Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3146/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "Organ odwoławczy, "Organ II instancji") postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a."), po rozpoznaniu zażalenia M. N. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS", "Organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Skarżący pismem z dnia [...] września 2020 r. zwrócił się do DIAS o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia

24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 oraz ust. 2 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 723, ze zm., dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy"), w oparciu o rekomendacje Szefa KAS zawarte w dokumencie zatytułowanym "[...]" z dnia [...] kwietnia 2020 r., akta osobowe, regulaminy Izby Celnej w [...], decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] o numerach: [...] z 2003 r., [...] z 2003 r., [...] z 2005 r., [...] z 2006 r., [...] z 2009 r., [...] z 2012 r.

DIAS, w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], poinformował, że na dzień [...] listopada 2020 r. Skarżący posiada jedynie 1 rok 5 miesięcy

i 10 dni okresu wykonywania tzw. zadań "policyjnych", o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponadto, DIAS poinformował

o możliwości złożenia dodatkowych dokumentów w sprawie, znajdujących się

w posiadaniu Skarżącego, a także o możliwości uczestniczenia w posiedzeniach Zespołu ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej

w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Skarżący, w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. ponownie wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie zadań o charakterze policyjnym przez okres co najmniej 5 lat, dodatkowo powołując decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] o numerach: [...] z 2010 r. oraz [...] z 2012 r.

DIAS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. DIAS po przeanalizowaniu treści akt osobowych Skarżącego oraz dokonaniu oceny wykonywanych zadań pod kątem dopuszczalności uznania ich za zadania o charakterze policyjnym, stwierdził, że Skarżący, według stanu na dzień [...] listopada 2020 r., wykonywał tzw. zadania policyjne przez okres 1 roku 5 miesięcy i 10 dni, tj.:

a) od [...] kwietnia 2016 r. do [...] lutego 2017 r. - w Wydziale [...] w Izbie Celnej w [...] (uznano zapis w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień z [...] kwietnia 2016 r. o treści: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu "),

b) od [...] marca 2017 r. do [...] czerwca 2017 r. - służba w Służbie Celno-Skarbowej,

c) od [...] stycznia 2020 r. do [...] listopada 2020 r. - służba w Służbie Celno-Skarbowej.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) dowolną interpretację zadań o charakterze policyjnym dostosowaną przez Zespół ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] do ustalonych wcześniej założeń, polegających na nieuznawaniu żadnych zadań o charakterze policyjnym

w komórkach Izby Celnej w [...];

2) brak rzetelnego rozpatrzenia wniosku i wybiórcze rozpatrywanie dowodów załączonych do wniosku, spełniających jedynie ustalone wcześniej założenia Zespołu;

3) dyskryminowanie osób wykonujących zadania o charakterze policyjnym

z uwagi na wykonywanie ich w komórkach, które z założenia zostały ucywilnione,

a funkcjonariusze z tego tytułu zwolnieni ze służby.

Skarżący, przy piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., do sprawy prowadzonej już na etapie postępowania odwoławczego, przesłał wyrok Sądu Okręgowego w [...]

z dnia [...] listopada 2019 r. sygn. akt [...], gdzie w uzasadnieniu zawarto ocenę czynności tzw. "policyjnych" realizowanych przez funkcjonariuszy celnych.

Po rozpoznaniu zażalenia Szef KAS wydał powołane na wstępie postanowienie.

W uzasadnieniu prawnym stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądania Skarżącego, co znalazło wyraz w treści rozstrzygnięcia DIAS z dnia [...] kwietnia 2021 r.

Zdaniem Szefa KAS nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5-letniego okresu służby przy realizacji tzw. zadań policyjnych uzasadnione jest szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza. Potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy

o Policji, której funkcjonariusze m. in. inicjują i organizują działania mające na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców stwierdził, iż funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji", wskazał jednocześnie, iż "To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia".

W ocenie Szefa KAS, nie oznacza to jednak, iż wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy celnych były zadaniami o charakterze policyjnym, a w związku z tym nie istnieje obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza. W świetle wyżej powołanego wyroku, wykonywanie zadań o charakterze policyjnym, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych.

Szef KAS zauważył, iż w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji tych zadań. Zdaniem Szefa KAS to zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prowadzi do tezy, iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związaną z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości.

Szef KAS wskazał, że Skarżący w okresie od [...].09.1999 r. do [...].02.2017 r., jako funkcjonariusz celny, pełnił służbę w następujących komórkach: Dział [...]

w Urzędzie Celnym w [...], a następnie (od [...].05.2020 r.) Wydział [...] w Izbie Celnej w [...]. Od [...].03.2017 r. do [...].06.2017 r. pełnił służbę w Służbie Celno-Skarbowej. Od [...].06.2017 r. do [...].07.2020 r. - był zatrudniony w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Od [...].08.2020 r. ponownie pełni służbę w Służbie Celno- Skarbowej.

W ocenie Szefa KAS, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza realizacji tzw. zadań policyjnych przez Skarżącego, za wyjątkiem okresów uznanych przez DIAS, który prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz wywiódł adekwatne wnioski uznając,

iż na dzień [...] listopada 2020 r., tylko zadania realizowane przez Skarżącego w łącznym okresie 1 roku 5 miesięcy i 10 dni są zadaniami, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zdaniem Szefa KAS Organ I instancji trafnie uznał za mające charakter policyjny, zadanie realizowane w ramach służby w Służbie Celnej, o treści: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu " (zapis w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] kwietnia 2016 r., punkt III. 13). Ponadto Szef KAS stwierdził, że DIAS prawidłowo zaliczył okresy pełnienia przez Skarżącego służby w Służbie Celno-Skarbowej tj. od dnia [...] marca 2017 r. do dnia

[...] czerwca 2017 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r.

Szef KAS zauważył, iż z uwagi na fakt, że Skarżący aktualnie pełni służbę w Służbie Celno-Skarbowej, okres zaliczany do wysługi 5 lat o charakterze policyjnym z każdym dniem zwiększa się. Jednak, w chwili obecnej, nawet uwzględnienie wyliczenia dodatkowego okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej jeszcze nie powoduje, aby okres ten przekroczył 5 lat.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że DIAS w treści uzasadnienia, przy wskazywaniu okresów, które uznał jako obejmujące realizację tzw. zadań policyjnych, nieprawidłowo wpisał datę: "[...] stycznia 2020 r." zamiast prawidłowej daty: "[...] sierpnia 2020 r.". Omyłka ta, zdaniem Szefa KAS, nie ma wpływu na obliczenie spornych okresów, jak również na treść rozstrzygnięcia, tym bardziej, że w aktach sprawy, znajduje się dokument o nazwie: "ANALIZA AKT OSOBOWYCH — M. N.", w którym wpisano obliczenie okresów uznanych za obejmujące tzw. zadania policyjne i wskazano prawidłowo datę

tj. "[...].08.2020 r.".

Zdaniem Szefa KAS, pozostałe zadania realizowane przez Skarżącego w ramach służby w Służbie Celnej w byłej Izbie Celnej w [...], w okresach niezaliczonych do

5 lat, należy ocenić jako nieposiadające przymiotu tzw. zadań policyjnych.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że pełnienie roli [...] wielu systemów ewidencyjnych, wykorzystywanych do rejestracji i ewidencjonowania obrotu towarowego z zagranicą, wykonywanie czynności administracyjno-analitycznych

w systemach celnych, takich jak C., A. czy E. (co wynika z zapisów kart zakresów obowiązków i uprawnień oraz z upoważnień: nr [...] i nr [...]) wskazuje na realizację zadań o charakterze policyjnym, Organ II instancji stwierdził, że przywołane zadania miały charakter wspierający (pomocniczy) i jedynie w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji zadań wykonywanych przez komórki bezpośrednio zajmujące się rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości.

Szef KAS, odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia treści e-maila

z dnia [...] lipca 2012 r., dotyczącego wprowadzonych w 2012 r. nowych wzorów kart zakresu obowiązków i uprawnień, zawierających m. in. zapis o treści: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu", co wobec Skarżącego zostało zrealizowane dopiero w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień z dnia [...] kwietnia 2016 r., podzielił stanowisko DIAS, że e-mail nie stanowił źródła prawa wewnętrznego w byłej Izbie Celnej w [...], a wprowadzenie nowych wzorów kart zakresów i obowiązków, zawierających również postulowane przez Skarżącego zapisy, nastąpiło dopiero w drodze decyzji Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r w sprawie wdrożenia i stosowania w Izbie Celnej w [...] Karty Zakresu Obowiązków i Uprawnień.

W zakresie zarzutu nieuwzględnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...]:

nr [...] z 2005 r., nr [...] z 2009 r., nr [...] z 2010 r. nr [...] z 2012 r., nakładających na funkcjonariuszy lub pracowników obowiązki dotyczące przekazywania, odpowiednio, informacji mających lub mogących mieć znaczenie dla zwalczania terroryzmu oraz

o nietypowych i nieoczekiwanych zdarzeniach i zjawiskach mogących rodzić podejrzenia

o działalność terrorystyczną, informacji wskazujących na możliwość popełnienia przestępstwa, informacji wskazujących na działania mające na celu wprowadzanie do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, Szef KAS zauważył, iż DIAS w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazał, że decyzje te brał pod uwagę, a ich analiza i skonfrontowanie

z zapisami dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych Skarżącego nie pozwala na zmianę stanowiska organu w sprawie. Szef KAS zauważył również, że zakres czynności każdego funkcjonariusza celnego, niezależnie od przypisanych w karcie obowiązków, mógł być szerszy i wynikać z dokumentów wewnętrznych (decyzje, polecenia i inne). Podkreślił, iż poszczególne obowiązki funkcjonariusza należy rozpatrywać przy uwzględnieniu zakresu jego indywidualnych uprawnień i obowiązków służbowych. Oznacza to, że dopiero wnikliwa analiza indywidualnie określonych zadań, z uwzględnieniem innych materiałów źródłowych, w tym przepisów o charakterze ogólnym, powinna dać podstawę do wydania adekwatnego rozstrzygnięcia. W ocenie Organu odwoławczego DIAS taką analizę przeprowadził i wyprowadził właściwe wnioski. Szef KAS stwierdził, że dokumentem doprecyzowującym zadania, obowiązki i uprawnienia konkretnego funkcjonariusza, jest indywidualnie ustalony zakres obowiązków i uprawnień, jak również inne dokumenty podmiotowo wyróżniające funkcjonariusza (np. indywidualna decyzja, upoważnienie, polecenie lub dekretacja). Takie indywidualne upoważnienie o treści: "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom

w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu" znajduje się w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zadanie to zostało przez DIAS zaliczone do tzw. zadań policyjnych.

Zdaniem Szefa KAS dane, wynikające z zebranych w sprawie dokumentów, nie potwierdzają twierdzenia Skarżącego, że charakter realizowanych przez niego zadań ma charakter zadań policyjnych. Szef KAS stwierdził, że zadań i obowiązków służbowych nie wolno domniemywać, przeciwnie - powinny one wynikać z konkretnego dokumentu, decyzji czy upoważnienia. Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko Organu I instancji, że zadania, realizowane przez Skarżącego, w okresach nieuznanych przez DIAS, nie mieszczą się w obszarze rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania oraz zwalczania przestępczości.

Organ II instancji podkreślił, iż postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 K.p.a. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Szef KAS stwierdził, że organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji, znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii, dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przepis ten stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, służącego wyjaśnieniu stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.

Szef KAS, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

25 października 2000 r., sygn. akt V SA 760/00 stwierdził, że konieczne postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a., nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, o jakich mowa w art. 218 § 1 K.p.a. Wobec powyższego, w postępowaniu tym, nie można stosować zasady właściwej dla ogólnego postępowania jurysdykcyjnego dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Organu II instancji postępowanie wyjaśniające spełnia tylko rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia, główną rolę pełnią dane z ewidencji rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami.

Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, iż stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji.

W ocenie Szefa KAS brak w dostępnej dokumentacji zapisów o treści i brzmieniu wskazujących jednoznacznie na realizację przez Skarżącego zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w okresie co najmniej 5 lat, stanowi podstawę zasadności odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Odnosząc się do wskazanego przez Skarżącego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia

[...] listopada 2019 r. sygn. akt [...], gdzie w uzasadnieniu zawarto ocenę czynności tzw. "policyjnych" realizowanych przez funkcjonariuszy celnych, wyjaśnił, że wyrok ten zapadł w indywidualnej sprawie, na gruncie konkretnych okoliczności faktycznych, po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego przez Sąd. Nie ma on zatem zastosowania w niniejszej sprawie, zwłaszcza w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia, które jest postępowaniem uproszczonym.

W związku z powyższym Szef KAS stwierdził, że w świetle przedstawionych wyżej argumentów, nie było podstaw do wydania zaświadczenia o treści wnioskowanej przez Skarżącego. W postępowaniu wykazano bowiem, że Organ I instancji nie posiada dokumentacji, z której wynikałoby bezspornie, że Skarżący realizował przez okres co najmniej 5 lat tzw. zadania policyjne. Zdaniem Organu II instancji skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których

w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie.

Ponadto Szef KAS wskazał, że niezależnie od niniejszego postępowania (które ma charakter uproszczony i nie można w nim stosować zasady uregulowanej w art. 75 § 1 K.p.a.) Skarżący może - w drodze innego postępowania np. o uzyskanie prawa do emerytury - dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że spełnia warunek, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Szefa KAS z dnia

[...] grudnia 2020 r., zarzucając:

1. naruszenie art. 217 i 218 K.p.a. w zw. z art. 12 ust 2 pkt 1) i 2) ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy,

2. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez przekroczenie granicy dowolności przy ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, na których organ oparł swą decyzję,

3. art. 76 § 1 K.p.a. polegające na ignorowaniu dokumentów urzędowych

o podwyższonej mocy dowodowej występującej w aktach, którymi dysponuje organ,

4. rażące prowadzenie postępowania wyjaśniającego, z uchybieniem norm prawnych art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 67, art. 75, art. 77, art. 78 § 1 K.p.a.,

5. dowolną interpretację zadań o charakterze policyjnym dostosowaną przez Zespół ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] do ustalonych wcześniej założeń,

6. brak rzetelnego rozpatrzenia wniosku i wybiórcze rozpatrywanie dowodów załączonych do wniosku, spełniających jedynie ustalone wcześniej założenia Zespołu,

7. dyskryminowanie osób wykonujących zadania o charakterze policyjnym z uwagi na wykonywanie ich w komórkach, które z założenia zostały ucywilnione,

a funkcjonariusze z tego tytułu zwolnieni ze służby.

Wskazując na powyższe, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa KAS z dnia [...] lipca 2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia DIAS z dnia

[...] kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że Szef KAS, utrzymując w mocy postanowienie DIAS, niezasadnie ograniczył się jedynie do wydania oceny prawnej przepisów art. 217, i 218 K.p.a. bez ponownego kompleksowego badania czynności związanych z ich wykonywaniem. Zdaniem Skarżącego Szef KAS powinien ustalić treść jego zaświadczenia w oparciu o zapisy z akt osobowych, jak również innych dokumentów takich jak Regulaminy Izby Celnej w [...], decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...], ewidencje, rejestry obowiązujących w Urzędzie Celnym w [...], Izbie Celnej

w [...], na podstawie akt prowadzonych spraw.

Skarżący stwierdził, że zadaniem obu organów winno być dokładne zbadanie zadań oraz tego czy wnioskodawca rzeczywiście wykonywał "zadania policyjne".

W ocenie Skarżącego tok przedstawionych ustaleń świadczy o zaniechaniu

i pozornym działaniu DIAS oraz Szefa KAS.

Skarżący stwierdził, że w obu instancjach, już z założenia odrzucono koncepcję, że w komórkach pomocniczych wykonywało się zadania o charakterze policyjnym w ramach ujawnień, zapobiegania i zwalczania przestępstw i wykroczeń.

Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem Szefa KAS, iż zadaniem policyjnym jest tylko to, co bezpośrednio prowadzi do wykrycia przestępstwa. Podkreślił, że, samo ujawnienie czynu nie wystarczy, by sprawnie zwalczać i zapobiegać przestępstwom. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest nie tylko mowa o ujawnieniu

i wykryciu, ale również wskazuje się na inicjowanie i organizowanie zadań związanych ze zwalczaniem i zapobieganiem określonego typu przestępstw i wykroczeń.

Zdaniem Skarżącego błędne jest twierdzenie Szefa KAS, że zadania w kartach zadań nie są tożsame z zadaniami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o Służbie Celnej. W ocenie skarżącego Szef KAS właściwie w żaden sposób nie wyjaśnił swojego stanowiska, błędnie posłużył się stwierdzeniem, iż cytowany przepis art. 218 § 2 K.p.a., daje organowi wyłącznie możliwość, a nie obliguje do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż ustawodawca w ustawie zaopatrzeniowej zakreślił szersze ograniczenia dla funkcjonariuszy Służby Celnej w celu uzyskania stosownych uprawnień emerytalnych, co organ winien mieć na uwadze.

Skarżący stwierdził, że niezrozumiałe jest dla niego stanowisko Szefa KAS, że obowiązek określony decyzją dyrektora izby celnej obowiązuje funkcjonariusza indywidualnie dopiero po jego wpisaniu do karty zakresu obowiązków i uprawnień tego funkcjonariusza.

W ocenie Skarżącego wszystkie pisemne polecenia i decyzje dyrektora izby, których był adresatem, były dokumentami służbowymi określającymi jego obowiązki lub prawa

w sposób wystarczająco precyzyjny i zindywidualizowany, a pomijanie ich w niniejszym postępowaniu przez organy obu instancji jest interpretacją administracyjną wykraczającą poza granice swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi są bezpodstawne.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się in meriti do rozstrzygnięcia zasadności odmowy wydania zaświadczenia przez Organ.

Ponieważ zarzuty skargi wraz z ich argumentacją szeroko zostały omówione w tzw. części "historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ich ponownego przedstawienia, akcentując jedynie, że w ocenie Skarżącego Organ, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające na okoliczność wykonywania zadań o charakterze policyjnym przez Stronę, rażąco naruszył zasadę prawdy obiektywnej oraz pominął treść stosownych zaświadczeń wskazujących na wykonywanie tych zadań w ramach ujawnień, zapobiegania i zwalczania przestępstw i wykroczeń, w oparciu o zapisy z akt osobowych oraz innych dokumentów takich jak Regulaminy Izby Celnej w [...], decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...], ewidencje, rejestry obowiązujących w Urzędzie Celnym w [...], Izbie Celnej w [...], a ponadto dokonał wadliwej oceny prawnej, iż zadaniem policyjnym jest tylko to, co bezpośrednio prowadzi do wykrycia przestępstwa i tym samym "(...) w komórkach pomocniczych" takich zadań nie można wykonywać.

Z kolei zdaniem Organu, zebrane w toku postępowania dokumenty nie stanowiły podstawy do wydania żądanego przez Skarżącego zaświadczenia, zaś wskazane przez niego dokumenty nie są wystarczające do stwierdzenia realizowania tzw. "zadań policyjnych" w toku służby.

Przy tak zakreślonych stanowiskach stron oraz granicach sporu, w ocenie Sądu, należało przyznać rację Szefowi KAS.

W punkcie wyjścia rozważań, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie w myśl art. 218 § 1 K.p.a., gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenia ma również przepis art. 218 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

W świetle przytoczonych przepisów, nie może ulegać wątpliwości, że zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu, oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 K.p.a. Nie jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Podkreślenia przy tym wymaga, że charakter postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 K.p.a. był już wielokrotnie przedmiotem wyjaśnień dokonywanych przez sądy administracyjne. W myśl jednoznacznie ustalonej linii orzeczniczej, przyjąć należy, że postępowanie to ma zakres ograniczony, spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. dla przykładu: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., II OSK 1270/15 czy z dnia 15 stycznia 2014 r., I OSK 1518/12).

Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może wydać zaświadczenia żądanej treści. Dla braku możliwości potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych, brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego.

Zauważyć także należy, że tak w doktrynie, jak i orzecznictwie, powszechnie wyróżnia się trzy przypadki odmowy wystawienia zaświadczenia: przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych.

W niniejszej sprawie, Skarżący żądał potwierdzenia zaświadczeniem faktów, które nie znajdują się w posiadaniu organu.

Sąd wyjaśnia, że obowiązujące przepisy prawa umożliwiają ustalenie – przede wszystkim na podstawie opisu stanowiska i kart zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza - czy i przez jaki okres dany funkcjonariusz wykonywał zadania określone odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5 letniego okresu służby przy realizacji tzw. "zadań policyjnych", o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin uzasadnione musi być jednak uzasadnione "szczególnymi warunkami pełnienia służby przez funkcjonariusza".

Oznacza to, iż nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i nie istnieje w związku z tym obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza.

Z analizy akt sprawy wynika, że w ramach struktur organizacyjnych Służby Celnej wyodrębnione były różne komórki organizacyjne, którym przypisane były zróżnicowane zadania. Niektóre z nich bezpośrednio rozpoznawały, wykrywały, zapobiegały oraz zajmowały się zwalczaniem przestępczości, inne zaś w sposób "pośredni" przyczyniały się do realizacji tych zadań.

To zróżnicowanie i odmienny charakter zadań realizowanych przez Służbę Celną prowadzi do wniosku (z którym nie zgadza się Skarżący), iż tylko określonej grupie funkcjonariuszy można przypisać faktyczną realizację zadań ściśle związaną z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości.

Przyjęcie takiego zakresu podmiotowego wynika "wprost" z art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 2 ust, 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Zgodzić więc należy się z Organem, że skoro zadania realizowane przez Skarżącego w "spornym" zakresie (pełnienie roli [...] wielu systemów ewidencyjnych, wykorzystywanych do rejestracji i ewidencjonowania obrotu towarowego z zagranicą, wykonywanie czynności administracyjno-analitycznychw systemach celnych, takich jak C., A. czy E. - co wynika z zapisów kart zakresów obowiązków i uprawnień oraz z upoważnień: nr [...] i nr [...]) miały jedynie charakter wspierający (pomocniczy) i co najwyżej w sposób "pośredni" przyczyniały się do realizacji zadań wykonywanych przez komórki bezpośrednio zajmujące się rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości to nie można uznać że są zadaniami, o których mowa w art. 12 ust. 2 u.z.e.f.

Sąd zauważa, że Skarżący domaga się dokonania swego rodzaju interpretacji realizowanych przez niego zadań w kierunku poświadczenia, że pełnił służbę przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r, o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Jednakże, jak już to wyjaśniono w części wstępnej rozważań, organ w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia nie dokonuje interpretacji, nie prowadzi szeroko zakrojonego postępowania co do charakteru realizowanych przez funkcjonariusza zadań, może jedynie potwierdzić istniejące fakty i okoliczności, które wynikają z dokumentów odzwierciedlających przebieg służby.

W ocenie Sądu bezpodsatwny jest przy tym zarzut pominięcia przez organy obu instancji przy analizie zadań realizowanych przez Skarżącego dokumentacji w postaci decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], regulaminów organizacyjnych oraz zarządzeń i poleceń obowiązujących w tej jednostce, a skierowanych do ogółu pełniących w niej służbę funkcjonariuszy.

Z analizy zebranych w sprawie materiałów oraz podjętych przez organy czynności wynika bowiem, że organy obu instancji przeprowadziły wszechstronną analizę tej dokumentacji, która zestawiona z zapisami dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych Skarżącego nie pozwoliła na zajęcie odmiennego stanowiska, niż wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Na tle tego zarzutu Sąd zauważa, iż poszczególne obowiązki funkcjonariuszy należy rozpatrywać przy uwzględnieniu zakresu jego indywidualnych uprawnień i obowiązków służbowych. Oznacza to, że dopiero analiza indywidualnie określonych zadań, z uwzględnieniem innych materiałów źródłowych, w tym przepisów o charakterze ogólnym, powinna dać podstawę do wydania właściwego, zgodnego z zasadami prawdy obiektywnej, rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organy obu instancji taką analizę przeprowadziły i wyprowadziły właściwe wnioski, w oparciu o indywidualnie ustalony zakres obowiązków i uprawnień Skarżącego, jak i indywidualne upoważnienie o treści "Przekazywanie informacji wyznaczonym osobom w przypadku podejrzenia zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz finansowania terroryzmu" zawarte w Karcie zakresu obowiązków i uprawnień Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r. - i to właśnie zadanie zostało zaliczone do tzw. zadań policyjnych.

Jednocześnie Sąd, za Organem odwoławczym, nie kwestionuje twierdzenia Skarżącego, iż zaangażowanie w zadania związane ze wsparciem, administracją i eksploatacją systemów wykorzystywanych w ramach zapobiegania i zwalczania przestępczości, ma istotne znaczenie dla skuteczności realizacji celów nałożonych na służbę. Niemniej jednak, jak to już podkreślono wcześniej, tego rodzaju zadania mają charakter jedynie wspierający i pomocniczy względem działań polegających na bezpośrednim wykrywaniu, zapobieganiu i zwalczaniu przestępczości. Zadań i obowiązków służbowych, czego zdaje się nie dostrzegać Skarżący, nie wolno jednak domniemywać, przeciwnie - powinny one wynikać z konkretnego dokumentu, decyzji czy upoważnienia.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy obu instancji słusznie uznały, że zadania, realizowane przez Stronę, w okresach przez nie nieuznanych, nie mieszczą się w obszarze rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania oraz zwalczania przestępczości.

Dodać można, że przyjęcie tak szerokiego rozumienia zadań policyjnych, jak oczekuje Skarżący, prowadziłoby de facto do stwierdzenia, że wszyscy funkcjonariusze pełniący służbę w Izbie Celnej w [...] realizowali zadania policyjne, co w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13, nie może być uznane za zasadne.

Jak bowiem podkreślił Trybunał "Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji".

Wobec powyższego analiza katalogu zadań wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w świetle zapisów znajdujących się w dokumentach posiadanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] doprowadziła organy do prawidłowego uznania w zakresie odmowy wydanie zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.

Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi, organy podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący zebrały oraz wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy, opierając swoje rozstrzygnięcia na posiadanej dokumentacji, która nie dała podstaw do wydania żądanego zaświadczenia.

Odnosząc się odrębnie do powołanego w skardze wyroku Sądu Okręgowego w

[...] z dnia [...] listopada 2019 roku sygn. akt [...], gdzie w uzasadnieniu zawarto ocenę czynności tzw. "policyjnych" realizowanych przez funkcjonariuszy celnych, należy wyjaśnić, że wyrok ten zapadł w indywidualnej sprawie, na gruncie konkretnych okoliczności faktycznych, po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego przez Sąd.

Nie może mieć on zatem zastosowania w niniejszej sprawie, zwłaszcza w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia, które jest postępowaniem uproszczonym.

W tym miejscu raz należy podkreślić, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń czy to faktycznych, czy prawnych, niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Dodać przy tym trzeba, że postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W ocenie Sądu, organy wywiązały się z tak nałożonych obowiązków, przy słusznym założeniu, że przepisy art. 217-219 K.p.a., określające prawny reżim wydawania zaświadczeń, organy administracji publicznej muszą interpretować w sposób ścisły.

Skoro zaświadczenie, z uwagi na jego "naturę" (istotę), nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne ipso iure, nie są jasne, a zwłaszcza gdy istnieje spór, co do ich występowania w konkretnym wypadku, to prawidłowym było uznanie, że przypadku gdy problematyka, której dotyczyło żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe.

Sąd zauważa, że Skarżący w rozpoznawanej sprawie, domagał się w gruncie rzeczy dokonania swego rodzaju interpretacji realizowanych przez niego zadań w kierunku poświadczenia, że pełnił służbę przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Tymczasem, jak wskazano wcześniej, organy w trybie postępowania o wydanie zaświadczenia nie dokonują interpretacji oraz nie są uprawnione do prowadzenia szeroko rozumianego postępowania co do charakteru realizowanych przez funkcjonariusza zadań, a jedynie mogą potwierdzić istniejące fakty i okoliczności, które wynikają z dokumentów odzwierciedlających przebieg służby, w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 218 § 2 K.p.a., który spełnia pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające już z istniejących danych znajdujących się w posiadaniu organu.

Reasumując dotychczasowe ustalenia, analiza zebranych w sprawie materiałów jednoznacznie wskazuje, iż organ nie posiada dokumentów wskazujących na nabycie tzw. "wysługi emerytalnej", czyli 5 letniego okresu służby przy realizacji tzw. "zadań policyjnych", o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 u.z.e.f., co było wystarczającą podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.

Powyższa, niejako "dodatkowo" dokonana przez Sąd, "ocena" zgromadzonych przez organy materiałów ma jedynie charakter "wyjaśniający", gdyż – jak wydaje się – to właśnie inne rozumienie przez Skarżącego pojęcia "zadań policyjnych", jest źródłem sporu między stronami na tle zaskarżonego postanowienia.

Tryb określony w art. 217 k.p.a. i następnych nie może jednak służyć, niejako zastępczo, do rozstrzygania sporów na tle obowiązujących przepisów i ich wykładni. Skoro w ewidencji organu nie widnieją informacje, iż strona Skarżąca wykonywała zadania określone w spornych przepisach przez okres 5 lat, to organ zaświadczenia zgodnego z żądaniem nie mógł wydać. Co więcej, w trybie określonym omawianymi przepisami nie mógł prowadzić postępowania na okoliczność ustalenia tego, czy zadania wykonywane przez Skarżącego mieściły się w dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, skoro żaden dokument znajdujący się w zasobach organu tego nie poświadczał, a kwestia wykładni wspomnianego przepisu jest sporna.

Końcowo Sąd zauważa, że wniosek dotyczący uproszczonego charakteru postępowania wyjaśniającego w sprawach wydawania zaświadczeń i jego pomocniczej roli przy ustalaniu treści zaświadczenia, wynika z literalnej wykładni art. 218 § 2 k.p.a., który daje organowi wyłącznie możliwość, ale nie obliguje, do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, i to nie w niezbędnym, ale koniecznym zakresie.

Implikacją powyższego jest to, że organ, w celu ustalenia danych niezbędnych do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, nie jest uprawniony do stosowania wprost szczegółowych przepisów k.p.a., a zwłaszcza przepisów o postępowaniu dowodowym. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią bowiem dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będących w posiadaniu organu właściwego do wydania zaświadczenia. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu.

Dlatego też, w ocenie Sądu, jako chybione należało też uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 - 9, art. 11, art. 67, art. 77 i art. 78 K.p.a, polegające na "niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego (...)" oraz "przekroczenia granicy dowolności przy ocenie wiargodności i mocy poszczególnych dowodów, na których organ oparł swą decyzję".

Reasumując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie oceniony został w sposób właściwy, z uwzględnieniem specyfiki postępowania dotyczącego wydawania zaświadczeń. Organy wydając postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści, podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, opierając swoje rozstrzygnięcia na posiadanej dokumentacji, która nie dała podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego, jak i procesowego, są bezzasadne, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. obowiązany był skargę oddalić.