Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 527/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.8 i 129 § 2,145 § 1 pkt 1 pkt 2 w zw. z art.156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rajewska del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ł. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 813/03 w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 813/03, po rozpoznaniu skargi Ł. Z., stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], wydanej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1-2, ust. 5, art. 2 ust. 1 pkt 1, ust 2-3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746 z ze zm.) i art. 104 k.p.a. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego 1/50 części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], objętej KW nr [...], jednostka ew. Ś., zabudowanej domem wielorodzinnym położonym przy ul . [...] w prawo własności na rzecz Ł. Z.. Decyzja, zawierająca pouczenie o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia odwołania, została doręczona Ł. Z. w dniu 28 października 2002 r.

Od powyższej decyzji w dniu 26 listopada 2002 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Ł. Z. wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], na podstawie art. 1 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Od tej decyzji wniósł skargę Ł. Z.. Skarżący zarzucił, że organ drugiej instancji ograniczył się do przytoczenia poszczególnych przepisów prawnych i zinterpretował je na jego niekorzyść i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji wskazał, iż jest ona dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Przepis ten przewiduje nieważność decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd pierwszej instancji podniósł, że przedmiotem skargi Ł. Z. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], która została wydana na skutek rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżącego na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. Jednakże jak wynika z akt sprawy administracyjnej odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, doręczonej w dniu 28 października 2002 r. i odebranej przez K. Z. – co wynika z poświadczenia doręczenia ww. decyzji – zostało wniesione w dniu 26 listopada 2002 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a w niniejszej sprawie odwołanie zostało wniesione w 29 dniu od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji.

Fakt przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie przez organ drugiej instancji, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., bez przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 1999 r., I SA1823/98, ONSA 2000, Nr 2 poz. 70), a zatem nieważna jest decyzja, której dotyczy skarga. W przypadku stwierdzenia okoliczności powodującej nieważność zaskarżonej decyzji sąd zobowiązany jest stwierdzić jej nieważność, na co wskazuje art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W oparciu o wymieniony przepis w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 in fine orzeczono o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Ł. Z. reprezentowany przez adwokata, zarzucając temu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy a to: art. 8, art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine – przez ich błędne zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jako naruszający wskazane na wstępie przepisy proceduralne jest bezzasadny, niesłuszny, i niesprawiedliwy. Sąd w swoim rozstrzygnięciu ograniczył się wyłącznie do kwestii formalnych, z całkowitym pominięciem problematyki merytorycznej przedmiotowej sprawy. Tymczasem, jak wynika z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dla organu drugiej instancji kwestie formalne nie stanowiły najistotniejszej podstawy rozstrzygnięcia, mimo że decyzja wymagała zaskarżenia do sądu administracyjnego. Skoro więc organ drugiej instancji przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy niezależnie od niewyjaśnionego uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez pryzmat wniesionej skargi należało uwzględnić wskazane zarzuty, uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Takiego rozstrzygnięcia wymaga m.in. także treść przepisu art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę zaufania do organów Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono, by występowała którakolwiek ze wskazanych w § 2 powołanego artykułu przesłanek nieważności postępowania. Oznacza to, że sprawa rozpoznana być może wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wskazanymi w art. 174 ustawy wymaga ich prawidłowego określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego, uchybił Sąd pierwszej instancji, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienie stawianego zarzutu, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim, który opiera się na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna, chociaż sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie odpowiada przedstawionym wcześniej wymogom. Opierając skargę na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w pierwszej kolejności zarzucono naruszenie art. 8 i art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazane przepisy mają zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje tych przepisów, postępowanie sądowoadministracyjne uregulowane jest w przepisach proceduralnych zawartych w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i tylko naruszenie zawartych tam unormowań, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mogłoby uzasadniać tego rodzaju zarzut. Tymczasem kolejne wskazane przez autora skargi kasacyjnej przepisy postępowania, którym jego zdaniem uchybił Sąd pierwszej instancji, to "art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine". Zarzut w tym zakresie nie został należycie postawiony, bowiem nie zostało wskazane przepisy jakiej ustawy zostały naruszone w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazane wcześniej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Sąd ten nie może domyślać się i konkretyzować zarzutów skargi poprzez przyjęcie – we własnym zakresie założenia – przepisów jakiej ustawy dotyczyć miał zarzut. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwalało na skonkretyzowanie skargi w omawianym zakresie, bowiem zostało w nim pominięte – poza nawiązaniem do art. 8 k.p.a. – odwołanie się do pozostałych naruszonych zdaniem strony skarżącej, przepisów proceduralnych.

Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw polegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.