Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2808/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 3 ust. 4, ust. 6, ust. 7, art. 8, art. 23f ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 180 § 1, art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia w zakresie uznania gier za gry na automatach oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "Minister" lub "organ") z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] rozstrzygającą, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...] należącym do H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Minister Finansów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia, czy gry na urządzeniu A. o numerze [...] należącym do Skarżącej, są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.), dalej: "u. g. h.".

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Finansów wystąpił do Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne o przekazanie sprawozdania z badań ww. automatu. W dniu [...] grudnia 2014 r. do Ministra Finansów wpłynęło sprawozdanie z badań ww. automatu.

W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2015 r. Minister Finansów wydał decyzję o numerze wskazanym wyżej, w której rozstrzygnął, że gry prowadzone na automacie A. o numerze [...] są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Spółka H. wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Odnosząc się do zarzutu braku możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania ze względu na to, że dotyczyło przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona Minister Finansów uznał, że z treści przepisu art. 2 ust. 6 u. g. h. nie wynika, aby kompetencja organu właściwego do rozstrzygania czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, została uzależniona od etapu danego przedsięwzięcia, tj. czy jest ono planowane, realizowane, czy też zrealizowane. Organ nie zgodził się ze Stroną, która twierdziła, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie mogło być wszczęte, gdyż Minister Finansów nie miał kompetencji do wszczęcia postępowania z urzędu tylko dlatego, że realizowane przez Stronę przedsięwzięcie zostało zakończone. Postępowanie to nie było bezprzedmiotowe, bowiem istniały podstawy faktyczne i prawne do merytorycznego rozpoznania sprawy przez Ministra Finansów.

Nie było również podstaw do kwestionowania uprawnień Jednostki Badającej Izby Celnej w P. Wysuwana przez Stronę teza podważająca jej kompetencje zdaniem organu nie znalazła uzasadnienia. Udzielone upoważnienie Ministra Finansów Jednostce Badającej Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne, świadczyło o spełnieniu przez nią warunków, o których mowa w art. 23f u. g. h., w tym m.in. zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponowanie odpowiednim wyposażeniem technicznym. Przedmiotowe upoważnienie do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier pozostawało aktualne. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut Strony, iż opinia jednostki badającej, na ustaleniach której oparta została zaskarżona decyzja, nie może być uznana za dowód w sprawie.

Organ podkreślił, iż przedmiotem postępowania jest rozstrzygnięcie charakteru gier urządzanych na automacie o nazwie automacie A. o numerze [...]. Za bezsporne uznał, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektronicznym wyposażonym m. in. w dwa monitory LCD i płytę główną z zainstalowanym oprogramowaniem gier.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. m.in. sprawozdania z badań ww. automatu z dnia [...] grudnia 2014 r. przekazanego przez Izbę Celną w P., ekspertyzy biegłego sądowego W.K. z oględzin zabezpieczonego automatu do gier wynika, że gry prowadzone na badanym automacie mają charakter losowy. Przeprowadzenie gry poprzedzone jest wyborem stawki i ogranicza się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Naciśnięcie tego przycisku, powoduje obracanie się bębnów z symbolami, aby je zatrzymać należy ponownie nacisnąć przycisk START/STOP. Jeden cykl gry polega na wyborze stawki przez grającego i dwukrotnym naciśnięciu przycisku START/STOP. Automat nie przewiduje możliwości dokonania zatrzymania poszczególnym bębnów i symboli/znaków umieszczonych na nich oddzielnie, co oznacza, że grający nie ma możliwości dokonania wyboru znaku na każdym z bębnów oddzielnie.

Organ przytoczył również, zawartą w art. 2 ust. 4 u. g. h., definicję wygranych rzeczowych w grach na automatach wskazując, że wygraną rzeczową jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. W rozpoznawanej sprawie, co wynika z przebiegu gier na przedmiotowym automacie w przypadku, gdy symbole na bębnach utworzą określoną w tabeli wygranych kombinację (układ symboli wygrywających z przypisanymi wartościami) grający otrzymuje wygraną w postaci punktów, które mogą być zwielokrotnione lub stracone (poddane ryzyku). W przypadku wygranej gracz ma możliwość przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze poprzez poddanie uzyskanej wygranej ryzyku. Organ stwierdził, że taki przebieg gry wskazuje jednoznacznie na możliwość przeprowadzenia nowych gier za punkty uzyskane w poprzednich grach.

Jednostka Badająca w sprawozdaniach potwierdziła, że program gier umożliwia rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie punktów (wygranej rzeczowej) uzyskanych w poprzednich grach w ramach posiadanego czasu dostępności gier. Badane automaty umożliwiają zatem prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 u. g. h., bowiem w ramach wykupionego czasu, w którym grający korzysta z dostępnych gier, może rozegrać szereg gier, a uzyskane w wyniku każdej z nich punkty gromadzone na liczniku Credit służą do rozpoczęcia kolejnych gier. Gra ma charakter komercyjny, o czym świadczy fakt uiszczania określonej kwoty pieniężnej w zamian za możliwość ich przeprowadzenia.

Odnosząc się do zarzutu nieustosunkowania się do twierdzeń zawartych w ekspertyzach przesłanych przez Stronę organ wskazał, że ocena tego, czy dany dowód ma znaczenie dla sprawy, należy do organu administracyjnego. Po zapoznaniu się z przedstawionymi przez Stronę dokumentami organ stwierdził, iż żądanie Strony jest nieuzasadnione i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione badaniem technicznym Jednostki Badającej. Po zapoznaniu się z opinią dr hab. B.S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ stwierdził, że przedmiotowa opinia nie odnosi się do automatu, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (pismo z dnia [...] czerwca 2015 r.) Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 2 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 7 u. g. h., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania przez organ z urzędu w przedmiocie rozstrzygnięcia w drodze decyzji o charakterze gier na spornych urządzeniach posiadanych przez skarżącą nie było możliwe, ponieważ dotyczy przedsięwzięcia, którego realizacja została zakończona;

2) art. 208 § 1 O. p. w związku z art. 8 u. g. h. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotowe postępowanie nie mogło się toczyć ze względu na jego bezprzedmiotowość i brak podstaw do jego wszczęcia;

3) art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 4 u. g. h. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że urządzenia A. o numerze [...] umożliwia uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier w sytuacji, gdy zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry, przez co nie można ich uznać za wygraną rzeczową;

4) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 197 § 1, art. 198 § 1, art. 199 w związku z art. 235, art. 229 oraz art. 200a § 1-3 O. p. w związku z art. 8 u. g. h., poprzez brak pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na niewystarczającym odniesieniu się do zaoferowanych przez Stronę dowodów, których celem było udowodnienie braku możliwości uzyskania na urządzeniach będących przedmiotem decyzji, wygranych rzeczowych w rozumieniu art. 2 ust. 4 u. g. h. i kwalifikację urządzeń do kategorii automatów do gier podlegających u. g. h., przy jednoczesnym zaniechaniu przeprowadzenia we wskazanym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego oraz poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w recypowanych do niniejszego postępowania opiniach jednostki badającej sporządzonych na potrzeby postępowania karnoskarbowego, pomimo oczywistej wadliwości formalnej oraz merytorycznej wymienionych opinii z punktu widzenia właściwych przepisów postępowania karnego dyskwalifikującej wskazane opinie w świetle przydatności dla wyjaśnienia sprawy, co zostało uzasadnione w pismach Skarżącego,

5) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 w związku z art. 235 O. p. w związku z art. 8 u. g. h. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, a w szczególności uznaniu, że gra na przedmiotowych urządzeniach umożliwia graczowi uzyskanie wygranych rzeczowych, co łącznie z rzekomym wystąpieniem elementu losowości w grze umożliwiło organowi kwalifikację przedmiotowego urządzenia do kategorii automatów do gier podlegających u. g. h.;

6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 4 w związku z art. 235 O. p. w związku z art. 8 u. g. h. poprzez brak wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, m.in. przez lakoniczne ustosunkowanie się do zastrzeżeń i sprzeczności występujących w opiniach sporządzonych przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. oraz pominięcie w procesie orzekania wniosków wypływających z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07) ze względu na fakt, iż w mniemaniu organu rzeczonego wyroku nie sposób wprost odnosić do rozpatrywanej sprawy, a w konsekwencji uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia;

7) art. 180 § 1 w związku z art. 181, art. 187 i art. 197 § 1 O. p. w związku z art. 8 u. g. h. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach z opinii (sprawozdań z badań) o charakterze gier na spornych urządzeniach należących do Skarżącego wydanych przez jednostkę badającą nieposiadającą uprawnień (akredytacji) do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a w konsekwencji nieposiadającą wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rzeczonych opinii będących podstawą wydania skarżonej decyzji tak po stronie jednostki jak i osoby prowadzącej badanie.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca szczegółowo rozwinęła postawione zarzuty oraz podtrzymała argumentację zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego. Podniosła m.in., że postępowanie mające na celu ustalenie charakteru gier na przedmiotowym urządzeniu zostało wszczęte przez organ z urzędu, po zakończeniu realizacji przedsięwzięć z nimi związanych, tj. po zatrzymaniu symulatorów gier przez Służbę Celną, co spowodowało, że postępowanie toczyć się nie powinno, a wszczęte należało umorzyć zgodnie z art. 208 § 1 O. p. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie było bezprzedmiotowe, gdyż od początku brak w nim było elementu materialnoprawnego w postaci stanu przedsięwzięcia planowanego lub będącego w toku realizacji jako uzasadniającego jego ewentualne wszczęcie. Wskazała, iż zdobyte w grze na przedmiotowym automacie punkty nie dają możliwości przedłużania gry poza wykupiony czas, który jest od początku do końca określony wysokością pierwotnego zakredytowania. Nie bez znaczenia jest również to, że nawet jeśli grającemu pozostaną punkty, a wykupiony czas gry zakończy się, to niemożliwe jest kontynuowanie gry za posiadane jeszcze punkty. Podobnie uzyskane punkty nie przechodzą do nowej gry (po jej ponownym opłaceniu) celem zwiększenia puli punktów do wykorzystania w jej ramach, lecz przepadają każdorazowo z końcem wykupionego czasu. Zdaniem Skarżącej przedstawione przez Ministra Finansów rozumienie pojęcia "gry" koliduje z postanowieniem Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV KK 215/07), z którego nie wynika, iż za grę w rozumieniu art. 2 ust. 3 lub ust. 5 należy uznać grę rozumianą jako grę, w którą grający gra dzięki zaangażowaniu w momencie jej rozpoczęcia określonej ilości posiadanych punktów (pobraniu stawki), która kończy się w chwili, na którą określa się jej wynik (przegrana bądź wygrana), Sąd stwierdził bowiem, iż w przypadku zasad gry, które polegają na tym, iż gracz rozpoczynając grę uzyskuje punkty kredytowe, których ilość zależna jest od wykupionego czasu gry, z tym że zdobyte podczas gry dodatkowe punkty zwiększają jedynie stan ich posiadania podczas gry i umożliwiają jej kontynuowanie, ale tylko do końca wykupionego czasu gry i w razie upływu nie przechodzą do następnej gry, którą gracz ponownie musiał opłacić i rozpocząć od początku na ogólnych zasadach nie można uznać za grę o wygrane pieniężne lub rzeczowe. Wobec powyższego, przyjmując, iż z kolejną grą mamy do czynienia w przypadku konieczności ponownego zakredytowania urządzenia, skarżąca stwierdziła, iż słusznym jest utożsamianie pojęcia gry z upływem kupionego czasu, o czym świadczą dokumenty przedłożone w toku postępowania. Skarżąca uznała za oczywisty fakt, iż urządzenia A. nie dają możliwości uzyskania wygranych rzeczowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. Strona podtrzymała dotychczasowe zarzuty. Dodatkowo podkreśliła, powołując się na wyrok NSA z dnia 27 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1595/14, że Jednostka Badająca – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie spełnia wymagań formalnych i nie posiada uprawnień do przeprowadzenia badań technicznych automatów do gier na potrzeby zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów z załączonych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy gry urządzane przez Skarżącą na urządzeniu A. o numerze [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.

Zgodnie z art. 2 ust. 6 u. g. h. minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 ww. ustawy, są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Z kolei art. 2 ust. 7 tej ustawy stanowi, że do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 6 art. 2, należy załączyć opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców oraz, w przypadku gry na automatach, badanie techniczne danego automatu, przeprowadzone przez jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zażądać przedłożenia takich dokumentów przez stronę także w postępowaniu prowadzonym z urzędu.

W ocenie Sądu z treści przepisu art. 2 ust. 6 u. g. h. nie wynika, że rozstrzygnięcie przez Ministra Finansów o charakterze gry w rozumieniu ustawy uzależniono od etapu danego przedsięwzięcia, tzn. czy jest ono planowane, realizowane, czy zrealizowane. Kwestii tej nie dotyczy również art. 2 ust. 7 u. g. h., który przede wszystkim reguluje wymogi w zakresie dokumentów, które należy dołączyć do wniosku i daje organowi uprawnienie do żądania tych dokumentów w razie wszczęcia postępowania z urzędu, nie ograniczając kompetencji Ministra Finansów jedynie do spraw dotyczących przedsięwzięć planowanych lub realizowanych.

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 695/15, zdanie pierwsze art. 2 ust. 7 u. g. h. dotyczy postępowania w kwestii rozstrzygnięcia o charakterze gier, wszczętego na wniosek strony. Ustawodawca logicznie założył, że strona nie będzie występowała z powyższym wnioskiem wobec przedsięwzięć, które zakończyła i nie planuje kontynuować, stąd zapis o obowiązku załączenia do wniosku opisu planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia. Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania wszczętego z urzędu i jedyną kwestią jaką można w tym momencie rozważać na gruncie zdania drugiego art. 2 ust. 7 u. g. h. jest to, jakich dokumentów może żądać od strony Minister Finansów, w przypadku zakończonego przedsięwzięcia w związku z zajęciem urządzeń będących przedmiotem tego postępowania, przez inny organ. Logiczny wniosek, jaki wynika z redakcji przedmiotowego przepisu, prowadzi do stwierdzenia, iż w takiej sytuacji chodzi o opis przedsięwzięcia (już nie planowanego ani realizowanego) oraz w przypadku gry na automatach – badania technicznego. W konsekwencji z przepisu art. 2 ust. 6, a tym bardziej z art. 2 ust. 7 u. g. h. nie wynika, aby Minister Finansów nie mógł rozstrzygać czy gra lub zakład wzajemny są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy (w sprawach wszczętych na wniosek lub z urzędu) w sytuacji kiedy realizacja przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, została czasowo przerwana, gdyż automaty zostały zabezpieczone jako dowód rzeczowy (a następnie zwrócone). Nie znajduje zatem podstaw zarzut Skarżącej, iż Minister Finansów nie miał kompetencji do wszczęcia postępowania z urzędu tylko dlatego, że realizowane przez Spółkę przedsięwzięcie zostało zakończone, a de facto przerwane wskutek działań kontrolnych organu celnego. Sąd stwierdza, że podnoszony przez Skarżącą zarzut bezprzedmiotowości postępowania w rozpoznawanej sprawie jest bezzasadny.

Na mocy art. 8 u. g. h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy O. p., chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 208 § 1 O. p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Przytoczony przepis art. 2 ust. 7 został dodany do ustawy hazardowej ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 134 poz. 779) i obowiązuje od dnia 14 lipca 2011 r. Nowelizacja wprowadzająca ust. 7 do przepisu art. 2 ustawy miała na celu doprecyzowanie dokumentów, w oparciu o które minister właściwy do spraw finansów rozstrzyga o charakterze gry, przy czym jednoznacznie wskazano, że przedłożenia określonych dokumentów organ ma prawo zażądać także w postępowaniu prowadzonym z urzędu. Należy zatem, tak jak to przyjął organ, stwierdzić, że z przepisu art. 2 ust. 6 i ust. 7 u. g. h. nie wynika, aby Minister Finansów nie mógł rozstrzygać, czy gra lub zakład wzajemny są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, w sprawach wszczętych na wniosek lub z urzędu, w sytuacji kiedy realizacja przedsięwzięcia, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, została czasowo przerwana.

Na mocy wskazanych wyżej przepisów Minister Finansów posiada ustawowe kompetencje do rozstrzygania, czy gra lub zakład są grą losową, zakładem wzajemnym lub grą na automacie w rozumieniu ustawy, niezależnie od etapu, na jakim dane przedsięwzięcie się znajduje, to jest władny załatwić sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zdaniem Sądu brak zatem przesłanek do umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości.

Z treści art. 2 ust. 7 u. g. h. wynika, że badanie techniczne automatu przeprowadzone przez jednostkę upoważnioną do badań ma szczególny walor dowodowy. Uzasadnione zatem były działania organu zobowiązujące Stronę do przedłożenia badań technicznych przedmiotowego automatu, a wobec nieprzedstawienia tych badań, podejmowanie przez organ dalszych czynności dowodowych w tym zakresie. Zawarte w art. 8 u. g. h. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy O. p. w zakresie postępowania dowodowego oznacza obowiązywanie w niniejszym postępowaniu generalnej zasady, w myśl której jako dowód w postępowaniu (podatkowym) może być wykorzystane wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W art. 180 § 1 O. p. pojęcia dowodu użyto w znaczeniu środka dowodowego, który w określonych sytuacjach może być równocześnie źródłem dowodowym np. dokument lub dowodem rzeczowym (protokół oględzin dowodu rzeczowego bądź sam dowód załączony do akt sprawy).

W rozpoznawanej sprawie Minister Finansów dokonując rozstrzygnięcia o charakterze gier na automacie A. o numerze [...] oparł się na sprawozdaniu z badań Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...].

Stosownie do treści art. 2 ust. 3 u. g. h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u. g. h.).

Z ww. sprawozdania z badań wynika, że gry na automacie A. o numerze [...] zawierają element losowy. Przeprowadzenie gry poprzedzone jest wyborem stawki i ogranicza się do naciśnięcia przycisku START/STOP. Naciśnięcie tego przycisku, powoduje obracanie się bębnów z symbolami, aby je zatrzymać należy ponownie nacisnąć przycisk START/STOP, zatrzymaniu podlegają wszystkie bębny razem. Automat nie przewiduje możliwości dokonania zatrzymania poszczególnym bębnów i symboli umieszczonych na nich oddzielnie, co oznacza, że grający nie ma możliwości dokonania wyboru znaku na każdym z bębnów oddzielnie. Ze sprawozdania Jednostki Badającej wynika również, że zatrzymanie bębnów nie jest realizowane natychmiast po przesłaniu przez gracza impulsu elektrycznego (naciśnięcie przycisku START/STOP), co zdaniem organu świadczy o tym, że wynik gry nie zależy od zręczności gracza. Grający nie ma możliwości przewidzenia rezultatu jednej gry, nie ma również żadnego wpływu w normalnych warunkach eksploatacji urządzenia, jaki układ symboli pojawi się na bębnach wyświetlanych na monitorze automatu w danej grze. Ponadto wynik każdej gry zależny jest od układu symboli, a wartość każdej wygranej wyświetlana jest w polu SCORE i stanowi odzwierciedlenie wartości przypisanej do każdego układu symboli wyświetlanych w tzw. tabeli wygranych, czyli układach symboli wygrywających z przypisanymi do tych układów wartościami. Gracz widzi jednocześnie na ekranie tylko 3 wiersze symboli, przesunięcie bębnów o kilka wierszy symboli od momentu naciśnięcia przycisku START/STOP, skutkuje wyświetleniem na monitorze wierszy z symbolami, które w chwili naciśnięcia przycisku START/STOP nie były widoczne dla gracza. Gracz nie jest w stanie przewidzieć rezultatu rozgrywanych gier, nie ma również wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów zapewniające wygraną. Przebieg gier, jak i uzyskiwane wyniki nie zależą od woli, czy zręczności gracza.

Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organu, że gry prowadzone na przedmiotowym automacie zawierają element losowości.

Zgodnie z art. 2 ust. 4 u. g. h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Sąd podziela stanowisko organu, iż w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione warunki wynikające z powołanego przepisu. W sprawozdaniu z badań Jednostka Badająca stwierdziła, że program gier umożliwia uzyskanie wygranej rzeczowej, pozwalającej na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze lub na prowadzeniu nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach.

Skarżąca nie kwestionuje faktu, że grając na automacie w ramach wykupionego czasu grający zdobywa punkty, które gromadzone są na liczniku kredyt, za nietrafne uważa natomiast ustalenie, że badane urządzenie umożliwia rozpoczęcie nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zdaniem Spółki jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry jest wykupiony czas. Prezentując ten pogląd Skarżąca odwołuje się do stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV KK 215/07.

Jednostka Badająca w ww. sprawozdaniu potwierdziła, że program gier umożliwia rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie punktów (wygranej rzeczowej) uzyskanych w poprzednich grach w ramach posiadanego czasu dostępności gier. Badany automat umożliwia zatem prowadzenie gier o wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy, bowiem w ramach wykupionego czasu, w którym grający korzysta z dostępnych gier, może on rozegrać szereg gier, a uzyskane w wyniku każdej z nich punkty gromadzone na liczniku Credit służą do rozpoczęcie kolejnych gier. Stanowisko Strony, że gra na automacie jest równoznaczna z wykupionym czasem, a jej zakończenie następuje w momencie jego upływu, nie znajduje zatem uzasadnienia. Grający w okresie wykupionego czasu przeprowadza zatem szereg gier, w wyniku których może zdobyć lub stracić punkty. Zdobyte punkty natomiast umożliwiają rozpoczęcie kolejnej gry. Nie ulega zatem wątpliwości, że tak zdobyte i wykorzystywane punkty stanowią wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 4 u. g. h. Bez znaczenia jest przy tym limitowanie czasu gry, skoro automat umożliwia prowadzenie gier o wygrane rzeczowe w ramach posiadanego czasu dostępności gier, czyli prowadzenie nowych gier za punkty uzyskane w wyniku wygranych z poprzednich gier, a o wyniku poszczególnych gier decyduje program gry z przypisanymi wartościami układu symboli wygrywających. Okoliczność ta stanowi konieczną przesłankę w postaci wygranej rzeczowej, od wystąpienia której zależy uznanie gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu za gry na automatach w rozumieniu u. g. h. Fakt, że automat fizycznie nie wydaje pieniędzy czy też rzeczy, nie przesądza jeszcze, że gry na tych urządzeniach nie toczą się o wygraną rzeczową, której definicję zawiera w art. 2 ust. 4 u. g. h.

Przedstawiony w ww. sprawozdaniu i przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przebieg gier nie został przez Spółkę H. skutecznie zakwestionowany. W związku z powyższym, za bezzasadny należy uznać zarzut Skarżącej, że kontrolowane urządzenie nie umożliwia uzyskania wygranej rzeczowej w postaci punktów, które umożliwiają rozpoczęcie nowych gier.

Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w postanowieniu z 23 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV KK 215/07, Skarżąca prezentuje pogląd, że jedynym czynnikiem, od którego zależy możliwość kontynuowania gry jest wykupiony czas gry, a po jego upływie nawet, jeżeli grającemu pozostaną punkty niemożliwe jest jej kontynuowanie. Zgodnie z powoływanym art. 2 ust. 4 u. g. h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że interpretacja pojęcia "wygranej rzeczowej" zawarta w ww. orzeczeniu Sądu Najwyższego została dokonana na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 27 ze zm.), która nie precyzowała tego pojęcia. Zdaniem Sądu, obecnie obowiązująca definicja "wygranej rzeczowej" zawarta w art. 2 ust. 4 u. g. h., znacznie ogranicza pole interpretacyjne tego pojęcia i zawiera w sobie sytuacje prowadzenia gier w zamian za zdobyte punkty pomimo, iż ilość przeprowadzenia gier ograniczona jest wykupionym czasem, a wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, jak również możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Prawidłowo zatem Minister Finansów wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w zupełności pozwala na uznanie gier prowadzonych na ww. automacie jako gier podlegających ustawie o grach hazardowych wypełniających definicję o grach na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u. g. h.

Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącą zarzutu, że Jednostka Badająca – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., nie spełnia wymagań formalnych i nie posiada uprawnień do przeprowadzenia badań technicznych automatów do gier na potrzeby zaskarżonej decyzji, Sąd, nie podziela tego stanowiska. Pogląd o konieczności legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacją odpowiadającą tematem i zakresem badań specyfice badań automatów o niskich wygranych, prezentowany w wyroku NSA z dnia 27 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1595/14 wskazanym przez Stronę nie znajduje aprobaty Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 2569/14: "Niewątpliwie posiadanie stosownej akredytacji (art. 23f ust. 1 pkt 1 u. g. h.) jest warunkiem koniecznym udzielenia upoważnienia przez Ministra i pożądane byłoby gdyby akredytacja taka, wydawana - co należy podkreślić - w sytuacji istnienia odpowiednich norm zharmonizowanych, odpowiadała zakresowi prowadzonej działalności oceniającej (z punktu widzenia kontrolowanych produktów). Niemniej nie jest to ani jedyny warunek upoważnienia, ani też warunek wystarczający. W art. 23f ust. 1 pkt 2 u. g. h. ustawodawca wskazał bowiem, iż udzieli upoważnienia tylko takim podmiotom, które zapewnią odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, a nadto podmiot taki musi dysponować odpowiednim wyposażeniem technicznym. Zestawienie tych dwóch wymogów, tj. posiadania akredytacji i zapewnienia odpowiedniego standardu badań automatów, jednoznacznie wyklucza rozumowanie prezentowane przez Stronę Skarżącą. Jeżeli bowiem wymóg akredytacji laboratorium badawczego należałoby rozumieć wąsko, a więc wyłącznie w zakresie na jaki została udzielona, to całkowicie zbędny byłby zapis ustawowy z art. 23f ust. 1 pkt 2 u. g. h. Skoro bowiem akredytacja miałaby załatwiać wszelkie kwestie związane z wymaganiami stawianymi przez ustawodawcę względem procesu kontroli automatów, to brak byłoby jakichkolwiek podstaw do formułowania przez ustawodawcę szczegółowych wymogów, jakie jednostka badająca winna spełniać, bowiem te kwestie załatwiałaby właśnie akredytacja. W końcu to w motywie 9 preambuły do rozporządzenia Nr 765/2008 wskazuje się, iż szczególną wartością akredytacji jest to, iż stanowi ona wiarygodne potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami. Przypomnieć jednak należy, iż o akredytacji możemy mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z normą zharmonizowaną, regulującą daną problematykę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest jednak normy odnoszącej się do kwestii sposobu badania automatu do gier. Okoliczność tę - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - uwzględnił ustawodawca, wprowadzając w art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. - jak wspomniano - dodatkowy wymóg, gwarantujący rzetelność badań upoważnionej jednostki badającej, bez względu na istnienie szczególnej normy odnoszącej się wprost do badania automatów. Regulacja taka nie zmienia jednak ogólnego wymogu posiadania akredytacji zgodnej z normą PN-EN ISO/IEC 17025:2005, która jest skierowana do podmiotów wykonujących badania (laboratoria badawcze) i gwarantującą spełnianie przez nie standardów m.in. rzetelności." Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zarzuty zmierzające w istocie do zakwestionowania rzetelności opinii jednostki badającej właśnie ze względu na brak odpowiedniej akredytacji, która potwierdzałaby fachowość i wiedzę merytoryczną po stronie podmiotu tą opinię sporządzającego, nie są zasadne.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko orzecznicze.

Niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Materiał dowodowy, zawarty w aktach sprawy przekazanych tut. Sądowi przez organ wraz ze skargą, został zgromadzony zgodnie z przepisami prawa procesowego.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z brzmienia art. 188 O. p. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (tak np. wyrok WSA w Lublinie z 26 października 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 483/12). Podobną tezę zawiera wyrok NSA z 9 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1075/10, gdzie wskazano, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a zarazem przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister Finansów zasadnie przypisał decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sprawozdaniu Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne z dnia [...] grudnia 2014 r.

Reasumując, rozstrzygając o charakterze gier prowadzonych na automatach Minister Finansów działał na podstawie przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ obszernie uzasadnił swoje stanowisko i rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w sposób odpowiadający wymogom proceduralnym. Nie można uznać za uchybienie prawne odmiennej od strony oceny dowodów oraz stanu faktycznego, dokonanej przez organ, jeżeli ocena ta jest prawidłowo uzasadniona i wyjaśniona oraz połączona z prawidłowo dokonaną subsumpcją prawną stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając wnioski dowodowe Skarżącej, złożone w toku postępowania sądowoadministracyjnego, działał na podstawie art. 106 § 3 p. p. s. a., zgodnie z którym sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 257 i powołany tam wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00).

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a., orzekł jak w sentencji.