Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 96/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 października 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Gminy i Miasta C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta C. a Wójtem Gminy W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku F.G. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia wskazać Wójta Gminy W. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

I OW 96/19

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta i Gminy C., działając na podstawie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy C. a Wójtem Gminy W., przez wskazanie Wójta Gminy W. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku F.G. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że F.G. od 2012 r. do dnia [...] lutego 2019 r. przebywał w Domu Pomocy Społecznej w B., a od dnia [...] lutego 2019 r. (i nadal) przebywa w Rodzinnym Domu Senior w B. W placówkach tych przebywał na podstawie umowy cywilnej zawartej z jego siostrą. Wprawdzie ostatnim adresem zameldowania wnioskodawcy była C., ul. [...], ale od 2013 r. nie posiada on tytułu prawnego do lokalu pod powyższym adresem.

W związku zatem z faktem, że F.G. od 7 lat przebywa na terenie gminy W. (w B.), organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu go do domu pomocy społecznej jest gmina jego miejsca zamieszkania, stosownie do art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), dalej u.p.s., czyli Wójt Gminy W.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy W. wskazał, że nie miał możliwości ustalenia sytuacji faktycznej, prawnej i majątkowej F.G., ponieważ jego siostra odmówiła udzielenia takich informacji. Organ ustalił, że wnioskodawca pobiera zasiłek pielęgnacyjny z Ośrodka Pomocy Społecznej w C., co oznacza, że Burmistrz tej gminy uważa się za organ właściwy do wydania decyzji w tym przedmiocie.

Skoro zatem ostatnim miejscem zameldowania F.G. była gmina C., a on sam nie deklarował chęci dalszego pobytu w B., to Burmistrz Gminy i Miasta C. jest organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu wnioskodawcy do domu pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta C. a Wójtem Gminy W. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania sprawy skierowania F.G. do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 54 ust. 1 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w takiej placówce wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W orzecznictwie utrwalone jest jednak stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 25 kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Przy czym zaznaczyć należy, że samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2018 r., I OW 238/17). Miejscem zamieszkania jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że F.G. zameldowany jest na pobyt stały w C., jednakże od 2012 r. nie mieszka tam i nie posiada już nawet tytułu prawnego do lokalu, w którym był zameldowany. Wnioskodawca, jako osoba wymagająca opieki, od 2012 r. przebywa w B., do lutego 2019 r. w Domu Pomocy Społecznej w B., a następnie w Rodzinnym Domu Senior w B., na podstawie umów zawartych z siostrą wnioskodawcy, która zobowiązała się opłacać jego pobyt w tych placówkach. We wniosku o skierowanie go do domu pomocy społecznej, F.G. wskazał, że nadal chce przebywać w B., gdzie już się zadomowił, lecz nie posiada dostatecznych środków, żeby opłacać pobyt na dotychczasowych zasadach.

Należy więc uznać, że to gmina W., na terenie której do wnioskodawca przebywa od ponad 7 lat, stała się miejscem jego aktualnego pobytu oraz ośrodkiem osobistych spraw, a tym samym miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 k.c. Jest również miejscem, w którym chce pozostać, na co wskazuje treść złożonego wniosku, w którym wnosi o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w B.

Skoro zatem istotny jest aktualny stan faktyczny związany z rzeczywistym zamieszkiwaniem i skoncentrowaniem swoich spraw życiowych na terenie gminy W., to organem właściwym do rozpoznania wniosku F.G. jest Wójt Gminy W.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.