Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2685/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 7 ust. 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 3a, art. 5, art. 9a
journal: Dz.U. 2012 poz 86
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jednolity.
article: art. 188, art. 151, art. 203 pkt 2, art. 199
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 124 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 615/14 w sprawie ze skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od W. Ś. na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Go 615/14, po rozpoznaniu skargi W. Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] marca 2014 r.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach.

I

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2014 r. przyznającą W. Ś. na rok 2013 jednolitą płatność obszarową w kwocie 9.602,68 zł, pomniejszoną o kwotę 1639,58 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 1.616,92 zł, pomniejszoną o kwotę 270,42 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu wskazano, że powierzchnia uprawniona do przyznania płatności została pomniejszona ze względu na fakt, iż na części działek ewidencyjnych o numerach 13, 15, 18/1 i 17 na dzień 30 czerwca 2003 r. znajdował się obszar, który nie był utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Organ odwoławczy stwierdził, że wymienione działki rolne o łącznej powierzchni 5,73 ha spełniają tylko jeden z warunków – działalność rolnicza prowadzona jest na nich w roku złożenia wniosku na powierzchni 5,73 ha, natomiast część działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni 0,99 ha na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, co dyskwalifikuje tę powierzchnię do spełniającej warunki przyznania płatności.

Organ wskazał, że skoro części ww. działek nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., to tym samym nie spełniają kryteriów przyznania płatności określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2012 r. poz. 1164; dalej: ustawa

o płatnościach bezpośrednich). W ocenie organów przywołany we wskazanym przepisie art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L. 2009.30.16; dalej: rozporządzenie nr 73/2009) ma charakter retroaktywny i uzależnia przyznanie pomocy finansowej w roku składania wniosku o płatności od stanu deklarowanych działek istniejącego na dzień 30 czerwca 2003 r.

Organy wskazały, iż ustalenia co do stanu części wymienionych działek, w szczególności ich nierolniczego wykorzystania, znajdują oparcie w dokumentacji sprawy w postaci ortofotomap obrazujących stan na dzień [...] września 2004 r. oraz na dzień [...] sierpnia 2010 r., a ponadto w wynikach wizytacji terenowej przeprowadzonej przez inspektorów terenowych [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w dniach [...] kwietnia i [...] maja 2011 r. W opinii organów, wprawdzie kontrole przeprowadzone zostały w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego płatności na rok 2010, jednak ich wyniki mają zasadniczy wpływ na postępowanie administracyjne prowadzone w zakresie zasadności przyznania płatności na rok 2013.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła m.in., że powoływanie się przez organy na stan gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. (utrzymanie w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.) nie znajduje oparcia w przepisach unijnych. Podniosła ponadto, że sporne działki w zakresie powierzchni zadeklarowanych przez skarżącą w złożonym wniosku pozostawały w dobrej kulturze rolnej w roku 2013. Stwierdzone podczas kontroli na miejscu pozostałości pniaków po wykarczowanych zadrzewieniach nie rzutowały na ocenę utrzymania w dobrej kulturze rolnej w roku 2013, a jedynie zaświadczały, zdaniem organów, o przywracaniu gruntów do produkcji rolniczej po dniu 30 czerwca 2003 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zaskarżonym wyrokiem uchylił opisaną na wstępie decyzję Dyrektora [...] OR ARiMR w Z. oraz poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy

o płatnościach bezpośrednich rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określone dla RP; utrzymuje wszystkie grunty zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek; został mu nadany numer identyfikacyjny. Z kolei, z treści akapitu 1 art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 wynika, że wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Według art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się między innymi wszystkie działki rolne spełniające kryteria wymienione w ust. 1.

W konsekwencji, WSA uznał, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i utrzymywanie ich w stanie zgodnym z normami w danym roku kalendarzowym, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Wynika to

z obowiązujących w analizowanym zakresie regulacji unijnych oraz krajowych. Beneficjent pomocy ma zatem wykazać dobry stan upraw rolnych każdorazowo

w danym roku, którego dotyczy wiosek o płatność. Te okoliczności mogą być wykazywane protokołem z czynności kontrolnych. W przedmiotowej sprawie nie zostały one stwierdzone, bowiem organ odwołał się do stanu faktycznego z 2003 r. oraz, posiłkowo, do stanu z roku 2011, kiedy to dokonywał kontroli wniosku o płatność za rok 2010. Stan ten nie może być jednak automatycznie przenoszony na ustalenia dotyczące roku 2013 r. Ta okoliczność, w ocenie WSA, przesądza już o tym, że na skutek błędnej wykładni prawa materialnego (art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 i art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o płatnościach bezpośrednich) organ zaniechał dokonania koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor [...] OR ARiMR w Z., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zarzucił naruszenie:

– przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 oraz ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 124 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009, uznając, iż wskazany przepis art. 7 ust. 1 ustawy w zw. z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie może stanowić w rozpoznawanej sprawie podstawy do przyjęcia, że jednym z warunków przyznania płatności bezpośrednich w roku 2012 było wykazanie dobrej kultury rolnej deklarowanych do płatności działek na dzień 30 czerwca 2003 r. - podczas gdy prawidłowa wykładnia cytowanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, iż odnoszą się one zarówno do producenta rolnego, jak i Państwa Członkowskiego, i zgodnie z nimi jednym z warunków przyznania pomocy w roku 2013 jest wykazanie, iż zgłoszone do płatności działki były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., a dane stanowiące podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności wynikają z systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

– przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie

w ustalonym stanie faktycznym art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach bezpośrednich i w konsekwencji pominięcie, iż obszar powierzchni gruntów rolnych zakwalifikowany przez organ do płatności bezpośrednich w roku 2013 odpowiada maksymalnemu kwalifikowalnemu obszarowi, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (...) (Dz. Urz. UE L 316/65 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1122/2009), określonemu w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, kasator szczegółowo ustosunkował się do postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. Ś. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w pkt. 1 art. 174 p.p.s.a.

Z postawionego w niej zarzutu wynika, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych na rok 2011 istotne znaczenie ma jedynie rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i okoliczność utrzymywania ich w stanie zgodnym z normami w roku kalendarzowym, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. Według Sądu I instancji powołanie się na argument, że warunkiem przyznania płatności obszarowych jest utrzymanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. nie znajduje oparcia w przepisach unijnych, jak również pozostaje w sprzeczności z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przepis art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 jest adresowany do Państwa Członkowskiego, a nie do producenta rolnego i tym samym regulacja art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że jednym z warunków przyznania pomocy w roku 2011 było wykazanie dobrej kultury rolnej deklarowanych do płatności działek na dzień 30 czerwca 2003 r.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji ocenić należy, jako nieprawidłowe, a postawiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w związku z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 za usprawiedliwiony.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy

o płatnościach bezpośrednich – rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ustawodawca we wskazanym przepisie odsyła wprost do kryteriów określonych w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, w myśl którego – do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Jednak w przypadku Bułgarii i Rumunii kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1, jak również działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41).

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że prawidłowa wykładnia cytowanych przepisów wskazuje, że jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., może być objęty systemem dopłat unijnych. Wskazana data 30 czerwca 2003 r. jest bowiem datą stałą narzuconą warunkami prawa unijnego określonymi w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Wynika to z tego, że obszar powierzchni użytków rolnych objętego systemem jednolitej płatności obszarowej dla każdego nowego państwa członkowskiego został ściśle określony, o czym stanowią o wskazane w zaskarżonym wyroku przepisy art. 122, art. 123 i art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009. Dla Polski, powierzchnia użytków rolnych objętych systemem jednolitych dopłat obszarowych, o której mowa w art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 14.000 tys. ha, co wynika z załącznika VIII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz.U.UE.L.2009.316.27; dalej: rozporządzenie nr 1121/2009). Jest to wielkość powierzchni użytków rolnych, która z jednej strony stanowi element (obok rocznej puli środków finansowych) służący do obliczenia jednolitej płatności obszarowej dla każdego z nowych państw członkowskich, a z drugiej jest to maksymalny obszar do którego państwo członkowskie może przyznać płatności w danym roku.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie

z którą w postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych na rok 2013 istotne znaczenie ma rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i okoliczność utrzymywania ich w stanie zgodnym z normami w roku kalendarzowym, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie, oparta została na założeniu o zbędności części wypowiedzi normatywnej tego artykułu tj. "kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009". Tego rodzaju zabieg interpretacyjny, przy założeniu, że prawodawca działa w sposób racjonalny i w treści przepisów prawnych nie zamieszcza wypowiedzi pozbawionych waloru normatywnego, nie może być uznany za prawidłowy. Jedną z podstawowych zasad przyjmowanych przy dokonywaniu wykładni prawa jest bowiem zasada, wedle której za wadliwą uznaje się taką wykładnię, której rezultat czyni jakąś część przepisu prawnego zbędną.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest możliwe pominięcie tej części normy prawnej, a ustawodawca – jak wyżej wyjaśniono – celowo wskazał na warunek utrzymania zgłaszanych do płatności gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Natomiast wykładnia przepisu art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wskazuje, iż adresowany jest on zarówno do Państw Członkowskich, jak i producentów rolnych. Treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich odsyła wprost do warunków kwalifikowalności z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzić musi zatem do konkluzji, że grunty rolne zgłoszone do płatności obszarowych, aby mogły być objęte systemem tych płatności muszą, oprócz spełnienia pozostałych warunków określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, być utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Doprowadzenie

i utrzymanie gruntów rolnych do stanu dobrej kultury rolnej w okresie następującym po 30 czerwca 2003 r., nie może zmienić zasady kwalifikowalności do dopłat w świetle treści art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż wykładnia dotycząca art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2013 (dotycząca tego, iż odnosi się on wyłącznie do Państw Członkowskich) ma bezpośrednie zastosowanie również w odniesieniu do art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Wykładnia zaprezentowana przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku może odnosić się jedynie do art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, ponieważ jego treść wskazuje, że przepis ten rzeczywiście jest adresowany do Państw Członkowskich. Natomiast wykładnia ta nie może być wprost przenoszona na przepis art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Jest to bowiem odrębna, zarówno od art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, jak i art. 143b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2013 norma prawa materialnego. Zatem grunty rolne, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. są trwale wykluczone z systemu płatności obszarowych w roku 2011 i w latach wcześniejszych.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że tylko pozornie orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie braku konieczności utrzymania zgłaszanego do płatności obszarowej gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., jest jednolite. Istotnie wszystkie przywołane przez Sąd pierwszej instancji wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (z 8 lutego 2011 r., sygn. II GSK 199/10; z 19 maja 2011 r., sygn. II GSK 500/10; z 15 grudnia 2011 r., sygn. II GSK 1324/10; z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1462/12) wskazywały, że regulacja art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1782/2003, jak i art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie stanowi podstawy do przyjęcia, że warunkiem przyznania płatności obszarowych w danym roku jest wykazanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r. Skład orzekający w niniejszej sprawie tych poglądów nie podziela, natomiast zgadza się ze stanowiskiem NSA zaprezentowanym w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 531/14 i pogląd w nim zaprezentowany w pełni podziela.

W skardze kasacyjnej zasadnie podniesiono, że ustawą z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 36, poz. 197) dokonano modyfikacji zasad przyznawania płatności, m.in. poprzez dodanie do art. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich ust. 1a, który nie został wzięty pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji.

W myśl dodanego ustępu – jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony

w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W tym zakresie wprowadzono do podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej rolnika kwestie związane z maksymalną dopuszczalną powierzchnią gruntów rolnych uprawniającą do płatności, wiążąc jednocześnie tę maksymalną powierzchnię z systemem ewidencji działek rolnych. Tym samym, w stanie faktycznym niniejszej sprawy istotne znaczenie miało również to, czy sporne grunty stanowią maksymalną powierzchnię określoną w systemie identyfikacji działek, o którym mowa

w art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach bezpośrednich. Zgodnie z art. 4 pkt 3a i art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 86), system składa się z systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, a system wykorzystuje się w zakresie przyznawania i wypłaty płatności. Z kolei art. 9a tej ustawy nie pozostawia wątpliwości co do celu stworzenia tego systemu, bowiem system identyfikacji działek rolnych zawiera: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009; 2) identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów

i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego

i kartograficznego, a do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; dane z wniosków

o przyznanie płatności; wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, ze zm.).

Ustalenia faktyczne w powyższym zakresie zostały dokonane przez organ na podstawie systemu identyfikacji działek rolnych LPIS, w tym z dokumentów w postaci ortofotomap, ustanowionego nadto w oparciu o mapy lub dokumenty, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. Powyższe ustalenia odpowiadają treści art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach bezpośrednich, iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony

w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazać więc należy, że na potrzeby systemu płatności obszarowych, odnośnie do każdej działki referencyjnej, ustala się maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG). Ten maksymalny kwalifikowalny obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki ewidencyjnej nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Maksymalny obszar kwalifikowalny wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki, obszary nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.). Zatem powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowalnego wyznaczonego na danej działce ewidencyjnej jest powierzchnią uprawnioną do płatności obszarowych.

Przekładając powyższe na stan sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego na podstawie wniosku złożonego za rok 2013 producent rolny nie wykazał, że dokonane na podstawie ortofotomapy obliczenia powierzchni spornych działek uprawnionych do uzyskania dopłat są błędne. Odczyt mapy oraz obliczenie powierzchni kwestionowanego terenu przez osoby dysponujące odpowiednią w tym zakresie wiedzą potwierdzają, że ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe i zgodnie przywołanymi wyżej regulacjami stanowią element systemu identyfikacji działek.

W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lecz jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji, postanowił na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznać skargę, którą w świetle wszystkich przedstawionych powyżej argumentów, jako niezasadną, należało oddalić.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188

w związku z art. 151 w związku z art. 203 pkt 2 i art. 199 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.