Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 151/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 151,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 8,  art. 21 ust. 1 pkt 28, art. 28 ust. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. oddala skargę /-/K. Nikodem /-/K. Pawlicki /-/St. Małek


UZASADNIENIE

Na podstawie upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. przeprowadzone zostało postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2007 r., wobec I.G.

W zeznaniu PIT – 36 za 2004 r. zadeklarował wyłącznie przychody z wynajmu i dzierżawy.

W trakcie przeprowadzonej kontroli ustalono, iż w 2004 r. I.G.:

1. dokonał zakupu niezabudowanej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości W. za kwotę [...] zł;

2. nabył na własność niezabudowaną nieruchomość położoną w miejscowości K. o łącznej powierzchni [...] ha za cenę [...] zł;

3. nabył działki oznaczone nr [...] , [...] , [...] o łącznej powierzchni [...] ha - położone w J., przy ul. [...] za kwotę [...] zł.

Ponadto I.G. posiadał następujące nieruchomości:

1. niezabudowaną nieruchomość położoną w J., działka nr [...] o powierzchni [...] ha - stanowiącą współwłasność małżeńską nabytą w 2002 r. Przed notariuszem małżeństwo M.G. i I.G. oświadczyli, że są właścicielami gospodarstwa rolnego i nabyta nieruchomość wejdzie w skład tego gospodarstwa rolnego;

2. niezabudowaną nieruchomość stanowiącą gospodarstwo rolne, położoną w miejscowości Ł., gmina J., w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczoną na cele rolnicze - o powierzchni [...] ha - stanowiącą współwłasność małżeńską. Przed notariuszem małżeństwo M.G. i I.G. oświadczyli, że są właścicielami gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nabyta nieruchomość wejdzie w skład tego gospodarstwa rolnego;

3. niezabudowaną nieruchomość o powierzchni [...] ha położoną w miejscowości W. W akcie notarialnym I.G. oświadczył, że nabywana nieruchomość w całości stanowi użytki rolne oraz, że włączy je do posiadanego gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, położonego w gminie J. o obszarze [...] ha;

4. niezabudowaną rolę o powierzchni łącznej [...] ha położoną w miejscowości K. za kwotę [...] zł, stanowiącą współwłasność małżeńską. W akcie notarialnym znajduje się oświadczenie, że nabywana nieruchomość w całości stanowi użytki rolne oraz, że włączona zostanie do posiadanego gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, położonego w J. i w J. o łącznej powierzchni [...] ha.

W toku postępowania kontrolnego stwierdzono, że podatnik w 2004 r. dokonał sprzedaży niżej wymienionych nieruchomości:

1. M.G. i I.G. dokonali sprzedaży działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha - położonej w J., przy ul. [...] przeznaczonej pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej. Łączna cena sprzedaży wyniosła kwotę [...] zł,

2. I.G. dokonał sprzedaży działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha - położonej we W. przeznaczonej na cele inne niż rolne. Cena sprzedaży wyniosła kwotę [...] zł,

3. I.G. dokonał sprzedaży działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha - położonej we W. przeznaczonej na cele inne niż rolne.

M.G. i I.G. złożyli w Urzędzie Skarbowym pisemne oświadczenie, że kwoty uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczą w ciągu 2 lat na cele mieszkaniowe.

W zeznaniu podatkowym PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2004 r. podatnik wykazał dochód w wysokości: [...] zł, przy osiągniętych dochodach w wysokości [...] zł i poniesionych kosztach w kwocie [...] . Zadeklarowany podatek należny wyniósł [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. wszczął wobec I.G. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., a w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie [...] zł. W decyzji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że strona zaniżyła przychody o kwotę [...] zł oraz koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł związane ze sprzedażą i nabyciem nieruchomości, co spowodowało zaniżenie zobowiązania podatkowego o [...] zł. Organ podatkowy stwierdził też, że czynności wykonywane przez małżeństwo M.G. i I.G., polegające na zakupie i sprzedaży nieruchomości były dokonywane w celach zarobkowych i były wykonywane w ramach działalności gospodarczej. Działalność ta była prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły.

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. I.G. wniósł odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając sprzeczność zebranego materiału dowodowego z ustaleniami stanowiącymi podstawę jej wydania oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie ustalenia źródeł przychodów z działalności gospodarczej, jako podstawy opodatkowania sprzedaży nieruchomości. Strona podniosła, że organ I instancji błędnie uznał, że czynności zakupu i sprzedaży nieruchomości szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, zaliczane są do czynności stanowiących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, ponieważ w obowiązującym stanie prawnym czynności stanowiące działalność gospodarczą musiały spełnić trzy przesłanki: działanie zorganizowane, ciągłe i zarobkowe, brak choćby jednej z tych przesłanek pozbawia możliwości zakwalifikowania danej czynności do działalności gospodarczej, a co za tym idzie zastosowania wobec skarżącego jako podatnika przepisów z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. - dalej zwaną u.p.d.o.f.) i innych przepisów wykonawczych, w tym rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U., Nr 152, poz. 1475 ze zm.). W przedmiotowej sprawie organ I instancji, zdaniem skarżącego, nie udowodnił, że podatnik prowadził działalność zakupu i sprzedaży nieruchomości rolnych w sposób zorganizowany i ciągły oraz w celach zarobkowych. Zbieg okoliczności w postaci częstotliwości oraz sprzedaży z zyskiem posiadanych nieruchomości nie stanowił wystarczającej przesłanki do uznania takich zdarzeń za działalność gospodarczą. Zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadził zupełnie do odmiennych wniosków jakie ustalił organ I instancji. Strona podkreśliła, że motywy działania skarżącego były jasno wyrażone w oświadczeniach, potwierdzonych zeznaniami świadków oraz faktem, że część nieruchomości zakupionych wcześniej pozostaje nadal w jego własności i jest użytkowana rolniczo, ponadto podatnik uzyskiwał w tym okresie stałe dochody z innych źródeł, które przeznaczał również na utrzymanie swoich źródeł dochodów jak i na potrzeby własne. Wskazał, że zasilenie dochodu ze sprzedaży nieruchomości na potrzeby osobistych inwestycji, w tym zakup innych nieruchomości rolnych w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego, nie może stanowić podstawy do sformułowania twierdzenia, że była prowadzona działalność zorganizowana w celu zarobkowym. Organ I instancji dowolnie wywiódł przesłanki kwalifikujące czynności podatnika do działalności gospodarczej.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, iż organ pierwszej instancji, określając I.G. wysokość zobowiązania podatkowego nie zbadał dostatecznie okoliczności związanych z przysługującym podatnikowi prawem do odliczenia wysokości strat podatkowych z lat ubiegłych. Wobec powyższego, decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] czerwca 2009 r. uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W toku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] określił I.G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie [...] zł. Zmiana wysokości zobowiązania nastąpiła w efekcie obniżenia dochodu podatnika o kwoty strat poniesionych w latach 2001 i 2002 w wysokości [...] zł.

W wydanej decyzji organ podatkowy stwierdził, że w 2003 r. I.G. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnął przychód ze sprzedaży nieruchomości w wysokości [...] , poniósł koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł oraz osiągnął dochód w wysokości [...] .

W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. W jej ocenie organ pierwszej instancji nie udowodnił, że podatnik prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na zakupie i sprzedaży nieruchomości w sposób zorganizowany i ciągły oraz w celach zarobkowych. Zakup niezabudowanych nieruchomości rolnych został dokonany w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz zaspokojenia własnych potrzeb. Powyższy motyw działania był według podatnika wyrażony w oświadczeniach, potwierdzony zeznaniami świadków oraz faktem, że część nieruchomości zakupionej wcześniej pozostaje nadal we własności podatnika i jego żony i jest użytkowana rolniczo. Ponadto podatnik wskazał, iż uzyskiwał w tym okresie wraz z małżonką stałe dochody z innych źródeł, które przeznaczyli również na utrzymanie swoich źródeł dochodów, jak i na potrzeby własne.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Nie podzielił poglądu, że zakupu niezabudowanych nieruchomości rolnych dokonywano tylko w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz "zaspokojenia własnych potrzeb". Wskazał dlaczego nie dał wiary złożonym wyjaśnieniom dotyczącym przyczyn zakupu nieruchomości położonej w J. (działki nr [...] , nr [...] ). Stwierdził, że nie można dać wiary podatnikom, że nieruchomość ta została nabyta w celu prowadzenia działalności, gdyż między dniem zakupu nieruchomości, tj. [...] września 2002 r. - a datą złożenia wniosku o podział nieruchomości, tj. [...] marca 2003 r. - upłynęło zaledwie 6 miesięcy. Stwierdził ponadto, że jeżeli podatnik zakupiłby powyższy grunt w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to nie wystąpiłby tak szybko o jego podział.

Organ wskazał, że pojęcie działalności gospodarczej w 2004 r. było zdefiniowane w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., dalej: Prawo działalności gospodarczej). Zgodnie z tym przepisem działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ponadto zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm., dalej: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej czynności polegające na zakupie gruntów rolnych i po podziale sprzedaży jako działki budowlane spełniły wszystkie przesłanki kwalifikujące tę działalność, jako pozarolniczą działalność gospodarczą. Natomiast zgodnie z art. 5 a pkt 6 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. pod pojęciem "pozarolnicza działalność gospodarcza" rozumie się działalność zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Z kolei art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60; dalej Ordynacja podatkowa). stanowi, iż pod pojęciem działalności gospodarczej, rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność do przedsiębiorców.

Wobec powyższego przychody uzyskane ze sprzedaży wskazanych wyżej nieruchomości podlegają opodatkowaniu jako odrębne źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Wskazano też na okoliczność, iż sprzedaż nieruchomości dokonana w 2004 r. była kontynuacją czynności prowadzonych od 2002 r. Ponadto organ wskazał, że podział nieruchomości na mniejsze działki i sprzedaż tych działek po podziale nie był działaniem jednorazowym, lecz miał charakter ciągły i zorganizowany, co jest charakterystyczne dla działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami. Podatnik dokonywał sprzedaży działek w sposób częstotliwy, gdyż w 2003 i 2004 r. zawarł [...] transakcji sprzedaży nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego poniesionych przez niego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 5a pkt. 6 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przypisanie stronie skarżącej działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami,

2, naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez wybiórcze przyjęcie środków dowodowych korzystnych dla rozstrzygnięcia organu podatkowego i pominięcie lub nieuzasadnione pozbawienie wiarygodności środków dowodowych zebranych w sprawie, jak również dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego nie uwzględniającej chronologii faktów mających istotny wpływ na właściwą wykładnię prawa materialnego.

Strona skarżąca wskazała, że zarzuty przedstawione w odwołaniu nie zostały uwzględnione. Organ podatkowy nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności zeznaniom I.G., co do okoliczności każdej transakcji. Zdaniem strony skarżącej ocena dowodów została przez organ dokonana dowolnie, oparto się jedynie na wybiórczych faktach korzystnych dla rozstrzygnięcia o zobowiązaniu podatkowym, pomijając inne okoliczności na które zwracała uwagę strona. Strona skarżąca podkreśliła, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. błędnie przyjął, że zakup przez skarżących nieruchomości był dokonywany z zamiarem ich późniejszej sprzedaży z zyskiem, ponieważ przeczą temu ustalone chronologicznie fakty. Zamiary zbycia nieruchomości powstawały w wyniku wystąpienia okoliczności w okresie późniejszym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie jest określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 r. I.G.. Skarżący zarzuca organom podatkowym naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami oraz naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez wybiórcze przyjęcie dowodów korzystnych dla rozstrzygnięcia organu podatkowego i pominięcie lub nieuzasadnione pozbawienie wiarygodności środków dowodowych korzystnych dla strony.

Z niespornych ustaleń organów podatkowych wynika, że od 2002 r. skarżący nabywał, a następnie dokonywał sprzedaży nieruchomości gruntowych. Niesporne jest również to, że skarżący występował do organów o wydanie zgody na podział nieruchomości. Kwestionowane przez stronę skarżącą jest natomiast stanowisko organów podatkowych, że było to dokonywane w zakresie jaki wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego wbrew stanowisku organów podatkowych fakty przeczą, że skarżący nabywał nieruchomości z zamiarem ich zbycia.

W pierwszej kolejności należy rozpatrzyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, ponieważ tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny umożliwia organom podatkowym zastosowanie właściwych w sprawie przepisów prawa podatkowego o charakterze materialnym.

Organy podatkowe zebrały dowody konieczne dla dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydania orzeczenia. Przeprowadziły każdy dowód wnioskowany przez stronę, rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały swobodnej oceny materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji podały motywy rozstrzygnięcia wskazując, którym dowodom nie dały wiary i dlaczego.

Prawidłowo przy rozstrzygnięciu sprawy organy podatkowe wskazały na definicję działalności gospodarczej, zawartą w ustawie Prawo działalności gospodarczej oraz w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu definicja zawarta w art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej oraz art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest definicją, którą można się posłużyć również przy interpretacji prawa podatkowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Natomiast zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Już w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 06 grudnia 1991 r. w sprawie III CZP 117/91 (publ. OSP 1992, z. 11-12, poz. 235), sformułowano cechy działalności gospodarczej wskazując na : a) zawodowy (zatem nie amatorski, nie okazjonalny) charakter działalności; b) podporządkowanie się zasadom racjonalnego gospodarowania (regułom opłacalności i zysku); c) powtarzalność działań (standaryzacja transakcji, seryjność produkcji, stała współpraca); d) uczestnictwo w obrocie gospodarczym.

W ocenie Sądu organy wykazały, że działania skarżącego w zakresie zakupu i sprzedaży nieruchomości od 2002 r. miały charakter zarobkowy, sprzedaż była dokonywana w celach osiągnięcia przychodu. Z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego wynika, że zakup, następnie dzielenie działek i ich sprzedaż nie było przypadkowym działaniem podatnika, ukierunkowanym na dokonywanie czynności na "własny, prywatny" rachunek, ale zamierzonym, celowym działaniem w celu uzyskania przychodu. Należy wyraźnie podkreślić, że samo subiektywne przekonanie podatnika nie może być dla faktu prowadzenia działalności gospodarczej rozstrzygające, nie jest istotne, czy podmiot wykonujący daną działalność traktuje ją jako prowadzoną w celu zarobkowym. O tym czy działalność prowadzona przez dany podmiot jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może przynosić dochód. Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. na stronie [...] decyzji wykazał, że w każdym przypadku sprzedaż zakupionych nieruchomości przynosiła skarżącym zyski. Wskazał, że wniosek o podział działki położonej w J. wpłynął do organu 6 miesięcy od zakupu nieruchomości, a następnie podzielone działki były sprzedawane. Nie ulega wątpliwości, że obrót nieruchomościami generalnie przynosi zyski i w tym celu skarżący nabywał i sprzedawał nieruchomości.

Kolejną przesłanką pozwalająca odróżnić działalność gospodarczą od innych form aktywności osób fizycznych jest jej ciągłość. Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych (względnie podejmowanych sporadycznie). Nie należy jej jednak rozumieć jako konieczność wykonywania działalności bez przerwy (np. przez cały rok, cały miesiąc, a tym bardziej przez cały dzień). Istotny jest zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu (np. jak w niniejszej sprawie powtarzalność podziału wielu nieruchomości na działki i ich cykliczna sprzedaż). Działalności gospodarcza może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęta, jak i zakończona, mogą być również przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że zamiarem strony skarżącej było dokonanie wielokrotnych zakupów i sprzedaży nieruchomości w celu uzyskania dochodu.

Inną cechą działalności gospodarczej wskazaną w definicji zawartej zarówno w art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej, jak i w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności w sposób zorganizowany. Skarżący próbował w toku postępowania wykazać, że działalność prowadzona przez niego nie miała charakteru zorganizowanego. Zdaniem Sądu warunek zorganizowania działalności nie może być rozumiany jako instytucjonalne wyodrębnienie i jednocześnie wyposażenie przedsiębiorstwa. W literaturze zorganizowanie działalności utożsamia się z dokonaniem wyboru formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorczości i prowadzenia jej w formie działalności indywidualnej jako osoba fizyczna lub w ramach spółki cywilnej, spółki handlowej, a nawet spółdzielni (por. W. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz. Orzecznictwo. Piśmiennictwo, Warszawa 2003, s. 21). Podkreślić zatem należy, że prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie wymaga w zasadzie żadnej organizacji w znaczeniu instytucjonalnym. Wystarczające bowiem jest, że charakter działań osoby fizycznej pozwala na wykluczenie i odróżnienie ich od pomocy koleżeńskiej (lub sąsiedzkiej), która jest wykonywana "z grzeczności" oraz wyjątkowo, nawet jeśli jest odpłatna (por. C. Kosikowski, Pojęcie przedsiębiorcy w prawie polskim, Państwo i Prawo 2001, nr 4, s. 15 i n.). Dlatego też należy stwierdzić, że działanie skarżącego było zorganizowane w sposób konieczny do prowadzenia działalności w zakresie obrotu nieruchomościami.

Niewątpliwie za pozarolniczą działalność gospodarczą uznać należy zarobkową działalność handlową. Pojęcie handlu obejmuje zakup i sprzedaż towarów i usług. Są to zatem wszelkie czynności o charakterze zakupu i sprzedaży świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, a przeznaczone do celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej. W tym znaczeniu pojęcie działalności gospodarczej nie może zostać sprowadzone tylko do zjawisk ekonomicznych zachodzących w toku działalności handlowej prowadzonej w celach zarobkowych i na rachunek podmiotu w nich uczestniczącego. Działalność handlowca z natury swej musi obejmować także czynności faktyczne i prawne związane z uzyskaniem czy przetworzeniem przedmiotu sprzedaży. Organy wskazały na zorganizowany sposób działania skarżącego, częstotliwość sprzedaży nieruchomości (w 2003 i 2004 r. – zawarł [...] transakcji sprzedaży nieruchomości) i osiągnięte zyski z obrotu nieruchomościami. Ponadto istotną kwestią jest, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w P., że w okresie 2002-2007 podatnik sprzedał nieruchomości rolne w J., K., K., co do których oświadczono, że nabywane są w celu powiększenia i prowadzenia gospodarstwa rolnego. Faktycznie skarżący posiadał gospodarstwo rolne, jednakże prowadzenie gospodarstwa rolnego nie było jego podstawowym źródłem dochodu. Podatnik nie posiadał sprzętu rolniczego. W posiadanym gospodarstwie nie było żadnych zabudowań. I.G. uprawiał żyto i różnego rodzaju mieszanki, zbiory nie były przechowywane, lecz sprzedawane na bieżąco prosto z pola sprzętem nabywców. Niekwestionowany jest zatem fakt, że I.G. prowadził gospodarstwo rolne, jednak organy podatkowe wykazały, że nieruchomości rolne, wbrew oświadczeniu skarżącego nie były nabywane w celu powiększenia gospodarstwa rolnego były bowiem dzielone, a następnie sprzedawane.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy uznać za zasadne stanowisko organu podatkowego, iż czynności skarżącego polegające na zakupie, a następnie sprzedaży nieruchomości gruntowych w latach 2002 - 2007 ze względu na przedmiot, skalę przedsięwzięcia i powtarzalny charakter działań podporządkowany zasadzie racjonalnego gospodarowania stanowiły działalność gospodarczą. Działalność taka stanowi źródło przychodu, o jakim mowa w art.10 ust.1 pkt.3 ustawy o u.p.d.o.f, do którego nie ma zastosowania wyłączenie, o którym mowa w pkt 8 lit. "a" tegoż ustępu, dotyczące źródła przychodu ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, iż ustawodawca wskazał, że opodatkowanie dochodu ze sprzedaży na warunkach określonych w treści art. 28 ust. 1 u.p.d.o.f, ze źródła o których mowa w art.10 ust.1 pkt.8 ustawy, tj. z odpłatnego zbycia nieruchomości, ma zastosowanie tylko wtedy, jeżeli zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Należy podkreślić, że organ wykazał w postępowaniu, że nabywane nieruchomości w J. oraz miejscowości W., których sprzedaż nastąpiła w roku 2004 nie weszły w skład gospodarstwa rolnego, ponieważ nabyte zostały w celu podziału nieruchomości i sprzedaży działek z zyskiem na cele budowlane, co też miało miejsce w poszczególnych latach. Dlatego też nie można również rozpatrywać (już poza zakresem zarzutów skargi) kwestii ewentualnego zwolnienia z art. 21 ust.1 pkt. 28 u.p.d.o.f., którego ratio legis było niewątpliwie -umożliwienie sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, w przypadku gdy okoliczności wskazują na kontynuację prowadzonej dotychczas działalności rolniczej.

Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

/-/ K. Nikodem /-/ K. Pawlicki /-/ S. Małek