Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1766/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 501/17 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 października 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 501/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2017 r. nr [...] przyznającą E. B. (dalej określanemu jako skarżący) płatność rolnośrodowiskową na 2014 r. w pomniejszonej wysokości.

Sąd I instancji za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2014 rok, deklarując w czwartym roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, a w ich ramach realizację:

- wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 61,40 ha obejmującej działkę rolną A położoną na działce nr 12/6 (o pow. 18,53 ha) oraz działkę rolną B położoną na działce nr 17/3 (o pow. 42,87 ha) - z kośnym sposobem użytkowania;

- wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 na powierzchni 22,38 ha obejmującej działkę rolną C położoną na działce nr 17/5, z kośnym sposobem użytkowania;

Do wniosku załączył materiał graficzny, na którym zaznaczony został wymagany obszar niekoszenia w 2014 r.

W dniach 26 lutego - 6 marca 2015 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu z zakresu realizowanego programu rolnośrodowiskowego, w ramach której stwierdzono na działce rolnej B - 6,20 ha nieskoszonej powierzchni, co przy całkowitej stwierdzonej powierzchni działki rolnej B dało 14,46% powierzchni działki. Na działce rolnej C stwierdzono 3,32 ha nieskoszonej powierzchni, co przy całkowitej stwierdzonej powierzchni działki rolnej C (tj. 22,38ha) dało 14,83%. Stwierdzona powierzchnia nieskoszona na działkach rolnych B i C wykraczała poza wymagane 5-10% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a więc nie spełniała wymogu z załącznika nr 3 dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2013 r.

Ponadto kontrola na miejscu wykazała na działce rolnej A ślady wypaleń oraz brak zebranej z działki biomasy, co naruszało normy z zakresu wzajemnej zgodności.

Na podstawie raportu z kontroli na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego oraz raportu z zakresu kwalifikowalności powierzchni, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J., decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 59.781,91 zł, stanowiącą płatność do Pakietu 4. w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 43.685,10 zł oraz do Pakietu 5. w wariancie 5.1 — Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 w wysokości 16.096,81 zł. Przyznana płatność uległa pomniejszeniu ze względu na zaistniałe naruszenie wymogów pakietowych (P018 oraz N018) oraz ze względu na ujawnione w wyniku kontroli na miejscu naruszenia względem wymogów wzajemnej zgodności.

W odwołaniu skarżący zakwestionował wystąpienie nieprawidłowości dotyczących powierzchni na działce rolnej B oraz nieprawidłowości oznaczonych kodem dotyczących tzw. wymogów pakietowych. Zakwestionował ponadto zastosowanie sankcji za stwierdzone na gruntach rolnych ślady wypaleń. Podważył również prawidłowość twierdzeń organu w kwestii windykacji za lata ubiegłe, kwestionując podstawę prawną, na którą powołał się organ I instancji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] maja 2015 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania, tj. ponowne zwrócenie się do Biura Kontroli w celu zweryfikowania raportu z czynności kontrolnych nr [...] w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzonej kontroli pod względem stwierdzonych naruszeń wymogów wzajemnej zgodności, w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, tj. zdjęcia, pliki pomiarowe oraz szkice.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2014 rok w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 59.781,91 zł. stanowiącą płatność do Pakietu 4 w wariancie 4.1 oraz do Pakietu 5. w wariancie 5.1.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] października 2016 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, uznając za prawidłowe zastosowanie sankcji z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w postaci pozostawienia zbyt dużej nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a także uznał za uzasadnione sankcje z tytułu stwierdzonych na działkach wypaleń na łącznej powierzchni 0,48 ha. Powołując się na przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. potwierdził prawidłowość działania organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 lutego 2017 r., po rozpoznaniu skargi skarżącego, uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: K.p.a.) nakazującego organom zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Bowiem z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika w sposób jednoznaczny, że na działkach, w stosunku do których organ obniżył przyznane dopłaty, rzeczywiście istniały wypalenia będące podstawą pomniejszenia płatności oraz że wynikały one z celowego działania rolnika. Podkreślił, że dla zastosowania sankcji określonej w art. 72 ust. 2 Rozporządzenia 1122/2009 organ powinien wykazać, że rzeczywiście doszło do naruszenia zasady wzajemnej zgodności tj. do zaniechania utrzymywania działek w odpowiedniej kulturze rolnej, zgodnej z określonymi wymogami. I czy do zaniechania doszło na skutek zaniedbania rolnika czy tez jego celowego działania. Inne są bowiem sankcje za te zaniechania. Powołał się na art. 71 i 72 art. 71 rozporządzenia 1112/2009).

Wątpliwości Sądu nie budziły ustalenia organów w kwestii istnienia nieprawidłowości określonych kodami N.018 i P.018, czyli pozostawienie więcej niż 5-10 % nieskoszonej działki, przy czym obszar nieskoszony mieścił się w przedziale pomiędzy 10 a 50 % całej powierzchni działki. W tym zakresie, w ocenie Sądu, organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie, a uzyskane dowody załączone zostały do akt sprawy, co pozwoliło na ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń w ramach postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy lub Dyrektor ARiMR) w R., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z [...] czerwca 2016 r., nr [...] o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w pomniejszonej wysokości. W oparciu o dokumentację zdjęciową załączoną do protokołu kontroli w gospodarstwie skarżącego uznał bowiem, że stwierdzone osiemnaście miejsc wypalenia o łącznej powierzchni 0,94 Ha na działce A oraz pięć miejsc wypalenia o łącznej powierzchni 0,48 Ha stwierdzonych na działce C jednoznacznie świadczy o wypaleniach, stanowiąc jednocześnie wystarczającą podstawę do zastosowanych zmniejszeń płatności.

W jego ocenie widoczne na załączonej dokumentacji zdjęciowej charakterystyczne cechy stwierdzonych wypaleń pozwalają na wniosek, że wypalenia te były efektem celowego działania rolnika - ślady wypalenia stwierdzono w bezpośredniej bliskości karczowanych zadrzewionych części działek tj. w środkowo- wschodniej części działki rolnej A oraz południowo-wschodniej części działki rolnej C. W ocenie organu jest to dowód na kontrolowane wypalanie, świadczące o celowości działania skarżącego. Organ zwrócił też uwagę na powagę stwierdzonego naruszenia, ocenionego przez kontrolerów na 5 punktów zarówno w zakresie zasięgu, jak i dotkliwości oraz trwałości. Tak wysoko oceniona dotkliwość naruszenia uzasadnia, w ocenie organu odwoławczego, zastosowane pomniejszenie płatności o 25% początkowej kwoty na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się do stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. z 2010r. Nr 67 poz. 434 ze zm.). W związku z tym nie podzielił zarzutów odwołania, jakoby to turyści byli autorami wypaleń. Wielość i lokalizacja obszarów wypaleń, wielkość ich powierzchni, a także widoczne na nieruchomości ślady prowadzonych prac, nie pozwalały przyjąć, że podpaleń mogli dokonać turyści bądź inspektorzy terenowi, a także, że wypalanie nie miało charakteru celowego.

W skardze skarżący zakwestionował podstawę prawną zasądzenia mu sankcji – tj. rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r., stwierdzając że w czasie kiedy podejmował zobowiązanie obowiązywało rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009r. i to na jego podstawie winny być rozstrzygane ewentualne późniejsze uchybienia w wykonaniu podjętego zobowiązania.

Zakwestionował również prawidłowość pomiaru powierzchni na podstawie ortofotomapy. Zarzucił też, że mimo różnicy w pomiarze na gruncie dokonanym przez geodetę, wskazującym na powierzchnię działki większą o 1,24 ha oraz pomiarach dokonanych przez organ na podstawie ortofotomap, organ nie umożliwił skarżącemu udziału w dokonywanych czynnościach pomiaru ani nie uwzględnił jego postulatów. Zarzucił też organom dokonywanie pomiarów urządzeniami GPS, którym brak odpowiedniej legalizacji, co skutkuje dokonywaniem pomiarów niezgodnie z realnie istniejącą powierzchnią nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyjaśniając że sytuacja prawna skarżącego winna być oceniania na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., z datą wejścia w życie którego przestało obowiązywać rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2009 r. Podkreślił jednak, że w zakresie założeń programowych, w tym warunków dodatkowych w ramach realizowanych przez skarżącego pakietów i wariantów, jego prawa i obowiązki nie uległy zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalając skargę skarżącego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze. zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a. podkreślił, że w przypadku orzekania po uprzednim uchyleniu decyzji w sprawie przez sąd, przy ponownym rozpoznawaniu tej samej sprawy z mocy art. 153 P.p.s.a. związany jest wyrażonymi w orzeczeniu: oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Wiążą one organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym ponownie rozpatrującym sprawę oraz na sądzie. Obowiązek ten może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego.

Kwestia przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 była przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie I SA/Rz 972/16. Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję wyrokiem z 7 lutego 2017 r., zauważył nieprawidłowości w zebraniu materiału dowodowego dotyczącego stwierdzonych na nieruchomości wypaleń, uniemożliwiające dokonanie rzetelnej oceny prawidłowości wydanej decyzji w tym zakresie. Przychylił się jednak do oceny organu odwoławczego w kwestii zmniejszenia skarżącemu płatności z uwagi na stwierdzone uchybienia w zakresie pozostawienia nieskoszonej większej, aniżeli dopuszczalna, powierzchni działki. W tym zakresie przeprowadzone postępowanie organów uznane zostało za prawidłowe, a zakres materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie, za wystarczający do oceny prawidłowości dokonanych ustaleń. Wobec braku potwierdzenia zarzutów skarżącego w pozostałych materiałach dowodowych, Sąd uznał, że fakt zaistnienia nieprawidłowości określonych kodami N.018 i P.0128 nie może być kwestionowany.

Dalej sąd zauważył, że stan prawny w zakresie koniecznym do rozpoznania sprawy nie uległ zmianie od daty wydania powołanego wyroku, co skutkuje związaniem sądu ocena prawną dokonaną przy uprzednim rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy. Tym samym zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w pomiarze działek, mogące rzutować na kwestię ustalenia stosunku powierzchni nieskoszonej do powierzchni całkowitej działki - nie podlegają badaniu w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się do kwestii wypaleń ujawnionych na działkach skarżącego stwierdził, że uzupełniony przez organ materiał dowodowy w postaci zdjęć z dokonanej kontroli na miejscu, pozwala na jednoznaczne dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej, zebranej w raporcie z kontroli na miejscu wynika, że zarówno na działce ewidencyjnej nr 12/6 jak i 17/5 dokonywano wycinki drzew i usuwania zakrzaczeń. ze zdjęć wynikało także, że wypalono miejsca gdzie znajdowały się trawy oraz drobne gałęzie, z pominięciem miejsc, gdzie składowane było grube drewno. Nawet jeśli uznać, że faktycznie przez działki skarżącego, w okresie wczesnej wiosny, przechodzi znaczna liczba turystów organizujących imprezy typu ognisko, to, w ocenie sądu, nie sposób uznać, że rozległe ślady wypalenia, o nieregularnych liniach brzegowych, cechujące się znikomą ilością popiołu, stanowią ślady po działalności tychże turystów. Nie bez znaczenia jest również stwierdzona ilość dokonanych wypaleń, a także ich lokalizacja w pobliżu lub wręcz pomiędzy wysokimi drzewami, czy gęstymi krzakami. Zwrócił uwagę także na brak reakcji skarżącego na te wypalenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący Zaskarżając wyrok w całości zarzucił:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a. art. 153 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku bez uwzględnienia oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wrażonych w pierwszym orzeczeniu sądu, a do których nie zastosował się organ ponownie rozpoznający sprawę i w konsekwencji także sąd oceniając zaskarżoną decyzję;

b. art. 3 § 1 i art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się sądu I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w złożonej skardze, zwłaszcza zarzutów dotyczących naruszenia postanowień Konstytucji RP co miało dla skarżącego podstawowe znaczenie i co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy, nieuwzględnienie przedmiotu zaskarżenia;

c. art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu, pomimo że decyzja ta została wydana bez dokładnej analizy stanu faktycznego sprawy, min. z pominięciem okoliczności, iż zdjęcia nie zostały zrobione w czasie przeprowadzenia kontroli tylko wcześniej, z nieprawidłowym uznaniem, że skarżący celowo dokonał podpaleń mimo braku dowodów;

d. art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. w zw. z 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez nieuchylenie decyzji organu mimo wadliwego przeprowadzenia postępowania w sprawie skutkującego nieprawidłowym ustaleniem powierzchni kwalifikowanej do płatności, co w konsekwencji doprowadziło do zmniejszenia płatności w wyniku różnicy pomiędzy obszarem deklarowanym a kwalifikowanym do płatności,

e. art. 48 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 poprzez przekroczenie terminu ukończenia raportu z kontroli i wydanie decyzji na jego podstawie.

2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego a mianowicie:

a. art. 70, 71 i 72 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez błędne zastosowanie przez Organ i podtrzymane przez Sąd zastosowanie sankcji określonej w tym artykule i pomniejszenie płatności o 25 % pomimo, iż rzekome wypalenie nie było skutkiem celowego działania rolnika, ani działania rolnika w ogóle, a organ w żaden sposób nie udowodnił tych okoliczności zgodnie z przepisami K.p.a.;

b. błędne zastosowanie § 27 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez przyjęcie, że skarżąc pozostawiła większą powierzchnię nieskoszonych użytków rolnych niż 10 %;

c. art. 72.3 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r, ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez niezastosowanie z uwagi na nieotrzymanie przez skarżącego informacji o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu, a organ do udzielenia takich informacji był zobowiązany, oraz poprzez nieukończone w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli przez organ.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a.. Wniósł także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Jednocześnie skarżący zrzekł się rozprawy na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a.

Argumenty na poparcie zarzutów przytoczył w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności, określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w takim zakresie oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jego podstawami, czyli wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami prawa materialnego lub procesowego, a także wnioskami.

Dalej stwierdzić należy, że skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego – pkt 2 art. 174 P.p.s.a., jak i naruszenie przepisów postępowania pkt 1 art. 174 P.p.s.a., czyli tak, jak na gruncie rozpoznawanej sprawy, to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.

Naruszenia przez sąd i instancji art. 153 P.p.s.a skarżący kasacyjnie upatruje w tym, ze sąd zaakceptował decyzje organu odwoławczego wydana w następstwie ponownego rozpatrzenia w sprawy w sytuacji, gdy organ nie uzupełnił należycie materiału dowodowego i go wszechstronnie nie wyjaśnił.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu.

Art. 153 P.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia przepisów prawa zmierza do wyjaśnienia istotnej ich treści i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywołany przepis ma zatem charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, tak organ administracji publicznej, jak i sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, można będzie odstąpić od wskazanej zasady (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Po drugie związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Istota wiążącej organ oceny prawnej w sprawie zawarta została w następujących fragmentach uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 972/16: "Po pierwsze organ musi przedstawić dokumentację fotograficzną obrazującą same wypalenia i pozwalającą na ocenę wielkości obszaru wypaleń, jak też ocenę "celowości wypaleń" przy uwzględnieniu wszystkich możliwości (nie tylko obszaru), czy wypalenie to było celowym działaniem rolnika, czy też mogły je spowodować inne osoby.

Wątpliwości co do powstania tychże wypaleń budzą bowiem dwie kwestie. Po pierwsze miały zostać dokonane w marcu, kiedy na obszarach górskich zasadniczo leży śnieg i grunty są mokre (błota, roztopy), a więc trawa będąc mokrą nie poddaje się wypalaniu (choć oczywiście w chwili obecnej nie można też odrzucić tezy, że była sucha), a po drugie trudno jest przypuszczać, że rolnik w trakcie kontroli, która nie została zakończona dopuszcza się wypalenia trawy. Ponieważ są to jedynie tezy podlegające ocenie w trakcie kontroli kwestie te muszą być wyjaśnione przez organ w czasie ponownego rozpatrzenia sprawy.

Nie budzą natomiast wątpliwości ustalenia organów odnośnie zaistnienia nieprawidłowości określonych kodami N.018 i P.018, czyli pozostawienie więcej niż 5-10 % nieskoszonej działki przy czym obszar nieskoszony mieścił się w przedziale pomiędzy 10 a 50 % całej powierzchni działki . W tym zakresie organy przeprowadziły postępowanie a uzyskane dowody dołączyły do akt sprawy. Z protokołów z kontroli wynika, jakie części działek pozostały nieskoszone, przedstawiono również zdjęcia obrazujące obszar kontrolowanych działek (kontrola z roku 2015). Dowody w postaci protokołów z kontroli i zdjęć pozwalają na ocenę prawidłowości dokonanych ustaleń."

Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko sądu I instancji, że odnośnie stwierdzenia wielkości powierzchni nieskoszonej, przy braku nowych dowodów, których skarżący nie przedstawił, wiążąca jest ocena sądu wyrażona w tej kwestii w wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 972/16.

Odnosząc się natomiast do spornych wypaleń traw, ilości i wielkości tych wypaleń zauważyć należy, że organ wypełnił zalecenia sądu wynikające ze wskazanego wyżej wyroku. Załączył do akt, wbrew twierdzeniu skarżącego, zdjęcia z kontroli na miejscu, dokładnie je omówił w uzasadnieniu decyzji. Zaś sąd I instancji w działaniach organu i jego wnioskach nie dopatrzył się naruszenia prawa. Z kolei skarżący formułując zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. w istocie nie uzasadnił, w którym momencie sąd I instancji odstąpił od swoich wcześniejszych wskazań. Wdając się w ogólną polemikę ograniczył się do przytoczenia fragmentów uzasadnienia wyroku z 7 lutego 2017 r., nie odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1b petitum skargi kasacyjnej zauważyć należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). W drodze zarzutu naruszenia omawianego przepisu można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zakresie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest jasne, logiczne i przede wszystkim odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz poddaje się kontroli instancyjnej. Dlatego polemika ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a., przejawiające się w nienależytej kontroli przez sąd I instancji prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez Dyrektora ARiMR, zakończonego decyzją zaskarżoną do sądu. Owa nieprawidłowość miała polegać na nieustosunkowaniu się przez sad do wszystkich zarzutów skargi. (pkt 1b. skargi kasacyjnej).

Tak sformułowany zarzut jest całkowicie niezasadny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przepis art. 3 P.p.s.a. ma charakter ustrojowy i wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 P.p.s.a. nie odnosi się wprost do sposobu procedowania przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., sygn. akt I OSK 266/08, LEX nr 490087). Zarzut naruszenia tego przepisu ustrojowego mógłby być powołany w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 30 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 748/11, LEX nr 12439680), o ile byłby powiązany z innymi przepisami procesowymi (por. postanowienie NSA z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1375/09, LEX nr 582850, wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 277/07, LEX nr 481336). Przepis ten nie stanowi jednak podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ponadto przesłanka wskazująca na naruszenie tego przepisu mogłaby wystąpić, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie.

Żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Nadto, wprawdzie sąd I instancji w zaskarżonym kasacyjnie wyroku nie odniósł się wprost do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących wadliwości pomiarów działek, wielkości powierzchni nieskoszonej, jakości urządzeń, którymi posługiwali się kontrolerzy, to nie oznacza to jednak, że całkowicie pominął tą kwestię. Wręcz odwrotnie, kierując się normą art. 153 P.p.s.a. wyjaśnił, dlaczego powtórnie nie mógł tej kwestii badać. Można podzielić tylko argumentację sądu I instancji, że stan prawny w zakresie koniecznym do rozpoznania sprawy, w tej części, nie uległ zmianie od daty wydania wyroku z 7 lutego 2017 r., w którym sąd zajął już stanowisko w tej materii, a skarżący skutecznie go nie podważył. Nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku,. Wobec tego skład orzekający był związany oceną prawną dokonaną przy uprzednim rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy. Tym samym, jak trafnie wskazał sąd I instancji, zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w pomiarze działek, mogące rzutować na kwestię ustalenia stosunku powierzchni nieskoszonej do powierzchni całkowitej działki - nie podlegały badaniu w przedmiotowym postępowaniu.

Należy także zauważyć, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc nie wykazał, że między naruszeniem wskazanego wyżej przepisu procesowego, a treścią zaskarżonego wyroku zachodzi związek przyczynowy tego rodzaju, iż ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. polegający na oddaleniu skargi pomimo niewzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo procesowe w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę na to, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c jest tzw. przepisem wynikowym i jego naruszenie jest zawsze następstwem naruszenia przez sąd pierwszej instancji innych przepisów, co ma tę konsekwencję, że nie może on stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z: 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10, z 4 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2387/12, niepublikowane). Aby zarzuty naruszenia tego przepisu mogły wywołać zamierzony przez skarżącą skutek w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej, konieczne było wskazanie konkretnych przepisów postępowania, które zostały przez Sąd I instancji naruszone w ten sposób, że Sąd ten nie dostrzegł naruszenia przez organ normatywnego wzorca postępowania i przez to bezpodstawnie uznał ich działania w sprawie za prawidłowe. Skarżący zarzut naruszenia art. 145 § 1 P.p.s.a. powiązał z naruszeniem art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz z naruszeniem art.7, 77 i 107 § 3 K.p.a.

Przepis art. 107 § 3 K.p.a. określa wymogi formalne, którym musi odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Zarzutem naruszenia tego przepisu nie można podważać merytorycznych ustaleń organu administracji. Nadto skarżący w uzasadnieniu skargi nie sprecyzował, którego z warunków opisanych w § 3 art. 107 K.p.a. nie spełniło obszerne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego i jaki to miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) nieco inaczej, aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w K.p.a., statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie, stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie w ust. 3 tego artykułu zostało ustanowione, iż to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a. Oznacza to, że organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

W wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 972/16 sąd zarzucił organowi naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez niedołączenie do akt całego materiału dowodowego, a ścisłej zdjęć z kontroli obejmującej okres od 26 marca do 4 kwietnia 2014 r. a mogących zobrazować ilość i wielkość wypaleń, a w konsekwencji pozwalających także na ustalenie, czy doszło do nich celowo, czy też nie. To stanowisko sądu w świetle powołanego już art. 153 P.p.s.a. było dla organu i sądu ponownie rozpoznającego sprawę wiążące. Nadto z tego obowiązku organ odwoławczy się wywiązał. Nie tylko dołączył do akt zdjęcia, ale w uzasadnieniu skarżonej decyzji (str.13) dokładnie wskazał, na których zdjęciach widoczne są wypalenia. Skarżący skutecznie tego ustalenia nie podważył. Zatem nie można sądowi I instancji zarzucić, że akceptując ustalenia organu w tej części nie stwierdził naruszenia przez organ art. 77 K.p.a., czy prawidłowo art. 21 ust. 1 wyżej powołanej ustawy. dlatego zarzut ten należy uznać za niezasadny.

Za niezasadny należy również uznać podniesiony w punkcie 1.d skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez oddalenie skargi pomimo wadliwie przeprowadzonego postępowania skutkującego błędnym ustaleniem powierzchni kwalifikowanej do płatności. Raz jeszcze należy podkreślić, że w tym zakresie sąd I instancji był, w świetle art. 153 P.p.s.a związany ustaleniami i oceną dokonaną przez sąd w wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 972/16 i z przyczyn już wskazanych nie mógł powtórnie badać tego aspektu sprawy.

Po drugie, skarżący nie wskazał jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organy orzekające w sprawie, a naruszenie których to przepisów doprowadziło do błędnego w jego ocenie ustalenia powierzchni kwalifikowanej do płatności.

W związku z czym zarzut wymieniony w pkt 1.d petitum skargi kasacyjnej należało uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Wreszcie nie zasługuje na uwzględnienie ostatni z zarzutów naruszenia przepisów procesowych, tj. zarzut naruszenia § 48 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 poprzez przekroczenie terminu ukończenia raportu z kontroli i wydanie decyzji na jego podstawie. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem wszelkich przepisów szczegółowych w ustawodawstwie dotyczących poszczególnych wymogów i norm, raport z kontroli musi zostać ukończony w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli na miejscu. Jednak okres ten można przedłużyć do trzech miesięcy w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza, jeżeli wymaga tego analiza chemiczna lub fizyczna. Jeżeli agencja płatnicza nie jest właściwym organem kontroli, raport wysyłany jest do Agencji w ciągu miesiąca od jego ukończenia.

Przytoczony przepis określa termin ukończenia raportu z kontroli na miejscu, nie zawiera jednak sankcji za przekroczenie wskazanego terminu. Aby jednak zarzut naruszenia przepisu postępowania był skuteczny, skarżący kasacyjnie musi wykazać, że naruszenie przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej zgłoszono zastrzeżenia co do prawidłowości decyzji z uwagi na wydanie jej w oparciu o raport sporządzony z przekroczeniem terminu ( nie wiadomo jak liczonego przez skarżącego i nie wiążąc ich z naruszeniem konkretnych przepisów) nie wykazano natomiast, że sam fakt sporządzenia ostatecznej wersji protokołu po terminie miał wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zarzuty oparte na podstawie naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie powinien jasno wskazać, czy naruszenie nastąpiło poprzez błędną wykładnię przepisu czy jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 446).

Skarżący w pkt 2a petitum skargi zarzucił naruszenie art. 70, 71 i 72 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. "poprzez błędne zastosowanie przez organ i podtrzymane przez sąd I instancji zastosowanie sankcji określonej w tym artykule i pomniejszenie płatności o 25 % pomimo, iż rzekome wypalenie nie było skutkiem celowego działania rolnika, ani działania rolnika w ogóle, a organ w żaden sposób nie udowodnił tych okoliczności zgodnie z przepisami K.p.a."

Wprawdzie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym, w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu i właściwą jego subsumcję (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06).

Nadto określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1289/08, wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., sygn. II FSK 764/09, wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie omawianego zarzutu skargi kasacyjnej nie spełnia tych kryteriów, w istocie bowiem nie wyjaśnia, w jaki sposób - w tej konkretnej sprawie - naruszono art. 70 i 71 rozporządzenia nr 1122/2009, przepisy mające kilka jednostek redakcyjnych. Skarżący przytoczył w nim fragmenty uzasadnienia wyroku sądu z 7 lutego 2017 r., natomiast nie odniósł się do argumentacji sądu wyrażonej w zaskarżonym kasacyjnie wyroku.

Wreszcie sposób sformułowania zarzutu wskazują na to, że skarżący zarzutem naruszenia prawa materialnego usiłuje zwalczyć ustalenia faktyczne, w oparciu o które organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę i które to ustalenia podzielił sąd I instancji.

Z kolei art. 72 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowiący, że w przypadku gdy celowa niezgodność odnosi się do konkretnego systemu pomocy, rolnika wyklucza się z tego systemu pomocy w danym roku kalendarzowym. W przypadkach o wyjątkowo dużym zasięgu, rozmiarze lub trwałości, bądź też w przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, rolnika wyklucza się z przedmiotowego systemu pomocy również w kolejnym roku kalendarzowym nie była w sprawie stosowany. Skarżącego nie wykluczono z płatności rolnośrodowiskowej. Zaś w uzasadnieniu skargi nie wskazano, w czym skarżący upatrywał naruszenia tego przepisu. Tak sformułowany zarzut wymyka się spod kontroli NSA.

Ostatni z zarzutów wymieniony w pkt 2c petitum skargi kasacyjnej nie jest w istocie zarzutem naruszenie prawa materialnego lecz procesowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 72 ust. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r, ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez niezastosowanie z uwagi na nieotrzymanie przez skarżącego informacji o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu, a organ do udzielenia takich informacji był zobowiązany, oraz poprzez nieukończone w ciągu jednego miesiąca od daty kontroli przez organ.

Skarżący nie uzasadnił tego zarzutu, nie powiązał go z żadnym przepisem procesowym, naruszenia którego miał się dopuścić sąd I instancji, a przede wszystkim nie wykazał, w jaki sposób naruszenie tej normy, w jego ocenie, w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy.

Wreszcie przywołany przepis, jak i całe rozporządzenie, w świetle normy art. 76 zd. 2 ma zastosowanie do wniosków składanych od 1 stycznia 2015 r. lub okresów premiowych rozpoczynających do 1 stycznia 2015 r. Wniosek skarżącego dotyczył roku 2014. Dlatego zarzut ten należało uznać za pozbawiony podstaw.

Wobec powyższego skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalono na podstawie art. 184 P.p.s.a.