Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2075/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 1992 r., M.C. wystąpiła do Urzędu Rejonowego w P. o ekwiwalent za mienie pozostawione przez K.C. w miejscowości D., powiat B., województwo p., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Następnie dnia 31 grudnia 2008 r. I.D. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. J.D. złożył wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Skarżący jako podstawę swojego żądania wskazał art. 154 § 1 k.p.a.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...]

z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiającej potwierdzenia P.D. i J.D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.C. nieruchomości położonych w miejscowości D., powiat B., województwo p., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.D.

Minister rozpatrując sprawę wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił potwierdzenia P.D. oraz J.D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.C. nieruchomości położonych w miejscowości D., powiat B., województwo p., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pismo adresowane do J.D. skutecznie odebrała dnia 11 czerwca 2013 r. I.D., córka adresata. Żadna ze stron, do których została skierowana powyższa decyzja nie wniosła odwołania do organu II instancji. Dopiero pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r., J.D. złożył wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Jako podstawę swojego żądania skarżący wskazał art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Organ I instancji stwierdził, że

"w przedmiotowej sprawie trudno mówić jakoby uchylenie ostatecznego, indywidualnego rozstrzygnięcia mogło nastąpić w interesie społecznym". Wobec tego Wojewoda Mazowiecki rozstrzygnął, czy słuszny interes strony przemawia za uchyleniem powyższej decyzji. Organ wojewódzki podkreślił przy tym, że skarżący,

tj. J.D. brał czynny udział w toczącym się postępowaniu na każdym jego etapie. W pierwszej kolejności J.D. występował jako pełnomocnik swojej córki, I.D., a następnie jako strona toczącego się postępowania, wyznaczając przy tym drugą córkę, P.D., jako swojego pełnomocnika. Na uwagę zasługuje również fakt, że decyzja Wojewody Mazowieckiego nr [...] dnia [...] czerwca 2013 r., została skutecznie dostarczona do stron postępowania, które do dnia 12 sierpnia 2021 r. nie podejmowały w sprawie żadnych czynności.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Postępowanie, o którym mowa w art. 154 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania mającym na celu wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej.

W postępowaniu tym weryfikacja ostatecznej decyzji następuje tylko z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.

O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w takich przypadkach,

w których ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Chodzi tu o taką sytuację, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewiduje pewien "luz decyzyjny". W obszarze tego "luzu" organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, przy czym każde z tych rozstrzygnięć jest podejmowane w granicach prawa. W postępowaniach, o których mowa w art. 154 i art. 155 k.p.a. nie jest natomiast dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., I GSK 792/11). Oznacza to, że strona nie może, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. W przeciwnym wypadku postępowanie określone w art. 154 i art. 155 k.p.a. służyłoby do ponownego rozpoznania sprawy już zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". W konsekwencji, skutkowałoby to naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.).

Wobec powyższego, organ administracji nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz powinien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony (zob. wyroki NSA z dnia 24 października 2012 r., I GSK 792/11; z dnia

16 kwietnia 2011 r., II OSK 1081/10; z dnia 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10; z dnia

25 listopada 2010 r., II OSK 1810/09; z 5 dnia stycznia 2007 r. I OSK 586/06; z 9 dnia maja 2005 r., OSK 1764/04; z dnia 23 stycznia 2003 r. III SA 1195/01; z dnia

12 kwietnia 2000 r., III SA 1388/99; z dnia 4 października 1999 r., IV SA 1434/97; z dnia 4 maja 1999 r., III SA 5695/98). Trybu określonego w art. 154 k.p.a. nie można traktować jako służącego ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania zwyczajnego - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2019 r., I OSK 1943/18). "W postępowaniu tym niedopuszczalna jest zatem weryfikacja ostatecznej decyzji z uwagi na wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia. Postępowanie to służy weryfikacji decyzji tylko z jednego punktu widzenia, tj. czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony przy czym słuszny interes strony nie może być rozumiany jako kwestionowanie decyzji, bo jest ona wadliwa merytorycznie i tym samym krzywdząca dla strony" (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 października 2015 r., IV SA/GI 182/15). Taka konstrukcja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji".

Przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ocena zarzutów merytorycznych, które mogły zostać podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym, lecz to czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego pozwalającym wzruszyć ostateczną decyzję po spełnieniu przesłanek określonych w art. 154 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r.,

II OSK 1540/18; wyroki WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1996 r., III SA 1212/95, LEX nr 28966, z dnial5 listopada 1996 r, III SA 1110/95, LEX nr 27376). Ponadto wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, która polega na tym, że nie mogą być one stosowane zamiennie (zob. wyroki NSA z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1529/06, z dnia

5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 18/09).

W wyroku z dnia 8 marca 2010 r., sygn. III SA/Wa 1986/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że "zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może nastąpić na skutek zmiany interpretacji przepisów. W ocenie sądu, (...) jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji administracyjnej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych".

Zatem ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 154 k.p.a., tj. słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy

i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 k.p.a. Istnienie słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych, na podstawie których została wydana decyzja ostateczna, co do której uruchomiono tryb

z art. 154 k.p.a. słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a., należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Niniejsze potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2016 r., IV SA/GI 251/15, który stanowi, że "słuszny interes strony to nie każdy interes strony, a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodniej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny przed wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 28 lutego

2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1397/17, stwierdził, że "w trybie określonym w art. 154

§ 1 k.p.a. nie chodzi o badanie kwestii legalności decyzji, a jego przedmiotem jest kwestia zaistnienia przemawiającego za zmianą interesu społecznego bądź słusznego interesu strony. Podkreślić przy tym należy, że doktryna i orzecznictwo coraz częściej wskazują na to, że powodem zmiany decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może być zmiana interpretacji przepisów (...). Przechodząc do przesłanek zastosowania art. 154 k.p.a., Sąd zwraca uwagę, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję niekorzystną bądź mniej korzystną dla strony na decyzję bardziej korzystną. Treść "słusznego" interesu strony powinna być każdorazowo ustalana w danej sprawie i musi ulec konkretyzacji wynikającej z jej stanu faktycznego i prawnego, winna być przy tym określana w oparciu o zobiektywizowany miernik owej słuszności. Nie ma jednak podstaw, jak twierdzi minister, do odmowy procedowania w omawianym trybie nadzwyczajnym niejako z założenia z powołaniem się na zasadę trwałości decyzji administracyjnych czy termin "decyzji związanej". Nie może też budzić wątpliwości, że w interesie społecznym pozostaje, aby określony stan faktyczny danego rodzaju spraw odpowiadał wynikającemu z przepisów stanowi prawnemu, gdyż jest to element stabilności porządku prawnego. Zmiana linii orzeczniczej sądów, ale nie incydentalna, lecz trwała i znamienna, w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasadę równości wobec prawa winna znaleźć odzwierciedlenie w istniejących instrumentach prawnych i powodować (o ile taka jest wola uprawnionego) nie tylko jego wewnętrzne przekonanie, że państwo, a więc i działający w jego imieniu wymiar sprawiedliwości, nie narusza przysługujących mu praw, ale także ową sprawiedliwość społeczną urzeczywistniać. Skoro zatem ustawodawca przewidział w przepisach k.p.a. szczególny tryb postępowania umożliwiający w danym stanie faktycznym i przy niezmienionym stanie prawnym zmianę niekorzystnej dla strony decyzji z uwagi na jej słuszny interes bądź interes społeczny- to organy państwa winny stosowanie tego trybu rozważać (jako że jest to instytucja fakultatywna), a nie negować z góry jako niedopuszczalny. Trzeba też podkreślić, że za weryfikacją określonej decyzji ostatecznej może przemawiać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Gdy zaś chodzi o ten ostatni, to słusznie w skardze podkreślono, iż nie można uznać za zasadny pogląd ministra, iż skarżący sformułowali swój wniosek jako wyraz niezadowolenia z uprzednio zawartej decyzji, skoro wykazali, iż owa negatywna decyzja na tle ewoluującego przez lata orzecznictwa okazała się nieuzasadnioną i dla nich krzywdzącą". Sąd podkreślił, że "negatywnie trzeba się odnieść do stanowiska Ministra, który stwierdził, że zmiana wykładni przepisów ustawy zabużańskiej, jako wynik interpretacji przepisów tej ustawy, nie może decydować o wykazaniu słusznego interesu strony postępowania. Po pierwsze, korzyść ta wynika z jej słusznych, znajdujących potwierdzenie w prawie interesów majątkowych, bo konsekwencją wzruszenia decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny, jest otwarcie drogi do ewentualnego potwierdzenia przysługującego skarżącej prawa do rekompensaty

za pozostawioną nieruchomość, a po wtóre ma znaczenie dla interesu społecznego, ponieważ zapewnia stosowanie prokonstytucyjnej wykładni prawa, wzbudzając jednocześnie zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. Zmiana wykładni art. 1 i 2 ustawy zabużańskiej mogła przemawiać za istnieniem słusznego interesu strony, który potencjalnie mógł też skutkować wzruszeniem ostatecznej decyzji w omawianym trybie nadzwyczajnym".

Minister zauważył, że zarówno w powyższym wyroku, jak i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt I SA/WA 1998/18, wskazano, że należy zwrócić uwagę, iż ewentualna zmiana decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., co oczywiste, może być dokonana tylko

w granicach już ustalonego stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją ostateczną przy uwzględnieniu (niezmienionej) normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję ostateczną wydano. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie tego trybu

i ustalanie w jego toku na nowo stanu faktycznego sprawy oraz ocena tegoż na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego.

Powyższe oznacza, że ewentualne wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej musi być poprzedzone wydaniem postanowienia o spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., a następnie analizą operatu szacunkowego określającego wartość pozostawionej nieruchomości, który strona zobowiązana jest przedłożyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt

I SA/Wa 1397/17, oraz z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt I SA/WA 1998/18, wyraźnie wskazał Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że zmiana decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach już ustalonego stanu faktycznego sprawy załatwionej tą decyzją i niedopuszczalne jest ustalanie na nowo stanu faktycznego sprawy. Ewentualne przedłożenie przez stronę nowego dowodu

w sprawie, a następnie analiza przez organ tego dowodu doprowadzi w praktyce do zmiany stanu faktycznego sprawy załatwionej już decyzją ostateczną.

Wobec powyższego, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. nie można rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Prawna możliwość zastosowania powyższego trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu faktycznego, tzn. w oparciu o ten sam materiał dowodowy. Przyjęcie zaś stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 k.p.a. możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego na nowo ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałaby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej

z postępowaniem zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt

I OSK 2139/15). Wobec tego, tryb postępowania administracyjnego prowadzony na podstawie art. 154 k.p.a. nie może być traktowany jako służący ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Należy wyraźnie podkreślić, że ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 154 k.p.a., tj. słuszny interes Strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną odnoszącą się do danej sprawy

i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu Strony tylko z art. 154 k.p.a. Istnienie słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych,

na podstawie których została wydana decyzja ostateczna, co do której uruchomiono tryb z art. 154 k.p.a.

Konkludując, choć przepisy prawa dopuszczają możliwość uchylenia lub zmiany w każdym czasie decyzji ostatecznej, to wskazać przy tym należy, że osoba żądająca uruchomienia nadzwyczajnej procedury wzruszenia decyzji ostatecznej jest zobowiązana wykazać przy tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka interesu społecznego, ani słusznego interesu strony. W przeciwnym przypadku Wojewoda Mazowiecki miałby podstawę prawną do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego i uchylenia bądź zmiany swojej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r., która wprowadziła zasadę współuczestnictwa w postępowaniu zabużańskim, stanowiła podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a.

W związku z powyższym, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego powoduje brak możliwości zmiany

w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia

[...] kwietnia 2022 r., odmawiającej uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiającej potwierdzenia P.D. i J.D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.C. nieruchomości położonej w miejscowości D., powiat B., województwo p., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł J.D.zarzucając jej:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 154 § 2 i § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:

(i) zaniechanie wnikliwego zbadania, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku przemawia zasługujący na społeczną akceptację słuszny interes strony;

(ii) błędne przyjęcie, że zmiana lub uchylenie przedmiotowej decyzji we wnioskowanym zakresie prowadziłoby do stanu sprzecznego z prawem w związku

z faktem, iż wnioskodawca J.D. nie skorzystał z trybu odwoławczego i nie odwołał się od decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku,

a w konsekwencji bezzasadną odmowę zmiany bądź uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku;

2. naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej poprzez zaniechanie zbadania z urzędu przez organ prowadzący postępowanie kręgu spadkobierców po K.C., podczas gdy taki obowiązek działania tego organu wynikał z powyższych przepisów prawa;

3. naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło organ do stwierdzenia,

że wnioskodawca nie występował w niniejszej sprawie od początku jako strona, ponieważ oparł się on na samym tylko stwierdzeniu, że I.D. złożyła wniosek o rekompensatę wyłącznie we własnym imieniu i w związku z tym zaniechał wezwania J.D. do udziału w sprawie w charakterze strony przedmiotowego postępowania;

4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 154 § 1 k,p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na lakoniczność uzasadnienia, posłużenie się przez organ II Instancji twierdzeniami i ocenami o dużym stopniu ogólności,

nie odnoszącymi się konkretnie do stanu faktycznego sprawy, a wreszcie poprzez wybiórcze rozpoznanie przez Ministra zarzutów zawartych w odwołaniu, co stoi

w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie prawidłowej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji, w szczególności ze względu na:

(i) brak dostatecznego wyjaśnienia dlaczego za zmianą bądź uchylenie decyzji

w niniejszej sprawie nie przemawia interes społeczny, mając w szczególności na uwadze wywody wyrażone w uchwale 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 roku, sygn. akt: I OPS 3/17;

(ii) brak jednoznacznego wyjaśnienia, od którego momentu organ uznaje uczestnictwo J.D. w niniejszym postępowaniu w charakterze strony,

a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie, z jakiego powodu zaskarżona decyzja nie powinna być uchylona w trybie art. 154 k.p.a.;

5. naruszenie art. 20 ustawy zabużańskiej w zw. z art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że uwzględniony w przepisie art. 20 ustawy zabużańskiej przepis

art. 154 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sprawie zmiany decyzji wskutek braku spełnienia przesłanek warunkujących jego zastosowanie;

6. naruszenie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy wszystkie przesłanki do zmiany decyzji zawarte

w tymże przepisie zostały spełnione i opisane w uzasadnieniu wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 roku;

7. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku statuującego zasadę równości obywateli wobec prawa, poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, iż za zmianą decyzji odmawiającej J.D. prawa do rekompensaty nie przemawia jego słuszny interes, podczas gdy na skutek złożenia przez I.D. wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminu ustawowym, J.D. legitymował się statusem strony postępowania i spełniał wszelkie przesłanki przyznania mu rekompensaty na podstawie przepisów ustawy zabużańskiej, a więc pozbawienie go tego prawa stanowi niedozwolone różnicowanie sytuacji obywateli na tle analogicznych stanów faktycznych i prawnych w sprawach tzw. zabużańskich.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało przez J.D., który domagał się uchylenia na podstawie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie P.D. i J.D. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K.C. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z okolicznościami związanymi z II wojną światową. Odmowa przyznania prawa do rekompensaty była motywowana faktem,

że w wnioskodawcy złożyli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty

z uchybieniem ustawowego terminu.

Słuszny interes strony uzasadniający uchylenie tej decyzji skarżący wywiódł

z odmiennej wykładni art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca

2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wynikającej z uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt I OPS 3/17, zgodnie z którą "Złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną

w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. - obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm.) skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również

w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 tej ustawy".

Na tego rodzaju wykładnię art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej - zdaniem składu powiększonego - wskazują elementy decyzji wydawanej w takiej sprawie, to jest celowość załatwienia sprawy o potwierdzenie prawa do rekompensaty jednym rozstrzygnięciem. Pozwala to na uniknięcie rozbieżności co do istotnych rozstrzygnięć, określonych w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, do których może dochodzić, gdy

w odniesieniu do jednej nieruchomości zapada kilka rozstrzygnięć z wniosków kilku osób uprawnionych. Za takim rozumieniem ww. przepisów przemawiają też rezultaty wykładni prokonstytucyjnej. Odczytywanie bowiem treści art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zabużańskiej w ten sposób, że ustanawia ona, dla zachowania terminu prawa materialnego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, wymóg złożenia wniosku przez każdego ze współwłaścicieli lub spadkobierców, lub wskazaną osobę uprawnioną do rekompensaty, w przypadkach, o których mowa w art. 3 ustawy, oznaczałoby akceptację również dla takiej sytuacji, w której zaniechanie organu władzy publicznej,

w zakresie obowiązku określonego w art. 61 § 4 oraz art. 9 i 10 § 1 k.p.a., rodziłoby po stronie obywatela nieodwracalne skutki a taka relacja organu władzy publicznej

z obywatelem byłaby niedopuszczalna. Założenie, według którego władza publiczna może ustanowić normy, których dochowanie przez obywatela jest możliwe jedynie przy pomocy organu tej władzy, ale jednocześnie zwalniające organ z obowiązku udzielenia obywatelowi skutecznej pomocy w tym zakresie, byłoby sprzeczne z zasadą bezpieczeństwa prawnego, wyprowadzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji skład powiększony podkreślił w szczególności, że nie można zwłaszcza zaaprobować sytuacji, w której organ ma informację o osobie uprawnionej, uzyskaną w trakcie postępowania z wniosku innego współwłaściciela albo spadkobiercy, ale nie powiadamia jej o postępowaniu, nie stwarza tej osobie uprawnionej możliwości przystąpienia do postępowania, a następnie uznaje, że nie dochowała ona materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku. Z podsumowania uzasadnienia owej uchwały, w którym NSA w składzie powiększonym stwierdził,

że "Wszystkie uwarunkowania materialnoprawne i proceduralne prowadzą do stanowiska, według którego, współwłaściciel albo jeden ze spadkobierców, składając wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, powoduje wszczęcie postępowania, w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., nie tylko w sprawie przysługującego mu, w fazie realizacji, udziału w prawie do rekompensaty, ale wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty przysługującego wszystkim współwłaścicielom albo wszystkim spadkobiercom. NSA w składzie powiększonym swoje stanowisko oparł też na poglądzie wyrażonym w dotychczasowym orzecznictwie, że w art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej chodzi o wniosek dotyczący konkretnej nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (patrz: wyrok NSA

z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 594/14). Dopiero niezłożenie, w odniesieniu do konkretnej nieruchomości, wniosku w terminie określonym w art. 5 ust. 2 ustawy, powoduje wygaśnięcie prawa do rekompensaty (patrz m.in. wyrok NSA z dnia

10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2072/11).

W świetle powyższego w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie organów nie zasługuje na aprobatę, a z uchwały nie wynika by wyłączną drogą do wzruszenia kwestionowanej decyzji było wznowienie postępowania.

Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przewidziany w ww. przepisie tryb wzruszenia decyzji dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (niedającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji),

a wzruszenie może nastąpić tylko z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny.

To nadzwyczajne postępowanie stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości aktu administracyjnego, a jego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia określonych przepisem przesłanek.

Na wstępie podkreślić należy, że dominujący w orzecznictwie i doktrynie jest pogląd, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie znajduje zastosowania do weryfikacji tzw. decyzji związanych, tj. takich, których treść determinowana jest ściśle określonymi przesłankami ustawowymi, niepozostawiającymi organowi administracji publicznej

w zakresie rozstrzygnięcia sprawy luzu decyzyjnego. Taką zaś decyzją jest niewątpliwie rozstrzygnięcie podejmowane na gruncie ustawy zabużańskiej. Wyrazem powyższego stanowiska są argumenty prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1996 r. sygn. akt III SA 362/95, z dnia

11 października 2005 r., sygn. akt I OSK 815/05, a także wyrokach z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 232/06, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/10.

Nie jest to jednak pogląd jedyny w tej materii. Prezentowany jest bowiem także pogląd, że ze stanowiskiem co do tego, że tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może być stosowany do decyzji związanych, można by się zgodzić tylko wówczas, gdy przez odwołanie się do związanego charakteru decyzji zostałoby wykazane, że uchylenie lub zmiana decyzji będzie naruszać słuszny interes strony, bądź też stać będzie

w sprzeczności z interesem społecznym. Takie są bowiem przesłanki przewidziane w art. 154 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2404/10). Podkreśla się przy tym, że o ile rzeczą niesporną jest, że wydanie decyzji w trybie wynikającym z art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do stanu sprzecznego z prawem (słuszny interes strony bowiem to przede wszystkim interes zgodny z prawem), o tyle ustalenie, zgodnie z którym decyzja związana nie podlega zmianie lub uchyleniu w ww. trybie ponieważ naruszać to będzie prawo, nie może przybierać charakteru abstrakcyjnego. Poprawność tego ustalenia zależy bowiem od konkretnego przypadku, w ramach którego rozważenia wymaga to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym.

Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Warto przy tym zauważyć, że również w doktrynie kwestionowane jest stanowisko jakoby tryb

z art. 154 k.p.a. nie znajdował w ogóle zastosowania do decyzji związanych (por.

A. Wróbel, M. Jaśkowska, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Lex/el, kom. do art. 154 k.p.a.).

Konkludując zatem stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 908/12).

Zważyć zaś należy, że to właśnie m.in. zmiana wykładni prawa następująca po wydaniu w sprawie odmownej decyzji ostatecznej, która nie prowadzi do wadliwości decyzji uzasadniającej jej wzruszenie w trybie art. 156 § 1 k.p.a. stanowi uzasadnienie dla istnienia trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. Bez tego bowiem przepisu odmowna decyzja administracyjna, nawet w sytuacji gdyby była wadliwa prawnie

(ale wady te nie przybierałyby postaci kwalifikowanej, prowadzącej do nieważności decyzji czy wznowienia postępowania), pozbawiałaby stronę możliwości ubiegania się

o określone ustawą prawa "po wsze czasy", co dalekie byłoby od racjonalnego pojmowania administracji publicznej. Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może także przemawiać zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem (por. wyrok WSA

w Warszawie z dnia 15 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 183/15.)

Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 127/06, z przepisu tego wynika, że we wskazanym trybie nadzwyczajnym mogą być uchylane lub zmieniane wszelkie decyzje ostateczne (o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki ustawowe), niezależnie od tego, czy wydane zostały w sprawach wszczętych z urzędu, czy w sprawach wszczętych na wniosek strony; czy wydane zostały w sprawach załatwianych decyzją uznaniową, czy związaną; czy są prawidłowe pod względem prawnym, czy też dotknięte są wadami niekwalifikowanymi. Jednocześnie NSA zaakcentował, że art. 154 § 1 k.p.a. nie zawiera żadnych ograniczeń ani wyłączeń w tych kwestiach. Natomiast brak jest podstaw do wprowadzania do wykładni tego przepisu takich elementów, które z jego treści nie wynikają. Podobny pogląd został także zaprezentowany w wyroku z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 3065/15, w którym NSA uznał, że dla zastosowania trybu określonego w art. 154 § 1 k.p.a. nie ma znaczenia, czy decyzja ma charakter związany czy uznaniowy, lecz istotne jest to, aby zastosowanie tego trybu nie doprowadziło do stanu niezgodnego z prawem.

Podkreślenia wymaga, że przy dokonywaniu oceny zasadności i celowości uchylenia ostatecznej decyzji odmownej z punktu widzenia ujętych w art. 154 § 1 k.p.a. przesłanek, tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony, znaczącą rolę odgrywa właśnie m.in zmiana wykładni przepisów stanowiących podstawę wydania takiej decyzji. Powyższe stanowisko wprost wynika z aktualnego orzecznictwa NSA

w tym przedmiocie i znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 17 czerwca 2017r., sygn. akt I OSK 1050/16. Tym samym za słuszny należy uznać pogląd, że zmiana wykładni przepisów ustawy zabużańskiej, jako wynik interpretacji przepisów tej ustawy, może decydować o wykazaniu słusznego interesu strony postępowania.

Podkreślenia wymaga także, że zmiana wykładni art. 5 ustawy niesie istotną wartość dla oceny istnienia w tej kwestii interesu społecznego. Analiza uzasadnienia uchwały o sygn. akt I OPS 3/17 wprost wskazuje, że przyjęta w niej interpretacja zapewnia stosowanie prokonstytucyjnej wykładni prawa, wzbudzając jednocześnie zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. Ocenić tym samym należy, że omawiana zmiana nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną, której rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie a całość systemu prawnego nie stoi temu na przeszkodzie

Tym samym za nieracjonalne należy uznać argumenty, że wnioskowane uchylenie decyzji oznaczałaby wydanie aktu niezgodnego z prawem z uwagi na brak ustaleń w kwestionowanym postępowaniu w zakresie następstwa prawnego po K.C. czy w zakresie innych przesłanek wynikających z ustawy zabużańskiej. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego- art. 7 , art. 77 par. 1 czy 80 to na organach administracyjnych spoczywa obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy, w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

W tej sytuacji podnoszenie argumentu o braku ustaleń faktycznych

w kwestionowanym postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. jako uniemożliwiającym zastosowanie

w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 154 k.p.a. jest nie do pogodzenia

z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2120/20, od którego skarga kasacyjna Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została oddalona wyrokiem NSA z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1959/21).

Zdaniem Sądu nie ma wystarczających racji, aby przedkładać formalne dalsze obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem

(tak: NSA w wyroku z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt I OSK 3065/15).

Należy przy tym zauważyć, że organy w niniejszym postępowaniu miały wiedzę

o toczącym się przed Wojewodą Mazowieckim postępowaniu z wniosku innego spadkobiercy o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez K.C.– I.D., co wynika z akt sprawy.

Zauważyć należy, że pierwotne postępowanie administracyjne zostało ograniczone jedynie do stwierdzenia złożenia wniosku o rekompensatę z naruszeniem terminu ustawowego. Organy prowadzące postępowanie nie ustalały zatem stanu faktycznego w zakresie pozostałych przesłanek mających wpływ na prawo skarżącego do uzyskania prawa do rekompensaty. Konieczność wydania nowej decyzji w trybie

art. 154 k.p.a. wymagać będzie zatem ustalenia tego stanu niezbadanego wcześniej przez organ, co uzasadnić należy względami troski o zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

Należy także wskazać, że w doktrynie prawa administracyjnego można znaleźć stanowiska przemawiające za prowadzeniem ustaleń w zakresie stanu faktycznego

w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. Okoliczności faktyczne sprawy ustalane w takim postępowaniu mają bowiem wpływ zarówno na ustalenie istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony niezbędnego do przeprowadzenia analizowanego postępowania, ale także ustalenie okoliczności opisanych w hipotezie normy materialnej, podlegającej konkretyzacji (por. komentarz do art. 154 kpa [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, LEX on-line, teza 26).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i wyda decyzję odpowiadającą prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz

art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak

w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.