Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2199/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1, art. 100 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 184, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2003/14 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. J. 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2015 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. J. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego R. J. kwotę 1617 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (nazywany dalej: "UP") decyzją z dnia 28 grudnia 2011 r. udzielił na rzecz R. J. prawa ochronnego na wzór użytkowy "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

A. T., M. T., S. T. wspólnicy spółki cywilnej [...] s.c., na podstawie art. 94 oraz art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust.3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., nazywanej dalej: "p.w.p.") wnieśli sprzeciw wobec tej decyzji.

Wnoszący sprzeciw zarzucili, że przedmiotowy wzór nie stanowi nowego i użytecznego rozwiązania technicznego dotyczącego kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, a także nie spełnia wymogu nowości w świetle zastrzeżeń ochronnych.

R. J. uznał sprzeciw za bezzasadny.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94 p.w.p., unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy ""Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

W uzasadnieniu decyzji UP podał, że sporne rozwiązanie zostało zastrzeżone w czterech następujących zastrzeżeniach ochronnych: foliowe opakowanie gliny przebitkowej przygotowanej w porcjach, znamienne tym, że stanowi je worek z folii antystatycznej (1) zamykany zgrzewem (2), przy czym glina przybitkowa (6) ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli, foliowe opakowanie gliny przybitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je worek z folii antystatycznej (1) zamykany taśmą antystatyczną (3), foliowe opakowanie gliny przebitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je arkusz lub rękaw folii antystatycznej (4) zamykany zgrzewami (5) na opakowanej glinie przybitkowej (6), foliowe opakowanie gliny przybitkowej według zastrz. 1, znamienne tym, że stanowi je arkusz lub rękaw z folii antystatycznej (4) zamykany taśmą antystatyczną (3) na opakowanej glinie przybitkowej (6).

W ocenie UP określone w przytoczonych zastrzeżeniach rozwiązanie nie stanowiło wzoru użytkowego w rozumieniu art. 94 p.w.p., gdyż nie było rozwiązaniem dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci.

UP zgodził się, co prawda z twierdzeniem uprawnionego, że brak trwałości kształtu i niezdeterminowane ukształtowanie nie przesądzają o braku charakteru technicznego rozwiązania będącego wzorem użytkowym, zastrzegając jednocześnie, że trwałość kształtu i zdeterminowane ukształtowanie są we wzorze użytkowym niezbędne dla spełnienia przesłanki trwałej jego postaci.

Odwołując się do treści przytoczonych zastrzeżeń ochronnych wskazujących, że przedmiotem wzoru użytkowego jest "foliowe opakowanie gliny przebitkowej (w tytule oraz w zastrz. 2 i 4 określonej jako glina przybitkowa)", które stanowi "worek z folii antystatycznej (1) zamykany zgrzewem (2)", przy czym w dalszej części tego zastrzeżenia podano, że "glina przybitkowa (6) ma postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli" organ stwierdził, że zastrzeżenie to nie określa zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, gdyż glina jest substancją bezpostaciową, a więc sporne "foliowe opakowanie gliny przebitkowej" przybiera zawsze postać w jaką uformowana zostanie glina, w tym oczywiście może przybierać postać "graniastosłupa lub sześcianu lub kuli", przy czym postać ta podlega w transporcie lub użytkowaniu deformacjom ze względu na uplastycznienie gliny. Ponadto, tak zastrzegana postać spornego opakowania nie określa zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, tj. jednolitego ukształtowania przestrzennego przedmiotu, który nie może jednocześnie mieć "postać graniastosłupa lub sześcianu lub kuli".

Organ zauważył, że w świetle definicji worka jako opakowania transportowego, które po napełnieniu przyjmuje kształt zbliżony do prostopadłościanu, sporne opakowanie nie może stanowić "worka z folii antystatycznej", który ma postać kuli. Nie mogą być także odmianami worka zastrzegane w zastrzeżeniach zależnych opakowania, które stanowią "arkusz lub rękaw folii antystatycznej", gdyż ani arkusz ani rękaw folii antystatycznej nie są jako takie opakowaniami transportowymi. Nie posiadają one bowiem możliwości bezpośredniego napełniania, gdyż nie mają trzech boków zamkniętych tak jak worek.

Organ stwierdziwszy, że naruszenie art. 94 p.w.p. stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia przedmiotowego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, odstąpił od rozpatrywania pozostałych zarzutów z art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust. 3 p.w.p. w oparciu o przedłożony do akt materiał dowodowy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję wniósł R. J.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał przepisy p.w.p. regulujące postępowanie w sporne wywołane sprzeciwem uznanym przez uprawnionego za bezzasadny, w tym art. 256 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym w postępowaniu spornym w sprawach nieuregulowanych w Prawie własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji uznał, że organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (z uwzględnieniem obowiązków spoczywających na stronach), w tym w wyczerpujący sposób rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Powinien w tym zakresie dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, szczególnie dowody z dokumentów, z mocy art. 75 § 1 i art. 76 § 1 k.p.a. Dokonując oceny, czy dana okoliczność została udowodniona organ powinien oprzeć się na całokształcie materiału dowodowego, w myśl art. 80 k.p.a. Proces decyzyjny, ocena zebranego materiału dowodowego i wysnute wnioski powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Prowadzenie postępowania przez organ z uwzględnieniem powyższych zasad umożliwia wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował (art. 11 k.p.a.) oraz służy pogłębianiu zaufaniu obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

W ocenie Sądu I instancji, w rozważanej sprawie organ z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k. p. a. nie poczynił wyczerpujących ustaleń w celu wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k. p. a. Nie można bowiem uznać za zgodną z prawem decyzji wydanej bez wyjaśnienia okoliczności, z powodu których organ wydał decyzję unieważniającą prawo ochronne na wzór użytkowy Ru. 65967 pt.: "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej".

WSA wskazał, że udzielając prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy decyzją z 28 grudnia 2011 r., Urząd Patentowy RP uznał, że spełnia on kryteria art. 94 ust. 1 p.w.p.

Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, było stwierdzenie, iż rozwiązanie zawarte w zastrzeżeniach ochronnych nie stanowi wzoru użytkowego w rozumieniu art. 94 p.w.p., gdyż nie jest rozwiązaniem dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci.

W ocenie Sądu I instancji skarżona decyzja nie odpowiada prawu i zasadne są postawione przeciw niej w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Odwołując się do art. 107 § 3 k.p.a. WSA wskazał, że decyzja administracyjna winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji.

WSA wywodził, że wymogi, którym powinna odpowiadać decyzja organu administracji, a które wynikają z przepisów k.p.a. i wykładni wyroków sądów administracyjnych potwierdzają, że organ administracji, także ze względu na wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania, obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy.

W ocenie Sądu I instancji skarżący zasadnie podniósł w skardze naruszenie przez organ art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że jeżeli UP udzielił prawa ochronnego na rozwiązanie, które nie może być wzorem użytkowym, to błąd leżał po jego stronie , gdyż w postępowaniu zgłoszeniowym ma on obowiązek sprawdzić ustawowe przesłanki udzielenia ochrony. Skarżący dokonał opłaty za postępowanie zgłoszeniowe a tym samym za pracę eksperta, który posiada wiadomości specjalne i który w pierwszej kolejności powinien wskazać, iż na rozwiązanie nie może być udzielona ochrona, bo jak w tym przypadku nie spełnia przesłanki trwałości wynikającej z definicji wzoru. Co więcej, zgłaszający w dobrej wierze opłacał ochronę wzoru. Tymczasem w decyzji uznającej sprzeciw i uchylającej wcześniej przyznane prawo organ nie wyjaśnił z jakich powodów najpierw uznał, że wzór użytkowy skarżącego spełnia wszelkie kryteria z art. 94 p.w.p., a więc jest nowym i użytecznym rozwiązaniem technicznym dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci, a w następnej decyzji uznał, że tych kryteriów nie spełnia, pomimo, że w zakresie wiedzy technicznej i poziomu wynalazczości nie zaszły żadne zmiany, które by uzasadniały tak odmienne w treści decyzje. W ocenie Sądu I instancji bez wyjaśnienia tych powodów w skarżonej decyzji organ naraził się na trafny zarzut naruszenia przepisów art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie jej uzasadnienia i jednocześnie naruszenia zasady zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Ponadto, w ocenie Sądu, organ nie przedstawił w skarżonej decyzji wyczerpującej argumentacji na rzecz tezy, że glina jest substancją bezpostaciową. Zarzuty w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również uznał za zasadne. WSA wskazał, że skarżący, powołując się na definicje ciał bezpostaciowych zawartych w internetowym wydaniu Encyklopedii PWN, jak i na stronie internetowej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, podważył wniosek UP, który uznał, że glina jest substancją bezpostaciową. Skarżący wyjaśnił, że bezpostaciowość jest pojęciem fizykochemicznym i dotyczy atomowej budowy danej substancji, nie zaś stanu skupienia. Skarżący wyraźnie podniósł tę kwestię w odpowiedzi na sprzeciw, argumentując, że określenie "wytwory bezpostaciowe" obejmują następujące stany skupienia: maść, roztwór, ciecz, koloidy. I w jego ocenie zasadny jest wniosek, że opakowanie foliowe nie jest wytworem bezpostaciowym. Skarżący podkreślił, że w świetle powyższych informacji, bezpostaciowość substancji nie przeczy trwałości przybieranego przez nią kształtu.

W ocenie Sądu I instancji organ w skarżonej decyzji nie wyjaśnił, co dokładnie rozumie przez pojęcie substancji bezpostaciowej. Bez dokładnego wyjaśnienia tego pojęcia nie jest zaś możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organ powinien argumenty na rzecz bezpostaciowości gliny zweryfikować oraz poddać je wnikliwej analizie w swojej decyzji w sposób pozwalający Sądowi na kontrolę legalności rozstrzygnięcia.

Mając na względzie wskazane wady, jakimi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Opisane uchybienie w ocenie Sądu I instancji, stanowiło naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Urząd Patentowy RP zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit . c) p.p.s.a. w zw. z art. 7,8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267,z późn. zm. - dalej powoływane jako "k.p.a."), w zw. z art. 255 ust.1 pkt 1 i ust 4 p.w.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy miał obowiązek wyjaśnić "z jakich powodów najpierw uznał, że wzór użytkowy skarżącego spełnia wszelkie kryteria z art. 94 p.w.p., a więc jest nowym i użytecznym rozwiązaniem technicznym dotyczącym przedmiotu o trwałej postaci, a w następnej decyzji uznał, że tych kryteriów nie spełnia, pomimo, że w zakresie wiedzy technicznej i poziomu wynalazczości nie zaszły żadne zmiany, które by uzasadniały tak odmienne w treści decyzje", prowadzące do uwzględniania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, chociaż postępowanie sporne jest postępowaniem odrębnym od postępowania zgłoszeniowego, celem postępowania spornego jest wyeliminowanie z obrotu praw udzielonych mimo braku spełnienia ustawowych warunków, cechuje je kontradyktoryjność, a Urząd Patentowy orzeka w granicach wniosku i na podstawie dowodów przedstawionych przez strony w trakcie postępowania spornego.

Skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółową argumentację na poparcie przytoczonych zarzutów.

R. J. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok, mimo w części błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlega oddaleniu zarówno wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, jak i wówczas, gdy mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Innymi słowy, jeżeli NSA oddali skargę kasacyjną, wskazując zarazem w uzasadnieniu orzeczenia, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ocena prawna wyrażona w tymże uzasadnieniu przestaje wiązać, a wiążąca - zarówno dla organów administracji, jak i dla sądów administracyjnych - staje się ocena prawna, względnie wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w orzeczeniu tego Sądu (por. H. Filipczyk, glosa do wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2057/09, POP 2011, z. 5, poz. 429).

Przedmiotem postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym RP było unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej" udzielonego na rzecz R. J. decyzją z 28 grudnia 2011 r.

Postępowanie toczyło się na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny. Jako podstawę sprzeciwu wskazano art. 94 oraz art. 25 ust.1 i 2 w zw. z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (dalej jako: p.w.p. – przepisy powoływane w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie).

Zgodnie z art. 246 ust.1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Zgodnie z art.100 ust.1 p.w.p. do wzorów użytkowych i praw ochronnych na wzory użytkowe stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy art. 25, 28, 29, 35-37, 39-52, 55-60, 62, 66-75, 76-90 i 92.

Zaś zgodnie z art. 89 ust.1 p.w.p. patent (tu odpowiednio wzór użytkowy) może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu (odpowiednio wzoru użytkowego).

Zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1) p.w.p. Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji.

Ustęp 4 tego artykułu stanowi, że Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.

Zaś zgodnie z art. 256 ust.1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego w jakim zakresie organ powinien stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego toczącego się w trybie postępowania spornego.

W utrwalonym piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów polega na stosowaniu danych przepisów wprost bez żadnych modyfikacji lub z pewnymi modyfikacjami uwzględniającymi specyfikę danego postępowania. Prezentowane jest również stanowisko, iż w określonych regulacjach z uwagi na specyfikę stosunków prawnych przepisy, które miałyby być stosowane odpowiednio nie mogą być stosowane w ogóle.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż zasada działania organu z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia, zawarta w przepisach art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., podlega odpowiedniej modyfikacji, stosownie do istoty i specyfiki tego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 849/09, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 350/06, Lex nr 322819 NSA zaakcentował, że w postępowaniu spornym UP nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 p.w.p., wynikających z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., obowiązków UP w zakresie zbierania dowodów oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 p.w.p., jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania tych przepisów k.p.a. W uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 82/06 (LEX nr 308131) NSA skonstatował, że w treści art. 256 ust. 1 p.w.p. odesłano w zakresie postępowania spornego do przepisów k.p.a, stosowanych jednak odpowiednio wskazano, że: "Już sama natura postępowania spornego, w którym Urząd Patentowy rozstrzyga spór pomiędzy stronami o przeciwstawnych interesach, bliższa pod wieloma względami kontradyktoryjnemu postępowaniu cywilnemu niż administracyjnemu, nakazuje daleko idącą ostrożność w przenoszeniu zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego do regulowania przebiegu postępowania spornego.".

Z kolei w wyroku z dnia z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 508/15 (LEX nr 2083286) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu, którego celem jest weryfikacja zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania, które w sprawie o udzieleniu prawa miały zastosowanie) decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów przedłożonych przez strony tego postępowania czy zaistniała konkretna, wskazana we wniosku przesłanka unieważnienia tego prawa.

Stanowisko powyższe uzasadnione jest także treścią art. 89 ust.1 w zw. z art.100 ust.1 p.w.p., zgodnie z którym, to na osobie, która żąda unieważnienia prawa ochronnego spoczywa ciężar wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa.

Podsumowując, to wnioskodawca występujący o unieważnienie prawa ochronnego powinien wskazać, jakie warunki uzyskania prawa nie zostały spełnione, wyznaczając w ten sposób granice badania sprawy przez Urząd Patentowy, co potwierdza treść art. 255 ust. 4 p.w.p., a także to na tej osobie spoczywa ciężar udowodnienia, że wskazane okoliczności istotnie zachodzą.

Jednakże do oceny zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego oraz oceny stanowisk stron należy stosować zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej(art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), co z kolei powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Przenosząc na grunt rozpoznawanej sprawy powyższe spostrzeżenia, stwierdzić należy, że Urząd Patentowy RP prowadząc postępowanie sporne o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy, zgodnie z art. 256 ust. 4 p.w.p., związany był sprzeciwem i podstawą prawną wskazaną przez wnoszącego sprzeciw. Dlatego w ramach postępowania spornego organ nie mógł oceniać decyzji udzielającej prawo ochronne w jej całokształcie. Tym samym, wbrew stanowisku Sądu I instancji, w decyzji wydanej w trybie spornym Urząd Patentowy RP nie musiał wskazywać powodów, jakie przemawiały za udzieleniem prawa ochronnego, gdyż w postępowaniu spornym, jak już wskazano, Urząd Patentowy RP ocenia prawidłowość przyznania prawa ochronnego wyłącznie z punktu widzenia podstawy prawnej wskazanej we wniosku o unieważnienie tego prawa.

Jednak zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji stanowi skuteczną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie stanowisko, że wywołane uznanym za bezzasadny sprzeciwem postępowanie sporne nie stanowi nadzwyczajnego trybu weryfikacji zgodności z prawem decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, lecz jest postępowaniem, w którym organ ocenia na podstawie dowodów czy zaistniała konkretna wskazana w sprzeciwie przesłanka unieważnienia prawa ochronnego.

Niemniej mimo zasadności wywodów skargi kasacyjnej w tym zakresie, należy stwierdzić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu wobec stwierdzenia, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. oraz jednocześnie art. 8 k.p.a. w powiązaniu z art. 256 ust. 1 p.w.p.

Przewidziana w p.w.p. instytucja unieważnienia prawa ochronnego służy weryfikacji decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, jeżeli została ona wydana wbrew przesłankom ustawowym. Jej istota sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia o unieważnieniu udzielonego wcześniej prawa. Zatem organ pozbawiając udzielonego wcześniej prawa ochronnego powinien rozpatrzyć materiał dowodowy oraz starannie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. oraz zgodnie z zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a. w powiązaniu z art. 256 ust. 1 p.w.p. Uzasadnienie wydanej w przedmiotowej sprawie decyzji nie odpowiada tym wymogom, co słusznie zostało dostrzeżone przez Sąd I instancji.

Urząd Patentowy RP unieważniając prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Foliowe opakowanie gliny przybitkowej" na podstawie art. 94 p.w.p. nie odniósł się do podnoszonego w odpowiedzi na sprzeciw stanowiska uprawnionego podważającego stanowisko o bezpostaciowości gliny oraz, że opakowanie foliowe nie jest wytworem bezpostaciowym. Jak zasadnie podniósł Sąd I instancji bez dokładnego wyjaśnienia tego pojęcia nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organ powinien argumenty na rzecz bezpostaciowości ocenianego wzoru użytkowego zweryfikować oraz poddać je wnikliwej analizie w swojej decyzji w sposób pozwalający Sądowi na kontrolę legalności rozstrzygnięcia.

Tym samym brak możliwości pełnej kontroli zaskarżonej decyzji uzasadniał jej uchylenie przez Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Dlatego też w opisanych wyżej okolicznościach tej sprawy należało uznać, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Na koniec zauważyć należy, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Patentowy RP będzie zobowiązany ponownie rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy i stanowiska stron w kontekście przesłanek unieważnienia wzoru użytkowego wskazanych w podstawach sprzeciwu, a następnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie realizując obowiązki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. oraz zgodnie z zasadą zaufania wynikającą z art. 8 k.p.a. w powiązaniu z art. 256 ust. 1 p.w.p. Nie będzie natomiast związany wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie nałożonego obowiązku przeprowadzenia zupełnego postępowania dowodowego oraz uzasadnienia przesłanek udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2) p.p.s.a.