełniał jednego z wymogów niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej określonego w § 4 ust. 3 lit. a rozporządzenia. Zatem zgodzić się należy z organem, że postępowanie w sprawie ustalenia w niniejszej sprawie kwoty nienależnie pobranych płatności jest wynikiem tego, że wnioskodawca nie wykazał należytej rzetelności.

Podobnie, nie można zaakceptować argumentu skargi, że wykluczenie odwołującego z systemu ubezpieczeń społecznych KRUS, było również zawinione przez tą instytucję. Twierdzenie H. S. w tym zakresie jest niezasadne ponieważ to on posiadał wiedzę o tym, że prowadzi działalność gospodarczą w postaci sklepu spożywczego. Urzędnicy kontrolujący jego działalność, nie mieli obowiązku informowania skarżącego, że powinien dodatkowo opłacać składkę albo, iż fakt prowadzenia działalności gospodarczej obok działalności rolniczej może doprowadzić do ,,wyrzucenia" go z KRUS i obowiązku opłacania składek na ZUS. Przy czym zauważyć należy, że skarżący nie zrozumiał pouczenia udzielonego mu w biurze ARMiR w Opatowie co do tego czy fakt prowadzenia sklepu spożywczego będzie kolidować z otrzymaniem renty. Jeżeli wówczas taka rozmowa miała miejsce, to informacja jaką skarżący otrzymał w ARMiR w Opatowie, była prawidłowa i zgodna z treścią § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W świetle ww. przepisu fakt prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez pobierającego rentę strukturalną, nie powoduje zawieszenia jej wypłaty. Przyczyną natomiast utraty renty strukturalnej nie był fakt prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej, a brak podleganiu ubezpieczeniu społecznemu.

W konsekwencji powyższej oceny, niezasadny jest zarzut naruszenia

art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie przez organ, dlaczego nie zachodzą negatywne przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE)

nr 65/2011 oraz art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, pomimo, że zdaniem odwołującego występują, gdyż pobranie świadczenia wynika jego zdaniem z błędu KRUS, a nie z jego winy.

Zarówno przepis art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jak

i art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, zawierają identyczną treść, a mianowicie taką, że: ,,Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryły przez rolnika. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności".

Już wyżej zasygnalizowano, że nie można w okolicznościach faktycznych sprawy przypisać błędu organowi w przyznaniu renty strukturalnej. Ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności było bowiem wynikiem wyjścia na jaw nowych okoliczności nieznanych Kierownikowi Biura Powiatowego ARIMR w Opatowie w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o przyznaniu stronie renty strukturalnej dysponował zaświadczeniem Placówki Terenowej KRUS w Opatowie o okresie podlegania przez H. S. ubezpieczeniu społecznym rolników. Gdy tymczasem okoliczność okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników była jednak inna, czego dowodzi prawomocna decyzja KRUS z dnia 23 listopada 2012 r.

Zdaniem Sądu nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jak i art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014.

Odwołując się do powyższych rozważań, wbrew temu co zarzuca skarżący, prawidłowe jest stanowisko organu, że strona nie działała w dobrej wierze jak również, iż w stosunku do pobranych przez H. S. i przypadających do zwrotu płatności z tytułu renty strukturalnej zastosowanie ma dziesięcioletni okres przedawnienia liczony od daty wypłaty, który to okres jeszcze nie minął. Dla płatności zrealizowanych z budżetu wspólnotowego za lata 2010-2015, zgodnie z treścią

art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, określonej w

art. 1 ust 1. Podzielić należy argumentację organu, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Uwzględniając treść ww. przepisu organ odwoławczy uznał, że datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w tym przepisie jest data złożenia wniosku o przyznanie płatności zawierającego niezgodne z prawdą informacje.

Zważywszy także na granice przedmiotowe niniejszego postępowania wyznaczone przez art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR, uznać należy za bezzasadny zarzut skargi odnoszący się do naruszenia: art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z

art. 15 K.p.a. - polegający na błędnym ustaleniu na podstawie § 5 ust. 2 w zw. z

§ 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, że renta strukturalna nie przysługuje małżonce odwołującego A.S., która spełniała wszystkie przesłanki do otrzymania renty strukturalnej w chwili wydawania decyzji o jej przyznaniu.

Rozstrzygnięcie w kwestii czy w oparciu o § 5 ust. 2 rozporządzenia żona skarżącego spełniała, wszystkie przesłanki do otrzymania renty strukturalnej w chwili wydawania decyzji o jej przyznaniu, wykracza poza granice przedmiotowe niniejszego postępowania. Celem niniejszego postępowania nie było badanie przesłanek przyznania renty strukturalnej na podstawie przepisów rozporządzenia, a jej odzyskanie na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez nie zawieszenie toczącego się postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wydanego w sprawie o

sygn. akt I SA/Ke 53/15 pomimo, że rozstrzygnięcie może mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Wbrew temu zarzutowi skargi nie można mówić aby wynik postępowania kasacyjnego w wymienionej sprawie stanowił zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zwrócić należy uwagę, że możliwe było wydanie odrębnych decyzji dotyczących dwóch różnych kategorii spraw w stosunku do skarżącego, jednej o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej, drugiej o ustaleniu wysokości nienależnych płatności. Jak wyżej wskazano decyzja o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej H. S., jest ostateczna. Może ona stanowić dowód tego, co w niej urzędowo stwierdzono, a to dowód braku podstaw do przyznania H. S. renty strukturalnej. Decyzja ta, co dowiedziono wyżej ma przy tym istotnie znaczenie w sprawie ustalenia, czy świadczenia pobrane przez skarżącego są nienależnymi w rozumieniu art. 29 ustawy o ARiMR.

Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że organy zgromadziły wszelkie dowody, jakich przeprowadzenie było konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zaś podjęta decyzja merytoryczna nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego.

W tych okolicznościach Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie

art. 151 P.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnikowi, ustanowionemu z urzędu, Sąd przyznał na podstawie art. 250 §1 ustawy P.p.s.a.