Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 174/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73, art. 75 ust. 3, art. 77, art. 81 ust. 1, art. 94, art. 95, art. 103 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie uposażenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia (...) Nr (...), II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. na rzecz skarżącego kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/T. Świstak /-/M. Kwiecińska /-/A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) października 2009 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. odmówił S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci żądanych odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji wydał rozkaz zwalniający go z zawodowej służby wojskowej i przenoszący go do rezerwy. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o zwolnieniu S. B. ze służby wojskowej. Na skutek powyższej decyzji skarżący stawił się do miejsca pełnienia służby wojskowej gdzie został przyjęty do ewidencji i zaopatrzenia oraz przyznano mu, od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej, zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Po wypłacie tych należności w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej potrącono skarżącemu nienależne świadczenia z tytułu odprawy oraz ekwiwalentu za urlop. Po otrzymaniu tych świadczeń strona wystąpiła z wnioskiem o odsetki.

W oparciu o pismo Departamentu Kadr MON z dnia (...) stycznia 2007 r., w sprawie postępowania i uprawnień żołnierzy, zobowiązano organy wojskowe do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą wojskową, z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń ustalono, że są to świadczenia nienależne bowiem podstawa tego świadczenia odpadła (stwierdzono nieważność decyzji). W kwestii odsetek zważono, że art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008r., Nr 141, poz. 892) stanowi, że tylko w razie zwłoki (warunkowanej winą zgodnie z art. 476 Kodeksu cywilnego) w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Organ stanął na stanowisku, że nie sposób przypisać winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia. Wprawdzie decyzja o nieważności wywiera skutki ex tunc to wydana została w określonym czasie, a realizacja wynikających z niej świadczeń została spełniona bez zwłoki (wypłacono zwaloryzowane świadczenia). Nadto w spornym okresie strona nie pełniła służby wojskowej ale otrzymywała od resortu MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej: dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. Zatem ten sam reprezentant Skarbu Państwa, od którego strona domaga się odsetek, co miesiąc wypłacał pieniądze, które po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu okazały się być świadczeniem nienależnym. Po przywróceniu do służby skarżący odmówił zwrotu świadczenia emerytalnego i innych otrzymanych świadczeń. Stąd roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Zdaniem organu wojskowego dopiero w chwili, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, od tego właśnie momentu można naliczać odsetki, ale nie wstecz.

S. B. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, zwłaszcza art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez dokonanie bezprawnego potrącenia z należnego uposażenia w związku z przywróceniem do służby, naruszenie art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że żądanie odsetek od nieterminowej wypłaty wynagrodzenia jest bezzasadne, naruszenie art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że można żądać zwrotu uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 ustawy, pobranych przez żołnierza, przysługujących mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty oraz zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. decyzją z dnia (...) listopada 2009 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia powtórzono argumentację organu I instancji i wskazano, że prawo żołnierza do uposażania powstaje pod warunkiem faktycznego stawienia się w celu pełnienia służby i rzeczywistej realizacji tej służby. Stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby nie uprawnia żołnierza do uposażenia za czas przypadający pomiędzy datą zwolnienia a datą rozpoczęcia ponownego pełnienia służby. Nie miała bowiem miejsca kontynuacja pełnienia służby, gdyż żołnierz jej nie pełnił. Zaprzestał on pełnienia służby wojskowej i korzystał z praw socjalnych oraz ubezpieczeniowych dla żołnierzy zwolnionych ze służby, do czego uzyskał tytuł na podstawie ostatecznych i wykonalnych decyzji: 1) Ministra - zwalniającej ze służby oraz 2) wojskowego organu emerytalnego - przyznającego roczne uposażanie dla zwolnionych żołnierzy, odprawę wraz z dodatkami, a następnie emeryturę wojskową. Skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ani wyrok uwzględniający skargę na decyzję zwalniającą ze służby, ani decyzja o stwierdzeniu jej nieważności, ani też kolejne decyzje organu emerytalnego orzekającego częściowy zwrot świadczenia emerytalnego za okres pozostawania w stosunku służbowym. Stąd w ocenie organu odwoławczego stronę należy traktować jako pozostającą w spornym okresie w stosunku służbowym, ale nie jako faktycznie pełniącego wówczas czynną służbę wojskową. Dalszym uzasadnieniem takiego stanowiska był fakt, że względem żołnierza nastąpiło szereg skutków prawnych wynikających z nakazu traktowania go jako pozostającego w stosunku służbowym. W szczególności okres pozostawania w służbie, w którym nie pełnił on służby z powodu niezgodnego z prawem zwolnienia, dodatkowo zaliczono mu do stażu służby uprawniającego do wojskowej emerytury. W ocenie organu II instancji dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. B. wnosząc o jej uchylenie jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta.

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 945/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. wskazując, że organy dopuściły się naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W szczególności Sąd I instancji podzielił pogląd prezentowany przez skarżącego, dotyczący skutku ex tunc decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Zdaniem Sądu brak było podstaw, by twierdzić, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych używa pojęcia "zwłoka" w rozumieniu Kodeksu cywilnego, zwłaszcza że nie posługuje się pojęciem "opóźnienia". Sąd uznał, że nawet gdyby przyjąć interpretację, na jaką powołuje się organ w postępowaniu administracyjnym, to nie bez znaczenia dla oceny działania organów w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż działania te stanowią chronologiczne następstwo podjętej decyzji nieważnościowej. Sąd orzekający podkreślił, że stwierdzając nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby organ administracyjny autorytatywnie wskazał na ciężką, kwalifikowaną wadliwość decyzji o zwolnieniu. Cechą decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu jest bowiem to, że obarcza ona wadą tę ostatnią decyzję od daty jej wydania, czyli ze skutkiem ex tunc (wstecz). Wiąże się to ze specyficzną cechą decyzji stwierdzającej nieważność innego aktu; mianowicie, co do zasady, decyzje takie mają charakter aktów deklaratoryjnych. Powyższy pogląd wpłynął zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na interpretację art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z regulacjami dotyczącymi wypłaty uposażenia i dodatków do uposażenia, zawartymi w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak bowiem wskazano stwierdzenie nieważności decyzji, której następstwem było ustanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, oznaczało, że skarżący nie został skutecznie zwolniony, co jest równoznaczne ze stanem pozostawania przez niego - po dacie zwolnienia ze służby - dalej w służbie. Aktualne stało się tym samym prawo do uposażenia zasadniczego z dodatkami i pozostałymi należnościami przysługujące skarżącemu w dniu zwolnienia. Co więcej, ponieważ, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, skarżącemu od daty zwolnienia, tj. od 30 września 2003 r. przysługiwały wszelkie należności wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej, tym samym, w ocenie Sądu, uposażenie skarżącego oraz dodatki do niego były wymagalne już w październiku 2003 r. (w dniach wynikających z art. 81 ustawy o służbie wojskowej). W konsekwencji Sąd ten uznał, że wadliwe jest stanowisko Szefa Sztabu Wojskowego, jak i Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień, że w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej brak było podstaw do wypłacenia skarżącemu, obok uposażenia wraz z dodatkami, odsetek od tych należności wobec niepełnienia przez niego w tym czasie służby, a tym samym - braku wymagalności wskazanych należności. Odnośnie kwoty potrąconej skarżącemu przy wypłacie zaległych należności z tytułu uposażenia Sąd I instancji podniósł, że w postępowaniu administracyjnym nie powołano się na żadne przepisy umożliwiające potrącenie. Odnośnie kwestii proceduralnych w przedmiotowej Sąd I Instancji stwierdził szereg uchybień w zebraniu i ocenie dowodów oraz dokonaniu ustaleń stanu faktycznego. W szczególności wskazano, że Szef Sztabu Wojskowego, mimo zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie podjął próby dokonania stosownych wyjaśnień, powielając w uzasadnieniu swojej decyzji te same ustalenia, co Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1131/10, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 75 ust. 3 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak podkreślił sąd II instancji decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną (ex tunc). Jednakże decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym, które następuje od dnia wejścia jej do obrotu prawnego.

Z tą dopiero chwilą ustaje domniemanie prawidłowości decyzji dotkniętej wadą nieważności. Moc decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji wywiera skutki nie tylko wstecz, ale również i na przyszłość. Tym samym usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu prawnego, poprzednio tj. przed datą jej wydania istniejącego lecz ma dopiero prowadzić do usunięcia licznych następstw jej obowiązywania.

Do czasu stwierdzenia nieważności decyzji, przysługiwał jej przymiot domniemania prawidłowości, chociaż dotknięta była ciężką wadą prawną. Dopiero obalenie domniemania prawidłowości decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej dawało podstawę do wyprowadzenia wystąpienia przesłanki zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności i od tego dnia odsetki stały się wymagalne. Ściśle zaś moment ten należy wiązać z dniem wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby, a więc z dniem doręczenia jej stronom postępowania nadzorczego.

W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowego służby wojskowej skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym, miał zaś status żołnierza przeniesionego do rezerwy i zarazem emeryta wojskowego, a zatem nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, gdyż prawo to przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową (art. 76 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Skoro zatem między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia (S. B. nie pozostawał w służbie), to nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy. Z tych względów nie można było twierdzić, że organy niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie przepisów ustawy, regulujących kwestie uposażeń żołnierzy.

W dalszej części podkreślono, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, czyli powrót żołnierza zawodowego do służby na tych samych warunkach, jakie mu przysługiwały w dniu wypowiedzenia, tak jakby do wypowiedzenia nigdy nie doszło. Chodzi zatem o ciągłość stosunku służbowego, przy jednoczesnym uwzględnieniu faktów, jakie zaistniały w związku ze zwolnieniem ze służby, które to zwolnienie w takich okolicznościach należy uznać za niebyłe. Nie powinno budzić wątpliwości, że żołnierz zawodowy w ramach tego samego stosunku służbowego może zostać zwolniony ze służby tylko raz. Wobec tego wszelkie należności pieniężne, które przysługują mu w związku ze zwolnieniem ze służby, mogą być mu wypłacone także tylko raz. Zatem świadczenia, o których mowa w art. 94 i art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, są świadczeniami jednorazowymi. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji wypowiedzeniowej jest jedynie restytucja stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z mocą ex tunc, a skoro tak, to żołnierzowi zawodowemu, który został przywrócony do służby, przysługują wyłącznie świadczenia uzupełniające. Używanie przez organy orzekające mylnych określeń takich jak: "potrącenie" czy "nienależne świadczenie" nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego przy takiej wykładni, jaka została przedstawiona. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku przepisy dotyczące potrącenia świadczeń wzajemnych nie miały w ogóle zastosowania. W rozważanej sytuacji faktycznej i prawnej nie chodzi bowiem o dwie wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem organ wojskowy nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym zaliczył kwotę wypłaconego już wcześniej świadczenia na poczet innego należnego skarżącemu świadczenia. Brak było zatem podstaw do żądania zwrotu tych kwot.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie dalszych rozważań należy podkreślić, iż Sąd rozstrzygnął sprawę mając na uwadze, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1131/10.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymującego w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K., odmawiającą S. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci żądanych odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku Istota spornego zagadnienia w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, a następnie przywróconemu do służby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, przysługują odsetki od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do wojskowej służby zawodowej za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby oraz ustalenie, czy organy miały możliwości zaliczenia kwoty wypłaconych skarżącemu świadczeń, o których mowa w art. 94 i art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, na poczet innych należnych świadczeń powstałych z tytułu przywrócenia skarżącego do służby wojskowej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii możliwości wypłaty skarżącemu odsetek od uposażenia wypłaconego po przywróceniu do wojskowej służby zawodowej za okres obowiązywania decyzji o zwolnieniu ze służby, mieć należy na względzie, że art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przesądza, że żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inne należności pieniężne, o których mowa w art. 73 powyższej ustawy stały się wymagalne. W przedmiotowej sprawie z treści powyższego przepisu skarżący wywodzi uprawnienie do uzyskanie odsetek z tytułu niewypłaconych w terminie należności, powstałych w okresie, gdy w obrocie prawnym pozostawał decyzja zwalniająca go z zawodowej służby wojskowej, które to decyzja została następnie unieważniona decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. Mieć jednakże należy na względzie, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjnym, decyzja z dnia 8 listopada 2006 r. stanowiła, od dnia wejścia jej do obrotu prawnego, a zatem od dnia doręczenia jej stronom postępowania nadzorczego, decyzję tworzącą elementy nowego stanu prawnego, wywierającą skutki w obrocie prawnym. Dopiero z chwilą wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby zawodowej ustało domniemanie prawidłowości decyzji dotkniętej wadą nieważności i od tego też momentu doszło do zwłoki organu w wypłacie skarżącemu uposażenia i innych należności. Innymi słowy w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia, gdyż S. B. nie pozostawał w służbie. W konsekwencji nie mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów określonych w art. 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżący nie był czynnym żołnierzem zawodowym, miał zaś status żołnierza przeniesionego do rezerwy i zarazem emeryta wojskowego, a zatem nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, gdyż prawo to przysługuje żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową. Tym samym po stronie skarżącego w okresie, gdy był emerytem wojskowym, nie mogło powstać roszczenie o wypłatę uposażenia za czas do przywrócenia go do służby.

Skarżącemu S. B. przysługiwało więc prawo do wypłaty odsetek od niewypłaconego w terminie uposażenia jedynie w okresie od dnia wejścia w życie do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważności decyzji zwalniającej go ze służby wojskowej do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia. Prawo powyższe nie przysługiwało mu natomiast w stosunku do niewypłaconego mu uposażenia i innych należności w okresie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja o zwolnieniu go ze służby wojskowej. Równocześnie analiza zaskarżonych decyzji nie pozwala na przyjęcie, aby Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz Wojskowy Komendant Uzupełnień w K. wszechstronnie rozważył powyższą okoliczność. W szczególności z treści zaskarżonych decyzji nie wynika, kiedy skarżącemu została doręczona decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia (...) listopada 2006 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu go do rezerwy. Również analiza akt personalnych skarżącego nie pozwala określić dnia doręczenia skarżącemu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zwalniającej go ze służby wojskowej. Jest to o tyle istotne, że w przypadku ustalenia zwłoki w wypłacie świadczeń należnych skarżącemu po wejściu do obrotu prawnego decyzji stwierdzającej nieważności decyzji Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego, skarżącemu przysługuje prawo do otrzymania odsetek. Z analizy zgromadzonych dokumentów nie wynika jednakże, czy skarżącemu wypłacono jakiekolwiek odsetki. Sąd podkreśla, iż z uwagi na treść art. 107 § 3 kpa ustalenia powyższe winny znaleźć odbicie w treści decyzji organów administracji.

Odnosząc się natomiast co do możliwości pomniejszenia wypłaconych skarżącemu zwaloryzowanych świadczeń finansowych naliczonych z tytułu pełnienia służby zawodowej za okres pozostawania przezeń poza zawodową służbą wojskową, o kwotę równowartości świadczeń wypłaconych temu żołnierzowi w dniu zwolnienia ze służby, podkreślić należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że wypłacone żołnierzowi świadczenia w związku ze zwolnieniem ze stosunku służby są świadczeniami jednorodnymi z uposażeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu Wskazuje na to treść art. 103 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym wszystkie te świadczenia określone zostały zbiorczo jako "uposażenie żołnierza zawodowego". Równocześnie prawo do powyższych świadczeń wypłacanych w związku ze zwolnieniem ze służby wynika z tego samego stosunku administracyjnego (służbowego), a dokonanie wypłaty odprawy może nastąpić jedynie po zakończeniu służby, zaś same świadczenia mają jednakowy okres przedawnienia i jednolicie dla nich określono prawo do żądania odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie. Z uwagi na fakt, iż żołnierz zawodowy w ramach tego samego stosunku służbowego może zostać zwolniony ze służby tylko jeden raz, również wszelkie należności pieniężne, które przysługują żołnierzowi w związku ze zwolnieniem ze służby, mogą być jemu wypłacone tylko raz. Innymi słowy, świadczenia, o których mowa w art. 94 i art. 95 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, są świadczeniami jednorazowymi. Inne rozumienie tych przepisów – jak wskazano w Wyroku NSA - doprowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy, którzy byli kilkakrotnie zwalniani ze służby, a następnie w drodze stwierdzenia nieważności decyzji ponownie do niej przywracani.

Mając na względzie powyższe ustalenia Sąd wskazuje, iż organ I instancji był uprawniony do pomniejszenia sumy wypłacanego żołnierzowi uposażenia naliczonego za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby, o kwoty pieniężne uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej. Takie działanie organu, polegające na zaliczeniu równowartości świadczeń uprzednio wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na poczet następnie wypłacanych mu należności z tytułu dalszego pozostawania w tej służbie, nie stanowiło naruszenia art. 77 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w świetle którego pobrane przez żołnierza uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 powyższej ustawy, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, co do zasady nie podlegają zwrotowi. Jak bowiem podkreślono w wyroku NSA, czym innym jest żądanie zwrotu świadczenia polegające na domaganiu się oddania wypłaconej kwoty, a czym innym zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej z tego samego tytułu na poczet tego samego świadczenia.

W przedmiotowej sprawie, chociaż terminologia stosowana zarówno przez organy obu instancji, jak i przez skarżącego, mogłaby sugerować, że do pomniejszenia kwoty wypłaconego żołnierzowi uposażenia doszło w drodze zastosowania instytucji potrącenia, to w rzeczywistości do tego rodzaju kompensacji nie doszło, gdyż – jak wskazano w wyroku NSA - organ nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale zaliczył kwotę wypłaconą już wcześniej na poczet należnego skarżącemu świadczenia. Zaliczenia na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej nie można zaś utożsamiać z obowiązkiem zwrotu świadczenia. Czym innym jest bowiem żądanie zwrotu wypłaconego świadczenia, a czym innym zaliczenie jego wartości na poczet obecnie wypłacanych stronie kwot.

Uznając, że organ I instancji był uprawniony do pomniejszenia sumy wypłacanego żołnierzowi uposażenia naliczonego za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby, o kwoty pieniężne uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej, wskazać jednakże należy, że w decyzji organu I instancji powinny zostać zawarte dokładne wyliczenia, co do wysokości zaliczony uprzednio kwot. Również w powyższym przypadku analiza zaskarżonych decyzji nie pozwala dokonanie wszechstronnej kontroli poprawność dokonanego zaliczenia. Braki powyższe nie tylko uniemożliwiają zbadanie przez Sąd legalności wydanej decyzji, ale stanowią również naruszenie art. 107 § 3 kpa

Reasumując dotychczasowe rozważania Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowego Komendant Uzupełnień w K. nie spełniają zasad postępowania określonych w kodeksie, naruszając w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w K. z dnia (...) października 2009 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do ustalenia momentu wejścia do obrotu decyzji stwierdzającej nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej oraz ustalenia, czy w okresie od dnia wejścia w życie do obrotu prawnego powyższej decyzji, aż do faktycznej wypłaty zaległego uposażenia po stronie skarżącego powstało prawo do wypłaty odsetek oraz do przedstawienia dokładnych wyliczeń określających tytuł i kwoty wypłacanego żołnierzowi uposażenia za okres, w którym ten nie pełnił faktycznie służby oraz o kwoty uprzednio jemu już wypłacone z tytułu tejże służby wojskowej zaliczone na poczet należnego uposażenia.

O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

/-/ T. Świstak /-/ M. Kwiecińska /-/A. Łaskarzewska

E.W.d