Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 849/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 115a
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G.K. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. o wyrównanie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącego G.K. z dnia [...] listopada 2018 r., w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. K. wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, wystąpił do Komendanta Głównego Policji o wyrównanie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, przysługującego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że na podstawie art. 115a ustawy

z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 lipca

2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 100 poz. 1084), otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wysokość należnego ekwiwalentu ustalono w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. [...] w [...] Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji. Wskazał, że w wyroku z dnia 30 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.), stanowiący podstawę ustalenia i wypłaty ekwiwalentu, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Podniósł, że funkcjonariusze Policji za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują ok. 73% dziennego uposażenia, czego nie można uznać za świadczenie ekwiwalentne.

W ocenie skarżącego, wypłacone świadczenie zostało zaniżone i w związku

z tym wniósł o ponowne naliczenie należnego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, z uwzględnieniem prawidłowego przelicznika

i spowodowanie wypłaty świadczenia naliczonego od daty wymagalności wraz z ustawowymi odsetkami.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., organ wyjaśnił, że na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, a wobec tego brak jest podstaw do realizacji wniosku funkcjonariusza.

G. K. pismem z dnia [...] lipca 2019 r., zatytułowanym "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, przysługującego w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji", wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wysokości przysługującego mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego powstała luka prawna, uniemożliwiająca ustalenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego, należnego policjantowi zwalnianemu ze służby. Były funkcjonariusz powołał się przy tym na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 218/19.

Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] września 2019 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2019 r.

G. K. pismem z dnia [...] września 2019 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji – ponaglenie, zarzucając organowi bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] listopada 2018 r. oraz wskazując że Komendant Główny Policji nie zlecił naliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w prawidłowej wysokości, nie wydał także decyzji o odmowie jego wypłaty. Pismem z dnia [...] października 2019 r. Komendant Główny Policji uznał, że nie pozostaje

w bezczynności. Organ wyjaśnił, że dnia 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (pod poz. 2102) został ogłoszony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Wyrok ten spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Z chwilą orzeczenia o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej omawianej regulacji oraz utraty jej mocy z dniem ogłoszenia wyroku powstała luka prawna, która wymaga usunięcia przez ustawodawcę. Na kanwie ww. wyroku Trybunału koniecznym jest uregulowanie kwestii sposobu ustalania zasad liczenia wysokości ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, w określonym wymiarze części miesięcznego uposażenia policjanta, zgodnie z zaprezentowanym w tym wyroku poglądem, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. W ocenie organu, w chwili obecnej trudno jest jednoznacznie określić, w jaki sposób zostanie ukształtowany dany przepis prawa. Aktualnie istniejąca luka prawna, wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisu prawa, uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Zatem do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad tą kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji, możliwe będzie podjęcie stosownych działań zmierzających do załatwienia sprawy.

G. K. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] listopada

2018 r. o wyrównanie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlopy, należny

w związku ze zwolnieniem ze służby. Skarżący domagał się stwierdzenia, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy poprzez wypłacenie różnicy pomiędzy kwotą należną

a już wypłaconą ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

i dodatkowy, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł, zwrotu kosztów postępowania, a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.

a) art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), poprzez pozostawanie w bezczynności, tj. niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie,

b) art. 36 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy

w terminie przewidzianym przepisami, przyczynach zwłoki, nowym terminie załatwienia sprawy oraz o prawie do wniesienia ponaglenia;

c) art. 37 k.p.a., poprzez rozpatrzenie ponaglenia przez organ prowadzący sprawę, tj. Komendanta Głównego Policji, a nie przez organ wyższego stopnia - Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W ocenie skarżącego, wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinien być rozpatrzony w drodze czynności materialno- technicznej, natomiast odmowa jego przyznania powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. Sytuacja, w której organ przez okres 11 miesięcy ani nie wypłacił ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w należnej wysokości, ani nie wydał decyzji

o odmowie jego wypłacenia stanowi, według skarżącego, przesłankę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a także uzasadnia przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, uznając jej zarzuty za niezasadne i podtrzymując argumentację, zawartą w pismach skierowanych w sprawie do skarżącego. Podniósł, że Komendant Główny Policji jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., dlatego, zgodnie z art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a., był uprawniony do rozpoznania ponaglenia. Wskazał również, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania

w stosunku do funkcjonariuszy prostego wzoru, opartego na wyliczeniu dni roboczych, rozumianego jako różnica pomiędzy dniami kalendarzowymi w danym roku kalendarzowym, a dniami wolnymi, wynikającymi z ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, bowiem stosunek służby funkcjonariusza Policji nie jest stosunkiem pracy. Uznał również, że w świetle zasady legalizmu, organ administracji nie może podejmować czynności jedynie w oparciu o wykładnię orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący pismem z dnia [...] września 2019 r. wystąpił z ponagleniem

w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Komendanta Głównego Policji, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie dokonał żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zatem zwalczanie braku działania w załatwianiu sprawy administracyjnej i bez znaczenia pozostaje tu okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana.

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem wyłącznie ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji, innego aktu lub podjęcia czynności i tego zaniechał.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił do Komendanta Głównego Policji

z wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r., w którym zwrócił się o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy

w odpowiedniej części miesięcznego uposażenia w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2017 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Podkreślić należy, że na tle przepisów ustawy o Policji ukształtował się

w orzecznictwie pogląd, iż ekwiwalent za niewykorzystany urlop przyznawany jest

w drodze czynności materialno-technicznej (tj. przez wypłatę), zaś odmowa przyznania tego świadczenia powinna przybrać formę decyzji administracyjnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Natomiast w niniejszej sprawie organ, w odpowiedzi na wniosek skarżącego, poinformował go zwykłym pismem z dnia [...] marca 2019 r., że na chwilę obecną nie wprowadzono regulacji prawnych, określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu, co oznacza brak ustawowych podstaw do realizacji wniosku. Podobne stanowisko organ zajął w piśmie z dnia [...] września 2019 r. oraz w odpowiedzi na ponaglenie - pismem z dnia [...] października 2019 r. - którego Komendant Główny Policji nie uwzględnił.

Zdaniem Sądu, powyższego sposobu załatwienia sprawy objętej wnioskiem nie można uznać za odpowiadający prawu, gdyż organ w realiach niniejszej sprawy nie mógł poprzestać tylko i wyłącznie na poinformowaniu strony skarżącej, iż jej wniosek nie może być zrealizowany, z uwagi na konieczność wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez organy stanowiące prawo. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że

w obecnym stanie prawnym brak jest normy prawnej umożliwiającej merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącego – z którym to stanowiskiem organu Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie się nie zgadza – to właściwy organ nie może poprzestać na skierowaniu do strony pisma informacyjnego na podstawie art. 9 k.p.a., lecz powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wydając w tym przedmiocie postanowienie (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wr 14/19). Brak procesowego rozpoznania wniosku przez organ w niniejszej sprawie, pozwala na uznanie, że pozostaje on w bezczynności.

W wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15 (stanowiącym podstawę żądania skarżącego) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji

w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdaniem drugim Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że metoda obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, zawarta w ustawie o Policji, jest mniej korzystna niż metoda, w której czynnikiem jest 1/22 lub 1/21. Przepis art. 115a ustawy o Policji w tym zakresie utracił moc z dniem

6 listopada 2018 r.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Użyte przez ustrojodawcę określenie "moc powszechnie obowiązująca" przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy winni zapadłe orzeczenia respektować

i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Nie ma żadnej wątpliwości, że orzeczenia Trybunału wiążą sądy administracyjne i mają dla ich orzecznictwa nierzadko charakter prawotwórczy (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 11). Powszechne związanie orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego powoduje, że sądy administracyjne zobowiązane są do ich respektowania, jako elementów kształtujących stan prawny oceniany przez sąd. Oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględniania tych orzeczeń na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP (vide wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1750/07).

Z kolei w myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału

o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach

i w trybie określonym w przepisach o właściwości dla danego postępowania. Pojęcie "wznowienia postępowania", o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, ma szersze znaczenie niż pojęcie "wznowienia" w sensie technicznym, przewidziane

w odpowiednich procedurach uregulowanych w ustawach i obejmuje wszelkie instrumenty proceduralne pozostające do dyspozycji stron i sądów, wykorzystanie których umożliwia przywrócenie stanu konstytucyjności orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego późniejszym orzeczeniem Trybunału za niezgodny z Konstytucją (vide postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt SK 32/01; publ. OTK-A 2004/4/35). Chodzi zatem o wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy, według stanu prawnego po wyeliminowaniu niekonstytucyjnych przepisów (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2002 r., sygn. SK 5/02, publ. OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 41).

Również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, wyjaśniając znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w świetle regulacji zawartych w art. 190 ust. 1-4 Konstytucji RP podniósł, iż celem ustawowej procedury, realizującej normę art. 190 ust. 4 Konstytucji, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Konstytucja przesądza o samym fakcie sanacji indywidualnych stosunków prawnych, wyznaczając cel "wznowienia" w trybie procedur ukształtowanych w ustawach. Dlatego też jakiekolwiek ograniczenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP są dopuszczalne wówczas, gdy uzasadnia to dyspozycja konkretnego przepisu Konstytucji, który wyłączałby wznowienie postępowania, jako sprzeczne z konstytucyjną istotą danej instytucji prawnej. Niedopuszczalne jest natomiast ograniczanie zasady "wzruszalności" aktów stosowania prawa, wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni (vide wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1958/10). Z kolei zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 9/09, sąd powinien bezpośrednio zastosować art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego w celu przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją RP kontrolowanych rozstrzygnięć (por. także wyrok NSA z 12 października 2016 r., sygn. akt II OSK 3334/14).

Odnosząc powyższe do kontrolowanej sprawy, wskazać należy, że czynność przyznania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop kończyła sprawę administracyjną

w oparciu o przepis art. 115a ustawy o Policji, który został uznany za niekonstytucyjny w zakresie dotyczącym wysokości tego świadczenia. Czynność ta stanowi zatem inne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko prezentowane przez inne składy orzecznicze sądów administracyjnych, dotyczące możliwości wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy bez konieczności podejmowania przez ustawodawcę działań o charakterze legislacyjnym na skutek omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tak m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt: III SA/Gd 189/19, III SA/Gd 204/19, III SA/Gd 218/19; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia: 30 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 314/19; 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 313/19; 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 364/19 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 37/19.

W orzeczeniach tych podkreśla się w szczególności, że: "na skutek przedmiotowego wyroku, art. 115a ustawy o Policji utracił moc w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia z 6 listopada 2018 r., tj. ogłoszenia wyroku TK, stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Jest to wyrok zakresowy, a więc art. 115a ustawy o Policji obowiązuje w dalszym ciągu i może stanowić podstawę rozstrzygania o ekwiwalencie pieniężnym za niewykorzystany urlop, przy czym jego stosowanie musi uwzględniać przedstawione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego".

"Rozważając stanowisko organów policyjnych, które wskazywały na brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

z uwagi na brak regulacji ustawowej należy podkreślić, że Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całego przepisu art. 115a ustawy o Policji, a jedynie jego części określającej sposób obliczania ekwiwalentu. Zatem pozostała w systemie prawnym obowiązująca regulacja, ustanawiająca uprawnienie policjanta do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w przypadku jego zwolnienia ze służby".

"Oznacza to, że organ administracji publicznej orzekający na podstawie art. 115a ustawy o Policji musi zrekonstruować jego treść zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego".

"Przyjąć należy zatem, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 90).

Z kolei pobierane przez funkcjonariusza wynagrodzenie w danym roku kalendarzowym należy do danych posiadanych przez organ policyjny. Jakiekolwiek wątpliwości co do sposobu, w jaki współczynnik dni roboczych powinien zostać ustalony nie mogą, zdaniem Sądu, uniemożliwiać realizacji gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania. Nie jest należytą realizacją tego prawa dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny".

"Art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi konstytucyjną gwarancję uprawnienia funkcjonariusza Policji do uzyskania ponownego rozstrzygnięcia jego sprawy dotyczącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w nowym, ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, stanie prawnym. Nie może unicestwić tej gwarancji brak szczególnej regulacji trybu postępowania w odniesieniu do spraw, których >>rozstrzygnięcie<< przybiera formę czynności materialno-technicznej".

Sąd, w składzie tu orzekającym, w pełni podziela powyższą argumentację, gdyż niewątpliwie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako orzeczenie zakresowe, nie powoduje utraty mocy całego przepisu art. 115a ustawy o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że pozostaje w sprzeczności z Konstytucją, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie należy go stosować

i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał. Aczkolwiek w tym przypadku zalecana jest inicjatywa ustawodawcza, gdyż w myśl zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a.), organy zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, jednakże Sąd, jako kompetentny do bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), uznaje za zasadne odwołanie się wprost do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, skoro pozwala ono na zrekonstruowanie treści normatywnej przepisu art. 115a ustawy o Policji w zakresie sposobu obliczania wysokości przedmiotowego świadczenia.

Z tych też względów przyjąć należy, że istnieje podstawa prawna, pozwalająca na rozpatrzenie sprawy ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu, w tym możliwość ponownego przeliczenia naliczonych wcześniej i wypłaconych świadczeń. Podstawę tę stanowi bowiem art. 115a ustawy o Policji, interpretowany odpowiednio do wytycznych Trybunału Konstytucyjnego.

Pozwala to na stwierdzenie, że zaniechanie ustawodawcy nie niweczy uprawnienia organu do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego, a skoro organ do dnia wniesienia skargi nie odniósł się do wniosku w jednej z dopuszczalnych form załatwienia sprawy (tj. decyzji odmawiającej przyznania świadczenia bądź czynności materialno-technicznej, polegającej na przeliczeniu i wypłacie z tego tytułu stosownej kwoty), to niewątpliwie doszło do zarzucanej skargą bezczynności.

Stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawne uzasadniają zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie była rażąca. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. W takim przypadku bezczynność organu musi być pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. W ocenie Sądu, sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, pozostając w błędnym przekonaniu, że wystosowana do strony informacja pisemna – w stanie prawnym zaistniałym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego – jest wystarczająca. Działanie takie nie świadczy zatem o złej woli organu, ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu skarżącego i ciążących na organie obowiązkach.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, a w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji wyroku.

W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.