Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1760/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 89 § 1, § 2, art. 107 § 1, § 3, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: lp. 6 pkt 7 lit. a, b, c, d, e
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "K." Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 37/11 w sprawie ze skargi "K." Spółki z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "K." Spółki z o.o. w K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 37/11, oddalił skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie kary pieniężnej.

Referując stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły ustalenia z dnia [...] czerwca 2010 r. Na drodze powiatowej nr [...] w N. zatrzymano do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki D. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki W. o nr rej. [...]. Kontrola odbyła się na miejscu do ważenia w Ś. przy ul. N.. Kontrolowany zespół pojazdów był kierowany przez G. M., który wykonywał przejazd w imieniu oraz na rzecz skarżącej. Wskutek przeprowadzonego dwukrotnego ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t:

- nacisk 9,7 t na pojedynczej osi napędowej - przekroczenie o 1,7 t;

- nacisk 22,30 t na potrójnej osi - przekroczenie o 0,50 t;

Kontrolowany przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. W. Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 4.500 zł.

Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy powołał się na art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, dalej: p.r.d.), zgodnie z którym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Dopiero po uzyskaniu stosownego zezwolenia można poruszać się nienormatywnym pojazdem po drogach publicznych.

Organ II instancji wskazał, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] czerwca 2010 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych a wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie i przyjęto wyniki pomiarów korzystniejsze dla strony oraz sporządzono protokół kontroli. Organ odwoławczy wskazał, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, organ II instancji powołując się na art. 61 ustawy o ruchu drogowym stwierdził, iż przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać czy pojazd odpowiada określonym w przepisie normom. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie stwierdzonych naruszeń. Przewoźnik organizując przejazd obowiązany jest tak zorganizować załadunek, aby nie doszło do naruszenia przepisów.

Organ nie podzielił również zarzutu skarżącej dotyczącego sporządzonego protokołu kontroli jako sporządzonego w sposób niedbały, gdyż nieuwzględniający danych ładowności czy też masy własnej kontrolowanego zespołu pojazdów. Zdaniem organu protokół został sporządzony w sposób prawidłowy a wpisanie danych nie było konieczne, ponieważ dane te nie są niezbędne do stwierdzenia powstałych naruszeń oraz znajdują się w kopiach dowodów rejestracyjnych dołączonych do akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę przedstawił, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.

W świetle obowiązujących przepisów prawa, argumenty skarżącej nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, ponieważ skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważałyby ustalenia kontroli, co do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie kontrolowanego zespołu pojazdów. Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarczał do nałożenia kar pieniężnych. Podnoszone przez skarżących okoliczności, dotyczące trudności załadunku materiałów sypkich nie mogły zatem być podstawą do wyłączenia ich odpowiedzialności. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu została określona w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych i organ nie ma możliwości miarkowania wysokości kary, w zależności od okoliczności danej sprawy.

W czasie kontroli ustalono, że zespół pojazdów był nienormatywny, a skarżąca nie posiadała wymaganego zezwolenia na przejazd nim po drogach publicznych. W aktach sprawy znajdują się protokoły z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów, gdzie dokonano ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów oraz świadectwa legalizacji wag, których użyto podczas ważenia. Dokumenty te stanowią dowody w sprawie w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i w oparciu o nie możliwe było ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto, wydając określone rozstrzygnięcie. Dowodem jest protokół kontroli oraz ważenia pojazdu, mimo braku podpisu kierowcy. W tej sytuacji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., jak również nie było potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej.

Sąd podzielił stanowisko organów transportu drogowego, że w przedmiotowej sprawie doszło do dwukrotnego przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, bowiem wynik ważenia 9,7 t zawiera się w następujących dwóch przedziałach: 9,0 - 9,5 t, i 9,5 t -10,0 t., zatem nie ma racji skarżąca twierdząc, iż brak było podstaw do nałożenia kary w wysokości 900 zł za przekroczenie o 0,2 t ponad 9,5 t. Jak słusznie przyjął organ przepis lp. pkt. 7 lit. e/ załącznika nr 2 do u.d.p. umożliwia nałożenie takiej kary za "każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t". W rozpoznawanej sprawie doszło do przekroczenia nacisku "powyżej 9,5 t" (wynik 9,7 t), a co za tym idzie miało miejsce rozpoczęcie przekroczenia o następne 0,5 t, niezależnie od wielkości tego rozpoczętego przekroczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił również zarzutu skarżącej, dotyczącego braku kompetencji osoby przeprowadzającej kontrolę, tj. młodszego kontrolera transportu drogowego, jak również uznał, iż brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczynił w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

K. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Kasator zarzucił naruszenie:

I. Prawa procesowego:

a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej kpa) poprzez błędne uznanie, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydana została z poszanowaniem przepisów postępowania, mimo że organ administracji naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymaganiom prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia i nie zawiera prawidłowo przytoczonej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani ustosunkowania się do wszystkich twierdzeń podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu (art. 107 § 3 k.p.a.).

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do twierdzeń i zarzutów skarżącej zawartych w skardze oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

II. Prawa materialnego:

a) lp. 6 pkt 7 lit. e/ załącznika 2 do Ustawy o dragach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności błędne uznanie, iż zachodzą przesłanki do jego zastosowania, pomimo ich braku.

Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia zarzutów wymienionych w punkcie 1, kasator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 roku oraz poprzedzającej ją decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wydanej dnia [...] sierpnia 2010 r. w części dotyczącej nałożenia na skarżącą kary w wysokości 900 zł i umorzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Ponadto, w razie uchylenia wyroku Sądu I instancji w wyniku uwzględnienia niniejszej skargi kasacyjnej, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. skarżący wniósł o zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił, iż wyrok Sądu I instancji wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia jakich dopuścił się Sąd I instancji uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Przepis art. 174 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

W sytuacji gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy można przejść do kontroli jego subsumpcji pod zastosowany przepis prawa materialnego.

Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. został uzasadniony w sposób bardzo ogólnikowy, a w szczególności nie wskazano, aby ewentualne uchybienia w tym zakresie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.). Kastor trafnie przy tym podnosi, że ustalenia dokonane w toku kontroli mają istotne znaczenie dla odtworzenia stanu faktycznego sprawy. Rzecz jednak w tym, iż kasator nie wskazał żadnych konkretnych przesłanek pozwalających na podważenie ustaleń zawartych w tym protokole dotyczących wyników ważenia pojazdu i określenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę, a to te przecież okoliczności miały decydujące znaczenie w sprawie.

Kasator podnosi, że w protokole kontroli brak było "(...) wymaganych informacji dotyczących przedmiotowego pojazdu, jak i skarżącej jako właściciela oraz brak podpisu kierowcy (...)".

Jeżeli chodzi o informacje dotyczące przedmiotowego pojazdu, to wynikają one zarówno z dowodu rejestracyjnego tego pojazdu, jak i z protokołu kontroli. W sprawie zaś było bezsporne, iż to przedmiotowy pojazd był kontrolowany i ważony. Nie budziło również wątpliwości, iż właścicielem tego pojazdu była strona skarżąca.

Jeżeli zaś chodzi o brak podpisu kierowcy na protokole kontroli, to wynikał on z faktu, iż kierowca odmówił jego podpisania, przy czym kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Skoro tak, to organy administracji oraz Sąd I instancji nie miały obowiązku "dociekania" – jak twierdzi skarżąca – z jakich przyczyn kierowca odmówił podpisania protokołu.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie miał też obowiązku "stwierdzenia, iżby uzasadnione było przeprowadzenie w niniejszej sprawie przez organy administracji rozprawy administracyjnej (...)". Zgodnie z art. 89 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo wymaga tego przepis prawa.

Ponadto organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Tymczasem w skardze kasacyjnej oprócz gołosłownych twierdzeń nie podjęto nawet próby wykazania, iż zachodziły ustawowe przesłanki do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej.

Nie można tez podzielić zarzutów skargi kasacyjnej, iż doszło do naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy, o jakich mowa w tym przepisie, w tym również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co jednoznacznie wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnej z art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko wtedy, gdy sporządzone jest ono w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast zwalczać przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska, co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego.

W końcu nie można podzielić zarzutu, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, a mianowicie – lp. 6 pkt 7 lit. e/ załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

Sąd I instancji trafnie bowiem uznał, że doszło do dwukrotnego przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę z uwagi na fakt, że wynik ważenia 9,7 t zawiera się w dwóch przedziałach 9,0–9,5 t oraz 9,5–10 t.

W myśl powołanego wyżej przepisu za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach na osi do 8,0 t:

dla pojedynczej osi napędowej o nacisku osi:

d) powyżej 9,0 t do 9,5 t – wysokość kary wynosi 2.160 zł

e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo – 1.560 zł.

Wspomniany wynik ważenia pojazdu – 9,7 t świadczy, że nastąpiło przekroczenie nacisku osi powyżej 9,5 t, a więc rozpoczęło się przekroczenie o jakim mowa w lp. 6 pkt 7 lit. d/ załącznika nr 2 do omawianej ustawy, które dotyczy "każdego rozpoczętego przekroczenia o 0,5 t", a nie "każdego przekroczenia o 0,5 t". Tylko zaś w tym ostatnim przypadku można byłoby podzielić zarzut skargi kasacyjnej, iż przepis ten umożliwia nałożenie dodatkowej kary pieniężnej po przekroczeniu dopuszczalnego nacisku na oś o co najmniej 0,5 t.

Zauważyć przy tym należy, iż w lp. 6 pkt 7 lit. a/–d/ omawianego załącznika jest mowa o przekroczeniach powyżej 8 t do 9,5 t w skali do 0,5 t, zatem skala określona w lp. 6 pkt 7 lit. d/ dotyczy wcześniejszego przekroczenia "o 0,5 t" lecz nie chodzi w tym przypadku o pełne przekroczenie o 0,5 t, lecz o rozpoczęcie tego przekroczenia. Tak więc każde kolejne przekroczenie skali 0,5 t powoduje sankcję określoną w tym przepisie.

Okoliczność zaś, że – jak twierdzi strona skarżąca – WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1119/06 dokonał odmiennej wykładni prawa w analogicznym stanie faktycznym, nie miała wiążącego charakteru w tej sprawie.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.