Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 885/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art. 17
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy O. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r. poz. 567), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z dnia 6 grudnia 2013 r. poz.1456 ze zm.- dalej "u.ś.r.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) odmówiono E. D. przyznania prawa do zasiłku dla opiekunów.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] E. D. zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką W. G. na okres od dnia 1 marca 2011 r. na stałe. Powyższa decyzja wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. Dalej wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1456 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.,

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujący w dniu 31 grudnia 2012 r. stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ wskazał, iż W. G. pozostaje w związku małżeńskim z R. G., który nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. W tej sytuacji E. D. nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., a w konsekwencji nie spełnia przesłanek do uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. D. wnosząc o jej uchylenie. W ocenie strony zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące. Wskazała, że jest osoba niepracującą, a od 1991 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Strona podkreśliła, że sprawuje opiekę nad rodzicami, bowiem W. G. jest osobą leżącą, bez świadomości, a R.G. jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku. Nie jest w stanie opiekować się żoną

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO zauważyło, że podstawie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.1548 oraz z 2013 r., poz. 1557 –dalej "ustawa nowelizująca") został wprowadzony okres przejściowy uprawniający osoby dotychczas otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne do otrzymywania tego świadczenia na podstawie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli do dnia 30 czerwca 2013 r. Po upływie tego okresu decyzje, na podstawie których było przyznane prawo do świadczeń pielęgnacyjnych, wygasły z mocy prawa, co powoduje konieczność ponownego zbadania spełniania przesłanek, od których uzależniona jest możliwość przyznania stosownego świadczenia, jednakże w oparciu o przepisy ustawy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2013 r.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej, jest niezgodny z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z pisemnego uzasadnienia wyroku sporządzonego przez Trybunał Konstytucyjny wynika, że przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją, tj. przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r., wymaga bezzwłocznej interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty w systemie prawnym. Realizując przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego uchwalono ustawę z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567 z 2014 r. dalej "u.w.z.o."), która stanowi w niniejszej sprawie podstawę materialno - prawną rozstrzygnięcia.

SKO wskazało, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny, a E. D. na mocy decyzji Kolegium z dnia [...] r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką W. G. przyznane na stałe. Decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. SKO przytoczyło treść art. 2 ust 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r w brzmieniu na dzień 31 grudnia 2012 r. i stwierdziło, że kwestią sporną jest zaistnienie przesłanki wynikającej z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. SKO wskazało, że R. G. - współmałżonek osoby wymagającej opieki - nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co jest bezsporne. Zdaniem SKO w świetle treści art. 17 ust.5 pkt 2 lit.a u.ś.r., powyższe przesądza o braku możliwości przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, jako że nie są spełnione warunki wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

SKO wyjaśniło, że decyzja Kolegium z dnia [...] r. przyznająca E. D. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką W. G. została wydana w stanie prawnym sprzed nowelizacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205 poz. 1212 z 2011 r.). Z dniem 14 października 2011 r. na mocy art. 5 tej ustawy, art. 17 u.ś.r. (w tym ust.5 pkt 2 lit. a art. 17) określający przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uległ zmianie. Przed nowelizacją tego przepisu przesłanka negatywna wykluczała możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim co, w ocenie Kolegium, umożliwiało organom administracji publicznej kierowanie się, przy rozpoznawaniu wniosków, wskazówkami interpretacyjnymi zawartymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r., ustawodawca zmienił treść art. 17 ust.5 pkt 2 lit.a u.ś.r. w ten sposób, że uzależnił możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego krewnym osoby wymagającej opieki, pozostającej w związku małżeńskim, od spełnienia dodatkowego warunku to jest, od legitymowania się małżonka osoby wymagającej opieki znacznym stopniem niepełnosprawności, a więc kiedy nie jest możliwe wypełnianie przez niego we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego. Kolegium na potwierdzenie swego stanowiska przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 297/13. SKO podkreśliło, że nie kwestionuje stanu zdrowia R. G. opisanego w odwołaniu. W ocenie Kolegium art. 17 ust.5 pkt 2 lit.a u.ś.r. uzależnia możliwość przyznania świadczenia od spełnienia wymogu formalnego tj. legitymowania się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. SKO zgodziło się z organem I instancji, że w sprawie ziściła się negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie E. D. świadczenia pielęgnacyjnego (w stanie prawnym obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012 r.), a w konsekwencji również zasiłku dla opiekuna, gdyż obowiązek sprawowania opieki nad jej matką spoczywa w pierwszej kolejności na ojcu tj. mężu osoby niepełnosprawnej, który z woli ustawodawcy może - na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna - być zwolniony z tego obowiązku tylko w razie legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność taka w sprawie nie występuje. Organem zaś właściwym do wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jest Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Kolegium zaznaczyło, iż postawa E. D., która opiekuje się swoimi rodzicami, zasługuje na aprobatę lecz organ jest zobowiązany do przyznania świadczenia wyłącznie wtedy gdy są spełnione wszystkie wskazane w przepisach prawa przesłanki jego przyznania. Ustawodawca nie zdecydował się na zamieszczenie w ustawie przepisu dającego możliwość uwzględniania przypadków szczególnych, wykraczających swoim stanem faktycznym poza kryteria ustalone we wskazanych wcześniej przepisach.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła E. D. podnosząc, iż mama ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a ojciec od lat choruje. Dalej skarżąca stwierdziła, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące. Zaakcentowała, iż świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane decyzją SKO z dnia [...] r., a sytuacja skarżącej nie uległa zmianie. W ocenie skarżącej różnicowanie osób ze względu na pozostawanie w związku małżeńskim jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działania organów administracji, przy czym po myśli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. -dalej jako: p.p.s.a) , sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi może nastąpić jedynie w okolicznościach, o których mowa w art. 145 § 1 tej ustawy. W świetle brzmienia tego przepisu obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadać, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Uchybienie prawu materialnemu może wynikać zarówno z błędnego jego zastosowania, jak też z błędnej interpretacji.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie z przedstawionymi wskazaniami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za skuteczną. Jego zdaniem interpretacja prawa zastosowanego w zaskarżonej decyzji była błędna, a miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 862/14, który zapadł w analogicznym stanie faktycznym.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji jest prawo do zasiłku dla opiekuna określone w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, (Dz. U. z 2014 r, poz. 567, dalej "u.w.z.o."). Zgodnie z art. 1 tej ustawy określa ona "warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego". Art. 2 ust. 1 u.w.z.o. stanowi z kolei, że "zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r."

Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wiąże się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., K 27/13, który orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548) – na podstawie których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych – są niezgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją, to jest przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r., wymagało bezzwłocznej interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty w systemie prawnym.

Należy również wskazać, że z treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy (publ.http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=225) wynika, że "Projekt ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ma na celu realizację ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego". W dalszym ciągu uzasadnienia rządowego projektu ustawy wskazano, że "Zgodnie z uzasadnieniem wyroku, przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją, tj. przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które świadczenie to utraciły od dnia 1 lipca 2013 r., wymaga bezzwłocznej interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty w systemie prawnym. Projektowana regulacja określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i przyznawania zasiłków osobom, którym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z mocy prawa na podstawie ww. przepisów ustawy nowelizującej".

Orzekając na gruncie wskazanej wyżej ustawy organy obu instancji odmówiły E. D. przyznania zasiłku dla opiekuna powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.w.z.o. oraz przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Zgodnie z powołanym wyżej art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Z kolei art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2012 r. stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy uznały, że skarżącej nie przysługuje zasiłek dla opiekuna w związku z opieką nad matką W.G. Z akt sprawy wynika, że W.G. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności od [...] r. (akta adm. – karta 2). Organy nie kwestionowały przy tym, że E.D. faktycznie sprawuje opiekę nad matką, zrezygnowała z prowadzenia działalności. Organy ustaliły, że objęta opieką W. G. pozostaje w związku małżeńskim z R.G., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przyjęły, iż uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego było wyłączone ze względu na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., który znajduje zastosowanie w związku z odesłaniem w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o., a tym samym nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia dla opiekunów. Organy nie kwestionowały przy tym, że stan faktyczny sprawy nie zmienił się od dnia 15 kwietnia 2011 r., w którym przyznano E. D. świadczenie pielęgnacyjne na stałe. W sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przyznało E. D. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką W. G. począwszy od 1 marca 2011 r. na stałe. Decyzja Kolegium z dnia [...] r. została wydana w stanie prawnym sprzed nowelizacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205 poz. 1212 z 2011 r.). należy stwierdzić, że przed 14 października 2011 r. przesłanka negatywna wykluczała możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli osoba wymagająca opieki pozostawała w związku małżeńskim. Natomiast ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r., ustawodawca zmienił treść art. 17 ust.5 pkt 2 lit.a u.ś.r. uzależniając możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego krewnym osoby wymagającej opieki, pozostającej w związku małżeńskim, od spełnienia dodatkowego warunku to jest, od legitymowania się małżonka osoby wymagającej opieki znacznym stopniem niepełnosprawności.

Organy argumentowały, że po 14 października 2011 r. nie było podstaw do uwzględniania orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego art. 17 art. 17 ust.5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w zakresie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego krewnym osoby wymagającej opieki, pozostającej w związku małżeńskim, gdy współmałżonek nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniem niepełnosprawności. W ocenie Sądu argumentacja organów nie jest prawidłowa, zwłaszcza gdy uwzględni się fakt, że wniosek E. D. dotyczył świadczenia stanowiącego docelowo rekompensatę za niekonstytucyjnie "wygaszone" świadczenie pielęgnacyjne.

Jak już wskazano, w rozpatrywanej sprawie o świadczenie dla opiekuna ubiega się osoba, której już wcześniej przysługiwało prawo szeroko rozumianego świadczenia opiekuńczego w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, które to prawo wygasło z końcem czerwca 2013 r. na mocy niezgodnego z Konstytucją RP art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548). Podkreślić trzeba, że przyczyną stwierdzenia niekonstytucyjności art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, którym "wygaszono" dotychczasowe świadczenia pielęgnacyjne, było stwierdzenie, iż ustawodawca dopuścił się naruszenia praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. stwierdził, że oceniany problem konstytucyjności dotyczył wszystkich osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej legitymowały się ostateczną decyzją administracyjną przyznającą świadczenie pielęgnacyjne. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność jest przyznawane od 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego były zmieniane, a co za tym idzie zmieniał się krąg jego adresatów. Mechanizm prawa przejściowego przyjęty w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej zakładał natomiast, że wszystkie wydane dotychczas decyzje uprawniające do świadczenia pielęgnacyjnego wygasną z mocy prawa, niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych, w jakich znajdowali się dotychczasowi świadczeniobiorcy. Z całokształtu rozważań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku K 27/13 wynika, że uznał on zastosowanie przyjętego w nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych rozwiązania za nieadekwatne do celu, jakim było wyeliminowanie nadużyć związanych z pobieraniem świadczeń pielęgnacyjnych przez osoby w rzeczywistości nieświadczące opieki. Trybunał z jednej strony wskazał, że "w imię wartości doniosłych konstytucyjnie ustawodawca może wyjątkowo odstąpić od zasady stabilności decyzji administracyjnych, modyfikując je na niekorzyść jednostki, a nawet wygasić wynikające z nich prawa podmiotowe", jednakże zaraz dodał, że "warunkiem koniecznym takiego zabiegu jest jednak działanie w celu urzeczywistnienia jakiejś normy konstytucyjnej, w sposób niearbitralny, oraz zagwarantowanie mechanizmów ochronnych podmiotom, których sytuacja uległa pogorszeniu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie przekonuje teza, że dopiero wygaszenie wszystkich decyzji administracyjnych i poddanie wymogom nowej regulacji podmiotów posiadających dotychczas uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, pozwoliło na ograniczenie kręgu osób, które nie sprawują faktycznej opieki nad osobą niepełnosprawną, a zarazem korzystają ze świadczeń, przez co nadużywają środków publicznych".

Sąd zauważa, że rozpatrując wniosek o przyznanie E. D. zasiłku dla opiekuna, który przysługuje jej niejako "w miejsce" świadczenia pielęgnacyjnego, organy ponownie oceniają dokładnie ten sam stan faktyczny i operują dokładnie tymi samymi normami prawnymi (ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nakazuje sięgać do ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu z 31 grudnia 2012 r.), jak we wcześniejszej sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Z zaskarżonych decyzji wynika, iż organy przyjęły jednak radykalnie odmienną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Zdaniem Sądu takie działanie należy uznać za nieprawidłowe.

SKO dokonując interpretacji przepisów ustawy o zasiłkach dla opiekunów nie zwróciło uwagi na głębsze jej ratio wyrażone wprost w cytowanym wyżej fragmencie uzasadnienia przyjętego przez sejm projektu do ustawy o zasiłkach dla opiekunów, jak też uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. Uchybienie to doprowadziło do zawężającej wykładni użytego w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. sformułowania "warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Wykładnia zastosowana przez organ ogranicza adresatów ustawy o zasiłkach dla opiekunów wyłącznie do tych podmiotów, które uzyskały decyzję ostateczną przyznającą im świadczenie pielęgnacyjne na mocy przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od 14 października 2011 r. Adresaci ci nie odpowiadają grupie podmiotów określonych w treści art.11 ust. 1 ab initio, gdyż podmiotami tymi są osoby, które uprawnione były do utrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie wszystkich dotychczasowych przepisów, a więc również przepisów w brzmieniu obowiązującym przed 14 października 2011 r.

Zauważyć tu trzeba, że pytanie skierowane do Trybunału Konstytucyjnego, inicjujące postępowanie zakończone wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., dotyczyło naruszenia praw słusznie nabytych wszystkich adresatów decyzji przyznających uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych ich obowiązywania. Wskazanie konieczności zmiany prawa przez ustawodawcę nie zostało również ograniczone do jakiejkolwiek grupy dotychczasowo uprawnionych podmiotów. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie można pominąć jednak, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny swoje stanowisko przedstawił w sposób następujący - "w okolicznościach sprawy doszło do naruszenia praw słusznie nabytych oraz zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa w odniesieniu do tej grupy osób, które pobierały świadczenie pielęgnacyjne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a jednocześnie nie spełniły przesłanek nabycia świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą".

Cytowany fragment wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego nakazuje przyjąć za kluczową dla sprawy kwestię nadanie właściwej treści sformułowaniu –" na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej," użytego w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. a powtórzonego w treści art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o zasiłkach dla opiekunów z dodatkowym określeniem, że chodzi tu o przepisy obowiązujące w dniu 31 grudnia 2012 r.

Mając na uwadze powyższe, przyjmując za punkt wyjścia opisane przez Trybunał zasady konstytucyjne takie jak zasada ochrony praw nabytych oraz zasada zaufania obywatela do Państwa, uznać należy za niedopuszczalne ograniczanie dostępu do świadczeń opiekuńczych (obecnie w postaci zasiłku dla opiekunów) osobom, którym te świadczenia (w postaci świadczeń pielęgnacyjnych) przysługiwały do końca czerwca 2013 r. na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych i wobec których nie można wykazać, że świadczeń tych nadużywały, to jest że pobierały świadczenia pomimo braku rzeczywistego świadczenia opieki..

Inaczej rzecz ujmując, jeżeli świadczeniobiorca do 30 czerwca 2013 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne przyznane na stałe decyzją ostateczną, opartą o określoną i dopuszczalną prawnie wykładnię ustawy o świadczeniach rodzinnych i zarazem decyzję wydaną w warunkach faktycznie usprawiedliwionych (ze względu na rzeczywistą opiekę świadczeniobiorcy świadczenia nad niepełnosprawnym), to przyznając obecnie zasiłek dla opiekunów w niezmienionym stanie faktycznym, organ nie może kwestionować tej przyjętej wcześniej w takim stanie faktycznym wykładni. Zasiłek dla opiekunów należy bowiem przede wszystkim postrzegać jako świadczenie rekompensujące słusznie nabyte, ale niekonstytucyjnie odebrane, świadczenie pielęgnacyjne; natomiast wtórnie dopiero jako świadczenie nowe. Zasiłek dla opiekunów służy przede wszystkim restytucji dotychczasowego uprawnienia opiekuńczego. Odmówienie zasiłku dla opiekunów osobie, która świadczeń opiekuńczych nie nadużywała, prowadzi do rezultatu niweczącego wskazania wyroku K 27/13. W istocie bowiem prowadziłaby do braku pełnego zrekompensowania szeroko rozumianych świadczeń opiekuńczych tym osobom, które świadczeń tych nie nadużywały i które zdaniem Trybunału nie powinny być ich pozbawione ze względu na konstytucyjnie chronioną zasadę ochrony praw nabytych i zaufania do organów państwa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zaskarżonej decyzji organ odczytał ten zapis nieprawidłowo, zawężając go w sposób nieuprawniony wyłącznie do literalnie interpretowanego tekstu art. 17 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej.

Przyjmując tak zawężoną interpretację użytego w przepisie terminu "ustawa"" poprzez odniesienie się tylko do jednego z jej przepisów, organ nie zbadał czy w ten sposób odczytana regulacja prawna pozostaje w zgodzie z ustawą zasadniczą, a przede wszystkim czy odpowiada wskazaniom Trybunału Konstytucyjnego, dla wypełnienia których została powołana do życia.

Sąd orzekający uznaje natomiast, że treść nadana przepisowi art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.zo. w zaskarżonej decyzji prowadzi do rozstrzygnięcia, które niweczy rationem legis interpretowanego przepisu.

Przede wszystkim, z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, powszechnie obowiązująca treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. nie pozwala przyjąć, że niezgodność z art. 2 Konstytucji RP dotyczyła jedynie niektórych adresatów, do których kierowany był zakwestionowany przepis art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r.

Reagując na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca zobligowany był zatem wprowadzić w życie przepisy, których celem byłoby doprowadzenie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją wobec wszystkich osób pozbawionych niesłusznie nabytego prawa podmiotowego. Uznane za niezgodne z Konstytucją RP rozwiązania prawne nie zabezpieczały bowiem w należyty sposób interesów osób, które w związku z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne (bez względu na to, w którym okresie czasu obowiązywania ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznane) i tym samym naruszyły ich bezpieczeństwo prawne (a w sposób pośredni również bezpieczeństwo osób niepełnosprawnych, przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi). Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd RPO, że obywatel, opierając się na ustanowionych przez ustawodawcę przesłankach uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego i działając w zaufaniu do stabilności przepisów prawa, dokonał istotnych wyborów życiowych, nie podejmując pracy zarobkowej lub rezygnując z zatrudnienia, a następnie - w rezultacie wygaśnięcia z mocy prawa decyzji uprawniającej do świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie niespełniania nowych warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, czy choćby specjalnego zasiłku opiekuńczego - utracił prawo do pobierania świadczenia i nie jest w stanie, ze względu na wcześniejszą rezygnację i trudną sytuację na rynku pracy, uzyskać ponownie zatrudnienie. Owa "pułapka prawna" dotyczyła wszystkich beneficjentów bez względu na czas przyznania im świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli uprawnienie to wygasło w dniu 30 czerwca 2013 r. z mocy prawa.

W efekcie doprowadzenia stanu prawnego do zgodności z Konstytucją jedynie w stosunku do części uprawnionych (otrzymujących świadczenie na mocy przepisów obowiązujących po 14 października 2011 r)., doszłoby do niewykonania w sposób dostateczny wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. Wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych bez uwzględnienie całości stanowiska Trybunału, pozostające w sprzeczności z treścią uzasadnienia rządowego projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych (druk sejmowy nr 2252 kadencji VII) byłoby w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niedopuszczalnym prawnie niedociągnięciem legislacyjnym. Nadto za dyskryminujące należałoby uznać rozwiązanie prawne tylko dlatego pomijające wśród uprawnionych do zasiłku dla opiekunów te podmioty, którym decyzja ostateczna wygasła z mocy prawa w dniu 30 czerwca 2013 r., że wygaszona decyzja wydana została na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej kształcie sprzed 14 października 2011 r. Rozwiązanie takie nie mogłoby także zostać zaakceptowane z punktu widzenia dopuszczalności ograniczeń praw nabytych. Jak zauważono w cyt. powyżej uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. odnosząc się do wszystkich beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego, bez względu na datę przyznania im uprawnienia, Trybunał wskazał jednoznacznie, że oczekiwania ich, iż prawa uznane przez państwo będą realizowane, były usprawiedliwione. Brak jest zatem jakiekolwiek racjonalnego uzasadnienia dla dopuszczalność wyjątku od takiej oceny w stosunku do części z relewantnych podmiotów.

Konieczna jest zatem odmienna od dokonanej przez organ interpretacja przepisu at. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. w celu zapewnienia jego zgodności z treścią obowiązującego powszechnie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także z Konstytucją RP. Jednocześnie Sąd uznał, że nie jest wymagane wystąpienie z pytaniem prawnym o zgodność analizowanej normy prawnej z Konstytucją, gdyż istnieje względnie jednolita praktyka interpretacji tego przepisu (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Kielcach z dnia 8 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Ke 246/15 i w Poznaniu z dnia 19 marca 2015r. sygn. akt IV SA/Po 1203/14, z dnia 23 kwietnia 2015r sygn. II SA/Po 122/15 publ. CBOSA). W przypadku, gdy normie prawnej nadane zostanie znaczenie w drodze stosowania prawa i jest ono zgodne z Konstytucją, Trybunał Konstytucyjny byłby zobligowany do umorzenia postępowania. Jak wskazano w orzeczeniu z 4 października 1995 r., wydanie orzeczenia o niekonstytucyjności ustawy nie powinno następować w sytuacji, gdy możliwe jest nadanie ustawie takiego rozumienia, które doprowadzi ją do zgodności z normami, zasadami i wartościami ustanowionymi przez konstytucję (...). Innymi słowy, jeżeli na gruncie wykładni językowej możliwe jest różne rozumienie treści normy, to należy przyjmować taki rezultat wykładni, który zapewnia zgodność z zasadami konstytucyjnymi (sygn. K. 17/93, OTK w 1994 r., cz. I, s. 92).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny prezentuje stanowisko, że przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 1 i 2 u.w.z.o, odczytany tak, jak uczynił to organ, pozostaje w sprzeczności z art. 2, art. 32 ust.1 i 2, art. 67 ust. 2, art. 69, a także art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, a tym samym interpretacja taka jest niedopuszczalna. Nie budzi bowiem wątpliwości, że interpretacja przepisów ustawowych musi być zawsze dokonywana przy zastosowaniu techniki wykładni ustawy w zgodzie z konstytucją. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego utrwalona jest zasada prymatu takiej wykładni.

Zdaniem Sądu ustalona przez organ treść wymienionych przepisów sprzeczna jest nadto z intencjami wyrażonymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r.

Użyte przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. sformułowanie –"prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalane w decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej" dotyczy ustawy o świadczeniach rodzinnych w szerokim rozumieniu obejmującym wszystkie jej wersje obowiązujące przed nowelizacją wprowadzoną od dnia 1 stycznia 2013r. Sformułowanie to miało na celu dokonanie wyłącznie dychotomicznego podziału na przepisy przed zmianą ustawy jaka nastąpiła w dniu 1 stycznia 2013 r. i przepisy obowiązujące po tej zmianie, w celu wyraźnego rozróżnienia obu tych regulacji. Treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak też treść uzasadnienia tego orzeczenia absolutnie nie uprawnia do dokonywania dodatkowego podziału na grupy beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od czasu wydania decyzji ostatecznej. Tym samym odniesienie się w przepisach art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. do ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozwala oceniać sytuacji wnioskującego o zasiłek dla opiekuna jedynie poprzez pryzmat brzmienia jej art. 17 w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 2012 r. lecz z uwzględnieniem wszystkich jego wersji. Do zachowania dotychczasowych uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego powstałych w czasie obowiązywania tego przepisu również w innej wersji uprawniają bowiem przepisy ustawy obowiązujące w dniu 31 grudnia 2012 r. Jak wynika z § 30 ust. 1 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (publ. Dz. U. z 2002r. Nr 100 poz.908) w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Zgodnie z ustępem 2 pkt 3 tego paragrafu w przepisach przejściowych rozstrzyga się w szczególności czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów. Sprawy te wymagają jednak uregulowania tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne. W ustawie o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, nie zamieszczono wprost przepisu, który stanowiłby o zachowaniu uprawnień dotychczasowych beneficjentów. Nie zamieszczono również odpowiednika art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 19 sierpnia 201 1r. pozwalającego nadal stosować przepisy dotychczasowe do nabytych już uprawnień na mocy decyzji ostatecznych, gdyż przepis ten jako przepis przejściowy ustawy nowelizującej zamieszczony został w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013r. poz. 1456).

Nie oznacza to jednak, że w dniu 31 grudnia 2012 r. podmioty uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji ostatecznych wydanych przez dniem 14 października 2011r. nie spełniały warunków do otrzymania tego świadczenia. Ich uprawnienia zostały zachowane z mocy prawa, a to stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że osoby te spełniają warunki ustawowe do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego również w dniu 31 grudnia 2012 r.

Inne rozumienie treści tego przepisu wypaczałoby cele instytucji zabezpieczenia społecznego, a w tym cele instytucji, jaką jest zasiłek dla opiekuna i kolidowałoby z zasadami wyrażonym w Konstytucji RP. Pozbawiałoby bowiem niesłusznie dotychczasowego wsparcia finansowego udzielanego dzieciom ze względu na rezygnację z pracy zawodowej w celu opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, którego współmałżonek nie jest w stanie opieki takiej świadczyć. Prowadziłoby to do naruszenia zasady równości i zasady sprawiedliwości społecznej. Zasada równości i zasada sprawiedliwości społecznej w analizowanym kontekście normatywnym ma zbliżony zakres treściowy, nakazuje bowiem równo traktować podmioty wykazujące takie same cechy istotne w przypadku przyznawania określonego dobra.

Przedstawiona wyżej argumentacja przemawia za odstępstwem od zasady pierwszeństwa stosowania wykładni językowej na rzecz posłużenia się wykładnią historyczną, celowościowa, aksjologiczną, a przede wszystkim prokonstytucyjną. Sąd nie widzi żadnego aksjologicznego uzasadnienia dla wprowadzenia zróżnicowania sytuacji prawnej osób uprawnionych do otrzymania zasiłku dla opiekuna, jedynie z tej przyczyny, że uprzednie uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na mocy decyzji ostatecznej wydanej na gruncie przepisów brzmieniu sprzed 14 października 2011r. a nie po tej dacie.

Wynik wykładni uzyskany przez Sąd orzekający w sprawie ze skargi E. D. nie stanowi wykładni contra legem, gdyż znajduje legitymację w akceptowanych dyrektywach interpretacyjnych.

Konieczne jest nadto zwrócenie uwagi na interpretację art. 17 ust. 5 pkt 2 a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 14 października 2011 r. dokonaną w ramach stosowania tej regulacji prawnej. Zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem ukształtowanym pod wpływem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego (wyroki TK z dnia 18 lipca 2007 r., P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., P 41/07), artykułu 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" u.ś.r. przed nowelizacją, jak i po nowelizacji, nie należy interpretować zgodnie z jego literalną treścią, lecz z uwzględnieniem wykładni celowościowej przy uwzględnieniu wartości wynikających z art. 18 i 32 Konstytucji, tj. równości wobec prawa oraz ochrony małżeństwa i dobra rodziny. W konsekwencji art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. należy wykładać w ten sposób, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym rodzicem zależy od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę jest zdolny sprawować jego współmałżonek, a nie wyłącznie od ustalenia, że pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. publ. w CBOSA wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013r. sygn. akt I OSK 46/13, z dnia 20 września 2013r. sygn. akt 46/13 oraz z dnia 18 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 190/12, w którym dodatkowo stwierdzono, że fakt, iż w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stan zdrowia małżonka osoby wymagającej opieki uniemożliwia mu sprawowanie tej opieki nie musi być wykazany orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, lecz może być wykazany również innymi dowodami. Przedłożenie takiego orzeczenia nie jest bowiem warunkiem niezbędnym dokonania ustalenia, czy stan zdrowia współmałżonka uniemożliwia sprawowanie przez niego opieki. Wymóg taki nie wynika z treści ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązującej od dnia 14 października 2011r., a zatem przyjąć należy, że znajdują w tym zakresie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności zaś art. 75 § 1 kpa, który przewiduje, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem).

Przedstawiona wykładnia prawa nie została w żadnej mierze rozważona w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pozostałych wywodów organu i dokonanych w toku postępowania ustaleń tak prawnych jak i faktycznych Sąd uznaje je za trafne i w pełni podziela. Wynika z nich, że skarżąca spełniała faktycznie wszystkie przesłanki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, a wykonywanie przez nią opieki nad niepełnosprawnym rodzicem nie budzi najmniejszej wątpliwości obu organów. Materiał dowodowy nie pozwala również przyjąć, by w stosunku do stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne nastąpiły takie zmiany w stanie zdrowia jej ojca, by mógł on samodzielnie zająć się niepełnosprawną, leżącą żoną.

Sąd dodatkowo zauważa, że okoliczności sprawy nie wskazują, aby skarżąca była osobą, która faktycznie nadużywała świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego jej decyzją administracyjną z dnia [...], a więc osobą, która w świetle ww. wyroku Trybunału o sygn. akt K 27/13 nie zasługiwałaby na objęcie jej konstytucyjną ochroną dotyczącą praw słusznie nabytych i skonkretyzowanych decyzją administracyjną.

Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny traktuje wniesioną skargę za w pełni uzasadnioną, gdyż odkodowanie treści przepisu art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.w.z.o. dokonane w zaskarżonej decyzji doprowadziło do stosowania prawa materialnego w sposób zakłócający ratio systemu zabezpieczenia społecznego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja, narusza przepisy prawa materialnego przez ich nieuprawnioną wykładnię w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym uchylił tę decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań Sądu.