Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 119/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 879/21 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2021 r. nr DON.7200.238.2020.AGP w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 879/21 oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji z 29 lipca 2019 r. w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo powołał się na art. 155 k.p.a., przedstawiając dwa główne warunki umożliwiające zmianę wydanej decyzji - za jej uchyleniem bądź zmianą przemawia słuszny interes strony bądź interes społeczny.

Sąd I instancji nie dopatrzył się zarzucanego GINB naruszenia wymogu wyjaśnienia powodów zajętego stanowiska. Decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, podjęta została w oparciu o dokładną analizę realnych możliwości wywiązania się strony z nałożonych na nią obowiązków, dlatego nie nosi ona znamion dowolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż interes społeczny często pozostaje w sprzeczności do interesu strony, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W kontrze do interesu strony, w interesie społecznym leży jak najszybsze wykonanie decyzji, poprzez naprawę wykorzystywanego do użytku publicznego dworca. Zważywszy na to, że postępowanie w danej sprawie toczy się od września 2016 r., Strona powinna przypuszczać, że w związku ze złym stanem obiektu, zostanie w najbliższym czasie zobowiązana do podjęcia robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości i uprzednio podjąć stosowne kroki.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie zaznaczył, iż decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 marca 2019 r. została już wcześniej zmieniona na korzyść strony, na skutek rozpatrzenia złożonego przez nią odwołania, w którym kwestionowany był jedynie termin wykonania wskazanej decyzji. Czas na zrealizowanie czynności wymienionych w decyzji, został wydłużony na ponad 14 miesięcy.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu I instancji organ zasadnie przyjął, że nie zaistniały podstawy do tego, aby interes Strony wziął górę nad interesem społecznym.

Powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca zaskarżyła w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez ustalenie nowego terminu wykonania robót budowlanych, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji - Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. tj. art, 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017, poz. 1257; dalej jako "k.p.a.") oraz 8 k.p.a., w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokładnego zbadania sprawy, przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego oraz wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego podstaw wydanej decyzji,

II. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organ administracji - Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia 27 lipca 2017 r. nr 325/1/2017 przepisów prawa materialnego poprzez zakreślenie terminu wykonania obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych w budynku dworca kolejowego zlokalizowanego przy ul. [...] w miejscowości [...], niedostosowanego do realnych możliwości faktycznych, logistycznych, administracyjnoprawnych Skarżącej, nieuwzględniającego wymogów i czasu niezbędnych do ich podjęcia w procesie budowlanym i procedurze zamówień publicznych, nieuwzględniającego terminów i biegu dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie wskazanych wyżej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Zmiana terminu wykonania obowiązku, nałożonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest co do zasady możliwa i zależy od uznania organu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, żę GINB dokonując oceny przedmiotowej sprawy w oparciu o przedstawioną mu przez Skarżącą dokumentację wraz załącznikami, prawidłowo podjął decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku o zmianę terminu wykonania nałożonego obowiązku.

Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia, że termin rozpoczęcia robót budowlanych na dworcu kolejowym faktycznie zaplanowany jest na drugi kwartał 2021 roku, a także, że inwestycja ta jest zabezpieczona środkami finansowymi na ten okres, nadesłała jedynie kopię zawiadomienia Wojewody Mazowieckiego o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na przebudowę dworca kolejowego wraz zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą oraz kopię pisma biura projektowego A. Sp. z o.o. z którego wynika jedynie że w dniu 12 sierpnia 2020 r. złożono wniosek o wydanie pozwolenia na budowę.

Skarżąca już decyzją z 12 marca 2019 r. została zobowiązana do usunięcia nieprawidłowości wynikających ze złego stanu budynku dworca kolejowego, w terminie do 31 grudnia 2019 r.

Organ II instancji decyzją z 29 lipca 2019 r. uwzględnił zawiłość i złożoność procedur zamówień publicznych, logistyki i terminów procesu budowlanego, ponieważ uchylił decyzję MWINB w części, określając nowy termin wykonania obowiązków do 30 września 2020 r. Strona otrzymała zatem dodatkowy czas na zrealizowanie wymaganych prac.

Złożenie przez PKP S.A. w Warszawie wniosku o pozwolenie na budowę dopiero w sierpniu 2020 r., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie świadczy o dołożeniu przez skarżącą wszelkich starań, aby zrealizować cele wyznaczone jej przez organ.

W przypadku stosowania art. 155 k.p.a., przedmiotem ustalenia jest, wystąpienie jednej z przesłanek uzasadniających zmianę decyzji. Organ obowiązany jest zatem stwierdzić, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Wynik tej oceny może być taki, że organ stwierdzi, że w postępowaniu zwykłym źle wyważył te dwa interesy, a zatem należałoby zmienić rozstrzygnięcie, przyjmując potrzebę ochrony jednego. Wynikiem tych ustaleń może być też stwierdzenie, że z powodu zmiany zasadności przyjętej wykładni przepisu prawa materialnego, czy zdarzeń, które nastąpiły po rozstrzygnięciu sprawy (np. klęski żywiołowej, powodzi) należałoby zmienić przyjętą ocenę interesu społecznego lub interesu strony. Na ten element przedmiotu tego postępowania zwrócił uwagę NSA w wyroku z 7 lutego 2019 r. (I OSK 1345/17): "Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie wyżej wymienionego artykułu nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r. I OSK 586/06, wyrok NSA z 25 listopada 2010 r. II OSK 1810/09).

Uznaniowość takiej decyzji oznacza, że to organ rozstrzygający ocenia czy w konkretnej sprawie istnieją podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji, a także czy interes strony nie koliduje z interesem społecznym.

Słuszny interes strony nie może opierać się jedynie na uzyskaniu przez nią korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, ale powinien być to interes obiektywnie słuszny i zgodny z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie w interesie społecznym leży jak najszybsze wykonanie przez Skarżącą decyzji, albowiem budynek dworca wymaga remontu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.