Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1419/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Nieruchomości
Organizacje społeczne
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 28-29
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Społeczny komitet budowy garaży, stosownie do art. 28 i art. 29 Kpa, nie może być stroną postępowania administracyjnego, nie może wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz uzyskać takiego pozwolenia.

TEZY

Społeczny komitet budowy garaży, stosownie do art. 28 i art. 29 Kpa, nie może być stroną postępowania administracyjnego, nie może wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz uzyskać takiego pozwolenia.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Barbary i Mirosława W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę garaży - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 21 lutego 1996 r. udzielającej pozwolenia na budowę garaży wieloboksowych na działce nr 308 przy ul. Sz. w P.-T.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że pozwolenie na budowę zostało wydane "osobom posiadającym prawo do dysponowania terenem", posiadającym ważną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt techniczny i projekt zagospodarowania działki. Spełnione zostały wszystkie wymagania przewidziane ustawą Prawo budowlane i przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Decyzja kwestionowana została wydana prawidłowo pod względem formalno-prawnym.

Podnoszony przez skarżących zarzut nie brania bez ich winy udziału w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi przesłankę wznowienia postępowania a nie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze na powyższą decyzję zarzuca się wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Sądem skarżący podniósł w uzupełnieniu skargi, że pozwolenie na budowę wydano dla Społecznego Komitetu Budowy Garaży a nie dla poszczególnych właścicieli działek i garaży.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana na żądanie strony skarżącej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę garaży. Skarżący mają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy jako właściciele nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym decyzją kwestionowaną. Złożenie wniosku przez podmiot uprawniony rodzi po stronie organu właściwego do rozpoznania sprawy obowiązek szczegółowego wyjaśnienia, czy kwestionowana decyzja została wydana zgodnie z prawem, czy też zachodzi przynajmniej Jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 par. 1 Kpa. Postępowanie powinno być przy tym przeprowadzone wnikliwie i dogłębnie, bez względu na to, jakich naruszeń prawa dopatrzyła się w sprawie strona, której żądanie uruchomiło postępowanie nadzorcze. Jeżeli więc nawet strona podnosi tylko, że w jej ocenie decyzja narusza, lub też rażąco narusza prawo bez podania na czym polega to naruszenie, albo też zarzuca, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym ogólnym, to organ właściwy w sprawie jest zobowiązany we własnym zakresie zbadać, czy prawo przy wydawaniu kwestionowanej decyzji zostało zachowane.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że w postępowaniu nieważność i owym skarżący zarzucali wydanie pozwolenia na budowę garaży z rażącym naruszeniem ich prawa własności do gruntu, brak przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego określonych działek, bezpodstawne wydanie pozwolenia na budowę oraz niedopuszczenie ich do udziału w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Jeżeli więc nawet organ orzekający uznał, że zarzuty te nie zostały potwierdzone, nie stanowią podstawy stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji lub mogą być jedynie podstawą wznowienia postępowania /brak udziału w postępowaniu/, to takie ustalenia nie zwalniały go od zbadania innych okoliczności, które mogą być ocenione jako przesłanki określone w art. 156 par. 1 Kpa.

Jedną z podstawowych kwestii, jaką należy badać w każdym postępowaniu administracyjnym jest to, czy w postępowaniu tym uczestniczy podmiot mający prawa strony. Skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest stroną postępowania w myśl art. 156 par. 1 pkt 4 Kpa stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

Kwestionowana w sprawie decyzja, jak to wynika z akt sprawy, została wydana na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Garaży. Komitet taki w myśl utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 28 i art. 29 Kpa nie może być stroną postępowania administracyjnego. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej /art. 29 Kpa/. Społeczny Komitet Budowy Garaży nie odpowiada kryteriom określonym w art. 29 Kpa. Nie ma bowiem osobowości prawnej jak też nie jest państwową lub samorządową jednostką organizacyjną i organizacją społeczną. Nie mógł więc skutecznie ubiegać się o pozwolenie na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę w takim wypadku powinna być wydana na wniosek wszystkich osób fizycznych wchodzących w skład powołanego przez nie Społecznego Komitetu. Również tylko te osoby mogły wykazywać swoje prawo do dysponowania terenem na cele budowlane, a nie utworzony przez nie Społeczny Komitet, nie posiadający żadnych praw do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym i uzyskania decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane osobom posiadającym prawo do dysponowania terenem /mającym akty notarialne nabycia gruntu na cele budowlane/ nie znajduje odbicia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale.

Wskazane wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji w myśl art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ a więc z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.