Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1111/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] nałożył na S. G. (dalej jako: "Skarżący"), karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o ustalenia kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] stycznia 2019 r. w B. przy ul. [...], podczas której zatrzymano samochód osobowy marki F. o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez S. P. G.

W chwili zatrzymania pojazdu do kontroli kierujący przewoził jednego pasażera z ul. [...] w B. na dworzec PKP przy ul. [...] w B. Organ ustalił, że usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Taxify/Bolt. Opłata za wykonanie usługi w wysokości 12,50 zł została uiszczona przy pomocy ww. aplikacji. Kierujący pojazdem usługę przewozu wykonał we własnym imieniu. Zatrzymany do kontroli pojazd - samochód osobowy, przeznaczony był konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący nie okazał oryginalnego wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzony został protokół z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Organ uznał, że kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia przepisów prawa polegającego na:

- wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

- wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określone w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W oparciu o powyższe przepisy oraz ustalenia stanu faktycznego organ nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił:

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej,

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego oraz pominięcie umowy z [...] grudnia 2018 r., zawartej przez Skarżącego z przedsiębiorcą -D. Z.,

- naruszenie art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, mimo że czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym,

- naruszenie art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie na Skarżącego kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł,

- naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy oraz w zw. z art. 4 pkt 6a tej ustawy poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu tej ustawy, pomimo niespełnienia tego kryterium przez Skarżącego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie uwzględnił odwołania i decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy potwierdził wcześniejsze ustalenia organu I instancji zebrane w trakcie kontroli drogowej.

Zdaniem organu II instancji, Skarżący we własnym imieniu wykonywał odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził jednego pasażera - [...] , który został przesłuchany w charakterze świadka. Usługę przewozu osób pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Taxify/Bolt, zainstalowanej w swoim telefonie. Usługę przewozu zamówił na trasie z ul. [...] w B. na dworzec PKP przy ul. [...] w B. W miejsce wskazane w zamówieniu podjechał samochód osobowy marki F. o nr rej. [...]. Pasażer zeznał, że na wykonanie tej usługi nie zawierał żadnej umowy ani z kierowcą ani z żadnym przedsiębiorstwem. Wymienionym pojazdem Skarżący wykonał zamówioną usługę przewozu osób. Po jej zakończeniu przy pomocy aplikacji, z karty płatniczej pasażera zgłoszonej do aplikacji, została pobrana opłata w wysokości 12,50 zł za wykonanie opisanej usługi. Okoliczności zamówienia opisanej usługi przewozu i jej wykonania potwierdzają także wyjaśnienia Skarżącego złożone w charakterze strony. Organ wskazał, że Skarżący wyjaśnił, że z przedsiębiorcą D. Z., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: [...] z siedzibą w E. przy ul. [...] lok. [...] , zawarł umowę z dnia [...] grudnia 2018 r. o świadczenie usług w formie elektronicznej, która umożliwiła mu dostęp do platformy Uber i Taxify. Skarżący wyjaśnił również, że usługi świadczy pojazdem będącym jego własnością. Tego pojazdu nikomu nie wynajmował ani nie użyczał. Nie podpisywał również żadnej umowy o świadczenie usług transportowych. Skarżący wskazał również, że od [...] grudnia 2018 r. do dnia kontroli wykonał 97 kursów, za które otrzymał wynagrodzenie od ww. przedsiębiorcy. Wynagrodzenie zostało mu wypłacone przelewami [...] grudnia 2018 r. w kwocie [...] zł, [...] grudnia 2018 r. w kwocie [...] zł i [...] stycznia 2019 r. w kwocie [...] zł. Strona wyjaśniła również, że wszelkie koszty związane z utrzymaniem pojazdu ponosi ona. Skarżący wyjaśnił, że przed rozpoczęciem przewozów musiał przedłożyć skany dowodu rejestracyjnego pojazdu, ubezpieczenia pojazdu, prawa jazdy, dowodu osobistego i zaświadczenia o niekaralności. Z § 1 umowy z [...] grudnia 2018 r. o świadczenie usług w formie elektronicznej wynika, że przedsiębiorca D. Z. umożliwił Skarżącemu dostęp do platformy Uber i Taxify, a za umożliwienie tego dostępu pobiera wynagrodzenie określone w § 7 tej umowy. Wymieniony przedsiębiorca w wydrukach ze strony aplikacji jest wskazany jako dostawca usług z platformy Taxify.

Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego jednoznacznie wynika, że usługa wykonana przez kierującego w dniu kontroli była odpłatną usługą transportową, wykonaną w jego imieniu, do której powinien posiadać stosowną licencję.

Organ wymienił następujące dowody, znajdujące się w aktach sprawy, które w jego ocenie wskazują na powyższe ustalenia:

- protokół kontroli nr [...] z [...] stycznia 2019 r.,

- protokoły z przesłuchania świadka i strony,

- kserokopia dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu,

- kserokopia umowy z [...] grudnia 2018 r. o świadczenie usług w formie elektronicznej i dokumentacja fotograficzna.

Zdaniem organu II instancji, obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli Skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Fakt ten potwierdza protokół z przesłuchania skarżącego w charakterze strony. Podczas przeprowadzonej kontroli kierujący nie okazał oryginalnego wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani oryginalnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, co potwierdza protokół kontroli nr [...]. Również pismo Dyrektora Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta B. z [...] stycznia 2019 r. nr [...] wskazuje, że strona nie posiada uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Żadne uprawnienia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego nie zostały Skarżącemu udzielone także przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co wynika z pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału KREPTD Biura do spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego przewóz drogowy wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, ponieważ pojazd marki F. o numerze rejestracyjnym [...] jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co potwierdza protokół kontroli i kserokopia dowodu rejestracyjnego pojazdu. Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd kontrolowany tego warunku nie spełniał.

Organ II instancji stwierdził, że przewóz wykonywany w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, co potwierdza protokół kontroli oraz protokół z przesłuchania strony oraz protokół z przesłuchania świadka [...] . Wszystkie warunki wykonanej usługi przewozu zostały ustalone przy pomocy aplikacji Taxify.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza wykonanie przez skarżącego we własnym imieniu usługi, której świadczenie wymaga posiadania licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób. Usługa wykonana w dniu kontroli nie była usługą jednorazową, bowiem skarżący figuruje w bazie kierowców aplikacji, przy pomocy której pasażer zamówił usługę przewozu. Zamieszczenie danych kierowcy i pojazdu służącego do wykonywania usług przewozu osób w bazie aplikacji ma na celu wielokrotne korzystanie z usług oferowanych przez aplikację. Tylko w okresie od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia kontroli wykonał 97 kursów.

Również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy nie jest zasadny. Z treści ust. 1 art. 92a ww. ustawy wynika, że wymienione przepisy sankcjonują naruszenia dokonywane zarówno przez osoby będące przedsiębiorcami jak i nie będące przedsiębiorcami. Działalność zaś wykonywana przez stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i obecnie obowiązującej ustawie Prawo przedsiębiorców.

W konsekwencji, organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierujący wykonywał przewóz osób we własnym imieniu.

S. G. reprezentowany przez adwokata wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2020 r. nr [...] , w której zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej; pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych sprawy dokumenty w postaci zawartej przez Skarżącego z przedsiębiorca D. Z. umowy z dnia [...] grudnia 2018 r. o świadczenie usług, z której wynika, że Skarżący nie powinien być stroną niniejszego postępowania albowiem skontrolowany przewóz wykonywał on w wykonaniu umowy w imieniu Zleceniodawcy;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego tj. wyjaśnień Skarżącego - z których wynika, że nie powinien być adresatem decyzji, albowiem nie jest on podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego,

6) naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wystąpił o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi zarzucono organowi II instancji brak ustalenia, że Skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Pełnomocnik powołał brzmienie art. 4 pkt 1 oraz art. 5b ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że aby uznać, że Skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez Skarżącego mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Wykonywanie krajowego transportu drogowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy Strona, formalnie Skarżący posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej, czy też, że w ogóle Skarżący faktycznie wykonywał przewóz.

Skarżący podniósł, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, że Skarżący wykonywał transport drogowy.

Protokół kontroli drogowej nie wskazuje, na jakiej podstawie Skarżący miałby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia". Skarżący kwestionuje, jakoby w dniu [...] stycznia 2019 r. wykonywał transport drogowy. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego. Organ pominął również treść wyjaśnień strony oraz przedłożone przez niego dokumenty, które wskazują na to, że stroną postępowania nie powinien być Skarżący, ale podmiot, w imieniu którego wykonywany był przewóz. Ponadto, brak przesłanek do uznania, że wykonywane przez Skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Skarżący podniósł, że definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co jest przewozem okazjonalnym, stanowiąc jedynie, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Skarżący twierdzi, że nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozu, jak okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera. W okolicznościach niniejszej sprawy organ nie ustalił z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu, oraz nie ustalił, że czynności Skarżącego mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego. W związku z powyższym brak było możliwości nałożenia kary na Skarżącego za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, skoro Skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego.

Skarżący podkreślił, że organ II stopnia utrzymując w mocy decyzję organu I stopnia naruszył art. 138 kpa albowiem decyzja ta winna podlegać uchyleniu w całości. Ponadto organ II stopnia nie odniósł się do zarzutów Skarżącego sformułowanych w odwołaniu, a dotyczących konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji. W konsekwencji, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 87 u.t.d, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zarzuty zawarte w złożonej skardze skupiają się na zakwestionowaniu wykonywania przez stronę transportu drogowego oraz zakwalifikowania przewozu jako przewóz okazjonalny, konsekwencją powyższego jest w ocenie strony brak możliwości nałożenia na nią kary w związku z naruszeniami określonymi w Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Ustalenia organów orzekających w sprawie nie budzą wątpliwości. Dowody zostały zgromadzone w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej [...] stycznia 2019 r. w B. na ul. [...] , pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Skarżący. Pracownicy organu ustalili, że kierujący pojazdem wykonywał przewóz okazjonalny jednej osoby we własnym imieniu. Tożsamość kierującego nie jest sporna, ponieważ okazał on do kontroli drogowej prawo jazdy, dowód osobisty oraz dowód rejestracyjny pojazdu. W trakcie ustaleń kontrolnych Skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Przewóz wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Jako okoliczność potwierdzoną w trakcie kontroli należy uznać świadczenie przez Skarżącego usługi przewozu. Organ przesłuchał w charakterze świadka pasażera. Usługa była świadczona na trasie z ul. [...] na Dworzec PKP przy ul. [...] w B. Pasażer dokonał zamówienia usługi przewozu za pomocą aplikacji mobilnej Bolt (dawniej Taxify) i za pomocą tej aplikacji dokonano rozliczenia zrealizowanego przewozu, wnosząc elektronicznie opłatę w wysokości 12,50 zł. Z zeznania pasażera wynika, że nie otrzymał on faktury ani paragonu za dokonanie opłaty, żadnej umowy pisemnej z kierowcą ani z inną osobą pasażer nie zawierał. Powyższe ustalenia organu świadczą o tym, że skarżący w dniu kontroli drogowej nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób.

W ocenie Sądu, należy przyjąć ustalenia organu, że Skarżący w dniu kontroli wykonywał krajowy przewóz drogowy osób o charakterze odpłatnym. Pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego wskazanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Z powyższych względów należy uznać, że skarżący wykonywał transport drogowy z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, którego konsekwencją było wymierzenie kary pieniężnej określonej w Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 u.t.d.

Ma rację organ twierdząc, że protokół kontroli jest kluczowym, a zarazem urzędowym dokumentem w sprawie w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół został podpisany przez skarżącego bez uwag, co oznacza, że ustalenia w nim zawarte nie zostały podważone. Również w toku postępowania, w ramach uprawnień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. skarżący nie przedstawił dowodów przeciwko treści zawartej w protokole. W tym stanie rzeczy powyższy dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości.

W ocenie Sądu, zarzuty strony podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut pełnomocnika skarżącego, że organ w takcie ustalania stanu faktycznego pominął dokument w postaci zawartej przez skarżącego z przedsiębiorcą D. Z. umowy z dnia [...] grudnia 2018 r. o świadczenie usług w formie elektronicznej, jest całkowicie chybiony bowiem ww. przedsiębiorca jest jedynie pośrednikiem w podejmowaniu przez skarżącego transportu drogowego osób, świadczą o tym wyjaśnienia skarżącego w trakcie przesłuchania, z których wynika, że samochód jest własnością skarżącego, wszelkie koszty eksploatacji pojazdu ponosi skarżący. Kierowca S. G. oświadczył także, iż podejmuje działalność transportową w zakresie przewozu osób, kiedy ma na to czas i ochotę czyli nie jest w tym względzie związany z przedsiębiorcą D. Z., a zatem strona niniejszego postępowania została ustalona prawidłowo. Przedmiotem umowy z dnia [...] grudnia 2018 r. jest świadczenie przez usługodawcę - partnera flotowego Uber i Taxify na rzecz usługobiorcy zdalnych usług umożliwiających dostęp do platformy Uber i Taxify, przez cały okres trwania umowy. Z powyższej umowy nie wynika, że S. G. będzie świadczył usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu i na rzecz D. z siedzibą w E., lecz umowa przewiduje jedynie zapewnienie przez usługodawcę dostępu do platformy elektronicznej Uber i Taxify, a więc przedsiębiorcy D. D. z siedzibą w E. nie można przypisać naruszenia określonego w Ip. 1.1 i lp. 2.11 Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jak sugeruje to pełnomocnik skarżącego.

Zasadnie organ, odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nieposiadania przez niego statusu przedsiębiorcy wskazuje, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Przyjęcie twierdzenia pełnomocnika strony prowadziłoby do sytuacji absurdalnej, w której każdy, kto wykonuje transport drogowy w rozumieniu u.t.d. nie byłby zagrożony odpowiedzialnością administracyjną, jeśli tylko nie prowadziłby działalności gospodarczej. Powyższe winno w zasadzie prowadzić do całkowitego zlikwidowania sankcji za naruszenie przepisów ustawy, ponieważ byłyby one nieegzekwowalne, a ich wymiar nie miałby znaczenia. W takich okolicznościach bezcelowe byłoby istnienie samej ustawy o transporcie drogowym, niepotrzebnym byłoby bowiem ustalanie jakichkolwiek obowiązków dla wykonujących transport drogowy, skoro ich nieprzestrzeganie nie niosłoby za sobą żadnych konsekwencji. Należy podkreślić, że takie stanowisko jest nieuprawnione. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 15 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 422/16: "Podkreślenia wymaga, iż jak wskazuje się w orzecznictwie, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (zob. wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Op 529/12)".

Zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej".

Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje więc okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy.

Wskazać ponadto należy, odnosząc się do zawartego w skardze twierdzenia, że brak jest dowodów na wykonywanie przez skarżącego okazjonalnego przewozu osób, na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 900/17: "W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1361/06)". W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że w chwili przeprowadzenia kontroli skarżący świadczył wskazaną usługę przewozową, która została zainicjowana przez zleceniodawcę - pasażera, który zamówił przejazd za pośrednictwem aplikacji. Organ podkreśla, że sposób funkcjonowania aplikacji, z której korzystał skarżący jest powszechnie znany, a za przejazd, w trakcie którego doszło do kontroli została pobrana opłata. Przyjmując, że podnoszone w treści skargi twierdzenia są prawdziwe należałoby stwierdzić, że kierowcy oferujący przejazdy za pośrednictwem ww. aplikacji każdorazowo realizują je nieodpłatnie, co stoi w sprzeczności z powszechnie obowiązującą wiedzą i doświadczeniem życiowym. Nieprawdą jest, że kierowcy korzystający z aplikacji podejmują pasażerów "przy okazji". Istotą działania ww. aplikacji jest podjęcie pasażera z wskazanej przez niego lokalizacji, to pasażer podaje również miejsce docelowe przejazdu. Należy podkreślić, że w zależności od dystansu, który będzie miał do pokonania kierowca zmienia się także wymagana do uiszczenia opłata, co - w przypadku przyjęcia tez zawartych w skardze oznaczałoby, że operator aplikacji pobiera zróżnicowaną opłatę za identyczną usługę, tymczasem cena przejazdu ulega zmianie ze względu na koszt przejazdu, za który znaczna część pobranych z konta zamawiającego środków przekazywana jest do kierowcy fizycznie wykonującego przejazd. Trudnym do uzasadnienia byłoby, aby kierowcy godzili się na wykonywanie przewozów nieodpłatnie, podczas gdy podmiot udostępniający aplikację pobierałby opłatę, której wysokość jest dodatkowo uzależniona od fizycznej długości pokonywanej przez kierowcę trasy. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że skarżący realizował przejazd w celu uzyskania korzyści majątkowej. Należy także zaznaczyć, że specyfika działania aplikacji przewozowej, za pośrednictwem której skarżący oferował wykonanie przewozu nie ogranicza liczby przejazdów, które kierowca może wykonać, z zasady oferta ma charakter wielokrotny.

Poddając analizie charakter usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną BOLT podkreślić należy, że Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-434/15 stwierdził, iż: "usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwieniu nawiązania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, stanowi usługę przewozową, a tym samym usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Trybunał wyjaśnił, że usługa ta polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy świadczą usługi. Administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, którą przedsiębiorstwo to pobiera od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą". Warto zauważyć, że przedstawiony przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości mechanizm działania aplikacji, takich jak BOLT jest zrozumiały, a dokonane przez organy ustalenia potwierdziły, że w sprawie mieliśmy do czynienia z takimi właśnie typowymi operacjami.

Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć określoną trasę, należy zatem uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Skarżący korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jego pośrednictwem zlecenie na przewóz osób, uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego. Zasadne było wobec tego nałożenie na skarżącego kary w związku z naruszeniem wskazanym w lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. ("wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji").

Wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego, niemożliwym było zastosowanie wobec skarżącego zapisów art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. o u.t.d., zgodnie z którym dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, gdy zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, przy czym dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Jak podkreślił sam pełnomocnik opłata za przejazd została pobrana przez dostarczyciela aplikacji, nie zaś przez skarżącego, który wykonywał usługę w postaci przewozu osób.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący wykonywał transport drogowy mający charakter okazjonalnego przewozu osób, pojazdem niespełniającym wymagań konstrukcyjnych do wykonywania takiego transportu – pojazd posiadał bowiem tylko pięć miejsc siedzących.

Zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Natomiast wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł (lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. o czym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego przedmiotowej kary.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.

Pozbawiony podstaw jest także zarzut niedostatecznego odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odniósł się do każdego z zarzutów w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy. Zasady działania aplikacji są możliwe do poznania przez każdą osobę potencjalnie korzystającą z niej. Nie ma więc przeszkód, aby nie uznać je za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia.

Wobec bezzasadności zarzutów skargi oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.