Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1083/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 59 § 2 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku p. R.S. (dalej: zobowiązany, strona, skarżący).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie opisano dotychczasowy przebieg postępowania. W tym zakresie wskazano, że Dyrektor Izby Celnej

w K. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach: [...], obejmujących podatek akcyzowy krajowy oraz numerach: [...] obejmujących koszty postępowania egzekucyjnego.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami z dnia 8 września 2015 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w A S.A. zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 1 października 2015 r.

W związku ze zbiegiem egzekucji sądowej i administracyjnej do ww. wierzytelności z rachunku bankowego, wnioskiem z dnia 3 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w K. wystąpił do Sądu Rejonowego w T. o wyznaczenie organu właściwego do łącznego prowadzenia obu egzekucji.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano również zawiadomieniami z dnia 7 grudnia 2015 r. zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego zobowiązanego wypłacanego przez B w K., który to dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodach w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.

Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w K. wystąpił do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o wyznaczenie organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia egzekucji także w zakresie świadczenia emerytalnego.

Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny wyznaczył Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. p. M.Z. do łącznego prowadzenia egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego, w związku z czym Dyrektor Izby Celnej w K. pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. przekazał temu sądowemu organowi egzekucyjnemu dalsze tytuły wykonawcze wystawione na koszty postępowania egzekucyjnego.

Następnym postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny wyznaczył Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. p. M.Z. do łącznego prowadzenia egzekucji ze świadczenia emerytalnego zobowiązanego wypłacanego przez B w K.

Z dniem 7 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przejął kontynuowanie postępowania egzekucyjnego skierowanego do zobowiązanego na podstawie art. 239 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j: Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.).

W piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. zobowiązany zwrócił się o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na brak majątku mogącego stanowić przedmiot egzekucji. Wyjaśnił, że po upłynnieniu przez Komornika sądowego jedynego majątku nieruchomego, tj. C Spółka Jawna w T. należącego do ww. wspólników i ich małżonków, Dyrektor Izby Celnej w K. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec C z uwagi na brak majątku mogącego być przedmiotem egzekucji. Analogiczna sytuacja występuje w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko niemu, bowiem nie posiada majątku podlegającego egzekucji, gdyż emerytura obciążona jest zobowiązaniami w kwocie [...] zł miesięcznie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na ujawnienie majątku zobowiązanego podlegającego egzekucji administracyjnej.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany ponownie wskazał na całkowity brak własnego majątku mogącego stanowić przedmiot egzekucji, wniósł o oddalenie postanowienia oraz ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od nr [...] i [...].

Strona podkreśliła, że nieistnienie majątku zobowiązanego podlegającego egzekucji potwierdził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w T., który postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko niemu z wniosku Dyrektora Izby Celnej w S., właśnie z uwagi na całkowity brak majątku zobowiązanego, do którego można by skierować egzekucję. Zdaniem zobowiązanego, skoro sądowy organ egzekucyjny umorzył postępowanie z powodu całkowitego braku majątku zobowiązanego, logicznym wydaje się umorzenie z tego samego powodu postępowania egzekucyjnego prowadzonego w tej samej sprawie przez administracyjny organ egzekucyjny.

Rozważania własne organ nadzoru rozpoczął od zacytowania art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie ma więc charakter fakultatywny, co oznacza, że organ egzekucyjny ma jedynie prawo, a nie obowiązek, umorzenia postępowania egzekucyjnego, pod warunkiem jednak przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z wymogami określonymi w art. 77 i art. 80 k.p.a. mającymi zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 u.p.e.a.

Jednocześnie organ nadzoru podkreślił, że w myśl założeń art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia

2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10). Zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga zatem potwierdzenia ewidentnej i definitywnej bezskuteczności egzekucji spowodowanej brakiem majątku przewyższającego wydatki egzekucyjne.

W ocenie organu nadzoru okoliczności takie nie zaistniały w niniejszej sprawie, a zatem zasadność odmowy uwzględnienia wniosku strony nie budzi w omawianej sprawie wątpliwości.

Jak bowiem wcześniej ustalił Dyrektor Izby Celnej w K., zobowiązany posiada stale źródło dochodu w postaci świadczenia wypłacanego przez C, a według ustaleń Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jest współwłaścicielem (na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej majątkowej) nieruchomości o numerach ksiąg wieczystych [...] (mieszkanie własnościowe w B., ul. [...]), [...] (nieruchomość gruntowa + garaż) oraz [...] (nieruchomość gruntowa).

Ponadto, odpowiedzialna za zadłużenie męża p. W.S. pobiera emeryturę z ZUS Oddział Z. Za zaległości podatkowe, zgodnie z art. 26 i art. 29 Ordynacji podatkowej, odpowiada bowiem także małżonek zobowiązanego, a zatem mogą być one dochodzone z ich wspólnego majątku.

W konkluzji organ nadzoru stwierdził, że zobowiązany posiada majątek pozwalający na zaspokojenie choćby korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami kosztów egzekucyjnych, nie realizuje się w tej sprawie przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a. uprawniająca do morzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie w przypadku bezwzględnie stwierdzonej bezskuteczności działań egzekucyjnych podejmowanych w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu 27 sierpnia 2015 r. o wskazanych wyżej numerach z uwagi na całkowity brak majątku mogącego stanowić przedmiot egzekucji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w K. tytułami wykonawczymi z dnia [...] i [...] dotyczącymi należności z tytułu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2011 r. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec C spółka jawna w T. Powyższe tytuły wykonawcze zostały następnie zaopatrzone w klauzulę wykonalności i skierowane do postępowania egzekucyjnego. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...] rozstrzygnięto o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tych samych wierzytelności i przekazano prowadzenie egzekucji z w/w tytułów Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w T. p. T.A., który postanowieniami z dnia 19 kwietnia 2016 r. z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone z wniosku Dyrektora Izby Celnej w K., obciążając wnioskodawcę poniesionymi wydatkami na koszty postępowania egzekucyjnego.

Nadto wobec bezskuteczności egzekucji prowadzonej bezpośrednio przez wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w K., w dniu 8 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w K. umorzył wszystkie postępowania egzekucyjne prowadzone wobec C spółka jawna w T.

Z kolei na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. orzekającej m.in. o odpowiedzialności skarżącego jako wspólnika C spółka jawna w T. za zaległości w podatku akcyzowym za 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w K. w dniu

[...] wystawił wobec skarżącego tytuły wykonawcze, które zgodnie z wewnętrzną organizacją Izb Celnych zostały przekazane do postępowania egzekucyjnego Dyrektorowi Izby Celnej w S.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T., sygn. akt [...] z dnia [...] rozstrzygającym o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej w/w tytuły wykonawcze zostały przekazane do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w T. p. M.Z.

Wobec nieustalenia w toku postępowania egzekucyjnego majątku, do którego można skutecznie skierować egzekucję, uwzględniając protokół o stanie majątkowym zobowiązanego spisany w dniu 17 marca 2016 r. przez poborcę skarbowego oraz stwierdzenie całkowitego braku majątku dłużnika, a także po wysłuchaniu wierzyciela: Dyrektora Izby Celnej w S. Centrum Organu Wierzyciela Komornik Sądowy p. M.Z. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. przeciwko skarżącemu uznając je za bezskuteczne z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.

W piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w K. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] z uwagi na całkowity brak majątku mogącego stanowić przedmiot egzekucji, z powiadomieniem Dyrektora Izby Celnej w S. i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T., jednakże wniosek ten nie został uwzględniony.

Tymczasem, jak wynika z przytoczonych powyżej faktów, prowadzona egzekucja zarówno przez Komornika Skarbowego przy Sądzie Rejonowym w T. p. M.Z. a także bezpośrednio przez wierzyciela Dyrektora Urzędu Celnego w K., okazała się bezskuteczna ze wszystkich składników majątkowych zobowiązanego, w tym również majątku wspólnego małżonków R. i W.S., co uwzględnia m.in. protokół o stanie majątkowym zobowiązanego spisany w dniu 17 marca 2016 r. przez poborcę skarbowego Izby Celnej w K.

Zdaniem skarżącego postępowanie egzekucyjne należało na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzyć, tak jak to uczynił Komornik Sądowy, wydając w dniu [...] postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela: Dyrektora Izby Celnej w S. Centrum Organu Wierzyciela (sygn. akt. [...]), wcześniej wysłuchując wierzyciela, który nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do umorzenia postępowania egzekucyjnego w formie skargi na postanowienie Komornika w terminie przewidzianym w art. 767 § 1 k.p.c.

W tym stanie rzeczy umorzenie postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w K. było tylko kwestią czasu. Wskutek reorganizacji organów celno-skarbowych z dniem 1 marca 2017 r. sprawę przejął do załatwienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., który odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając je za przedwczesne.

Tymczasem przed przekazaniem wniosku o umorzenie postępowania do załatwienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w T., zarówno Komornik Sądowy jak i wierzyciel: Dyrektor Izby Celnej w K. prowadzący egzekucję z części składników majątkowych, przeszli już przez cały etap postępowania egzekucyjnego, pozwalający stwierdzić przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 3 k.p.c. i art. 59 § 2 u.p.e.a., a tylko zmiany organizacyjne struktur celno-skarbowych spowodowały brak możliwości czasowych w załatwieniu sprawy do końca przez dotychczasowego wierzyciela.

W konkluzji skarżący stwierdził, że wszczynanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. na nowo kolejnego etapu postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, wobec opisanych faktów, byłoby bezcelowe i generowało zbędne koszty Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, że podnoszone przez skarżącego umorzenie postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] pozostaje bez wpływu na prowadzenie egzekucji z tego środka egzekucyjnego, jakim jest wdrożona przez Dyrektora Izby Celnej w K. egzekucja ze świadczenia emerytalnego zobowiązanego. Postanowienie z dnia 7 listopada 2016 r. rozstrzygające zbieg egzekucji wpłynęło wraz z aktami sprawy do Urzędu Skarbowego w B. w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc już po umorzeniu postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego, ale przed zawnioskowaniem przez organ egzekucyjny prowadzenia łącznej egzekucji ze świadczenia emerytalnego. Uznać zatem należy, że postanowienie to zakończyło postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku wierzyciela – Dyrektora Izby Celnej w S. Centrum Organu Wierzyciela, będącego następcą Dyrektora Izby Celnej w K. wyłącznie w zakresie egzekucji z rachunku bankowego zobowiązanego. Otwartą pozostaje zatem kwestia organu właściwego do realizowania obecnie egzekucji z zastosowanego przez Dyrektora Izby Celnej w K. i Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. środka egzekucyjnego w postaci egzekucji ze świadczenia emerytalnego dłużnika. Poza tym, jak wynika z odpisu księgi wieczystej [...] należności wykazane w tytułach wykonawczych Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] zostały zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność zobowiązanego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego byłoby zatem przedwczesne, a tym samym nie zaistniała przesłanka określona w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu nadzoru z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] o odmowie umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległości w podatku akcyzowym za styczeń 2011 r. i za okres od marca do grudnia 2011 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

W piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując, że nie posiada majątku podlegającego egzekucji, a jego emerytura obciążona jest zobowiązaniami w kwocie [...] zł miesięcznie. Do wniosku dołączył protokół o stanie majątkowym zobowiązanego spisany przez poborcę skarbowego w dniu

17 marca 2016 r.

Na mocy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne obowiązany jest umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Stosownie do jego treści postępowanie egzekucyjne obligatoryjnie umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z kolei na mocy art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia ma z woli ustawodawcy charakter fakultatywny, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowości. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania, gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek.

Postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczęte zostało na wniosek zobowiązanego, który powoływał się wyłącznie na okoliczności odpowiadające hipotezie z zacytowanego wyżej art. 59 § 2 u.p.e.a. Złożony przez skarżącego wniosek zakreślał zatem ramy postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tego względu organy - prowadząc to konkretne postępowanie wpadkowe - miały obowiązek rozważyć zasadność umorzenia postępowania, w oparciu o argumentację strony, a więc w kontekście przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. Konstatacja ta znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1490/17 (dostępnym, podobnie jak pozostałe przywoływane wyroki sądów administracyjnych w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl),

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel i wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie.

W ocenie składu orzekającego organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że przesłanka określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zaistniała. Wykazano bowiem, że zobowiązany posiada stale źródło dochodu w postaci świadczenia wypłacanego przez B w K. Zobowiązany pozostaje we wspólności ustawowej małżeńskiej z żoną, która pobiera emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Majątek wspólny małżonków stanowią także nieruchomości o numerach ksiąg wieczystych [...] (mieszkanie własnościowe w B., ul. [...]) oraz [...] (nieruchomość gruntowa oraz garaż) oraz [...] (nieruchomość gruntowa). Na mocy art. 29 § 1 w związku z art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201) odpowiedzialność podatnika za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki obejmuje bowiem nie tylko cały majątek tegoż podatnika, ale także majątek wspólny tego podatnika i jego małżonka.

Wskazać także należy, że wydatki egzekucyjne, o których mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. to – zgodnie z art. 64 b § 1 u.p.e.a. - koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, takie m.in. jak: koszty przejazdu lub delegacji pobory skarbowego, należności biegłych, świadków lub rzeczoznawców, prowadzenia zarządu zajętej nieruchomości, koszty uzyskania informacji o majątku dłużnika.

Skarżący w skardze nie kwestionuje wskazywanych przez organy obu instancji danych dotyczących jego majątku, są one udokumentowane w aktach sprawy, a z załączonego przez stronę do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego spisanego przez poborcę skarbowego w dniu 17 marca 2016 r. wynika m.in., że nieruchomość, której w ½ właścicielem jest skarżący została wyceniona w operacie szacunkowym na kwotę [...] zł.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 169/10).

Nawiązując do wywodów strony skarżącej, w której wskazuje ona, że ze względu na postanowienie Komornika Sądowego z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego z wniosku wierzyciela: Dyrektora Izby Celnej w S. Centrum Organu Wierzyciela (sygn. akt. [...]), umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego było "tylko kwestią czasu", a więc powinno nastąpić w zasadzie automatycznie skład orzekający w niniejszej sprawie posłuży się argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 260/08, którą w pełni podziela.

Art. 1 pkt 2 u.p.e.a. określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Zgodzić się należy z poglądem, że związek pomiędzy egzekucją i postępowaniem egzekucyjnym wyraża się w tym, że egzekucja odbywa się w ramach tego postępowania i nie może się odbyć inaczej niż w tym postępowaniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3125/06). Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe podejmowane przez podmioty inne niż organ egzekucyjny, np. przez wierzyciela. Egzekucja administracyjna oznacza zaś stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego określonych w ustawach obowiązków. Datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku wraz z wystawionym przez niego tytułem wykonawczym (art. 61 § 3 k.p.a.), bądź jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, data wystawienia tytułu wykonawczego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Postępowanie egzekucyjne prowadzi właściwy rzeczowo i miejscowo organ egzekucyjny. Organ ten podejmuje działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Przepis art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. wymienia rodzaje egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych wskazując, że jednym ze środków egzekucyjnych jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, a także z rachunku bankowego.

Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do konkretnego zobowiązanego na podstawie wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego, stosując prawem przewidziane środki egzekucyjne. Ustawa egzekucyjna nie dopuszcza możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do tego samego zobowiązanego i na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, w tym samym czasie przez różne organy egzekucyjne. Przewiduje natomiast m.in. sytuację, w której dochodzi do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej co do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego. W takim przypadku organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 62 u.p.e.a. w znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 września 2016 r. ).

Do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej dochodzi, jeżeli do tego samego prawa lub rzeczy skierowana jest egzekucja sądowa i administracyjna, a obie egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi (zobowiązanemu).

Podkreślenia wymaga, że zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych administracyjnego czy sądowego, w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, tj. egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądu powszechnego.

W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny – sądowy czy administracyjny – ma dalej prowadzić łącznie egzekucję w trybie właściwym dla danego organu (art. 773 § 1 zd. 1 k.p.c w znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 września 2016 r.). W przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji (art. 773 § 3 k.p.c. w znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 8 września 2016 r.).

Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że sąd rejonowy orzeka wyłącznie o organie egzekucyjnym właściwym do dalszego prowadzenia łącznie egzekucji z danej rzeczy lub prawa majątkowego, a nie o połączeniu postępowań egzekucyjnych – sądowego i administracyjnego, w których doszło do zbiegu egzekucji w rozumieniu art. 773 § 1 k.p.c. i art. 62 u.p.e.a. Organy te w granicach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wyznaczonego osobą dłużnika lub zobowiązanego i tytułem wykonawczym podejmują samodzielnie czynności egzekucyjne w zakresie egzekucji z rzeczy lub praw zobowiązanego (dłużnika) nie objętych takim zbiegiem. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 773 § 1 k.p.c. oznacza niedopuszczalność egzekucji z danego prawa lub rzeczy przez inny organ egzekucyjny niż wyznaczony przez Sąd.

Należy przy tym zauważyć, że zbieg egzekucji nie powoduje zawieszenia czy umorzenia prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego doszło do zbiegu egzekucji. Postępowanie to nadal trwa, istnieje, toczy się dopóki dopóty nie zostanie umorzone lub zakończone w inny sposób np. poprzez wyegzekwowanie objętej nim należności. W toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego zobowiązany może występować z wnioskiem o jego umorzenie i to niezależnie od tego czy doszło do zbiegu egzekucji. Wniosek ten kieruje do organu, który prowadzi to postępowanie, a więc właściwego miejscowo i rzeczowo administracyjnego organu egzekucyjnego bez względu na to czy organ ten został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji z danej rzeczy czy prawa. Wniosek o umorzenie dotyczy bowiem umorzenia postępowania, a nie egzekucji prowadzonej w jego ramach.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku zbiegu egzekucji, o którym mowa w art. 62 u.p.e.a. i wyznaczenia przez Sąd komornika sądowego do ich dalszego łącznego prowadzenia na zasadach określonych w art. 773 § 1 k.p.c., administracyjny organ egzekucyjny jest uprawniony do samodzielnego orzekania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, w ramach którego doszło do wspomnianego zbiegu. Wyznaczenie danego organu do łącznego prowadzenia egzekucji nie oznacza, że organ ten przejmuje wszystkie prawa i obowiązki innego organu egzekucyjnego, którego egzekucja była w zbiegu. Organ ten – co należy podkreślić - prowadzi egzekucję w trybie dla siebie właściwym wyłącznie w odniesieniu do rzeczy lub prawa, co do których doszło do zbiegu egzekucji.

Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie może być skierowane do organu egzekucyjnego innego niż prowadzącego to postępowanie, gdyż dotyczy umorzenia całego postępowania egzekucyjnego, a nie pozostającej w zbiegu egzekucji i dotyczy wszystkich podjętych przez ten organ czynności, a nie jednego z zastosowanych środków egzekucyjnych.

Organem uprawnionym do umorzenia egzekucyjnego postępowania administracyjnego jest wyłącznie organ prowadzący to postępowanie w trybie przewidzianym przepisami ustawy egzekucyjnej. Wyznaczenie przez sąd sądowego organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej nie uprawnia tego organu do umorzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego wskutek zaistnienia przesłanek z art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ ten prowadzi egzekucję w trybie dla siebie właściwym co oznacza, że w przypadku braku ustawowego upoważnienia nie może stosować innych niż zawarte w kodeksie postępowania cywilnego przepisów. Przepisy te wyłączają uprawnienie sądowego organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 804 k.p.c.) i nie przewidują możliwości umorzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego (art. 823 – 825 k.p.c.).

Jak więc wykazano powyżej administracyjny organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. był, wbrew twierdzeniom skargi, zobowiązany samodzielnie ocenić zasadność wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Jak już była mowa art. 59 § 2 u.p.e.a znajduje zastosowanie, gdy zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, co wobec przedstawionych wyżej danych dotyczących stanu majątkowego skarżącego, byłoby niewątpliwie przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.