Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 96/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant ref. sądowy Agnieszka Grosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 96/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 , art. 4 ust.1 oraz na podstawie art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobą deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.z1996r., Nr 87, poz.395 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania K. K. uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł, iż strona nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 2 lit. "a" powyżej cytowanej ustawy "Represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej no okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945".W przedmiotowej sprawie ten wymóg nie został spełniony.

K. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż terytorium państwa polskiego również znajdowało się pod okupacją. Wykonywana przez niego praca była przymusowa i nieodpłatna. W tym okresie nabawił się nerwicy lękowej, nerwicy serca oraz nerwicy natręctw. Skarżący podniósł, iż ma 77 lat. Był czynny zawodowo do roku 2004 . Jednak obecnie nie jest w stanie pracować, a wydatki związane z leczeniem zwiększają się. Z uwagi na powyższe wnosi o przyznanie tego dodatku.

Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 2, art. 4 ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobą deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U.z1996r., Nr 87, poz.395 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podniósł, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że strona skarżąca w latach 1940 – 1945 wykonywała pracę przymusową na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. (miejscowość S., gmina R.). Nie spełniona została zatem przesłanka art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobą deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, to jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej poza terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939r.

Kierownik Urzędu nie kwestionuje faktu świadczenia pracy przymusowej przez stronę skarżącą, jednak z uwagi, iż praca wykonywana była na terenie Polski, świadczenie nie przysługuje..

K. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem represją jest praca wykonywana za którą nie płacono. Taką pracę wykonywał pracując w gospodarstwie rolnym. Następstwem przebywania na robotach przymusowych są choroby na które cierpi (nerwica lękowa, nerwica natręctw, nerwica serca).

Z uwagi na rosnące koszty leczenia i ceny lekarstw wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i o przyznanie mu powyżej wskazanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogłyby uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Przepis artykułu 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) przewiduje prawo do świadczenia pieniężnego dla osób, które podlegały represjom określonym w ustawie. Represją w rozumieniu ustawy jest:

1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych (art. 2 pkt 1),

2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium:

a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny 1939-1945 (art.2 pkt 2 lit.a),

b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach (art.2pkt2lit.b).

Pojęcie represji zdefiniowane przez ustawodawcę adresowane jest zatem do dwóch kategorii osób:

- po pierwsze, osób osadzonych w obozach pracy oraz,

- po drugie, do osób deportowanych do pracy przymusowej.

Oznacza to, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pieniężnego na podstawie przepisów powyższej ustawy powinna wykazać, iż spełnia tak określone przesłanki prawne uzasadniające zaliczenie jej do jednej z dwóch wymienionych w art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym kategorii osób represjonowanych, nie jest natomiast obowiązana wykazywać, czy faktycznie wykonywała pracę przymusową. Z tego względu przyjmuje się, że osobą represjonowaną jest osoba deportowana do pracy przymusowej lub osadzona w obozie pracy bez względu na wiek.

W wyroku z dnia z dnia 19 sierpnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż o deportacji, w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395), można mówić również w stosunku do dziecka zarówno wtedy, gdy zostało ono wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak i gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót.

Nie można zakładać, iż cel wywiezienia dziecka z rodzicami deportowanymi na roboty przymusowe do III Rzeszy był inny niż w stosunku do rodziców. Tak samo nie można zakładać, że deportacja do pracy przymusowej kobiety, która urodziła dziecko po wywiezieniu, nie rozciąga się na to dziecko.

W rozpatrywanej natomiast sprawie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie odmówił przyznania K. K. uprawnienia do wnioskowanego świadczenia.

W sprawie jest po za sporem, że skarżący nie był osadzony w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, a ni też nie był deportowany (wywieziony) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny 1939-1945, czy na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

K. K. w latach 1940 – 1945 wykonywał pracę przymusową na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. w miejscowości S., gmina R..

Niewątpliwie była to praca przymusowa, nieodpłatna, a w potocznym rozumieniu nawet niewolnicza, jako wykonywana na rzecz okupanta. Jednak praca taka zgodnie z powołanymi artykułami cytowanej ustawy nie powoduje powstanie uprawnień do świadczenia wnioskowanego przez skarżącego.

Zakres represji rozumianej jako praca przymusowa został określony jednoznacznie przez ustawodawcę i nie jest możliwym jego rozszerzanie przez interpretacje wykraczająca poza treść art.. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Poczucie krzywdy towarzyszące skarżącemu, znajdujące wyraz w składanym pismach, oraz jego obecna sytuacja materialna nie mogą być jednak podstawą korzystnego rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Zgłaszane natomiast przez K. K. postulaty, czy opinie na temat ustawy mają jedynie walor uwag pod adresem ustawodawcy.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, na gruncie obecnego stanu prawnego jest prawidłowa, wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały, ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), ani też kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.