Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 145  par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Z. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r.

nr KKU – [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia

[...] listopada 2015 r. nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę Gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy

ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej

KW nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część tej decyzji.

Powyższa decyzja komunalizacyjna nie została zaskarżona w ustawowym terminie i stała się ostateczna.

Następnie [...] Urząd Wojewódzki w W. przy piśmie z dnia

[...] sierpnia 2012 roku przekazał pełnomocnikowi Z. B. kopię decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez adresata w dniu 17 sierpnia 2012 roku.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 roku J. i Z. B. - właściciele jednego z lokali w budynku położonym przy ul. [...] w W., współwłaściciele części wspólnych budynku oraz użytkownicy wieczyści udziału 1/2 działki ewidencyjnej nr [...], którzy nie brali udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, zakwestionowali prawidłowość decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku - składając odwołanie od tej decyzji.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] czerwca

2013 roku nr [...] stwierdziła wniesienie odwołania przez małżonków B. z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa.

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia

26 marca 2014 roku sygn. akt I SA/Wa 1861/13 - w wyniku rozpatrzenia skargi J. i Z. B. - uchylił zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2013 roku wskazując jednocześnie, że obowiązkiem organu odwoławczego było rozpoznanie pisma skarżących z dnia [...] sierpnia 2012 roku nie jako odwołania, a podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

W związku z tym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa - działając na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazała przedmiotowe wystąpienie z dnia 27 sierpnia 2012 roku Wojewodzie [...] do rozpatrzenia w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia

2015 roku wznowił postępowanie w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku nr [...] - z uwagi ma fakt, że J. i Z. B. bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu komunalizacyjnym.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się od decyzji – w niniejszej sprawie od dnia 17 sierpnia 2012 roku. Ponieważ wniosek o wznowienie postępowania został złożony osobiście w dniu 30 sierpnia 2012 roku – zatem ww. termin został dotrzymany.

Następnie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca

2011 roku stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez dzielnicę - gminę [...] własności udziału wynoszącego 1/2 część w budynku położonego przy ul. [...] w W., posadowionym na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m², uregulowanym w księdze wieczystej [...].

Po rozpatrzenia odwołania Z. B. od powyższej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku

nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. :

- uchylił prawomocną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku;

- na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 1 tej ustawy oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nabycie przez dzielnicę - gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej [...] z wyłączeniem z budynku na niej posadowionego 1 sprzedanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m², z którym związany jest udział wynoszący 1/2 niepodzielna część budynku i urządzeń budowlanych służących do wspólnego użytku wszystkich współwłaścicieli oraz użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 1/2 część działki.

W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest zarówno grunt oznaczony w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², uregulowany obecnie w księdze wieczystej [...] jak i budynek na nim posadowiony z wyłączeniem 1 sprzedanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...]m², z którym związany jest udział wynoszący 1/2 niepodzielna część budynku i urządzeń budowlanych służących do wspólnego użytku wszystkich współwłaścicieli oraz użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 1/2 część działki gruntu.

Dodał, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, przedmiotowego postępowania.

Stronami postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 5 ust 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. są Skarb Państwa i właściwa gmina, na której rzecz następuje przekształcenie własnościowe, a także podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej postępowaniem komunalizacyjnym.

Z. J. i Z. B. - jako właściciele jednego z lokali w budynku położonym przy ul. [...] w W., współwłaściciele udziału wynoszącego 1/2 w częściach wspólnych budynku oraz użytkownicy wieczyści udziału wynoszącego 1/2 część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m² - są bez wątpienia stronami przedmiotowego postępowania, które nie brały udziału w poprzednich postępowaniach administracyjnych dotyczących tej nieruchomości.

W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że opisana wyżej nieruchomość - z wyłączeniem 1 sprzedanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...]m², z którym związany jest udział wynoszący 1/2 niepodzielna część budynku i urządzeń budowlanych służących do wspólnego użytku wszystkich współwłaścicieli oraz użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 1/2 część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m² - stanowiła w dniu 27 maja 1990 roku (data wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 roku) własność ogólnonarodową - państwową i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - przedmiotowa nieruchomość z wyżej opisanymi wyłączeniami stała się w dniu wejścia w życie tej ustawy, a więc w dniu 27 maja 1990 roku z mocy prawa własnością dzielnicy - gminy [...].

Na zakończenie organ podniósł, iż sporządzony spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego (państwowego), obejmujący budynek opisany w karcie inwentaryzacyjnej był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Dzielnicy Gminy [...] przez okres od dnia [...] listopada 1990 roku do dnia

[...] grudnia 1990 roku.

O wyłożeniu spisu inwentaryzacyjnego do publicznego wglądu i możliwości zgłaszania zastrzeżeń do Komisji Inwentaryzacyjnej zainteresowane osoby i jednostki zostały powiadomione ogłoszeniem na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Dzielnicy Gminy [...] oraz w prasie. Zastrzeżeń nie zgłoszono.

Odwołania od ww. decyzji Wojewody [...] złożył Z. B. oraz J. B.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. brak należytego uzasadnienia i powołania się na konkretny materiał dowodowy;

2. brak przeprowadzenia postępowania zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nakazał przeprowadzenie postępowania od początku;

3. uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niejasne, np. zostało wskazane w niej, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność ogólnonarodową - państwową i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego - jakiego ?;

4. brak powiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich osób zainteresowanych a) spadkobierców właścicieli hipotecznych, b) M. i S. B., którym decyzją nr [...] z dnia [...].07.1984 r. oddano prawo użytkowania wieczystego do 1/2 gruntu i przekazano na własność.

Podniesiono również inne argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu podniosła, że podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, iż przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Przy czym należy również podkreślić, że decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ww. ustawy.

W kontekście ww. przepisu nie ulega wątpliwości, iż organ administracji winien w pierwszej kolejności ustalić, czy przedmiotowe mienie, które stanowiło w dniu

27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa było mieniem państwowym, a następnie po pozytywnym ustaleniu w tym zakresie - czy należało w tym dniu do podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Po ustaleniu, że mienie spełniało przesłanki do jego komunalizacji z mocy prawa, organ winien w dalszej kolejności ustalić, czy nie wystąpiły przesłanki wyszczególnione w art. 11-12 tejże ustawy.

W zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość - z wyłączeniem 1 sprzedanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m2, z którym związany jest udział wynoszący 1/2 niepodzielna część budynku i urządzeń budowlanych służących do wspólnego użytku wszystkich współwłaścicieli oraz użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 1/2 część działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 - stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową - państwową i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W związku z tym na podstawie

art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość z wyżej opisanymi wyłączeniami stała się w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością dzielnicy - gminy [...]. Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że do wyłożonego do publicznego wglądu sporządzonego spisu inwentaryzacyjnego mienia ogólnonarodowego (państwowego) obejmującego budynek opisany w karcie inwentaryzacyjnej w siedzibie Urzędu Dzielnicy Gminy [...] przez okres od dnia [...] listopada 1990 r. do dnia [...] grudnia 1990 r. nie zgłoszono zastrzeżeń. O wyłożeniu spisu inwentaryzacyjnego do publicznego wglądu i możliwości zgłaszania zastrzeżeń do Komisji Inwentaryzacyjnej zainteresowane osoby i jednostki zostały powiadomione ogłoszeniem na tablicy ogłoszeń w: Urzędzie Dzielnicy Gminy [...] oraz w prasie. Zatem skoro nie zgłoszono zastrzeżeń w ww. zakresie do dnia [...] grudnia 1990 r., to zasadne jest przyjęcie stanowiska, że przedmiotowa nieruchomość z wyżej wskazanym wyłączeniem należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz właściwej gminy - dzielnicy - gminy [...].

Organ podkreślił także, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na fakt złożenia odpowiednich wniosków dawnych właścicieli w terminie określonym w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50. poz. 279) oraz dokumentów późniejszych, za wyjątkiem aktu notarialnego z dnia 3 grudnia 1985 r. na mocy którego lokal mieszkalny oraz udział wynoszący 1/2 części budynku i urządzeń służących do wspólnego użytku wszystkich mieszkańców został sprzedany przez Skarb Państwa na rzecz J. i Z. małż. B. Wobec tego w niniejszej sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka, o której mowa w art. 11 ww. ustawy dnia 10 maja 1990 r. wyłączająca przedmiotową nieruchomość z komunalizacji z mocy prawa. Przy czym postępowanie komunalizacyjne ma na celu jedynie stwierdzenie, czy określona nieruchomość Skarbu Państwa stała się z mocy prawa mieniem właściwej gminy, czy też z uwagi na jej wyłączenie z komunalizacji stała się mieniem komunalnym.

Organ odniósł się też się do kwestii braku powiadomienia o toczącym się postępowaniu M. i S. B. i wyjaśnił, że decyzją z dnia

[...] sierpnia 2000 r. Nr [...] wydaną przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., orzeczono o wykreśleniu małż. S. i M. B. z rejestru gruntów jako władających do 1/2 części działki nr [...]. Dlatego też - na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50. poz. 279) - udział w budynku przysługujący małż. B. pozostał własnością Skarbu Państwa, gdyż wniosek o własność czasową nie został złożony.

Na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. B. – wnosząc o jej uchylenie jako wadliwej oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W skardze w większości powtórzył argumenty prezentowane wcześniej. Dodał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie odniosła się do jego zarzutów, nie ujawniła, czy są one zasadne czy też nie – co świadczy o nierozważeniu istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej nieuwzględnienie i podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - stwierdzając, iż zarzuty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia, zarówno faktycznego, jak i prawnego i jako takie nie mogły zostać uwzględnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 2016, poz. 718 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a".

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie – lecz z innych przyczyn niż wskazano w skardze.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., która uchyliła prawomocną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku oraz stwierdziła nabycie przez dzielnicę - gminę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku nieodpłatnie prawa własności nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej [...] z wyłączeniem z budynku na niej posadowionego 1 sprzedanego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m², z którym związany jest udział wynoszący 1/2 niepodzielna część budynku i urządzeń budowlanych służących do wspólnego użytku wszystkich współwłaścicieli oraz użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 1/2 część działki.

Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. k.p.a., regulującego nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 oraz 145b §1 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art.145a § 1 lub art.145b k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym, że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. – tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 k.p.a.

A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności – w ramach badania czy spełnia on warunki formalne – ocena, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. W przypadku uznania, że spełnione zostały ww. przesłanki wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 k.p.a. (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Wydanie postanowienia w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a. uprawnia organ do zbadania, czy zaistniała przesłanka wznowieniowa uprawniająca do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 albo art. 151 § 2 k.p.a.

Jednocześnie organ winien mieć na uwadze treść art. 146 § 1 k.p.a., który stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

W niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowania był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Fakt ten nie był kwestionowany przez żadną ze stron. Jest niewątpliwe, iż Z. B. nie uczestniczył bez własnej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r. Zatem uzasadnione jest stanowisko organu, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zatem - skoro w niniejszej sprawie ww. przesłanka zaistniała - to zgodnie z art. 151

§ 1 pkt 2 k.p.a. organ mógł uchylić dotychczasową decyzję (gdyż stwierdził istnienie podstawy do jej uchylenia) i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy -jednakże pod warunkiem, iż nie zachodziła negatywna przesłanka wznowienia (upływ czasu).

Tymczasem bezsporne jest, że Wojewoda [...] decyzją z dnia

[...] listopada 2015 r. uchylił prawomocną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku - a więc 19 letnią. Naruszył tym samym przepis art 146 § 1 k.p.a.

W tym przypadku organ powinien zastosować przepis art. 151 § 2 k.p.a. - jeżeli w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Na zakończenie Sąd pragnie podkreślić, że wykładnia art. 146 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż bieg terminu odpowiednio: dziesięcio- i pięcioletniego rozpoczyna się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji pozostałym stronom postępowania. Budziło wprawdzie wątpliwości, czy w wypadku wielości stron za datę początkowa należy traktować pierwsze czy ostatnie doręczenie, jednakże w tym zakresie również w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że w takim wypadku omawiany termin biegnie od daty ostatniego doręczenia albowiem to ta data decyduje o terminie uostatecznienia się decyzji. Czym innym jest wszak doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania, a czym innym wejście decyzji do obrotu prawnego. To ostatnie następuje już z chwilą pierwszego doręczenia decyzji stronie postępowania.

Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

12 stycznia 2009 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1776/07 w którym stwierdził: "Uregulowanie objęte art. 146 § 1 k.p.a., którego naruszenie zarzuca skarga kasacyjna określając początek biegu wskazanych w nim terminów posługuje się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Przyjąć należy, iż w rozumieniu tego przepisu chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony. Doręczenie decyzji, o jakim mowa w tym przepisie to skierowanie decyzji do którejkolwiek ze stron biorących udział w postępowaniu i doręczenie im tej decyzji, a termin 5-letni wymieniony w tym przepisie biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Zgodnie z tym przepisem datą doręczenia jest data doręczenia decyzji stronie biorącej udział w postępowaniu, nie zaś osobie, która na podstawie przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domaga się wznowienia postępowania, a której decyzja w postępowaniu, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania nie była doręczona. Odmienne w tej mierze stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej jest całkowicie nietrafne. Upływ terminu przewidzianego w art. 146 § 1 k.p.a. jest negatywną przesłanką do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania i po jego upływie decyzja w tym trybie nie może zostać wzruszona niezależnie od przyczyn, które wywołały nierozstrzygnięcie sprawy przed upływem tego terminu. Bez znaczenia w związku z tym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji były wskazywane w skardze kasacyjnej okoliczności, które miały wpływ na przewlekłość postępowania i stanowisko Sądu I instancji w tej mierze należy w pełni aprobować."

Podsumowując Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające w sprawie naruszyły przepis art.146 § 1 k.p.a. oraz art. 151 § 2 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu a następnie podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit a i c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.