Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 8/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 marca 2014r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 15 października 2012r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek A. B. (dalej jako "strona", "skarżąca") o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2003r. do marca 2004r. We wniosku strona powołała się na trudną sytuację zdrowotną, finansową i rodzinną. Stwierdziła, że opłacenie zaległości pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości 1.401,53 zł oraz odsetek w łącznej wysokości 1.576 zł. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej jako "u.s.u.s.") oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako "rozporządzenie"). Organ stwierdził, że podane przez stronę okoliczności nie wypełniają przesłanek umorzenia określonych w art.28 ust.1 i 2 w zw. z art.32 u.s.u.s. oraz, że skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki z § 3 ust.1 pkt 1 -3 rozporządzenia. Zakład nie znalazł nadto podstaw do umorzenia należności w oparciu o art.17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 241, poz.2074).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 29 marca 2013r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy ww. decyzję. Na tę decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013r., sygn. akt I SA/Ol 364/13, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organ nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie dokonał należytego wyważenia interesu wnioskodawczyni oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Zaznaczył, że wyczerpujący sposób rozpatrzenia materiału dowodowego nie może polegać na fragmentarycznej ocenie faktów, które uznano za udowodnione. Organ nie dokonał oceny, jak przedstawiałaby się możliwość spłaty zadłużenia przez stronę, pominął, że korzysta ona z pomocy społecznej w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, nie uzasadnił w stopniu wystarczającym swoich ustaleń i twierdzeń oraz nie przeanalizował sprawy w kontekście wszystkich możliwych podstaw prawnych umorzenia należności z tytułu składek (w szczególności ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność – Dz.U. poz.1551).

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia "[...]" Organ wskazał, że strona prowadziła działalność gospodarczą od 7 listopada 2001r. do 21 lipca 2007r. W dniu 10 września 2010r. ZUS wydał decyzję stwierdzającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 14 listopada 2013r., sygn. akt IV U 2733/12, oddalił odwołanie strony od ww. decyzji. Z uwagi na toczące się postępowania organ nie wszczął postępowania egzekucyjnego z majątku strony.

Dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów organ nie stwierdził zaistnienia przesłanek całkowitej nieściągalności z art.28 ust.3 u.s.u.s. W szczególności stwierdził, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego można byłoby potrącać ok. 207 zł brutto miesięczne ze świadczenia wypłacanego stronie, strona jest właścicielką na zasadach wspólności małżeńskiej nieruchomości (mieszkania), a wysokość należności z tytułu składek przekracza koszty upomnienia.

W dalszej kolejności organ wskazał na przesłanki umorzenia wskazane w § 3 rozporządzenia i odniósł się do możliwości umorzenia z uwagi na ważny interes dłużnika. Zaznaczył, że strona ma 75 lat, od 11 października 2012r. jest wdową. Jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 65,55 m2 położonego w "[...]", na zasadach wspólności małżeńskiej. Wraz z nią w mieszkaniu tym mieszka również jej 49-letnia córka ze swoim 25-letnim synem – prowadzą oni odrębne gospodarstwo domowe. Strona osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości brutto 831,15 zł (netto 717,35 zł) oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 203,50 zł, co daje łącznie do wypłaty 920,85 zł. Świadczenie jest wolne od potrąceń egzekucyjnych. Organ zaznaczył, że do 31 marca 2013r. strona otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł przyznany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]". Organ ustalił, że stałe wydatki na utrzymanie (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz) oraz leki wynoszą 440 zł miesięcznie. Podniósł, że za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych należy uznać zaspokojenie potrzeb na poziomie niższym niż minimum socjalne, które jest wskaźnikiem społecznym mierzącym koszty utrzymania gospodarstw domowych. Minimum socjalne dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego w 2012r. wynosiło ok. 1043,09 zł, a minimum egzystencji – 493,96 zł. Zaspokojenie potrzeb życiowych na poziomie minimum socjalnego nie oznacza ubóstwa, ale dostateczne warunki bytowania adekwatne do przeciętnego poziomu życia w kraju. Za niezaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych należy więc uznać takie warunki bytowe zobowiązanego, które powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji poprzez niezapewnienie minimum socjalnego. Organ wskazał, że dochód netto strony jest niższy od minimum socjalnego, ale wyższy od minimum egzystencji. Zauważył nadto, że istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej strony poprzez złożenie wniosku o rentę rodzinną po zmarłym mężu – świadczenie byłoby wyższe o ok. 160 zł. Reasumując organ stwierdził, że sytuacja materialna strony nie jest na tyle trudna, by uznać, że spłata zadłużenia mogłaby spowodować pogorszenie i w konsekwencji ubieganie się o pomoc państwa. Obecnie strona nie korzysta z pomocy społecznej, rachunki bieżące są opłacane i nie wskazano na problemy z ich regulowaniem. Nadto strona spłaca zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego (104,45 zł miesięcznie). Tym samym, według organu, opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia).

Wobec zaprzestania (od 22 lipca 2007r.) prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, organ nie stwierdził wystąpienia przesłanki z § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia.

Organ nie stwierdził także zaistnienia przesłanki z § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia, gdyż strona otrzymuje świadczenie emerytalne, z które można dochodzić należności z tytułu składek.

Zakład stwierdził, że w sprawie nie można zastosować art.17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, gdyż zadłużenie dotyczy okresu 2003-2004, a ww. przepis odnosi się do należności za okres do 31 grudnia 2001r.

Złożony przez stronę wniosek o umorzenie należności nie mógł także zainicjować postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, bowiem zadłużenie dotyczy tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Analizując zasadę tzw. interesu publicznego oraz słusznego interesu obywatela, organ wskazał, że interes obywatela każdorazowo jest konfrontowany ze względami społecznymi oraz funkcją jaką pełnią składki w polskim systemie zabezpieczenia społecznego. Zauważył, że trudności finansowe dłużnika nie mogą stanowić podstawy do automatycznego umorzenia należności. Interes społeczny, jakim jest zapewnienie środków na świadczenie opieki zdrowotnej społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia zaległych składek. Umorzenie należności stanowiłoby wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Umorzenie winno być traktowane jako wyjątkowe uregulowanie na gruncie obowiązujących przepisów, bowiem zasadą jest płacenie składek. Obowiązek opłacania składek wynika z samego faktu prowadzenia działalności gospodarczej i nie jest zależny od uzyskiwanych dochodów z tej działalności. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wynikające z niego konsekwencje nie mogą stanowić o umorzeniu zadłużenia. Jeżeli organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek może odmówić umorzenia należności w czasie poprzedzającym przedawnienie ich dochodzenia.

Na powyższą decyzję A.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o umorzenie należności z tytułu składek. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art.7 K.p.a., poprzez przyjęcie nadrzędności interesu społecznego nad słusznym interesem obywateli,

- art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, poprzez błąd subsumcji,

- błędne ustalenia faktyczne, poprzez przyjęcie progu minimum egzystencji,

- przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez nieprawidłowe przeliczenie ponoszonych kosztów.

W uzasadnieniu skargi podała, że art.7 K.p.a. wprowadzający zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie określa hierarchii tych wartości, więc z punktu widzenia struktury i celów postępowania administracyjnego można przyjąć, że interesy te są równorzędne. Podniosła, że przy konieczności spłacania zaległych składek wystąpi u niej brak możliwości terminowego regulowania części kosztów związanych z eksploatacją mieszkania, co narazi ją i inne osoby wraz z nią zamieszkujące, na powstanie dodatkowych zadłużeń lub przerwanie dostarczania mediów. Spowoduje to również dalsze pogorszenie jej zdrowia. Nie zgodziła się z zastąpieniem przez organ pojęcia "niezbędnych potrzeb życiowych" wyliczonym "minimum egzystencji". Podkreśliła, że koszty mieszkania dzieli po połowie, gdyż córka i jej syn prowadzą osobne gospodarstwo domowe. Wyliczyła, że koszty niezbędnych miesięcznych wydatków kształtują się na poziomie ok. 692,82 zł.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Tym samym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Uznaniowość decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek nie wyklucza jednakże szeroko rozumianej kontroli prawidłowości jej podjęcia. Kontrola ta musi przebiegać z uwzględnieniem prawnych przesłanek określających granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji uznaniowej. Sąd ma obowiązek skontrolować zarówno prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego, jak i ocenę zgromadzonych dowodów oraz ustaleń poczynionych na ich podstawie. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości, czy słuszności.

Podkreślić również należy, że tutejszy Sąd rozpoznawał skargę A.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"., którą to organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia "[...]" Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013r., sygn. akt I SA/Ol 364/13, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ: nie dokonał należytego wyważenia interesu wnioskodawczyni oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych zgodnie z art.7 K.p.a., nie dokonał wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, pominął, że strona korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, nie wyjaśnił co rozumie przez pojęcie "drastycznej sytuacji", którym się posługiwał, nie przedstawił wyliczeń, czy nie wskazał kwot, które w jego ocenie, uzasadniałyby wystąpienie przesłanki z § 3 ust.1 rozporządzenia, nie ocenił jak przedstawiałaby się możliwość spłaty zadłużenia przez stronę, nie uzasadnił w stopniu wymaganym dla decyzji uznaniowych swoich ustaleń i wniosków, nie przeanalizował, czy złożony wniosek podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz art.17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Sąd nie zakwestionował natomiast dokonanego przez organ rozliczenia kosztów utrzymania mieszkania i opłat dotyczących mediów – wówczas, tak jak i obecnie, organ podzielił te koszty na trzy osoby zamieszkujące wspólnie w mieszkaniu należącym do skarżącej. Przyjął, że łączna kwota miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącą na utrzymanie mieszkania i leczenie wynosi 440 zł.

W konsekwencji powyższego, w obecnym stanie sprawy zastosowanie ma art.153 p.p.s.a., który jednoznacznie stanowi, że: "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia". Norma ta istotnie ogranicza zakres dopuszczalnej kontroli sądowej w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy nie zaistniała zmiana okoliczności faktycznych sprawy, ani stanu prawnego.

Sprawa niniejsza nie może być ponownie rozpoznana w pełnym zakresie, gdyż byłoby to sprzeczne z powołanym wyżej art.153 p.p.s.a. W wyroku z dnia 8 maja 2008r., sygn. akt II FSK 297/07 (publ. CBOIS) wskazano jednoznacznie, że obowiązkiem samego sądu jest przestrzeganie, aby jego wyrok nie podważał stanowiska sądu wyrażonego w tej sprawie przez wcześniej orzekający skład. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się takiemu wyrokowi w pełnym zakresie, natomiast w ramach kontroli legalności rozstrzygnięć obowiązany jest zbadać, jak normę tę zrealizowały organy. Z kolei, naruszenie przez organy administracji postanowień art. 153 p.p.s.a. powoduje (w razie złożenia skargi) konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Bez ścisłego stosowania omawianego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. też wyrok NSA z 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97, niepubl.). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując więc kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS,

w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako "K.p.a."), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy, oraz będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku z dnia 27 czerwca 2013r., sygn. akt I SA/Ol 364/13, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.

Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę odniósł się do wszystkich wymienionych powyżej kwestii wskazanych przez Sąd. Zgodnie z zaleceniami Sądu wyliczył jaka kwota mogłaby być egzekwowana ze świadczeń otrzymywanych przez skarżącą, wskazał na minimum socjalne i minimum egzystencji, które odniósł do dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, zaznaczył, że obecnie skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, zauważył także, że istnieje możliwość poprawy sytuacji finansowej skarżącej. Zgodnie z wytycznymi Sądu, organ przeanalizował również, czy istnieje możliwość rozpoznania wniosku skarżącej na podstawie wymienionych wyżej ustaw z 18 grudnia 2002r. oraz 9 listopada 2012r. Swoje stanowisko organ szeroko i logicznie umotywował.

Odnosząc się do stanu prawnego sprawy wskazać należy, że zgodnie z art.32 u.s.u.s. do składek m.in. na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Stosownie natomiast do art.28 ust. 1 – 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4 (ust. 1). Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a (ust. 2). Przepis art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. wymienia przypadki całkowitej nieściągalności, wśród nich m.in. zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (pkt 3), stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję (pkt 5) czy też sytuacja, w której jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (pkt 6).

W art.28 ust.3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział z kolei możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ww. przepis określone zostały w § 3 ust.1 rozporządzenia, gdzie wskazano okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. W punktach 1, 2 i 3 tego przepisu wskazano przypadki uzasadniające umorzenie, tj.:

- pozbawienie, na skutek opłacenia należności z tytułu składek, możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny;

- poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących brak możliwości dalszego prowadzenia działalności;

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Nie ulega wątpliwości, że decyzje podejmowane na podstawie art.28 ust.3a u.s.u.s. są decyzjami uznaniowymi. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie powołanych przepisów nie zwalnia jednak organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 §1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Opisany obowiązek organu nie ma oczywiście charakteru absolutnego

i nie oznacza, że w niektórych sytuacjach strona zwolniona jest od dowodzenia

i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że organ zgodnie z art. 80 K.p.a. zobligowany został również do oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W okolicznościach niniejszej sprawy organ stwierdził, że opłacenie należności nie pozbawiłoby skarżącej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, tym samym nie stwierdził wystąpienia przesłanki z § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia. Organ wyliczył jakie stałe miesięczne wydatki ponosi skarżąca, jaki dochód i z jakiego tytułu otrzymuje oraz jaka kwota mogłaby być potrącana w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że skarżąca jest współwłaścicielką mieszkania na zasadach wspólności małżeńskiej, otrzymywane przez nią świadczenia są wolne od potrąceń, a w przypadku złożenia wniosku o przyznanie renty rodzinnej po zmarłym mężu sytuacja finansowa skarżącej może ulec poprawie. Organ podkreślił, że obecnie skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, nie wskazuje na problemy z terminowym regulowaniem rachunków, a ponadto spłaca zaciągnięty w banku kredyt.

Umorzenie zaległości organ uznał także za nieuzasadnione w świetle interesu społecznego i konieczności zapewnienia wpływów na rzecz systemu zabezpieczenia społecznego. Organ wskazał przy tym, jaka jest możliwość spłaty zadłużenia w sytuacji finansowej zobowiązanej.

W konsekwencji powyższego Sąd nie stwierdził naruszenia art.7 K.p.a., art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, jak również błędnego ustalenia stanu faktycznego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Na marginesie Sąd zaznacza, że decyzje wydane w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości nie mają powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że skarżąca może ponownie wnieść do organu o umorzenie należności z tytułu składek wraz z odsetkami, bądź samych odsetek. Może także złożyć wniosek o rozłożenie posiadanych zaległości na raty.

Nie stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.