Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 61/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 450
law: Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 61/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2010r., sprawy ze skarg E. G., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 listopada 2009 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 17 listopada 2009 r., nr od [...] do [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 sierpnia 2009 r., określające E. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży nieruchomości położonej w K.

Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Na podstawie umowy sprzedaży warunkowej zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 15 listopada 2006 r., S. N. C. działając w imieniu własnym oraz B. N. i H. S., sprzedał E. G. całe udziały swój i mocodawczyń wynoszące po 1/3 części, czyli sprzedał łącznie całą położoną w K.. nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 10a 67 m2, za ceny w kwotach po 4 tys. zł, a więc za łączną kwotę 12 tys. zł. Sprzedaży dokonano pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzysta z prawa pierwokupu. Ponieważ Agencja z prawa pierwokupu nie skorzystała - wykonując zobowiązanie wynikające z ww. umowy sprzedaży warunkowej - aktem notarialnym z dnia 9 marca 2007 r. S. N. C. działając w imieniu własnym oraz B. N. i H. S., przeniósł na rzecz E. G. własność powyższej nieruchomości. Od umowy sprzedaży notariusz - jako płatnik - pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w łącznej kwocie 240 zł, obliczony według stawki 2 % na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., nr 101, poz. 649), dalej określanej jako "u.p.c.c.". Notariusz poinformował stawających o przysługującym urzędowi skarbowemu prawie do podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej.

Organ podatkowy I instancji dokonał oceny podanej do aktu notarialnego wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej i uznał, że wartość nieruchomości określona w akcie notarialnym nie odpowiada wartości rynkowej z dnia dokonania czynności cywilnoprawnej.

W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w przedmiocie zobowiązania podatkowego od umowy sprzedaży oraz wystosował trzy wezwania do nabywcy nieruchomości do podwyższenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej – umowa sprzedaży 1/3 części nieruchomości, podając wartość rynkową 1/3 części nieruchomości według własnej, wstępnej oceny na kwotę 19 540 zł. Jednocześnie organ zaznaczył, że w razie nie określenia wartości lub podania wartości nie odpowiadającej wartości rynkowej, organ podatkowy dokonana jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy.

E. G. w odpowiedzi na wezwania podał, że cena określona w akcie notarialnym stanowiła realną zapłatą za przedmiotową nieruchomość, która nie posiada drogi dojazdowej.

Postanowieniem z dnia 8 maja 2009 r. organ I instancji powołał biegłego celem opracowania pisemnej opinii o wartości rynkowej w/w nieruchomości wg stanu z dnia nabycia prawa tj. 9 marca 2007 r. i cen obowiązujących także w tym dniu.

W operacie szacunkowym z dnia 26 czerwca 2009 r. biegły określił wartość rynkową nieruchomości wg stanu i cen obowiązujących w dniu nabycia w wysokości 45 600 zł.

Pismem z dnia 30 lipca 2010 r. podatnik wniósł zastrzeżenia do powyższej opinii, domagając się jej uzupełnienia na piśmie. Wskazał, że nabyta nieruchomość położona jest przy potoku górskim bez prawa dojazdu i przechodu. Opinia jest miało wiarygodna, gdyż nie podaje miejsca położenia nieruchomości, na podstawie których biegły ustalił metodą porównawczą cenę nieruchomości. Wskazanie takie jest konieczne celem przeprowadzenia wizji lokalnej przez podatnika. Zwrócił się on także o wyjaśnienie pojęć korelacji i regresji w aspekcie wyceny nieruchomości, co oznacza korelacja słaba, przeciętna i silna? Podał, że nie wyjaśniono i nie przedstawiono wyliczeń współczynników korekcyjnych oraz nie wyjaśniono czemu przyjęto za podstawę wyceny tylko trzy nieruchomości nie odpowiadające atrybutom przedmiotowej działki.

Odpowiadająca na powyższe zarzuty (pismo z dnia 10 sierpnia 2009 r.) biegły wskazał, że nie znajduje podstaw do zmiany wartości nieruchomości.

Trzema decyzjami z dnia 27 sierpnia 2009 r., nr od [...] do [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, przyjmując za podstawę opodatkowania wartość rynkową nieruchomości w wysokości wynikającej z wyceny biegłego (udział 1/3 części – 15 200 zł), określił w każdej z tych decyzji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 304 zł, tj. o 224 zł wyższej niż pobrana przez płatnika w kancelarii notarialnej z tytułu sprzedaży udziału 1/3 części nieruchomości.

W odwołaniach od decyzji organu I instancji, podatnik wniósł o ich uchylenie, zarzucając:

1. rażące naruszenie art. 120, 121, 122, 123, 124, 187, 200 i 210 O.p.;

2. sprzeczność ustaleń organu podatkowego I instancji z materiałem dowodowym zebranym w sprawie poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów zgłoszonych przez stronę;

3. nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a w szczególności w zakresie okoliczności, odnośnie których strona złożyła zarzuty.

Uzasadniając odwołania podatnik skoncentrował się na zarzucie dotyczącym nierozpoznania i nieustosunkowania się przez organ do zgłoszonych zarzutów odnośnie opinii, co doprowadziło do naruszenia szeregu przepisów postępowania. Odwołując się do treści art. 122, art. 187§1 i art. 191 O.p. podał on, że organ powinien dokonać nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego na podstawie wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Aby to osiągnąć musi uwzględnić te wszystkie wnioski strony postępowania, które dotyczą okoliczności mających znaczenie dla sprawy w tym również zarzuty podniesione przez stronę. Podatnik podał także, że o piśmie biegłego stanowiącym odpowiedź na zgłoszone zarzuty dowiedział się dopiero z uzasadnień decyzji. Strona nie została więc zapoznana przed wydaniem decyzji z uzupełnieniem materiału, co powinno nastąpić na skutek zgłoszonych zarzutów i w zakresie objętym ich treścią. Podatnik wskazał także, że decyzja powinna odpowiadać wymogom jakie stawia art. 210 O.p. W uzasadnieniach decyzji organu I instancji brak jest natomiast informacji, wskazujących na sposób obliczenia zobowiązania podatkowego.

Po rozpatrzeniu odwołań, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że nie podziela podnoszonych przez podatnika zarzutów odnośnie opinii. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Wyceny przedmiotowej nieruchomości biegły dokonał podejściem porównawczym, metodą porównywania parami, co jest zgodne z ustawą o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109 ze zm).

Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Autor operatu szacunkowego wycenę nieruchomości oparł na cenach transakcyjnych (z aktów notarialnych) podobnych niezabudowanych nieruchomości gruntowych z terenu gminy Kościelisko. Przeanalizował kilkadziesiąt transakcji sprzedaży nieruchomości, ustalił na podstawie badania rynku wpływ czasu na ceny oraz wpływ atrybutów na ceny nieruchomości. Przedstawił wzajemne zależności pomiędzy atrybutami a cenami nieruchomości podobnych. Wszystkie podstawy wyceny zostały przedstawione w operacie w sposób przejrzysty. Dodatkowo biegły analizę rynku nieruchomości oraz samą wycenę oparł na podstawach matematyki, szczegółowo opisując sposób wyceny, w tym także zastosowanej procedury. Spośród transakcji wybrał próbkę reprezentatywną (trzy nieruchomości), która w jego ocenie, dzięki przypisanym atrybutom (cechom), najlepiej odwzorowuje rynek. Ostatecznie lokalizację nieruchomości biegły ocenił jako korzystną - położenie w miejscowości bardzo modnej, turystycznej, w sąsiedztwie budynków mieszkalnych i pensjonatowych, z atrakcyjnym widokiem na Tatry. Natomiast jako niekorzystną przyjął rzeczoznawca dostępność komunikacyjną (brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej). Jako przeciętny oceniono kształt działki oraz uwzględniono fakt, że jest ona niezabudowana, niezagospodarowana i stanowi niekoszoną łąkę. Odnosząc się do zarzutu podatnika, że biegły nie wskazuje miejsca położenia nieruchomości wziętych do porównania, organ odwoławczy podał, że nieruchomości podobne określone są w operacie poprzez numery ewidencyjne, które jednoznacznie wskazują ich położenie w obrębie ewidencyjnym miejscowości Kościelisko. Odpowiadając na zarzut dotyczący braku wyliczenia współczynników korekcyjnych, organ stwierdził, że wartość 1 m2 gruntu została wyliczona na podstawie skorygowanych cen nieruchomości wybranych do porównania. W związku z powyższym organ nie stwierdził okoliczności, które wywołałyby wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności przedmiotowego operatu. Tym samym został on uznany za dowód w sprawie.

Organ II instancji podzielił stanowisko strony odnośnie uchybień w zakresie zapoznania jej z odpowiedzią biegłego z dnia 10 sierpnia 2010 r. na zarzuty dotyczące operatu. Stwierdził jednak, że uchybienie to nie miało wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji gdy rzeczoznawca w pełni podtrzymał stanowisko wyrażone w operacie, a strona odwołująca miała możliwość zapoznania się z całością materiału w trakcie postępowania odwoławczego, z czego nie skorzystała. Organ II instancji zastrzegł także, że nie jest przez organy podatkowe kwestionowane, że kwota podana w akcie notarialnym jest prawdziwa. Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi jednak wartość rynkowa rzeczy a nie kwota wynikająca z umowy sprzedaży, ustalona przez strony.

Nie zgadzając się z powyższymi rozstrzygnięciami podatnik wniósł skargi do tut. Sądu, domagając się, podobnie jak w odwołaniach, ich uchylenia, z powodu rażącego naruszenia art. 120, 121, 122, 123, 124, 187, 200 i 210 O.p. Skarżący zarzucił także nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszych spraw, a także sprzeczność ustaleń organu podatkowe I instancji z materiałem dowodowym zebranym w sprawie poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów zgłoszonych przez stronę.

Uzasadniając skargi skarżący ponownie wskazał, że nie miał możliwości zapoznania się z odpowiedzią biegłego z dnia 10 sierpnia 2009 r. oraz treścią zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji zarówno przez organ I jak i II instancji. Nie brał również udziału w wizji lokalnej wyznaczonej na dzień 19 czerwca 2009 r. z powodu choroby. Ponadto pomimo przedstawienia zwolnienia lekarskiego, z którego wynikało, że był chory do 14 grudnia 2009 r., decyzje zostały wydane 17 listopada 2009 r. i tego samego dnia wysłane do podatnika. Skarżący, podobnie jak w odwołaniach, wskazał na naruszenie szeregu przepisów postępowania z uwagi na nieustosunkowanie się do zgłoszonych przez niego zarzutów odnośnie opinii. W szczególności podkreślił, że skutkiem tego nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału w sprawie. Wskazał także na notoryczne łamanie w toku postępowania zasady czynnego udziału w nim strony, min. z uwagi na niewyznaczenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, który powinien zostać uzupełniony po złożeniu zarzutów, czy nieodroczenie przez organ odwoławczy terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego z uwagi na chorobę podatnika. Zarzucił także, że w decyzjach brak jest informacji co do sposobu obliczenia zobowiązania podatkowego.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach. Organ podkreślił min., że uprawnienie wynikające z art. 200 O.p. jest prawem strony a nie jej obowiązkiem. Strona nie sygnalizowała wcześniej, by umożliwić jej zapoznanie z aktami sprawy w miejscu pobytu oraz, że chciałaby wnieść dodatkowe informacje, o których organy podatkowe nie wiedziałyby. Podał także, że w decyzjach organu I instancji została w sposób szczegółowy wyliczona kwota podatku.

Z uwagi na tożsamość stanu faktycznego w sprawach dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży nieruchomości oraz zawartych w skargach żądań, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", postanowił sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 61/10 do I SA/Kr 63/10 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 61/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są niezasadne.

Istota sporu w rozpoznanych sprawach sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zaistniały przesłanki do ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych w drodze decyzji oraz czy organy podatkowe prawidłowo dokonały ustalenia wartości rynkowej nieruchomości nabytej przez skarżącego dla celów ustalenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podstawa opodatkowania oraz wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych regulowana jest przepisem art. 6 u.p.c.c.

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c p.c.c., podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Według ust. 2 art. 6, wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiduje specjalną procedurę ustalenia wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży. Jak bowiem wynika z przepisów art. 6 ust. 3 i 4 p.p.c., jeżeli wartość rynkowa przedmiotu czynności cywilnoprawnej określona przez podatnika, nie odpowiada według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten ma obowiązek wezwać podatnika do jej podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do obligatoryjnego wykorzystania opinii biegłego lub wyceny rzeczoznawcy.

W rozpoznanych sprawach podatnik nie wyraził zgody na podwyższenie wartości przedmiotu transakcji, zatem organy podatkowe zobligowane były na podstawie w/w przepisów, do określenia wartości rynkowej nieruchomości jako przedmiotu czynności cywilnoprawnej, z uwzględnieniem opinii biegłego. Opinia ta była przedmiotem oceny organów podatkowych.

Sąd stwierdza, że zarzuty skarżącego odnośnie wadliwości operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego nie znalazły odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd podziela także stanowisko organów podatkowych, że operat szacunkowy został wykonany w sposób rzetelny i profesjonalny. Jak wynika z treści operatu dla celu wyceny przedmiotowej nieruchomości biegły zastosował podejście porównawcze i metodę porównywania parami. Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość wycenianej nieruchomości jest równa cenie, jaką uzyskano za nieruchomości podobne (które były przedmiotem obrotu rynkowego), skorygowanej ze względu na cechy różniące te nieruchomości i ustalonej z uwzględnieniem zmian poziomu cen na skutek upływu czasu. Przy metodzie porównywania parami, porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomości podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których są znane ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Szacowanie wartości nieruchomości tym podejściem polega na zaprognozowaniu wartości rynkowej, jako wyniku analizy rynku lokalnego nieruchomości. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że wskazany tryb określenia wartości rynkowej nieruchomości odpowiada przesłankom o których mowa w art. 6 ust. 2 u.p.c.c., które wymagają uwzględnienia innych transakcji, mających za przedmiot rzeczy tego samego rodzaju i gatunku lub prawa tego samego rodzaju. Biegły wskazał i szczegółowo uzasadnił, jakimi przesłankami kierował się dokonując wyceny przedmiotowej nieruchomości. Wskazał, że lokalizacja nieruchomości jest dobra, z atrakcyjnym widokiem na Tatry. Miał na uwadze, że działka jest niezabudowana, niezagospodarowana, użytkowana rolniczo i stanowi nie koszoną łąkę. Wbrew twierdzeniom skarżącego biegły wziął również pod uwagę, że dostępność komunikacyjna jest niekorzystna – brak bezpośredniego dostępu do drogi publicznej oraz że kształt działki jest przeciętny. Opinia zawiera analizę i charakterystykę rynku lokalnego, określenie wartości nieruchomości, charakterystykę szacowanej nieruchomości i nieruchomości przyjętych do porównań w aspekcie położenia, dostępu do drogi, kształtu działki, rodzaju użytkowania, jakości gleby. Przyjęte do porównania przez biegłego działki położone były w rejonie lokalizacji przedmiotowej nieruchomości. Podkreślić należy, że podobieństwo nieruchomości nie oznacza ich identyczności. Działki, które biegły przyjął jako nieruchomości podobne do porównania, zostały określone w operacie poprzez numery ewidencyjne, które to jednoznacznie wskazują ich położenie w obrębie ewidencyjnym miejscowości K. Biegły spośród podobnych nieruchomości gruntowych niezabudowanych wybrał reprezentatywną próbkę trzech nieruchomości, na podstawie której określił wartość nieruchomości.

W ocenie Sądu opinia biegłego zawiera wszystkie niezbędne dane (elementy) umożliwiające dokonanie wyceny wartości nieruchomości. Sąd podkreśla, że skarżący w toku postępowania nie przedłożył opinii rzeczoznawcy majątkowego w celu podważenia ustaleń organów podatkowych odnośnie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Taką możliwość dawał skarżącemu wyżej cytowany ust. 4 art. 6 u.p.c.c. Podatnik nie wskazał ponadto innych transakcji, które mogły zostać przyjęte jako materiał porównawczy, jak również nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby, że przyjęte przez biegłego dane są nieprawidłowe.

Odnosząc się do podnoszonego w skargach zarzutu niedoręczenia odpowiedzi biegłego na zarzuty do opinii, co skutkowało naruszeniem szeregu zasad postępowania podatkowego, Sąd stwierdza, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze organy podatkowe do zarzutów skarżącego i odpowiedzi na nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji, po drugie skarżący po otrzymaniu decyzji z dnia 27 sierpnia 2009 r., z których dowiedział się o sporządzeniu takiej odpowiedzi mógł się z nią zapoznać w toku postępowania odwoławczego. Zaznaczyć także należy, że skarżący na etapie postępowania odwoławczego nie podjął już merytorycznej polemiki ze stanowiskiem biegłego.

Sąd za niezasadne uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżący wskazuje w szczególności, iż uniemożliwiono mu wzięcie udziału w oględzinach nieruchomości, których termin został wyznaczony w dniu, w którym przebywał poza granicami kraju na urlopie zdrowotno - wypoczynkowym. Wskazać więc należy, że podatnik został prawidłowo (z dużym wyprzedzeniem) zawiadomiony o terminie dokonania oględzin przedmiotowej nieruchomości. To czy strona skorzysta z przysługującego uprawnienia, jest jej sprawą. Sąd zauważa także, że strona nie ma obowiązku uczestniczyć w oględzinach osobiście. Skarżący domagając się wyznaczenia innego terminu oględzin podał, że nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na łączące się z tym koszty. Zauważyć jednak należy, że z żadnego przepisu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") nie wynika, że strona może być reprezentowana wyłącznie przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być bowiem osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 137§1 O.p.). Jest to jedyne ograniczenie jakie stawia wspomniana ustawa. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby takiego pełnomocnika ustanowić. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż organ odwoławczy nie odroczył terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że jest to zarzut niezasadny. Zauważyć bowiem należy, że z przepisu art. 200 § 1 O.p. nie wynika, by przepis ten normował sposób takiego wypowiedzenia się wyłącznie przez stawienie się strony w organie. Uprawnienie to może zostać zrealizowane również, np. za pośrednictwem poczty. Poza tym, także i do tej czynności strona mogła ustanowić pełnomocnika. Sąd zwraca także uwagę, że siedmiodniowy termin określony w art. 200§1 O.p. nie ogranicza uprawnienia strony do takiego wypowiedzenia się również po jego upływie. Na marginesie Sąd zauważa także, że art. 48 O.p., na który powołuje się skarżący, regulujący kwestię odraczania terminów, dotyczy tylko terminów materialnoprawnych, wynikających z przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Termin określony w art. 200§1 O.p. jest terminem prawa procesowego, a zatem nie może być odraczany.

Reasumując Sąd stwierdza, że operat szacunkowy biegłego rzeczoznawcy majątkowego sporządzony został prawidłowo. Zawiera on szczegółowe dane dotyczące sposobu określenia wartości przedmiotowej nieruchomości na dzień zawarcia umowy sprzedaży. Opinia jest jasna, prawidłowa i wyjaśnia wyczerpująco na czym biegły oparł sformułowaną w niej konkluzję.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy podatkowe w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny sprawy, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności. Wbrew zarzutom podniesionym w skargach, w niniejszych sprawach postępowanie dowodowego zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122, 187 § 1 O.p.). W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawach i został prawidłowo oceniony przez organy podatkowe, zgodnie z zasadą określoną w art. 191 O.p. Wyrażone w decyzjach stanowisko organów podatkowych zostało nadto właściwie uzasadnione. Sąd nie stwierdził więc naruszenia art. 210§4 O.p.

Mając na uwadze w/w okoliczności, uznając skargi za nieuzasadnione Sąd orzekł o ich oddaleniu, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.