Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1865/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 993/18 w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 993/18, oddalił skargę I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...], Prezydent Miasta S., po rozpatrzeniu wniosku I.S. z dnia [...] czerwca 2018 r. (uzupełnionego w dniu [...] lipca 2018 r.), odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego zwrotnego i bezzwrotnego oraz bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego na remont budynku.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że I.S. mieszka i gospodaruje samotnie, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.321,58 zł miesięcznie. Kwota powyższa stanowi 208% kryterium dochodowego wynoszącego w przypadku osoby samotnie gospodarującej 634 zł miesięcznie, co stanowi, że skarżąca nie kwalifikuje się do pomocy w formie zasiłku celowego. Organ wskazał, że rozważył również możliwość udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego przewidzianego w art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom, których dochód przekracza kryterium dochodowe. Organ uznał jednak, że w przypadku skarżącej nie występują zdarzenia nagłe, których nie można było przewidzieć i którym nie można było zapobiec, powodujące konieczność poniesienia niespodziewanych nadmiernych wydatków, stanowiące szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Jako szczególny przypadek w rozumieniu tego przepisu organ rozważał stan zdrowia I.S. i dokonał analizy stałych bieżących wydatków strony ustalając, że łączna ich kwota stanowi około 440 zł miesięcznie. Odnosząc się do przedmiotu wniosku skarżącej, który dotyczy pomocy finansowej na remont budynku, w tym wymianę przewodów elektrycznych, zakup pieca CO i termy, organ zauważył, że budynek, w którym zamieszkuje skarżąca, jest współwłasnością strony i jej dorosłych dzieci, zatem wydatki na utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym powinny być rozwiązywane wspólnie z dziećmi. Ponadto, organ podkreślił, że pomoc społeczna jest przeznaczona na zaspokajanie najbardziej koniecznych, podstawowych potrzeb, a remonty budynków i mieszkań w szerszym zakresie przekraczają możliwości pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu odwołania I.S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację życiową I.S. i dokonał prawidłowej jej oceny, że w przypadku zainteresowanej występują okoliczności przewidziane w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, nie zostało natomiast spełnione kryterium dochodowe kwalifikujące do prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej

Kolegium podkreśliło, że w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że dochód skarżącej, którym jest emerytura pobierana wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.321,58 zł, przewyższa ustawowe kryterium dochodowe wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej 634,00 zł. Skarżąca nie kwalifikuje się zatem do świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, który może być przyznany jedynie w przypadku spełnienia kryterium dochodowego, co stanowi uzasadnienie dla odmowy przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na powyższe, jak zauważyło Kolegium, organ I instancji rozpatrzył również możliwość przyznania skarżącej pomocy celowej, oceniając jej sytuację w aspekcie przesłanek określonych w przepisie art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten przewiduje - w szczególnie uzasadnionych przypadkach - możliwość przyznania pomocy osobom i rodzinom, których dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Kolegium zauważyło przy tym, że specjalny zasiłek celowy (podobnie jak i zasiłek celowy), jest świadczeniem fakultatywnym, nieobowiązkowym, co oznacza, że organ może, ale nie musi przyznać to świadczenie, nawet w sytuacji, gdy osoba lub rodzina występująca o wsparcie kwalifikuje się do pomocy. Zarówno w przypadku zasiłku celowego, jak i specjalnego zasiłku celowego, o możliwości udzielenia wsparcia decyduje samodzielnie organ pomocy społecznej, kierując się przy tym z jednej strony sytuacją osoby lub rodziny wnioskującej o przyznanie świadczenia i jej uzasadnionymi potrzebami, a z drugiej strony wysokością środków finansowych przeznaczonych w budżecie ośrodka pomocy społecznej na zasiłki celowe.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Przed wydaniem decyzji przeprowadził bowiem stosowne postępowanie administracyjne, w ramach którego, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, przeprowadził aktualizację wywiadu środowiskowego (aktualizacja z dnia [...] lipca 2018 r.) i dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, dotyczących sytuacji życiowej skarżącej, obejmujących jej sytuację rodzinną, mieszkaniową, zdrowotną oraz finansową, w tym wysokość dochodu i wydatki skarżącej. Ustalenia te poddał analizie w aspekcie mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej i dokonał oceny sytuacji życiowej skarżącej uznając, że potrzeby w zakresie remontu budynku, w którym skarżąca zamieszkuje, obejmujące wymianę przewodów elektrycznych, zakup pieca CO i termy, powinny być realizowane wspólnie z dorosłymi dziećmi, będącymi współwłaścicielami tego budynku. Zdaniem Kolegium, zasadnie przy tym organ I instancji zauważył, że pomoc społeczna jest przeznaczona na zaspokajanie najbardziej koniecznych, podstawowych potrzeb, a remonty budynków i mieszkań w szerszym zakresie przekraczają możliwości pomocy społecznej. Kolegium stwierdziło, że choć sytuacja życiowa skarżącej jest trudna, to jednak nie stanowi ona szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego możliwość przyznania pomocy w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Posiadane przez skarżącą środki finansowe, biorąc pod uwagę wykazane w postępowaniu wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i opłatami, powinny pozwolić jej na wygospodarowanie kwot niezbędnych na bieżące drobne remonty mieszkania. Kolegium podzieliło też stanowisko organu I instancji, że zgłoszone przez skarżącą potrzeby powinny być realizowane wspólnie z pozostałymi współwłaścicielami budynku, jako osobami odpowiedzialnymi za stan budynku. Ponadto, problemy związane z utrzymaniem budynku w należytym stanie technicznym, powinny być rozwiązywane przy udziale rodziny również ze względu na wiek, stan zdrowia i sytuację materialną zainteresowanej. Pomoc społeczna przeznaczona jest na zaspokojenie najbardziej koniecznych i podstawowych potrzeb bytowych osób i rodzin wymagających wsparcia, a możliwość przyznania zasiłku celowego stosownie do art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej dotyczy drobnych remontów i napraw.

Skargę na powyższą decyzję wniosła I.S., wskazując, że jest 77 letnią osobą i nie ma żadnej pomocy, gdyż Prezydent Miasta bierze pod uwagę kryteria, nie licząc się z jej faktyczną sytuacją.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1308 ze zm.).

Uzasadniając wydany wyrok, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1058), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Sąd podkreślił, że zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ten rodzaj zasiłku, zgodnie z kryterium dochodowym, wskazanym art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznawany jest osobom, które nie przekroczyły progu dochodowego – w przypadku skarżącej jest to kwota 634 zł miesięcznie.

Sąd zauważył, że z bezspornych ustaleń organów wynika, że skarżąca znacznie przekroczyła próg dochodowy, uprawniający do uzyskania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej i już z tego tylko powodu jej żądanie nie mogło zostać uwzględnione na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej.

Następnie, Sąd wskazał, że organ rozważył również możliwość przyznania skarżącej świadczenia na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi, albo zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Sąd ocenił, że organy poprawnie wywiodły, że powoływany przez skarżącą remont domu nie jest potrzebą najbardziej pilną, wymagająca wsparcia ze strony organów pomocowych. Przede wszystkim skarżąca powinna zrealizować remont wraz z innymi współwłaścicielami budynku. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącej, która uzasadnia zwrócenie się do organu pomocy społecznej o finansowanie remontu domu niechęcią absorbowania tym problemem pozostałych współwłaścicieli. Utrzymanie budynku mieszkalnego w należytym stanie technicznym jest elementarnym obowiązkiem jego właściciela lub współwłaścicieli. Poza tym wskazywany przez skarżącą remont budynku, w tym wymiana instalacji elektrycznej, wymiana pieca CO i termy nie może być rozumiana jako drobna naprawa czy drobny remont mieszkania.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd stwierdził, że nie można też uznać, że sytuacja osobista czy zdrowotna skarżącej to zdarzenia mające charakter nagły, nadzwyczajny, które wykraczają poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości, które są aż tak drastyczne i są następstwem wielu niedających się przewidzieć wydarzeń, że wymagają ingerencji organów pomocowych. Tym samym, nie sposób uznać, że w sprawie zachodzi podstawa do przyznania zasiłku na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej.

Reasumując, Sąd uznał, że pomimo niewątpliwie trudnej sytuacji skarżącej, zaskarżone decyzje są uzasadnione, nie naruszają granic uznania administracyjnego. W motywach obu decyzji racjonalnie przedstawiono okoliczności, które zadecydowały o odmowie przyznania zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego na remont budynku. Organy obu instancji rzetelnie ustaliły i udokumentowały sytuację osobistą, zdrowotną i finansową strony, którą poddały wnikliwej analizie w kontekście przesłanek z art. 39 i art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Wydane w sprawie decyzje są wobec tego zgodne z art. 39 ustawy o pomocy społecznej, art. 41 ustawy o pomocy społecznej oraz z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i wobec tego nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I.S. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonemu wyrokowi postawiono, na podstawie art. 174 pkt. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana w granicach tzw. uznania administracyjnego po wszechstronnym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego przez organ w sytuacji gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powinna prowadzić do wniosku, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. miało charakter arbitralny i oczywiście przekraczający granice uznania administracyjnego z art. 41 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ okoliczności faktyczne ustalone przez organy powinny prowadzić do wniosku, że skarżąca powinna otrzymać zasiłek celowy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję.

Ponadto, zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postawiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego błędne zastosowanie, a właściwie niezastosowanie, a konkretnie nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie znajduje się w takiej szczególnej sytuacji, która uzasadniałaby przyznanie jej zasiłku celowego, o którym mowa w powołanym przepisie, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do wniosku, że skarżącej powinien być przyznany specjalny zasiłek celowy;

- art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez błędną wykładnię pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" polegającej na przyjęciu, że sytuacja życiowa, w której znalazła się skarżąca nie odbiega od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają bowiem na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Materialnoprawną podstawą decyzji o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego stanowił przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Z powołanego przepisu jasno wynika, że zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej konkretnej potrzeby bytowej. Przez to pojęcie należy zaś rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny (zob. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1291/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2926/18, htttps://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasiłek celowy może być zatem przyznany na: zakup żywności, leków, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, pokrycie kosztów drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, organizację pogrzebu, pokrycie wydatków na leczenie. Wymienione wyżej potrzeby należą do najbardziej podstawowych i powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności. Niemniej należy podkreślić, że katalog potrzeb, które leżą w orbicie działań pomocy społecznej, jest otwarty, a ich ocena zawsze wymaga indywidualnej analizy sytuacji konkretnej osoby i rodziny. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel, co podkreśla już jego nazwa (zob. I. S., Pomoc społeczna. Komentarz, WKP 2017, Lex/el).

Przy czym, przyznanie zasiłku celowego w każdym przypadku uzależnione jest od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskiwanie dochodu niższego od tzw. kryterium dochodowego wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Niezależnie od zaistniałych trudności życiowych - organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej obowiązany jest odmówić przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej osobie, jeśli jej dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe.

W rozpoznawanej sprawie, z bezspornych ustaleń organów wynika, że skarżąca przekroczyła próg dochodowy, uprawniający do uzyskania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. I.S. mieszka i gospodaruje samotnie, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.321,58 zł miesięcznie. Kwota powyższa stanowi 208% kryterium dochodowego wynoszącego w przypadku osoby samotnie gospodarującej 634 zł miesięcznie.

Dlatego też, jak słusznie ocenił Sąd I instancji, już z tego powodu żądanie skarżącej nie mogło zostać uwzględnione na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Wyjaśnić przy tym należy, że przepis art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie zawiera w ogóle w swojej treści pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek". Jest to natomiast element przepisu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że sytuacja skarżącej nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z przepisem art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za "szczególnie uzasadniony przypadek" wskazuje się przypadek na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia, które jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba nie jest w stanie sobie z nim poradzić, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości. "Szczególnie uzasadniony przypadek" to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych zob. wyrok NSA z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11, LEX nr 1080954). Przykładowo, za szczególne przypadki uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego nie zostały uznane: spłata zadłużenia, opłacenie rachunku za gaz, brak środków na bieżące wydatki, uregulowanie opłat za pobyt w domu studenckim, zapłata kary za przejazd środkami komunikacji, zakup biletów MPK. Musi być to przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest na tyle dotkliwe w skutkach, że dana osoba sobie z nim nie poradzi, nawet przy uwzględnieniu możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyrok NSA z 6 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2389/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Takie zawężenie możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze wiąże się z faktem, iż ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak to ma miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Beneficjenci świadczeń z art. 41 pkt 1 nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom - przy ograniczonych środkach finansowych i ogromnej liczbie beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie - wymaga zaistnienia zdarzeń absolutnie wyjątkowych (zob. wyrok NSA z 16 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 179/18; wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1177/17 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, prawidłowo Sąd I instancji uznał, że powoływany przez skarżącą remont domu, w tym wymiana instalacji elektrycznej, wymiana pieca CO i termy, nie mogły zostać uznane za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przede wszystkim, remont domu nie jest potrzebą najbardziej pilną, wymagająca wsparcia ze strony organów pomocowych. Ponadto, utrzymanie budynku mieszkalnego w należytym stanie technicznym jest obowiązkiem jego właściciela lub współwłaścicieli a budynek, w którym zamieszkuje skarżąca, jest współwłasnością jej i jej dzieci, które także są zatem zobowiązane do wykonywania tego obowiązku i do pokrywania wydatków na utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym.

Również, jak słusznie uznał Sąd I instancji, sytuacja osobista czy zdrowotna skarżącej, nie mogła zostać uznana za szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca nie leczy się systematycznie, nie przyjmuje na stałe żadnych leków. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe.

Dlatego też, jak słusznie ocenił Sąd I instancji, z powyższych względów skarżącej nie mogło zostać przyznane świadczenie na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym, za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wynik przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji kontroli działalności organów administracji uprawniał do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prawidłowo rozstrzygnęło sprawę z punktu widzenia zasad postępowania określonych w przepisach k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej skarżącej. Rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie - jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.