Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 552/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2;
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 141 § 4, art. 153;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1 i art. 84;
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1018/20 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 grudnia 2020r., sygn. akt I SA/Gl 1018/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") uwzględnił skargę Prezydenta Miasta [...] (dalej też: "strona", "skarżący", "wierzyciel") i uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej też: "DIAS"," organ odwoławczy") z [...] czerwca 2020r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).

WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na następujący stan faktyczny:

Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej też: "organ egzekucyjny", "organ I instancji") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec [...] (dalej też: "dłużnik", "zobowiązany). Jego podstawą był tytuł wykonawczy z [...] grudnia 2018r., nr [...] wystawiony przez skarżącego, obejmujący nieuregulowane przez dłużnika świadczenia z pieczy zastępczej, w kwocie należności głównej w wysokości [...] zł. Zawiadomieniem z [...] stycznia 2019r. organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy dłużnika w Banku [...]. W odpowiedzi na tę czynność, w piśmie z [...] stycznia 2019r. Bank poinformował organ I instancji, że nie może być zrealizowane zajęcie wspomnianego rachunku bankowego, ponieważ saldo zajętych rachunków wynosi 0,00 zł. Zawiadomieniem z [...] maja 2020r., organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy zobowiązanego w [...]. Tego samego dnia Bank poinformował organ egzekucyjny, że nie może zostać zrealizowane zajęcie tego rachunku bankowego, na przeszkodzie dokonania tej czynności stoi bowiem saldo zajętych rachunków, które wynosi 24,93 zł.

W związku z dokonaniem przedstawionych czynności, naliczono opłaty, stanowiące koszty egzekucyjne w oparciu o stawki określone w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1438, z późn. zm.,dalej "u.p.e.a").

W związku z tym, że nie ujawniono majątku zobowiązanego rokującego zaspokojenie choćby pozostałych do uregulowania kosztów egzekucyjnych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] lutego 2020r., nr [...] na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2018r. Od postanowienia tego Prezydent Miasta [...], w imieniu i na rzecz którego działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] nie wniósł zażalenia, wobec czego stało się ono ostateczne i prawomocne.

Pismem z [...] marca 2020r., nr [...] organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 6a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomił wierzyciela o wysokości pozostałych do uregulowania kosztów postępowania egzekucyjnego wynoszących łącznie 1.000,26 zł, obciążających Prezydenta Miasta [...].

Na wniosek wierzyciela z [...] marca 2020r., nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2020r., nr [...] obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2018r., nr [...] w łącznej kwocie 1.000,26 zł.

Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z [...] kwietnia 2020r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] czerwca 2020r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 17, art. 18, art. 64 § 6 i art. 64c § 4 i § 7 ustawy z 17 czerwca 1966r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019r., poz. 1438 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o obciążeniu wierzyciela - Prezydenta Miasta [...] kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2018r., nr [...] w wysokości 1.000,30 zł na które składa się opłata manipulacyjna w kwocie 166,70 zł oraz koszty egzekucyjne za zajęcie rachunku bankowego dokonane zawiadomieniem z [...] maja 2020r. w kwocie 833,60 zł.

W ocenie organu odwoławczego nie było skuteczne zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w [...]. ponieważ nie było tam żadnych środków. Istniała natomiast podstawa do obciążenia strony kosztami zajęcia wierzytelności zobowiązanego na rachunku bankowym w [...]. Z informacji uzyskanej od tego podmiotu wynika bowiem, że na koncie dłużnika znajdowały się środki finansowe w kwocie 24,93 zł. Według organu odwoławczego, ustalenie wysokości opłaty w proporcji do maksymalnej wysokości kosztów zajęcia nieruchomości (art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) jest dopuszczalnym mechanizmem, wykorzystywanym w płaszczyźnie stosowania prawa administracyjnego, służącym wypełnieniu luki spowodowanej brakiem ustawowego określenia najwyższej możliwej wysokości opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). W kwestii opłaty manipulacyjnej organ odwoławczy podniósł, że obciążenie nią nie zależy od skuteczności egzekucji. W kontekście zarówno opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, jak i w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej zgodnie z treścią art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., za zajęcie nieruchomości należne są koszty w wysokości 8 % kwoty egzekwowanej, nie więcej jednak niż 34.200 zł.

Prezydent Miasta [...] wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

WSA uwzględnił skargę.

Sąd I instancji stwierdził, że skarga jest zasadna, chociaż nie ze wszystkich powodów w niej podniesionych. Wskazał, że zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a., co do zasady koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Jeżeli natomiast należności te nie mogą być od niego ściągnięte pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 u.p.e.a.). W ocenie Sądu I instancji taka sytuacja zaistniała w analizowanym stanie faktycznym. Zaznaczył, że opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zależy od skuteczności tej czynności. Natomiast obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli zaś pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, powinność zapłaty opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie (art. 64 § 10 u.p.e.a.). Tym samym zdaniem WSA, obciążenie opłatą manipulacyjną nie jest uzależnione od skuteczności działań podjętych przez administrację. Sąd I instancji zauważył, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 nie wynika, iż wysokość opłaty manipulacyjnej zawsze musi odpowiadać wartości nakładu pracy organu egzekucyjnego albo faktycznie poniesionym przez niego wydatkom. Za niesprzeczne z Konstytucją RP w judykacie tym uznano bowiem stosunkowe określenie wysokości opłaty. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca powinien ustalić górną kwotę opłaty, ponieważ w odniesieniu do należności o znacznej wartości brak takiej górnej granicy może powodować całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością opłat ponoszonych za dokonanie tych czynności. Jeżeli natomiast taka sytuacja nie występuje, gdyż naliczona opłata manipulacyjna, nie realizuje w nadmiernym stopniu funkcji represyjnej i spełnia standard określony w wyroku Trybunału, nie można zarzucić organowi naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a. W opinii WSA o takim zerwaniu więzi pomiędzy aktywnością organu egzekucyjnego oraz wysokością opłaty manipulacyjnej nie sposób mówić w przedmiotowej sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a., za zajęcie nieruchomości należne są koszty w wysokości 8 % kwoty egzekwowanej, nie więcej jednak niż 34.200 zł. Tym samym, według stawki 1 % określonej w art. 64 § 6 u.p.e.a. dla opłaty manipulacyjnej wynosi ona maksymalnie (przy przyjęciu proporcjonalnej, jak przy zajęciu nieruchomości, górnej granicy opłaty) 4.275,00 zł. Tymczasem należność ta, ustalona przez organ odwoławczy, wyniosła 166,70 zł. WSA podkreślił, że metoda proporcjonalnego naliczania kosztów egzekucyjnych (opłaty manipulacyjnej) jest akceptowana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W jego przekonaniu, w ten sposób są realizowane wskazania Trybunału Konstytucyjnego w zakresie uwzględnienia racjonalnej zależności pomiędzy rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego a egzekwowanymi kwotami. Ponadto metoda ta pozwala na oparcie się przez organy egzekucyjne na obiektywnych kryteriach, mających niewątpliwe podstawy prawne w art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz umożliwia kontrolę zastosowania tych wskaźników zarówno zobowiązanym, jak i sądom administracyjnym. Reasumując Sąd I instancji wskazał, że nie zakwestionował zasadności obciążenia wierzyciela opłatą manipulacyjną w wysokości przyjętej organ odwoławczy. Jego zastrzeżenia wzbudziło natomiast i to było przyczyną uchylenia decyzji ostatecznej, ustalenie opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Doszło do niego bowiem pomimo, że ta aktywność organu egzekucyjnego okazała się nieskuteczna.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył również, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie prawa materialnego:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, w sytuacji w której prawidłowa wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, gdyż stan środków finansowych na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia - nie tylko dla skuteczności zastosowania tego środka, ale też - co istotne - dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej, a wraz z nim zaistnienia podstaw do jej naliczenia;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona ustawowa przesłanka ustalenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnej.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w sposób lakoniczny odnosi się do naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 p.p.e.a. oraz nie daje odpowiedzi jaka kwota musiałaby znajdować się na rachunku by można było uznać, że doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W orzeczeniu tym Sąd nie zawarł oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w tym zakresie, co stanowi niewątpliwie naruszenie wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Z treści podniesionych zarzutów wynika, że kluczowe dla rozpoznania tej sprawy było wyjaśnienie, czy w stanie prawnym i faktycznym sprawy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych.

Zdaniem organu prawidłowa wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, gdyż stan środków finansowych na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia nie tylko dla skuteczności zastosowania tego środka, ale też - co istotne - dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej, a wraz z nim zaistnienia podstaw do jej naliczenia.

Stanowisko organu jest błędne.

Wskazać należy, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Wątpliwości wnoszącego skargę kasacyjną budzi natomiast dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 i § 9 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie.

Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016r. w sprawie SK 31/14 orzekł, że: "1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."

W wyroku tym Trybunał wskazał, że brak określenia górnej granicy opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, lecz z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. Wskazał także, że brak określenia górnej granicy analizowanych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał zauważył też, że w ujęciu materialnym opłaty te są zbliżone do podatku, co oznacza, że należy je interpretować ściśle, zgodnie z intencją ustawodawcy konstytucyjnego, w tym z wyrażoną w art. 217 Konstytucji RP konstytucyjną zasadę określoności ustawowej.

Odnosząc się do zarzutu opartego na błędnej wykładni art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 9 pkt 1 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. należy wskazać, że zaprezentowane w zaskarżonym wyroku rozumienie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być podważane przez nawiązanie do 64 § 9 pkt 2 czy art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a.

W u.p.e.a. ustawodawca odrębnie uregulował sposób obliczania opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej od momentu powstania obowiązku ich uiszczenia. W stanie prawnym, po wydaniu wyroku TK w sprawie SK 31/14, oznacza to konieczność naliczenie opłaty w kwocie adekwatnej do nakładu pracy i wydatków jakie poniósł organ przy zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych jest wyrażany pogląd, z którego wynika, że pobranie opłaty egzekucyjnej jest uzależnione od tego czy faktycznie doszło do zajęcia wierzytelności. Okoliczność ta nie ma jednak bezpośredniego wpływu na samo określenie momentu powstania obowiązku jej uiszczenia. Moment powstania obowiązku pozostaje ten sam. W dalszym ciągu sytuacją, od której jest uzależnione pobranie opłaty egzekucyjnej jest zajęcie wierzytelności, a nie jak przyjmuje organ - rachunku bankowego. Pojęcia te nie są tożsame. W związku z powyższym należy też zauważyć, że zarówno w art. 64 § 1 pkt 4 jak i art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca posłużył się zwrotem “zajęcie wierzytelności", odpowiednio: “...Organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4zł 20gr..." i “... Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje: (...) za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu."

Do podobnej konkluzji należy dojść na tle powołanego przez wnoszącego skargę kasacyjną art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. Przepis ten wskazuje, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i nie potwierdza stanowiska organu, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem rachunku bankowego. Wręcz przeciwnie, w art. 80 § 2 ustawy mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co potwierdza, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych (por. wyroki NSA z: 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II FSK 693/15; 10 kwietnia 2018r., sygn. akt II FSK 914/16; 20 marca 2018r., sygn. akt II FSK 778/16, 12 lutego 2019r., sygn. akt II FSK 3379/18 oraz 28 maja 2020r., sygn. akt I GSK 1902/19 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy zawiadomieniem z [...] maja 2020r., [...]. poinformował organ egzekucyjny, że nie może zostać zrealizowane zajęcie tego rachunku bankowego, na przeszkodzie dokonania tej czynności stoi bowiem saldo zajętych rachunków, które wynosi 24,93 zł.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy więc podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do pobrania opłaty egzekucyjnej. Tym samym zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej sąd pierwszej instancji nie jest obowiązany odnieść się do wszystkich argumentów podniesionych w skardze, a jedynie do tych, które miały bądź mogły mieć wpływ na rozpoznanie sprawy. Zasadniczym celem wprowadzenia ustawowego wzorca uzasadnień było umożliwienie zapoznania się przez stronę i sąd odwoławczy z motywami sądu pierwszej instancji, które doprowadziły ten sąd do podjęcia tego rozstrzygnięcia. Jeśli więc uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom ustawowym wprowadzonym art. 141 § 4 p.p.s.a., tak jak ma to miejsce w tej sprawie, a co za tym idzie umożliwia zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu, prześledzenia przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oraz toku rozumowania sądu, który doprowadził do zajęcia zaprezentowanego w tym wyroku stanowiska, a dalej sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej tego wyroku, to należy przyjąć, że odpowiada ono normie określonej w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie naruszył również art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaskarżony wyrok zawiera zarówno ocenę prawną jak i wskazówki dla organu co do dalszego postępowania.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.