Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 809/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, 2 i 3, art. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 69, art. 71 ust. 1 , art. 72 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w B. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia 31 lipca 2008 r. K. M. R. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przyznanie zasiłku rodzinnego na E. R. - uczennicę Liceum, P. R. - ucznia Gimnazjum i M. R. - w wieku 5 lat wraz z dodatkami z tytułu: wychowywania w rodzinie wielodzietnej na E., kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na M., rozpoczęcia roku szkolnego na E. i P. oraz podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na E.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2008/2009, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Od tej decyzji K. R. odwołała się do organu wyższego stopnia, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, iż decyzja organu l instancji jest krzywdząca i ma znaczący wpływ na egzystencję jej rodziny, w której wychowywane jest niepełnosprawne dziecko, którego leczenie i rehabilitacja pochłania znaczne nakłady.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] października 2008 r. orzekło o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.

Kolegium wskazało, iż kryteria nabywania prawa do świadczeń rodzinnych wraz z należnymi dodatkami, zasady ich ustalania, przyznawania oraz wypłacania tych świadczeń zostały określone w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) - zwanej dalej ustawą.

Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Spełnienie kryterium dochodowego jest jednym z ustawowych warunków do przyznania świadczenia, o które ubiega się odwołująca.

Zasady ustalania wysokości dochodu wynikają wprost z przepisów ustawy. Dochód rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Okresem zasiłkowym, jak wskazuje treść art. 3 pkt 10 ustawy, jest okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Z powyższego wynika, iż do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. przyjmuje się dochód członków rodziny z roku kalendarzowego 2007.

Tymczasem jak ustalono w oparciu o załączone do wniosku zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 28 lipca 2008 r., mąż wnioskującej w 2007 r. osiągnął dochód w wysokości 56.336,60 zł, który po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne - 9.116,43 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - 3.269,50 zł, wyniósł 43.307,20 zł. Do kwoty tej doliczono dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 220,22 zł, co łącznie dało - 43.527,42 zł. Przy tej wysokości dochodu pięcioosobowej rodziny, średni miesięczny dochód wyniósł 3.627,29 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie - 725,46 zł. Na tej podstawie uznano, iż dochód na osobę w rodzinie odwołującej się jest wyższy niż określone w art. 5 ust. 2 ustawy kryterium dochodowe, tj. 583 zł.

W tym miejscu organ podkreślił, iż od powyższej zasady ustawodawca przewidział w art. 5 ust. 3 wyjątek. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie na który jest ustalany (aktualnie jest to kwota 48 zł), zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W tych uwarunkowaniach dochodem uprawniającym rodzinę wnioskującej do zasiłku rodzinnego byłby dochód na osobę w rodzinie nieprzekraczający kwoty 631 zł (583 zł kryterium dochodowe + 48 zł najniższy zasiłek rodzinny). Jednakże w konkretnym przypadku miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie wynosi 725,46 zł i jest wyższa od kwoty 631 zł uprawniającej do zasiłku rodzinnego o 94,46 zł. Powyższe przekroczenie wyklucza możliwość przyznania zasiłku rodzinnego w oparciu o tenże przepis.

Stosownie zaś do art. 8 ustawy wymienione w nim dodatki są dopełnieniem do zasiłku rodzinnego, co oznacza, że dodatki przysługują wówczas, gdy nabywa się uprawnienie do zasiłku rodzinnego. W niniejszej sprawie nie został spełniony warunek dochodowy, nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego, więc nie mogą być przyznane dodatki do zasiłku rodzinnego.

Końcowo zaakcentowano, iż organy administracji publicznej są związane przepisami obowiązującego prawa, zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie świadczeń rodzinnych ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że rozstrzygnięcie jest ściśle determinowane przepisami prawa i nie zależy od uznania organu. Argumentacja zaś podnoszona przez odwołującą się nie ma istotnego znaczenia w sprawie, a zatem nie mogła być uwzględniona przy jej rozpatrywaniu, a tym bardziej nie mogła stanowić podstawy do przyznania zasiłku rodzinnego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem K. M. R. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Skarżąca przede wszystkim zarzuciła nieuwzględnienie podstawowego celu ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. - udzielanie pomocy najuboższym rodzinom wychowującym dzieci, co skutkowało pozbawieniem świadczeń rodzinę, w której wychowywane jest troje dzieci, w tym dziecko niepełnosprawne, opieka nad którym pochłania znaczne środki finansowe. Zdaniem skarżącej Kolegium dopuściło się także naruszenia: przepisów art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej - poprzez nieuwzględnienie celów pomocy społecznej oraz zasady indywidualizacji świadczeń z pomocy społecznej, podstawowych praw konstytucyjnych (art. 18, 32, 67, 68 i 71 ust. 1 Konstytucji RP), a także zasady ogólnej z art. 9 kpa, tj. obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz art. 11 kpa w zw. z art. 107 kpa poprzez zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji, które nie pozwala na ustalenie, w jaki sposób obliczony został miesięczny dochód na osobę w rodzinie i zweryfikowanie czy został on obliczony prawidłowo, zwłaszcza że wliczono premię konsolidacyjną, która jest świadczeniem wypłacanym wyjątkowo. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż Kolegium w sposób nieprawidłowy wskazało podstawę prawną podjętej decyzji, poprzez powołanie się na klauzulę "z późn. zm.". Powyższe sformułowanie pozbawia stronę możliwości prawidłowego zorientowania się w obowiązującym stanie prawnym, gdyż praktycznie wyklucza możliwość odnalezienia wszystkich nowelizacji ustawy, które zostały dokonane po pierwszej publikacji aktu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, iż osoby jakie uważa się w stopniu zasługującym na objęcie świadczeniami rodzinnymi na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych są ściśle określone w tej ustawie. Świadczenia rodzinne bez wątpienia są kierowane do rodzin o niskich dochodach wychowujących dzieci, jednakże do tych rodzin, których dochody nie przekraczają określonych w ustawie wysokości. Podstawowym wyznacznikiem, do jakich osób ma być kierowana pomoc jest kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, które wynosi 504 zł (art. 5 ust.

1 ustawy) i 583 zł dla rodzin, w której wychowywane jest dziecko niepełnosprawne (art. 5 ust. 2 ustawy). W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 725,46 zł i nie uprawnia do przyznania zasiłku rodzinnego, w tym także na zasadzie określonej w art. 5 ust.

3 ustawy.

Dalej wskazano, iż świadczenia rodzinne i świadczenia z zakresu pomocy społecznej, choć o podobnym charakterze, to jednak nie są to sprawy tożsame

i podlegają załatwieniu według odrębnych ustaw. Zasady ogólne, o jakich mowa

w art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej nie mają zastosowania przy wydawaniu decyzji w sprawach o świadczenia rodzinne. Są to zasady obowiązujące przy rozstrzyganiu spraw z zakresu opieki społecznej i nie mogą być stosowane

w sprawach świadczeń rodzinnych.

Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie nie doszło także do naruszenia podstawowych praw konstytucyjnych. Zgodnie z brzmieniem przepisu art.

67 Konstytucji RP, konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego, w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz osobom pozostającym bez pracy nie z własnej woli

i niemającym środków utrzymania ma być realizowane w zakresie i formach określonych ustawą. Również art. 68 Konstytucji stanowiący o prawie do ochrony zdrowia wskazuje, że warunki i zakres udzielania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych określa ustawa. Nie jest zatem uprawniona taka interpretacja tych przepisów, z których wynikałoby, iż mogą one stanowić podstawę indywidualnego roszczenia strony o przyznanie świadczeń rodzinnych. Skoro skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego z dodatkami, to oznacza, że sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy

o świadczeniach rodzinnych, a nie szeroko rozumianych przepisów konstytucyjnych.

Kolegium nie zgodziło się również z twierdzeniem skarżącej o niezachowaniu zasady wyrażonej w art. 9 kpa z uwagi na nie podjęcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji stosownych działań zmierzających do udzielenia wsparcia rodzinie oraz nie pouczeniu w jakikolwiek sposób o świadczeniach, jakie w tej sytuacji można byłoby uzyskać. Organ podkreślił, iż zakres przedmiotowy udzielania stronie informacji

o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy spraw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W niniejszym przypadku była to sprawa dotycząca przyznania świadczeń rodzinnych. Nadto zauważono, iż organ ma obowiązek udzielenia takich informacji, które mają wpływ na wynik sprawy przy określonej normie prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stąd też Kolegium nie dopuściło się naruszenia zasady z omawianego przepisu poprzez nie umieszczenie w treści zaskarżonej decyzji informacji: gdzie

i o jakie świadczenia winna udać się strona.

Wbrew zarzutom skarżącej w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji przedstawiono wnikliwie sposób ustalenia dochodu wnioskującej, wskazując na zaświadczenie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia

28 lipca 2008 r. o wysokości dochodów uzyskanych w 2007 r. przez A. R. (małżonka skarżącej) oraz oświadczenie skarżącej z dnia 30 lipca 2007 r. o uzyskaniu dochodu z gospodarstwa rolnego i zaświadczenie Urzędu Miejskiego w Ł. o wielkości gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do kwestii zweryfikowania dochodu rodziny z powodu wliczona premii konsolidacyjnej, wyjaśniono, iż stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochód" - to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód może być pomniejszony jedynie o dochód utracony (art. 5 ust. 4 ustawy), a zdarzenia jakie powodują utratę dochodu są enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 23 omawianej ustawy. Uzyskanie kwoty pieniężnej z tytułu jednorazowej premii konsolidacyjnej (jak w zaświadczeniu załączonym do skargi) nie jest zdarzeniem pozwalającym na pomniejszenie dochodu rodziny skarżącej, będącego podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.

Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów, a mianowicie braku podania

w podstawie prawnej szczegółowych zmian wprowadzonych do ustawy

o świadczeniach rodzinnych zauważono, iż gdyby którakolwiek z tych zmian miała znaczenie w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zostałaby przez Kolegium przywołana w podstawie prawnej. Skoro taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie, to nie było potrzeby szczegółowego przywoływania zmian wprowadzonych do ustawy

o świadczeniach rodzinnych i o wadliwości zaskarżonej decyzji nie stanowi klauzula "z późn. zm".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej

i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Mając powyższe na uwadze podnieść należy, iż sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (np. orzeczenia o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami), ma bowiem wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd rozpoznając sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji

a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Zawsze jednak podstawą takiego orzeczenia musi być stwierdzenie niezgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. - skarga podlega oddaleniu. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności oraz celowości skarżonej decyzji.

Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną

w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania

i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) – zwanej dalej ustawą. Świadczenia rodzinne przewidziane w/w ustawą przede wszystkim mają na celu wsparcie niezamożnych rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka,

i kierowane są do rodzin o najniższych dochodach. Jak trafnie zauważa organ odwoławczy, to sama ustawa ściśle określa osoby, jakie uważa w stopniu zasługującym na objęcie wspomnianą pomocą. Podstawowym bowiem wyznacznikiem przyznania omawianych świadczeń jest spełnienie ustawowego kryterium dochodowego.

Stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy, świadczeniami rodzinnymi jest między innymi zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka – art. 4 ust. 1. Zgodnie zaś

z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art.

4 ust. 2, czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, gdy dochód rodziny

w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Stosownie do art. 5 ust. 2 w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem

o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.

W niniejszej sprawie w związku z tym, iż K. M. R. wychowuje dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności znajduje zastosowanie kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 2 ustawy, a zatem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać kwoty 583 zł. Tymczasem jak ustaliły organy obu instancji dochód pięcioosobowej rodziny skarżącej wyniósł 43.527,42 zł rocznie, co średnio miesięcznie stanowi - 3.627,29 zł, a w przeliczeniu na osobę - 725,46 zł. Powyższa kwota bez wątpienia przekroczyła określone w art. 5 ust. 2 ustawy kryterium dochodowe, tj. 583 zł. Podstawowy zatem warunek przyznania wnioskowanego świadczenia nie został spełniony.

W ocenie Sądu wskazane wyżej okoliczności znajdują odzwierciedlenie

w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie nie budzą zastrzeżeń. Analiza sytuacji dochodowej rodziny została przeprowadzona w oparciu o dołączone do wniosku zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wystawione przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia 28 lipca 2008 r.,

z którego wynika, iż mąż wnioskującej w 2007 r. osiągnął dochód w wysokości 56.336,60 zł, który po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne - 9.116,43 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - 3.269,50 zł, wyniósł 43.307,20 zł. Do kwoty tej prawidłowo też - na podstawie oświadczenia skarżącej z dnia

30 lipca 2008 r. i zaświadczenia Urzędu Miejskiego w Ł. o wielkości gospodarstwa - doliczono dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 220,22 zł. Wskazane zaświadczenia spełniają warunki określone w art. 23 ust.

4 ustawy. Dodać przy tym należy, iż stosownie do przepisu art. 3 pkt 2 ustawy dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany

w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zaś zgodnie z art. 31 1 lit. a dochodem są między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Błędne jest zatem twierdzenie skarżącej, iż do dochodu rodziny za 2007 r. nie powinna być wliczona premia konsolidacyjna, gdyż jest ona świadczeniem o charakterze wyjątkowym, wypłacanym jednorazowo z uwagi na przejęcie zakładu pracy przez inny podmiot. Przychody z tego tytułu bez wątpienia podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, stąd w myśl art. 3 pkt 1 lit. a ustawy są dochodem rodziny. Organ prawidłowo też przyjął, iż stosownie do art. 3 pkt 23 w sprawie nie wystąpiło żadne zdarzenie opisane w powołanym przepisie, pozwalające na pomniejszenie dochodu rodziny będącego podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.

W konkretnym przypadku nie można było natomiast, co prawidłowo rozważyły organy obu instancji, przyznać świadczenia na zasadzie wyjątku. Zgodnie bowiem

z art. 5 ust. 3 ustawy, istnieje możliwość przyznania omawianego świadczenia przy przekroczeniu kwoty uprawniającej do jego otrzymania o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu

w okresie, na który jest ustalany zasiłek rodzinny, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Omawiany przepis nie mógł być jednak zastosowany

w niniejszej sprawie, gdyż jak ustaliły organy kwota przekroczenia dochodu jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który aktualnie wynosi 48 zł o 94, 46 zł.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż ustalony dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny skarżącej w 2007 r. przekraczał kryterium ustawowe, co musiało skutkować odmową przyznania żądanych świadczeń. Konsekwencją powyższych okoliczności jest niemożność przyznania wnioskowanych dodatków (art. 8 pkt 2), albowiem uprawnienia do nich są ściśle skorelowane z prawem do zasiłku rodzinnego. Zasadą jest bowiem, iż dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują temu uprawnionemu, który ma prawo do samego zasiłku rodzinnego i odwrotnie, gdy nie przysługuje ten zasiłek nie przysługuje też jakikolwiek dodatek do niego.

W tym miejscu podkreślić należy za organem odwoławczym, iż kontrolowana decyzja ma charakter związany, tzn. determinowany przepisami prawa. Powyższe oznacza, iż omawiane świadczenie przyznawane jest przy spełnieniu ściśle opisanych prawem przesłanek i nie zależy od uznania organu czy też woli strony. Zaistnienie określonego stanu faktycznego i prawnego rodzi obowiązek określonego zachowania się organu administracji publicznej. W tych uwarunkowaniach brak jest po stronie organu możliwości indywidualizacji konkretnego przypadku i odstąpienia od przepisów prawa, które wyraźnie i jednoznacznie stanowią, iż przyznanie danego świadczenia następuje przy spełnieniu łącznie wszystkich ustawowych warunków. Niespełnienie choćby jednego z nich, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie, obliguje organ do odmowy przyznania świadczenia i dlatego też skarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 kpa). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa).

Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 11 kpa). Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 9 kpa i podziela stanowisko wyrażone w tym względzie przez organ odwoławczy.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi uznać należy je za całkowicie niezasadne i niemające wpływu na poprawności podjętych rozstrzygnięć.

W szczególności wyjaśnić należy, iż świadczenia rodzinne przyznawane na podstawie omawianej ustawy stanowią odrębny od świadczeń z pomocy społecznej system udzielania wsparcia. Niewątpliwie w/w świadczenia mają podobny charakter, jednak nie są to sprawy tożsame i podlegają załatwieniu według odrębnych ustaw. Zasady, o jakich mowa w ustawie o pomocy społecznej, w tym wskazywane przez skarżącą w art. 2 i 3 nie mają zastosowania przy wydawaniu decyzji w sprawach

o świadczeniach rodzinnych. Są to reguły bezwzględnie obowiązujące przy rozstrzyganiu spraw z zakresu opieki społecznej i nie mogą być przenoszone,

a w konsekwencji i stosowane w omawianym przypadku. Systemy te, nie wykluczają się jednak wzajemnie i pozwalają na równoległe ubieganie się o pomoc na podstawie obu tych ustaw. W każdym jednak przypadku wymagane jest złożenie odpowiedniego wniosku.

Przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie doszło także do naruszenia podstawowych norm prawa konstytucyjnego. Jak wskazano powyżej, zgodnie

z przepisem - art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem

o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 5 ust. 1, gdzie określono kryterium dochodowe na kwotę 504 zł. Ustawodawca podwyższył zatem próg bazowy dla osób, których sytuacja nawet

w gronie osób uprawnionych do zasiłku jest szczególnie ciężka. Przepis ten poprzez podwyższenie kryterium dochodowego (przy spełnieniu którego może być przyznane określone świadczenie) oprócz celu ustawowego, realizuje ponadto nałożony na władze publiczne w art. 69 Konstytucji RP obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym. Wskazana regulacja odnosi się do rodziny, której członkiem jest dziecko niepełnosprawne. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia zasady równości i sprawiedliwości poprzez zrównanie limitu dochodu rodziny, której członkiem jest dziecko niepełnosprawne z rodziną, która posiada dzieci zdrowe. Dla kategorii podmiotów określonych w tym przepisie – czyli rodzin, których członkiem jest dziecko niepełnosprawne ustalono podwyższone kryterium dochodowe na każdego członka rodziny.

Zważywszy na trudną sytuację rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi, niewątpliwie ustalone kwoty maksymalnego dochodu nie są wysokie. Jednakże zwrócić należy uwagę, iż Konstytucja RP gwarantując w art. 71 ust. 1 szczególną pomoc materialną dla rodzin, pozostawia ustawodawcy pewien margines swobody

w ustalaniu progu egzystencjonalnego odpowiadającego minimalnemu poziomowi konsumpcji w danych warunkach społeczno - ekonomicznych. Na gruncie ustawy

o świadczeniach rodzinnych w art. 18 ust. 1 przewidziano, że kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, oraz wysokości świadczeń rodzinnych podlegają weryfikacji co

3 lata z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin, jest kategorią pozwalającą ocenić, na jakim poziomie kształtują się aktualne wymagania dochodowe i wydatkowe rodziny, podmiotem zobowiązanym do badania i przedstawienia wskazanego progu jest Instytut Pracy

i Spraw Socjalnych. Minister Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin (Dz. U. Nr 80, poz. 700) stosownie do delegacji ustawowej z art. 18 ust. 3 ustawy

o świadczeniach rodzinnych określił sposób ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin, w tym grupy wydatków i ich zakres, źródła danych, okres, z jakiego przyjmuje się wysokość cen towarów i usług uwzględniając poziom wydatków gospodarstw domowych. W ocenie Sądu przepisy te zapewniają odpowiednią realizację obowiązków nałożonych na władze publiczne w zakresie pomocy rodzinie. Nie ulega też wątpliwości, iż Konstytucja nie zwalnia rodziny z odpowiedzialności za swoje utrzymanie. Z zasady subsydiarności, której wyraz daje np. art. 72 ust. 2 i preambuła Konstytucji RP wynika, że Państwo udziela pomocy dopiero wówczas, gdy rodzina sama nie jest w stanie zapewnić sobie środków na utrzymanie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/2005, OTK-A 2005/10/115). W konsekwencji, jeżeli rodzina uzyskuje określone dochody przekraczające limit ustawowy nie może otrzymać pomocy Państwa.

Z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezgodności przepisów omawianej ustawy z Konstytucją RP, a co za tym idzie do wystąpienia w tym zakresie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd rozważał bowiem z urzędu ewentualną potrzebę wystąpienia z takim zapytaniem do Trybunału.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).