Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2464/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski AWSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004r. sprawy ze skargi M. J. i G. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r. NR [...] w przedmiocie nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasadza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących G. J. i M. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] kwietnia 2000r. G.W. poinformował organ nadzoru budowlanego, iż G. i M.J. wybudowali budynek gospodarczy z przeznaczeniem na inny cel. W dolnej części tego zabudowania zlokalizowane są obory, w których hodowane jest stado kóz. Natomiast na parterze tegoż zabudowania jest zlokalizowane mieszkanie.

Po przeprowadzeniu w dniu [...] maja 2000r. oględzin i zebraniu materiału dowodowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego decyzją z 26 czerwca 2000r., nr [...] nakazał G. i M.J. w zakreślonym terminie przedłożenie dokumentów dotyczących robót budowlanych wykonanych w związku z przebudową parteru budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w O. Obowiązek ów obejmował przedłożenie:

inwentaryzacji budowlanej części parteru budynku gospodarczego wraz z określeniem docelowej funkcji pomieszczeń,

opinię techniczną robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych o specjalności konstrukcyjno-budo wlanej, stwierdzającej stan techniczny budynku oraz zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w okresie ich wykonywania tj. zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z dn. 19.07.1966r., nr 10). W przypadku naruszenia tych przepisów, opinia winna zawierać ocenę zgodności przedmiotowej części budynku gospodarczego z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 10, poz.46 oraz obecnie obowiązującymi Polskimi Normami, przepisami budowlanymi i zasadami sztuki budowlanej. W przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane w przedmiotowej części budynku gospodarczego zostały wykonane niezgodnie z obowiązującymi przepisami, ocena winna zawierać zakres wymaganych zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

inwentaryzację przyłącza kanalizacji sanitarnej i wewnętrznej instalacji wód.-kań. wraz z opinią techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w zakresie instalacji sanitarnych,

inwentaryzację przyłącza elektrycznego i wewnętrznej instalacji elektrycznej wraz z opinia techniczną, sporządzoną przez osobę uprawnioną w zakresie instalacji elektrycznych.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji stwierdził, iż w południowo-zachodniej części działki położonej przy ul.[...] w O. istnieje obiekt budowlany o wymiarach 4,60 x 12,20 m. Obiekt posiada konstrukcję murowaną: ściany o grubości 25 cm wykonane z cegły białej [...] strop wykonany jako żelbetowy na belkach stalowych. Budynek posiada dach o konstrukcji stalowej, jednospadowy ze spadkiem w kierunku południowo-zachodnim, kryty blachą trapezową. Obiekt ten wybudowany został w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...].1979r., znak [...] , którego integralną częścią jest projekt budowlany opracowany przez T.H. oraz zgodnie z naniesionymi poprawkami, zaakceptowany przez Architekta Miejskiego Z.D.

W efekcie wybudowany budynek gospodarczy pod całością posiada podpiwniczenie, natomiast nad parterem poddasze użytkowe, które wykorzystywane jest na cele gospodarcze. W jednym pomieszczeniu w poziomie podpiwniczenia, służącym celom inwentarskim, a będącym przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, zgodnie z ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winien być przywrócony poprzedni sposób użytkowania.

Ponadto ustalono, że w części parterowej przedmiotowego budynku gospodarczego znajdują się trzy izby, przy czym jedno pomieszczenie, usytuowane w części północnej wykorzystywane jest jako gospodarcze, a dwa pozostałe użytkowane są jako mieszkalne. Z kuchni prowadzi wejście do łazienki. Obecnie budynek posiada instalacje wód.-kań. oraz energii elektrycznej.

Nie ulega także wątpliwości, że zakres zmian, który został zaakceptowany w trakcie budowy przez architekta Urzędu Miejskiego, znacznie odbiegał od zmian wykonanych w trakcie budowy. W efekcie przebudowana jest część parterowa budynku, a jego wyposażenie sugeruje inny sposób użytkowania obiektu.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli G. i M.J. (zwani dalej skarżącymi) podnosząc, iż przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został zgodnie z otrzymanym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonymi zmianami. "Zgłoszenie do Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w O. o zakończeniu budowy oraz odbiór budynku gospodarczego nastąpił pod koniec maja 1994r." Wyjaśnili również, iż w związku z remontem budynku mieszkalnego zmuszeni byli przenieść do budynku gospodarczego meble - na czas remontu. Niezasadne są również przypuszczenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż wykorzystują pomieszczenia usytuowane na poziomie parteru budynku gospodarczego dla celów mieszkalnych. W swoim piśmie z [...].07.2000r. potwierdzili dodatkowo, iż budynek gospodarczy wybudowali ściśle na podstawie projektu budowlanego oraz zgodnie z naniesionymi poprawkami zaakceptowanymi przez Architekta Miejskiego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 21 sierpnia 2000r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż w świetle przepisu art.71 ust. l prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, a w myśl ust.2 pkt l tego artykułu przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi, które poprzednio miało inne przeznaczenie. Natomiast samowolna zmiana sposobu użytkowania skutkuje zastosowaniem przepisów art.50 i 51 zgodnie z art.71 ust.3 prawa budowlanego. "Zgodnie z art.51 ust. l pkt 2, ust.2 w/w ustawy przed upływem terminu, o którym mowa w art.50 ust.4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Zakres zmian, który został zaakceptowany w trakcie budowy, znacznie odbiegał od zmian wykonanych w trakcie budowy. Przebudowana została część parterowa budynku gospodarczego i nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Wobec powyższego skoro zmieniono funkcję przedmiotowego budynku i dokonano w nim szeregu w/w zmian niezgodnie z przepisami

Prawa budowlanego, to słusznie organ I instancji nałożył w/w obowiązek, szczególnie, że obecna grubość ścian i materiał użyty do budowy nie spełnia normy cieplnej dla budynku mieszkalnego.

Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 sierpnia 2000r. nr [...] zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. G. i M. J. Skarżący ponownie podnieśli okoliczności, iż budynek gospodarczy od podpiwniczenia do samej góry wybudowali zgodnie z projektem budowy i nie dokonywali żadnych zmian w budowie. Ze względu na nadmiar słońca zamienili funkcję pomieszczeń na parterze budynku gospodarczego i przenieśli pralnię z pierwszego od strony południowej pomieszczenia do pomieszczenia środkowego oraz przepierzyli je cienką ścianą z cegły, celem odizolowania pralni od trzonu kuchennego, żadnych innych zmian nie stosowali. Nie zgadzają się również z użytym w uzasadnieniu decyzji określeniem: "w związku z przebudową parteru", skoro żadnej przebudowy nie było, a nawet nie wskazano na czym polegała ta przebudowa. Ponadto podnoszą, iż parter budynku gospodarczego nigdy nie spełniał funkcji mieszkalnej, tylko gospodarczą. Jedynie czasowo przechowywane są tam meble do czasu zakończenia robót remontowych w budynku mieszkalnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz motywy, którymi się kierował i wniósł o jej oddalenie.

Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Zasada ta ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż organy administracji publicznej w sposób niejasny określiły przedmiot prowadzonego przez nie postępowania. Z jednej bowiem strony nałożone na skarżących obowiązki, treść sporządzonych uzasadnień, a nawet zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z [...].05.2000r. wskazują, iż przedmiotem postępowania była samowolna przebudowa części parteru budynku gospodarczego. Z drugiej zaś strony powoływana w treści uzasadnienia organu odwoławczego argumentacja prawna wskazuje, iż chodzi o postępowanie w sprawie samowolnego dokonania zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Niewątpliwie zatem ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy winny jednoznacznie określić przedmiot postępowania.

Następnie podkreślić należy brak pełnej adekwatności powołanej podstawy prawnej w stosunku do nałożonych obowiązków. Powołany art.51 ust. l pkt 2 prawa budowlanego przyznaje organom nadzoru budowlanego kompetencję do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określenia terminu dla wykonania tych czynności. O ile w przedłożonej dokumentacji zawartej w aktach sprawy brak jest dokumentacji dotyczącej przyłącza kanalizacji sanitarnej i wewnętrznej instalacji wód.-kań. oraz przyłącza elektrycznego i wewnętrznej instalacji elektrycznej - budynek gospodarczy w zatwierdzonym projekcie nie ma tych instalacji, to nie sposób przyjąć, iż żądanie opinii technicznej robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, stwierdzającej stan techniczny budynku oraz zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi jest czynnością mającą na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu wyżej powołanego przepisu. Zgodnie z brzmieniem art.81c ust.2 prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Co więcej zgodzić się należy z argumentem skarżących, iż organy nie wskazały na czym polegała "ustalona" przez nie przebudowa parteru budynku gospodarczego. Oba organy w sposób symptomatyczny posługują się bowiem wyłącznie ogólnikami: "zakres zmian, który został zaakceptowany w trakcie budowy, znacznie odbiegał od zmian wykonanych w trakcie budowy", "przebudowana została część parterowa budynku gospodarczego", "dokonano w nim szeregu w/w zmian". Żaden w organów w swojej decyzji nie wskazał jednak w sposób jednoznaczny na czym polegała owa przebudowa i jakich to zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego dokonali skarżący, a które to zmiany konstrukcyjne wymagałyby objęcia ich procedurą pozwolenia na budowę. Tym samym nie znajduje uzasadnienia nałożenie na skarżących obowiązku przedłożenia opinii technicznej robót budowlanych sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, skoro organy nie wskazały jakie to roboty budowlane wykonane zostały przez skarżących poza zatwierdzonym wraz ze zmianami projektem i pozwoleniem na budowę.

Odnośnie natomiast uznania przez organy administracji publicznej, iż nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego - cała argumentacja winna być ukierunkowana na wykazanie tego faktu, w szczególności na wykazaniu sprzeczności między zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę przeznaczeniem obiektu (pralnia, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie na przechowywanie sprzętu ogrodniczego) i oświadczeniami skarżących o użytkowaniu obiektu zgodnie z przeznaczeniem a stanem faktycznym. Skarżący nie wyjaśnili np. docelowej funkcji parteru budynku gospodarczego, czy też potrzeby dla funkcjonowania budynku gospodarczego wydzielenia w nim "trzonu kuchennego", skoro - jak sami przyznają - mają w swoim budynku mieszkalnym kuchnię - nie jest więc to tzw. kuchnia letnia.

W konsekwencji zarzucić można również zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, iż nie w pełni odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Podsumowując stwierdzić należy, iż z wyżej przedstawionych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, gdyż nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.