Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 547/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 c, art. 25 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania z dnia 30 sierpnia 2016 r., wniesionego przez A. M. (dalej: skarżąca, strona), od decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] działającego z upoważnienia Burmistrza G., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G., w sprawie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na A. M. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ II instancji podał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2016 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Górze o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na syna skarżącej – A. M..

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] organ I instancji na podstawie m.in. art. 17c ust. 1, ust. 2 - 8, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114, ze zm.) dalej: u.ś.r., orzekł o odmowie przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na syna.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji po przytoczeniu treści przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, mających zastosowanie w sprawie wskazał, że skarżąca jest uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku ze zbiegiem uprawnień, świadczenie rodzicielskie nie przysługuje.

Od niniejszego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła w ustawowym terminie odwołanie. Strona nie zgodziła się z wykładnią przepisów prawa dokonaną przez organ I instancji. Stwierdziła, że świadczenie rodzicielskie nie przysługuje jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna (art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r.). Rozumie, że równoległe pobieranie świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego na to samo dziecko jest niemożliwe i w takiej sytuacji strona powinna dokonać wyboru, z którego świadczenia chce skorzystać (art. 27 ust. 5 u.ś.r.), jednakże ona stara się o świadczenie rodzicielskie na inne dziecko, tak więc uważa, że art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie powinien mieć zastosowania, ponieważ stanowiłoby to naruszenie konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, a także dyskryminację ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Zdaniem strony, świadczenie pielęgnacyjne jest przyznane w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, natomiast świadczenie rodzicielskie jest przyznane w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem do ukończenia przez nie pierwszego roku życia. Oba te świadczenia nie mają ze sobą powiązania i są przyznawane na różne dzieci. Wobec powyższego uważa, że ustawa o świadczeniach rodzinnych jasno wskazuje, że wybór dokonuje się wtedy gdy świadczenia dotyczą tego samego dziecka. Nadmienia, że w jej sprawie nie występuje zbieg uprawnień na to samo dziecko, ponieważ złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na syna A. M., a świadczenie pielęgnacyjne pobiera na syna D. M.. W związku z powyższym wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., analizując akta sprawy na skutek złożonego odwołania stwierdziło, że materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

I tak, art. 17c ust. 1 u.ś.r. określa krąg podmiotów, którym przysługuje świadczenie rodzicielskie, a zatem przysługuje ono:

1. matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;

2. opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;

3. rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;

4. osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia.

W art. 17c ust. 3 u.ś.r. ustawodawca określił okresy przysługiwania świadczenia rodzicielskiego, które w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, wynosi 52 tygodnie. Przy czym w przypadku matki dziecka świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia porodu, o czym stanowi art.l7c ust. 4 pkt 1 u.ś.r. Świadczenie to przysługuje w wysokości 1000,00 zł miesięcznie, z uwzględnieniem ust. 6 , o czym stanowi kolejny ust. 5 art. 17c u.ś.r.

W przepisie art. 17c ust. 8 u.ś.r. ustawodawca ustanowił zasady przyznawania osobie uprawnionej omawianego świadczenia wskazując , że : po pierwsze, przysługuje w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci , po drugie ,przysługuje jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka. Z powyższego unormowania wynika zatem , że w sytuacji opieki nad więcej niż jednym urodzonym dzieckiem, nawet gdy w trakcie jednego porodu urodzono dwoje i więcej dzieci, osobie uprawnionej przysługuje wyłącznie jedno świadczenie rodzicielskie w tym samym czasie. Ponadto ustawodawca ustanowił niepodzielność uprawnienia z uwagi na przypisanie jednego świadczenia do tego samego dziecka.

Jednocześnie w przepisie art. 17c ust 9 u.ś.r. ustawodawca przewidział sytuacje w których świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, a mianowicie jeżeli:

1. co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;

2. dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;

3. osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;

4. w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5. osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. , stanowiącym podstawę prawną wydanej decyzji, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1. świadczenia rodzicielskiego lub

2. świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3. specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4. dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

Kolegium stwierdziło, że skarżąca wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2016 r. wystąpiła o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na syna A. M. ur. [...] r. (odpis skrócony aktu urodzenia nr [...] z dnia 1 czerwca 2016 r. wydany przez działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w L.e - Podinspektora).

W przepisie art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca zadecydował o braku możliwości przyznania tego świadczenia jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Kolegium nie kwestionuje faktu, że skarżąca ubiega się o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na dziecko – A. M., które nie posiada zabezpieczenia w formie świadczeń określonych tym przepisem. Nie można jednakże przyjąć, iż przepis art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. stanowi lex specialis w stosunku do art. 27 ust. 5 u.ś.r. Wynika to z faktu, iż wprowadzone w art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. ograniczenie dotyczy niepobierania na to samo dziecko kilku wymienionych w tym przepisie świadczeń, a więc jest to ograniczenie innego rodzaju niż wynikające z art. 27 ust. 5 u.ś.r., które dotyczy niepobierania kilku wymienionych w nim świadczeń przez jedną osobę uprawnioną. Oba te przepisy mają zatem inną treść merytoryczną, co skutkuje stwierdzeniem, że nie ma zastosowania reguła kolizyjna lex specialis derogat legi generali. Należy uwzględnić, iż art. 27 ust. 5 u.ś.r. znajduje się w rozdziale 6 zatytułowanym "Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych", co wskazuje, że ma zastosowanie w każdym postępowaniu prowadzonym w sprawie świadczeń rodzinnych wymienionych w tym przepisie. Przepis ten doznaje ograniczenia bądź wyłączenia w stosowaniu, jeżeli z innych przepisów tej ustawy tak wynika. W ocenie Kolegium nie ma znaczenia prawnego, nad kim sprawowana jest opieka a istotne jest czy osoba uprawniona pobiera już jedno ze świadczeń enumeratywnie wskazanych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Stroną postępowania o przyznanie świadczeń rodzinnych jest w rozpatrywanej sprawie skarżąca, tak więc przysługuje jej jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.

Skoro zatem decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] zostało przyznane skarżącej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na syna D. M., na okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r., w kwocie 1.300,00 zł miesięcznie, to brak jest możliwości przyznania stronie świadczenia rodzicielskiego na drugiego syna, A. M..

Wobec powyższego argumenty odwołania nie mogą wpłynąć na zmianę stanowiska w rozpatrywanej sprawie. Kolegium zauważa, że choć strona posiada uprawnienia w stosunku do dwojga dzieci z innego tytułu (świadczenie pielęgnacyjne i świadczenie rodzicielskie) i uprawnienia te oparte są w stosunku do każdego z nich na innej podstawie prawnej (art. 17 ust. ust. 1 pkt 1 u.ś.r. i art. 17c ust. 1 pkt 1 u.ś.r.) to również podkreślić należy, że powołany przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. ma zastosowanie w sytuacji zbiegu uprawnień osoby uprawnionej, którą niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie jest skarżąca.

Zdaniem Kolegium, celem regulacji prawnej art. 27 ust. 5 u.ś.r. jest zapobieżenie sytuacji, w której jedna osoba mogłaby pobierać jednocześnie kilka wymienionych w nim świadczeń rodzinnych i uregulowanego odrębną ustawą zasiłku dla opiekuna. Przy tym wspólną cechą wszystkich świadczeń wymienionych w tym przepisie jest to, że służą zapewnieniu środków utrzymania osobie uprawnionej, która nie pozostaje w zatrudnieniu w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem. W tym kontekście należy stwierdzić, że ustawodawca tym samym ograniczył pomoc przysługującą osobie uprawnionej w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem do jednego świadczenia, niezależnie od liczby dzieci, którymi ta osoba jednocześnie się opiekuje.

Niewątpliwie koszty utrzymania osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem nie zależą od liczby dzieci, którymi się opiekuje. Przy tym ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje odrębne świadczenia, których przeznaczeniem jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dzieci, tj. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do tego zasiłku z tytułu: urodzenia dziecka; samotnego wychowywania dziecka; wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej; kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego; rozpoczęcia roku szkolnego; podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

Co istotne, zdaniem Kolegium, celem świadczenia rodzicielskiego jest zagwarantowanie rodzicom (opiekunom faktycznym) w pierwszym roku życia dziecka minimum bezpieczeństwa socjalnego. Świadczenie rodzicielskie przysługuje zatem osobom, które urodziły dziecko, a które nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Świadczenie pielęgnacyjne jest natomiast przyznawane temu z rodziców (opiekunowi faktycznemu), który rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Ma zatem rekompensować utracony zarobek. W ocenie Kolegium nie do pogodzenia byłoby z zasadą sprawiedliwości społecznej, którą gwarantuje Konstytucja RP takie rozumienie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych aby osoby uprawnione do świadczenia rodzicielskiego i innych świadczeń rodzinnych w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych i odrębnej ustawy o zasiłku dla opiekuna były w korzystniejszej sytuacji niż osoby zatrudnione, którym po urodzeniu dziecka przysługuje jeden zasiłek macierzyński lub uposażenie macierzyńskie, a które nie otrzymują z ZUS innych świadczeń w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Reasumując należy stwierdzić, iż z uwagi na posiadanie przez stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad synem A. M. i niewskazaniem przez stronę, iż z obu przysługujących jej świadczeń wybiera świadczenie rodzicielskie, należało odmówić prawa do świadczenia rodzicielskiego, o czym prawidłowo orzekł organ I instancji. Kolegium ustaliło także, że w dniu 27 września 2016 r. Skarżąca wystąpiła do OPS w G. z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna D. M., co potwierdza także trafność rozstrzygnięcia w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji.

Skargę na decyzję ostateczną złożyła skarżąca zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez błędną interpretację wykładni literalnej art. 27 ust. 5 u.ś.r. do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w której zdaniem skarżącej, nie ma do czynienia z przypadkiem zbiegu obu świadczeń (pielęgnacyjnego i rodzicielskiego), co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia 7 października 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. organu I instancji.

Uzasadniając skargę m.in. wskazała, że w uzasadnieniu wprowadzonych zmian do ustawy Ministerstwo wskazało, że "wprowadza ona (nowelizacja) regulację umożliwiająca skorzystanie z urlopów (zasiłków macierzyńskich) wszystkim rodzicom, którzy takiej możliwości do tej pory nie mieli (...). Świadczenie to będzie przysługiwać osobom, które urodziły dziecko, a które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego". Co więcej, mając na uwadze konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa świadczenie rodzicielskie przyznano także na dziecko urodzone przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli dziecko nie ukończyło jeszcze 52 tygodni. Przepisy, zdaniem skarżącej, mówią o tym, że w tym samym czasie przysługuje jedno świadczenie rodzicielskie, bez względu na liczbę wychowywanych dzieci, oraz jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka (art. 17c ust. 8 u.ś.r.). Świadczenie nie przysługuje jeżeli w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna (art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r.). Równoległe pobieranie świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego na to samo dziecko jest niemożliwe i w takiej sytuacji strona dopiero winna dokonać wyboru, z którego świadczenia chce skorzystać (art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Skarżąca wskazała, że stara się o świadczenie rodzicielskie na drugie dziecko, zatem art. 27 ust. 5 nie powinien mieć zastosowania, ponieważ stanowiłoby to naruszenie wspomnianej konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa, a także dyskryminacja ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Skarżąca nadmieniła, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznane w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, D. M. a na podstawie złożonego wniosku o świadczenie rodzicielskie winno być, zdaniem skarżącej, przyznane świadczenie w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem do ukończenia przez nie pierwszego roku życia. W tym przypadku sprawowana jest opieka nad dzieckiem A.M. Oba te świadczenia nie mają ze sobą powiązania i są przyznawane na różne dzieci. Przytaczając w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wniosła jak na wstępie skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując ustalenia i stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Szeroko argumentując, obstawało przy tym, że przepisy, zwłaszcza u.ś.r. nie pozwalają na pozytywne załatwienie wniosku skarżącej, .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż stoi ono na straży podmiotowych praw strony, zapewniając stronie w procesie stosowania prawa pozycję gwarantującą skuteczną obronę jej praw. Zasadność tych zarzutów należy ocenić w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko bowiem w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c") - sąd uwzględnia skargę.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego, w sytuacji, gdy ma ona już przyznane decyzją organu I instancji z dnia 3 września 2015 r., nr [...] świadczenie pielęgnacyjne na syna.

Podstawę materialno-prawną do orzekania w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016, poz. 1518).

Stosownie do art. 2 pkt 5 u.ś.r. świadczeniem rodzinnym jest m.in. świadczenie rodzicielskie, które do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1217), obowiązującą od dnia 1 stycznia 2016 r.

Świadczenie to przyznawane jest na podstawie art. 17c ustawy i przysługuje podmiotom określonym w ust. 1 tego artykułu, w tym w pierwszej kolejności matce dziecka. W ust. 3 przepis wymienia okresy przysługiwania świadczenia rodzicielskiego, które liczone są w tygodniach i wynoszą odpowiednio 52, 65, 67, 69 i 71 - w zależności od ilości dzieci urodzonych przy jednym porodzie, ilości dzieci przysposobionych lub objętych opieką. Świadczenie rodzicielskie przysługuje odpowiednio od dnia porodu, objęcia dziecka opieką lub przysposobienia dziecka (art. 17c ust. 4 u.ś.r.). Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000 zł miesięcznie, z uwzględnieniem ust. 6, nakazującego pomniejszenie świadczenia rodzicielskiego o kwotę pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

Zgodnie z art. 17c ust. 8 u.ś.r., osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:

1) w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;

2) jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.

W art. 17c ust. 9 u.ś.r. wymieniono sytuacje, w których świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:

1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;

2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;

3) osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;

4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Wykładnia przywołanych unormowań prowadzi do wniosku, że art. 17c ust. 9 pkt 4 u.ś.r. ograniczył prawo do świadczenia rodzicielskiego z powodu zbiegu wyszczególnionych świadczeń rodzinnych, ale tylko w związku z wychowaniem, czy sprawowaniem opieki nad tym samym dzieckiem. Przyjęte przez ustawę sformułowania jednoznacznie wskazują, że przepis ten zakazuje kumulacji określonych świadczeń rodzinnych tylko w związku z uprawnieniami przysługującymi na to samo dziecko. Powołany przepis ma charakter przesłanki negatywnej, należy interpretować go ściśle. Motywowanie organów pomija treść tego przepisu, w istocie bezpodstawnie wykluczając go. Wskazać należy, że art. 17c ust. 9 u.ś.r. stanowi zamknięty katalog przesłanek negatywnych, stanowiących podstawę do odmowy przyznania świadczenia rodzinnego, mimo spełnienia przez wnioskodawcę warunków, określonych w sposób pozytywny w poprzedzających ustępach.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawy nie występuje żadna z okoliczności wskazanych w art. 17 c ust. 9 pkt 1-5 u.ś.r., wyłączających uprawnienia do wnioskowanego świadczenia. W szczególności takiej przesłanki nie może stanowić art.17 c ust.9 pkt 4 u.ś.r. W niniejszej sprawie nie wystąpiła bowiem sytuacja wychowywania tego samego dziecka i opieki nad tym samym dzieckiem, tak jak wymaga tego powyższy przepis. Wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia rodzicielskiego w związku z urodzeniem drugiego dziecka – syna A., wcześniej skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad jej pierwszym dzieckiem - niepełnosprawnym synem D. W jego przypadku, skarżąca ma przyznane uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r., którego przepis ust. 5 enumeratywnie wymienia sytuacje, związane z osobą sprawującą opiekę i osobą wymagającą opieki, w których świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Żadna z określonych w tym przepisie negatywnych przesłanek nie wskazuje na brak uprawnień w przypadku zbiegu ze świadczeniem rodzicielskim. Jeśli było to zamiarem ustawodawcy, to uczyniłby to, wprowadzając do ustawy odpowiednie unormowanie, tak jak uczynił to w przypadku dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, który przysługuje matce lub ojcu. Zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 5 - 6 u.ś.r. wymieniony dodatek nie przysługuje osobie uprawnionej, jeżeli w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego ( pkt 5 ), ze świadczenia rodzicielskiego (pkt 5 ).

Nie ma również podstaw, aby uwzględnić stanowisko organów orzekających powołujących się na art. 27 ust. 5 u.ś.r. regulujący zbieg praw do świadczeń rodzinnych w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego, 2) świadczenia pielęgnacyjnego, 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, że przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.

W ocenie Sądu powołany w art. 27 ust. 5 u.ś.r. zbieg uprawnień do określonych w nim świadczeń ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia z łączeniem uprawnień w sensie podmiotowym zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie jak i osoby wymagającej opieki. Powołany przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. dotyczy prawa do przyznania jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru osoby uprawnionej w sytuacji wychowania lub opieki nad tym samym dzieckiem, a nie dotyczy przypadku, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień z tytułu wychowywania lub opieki nad różnymi dziećmi. Nie można bowiem przyjąć, że z punktu widzenia normy zawartej w art. 27 ust. 5 u.ś.r., istotne jest wyłącznie to, czy osoba uprawniona pobiera jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, a bez znaczenia pozostaje okoliczność nad kim sprawowana jest opieka lub wychowanie. Powołany przepis stanowi bowiem o zbiegu uprawnień, które nie mogą być rozpatrywane bez badania przesłanek uprawnień w przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, które są uprawnieniami przyznawanymi w stosunku do sprawowania opieki nad konkretnym podmiotem. Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 kwietnia 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wr 4/17). Biorąc te rozważania pod uwagę Sąd, tym samym, nie uwzględnił stanowiska SKO w L. zawartego w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako uzupełnienie uzasadnienia decyzji ostatecznej.

Z tych względów, Sąd, stwierdzając, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 27 ust. 5 u.ś.r., uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni wyrażoną przez Sąd wykładnię art. 27 ust. 5 u.ś.r.