Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 1/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 6, art. 10, art. 13-14, art. 16 ust. 1, art. 17
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na bezczynność A Spółki Akcyjnej w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje A Spółkę Akcyjną w S. do rozpatrzenia wniosku A. K. o udzielenie informacji publicznej z dnia 28 listopada 2012 r. w części dotyczącej punktu 1), punktu 2) litery a), b) i c) w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do udzielenia informacji publicznej co do punktu 3 pisma z dnia 8 listopada 2012r. 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej w S. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. stwierdza, że bezczynność A Spółki Akcyjnej w S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 8 listopada 2012r. A. K. zwrócił się do "A" S.A. w S. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w autobusach poprzez udostępnienie następujących informacji:

1) ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów,

2) czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w przedsiębiorstwie,

czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny, o ile jest to podmiot zewnętrzny wniesiono o wskazanie :

a) nazwy i adresu podmiotu,

b) okresu na jaki zawarto umowę na usługę kontroli biletów,

c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawki za kontrolę, procent od wpływów, za wykonanie tej usługi itd.), zastrzeżono, że wnioskodawca nie wymaga podawania konkretnych kwot.

Nadto wnioskodawca wniósł o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów (pkt 3 wniosku).

Wnioskodawca wniósł o udostępnienie żądanych danych pocztą tradycyjną na adres wskazany w piśmie.

Pismem z dnia 19 listopada 2012 r. poinformowano wnioskodawcę, że informacje nie mogą być udzielone z uwagi na ochronę interesu gospodarczego Spółki, nadto wskazano, że żądane informacje nie znajdują się w katalogu informacji publicznych zawartych w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

A. K. wniósł skargę na bezczynność "A" S.A. w S. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Zażądał on uznania, że Spółka pozostaje w bezczynności oraz zażądał zobowiązania jej do dokonania czynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu skarżący powołał się na swój wyżej przytoczony wniosek o udzielenie informacji publicznej. Skarżący wskazał, że "A" S. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym. Z tych względów w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępniania. Właścicielami akcji "A" S.A w S. są Powiat L. i S., nadto otrzymuje on za pośrednictwem Marszałka Województwa dopłaty z budżetu państwa do biletów z ustawową ulgą. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b), c) i f) informacje, o które wnioskował skarżący stanowią informacje publiczną i podlegają udostępnieniu. Dane te nie zostały opublikowane na stronach internetowych "A", w tym w BIP, toteż zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy powinny być udostępnione na wniosek. Pomimo upływu terminów wskazanych w ustawie strona przeciwna nie udostępniła informacji.

W odpowiedzi na skargę "A" w S. S.A. w pierwszej kolejności przytoczyło treść przepisu art. 6 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie powołano się na art. 5 ust. 2 ustawy stanowiący o ograniczeniu dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka wskazała, że informacje, których udzielenia domaga się skarżący objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust.4 ustawy z dnia 126 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. nr 153, poz. 1503). Na skutek skargi na bezczynność, która wpłynęła do organu w dniu 20 grudnia 2012r. Spółka przychyliła się do wniosku w części i przesłała wnioskodawcy w dniu 2 stycznia 2013r. wzór identyfikatora, jakim posługują się osoby upoważnione przez Spółkę do kontroli biletów. Natomiast pozostałe informacje, jak podniesiono, nie mieszczą się w katalogu informacji publicznych podlegających udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy, są one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i ze względu na interes gospodarczy nie mogą zostać ujawnione, tym bardziej poufny charakter mają informacje dotyczące podmiotu zewnętrznego, który mógłby ewentualnie wykonywać kontrolę biletów.

W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2013r. skarżący podniósł, że o ile Spółka chciała skorzystać z ochrony tajemnicy przedsiębiorcy zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy, to winno to nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie taka decyzja nie została wydana. Nadto skarżący potwierdził, że część żądanej informacji została mu udostępniona przy piśmie "A" z dnia 2 stycznia 2013r., doręczonym 7 stycznia 2013r. Skarżący wskazał, że pismo to zostało mu przesłane po otrzymaniu przez Spółkę skargi na bezczynność. Wobec powyższego skarżący wniósł o umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym pkt 3 wniosku z dnia 8 listopada 2012r. ze względu na jego bezprzedmiotowość (udzielenie informacji publicznej po wniesieniu skargi). W pozostałym zakresie skarżący podtrzymał skargę (punkty 2 i 3 wniosku).

W piśmie procesowym z dnia 11 marca 2013r. Spółka podniosła, że uznała dane, o których udzielenie wnosił skarżący za dane, które nie zawierają się w katalogu informacji publicznych podlegających udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy, gdyż nie stanowią one informacji publicznej. W konsekwencji powyższego Zarząd Spółki nie odmówił udzielenia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej, o czym poinformował skarżącego w drodze zwykłego listu.

W piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2013r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. W myśli przepisów art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot - mimo ciążącego na nim obowiązku w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą, polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności dla oceny zasadności wniesionej skargi należało ustalić czy z punktu widzenia podmiotowego wskazana Spółka jest zobowiązana w świetle ustawy do jej udostępniania żądanych informacji oraz z punktu widzenia przedmiotowego, czy żądane przez skarżącego informacje mają walor informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

"A" S.A. w S. jest Spółką Skarbu Państwa, której właścicielami są Starostwo Powiatowe w S. i Starostwo Powiatowe w L. wpisaną do rejestru spółek handlowych pod nr KRS [...]. "A" S.A. w L. jest więc państwową osobą prawną inną niż Skarb Państwa jednostką organizacyjną posiadająca osobowość prawną, której mienie jest w całości mieniem państwowym.

W konsekwencji powyższego uznać należało, że "A" S.A w S. jest państwową osobą prawną, która zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy zobowiązana jest do rozpoznania wniosku skarżącego. Majątek Spółki ma charakter publiczny, a sposób jego wykorzystania nie może być wyłączony spod społecznej kontroli. W tej zaś sytuacji majątek, którym dysponuje Przedsiębiorstwo oraz sposób gospodarowania nim, powinien podlegać, jeśli idzie o informację publiczną zasadom transparentności i społecznego nadzoru.

Z odpisu z Krajowego Rejestru Handlowego Spółki wynika, że przedmiot jej działalności obejmuje m.in. transport lądowy pasażerski a więc Przedsiębiorstwo realizuje zadania publiczne.

Pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy. Stosownie do treści tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych a szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Wyliczenie to ma charakter przykładowy-wskazuje kategorie, których charakter jako informacji publicznej nie budzi wątpliwości, nie stanowi ono zatem podstawy do zawężającej interpretacji pojęcia informacji publicznej. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej, w szczególności w zakresie w jakim podmioty te dysponują majątkiem publicznym.

Z art. 6 ust. 1 ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (pkt 1 lit. c), o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, strukturze własnościowej, majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, w tym trybie działania państwowych osób prawnych w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o majątku, którym dysponują podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 (pkt 2 lit.a,b, c, d, f), o majątku publicznym, w tym o majątku państwowych osób prawnych (pkt 5 lit. a). Wykonywanie tych zadań zostało połączone z jednoczesnym gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Zadania publiczne to z kolei zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą odpowiedzialność za ich zrealizowanie.

Reasumując uznać należy, że "A" S.A. w S. będące państwową osobą prawną gospodaruje mieniem Skarbu państwa i mieści się w katalogu podmiotów wykonujących między innymi, zadania publiczne

Wniosek skarżącego z dnia 8 listopada 2012r. dotyczył w szczególności udostępnienia informacji dotyczących organizacji kontroli biletów w autobusach. Skarżący domagał się bowiem udostępnienia informacji dotyczącej zatrudnienia kontrolerów w autobusach Przedsiębiorstwa (czy kontrolerzy są zatrudnieni w bezpośrednio w "A" czy też kontrolę realizuje podmiot zewnętrzny i na jakich zasadach) oraz zasad wynagradzania za kontrolę. Zapytanie skarżącego obejmuje zatem zagadnienie z zakresu organizacji podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy i wydatkowania przez niego majątku (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i f ).

W konsekwencji należało uznać, że informacje, których to w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej domagał się skarżący, są informacją publiczną. Oznacza to, że "A" S.A. w S., nie wywiązując się z obowiązków nałożonych przepisami art. 10 w związku z art. 14 i 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy pozostawało w rozpatrywanej sprawie w bezczynności. Wnioskodawca nie mógł zapoznać się z żądaną informacją publiczną w sposób publicznie lub powszechnie dostępny, Spółka była zatem zobowiązana w terminie określonym powołaną wyżej ustawą do udzielenia tej informacji.

Sąd rozpoznając skargę na bezczynność nie dokonywał oceny czy żądana przez skarżącego informacja zawierają dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, której udostępnienie podlega ograniczeniom w myśl art. 5 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie odmowa udzielenia żądanej informacji nastąpiła pismem z dnia 19 listopada 2012r. ze wskazaniem, iż Spółka nie może udzielić informacji z uwagi na ochronę interesu gospodarczego, przy czym jednocześnie wskazano, że według Spółki żądane informacje nie mieszczą się w katalogu informacji podlegających udostępnieniu. Natomiast odmowa udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy następuje w trybie wydania decyzji. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji niebędących organami władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Decyzja w tym zakresie nie została przez Spółkę wydana.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku zobowiązując "A" S.A. w S. do załatwienia żądań skarżącego zawartych w punktach 1 oraz 2 litery a, b i c pisma z dnia 8 listopada 2012r.

Działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do udzielenia informacji publicznej co do punktu 3 pisma skarżącego z dnia 8 listopada 2012r. dotyczącego przesłania wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Żądanie udzielenia informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia wzoru identyfikatora zostało bowiem rozpoznane przez wydaniem orzeczenia przez Sąd. W tym zakresie zatem w wyniku udzielenia informacji stan bezczynności przestał istnieć.

Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek skarżącego nie pozostawał bez odpowiedzi. W części Przedsiębiorstwo uczyniło zadość żądaniom wniosku, a w pozostałym zakresie nie załatwiło wniosku skarżącego z uwagi na dokonanie oceny, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej bądź też, że nie może jej udostępnić z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa. Dokonanie oceny w tym zakresie było uzależnione od interpretacji przepisów ustawy. W ocenie Sądu, do rażącego naruszenia prawa w sytuacji bezczynności organu doszłoby, gdyby wniosek skarżącego pozostawał bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie bądź ustosunkowywanie się do wniosku i pism skarżącego byłoby przewlekane ponad terminy przewidziane w ustawie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając od "A" Spółki Akcyjnej w S. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.