Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1902/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne: Obywatelstwo
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 183 § 1, 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13, 14
journal: Dz.U. 1962 nr 10 poz 49
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 569/11 w sprawie ze skargi W. D. E. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 10 maja 2011r., sygn. akt IV SA/Wa 569/11, oddalił skargę W. D. E. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez W. D. E..

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że W. D. E. urodził się [...] maja 1981 r. w C. (Australia), jako syn E. M. i E. R. z domu Z. Obecnie zamieszkuje w Australii i legitymuje się australijskim paszportem.

W ocenie Ministra Wojewoda prawidło wskazał, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają przepisy obowiązujące w chwili zdarzenia powodujące zmiany w statusie obywatelstwa wnioskodawcy tj. przepisy ustawy o obywatelstwie polskim w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] maja 1981 r. (w dniu jego narodzin). Następnie organ, przywołując treść art. 4 i 6 ustawy o obywatelstwie polskim wskazał, że wnioskodawca twierdził, że w dacie jego urodzenia matka posiadała obywatelstwo polskie a ojciec australijskie. Matka wnioskodawcy urodziła się [...] września 1950 r. w Warszawie. W dniu [...] marca 1979 r. w hrabstwie B. (Wielka Brytania) zawarła związek małżeński z obywatelem australijskim E. M. E. i przyjęła nazwisko męża. W dniu 27 grudnia 1979 r. nabyła obywatelstwo australijskie. Następnie wnioskiem z dnia 27 stycznia 1988 r. wystąpiła do Konsula Generalnego PRL w Sydney o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa. W dniu [...] marca 1989 r. Konsul Generalny PRL w Sydney, decyzją nr [...], udzielił jej zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo australijskie. Przedmiotowe zezwolenie rozciągało się na dziecko E. E. – jej syna W. D. E..

W ocenie organu należy uznać, że wnioskodawca w dacie urodzin nabył obywatelstwo polskiego z uwagi na fakt, iż w tej dacie obywatelem polskim była jego matka. Stosownie do art. 13 ust. 2 zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone rodzicom rozciąga się na dzieci pozostające pod ich władzą rodzicielską. W ustępie 3 tego przepisu zapisano, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone jednemu z rodziców rozciąga się na dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską, gdy drugiemu z rodziców nie służy władza rodzicielska lub nie jest on obywatelem polskim, albo będąc obywatelem polskim wyrazi przed właściwym organem zgodę na zmianę obywatelstwa dzieci. Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne w przedmiotowej sprawie organ uznał, że matka wnioskodawcy E. R. E. uzyskała ze skutkiem prawnym zezwolenie właściwego polskiego organu na zmianę obywatelstwa polskiego na australijskie, które rozciągnęło się na jej małoletniego syna W. D. Ojciec wnioskodawcy jako cudzoziemiec nie musiał wyrażać zgody na rozciągnięcie się przedmiotowego zezwolenia. Ponadto nie była potrzebna zgoda wnioskodawcy o której mowa w art. 13 ust. 5 ustawy o obywatelstwie polskim, gdyż w dacie tych zdarzeń mających wpływ na status jego obywatelstwa nie miał ukończonych 16 lat.

Mając powyższe na uwadze organu stwierdził, że wnioskodawca wspólnie ze swoją matką, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim, w dniu [...] marca 1989 r. po uzyskaniu zgody na zmianę obywatelstwa polskiego na australijskie, po uprzednim nabyciu tego obywatelstwa przez urodzenie w dniu [...] maja 1981 r., stracił obywatelstwo polskie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia przez organ przepisów art. 9, art. 18, art. 72 ust. 1 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej organ wskazał, że nie mogło dojść do naruszenia wskazanych przepisów, gdyż wskazana ustawa zasadnicza nie obowiązywała w dacie zdarzeń mających wpływ na stwierdzenie posiadania obywatelstwa przez W. D. E.. Organ odwołał się w tym zakresie do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku NSA z 20 lipca 2010r., sygn. akt II OSK 1955/09.

W skardze W. D. E. zarzucił powyższej decyzji naruszenie: art. 13 ust. 1 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez uznanie, iż skarżący utracił obywatelstwo polskie na skutek decyzji Konsula Generalnego w Sydney z [...] marca 1989 r., podczas gdy zarówno przepisy ustawy o obywatelstwie, jak i powstałe na ich gruncie orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych wskazuje wyraźnie, że zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, jako przesłanka utraty obywatelstwa na podstawie art. 13 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim musiało mieć charakter indywidualnego, jednostkowego i skierowanego do konkretnego adresata aktu właściwego organu administracji, których to wymogów nie spełnia rozstrzygnięcie w sprawie obywatelstwa skarżącego - skarżący nigdy nie był adresatem odrębnej i niezależnej decyzji administracyjnej, stwierdzającej utratę przez niego obywatelstwa polskiego. Kryterium tego nie spełnia decyzja Konsula Generalnego w Sydney z dnia [...] marca 1989 r., albowiem rozstrzygnięcie w kwestii sytuacji prawnej skarżącego nie zawiera essentialia negotti decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 107 § 1 k.p.a., jedynie ma formę pewnego rodzaju zaświadczenia, które w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy utraty obywatelstwa polskiego, a dodatkowo zostało wydane w sprawie jego matki; art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odniesienie się i to w sposób niepełny tylko do jednego z zarzutów odwołania (pkt 5), nie odnosząc się do zarzutów z pkt 1-4, czym niedopełniono obowiązków ustosunkowania się do zarzutów skarżącego uznanych przez niego za istotne i mające zasadnicze znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 13 ust. 1 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o obywatelstwie, poprzez błędne przyjęcie, że miały one zastosowanie w niniejszej sprawie i stanowiły podstawę utraty obywatelstwa polskiego przez skarżącego i jego matkę oraz całkowite zaniechanie rozważenia podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż określony w powyższych przepisach tryb utraty obywatelstwa nie mógł mieć zastosowania, gdyż E. E. nabyła obywatelstwo australijskie w związku z zawarciem małżeństwa z obywatelem australijskim, w związku z czym tylko decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 14 ustawy o obywatelstwie polskim mogła skutkować utratą przez nią obywatelstwa polskiego, a brak wydania takiej decyzji oznacza, że matka skarżącego nie utraciła obywatelstwa polskiego, co uzasadnia stwierdzenie posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego.

W związku w powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnośnie decyzji z dnia [...] marca 1989 r. o zezwoleniu E. R. E. na zmianę obywatelstwa polskiego na australijskie Sąd wskazał, że pozostaje ona w obrocie prawnym a przeprowadzone postępowanie nie miało za przedmiot jej kontroli. Dopiero kontrola i ewentualna jej eliminacja mogłyby mieć wpływ na sferę statusu obywatelstwa skarżącego i jego matki. Matka skarżącego E. R. E. w dniu 27 stycznia 1988 r. wystąpiła ze stosownym wnioskiem o udzielenie jej zgody na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo australijskie z zaznaczeniem, że wniosek rozciąga się na jej syna W. D. E.. Tak więc wydana w rozpoznaniu powyższego wniosku decyzja Konsula Generalnego PRL z dnia [...] marca 1989 r. oraz fakt uzyskania obywatelstwa australijskiego skutkowały utratą obywatelstwa polskiego przez skarżącego i jego matkę.

Za chybione należy uznać, zdaniem Sądu, zarzuty skarżącego, iż powinna zostać wydana odrębna decyzja o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa w stosunku do niego i brak wydania takiej decyzji spowodował, że nie doszło do utraty przez niego obywatelstwa polskiego. Art. 13 ust. 3 ustawy o obywatelstwie stanowił wprost, iż decyzja o zezwoleniu na zmianę obywatelstwa udzielona jednemu z rodziców rozciąga się dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską. Skarżący będąc małoletnim synem E. R. E., był stroną tamtego postępowania i wydana decyzja odniosła skutek również w stosunku do niego. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, iż wniosek matki skarżącego z dnia 21 stycznia 1988 r. był oświadczeniem z art. 14 ustawy o obywatelstwie i organ winien wydać decyzję o przyjęciu oświadczenia w tym trybie. Utrata obywatelstwa polskiego przez oświadczenie osoby uprawnionej i przyjęcie oświadczenia przez właściwy organ stanowi uproszczoną formę utraty obywatelstwa polskiego. Utrata obywatelstwa polskiego w drodze oświadczenia i wydania przez organ decyzji o przyjęciu oświadczenia jest rozstrzygnięciem indywidualnym, odnoszącym się tylko do osoby zainteresowanej i jej statusu w dziedzinie obywatelstwa. Ustawa nie przewiduje rozciągnięcia skutków utraty obywatelstwa w tym trybie na osoby trzecie. Stanowisku skarżącego przeczy jednak treść złożonego wniosku przez jego matkę w dniu 21 stycznia 1988 r. - E. R. E. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na australijskie, oświadczając, że wniosek rozciąga na małoletniego syna W. D. E.. Tak więc zarzut, iż organ rozpoznał wniosek jego matki w innym trybie niż powinien, nie znajduje uzasadnionych podstaw w zebranym materiale dowodowym. Z tego też względu, zdaniem Sądu, stanowisko organu oceniające utratę obywatelstwa polskiego przez skarżącego w trybie art. 13 ustawy o obywatelstwie jest zasadne. W świetle zgromadzonych dowodów należy uznać, że matka skarżącego w ogóle nie składała oświadczenia w trybie art. 14 ustawy o obywatelstwie.

Sąd przyznał rację skarżącemu, iż brak odniesienia się przez organ do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu narusza przepis art. 77 § 1 k.p.a. Brak pełnego odniesienia się przez organ odwoławczy do podniesionych zarzutów w odwołaniu nie miał jednak, zdaniem Sądu, wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organ miał podstawy do uznania, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie przesądza, że matka skarżącego złożyła wniosek o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na australijskiego w trybie art. 13 ustawy o obywatelstwie. Ponadto Sąd wskazał, że w związku z tym, iż ustawa o obywatelstwie nie rozstrzyga kwestii dotyczącej momentu uzyskania zezwolenia, należy przyjąć, że zezwolenie może być uzyskane zarówno przed, jak i po nabyciu obcego obywatelstwa. W razie uzyskania zezwolenia po nabyciu obywatelstwa obcego, utrata obywatelstwa polskiego dochodzi do skutku z dniem udzielenia zezwolenia na zmianę obywatelstwa.

Skargą kasacyjną W. D. E. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2011 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] grudnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez W. D. E., pomimo że:

- wbrew stanowisku Sądu meriti, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie rozpoznał w toku postępowania administracyjnego nie jednego, ale aż 4 zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu z dnia 24 stycznia 2011 r., które to uchybienie nie zostało konwalidowane w toku postępowania jurysdykcyjnego, gdyż zarzuty pominięte przez organ administracji, przemilczane zostały również przez Sąd meriti, co spowodowało nierozpoznanie sprawy w całości, lecz ograniczenie się jedynie do selektywnie wybranych zarzutów podniesionych w skardze z dnia 21 marca 2011 r., z całkowitym pominięciem twierdzeń, wniosków oraz zarzutów skarżącego podnoszonych na etapie całego postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim we wniosku z dnia 4 listopada 2010 r. o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez W. D. E. oraz w odwołaniu z dnia 24 stycznia od decyzji Wojewody w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącego, podczas gdy na Sądzie meriti badającym legalność zaskarżonej decyzji, spoczywa obowiązek rozważenia i zweryfikowania całego postępowania administracyjnego od momentu jego wszczęcia aż do wydania decyzji;

- dostrzeżone przez Sąd meriti braki zaskarżonej decyzji, z uwagi na swą istotę i charakter, obligowały go do jej uchylenia, albowiem nie odniesienie się przez Ministra do zarzutu zawartego w odwołaniu z dnia 24 stycznia 2011 r., iż podstawą utraty obywatelstwa polskiego przez matkę skarżącego winien być przepis art. 14 ustawy o obywatelstwie, nie pozwala na prawidłową i pełną kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji, zwłaszcza że decyzja Konsula Generalnego w Sydney z [...] marca 1989 r., nie zawiera materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, wskutek czego nie sposób ustalić motywów, dla których Minister uznał, iż podstawą utraty obywatelstwa polskiego przez skarżącego i jego matkę był art. 13 ust. 1 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o obywatelstwie, w sytuacji gdy szczególna i wyjątkowa pozycja prawna E. R. E. nakazywała Konsulowi Generalnemu w Sydney rozpoznanie jej wniosku w trybie art. 14 ustawy o obywatelstwie.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie na zasadzie art. 188 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi W. D. E. na decyzję Ministra z [...] lutego 2011 r. oraz orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż organ administracyjny pominął w swym rozstrzygnięciu wyłącznie jeden zarzut skarżącego, a dotyczący braku odniesienia się do kwestii związanej z koniecznością rozpatrzenia przez Konsula Generalnego w Sydney wniosku matki skarżącego w trybie art. 14 ustawy o obywatelstwie, a nie w trybie art. 13 tejże ustawy. W rzeczywistości bowiem Minister nie rozpoznał zarzutu naruszenia przez Wojewodę: art. 13 ust. 1 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez błędne przyjęcie, że miały one zastosowanie w niniejszej sprawie i mogły stanowić podstawę utraty obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę, który będąc obywatelem polskim - jako dziecko obywatelki polskiej - nie mógł skutecznie utracić obywatelstwa polskiego w sytuacji, gdy jego matka, ze względu na posiadanie obywatelstwa obcego, nie musiała ubiegać się o zgodę na zmianę obywatelstwa i nie miał do niej zastosowania tryb utraty obywatelstwa przewidziany w tych przepisach, co uzasadnia stwierdzenie posiadania przez nią obywatelstwa polskiego, którego nigdy nie utraciła i którego nigdy nie utracił jej syn; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy na skutek niedopełnienia obowiązku ustosunkowania się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, co skutkowało kadłubową oceną zgromadzonego materiału dowodowego, która nie mogła pozwolić na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku ustosunkowania się do twierdzeń wnioskodawcy uznanych przez niego za istotne i mających zasadnicze znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy, szczegółowo przedstawionych we wniosku z 4 listopada 2010 r. o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skala powyższych uchybień i braków postępowania administracyjnego powodowała, zdaniem skarżącego, konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Skarżący wskazał także, że decyzja Konsula Generalnego w Sydney z dnia [...] marca 1989 r. nie zawiera podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. Brak ten, oprócz zmaterializowania przesłanki nieważności decyzji, wywiera oczywisty wpływ na prawidłowość wywodów organu administracji - jeżeli bowiem decyzja o utracie obywatelstwa nie zawiera podstawy prawnej, to uniemożliwia tym samym zrekonstruowanie trybu w jakim utrata ta nastąpiła. Lobbowanie przez organ administracji, iż matka skarżącego jak i sam skarżący zmienili obywatelstwo polskie na australijskie na podstawie art. 13 ust. 1 i 3 ustawy o obywatelstwie polskim, jest jedynie następczym domniemaniem, niewytrzymującym konfrontacji z reżimem prawnym obowiązującym w okresie złożenia wniosku przez E. R. E. o zezwolenie na zmianę obywatelstwa, który przewidywał więcej niż jeden sposób utraty lub zmiany obywatelstwa polskiego, oraz z sytuacją prawną E. R. E., która nabywając obywatelstwo obce wskutek zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem innego kraju, nie mogła ubiegać się o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego w trybie art. 13 ustawy o obywatelstwie polskim, gdyż możliwość taką wyłączał art. 14 tejże ustawy, stanowiący lex specialis względem innych norm prawnych. Nie zważając na powyższe okoliczności organ doszedł do wniosku, iż Konsul procedował w oparciu o art. 13 ustawy, gdyż na taki tryb wskazuje wniosek matki skarżącego. We wnioskowaniu tym pominięto już jednak fakt, że w sprawach dotyczących obywatelstwa nie ma znaczenia jakie motywy kierowały matką skarżącego, kiedy wystąpiła ona o zezwolenie na zmianę obywatelstwa. Nienależnie od zamiarów i motywów jej postępowania, sprawa powinna była zostać załatwiona zgodnie z obowiązującym ówcześnie prawem.

W skardze kasacyjnej podniesiono również, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do naruszenia przez Wojewodę art. 18 w zw. z art. 72 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 9 Konstytucji RP w zw. z art. 23 i 24 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych ratyfikowanego przez Polskę oraz art. 3 ust. 1 w zw. z art. 5 w zw. z art. 10 i art. 18 Konwencji o prawach dziecka ratyfikowanej przez Polskę (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526) poprzez zastosowanie sprzecznego z nimi przepisu art. 13 ust. 3 ustawy o obywatelstwie, który przewiduje możliwość rozciągnięcia skutku w postaci utraty obywatelstwa polskiego przez jednego z rodziców na małoletnie dziecko bez uzyskania zgody na taki skutek drugiego z rodziców, któremu przysługuje pełnia praw rodzicielskich, tylko z tego powodu, że nie jest on obywatelem polskim, co jest sprzeczne z chronioną konstytucyjnie oraz normami prawa międzynarodowego zasadą równouprawnienia małżonków oraz zasadą ochrony tożsamości dziecka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Oznacza to związanie Sądu zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez W. D. E.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę na powyższą decyzję Ministra stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem nie podważa prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie przez organy oraz dokonanej oceny prawnej.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący w dniu narodzin, tj. [...] maja 1981 r. nabył obywatelstwo polskie po swojej matce E. R. E. (z domu Z.), posiadającej obywatelstwo polskie. Kwestią sporną pozostaje jednak, czy doszło do utraty tego obywatelstwa na podstawie art. 13 ustawy o obywatelstwie polskim w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] marca 1989 r., tj. w dacie wydania E. R. E. przez Konsula Generalnego PRL w Sydney zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo australijskie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż wniosek matki skarżącego z dnia 27 stycznia 1988 r. o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo australijskie był wnioskiem o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Świadczy o tym sama treść wniosku, w którym matka skarżącego zwraca się z prośbą o udzielenie jej oraz jej synowi zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo australijskie. Tak sformułowanego wniosku nie sposób uznać za oświadczenie, o którym mowa w art. 14 ustawy o obywatelstwie polskim chociażby z tego powodu, iż oświadczenie to, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, odnosi się wyłącznie do osoby je składającej - w przedmiotowej sprawie natomiast E. R. E. wyraziła wolę rozciągnięcia zezwolenia na zmianę obywatelstwa na swojego syna. W konsekwencji udzielenie matce skarżącego, posiadającej już w dniu składania wniosku obywatelstwo australijskie, decyzją z dnia [...] marca 1989 r. przez Konsula Generalnego PRL w Sydney zezwolenia na zmianę obywatelstwa, skutkowało utratą przez nią obywatelstwa polskiego (zob. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 325/10). Obywatelstwo polskie utracił także skarżący, będący małoletnim synem E. R. E. oraz E. M. E. posiadającego obywatelstwo australijskie, zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 ustawy o obywatelstwie polskim, który stanowi, iż zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone jednemu z rodziców rozciąga się na dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską, gdy drugiemu z rodziców nie służy władza rodzicielska lub nie jest ono obywatelem polskim albo - będąc obywatelem polskim - wyrazi przed właściwym organem zgodę na zmianę obywatelstwa dzieci.

Słusznie wskazano w zaskarżonym wyroku, odnosząc się do zarzutów skarżącego kwestionujących prawidłowość decyzji Konsula z dnia [...] marca 1989 r., iż decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i przedmiotowe postępowanie nie miało za przedmiot jej kontroli. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się wyłącznie do kwestii mających znaczenie w niniejszej sprawie - skupił się na materiale dowodowym dającym podstawy do uznania, iż w przypadku skarżącego doszło do utraty obywatelstwa polskiego na podstawie art. 13 ustawy o obywatelstwie polskim wraz z uzyskaniem przez jego matkę zezwolenia na zmianę obywatelstwa. Organ nie był uprawniony do rozstrzygania w kwestii zgodności z prawem decyzji Konsula, gdyż decyzja ta nie była przedmiotem postępowania. Ocena zebranego materiału dowodowego była zatem ograniczona ramami jakie wyznaczał przedmiot postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 4 listopada 2010 r. o stwierdzenie posiadania przez niego obywatelstwa polskiego. Niemniej jednak na Ministrze spoczywał obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uchybienie to nie mogło jednak skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez Sąd jest zatem wykazanie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 338). Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż odniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów odwołania, wobec jednoznacznych dowodów przesądzających kwestię posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego, nie wpłynęłoby na wynik niniejszej sprawy. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawał fakt, iż w odwołaniu skarżący przede wszystkim kwestionował prawidłowość wydania przez Konsula decyzji z dnia [...] marca 1989 r. zezwalającej na zmianę obywatelstwa, która, jak już podniesiono powyżej, nie mogła być przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Należy również podnieść, mając na uwadze przedmiot niniejszego postępowania i rozważania Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku w odniesieniu do takiego rozstrzygnięcia, że nie można skutecznie mówić w niniejszej sprawie o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a., tym bardziej, że w zaskarżonym wyroku prawidłowo określono przedmiot postępowania i rozpoznano skargę w granicach tej sprawy.

Mając powyższe na względzie za chybione uznać należy podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.