Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 296/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Jakub Linkowski(spr.), Protokolant Joanna Dziedzic, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. P. oraz O. w O. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nacjonalizacji przedsiębiorstwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2003r nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Gospodarki i Pracy na rzecz O. w O. kwotę 500zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W 1991r. wszczęte zostało przez Ministra Przemysłu i Handlu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności trzech aktów administracyjnych:

* orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa W. Sp. Komandytowa dawniej B. B. O. pow. W.,

* zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. w O. B.B.,

* orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. wydanego w

porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Ska Komandytowa dawniej B.B. w O.

Minister Przemysłu i Handlu decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa oraz zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. a także - orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. dotyczącego zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego - w części "dotyczącej mienia ściśle związanego z funkcjonowaniem zakładu przejętego na własność Państwa, objętego tym protokółem".

Stwierdził natomiast nieważność orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. w części dotyczącej przejęcia protokółem zdawczo-odbiorczym nieruchomości B.B. zabudowanej domem mieszkalnym nr katastru [...].

W wyniku skargi na tę decyzję wniesionej przez O. w O. - Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 1996 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości wskazując w motywach, że w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności zaś nie

ustalono ilu pracowników ww. zakład zatrudniał na jednej zmianie i to wyłącznie przy produkcji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy i ustaleniu w oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, że na dzień [...] lutego 1996 r. zakład zatrudniał przy produkcji na jednej zmianie ponad 200 pracowników, Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] października 1998 r. - odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948 r.

* odmówił także stwierdzenia nieważności zarządzenia z dnia [...] lipca 1949 r. w

sprawie objęcia w zarząd państwowy Przedsiębiorstwa P. (B.B.)

* oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. "w

części dotyczącej mienia ściśle związanego z funkcjonowaniem w/w zakładu "przejętego na własność Państwa a objętego protokółem zdawczo-odbiorczym z dnia [...].X. - [...].XI.1948r.,

* natomiast stwierdził nieważność orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie

zatwierdzenia protokółu zdawczo odbiorczego w części dotyczącej przejęcia nieruchomości B.B. zabudowanej domem mieszkalnym Nr kataster [...]".

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że protokółem zdawczo-odbiorczym objęto również działkę [...] z posadowionym na niej budynkiem mieszkalnym, która to działka wyłączona została spod upaństwowienia na mocy postanowienia wojewódzkiej komisji d/s upaństwowienia przedsiębiorstw z dnia [...] października 1947 r. Organ orzekający wskazał, że nieruchomość oznaczona numerem [...] nie stanowiła integralnej części składowej przejmowanego zakładu. Wskazano, że orzeczenie o zatwierdzeniu protokółu zdawczo-odbiorczego obejmującego, jako przejętą, także tę nieruchomość rażąco narusza prawo.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1999r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek O. w O. - Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 1998 r.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez O. podniesiono, że żaden z dokumentów,

zgromadzonych w aktach sprawy nie dawał podstaw do przyjęcia, że na działce Nr [...] znajdował się budynek mieszkalny. Ustalenia w tej kwestii są sprzeczne z dołączonym do akt protokółem badania księgi wieczystej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. wskazując w motywach, że decyzje te podjęte zostały bez jednoznacznego, całościowego ustalenia "relacji pomiędzy majątkiem przedsiębiorstwa a majątkiem osobistym rodziny B." oraz bez ustosunkowania się do licznych zarzutów stron formułowanych w postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznając po raz kolejny sprawę, w związku z uchyleniem poprzednich decyzji, Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności - orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] czerwca 1948r., natomiast - w powołaniu na art.156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art.157 § 1 i § 2 kpa -stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego w części dotyczącej "przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia, będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej".

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że orzeczenie Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa "W. Sp.Komandytowa dawniej B.B. w O. wydane zostało zgodnie z dyspozycją art.3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U.Nr 3, poz. 17), natomiast z rażącym naruszeniem prawa wydane zostało zarządzenie z dnia [...] lipca 1949 r. w sprawie objęcia w zarząd państwowy przedsiębiorstwa P. B.B. w O. jak również orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. o zatwierdzeniu protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn.W. Sp. Komandytowa dawniej B.B. w części dotyczącej przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej. Przedsiębiorstwo, bowiem stanowiące wyłączną własność B. B. zostało w dniu [...] grudnia zlikwidowane - na wniosek właściciela -firma

została wykreślona z rejestru handlowego. Skoro zatem przedsiębiorstwo nie istniało w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej (5 lutego 1946 r.) to nie mogło być przejęte na własność Państwa. Fakt wydzierżawienia tego przedsiębiorstwa (będącego po tej dacie wyłączną własnością B.B. jako osoby fizycznej) - W. Sp.Komandytowa, nie może przesądzać, że była to kontynuacja firmy. Skoro zatem orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego obejmowało swym zakresem mienie niebędące własnością wspólnoty, to w tej części zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy (w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy art. 127 § 3 kpa na wniosek O.) decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2002r.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, O. w O., zakwestionowały zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. W. dawniej B.B. W skardze zarzucono, że Minister Gospodarki nie wskazał przepisu prawa, który, w jego ocenie, został rażąco naruszony, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Zarzucono nadto, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. wydana została z naruszeniem art.6 ust.l ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r.

Po rozpatrzeniu tej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2003r. sygn. akt IV SA 3107/02:

uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2002r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn W. Sp. Komandytowa dawniej B. B. w części

dot. przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ nie poczynił stosownych ustaleń dotyczących działki nr [...], która wymieniona została na stronie [...] protokółu zdawczo-odbiorczego jako wchodząca w skład terenu zakładu i podlegająca przejęciu.

W uzasadnieniu wyroku wskazano także, że organ nie dokonał oceny w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 kpa w odniesieniu do przejętych w ramach nacjonalizacji ruchomości i nieruchomości (w tym także działki z budynkiem mieszkalnym właściciela, wymienionej w załączniku nr [...] do protokołu jako "wyłączone spod nacjonalizacji") nie związanych z działalnością przedsiębiorstwa.

W wyniku rozpoznania sprawy po raz kolejny po wyroku NSA, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn W. Sp. Komandytowa dawniej B. B. w części dotyczącej przejęcia składników majątkowych niezwiązanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w postaci: domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi, położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa, objętych protokółem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w okresie od [...] października do [...] listopada 1948r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2003r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2002r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2002r. tylko w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn W. Sp. Komandytowa dawniej B. B. w części dot. przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej. - i tylko w tej części organ mógł rozpatrywać sprawę po wyroku NSA - w pozostałej zaś części w obrocie prawnym

pozostały nieuchylone przez NSA decyzja z dnia [...].04.2002r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] czerwca 2002r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przejęcie składników majątkowych niezwiązanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w postaci: domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi, położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa, poprzez objęcie ich protokółem zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Organ podniósł, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Minister Przemysłu Lekkiego orzeczeniem z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego w istocie dokonał upaństwowienia mienia wyłączonego z nacjonalizacji jako niezwiązanego z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa i dlatego orzeczenie to w tej części należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do powyższej decyzji złożyli: M. P. (następca prawny byłego właściciela przedsiębiorstwa) oraz O. w O.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] marca 2004r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. podtrzymując argumentację z tej decyzji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ naczelny ponownie podkreślił, że przejęcie składników majątkowych niezwiązanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa w postaci: domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi, położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa, poprzez objęcie ich protokółem zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu podano również, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Minister Przemysłu Lekkiego orzeczeniem z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego w istocie dokonał upaństwowienia mienia wyłączonego z nacjonalizacji jako niezwiązanego z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa i dlatego orzeczenie to w tej części należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Powyższe, zdaniem organu naczelnego, wynika z faktu, że Wojewódzka Komisja do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. postanowieniem z dnia [...] października 1947r. ustaliła, że dom mieszkalny wraz z ogrodem, cegielnia i grunty orne oraz tereny położone przy cegielni oraz maszyny niewłączone w transmisje (zmagazynowane w fabryce) nie są składnikami przedsiębiorstwa.

W takich okolicznościach Minister Przemysłu i Handlu orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 1948r. na podstawie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej przejął na własność Państwa przedsiębiorstwo pod nazwą "W. Sp. Komandytowa dawniej B.B. O. pow. W.".

W orzeczeniu tym zaznaczono, że składniki majątkowe podlegające przejęciu na własność Państwa określi protokół zdawczo-odbiorczy zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiej Komisji do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. z dnia [...] października 1947r.

Minister Przemysłu i Handlu zarządzeniem z dnia [...] marca 1949r. wznowił postępowanie nacjonalizacyjne, w którym stwierdził, że składniki majątkowe wyłączone spod upaństwowienia są niezbędne do należytego funkcjonowania upaństwowionego przedsiębiorstwa.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] marca 2004r., stwierdził, że z akt sprawy bezspornie wynika, że Minister Przemysłu Lekkiego orzeczeniem z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego w istocie dokonał także upaństwowienia mienia wyłączonego z nacjonalizacji jako niezwiązanego z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa. Zdaniem organu naczelnego wskazuje na to również uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] marca 1950r.. w którym podano, że "składniki, których wyłączenia petenci żądają, stanowią integralną część przedsiębiorstwa, służąc do wykonania zadań i osiągnięcia celów przedsiębiorstwa."

Skoro zatem określone składniki mienia zostały wyłączone z nacjonalizacji to objęcie ich nacjonalizacja dokonane zostało z rażącym naruszeniem prawa i dlatego stwierdzono

w tej części nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego.

Skargi na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: M. P. (następca prawny byłego właściciela przedsiębiorstwa) oraz O. w O.

M. P. w swojej skardze wskazał, że w sprawie niniejsze organ nadzoru powinien wydać decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950 r. w sprawie zatwierdzenia protokółu zdawczo-odbiorczego w części dotyczącej "przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia, będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej".

Skarżący wskazał, że organ nadzoru nieprawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, czego wynikiem było nieprawidłowe rozstrzygnięcie.

Minister rozpoznając przedmiotową sprawę powinien jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości odnieść się do kwestii relacji pomiędzy majątkiem przedsiębiorstwa a majątkiem osobistym rodziny B.

Zdaniem skarżącego błędnie uznano, że majątek nacjonalizowanego przedsiębiorstwa jest tożsamy z majątkiem dzierżawionym. Nieprawidłowo także przyjęto, że wymienione w decyzji z dnia [...] marca 2004r. składniki mienia zostały przejęte na własności Państwa.

W skardze O. w O. podniesiono natomiast, że postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Zdaniem strony skarżącej dokonane przez organ naczelny ustalenia pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Nie było bowiem podstaw do przyjęcia, że protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony w okresie od [...] października do [...] listopada 1948r. obejmował składniki majątkowe w postaci domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa, mimo, że składniki te zostały

wyłączone spod upaństwowienia postanowieniem Wojewódzkiej Komisji d/s Upaństwowienia Przedsiębiorstw z dnia [...] października 1947r.

Z protokółu zdawczo odbiorczego nie wynika bowiem, że składniki te zaliczono do majątku przejmowanego przedsiębiorstwa.

Na własność Państwa przeszły tylko nieruchomości wymienione na strome [...] protokółu, przy czym organ naczelny błędnie przyjął, że budynek mieszkalny posadowiony był na parceli nr [...].

Strona skarżąca wskazała, że z pisma Z. z dnia [...] lutego 1961r. wynika, że w gestii O., oprócz parceli objętych protokółem zdawczo-odbiorczym, znalazł się również obszar o pow. 15 ha w odniesieniu, do którego formalno-prawne podstawy włączenia nie zostały uregulowane. Na terenie tym znajdowało się pięć budynków mieszkalnych, w tym dom z ogrodem (parcela nr 1[...]) oraz cegielnia i nieruchomości położone przy cegielni.

Nie można zatem uznać, jak to zrobił organ nadzoru, że składniki majątkowe w postaci domu mieszkalnego wraz z ogrodem, cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa zostały objęte protokółem zdawczo-odbiorczym z 1948r.

Odpowiadając na skargi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2002r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2002r. tylko w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. W. ASP Komandytowa dawniej B. B. w części dot. przejęcia wraz z tym przedsiębiorstwem mienia będącego w dacie jego nacjonalizacji własnością osoby fizycznej

Zasadnie zatem Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej przyjął, że tylko w tej części mógł rozpatrywać sprawę po wyroku NSA - w pozostałej zaś części w obrocie

prawnym pozostały nieuchylone przez NSA decyzja z dnia [...].04.2002r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] czerwca 2002r.

Zarówno organ administracji jak też Sąd, orzekając w niniejszej sprawie, były związane oceną prawną wyrażoną w tym wyroku.

Odnosząc się jednak do meritum sprawy stwierdzić należy, że skargi zasługują na uwzględnienie, również z innych przyczyn niż w nich wskazano.

W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które odnoszą się także do postępowania nadzorczego, organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa).

Tymczasem w niniejszej sprawie podjęte przez Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej rozstrzygnięcia, w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym budzą poważne wątpliwości.

Orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r. wydanym w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zatwierdzono protokół zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa W. Ska Komandytowa dawniej B.B. w O.

Oznacza to, że na własność państwa przeszły wyłącznie te składniki majątkowe przedsiębiorstwa, które wymienione zostały w protokóle zdawczo-odbiorczym będącym przedmiotem zatwierdzenia.

Badając w trybie nadzoru orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] marca 1950r., którym ustalono, że składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa - organ obowiązany był ustalić ponad wszelką wątpliwość, jakie konkretnie składniki majątkowe zostały wymienione w protokóle zdawczo-odbiorczym.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej przyjął, że protokół zdawczo-odbiorczy z 1948r. obejmował składniki majątkowe niezwiązane z funkcjonowaniem

przedsiębiorstwa w postaci: domu mieszkalnego wraz z ogrodem (nr parceli [...]), cegielni wraz z nieruchomościami gruntowymi, położonymi przy cegielni oraz maszyn niewykorzystywanych przy produkcji przedsiębiorstwa.

Powyższe nie wynika jednak z przedstawionych Sądowi akt sprawy.

W protokóle zdawczo odbiorczym przedmiotowego przedsiębiorstwa podano, że protokół ten zawiera [...] załączników. Załączników tych nie ma w aktach sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ naczelny podał, że załącznik nr [...] do protokółu wymienia pośród mienia przejętego na własność Państwa m.in. 5 budynków mieszkalnych i zabudowania cegielni.

Organ nie wykazał jednak, że wskazany dokument (karty [...] akt administracyjnych) jest istotnie załącznikiem do protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa sporządzonego w dniach od [...] października do [...] listopada 1948r.

Na pierwszej stronie tego dokumentu przy nagłówku "Załącznik" nie podano numeru, widnieje tam jedynie odręczny dopisek "wyłączone od upaństwowienia".

Na stronie drugiej tego dokumentu widnieje napis "strona 2-ga załącznika nr [...]".

W tych okolicznościach trudno stwierdzić na jakiej podstawie organ administracji przyjął, że dokument ten stanowi załącznik nr [...] do protokółu zdawczo-odbiorczego.

Organ nadzoru nie wykazał również, że wymieniona w protokóle zdawczo-odbiorczym parcela nr [...] była istotnie zabudowana budynkiem mieszkalnym.

Należy podkreślić, że bez jednoznacznego ustalenia, jakie składniki mienia zostały objęte protokółem zdawczo-odbiorczym przedsiębiorstwa nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji w postępowaniu nadzorczym, którego przedmiotem jest orzeczenie o zatwierdzeniu tego protokółu.

Sąd, mając świadomość tego, że sprawa niniejsza jest bardzo skomplikowana, stoi na stanowisku, że w toku postępowania administracyjnego organ w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, powinien skorzystać z możliwości dowodowych, jakie daje kodeks postępowania administracyjnego.

W celu ustalenia stanu faktycznego możliwe jest np. przeprowadzenie oględzin terenu przedmiotowego przedsiębiorstwa (art. 85 k.p.a.).

Organ administracji może też zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a. przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

Organ naczelny działający w niniejszej sprawie nie skorzystał jednak ze wskazanych możliwości dowodowych, co w zestawieniu z niepełnym materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy miało ten skutek, że sprawa nie została wyjaśniona w stopniu umożliwiającym wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).