Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1002/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie sędzia WSA Stanisław Marek Pietras,, sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Joanna Cygan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) Uchyla decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2005 r. 2) Zaskarżana decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania G. G. dodatku mieszkaniowego od dnia [...] listopada 2005 r. do [...] kwietnia 2006 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż G. G. złożył w dniu [...] października 2005 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Wnioskodawca zamieszkuje sam i sam pozostaje w gospodarstwie domowym.

Wydatki na mieszkanie określone zostały we wniosku w kwocie [...] zł za ostatni miesiąc. Wydatki te potwierdzone zostały zaświadczeniem zarządcy budynku i fakturą VAT z dnia 20 września 2005 r. za zużycie wody.

Z tytułu braku instalacji gazu przewodowego wyliczony został ryczałt na zakup opału w kwocie [...] zł.

Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90% faktycznie ponoszonych wydatków. Wysokość wydatków wyniosła w tej sytuacji kwotę [...] zł.

Wg załączonej deklaracji wnioskodawca nie uzyskał żadnych dochodów.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wys. 15% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie jednoosobowym.

W tej sytuacji wyliczony dochód wynosi kwotę [...] zł. Zgodnie z art. 6 ust. 10 i 11 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.

Rada Gminy może w drodze uchwały podwyższyć lub obniżyć ww. wskaźnik procentowy.

Uchwalą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie podwyższenia wskaźnika procentowego określającego maksymalną wysokość dodatku mieszkaniowego.

Rada Gminy podwyższyła wskaźnik, o którym mowa w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do 90% wydatków.

W tej sytuacji należało wyliczony dodatek ograniczyć do kwoty [...] zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. G. podnosił, iż jest osobą bezrobotną, nie może znaleźć pracy. Nie ma żadnego dochodu i utrzymuje się z niewielkiej pomocy ośrodka pomocy społecznej. Rodzina nie może mu pomóc. Mimo, że pracował w zakładach pracy i uczył się, obecnie jego sytuacja jest bardzo ciężka. Odwołujący prosi o zwiększenie dodatku i przyznanie go na stałe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r. zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na fakt, iż przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa wszczęta pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o zgodność art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz zgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż rozstrzygnięcie omawianej kwestii będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż przy ustalaniu prawa skarżącego do dodatku mieszkaniowego ma zastosowanie przepis § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 maja 2006 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu.

Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej zwanej ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Bezspornym jest, iż zarówno Prezydent Miasta P. w swojej decyzji z dnia [...] października 2005 r., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. zastosowało do ustalenia wydatków za zajmowany przez skarżącego lokal rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), które określa rodzaje wydatków stanowiących podstawę dla obliczenia dodatku mieszkaniowego. W przepisie § 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia wskazano, iż do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki określone w tym rozporządzeniu w wysokości naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy obu instancji przyjęły więc, iż przy ustalaniu kwoty wydatków na lokal ponoszonych przez wnioskodawcę dla celów ustalenia dodatku przyjmuje się kwotę w wysokości 90% faktycznych wydatków na lokal.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

Zgodnie z treścią art. 190 pkt. 1 i 4 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie sygn. akt V CA 1/02 (LEX nr 56019), komentując zapis art. 190 pkt. 1, stwierdza kategorycznie: "Art. 190 ust. 1 Konstytucji nadaje orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego rangę powszechnie obowiązujących i ostatecznych".

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sam w sobie, powoduje skutki uchylenia decyzji (tu rozkazu personalnego). Teza ta wynika, po pierwsze, z zasady związania sądu wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny – Naczelny Sąd Administracyjny w tezie wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 410/97 (publikacja LEX nr 48697) stwierdził, że "Powszechnie obowiązująca wykładnia ustawy wiąże organy państwa oraz sądy przez cały okres obowiązywania ustawy, tj. od daty jej wejścia w życie do dnia utraty mocy obowiązującej." – jak i po drugie, z zasady, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wskazujący na niekonstytucyjność danego aktu, tworzy z mocy prawa przesłankę do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie decyzji, o czym stanowi art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, co z kolei pociąga za sobą określone skutki zawarte w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wcześniej skutki zawarte w art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym).

Teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA 1084/99 z dnia 18 czerwca 1999 r. (LEX nr 46247) stwierdza: "Jest zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Naczelny Sąd Administracyjny". Dalej w uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że: "W świetle powołanej normy konstytucyjnej nasuwa się wniosek, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną ostatecznej decyzji jest, co do zasady, powinność uchylenia takiej decyzji. Wskazać trzeba także, iż przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1) oraz że skargę w takiej sytuacji wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Tak więc podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o konstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej) jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego".

Pogląd ten podzielają inne liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. wyrok z dnia 25 października 1999 r. w sprawie sygn. II SA 1294/99 (LEX nr 46246), wyrok z dnia 11 sierpnia 1999 r. w sprawie sygn. akt II SA 1027/99 (LEX nr 46809).

Niejako na marginesie tych rozważań, podnieść tu należy, że wskazaną wyżej przesłankę wznowieniową, określoną w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, należy tu rozumieć jako abstrakcyjną możliwość, a więc dla uzyskania skutku uchylenia danej decyzji, gdy została ona już zaskarżona, nie jest konieczne wszczynanie osobnego postępowania, przewidzianego wyżej wskazanym przepisem.

Wskazać natomiast należy, iż nie jest zasadne żądanie skarżącego przyznania mu dodatku na stałe. Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.