Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1797/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 1 pkt 8a
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 3 i 6;
journal: Dz.U. 2006 nr 142 poz 1023
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z  podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód  powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 617/17 w sprawie ze skargi Gminy P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. zasądza od Gminy P. na rzecz Wojewody Śląskiego 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) wyrokiem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 617/17 po rozpoznaniu skargi Gminy P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2015 r. w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz w pkt 2 orzekł o kosztach postępowania.

WSA rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z akt sprawy wynika, iż Fundusz, działając na podstawie art. 400p i art. 400k ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c oraz art. 7 ust. 1 pkt 8a, ust. 6 i ust. 7 z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm., dalej: u.o.p.l.) w zw. z § 2 ust. 1, 3, 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 roku w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne (Dz. U. Nr 142, poz. 1023. dalej: rozporządzenie w sprawie zwrotu, rozporządzenie) oraz w zw. z art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.) odmówił Gminie zwrotu kwoty 46.240,0 zł tytułem utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne za rok 2015.

W uzasadnieniu decyzji Fundusz podał, iż nie ma podstaw prawnych do kwalifikowania zbiornika położonego na działce geodezyjnej nr [...], obręb D., jako sztucznego zbiornika wodnego, albowiem w świetle poczynionych ustaleń nie mamy do czynienia ze zbiornikiem wodnym, a ze zbiornikiem wód popłucznych - osadnikiem. WFOŚiGW wskazał, iż rzeczywiście utracone przez Gminę P. dochody z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne w roku 2015 opiewają na kwotę 1310 zł, która została Gminie wypłacona zgodnie z wnioskiem w dniu [...] maja 2016 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...] marca 2016 r. do Funduszu wpłynął wniosek Gminy o zwrot kwoty 47.550,00 zł utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne za rok 2015.

Wniosek sporządzony został według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne. Gmina ostatecznie wniosła o zwrot kwoty 47.550,00 zł, z tytułu zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku gruntów znajdujących się pod sztucznymi zbiornikami wodnymi: "D." o pow. 170,11 ha, "D. D." o pow. 125 ha oraz zbiornik "B" o pow. 5,44 ha. Jako stawki podatku od nieruchomości przyjęto: 4,44 zł za 1 ha - dla zbiorników "D. D." i "D." oraz 0,85 zł za 1 m2 dla zbiornika "B".

Gmina pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. przedłożyła uchwałę Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na terenie Gminy, deklaracje na podatek od nieruchomości, mapę z zaznaczonym zbiornikiem "B", a także udzieliła wyjaśnień co do charakteru zbiorników wskazanych we wniosku.

Zgodnie z uchwałą Zarządu Funduszu Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. wypłacono Gminie P. kwotę 1310 zł z tytułu zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku gruntów znajdujących się pod sztucznymi zbiornikami wodnymi: "D" o pow. 170,llha, "D. D." o pow. 125 ha, zgodnie z treścią wniosku, gdyż okoliczności wskazane we wniosku - zarówno dotyczące stawki podatku, rodzaju zbiornika wodnego i jego powierzchni - nie budziły wątpliwości Funduszu.

W pozostałym zakresie Fundusz uznał, iż należy przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu weryfikacji zasadności wniosku Gminy o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku gruntów znajdujących się pod zbiornikiem "B ". W efekcie przeprowadzonego postępowania i uzyskanych w jego toku informacji Wojewoda podzielił stanowisko Funduszu, iż wskazanego we wniosku zbiornika "B. " nie sposób zakwalifikować jako posiadającego jakiekolwiek znaczenie dla kształtowania gospodarki wodnej, gdyż w swojej istocie, zgodnie z treścią pism Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów S.A. w Katowicach, zbiornik "B" nie pełni jakiejkolwiek funkcji i nie stanowi urządzenia wodnego, w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Status urządzenia wodnego zbiornik ten posiadał do roku 2001, kiedy to nastąpiła likwidacja Stacji Uzdatniania Wody "Dzierżno" i jednocześnie usunięto infrastrukturę pozwalającą na prowadzenie procesu uzdatniania wody. Do roku 2001 zbiornik "B" służył jako osadnik wód popłucznych pochodzących z tej stacji i był traktowany jako jej urządzenie technologiczne. Po likwidacji studni głębinowych, od ponad 15 lat pozostaje zbiornikiem (wyrobiskiem ziemnym), które wypełnia się w sposób naturalny wodami gruntowymi i opadowymi i nadal zawiera osady, które na drodze sedymentacji zostały oddzielone od wód popłucznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr [...] Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2016 wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organ zasadnie odmówił zaskarżoną decyzją Gminie zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne za rok 2015.

Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga jednak w pierwszej kolejności określenia kompetencji organu w tym zakresie. Odpowiedzi wymaga zatem pytanie czy kompetencje organu sprowadzają się jedynie do weryfikacji formalnej i błędów rachunkowych wniosku, jak podnosi strona, czy też do Funduszu należy ocena spełnienia przesłanek warunkujących zwrot gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, będących własnością Skarbu Państwa w wysokości wskazanej przez gminę we wniosku wszczynającym postępowanie.

Według WSA, prawodawca przyznał gminom prawo do rekompensaty z tytułu utraconych dochodów i wskazał, z jakich środków prawo to będzie realizowane. W akcie wykonawczym wprowadził zasadę, że zwrot utraconych dochodów następuje na wniosek uprawnionej gminy złożony w określonym terminie i na określonym formularzu i przyznał wojewódzkiemu funduszowi kompetencje do sprawdzenia wniosku pod względem rachunkowym i formalnym oraz do pozostawienia go bez rozpatrzenia w sytuacjach określonych w § 2 ust. 7. Nakazał również wojewódzkiemu funduszowi przekazanie środków na rachunek gminy w określonym terminie (§ 3 rozporządzenia).

Zdaniem Sądu I instancji oznacza to, że jeżeli ustawodawca przyznał gminie prawo do żądania rekompensaty, to może ona, po spełnieniu formalnych warunków przewidzianych w przepisach prawa, skutecznie dochodzić przyznania świadczenia. Natomiast zadaniem Wojewódzkiego Funduszu jest realizacja tego świadczenia. Tym samym w przedmiotowej sprawie stosunek administracyjnoprawny został określony w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Powstał wskutek zaistnienia przesłanek faktycznych i określonych w tej ustawie faktów prawnych. Do ich pełnej konkretyzacji niezbędne jest wypełnienie przez Wojewódzki Fundusz ustawowych obowiązków zmierzających do załatwienia wniosku gminy, szczegółowo określonych w rozporządzeniu w sprawie zwrotu.

Dalej Sąd wywiódł, że we wzmiankowanym rozporządzeniu wprost wskazano, iż zwrot utraconych dochodów następuje po złożeniu przez gminę wniosku, którego wzór określony został w załączniku do rozporządzenia. Wniosek do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej gmina składa do dnia 25 marca roku następującego po roku podatkowym. We wniosku gmina wykazuje faktyczne roczne utracone dochody, wynikające z decyzji oraz z deklaracji podatkowych, na dany rok podatkowy według stanu na dzień 31 grudnia roku podatkowego, za który jest on sporządzany. Korektę wniosku gmina może złożyć do dnia 15 maja roku następującego po roku podatkowym. Wojewódzki Fundusz sprawdza wniosek pod względem rachunkowym i formalnym, w terminie do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W przypadku stwierdzenia we wniosku braków lub błędów, Wojewódzki Fundusz wzywa gminę do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku nieusunięcia braków lub błędów w tym terminie wniosek pozostaje bez rozpatrzenia (§ 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu).

Według Sądu I instancji, w kontekście powołanych regulacji prawnych powstało pytanie czy w ramach tak określonych procedur WFOŚiGW wykonując obowiązki wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. i badając wniosek pod względem formalnym i rachunkowym, z konsekwencją określoną w § 2 ust. 7 rozporządzenia, może badać merytoryczne przesłanki do przyznania zwolnienia z podatku od nieruchomości.

W ocenie WSA, co do zasady organ podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości powinien przyjąć domniemanie prawdziwości danych podanych przez podatnika w deklaracji.

Badając wniosek złożony na formularzu zgodnym z wzorem o jakim stanowi § 2 ust. 2 rozporządzenia WFOŚiGW sprawdza wniosek pod względem rachunkowym i formalnym (§ 6 rozporządzenia). Zatem sprawdza czy dokument ten jest poprawny arytmetycznie oraz czy zawiera wymagane prawem elementy, czy nie zawiera pomyłek, braków, które powinny być uzupełnione. Kontroluje czy wskazana we wniosku gminy podstawa opodatkowania ma odzwierciedlenie w deklaracji (ewentualnie korekcie deklaracji) podatkowej podatnika, bada stawkę podatku oraz rachunkowe wyliczenie kwoty zwolnienia. W ramach tego badania może sięgnąć do właściwej uchwały rady gminy, sprawdzając przyjęte we wniosku stawki podatku od nieruchomości.

W ocenie Sądu, WFOŚiGW nie ma natomiast podstaw prawnych do przeprowadzenia oceny prawnej dotyczącej wystąpienia przesłanek do zwolnienia podatkowego "sztucznego zbiornika wodnego" na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 a u.p.o.l. albowiem nie przysługują mu kompetencje organu podatkowego. Sąd podkreślił, że zgodzić się należy z twierdzeniem strony, iż kompetencji organu administracji nie można domniemywać. Ponadto wynikać ona powinna z przepisów rangi ustawowej.

Zdaniem WSA, w ramach sprawdzenia wniosku gminy w trybie § 2 ust. 6 rozporządzenia WFOŚiGW nie może także kwestionować zapisów ewidencji gruntów w zakresie rodzaju użytku spornego gruntu i nieprawidłowości klasyfikacji przyjętej w ewidencji gruntów.

W obu powyższych przypadkach ma prawo, jako organ administracji publicznej występować do innych organów z sygnalizacją potrzeby wszczęcia z urzędu odpowiednich postępowań. W efekcie, Sąd I instancji uchylił decyzje organów obu instancji, gdyż w ocenie WSA naruszają one przepisy prawa materialnego (art. 7 ust. 1 pkt 8a i ust. 6 u.p.o.l.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania (§ 2 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia i art. 7 ust. 7 u.p.o.l.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. WSA wskazał, że w prowadzonym ponownie postępowaniu organy zastosują się do powyższych rozważań i rozstrzygną sprawę jednoznacznie w granicach przyznanych im kompetencji.

Skargą kasacyjną Wojewoda Śląski zaskarżył wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, a to:

- przepisu art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 8a i ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej Jako u.p.o.l.) w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami Jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne (Dz. U. Nr 142, poz. 1023), zwanego dalej "rozporządzeniem" w zw. żart. 58 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045), poprzez ich błędną wykładnię, a to poprzez uznanie, że Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej jako "WFOŚiGW") nie może dokonywać merytorycznej analizy wniosku o zwrot gminie utraconego dochodu, w tym nie może badać charakteru (rodzaju) zbiornika i jego przeznaczenia, jak i istnienia przesłanek do zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, a w konsekwencji uchylenie decyzji organów I i II instancji, zamiast oddalenia skargi gminy P. w całości.

2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 ppsa oraz art. 141 § 4 ppsa, a także art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako kpa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1) uznanie, że WFOŚiGW Wojewoda) nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń stanu faktycznego i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w celu ustalenia istnienia przesłanek do zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie (...), a także ustalenia charakteru zbiorników wskazanych we wniosku o zwrot utraconych dochodów przez gminę;

2) uchybienie wymogom formalnym uzasadnienia wyroku, poprzez nie odniesienie się do całości argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji i odpowiedzi na skargę oraz niewskazanie dowodów, na których Sąd oparł swoje stanowisko, a w konsekwencji uchylenie decyzji organów I i II instancji, zamiast oddalenia skargi Gminy P. w całości.

W uzasadnieniu przedstawił argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, a więc naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu w sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska WSA, który kontrolując zgodność z prawem decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, uznał stanowisko Wojewody Śląskiego za niezgodne z prawem. Według Sądu I instancji WFOŚiGW wykonując obowiązki wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów (...) i badając wniosek pod względem formalnym i rachunkowym, z konsekwencją określoną w § 2 ust. 7 rozporządzenia, nie może badać merytoryczne przesłanek do przyznania zwolnienia z podatku od nieruchomości. W ocenie WSA, co do zasady organ podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości powinien przyjąć domniemanie prawdziwości danych podanych przez podatnika w deklaracji a także nie może kwestionować zapisów ewidencji gruntów w zakresie rodzaju użytku spornego gruntu i nieprawidłowości klasyfikacji przyjętej w ewidencji gruntów.

Wojewoda Śląski stoi natomiast na stanowisku, że do Funduszu należy ocena spełnienia przesłanek warunkujących zwrot gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku z nieruchomości gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, będących własnością Skarbu Państwa w wysokości wskazanej przez gminę we wniosku wszczynającym postępowanie.

Uznając stanowisko Wojewody za prawidłowe, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wyjaśnia, na co zresztą wskazują same strony oraz Sąd I instancji, że WFOŚiGW wykonując obowiązki wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. nie może domagać się od organu podatkowego wszczęcia postępowania wymiarowego w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, iż deklaracja (korekta deklaracji) podatnika, będąca podstawą do złożenia wniosku o zwrot utraconych dochodów nie jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Samo zatem zasygnalizowanie przez Fundusz potrzeby wszczęcia z urzędu odpowiednich postępowań przez organ podatkowy, co podkreśla Sąd I instancji na stronie 12 zaskarżonego wyroku, nie musi skutkować podjęciem jakichkolwiek działań przez ten organ. Niewątpliwie natomiast, jeżeli Wojewódzki Fundusz uważa, że Gmina w złożonym wniosku o zwrot utraconych dochodów wykazała nieprawidłową stawkę podatku, organ w szczególności powinien wykazać, czy i dlaczego w jego ocenie grunty objęte zwolnieniem miałyby być opodatkowane w tej sprawie - stawką określoną w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] października 2014r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 7 ust. 1 pkt 8a, art. 7 ust. 6 upol i art. 3 pkt 14 lit. b poś Fundusz jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku każdej gminy, której przysługuje zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od opodatkowania gruntów, o których stanowi w art. 7 ust. 1 pkt 8a upol. Konsekwencją tego jest zwrot lub odmowa zwrotu utraconych dochodów na rzecz gminy, która złoży wniosek. W takiej sytuacji działanie Funduszu dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zwrot gminie dochodów z tytułu zwolnienia z podatku gruntów pokrytych wodami, będącymi własnością Skarbu Państwa jest sprawą z zakresu administracji publicznej prowadzoną przez podmiot publiczny i podlega kontroli sądów administracyjnych (v. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., II GSK 387/14, opubl w CBOiS). Badając wniosek złożony na formularzu zgodnym z wzorem o jakim stanowi § 2 ust. 2 rozporządzenia WFOŚiGW sprawdza wniosek pod względem rachunkowym i formalnym (§ 6 rozporządzenia). Zatem sprawdza czy dokument ten jest poprawny arytmetycznie oraz czy zawiera wymagane prawem elementy, czy nie zawiera pomyłek, braków, które powinny być uzupełnione. Kontroluje, czy wskazana we wniosku gminy podstawa opodatkowania ma odzwierciedlenie w deklaracji (korekty deklaracji) podatkowej podatnika, bada stawkę podatku oraz rachunkowe wyliczenie kwoty zwolnienia. W ramach tego badania może sięgnąć do właściwej uchwały rady gminy sprawdzając przyjęte we wniosku stawki podatku od nieruchomości. Innymi słowy, organ ma zbadać, czy rzeczywiście doszło do utraty przychodów gminnych. Podkreślenia bowiem wymaga, że nadrzędnym celem postępowania w sprawie zwrotu utraconych dochodów musi pozostać ochrona gminy przed zmniejszeniem jej dochodów wskutek zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów na mocy art. 7 ust. 1 pkt 8a u.o.p.l. Jeżeli natomiast nieruchomość nie mogła wygenerować dla Gminy dochodu w postaci podatku od nieruchomości należy stwierdzić, że nie zostaje wówczas spełniony warunek konieczny do skutecznego domagania się jego zwrotu.

Sąd kasacyjny nie podziela stanowiska WSA w Gliwicach, że w ramach sprawdzania wniosku gminy w trybie § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. Wojewódzki Fundusz nie może kwestionować zapisów ewidencji gruntów w zakresie rodzaju użytku spornego gruntu i nieprawidłowości klasyfikacji przejętej w ewidencji gruntów ( w tej sprawie z wypisu ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr 150 wynika, że jest to grunt oznaczony symbolem Ws (wody stojące). W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych odchodzi się od dawania bezkrytycznego prymatu danym z ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 11 maja 2010 r. I SA/Rz 196/10). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r. (II FSK 1475/07) zajął stanowisko, że uprzednie dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego (art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz.U. z 2012, poz.749 j.t. ze zm.) (dalej: "O.p."), to jednak moc takiego dokumentu może być podważona, na co wskazuje art. 194 § 3 O.p. Natomiast w wyroku z 11 września 2007 r. (II FSK 958/06) NSA stwierdził, że przeprowadzenie takiego przeciwdowodu nie jest wyłączone przez art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja jako dokument stwierdzający pewien stan zaistniały w określonej chwili podlega ocenie zgodnie z art. 194 § 3 O.p. czy istniała możliwość jego zakwestionowania, w szczególności w sytuacji, gdy ewidencja zawierała dane nie odpowiadające prawdzie - rzeczywistości. Tym samym, w postępowaniu w przedmiocie zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości Wojewódzki Fundusz może dokonywać samodzielnych ustaleń i wykazać, że ewidencja gruntów zawierała dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. gmina we wniosku wykazuje wysokość utraconych dochodów, a następnie składa wniosek do właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej (dalej: "wojewódzki fundusz") w terminie do dnia 25 marca roku następującego po roku, wykazując faktyczne roczne utracone dochody, wynikające z decyzji oraz deklaracji podatkowych, na dany rok podatkowy według stanu na dzień 31 grudnia roku, za który sporządzany jest wniosek. Jak już powiedziano, zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2006 r., właściwy wojewódzki fundusz sprawdza wniosek pod względem rachunkowym oraz formalnym w terminie do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, a następnie w myśl § 3 tego rozporządzenia w terminie do dnia 31 maja roku następującego po roku, w którym nastąpiło zwolnienie, właściwy wojewódzki fundusz przekazuje na rachunek budżetu gminy kwotę środków stanowiącą równowartość wysokości utraconych dochodów z tytułu zwolnienia. Z przywoływanych przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w zwolnieniu z podatku, określonym w art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l. kluczowe są dwa elementy: zwolnieniu podlegają tylko grunty będące własnością Skarbu Państwa, ponadto tylko te grunty, które są pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Nie ma zatem wątpliwości, że zwolnienie dotyczy wszystkich gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, które pokryte są wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Nie ma przy tym znaczenia, że są one np. w posiadaniu innego podmiotu. W sprawie poddanej kontroli WSA w Gliwicach, Wojewoda Śląski podał, że nie ma podstaw prawnych do kwalifikowania zbiornika położonego na działce geodezyjnej nr [...], obręb D., jako sztucznego zbiornika wodnego, albowiem w świetle poczynionych ustaleń nie mamy do czynienia ze zbiornikiem wodnym, a ze zbiornikiem wód popłucznych, czyli ścieków przemysłowych – osadnikiem. Swoje stanowisko wyraził w oparciu o dane uzyskane od użytkownika wieczystego nieruchomości na której znajduje się przedmiotowy zbiornik "B", pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach z dnia

[...] maja 2016 r., Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach, Gminy P.e, Starostwa Powiatowego w Gliwicach.

Sąd I instancji uznał natomiast, że organy wydały rozstrzygnięcie z przekroczeniem przysługujących im kompetencji, gdyż za bezwzględnie wiążące powinny uznać m.in. zapisy ewidencji gruntów, co - jak już powiedziano – jest stanowiskiem błędnym. Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadnione.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji oceni zaskarżoną decyzję stosując się do powyższych ocen (art. 190 p.p.s.a), a rozstrzygając sprawę ma obowiązek jednoznacznie wypowiedzieć się, czy w świetle zebranego materiału dowodowego odnośnie do zbadania charakteru przeznaczenia spornego zbiornika "B" oraz ustalenia przesłanek warunkujących zwrot Gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia podatku od nieruchomości gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, będących własnością Skarbu Państwa, mając na względzie obowiązek należytego gospodarowania finansami publicznymi, była podstawa do wydania decyzji o odmowie zwrotu gminie P. utraconych dochodów w wysokości 46.240 zł za rok 2015.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego obejmujących wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego Wojewodę Śląskiego (360 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).