Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2697/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D.D. i J.D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących D.D. i J.D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania D. D. oraz J. D. (dalej "skarżących"), reprezentowanych przez radcę prawnego G. K., od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] czerwca 2016 roku, znak: [...], orzekającej o odmowie ustalenia na rzecz skarżących odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w [...], obręb [...], oznaczoną jako działka numer [...] o pow. 0,2230 ha, utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., przedstawia się następująco:

1. Ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,2230 ha (dalej także "nieruchomość skarżących/przedmiotowa nieruchomość"), została przeznaczona pod budowę obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], od km [...] do km [...].

2. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...], Wojewoda orzekł o ustaleniu na rzecz skarżących odszkodowania w wysokości 649 523,50 zł za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

3. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej także "MTBiGM"), po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej także "GDDKiA"), uchylił decyzję odszkodowawczą Wojewody w całości i orzekł o: 1) ustaleniu na rzecz skarżących należnego odszkodowania w wysokości 649 523,50 zł, 2) zobowiązaniu Prezydenta Miasta [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji.

4. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. GDDKiA wniósł o zmianę decyzji odszkodowawczej odwoławczej MTBiGM z dnia [...] października 2013 r. – w trybie uregulowanym w art.155 k.p.a. - poprzez orzeczenie, że: (-) podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Prezydent Miasta [...], a (-) płatnikiem ustalonego odszkodowania jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja zmieniająca stanie się ostateczna.

5. W toku postępowania zostały zebrane zgody stron na zmianę decyzji MTBiGM z dnia [...] października 2013 r.

6. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej także "MIiR") zmienił na podstawie art.155 k.p.a. decyzję MTBIGM z dnia [...] października 2013 r. w zakresie punktu 2 i orzekł o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania Prezydenta Miasta [...], przy czym wypłata odszkodowania nastąpi ze środków Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni, od dnia uostatecznienia się decyzji.

7. GDDKiA wniósł do MIiR o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2014 r.

8. Równolegle decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], wydaną z urzędu w innym trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie uregulowanym w art.161 § 1 k.p.a., MIiR zmienił decyzję MTBIGM z dnia [...] października 2013 r. w zakresie punktu 2 i orzekł o zobowiązaniu GDDKiA do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni, od dnia uostatecznienia się decyzji.

9. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozstrzygniętej w trybie art.155 k.p.a. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., MIiR tę decyzję i odmówił zmiany decyzji MTBiGM z dnia [...] października 2013 r.

10. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego G. K., zwrócili się do Wojewody o ustalenie w formie decyzji administracyjnej odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania należnego z tytułu przejęcia ich nieruchomości przez Skarb Państwa.

11. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewoda orzekł o odmowie ustalenia żądanych odsetek.

12. Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego G. K., wnieśli do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4b specustawy drogowej oraz art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 481 kc poprzez uznanie, że wypłata odszkodowania nastąpiła bez opóźnienia, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto w odwołaniu zarzucono naruszenie art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP gwarantujących ochronę prawa własności oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Konstytucji RP poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Minister rozpatrzył odwołanie skarżących od decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymując decyzję Wojewody w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. W myśl art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.), dalej "specustawa drogowa", decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza projekt podziału nieruchomości, a linie rozgraniczające teren ustalone decyzją stanowią linie podziału nieruchomości. Nieruchomości lub ich części wymienione w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18 cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Do ustalenia wartości nieruchomości mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej także "u.g.n.".

Stosownie do. art. 12 ust. 5 specustawy drogowej do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

W myśl art. 132 ust. 1a u.g.n. w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

Stosownie do art. 132 ust. 2 ugn do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Dłużnik, czyli podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, dopuszcza się opóźnienia w każdej sytuacji, gdy odszkodowanie w ustawowym (bądź umownym) terminie nie zostanie spełnione.

Zgodnie z art. 476 k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela. Stosownie do art. 481 § 1 kc, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

2. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, pierwotnie podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania, zgodnie z treścią ostatecznej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], uchylającej w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., był Prezydenta Miasta [...], który na podstawie przedmiotowego rozstrzygnięcia zobligowany był do zrealizowania powyższej wypłaty w terminie 14 dni od dnia wydania niniejszej decyzji.

Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy nie można pominąć faktu poddania powyższej decyzji ponownej weryfikacji w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, którego efektem była zmiana decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] poprzez orzeczenie o zobowiązaniu do wypłaty odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni, od dnia uostatecznienia się niniejszej decyzji.

Powyższa decyzja wskazywała zatem ostatecznie podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, przy zachowaniu dotychczasowych ustaleń w zakresie wysokości odszkodowania należnego dotychczasowym właścicielom. Oznacza to, że dopiero z chwilą wydania decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2014 r., ustalona została ostateczna treść stosunku odszkodowawczego, na który składa się: wysokość odszkodowania, osoby uprawnione do uzyskania odszkodowania oraz podmiot zobowiązany do jego wypłaty.

Należy podkreślić, że nie jest możliwe rozdzielenie kwestii ustalenia wysokości odszkodowania i podmiotów uprawnionych do jego uzyskania od rozstrzygnięcia zobowiązującego ściśle określony podmiot do wypłaty należnej kwoty, ponieważ decyzja pozbawiona któregokolwiek z tych elementów byłaby niewykonalna. Ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość I rozdzielenie ustalonej kwoty stosownie do udziałów w prawie własności nieruchomości wraz ze zobowiązaniem właściwego podmiotu do jego wypłaty stanowi nierozerwalną całość. Ustalenie podmiotu właściwego do wypłaty odszkodowania nie może stanowić odrębnego rozstrzygnięcia posiadającego samodzielny byt prawny. A zatem rozstrzygnięcie kształtujące w pełni treść stosunku odszkodowawczego stanowi decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2014 r.

Zauważyć należy, iż brak jest podstaw do rozważenia czy doszło do opóźnienia w wypłacie odszkodowania przez Prezydenta Miasta [...], w sytuacji gdy podmiot ten nie został zobowiązany do wypłaty odszkodowania. Decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. wskazująca Prezydenta Miasta [...] jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania została bowiem ostatecznie zmieniona decyzją Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2014 r., a tym samym postanowienia kwestionowanej decyzji utraciły moc prawną Brak jest zatem podstaw do egzekwowania wynikających z tychże postanowień zobowiązań, które stały się bezskuteczne. Podkreślić trzeba, że zmiana decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym służy m.in wyeliminowaniu nieprawidłowości w rozpatrywanych rozstrzygnięciach, a zatem w sprzeczności z istotą tego rodzaju postępowania byłoby dalsze powoływanie się na ustalenia decyzji, które objęte były zmianą.

Organ odwoławczy podziela stanowisko Wojewody [...], że skoro zgodnie z ostatecznie ukształtowaną treścią stosunku odszkodowawczego podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad to niezasadnym jest przyjęcie, że podmiotem "czasowo" zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest również Prezydent Miasta [...] i poddawanie na tej podstawie kontroli jego działań w zakresie zachowania terminu w wypłacie odszkodowania, co mogłoby skutkować ustaleniem odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie należnej kwoty. Należy również podkreślić, że płatnikiem odszkodowania może być tylko jeden ściśle określony podmiot. Niedopuszczalnym jest uznanie obowiązku wypłaty odszkodowania wobec jednego podmiotu, a następnie ustalenie w stosunku do innej jednostki obowiązku zapłaty odsetek na podstawie przejściowo istniejącego zobowiązania. Za terminowość w wypłacie odszkodowania winien bowiem odpowiadać wyłącznie ten podmiot, który ostatecznie został uznany za płatnika odszkodowania.

Odnosząc się zatem do kwestii zasadności roszczenia o zapłatę odsetek z tytułu nieterminowej realizacji zobowiązania, należy ponownie podkreślić, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania, zgodnie z treścią decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], był Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Ww. decyzja stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2014 r., zatem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zobowiązany był do wypłaty odszkodowania na rzecz D. D. oraz J. D. do dnia [...] listopada 2014 r.

Jak wynika z akt sprawy wypłata odszkodowania nastąpiła w dniu [...] listopada 2014 r. (data obciążenia rachunku bankowego GDDKiA), a zatem przed upływem terminu wskazanego w decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2014 r., znak: [...].

Brak jest zatem podstaw do uznania, że podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, dopuścił się opóźnienia w wypłacie należnego odszkodowania.

Ponadto należy wyjaśnić, iż przepis art. 12 ust. 4b specustawy drogowej, zgodnie z którym decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna nie zawiera jakiejkolwiek normy materialnoprawnej, która uzasadniałaby wydanie decyzji o odszkodowaniu w sytuacji, gdy postępowanie w tej sprawie z przyczyn obiektywnych nie może zakończyć się przed upływem 30 dniowego terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, powyższy przepis nie może być interpretowany jako norma nakazująca wydanie decyzji odszkodowawczej w tym terminie za wszelką cenę, kosztem naruszenia prawa (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 576/10, Lex nr 750855).

IV. Pismem z dnia [...] września 2017 r. skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] lipca 2017 r., podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:

1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 481 kc poprzez uznanie, że wypłata odszkodowania nastąpiła bez opóźnienia,

2. rażące naruszenie art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantującym ochronę własności i prawa dziedziczenia, a wywłaszczenie na cele publiczne dopuszczające i za słusznym odszkodowaniem,

3. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a to przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa przez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcie okoliczności, iż wykonanie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 nie ostało wstrzymane przez organy odwoławcze, nie ustalenie kiedy decyzja z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] Wojewody [...], orzekająca o ustaleniu odszkodowania na rzecz odwołujących stała się ostateczna oraz w skutek błędnego przyjęcia, iż decyzją ostateczną w niniejszej sprawie, stanowiącą podstawę wypłaty odszkodowania odwołującym się była decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r..

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 20 lutego 2018 r. pełnomocnik Prezydenta Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi, przedkładając załącznik do protokołu. Pełnomocnik uczestnika podkreślił m.in., co następuje: (-) decyzja odszkodowawcza z dnia [...] października 2013 r. wadliwie określiła podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, (-) skarżący wyrazili zgodę na zmianę w/w decyzji w trybie art.155 k.p.a., (-) o ile odszkodowanie istotnie zostałoby wypłacone w terminie liczonym do wydania decyzji z dnia [...] października 2013 r., to skarżący narazili by się na skutki z art.132 ust.3a u.g.n., (-) uznać należy, iż poprzez wyrażenie zgody na zmianę decyzji z dnia [...] października 2013 r. skarżący zwolnili Prezydenta z długu stosownie do art.508 k.c., (-) w świetle przepisów k.c., do którego odsyła art.132 ust.2 u.g.n. roszczenie o odsetki uległo przedawnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza Ministra oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art.132 ust.1a i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wadliwe ustalenie, że w niniejszej sprawie nie doszło do opóźnienia w zapłacie odszkodowania na rzecz skarżących, uzasadniającego ich roszczenie o odsetki.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2017 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.132 ust.2 u.g.n., było rozstrzygnięcie, czy skarżącym przysługują odsetki za opóźnienie w wypłacie odszkodowania należnego z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa należącej do nich nieruchomości, które to przejęcie było następstwem objęcia tej nieruchomości decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydaną na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. W ocenie organów obu instancji, rozpatrujących żądanie skarżących o w/w odsetki, żądanie to nie jest uzasadnione, albowiem należne skarżącym odszkodowanie zostało im wypłacone z zachowaniem czternastodniowego terminu do jego wypłaty, liczonego od dnia wydania przez Ministra decyzji z dnia [...] października 2014 r., zmieniającej w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w art.161 § 1 k.p.a., odwoławczą decyzję odszkodowawczą MTBiGM z dnia [...] października 2013 r. (wypłata ta nastąpiła zatem w dniu [...] listopada 2014 r.).

Stanowisko to należy uznać za jednoznacznie wadliwe, albowiem czternastodniowy termin do wypłaty przedmiotowego odszkodowania należało liczyć już od daty wydania w/w ostatecznej decyzji odszkodowawczej MTBiGM z dnia [...] października 2013 r., której wykonalność nie została do dnia faktycznej wypłaty odszkodowania wstrzymana w żadnym trybie. Przyjąć w tej sytuacji należy, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do ponadrocznego opóźnienia w wypłacie skarżącym odszkodowania, która to okoliczność czyni roszczenia odsetkowe skarżących w pełni uzasadnionymi.

2. Art.132 ust.1a u.g.n. stanowi, iż w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Stosownie natomiast do art.132 ust.2 w/w ustawy do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Nakaz stosowania w/w regulacji do wypłaty odszkodowania należnego z tytułu przejęcia przez podmiot publiczny własności nieruchomości na zasadach określonych w specustawie drogowej wynika wprost z art.12 ust.5 specustawy, stanowiącego iż do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że rozstrzyganie o odsetkach, należnych na podstawie art.132 ust.2 u.g.n., następuje w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem trafnie skonstatował WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 406/10, publ. LEX "Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, a samo ustalenie odszkodowania jest elementem koniecznym decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacaniu tego odszkodowania jest roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro obowiązek zapłaty odszkodowania powstaje na tle stosunku administracyjnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Zawarte w art. 132 ust. 2 u.g.n. odesłanie do przepisów k.c. nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w k.c. na użytek sprawy administracyjnej.".

3. Ostateczną decyzją z dnia [...] października 2013 r. MTBiGM, działający jako organ odwoławczy, zakończył zwyczajne postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia należnego skarżącym odszkodowania, ustalając jego wysokość oraz wskazując jako podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji - Prezydenta Miasta [...]. Nie ulega wątpliwości, iż dłużnik nie został we w/w decyzji określony w sposób prawidłowy, albowiem takie prawidłowe określenie nastąpiło dopiero w później wszczętym nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją Ministra decyzji z dnia [...] października 2014 r., zmieniającą decyzję z dnia [...] października 2013 r. w ten sposób, iż jako dłużnika należności wskazano GDDKiA. Okoliczność ta nie zmienia jednak w niczym faktu, iż decyzja z dnia [...] października 2013 r. była, jako orzeczenie odwoławcze, decyzją ostateczną, stąd na zasadzie art.132 ust.1a u.g.n., winna zostać wykonana w terminie czternastu dni od jej wydania przez podmiot wskazany w niej jako zobowiązany do wypłaty odszkodowania (odnotować należy, iż pomimo wniesienia przez Prezydenta skargi na tę decyzji - następnie cofniętej - w sprawie nie zostało wydane postanowienie, o którym mowa w art.9 ust.2 u.g.n.).

Kwestią całkowicie odrębną, nie uchylającą w żaden sposób skutków przewidzianych w art.132 ust.1a u.g.n., pozostaje ocena możliwości zaspokojenia roszczeń regresowych dłużnika wadliwe oznaczonego w decyzji odszkodowawczej, skierowanych do dłużnika później ustalonego w postępowaniu korygującym w/w decyzję. Nie może zatem ulegać wątpliwości, iż skutki wadliwego ustalenia w decyzji odszkodowawczej osoby dłużnika, zobowiązanego do wypłaty odszkodowania (nawet obiektywnie usprawiedliwionego niejasnym stanem prawnym), a zatem okoliczność leżąca całkowicie po stronie organu odszkodowawczego, miałyby obciążać wierzyciela, który byłby zmuszony do nieograniczonego w czasie oczekiwania na zmianę decyzji w drodze nadzwyczajnej. Wstrzymanie skutków wynikających z decyzji odwoławczej organu II instancji byłoby dopuszczalne tylko w sytuacji wstrzymania wykonania tej decyzji, do czego w niniejszej sprawie bezspornie nie doszło. W tej sytuacji roszczenia odsetkowe skarżących są w pełni zasadne.

4. Sąd nie podziela argumentacji uczestnika postępowania, podniesionej na rozprawie. Stosownie do powyższego: (-) jak wywiedziono powyżej, sam fakt wadliwego określenia dłużnika wierzytelności w decyzji z dnia [...] października 2013 r., nie powodował nieskuteczności prawnej tej decyzji i nie zniósł obowiązku z art.132 ust.1a u.g.n., (-) wywodzenie zwolnienia Prezydenta z długu odsetkowego z samego faktu wyrażenia przez skarżących zgody na zmianę decyzji z dnia [...] października 2013 r. jest zbyt daleko idące (koniecznym w tym zakresie byłoby złożenie przez skarżących wyraźnego oświadczenia o zwolnieniu z długu), (-) o przedawnieniu należnych odsetek nie może być mowy w sytuacji, w której wniosek o wypłatę odsetek wpłynął do organu w dniu 31 marca 2016 r., a zatem przed upływem trzech lat (przyjmując trzyletni okres przedawnienia) od powstania ich wymagalności (art.132 ust.2 u.g.n. w zw. z art.118 i art.123 § 1 pkt 1 k.c.).

5. W świetle powyższych okoliczności wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji należy uznać za obciążone naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego, o których mowa na wstępie, skutkującymi koniecznością wyeliminowania w/w decyzji z obrotu prawnego. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy sprawę, uwzględniając oceny sformułowane powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.