Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2676/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1149
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym - tekst jednolity.
article: art. 74a ust. 2, art. 97, art. 96, art. 73 par. 1, art. 72a i art. 72b, art38 par. 1 pkt 8 i pkt 10
journal: Dz.U. 2013 poz 1450
law: Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na połączenie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia [...] lipca 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1149 ze zm.) oraz na podstawie art. 74a ust. 2 o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1450 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją KNF z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą zezwolenia na połączenie W. w G. (jako kasy przejmowanej) ze S. w G. (jako kasą przejmującą), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję KNF z dnia [...] grudnia 2013 r.

W uzasadnieniu przypomniano, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. K. (dalej: "K."), działając jako organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony, wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją KNF z dnia [...] grudnia 2013 r., (dalej: "zaskarżona decyzja") odmawiającą zezwolenia na połączenie "W." w G. (dalej: "W."), jako kasy przejmowanej, ze S. w G. (dalej: "S.") jako kasą przejmującą. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na połączenie W. z S.

Postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, wszczęto na wspólny wniosek W. oraz S. z dnia [...] lipca 2013 r. o wydanie zezwolenia, na podstawie art. 74a ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (dalej: "ustawa o skok"), na połączenie W. z S. Postanowieniem z dnia.11.2013 r. KNF, na wniosek K., dopuściła ją do udziału w postępowaniu, jako organizację społeczną na prawach strony.

W toku postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na połączenie kas, decyzją KNF z dnia [...].08.2013 r., w W. ustanowiony został zarządca komisaryczny.

W wyniku przeprowadzonego postępowania KNF odmówiła zezwolenia na połączenie kas, stwierdzając, że:

• Zgodnie z art. 38 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1982 Nr 30, poz. 210 z późn. zm.; dalej: "ustawa Prawo spółdzielcze"), do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni. W związku z ustanowieniem od dnia [...].08.2013 r. zarządcy komisarycznego w W., na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy o skok, zawieszeniu uległy kompetencje zebrania przedstawicieli kasy, co oznacza, że organ ten nie może podejmować (decyzji) uchwał, w tym zastrzeżonej do wyłącznej kompetencji organu uchwały o połączeniu.

• Zebrane w toku postępowania dowody, wskazują, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki umożliwiające wydanie przez Komisję zezwolenia na połączenie W. z S., ponieważ do czasu ustanowienia zarządcy komisarycznego w W. nie została podjęta uchwała, o której mowa w art. 38 § 1 pkt 8 ustawy Prawo spółdzielcze.

Wnioskiem z dnia [...].01.2014 r., doręczonym KNF [...].01.2014 r., K., działając jako organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony, zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na połączenie W. z S. W swym wniosku K. podniosła następujące argumenty:

• Okoliczność polegająca na braku uchwał podjętych przez organy wnioskujących kas, nie może stanowić przeszkody udzielenia zezwolenia przez Komisję. Wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na połączenie kas może nastąpić pomimo braku uchwał o połączeniu podjętych przez walne zgromadzenia łączących się kas. Podjęcie wspomnianych uchwał nie jest przesłanką wydania decyzji zezwalającej na połączenie, a właściwą kolejnością działań łączących się spółdzielni (kas) powinno być najpierw wystąpienie do organu nadzoru o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na połączenie na podstawie przepisu art. 74a ust. 1 ustawy o skok a dopiero po uzyskaniu takiego zezwolenia podjęcie stosownych uchwał o połączeniu, o których mowa w art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze. Na poparcie swojej tezy K. odwołała się do poglądów przedstawicieli doktryny wyrażonych na gruncie redakcji art. 124 ust. 1 ustawy Prawo bankowe.

• Zarządca komisaryczny może podjąć uchwałę o połączeniu kas. Na zarządcę, zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o skok, przechodzi prawo podejmowania decyzji w granicach właściwości zarówno zarządu, rady nadzorczej, jak i walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, z wyjątkiem zmian statutu kasy. W razie wydania zezwolenia przez KNF, zdaniem K. byłoby możliwe dokonanie czynności cywilnoprawnej połączenia wnioskujących kas, w ramach której to czynności oświadczenie woli za W. złożyłby jej zarządca komisaryczny, natomiast oświadczenie woli za S. zebranie przedstawicieli członków tej kasy.

Stan faktyczny ustalony w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, w zakresie niezbędnym dla potrzeb wydania niniejszej decyzji, pozostaje aktualny. W postępowaniu zakończonym niniejszą decyzją KNF wzięła pod uwagę również następujące okoliczności faktyczne:

• Pismem z dnia [...].12.2013 r. K. przekazała KNF informację o braku możliwości udzielenia W. pomocy stabilizacyjnej, o której mowa w art. 74c ust. 2 ustawy o skok. W wyniku czego KNF w dniu [...].01.2014 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne, które toczy się w celu wyjaśnienia czy występują przesłanki do podjęcia przez KNF rozstrzygnięć opisanych w art. 74c ust. 3 i następne ustawy o skok, tj. przejęcia W. albo wybranych praw majątkowych lub wybranych zobowiązań Kasy przez inną kasę lub bank krajowy.

• Pismem z dnia [...].12.2013 r. zarządca komisaryczny W. poinformował KNF w trybie art. 74k ust. 1 ustawy o skok, że wg bilansu Kasy sporządzonego na dzień [...].08.2013 r. odzwierciedlonego w przekazywanej przez kasę sprawozdawczości, aktywa W. nie wystarczają na zaspokojenie jej zobowiązań. W związku z tym KNF w dniu [...].01.2014 r. wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie zawieszenia działalności Kasy na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o skok.

• Biegły rewident badający bilans W. sporządzony na dzień ustanowienia zarządcy komisarycznego odstąpił od wydania opinii stwierdzając w szczególności, że: "nie przedstawiono audytorowi odpowiednich danych i kalkulacji, które umożliwiłyby potwierdzenie poprawności ujęcia przychodów, kosztów i innych pozycji w bilansie Kasy, nie uzyskano dokumentacji pozwalającej na ocenę, czy transakcje Kasy z podmiotami powiązanymi były zawierane na warunkach rynkowych, nie otrzymano dokumentacji wskazującej na ocenę efektywności współpracujących z Kasą podmiotów pod kątem ponoszonych przez Kasę kosztów"'. Na koniec maja 2014 r. Kasa wykazała ujemne fundusze własne w kwocie (-)436 886 tys. zł, przy czym rzeczywisty niedobór funduszy własnych tej kasy, przy uwzględnieniu wymogów w zakresie współczynnika wypłacalności, oscyluje w granicach 463 643 tys. zł.

• W zakresie aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej S., która była przedmiotem kontroli KNF w latach 2013 i 2014, istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie są następujące okoliczności:

- W wyniku inspekcji przeprowadzonej w 2014 r. na datę [...] grudnia 2013 r. ustalono, że łączna brakująca kwota odpisów z tytułu odpisów aktualizujących wartość portfela pożyczkowo-kredytowego oraz skryptów dłużnych nabytych przez S. od A. s.a.r.l. w L. w zamian za przeniesione na tę spółkę wierzytelności z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek wynosiła 365 712 tys. zł, przy czym na koniec 2013 r. Kasa wykazała dodatnie fundusze własne w wysokości 417 809 tys. zł. Po dokonaniu korekt o ustalenia inspekcji, wynik finansowy S. uległby istotnej zmianie, a fundusze własne kasy obniżyłyby się do kwoty 167 841 tys. zł. Według stanu na koniec maja 2014 r. fundusze własne S. obniżyły się do 369 609 tys. zł (119 641 tys. zł po korekcie o ustalenia inspekcji) przy wymogu kapitałowym na poziomie 367 413 tys. zł;

- Według stanu na [...].12.2013 r. w bilansie Kasy wykazano 111.250.673 sztuk akcji serii F spółki T. Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna (dalej: "T.") o wartości 222.501 tys. zł. Akcje te (początkowo w liczbie 165.250.673) S. nabyła w zamian za aporty o łącznej wartości 165.251 tys. zł. w postaci znaków słowno-graficznych o wartości 164.991 tys. zł oraz systemów (aplikacji) o wartości 260 tys. zł. W roku 2011 Kasa dokonała przeszacowania wartości objętych akcji serii F do kwoty 2 zł za akcję, w wyniku czego łączna wartość objętych akcji serii F wyniosła 330.501 tys. zł. W latach 2011-2012 Kasa sprzedawała akcje serii F w zamian za akcje i udziały innych podmiotów powiązanych z Kasą (w dniu [...].09.2011 r. Kasa nabyła akcje S. L. Sp. z o.o. SKA w zamian za akcje T. o wartości 100.000 tys. zł, a w dniu [...].10.2011 r. udziały podmiotu R. w zamian za akcje T. o wartości 8.000 tys. zł). W związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym w G. z powództwa U. przeciwko T. dotyczącym unieważnienia decyzji walnego zgromadzenia T. w sprawie emisji nowych akcji i podniesienia wartości funduszy własnych istnieje ryzyko prawne, jak i ekonomiczne, zakwestionowania prezentowanej w bilansie S. wartości wymienionych wyżej akcji, co miałoby znaczący negatywny wpływ na poziom funduszy własnych tej kasy.

W myśl art. 11 ust. 6 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, o ile przepisy szczególne stanowią inaczej, do decyzji Komisji stosuje się odpowiednio przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną dokonywane jest na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Zgodnie z art. 2 ustawy o skok spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa (kasa) jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym ustawą o skok stosuje się przepisy ustawy Prawo spółdzielcze.

Zgodnie z art. 38 § 1 pkt 8) i 10) ustawy Prawo spółdzielcze do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy w szczególności podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni oraz uchwalanie zmian statutu.

W myśl art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów.

Zgodnie z art. 97 ustawy Prawo spółdzielcze, uchwały o połączeniu powinny zawierać:

1) oznaczenie spółdzielni przejmującej;

2) przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków;

3) datę połączenia.

W myśl art. 74a ust. 1 ustawy o skok, kasa może połączyć się z inną kasą po uzyskaniu zezwolenia KNF. Zgodnie z ust. 2 przywołanego artykułu KNF odmawia wydania zezwolenia, jeżeli połączenie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu lub jeżeli połączenie mogłoby okazać się niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu.

Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o skok z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego w kasie członkowie zarządu kasy zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów kasy ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach kasy, z wyjątkiem wprowadzania zmian w jej statucie.

W wyniku analizy ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego w świetle opisanego wyżej stanu prawnego oraz mając na względzie zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KNF stwierdziła, co następuje:

Z przytoczonego wyżej art. 73 ust. 3 ustawy o skok wynika, że na zarządcę komisarycznego kasy przechodzą wszystkie uprawnienia decyzyjne walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, także te zastrzeżone do wyłącznej właściwości tego organu, za wyjątkiem jedynie uchwalania zmian statutu, które zostało pozostawione do właściwości walnego zgromadzenia na podstawie art. 38 § 1 pkt 10 ustawy Prawo spółdzielcze. Z zestawienia przywołanych norm, przy zastosowaniu językowych metod wykładni, wynika zatem, że na zarządcę komisarycznego przechodzą wszystkie pozostałe uprawnienia zastrzeżone do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, w tym w szczególności uprawnienie do podejmowania "uchwał w sprawie połączenia się kasy z inną kasą" (art. 38 § 1 pkt 8 ustawy Prawo spółdzielcze). Należy jednak zauważyć, że w świetle art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze "uchwała o połączeniu" kasy z inną kasą powinna zawierać w szczególności przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej działalności kasy powstałej z połączenia kas. Statut ten będzie więc w szczególności regulować prawa i obowiązki członków kasy przejmowanej, którzy z dniem połączenia staną się członkami kasy przejmującej. Przywołany przepis wskazuje przy tym, że przyjmowany statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków. Z tych względów nie można wykluczyć, ze przyjęcie statutu, o którym mowa w art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze będzie się wiązało ze zmianą jego treści, tak aby prawa majątkowe członków łączących się kas nie doznały uszczuplenia. Przyjęcie statutu S. przez W. byłoby niewątpliwie aktem zdecydowanie dalej idącym niż zwykła zmiana statutu, która została z kompetencji zarządcy komisarycznego wykluczona zupełnie, a więc nawet w sprawach oczywistych i koniecznych, jak dostosowanie statutu do przepisów ustawy czy w sprawach drobnych, jak zmiany porządkowe lub redakcyjne. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru przyjęcia statutu, o którym mowa w art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze jest również stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 05.12.2004 r. (V CK 318/04), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje:

(...) statut jest szczególną umową zawieraną przez założycieli spółdzielni, którzy potwierdzają przyjęcie statutu o określonej treści przez złożenie pod nim swoich podpisów, kształtując w ten sposób źródło ciągłego stosunku prawnego, trwającego przez czas istnienia spółdzielni. Wszelkie późniejsze modyfikacje treści statutu, bez względu na skalę i zakres dokonywanych w nim zmian, są więc w znaczeniu jurydycznym tylko zmianą dotychczasowego statutu. O takiej kwalifikacji modyfikacji postanowień statutowych przesądzają art. 12a § 1 i art. 38 § 1 pkt 10 Pr. spółdz., w których występuje pojęcie "zmian statutu", bez ograniczeń skali i zakresu dokonywanej każdorazowo modyfikacji. W piśmiennictwie prezentowany jest trafny pogląd, że do zmiany statutu dochodzi wówczas, gdy w swej treści staje się on częściowo lub nawet całkowicie inny niż dotychczas, a zatem zmiana statutu może sprowadzać się bądź do zmiany tylko niektórych jego postanowień (nowelizacja) bądź do zastąpienia dotychczasowej wersji statutu całkowicie nową, zmienioną wersją. W razie dokonania zmian nawet w daleko idącym zakresie organ uprawniony do ich dokonania może jednocześnie postanowić o wydaniu jednolitego tekstu statutu według przyjętej przez siebie metody, a więc z zachowaniem dotychczasowej lub zastosowaniem nowej numeracji poszczególnych postanowień. W znaczeniu prawnym będzie to jednak zmiana statutu spółdzielni dokonana przez uprawniony do tego organ, a nie uchwalenie nowego statutu, bo uprawnienie do uchwalenia statutu ustawodawca przyznał w art. 6 § 1 Pr.spółdz. wyłącznie założycielom spółdzielni na etapie jej tworzenia, a nie walnemu zgromadzeniu ani zebraniu przedstawicieli.

Z tych względów nie można podzielić stanowiska K., że zarządca komisaryczny może podjąć uchwałę o połączeniu kas. W ocenie KNF, należy zatem podtrzymać wyrażone w skarżonej decyzji stanowisko, w myśl którego zarządca komisaryczny W. nie jest uprawniony do podjęcia uchwały o połączeniu tej kasy ze S., a ewentualne podjęcie takiej uchwały prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa. W konsekwencji należy stwierdzić, że zachodzi wskazana w art. 74a ust. 2 ustawy o skok przesłanka odmowy wydania zezwolenia na połączenie kas, zgodnie z którą KNF odmawia wydania takiego zezwolenia, jeżeli połączenie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa - w niniejszej sprawie art. 73 ust. 3 ustawy o skok w zw.u z art. 96 i w zw. z art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze.

Zgodnie z art. 99 ustawy Prawo spółdzielcze połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu co do zasady wywierają skutek od chwili wpisania ich do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS"). Połączenie kas następuje więc z chwilą wpisu do KRS. Wpis ten ma charakter obligatoryjny i - co istotne - konstytutywny. Wpisem konstytutywnym jest bowiem wpis, który powoduje powstanie, zmianę lub ustanie prawa bądź stosunku prawnego. Zestawienie dyspozycji art. 99 ustawy Prawo spółdzielcze w zw. z art. 2 ustawy o skok z dyspozycją art. 74a ust. 1 ustawy o skok wskazuje, iż dokonanie wpisu o połączeniu kas do KRS może nastąpić tylko po uzyskaniu przez łączące się kasy stosownego zezwolenia KNF. Uchwały o połączeniu kas są więc warunkiem koniecznym lecz nie wystarczającym dla połączenia. Samo podjęcie uchwał połączeniowych nie oznacza, iż doszło do skutecznego połączenia kas, które następuje dopiero z chwilą dokonania wpisu do KRS poprzedzonego zezwoleniem organu nadzoru. KNF, rozpatrując sprawy w przedmiocie wydawania zezwolenia na połączenie kas, realizuje obowiązek nałożony ustawą o skok. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zezwolenia na połączenie kas, organ nadzoru obowiązany jest zbadać czy nie zachodzą określone w art. 74a ust. 2 ustawy o skok przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia takiego zezwolenia, które odnoszą się do możliwych skutków połączenia w postaci naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu lub niekorzystnych konsekwencji dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu. Ocena KNF w tym zakresie polega więc na antycypowaniu, przewidywaniu wystąpienia określonego stanu w przyszłości, po połączeniu kas. Ocena ta nie jest możliwa w szczególności bez ustalenia choćby" i przybliżonego terminu tego połączenia i prawdopodobnych warunków, na jakich i w jakich połączenie to ma się odbyć oraz czy w ogóle ma szansę się odbyć. Ustalenie tego w sposób rzetelny i pewny nie jest z kolei możliwe bez znajomości treści uchwał stanowiących podstawę połączenia i określających wskazane okoliczności, jak też w sytuacji braku prawnej możliwości podjęcia tego typu uchwał. Zezwolenie KNF nie może zaś dotyczyć zdarzeń przyszłych i niepewnych czy obowiązywać bezterminowo i bez względu na okoliczności, w jakich zostało wydane, gdyż, jak wskazano wyżej, związane jest z oceną dających się przewidzieć skutków połączenia.

W świetle powyższego KNF nie podziela wyrażonego przez K. poglądu, że okoliczność polegająca na braku uchwał podjętych przez organy wnioskujących kas, nie może stanowić przeszkody udzielenia zezwolenia przez Komisję.

Zgodnie z art. 101 ustawy Prawo spółdzielcze wskutek połączenia spółdzielni majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przejmującą, a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami drugiej. Oznacza to, że w przypadku połączenia W. i S., druga z tych kas przejęłaby majątek oraz zobowiązania pierwszej. Jak wskazano wyżej, obecnie aktywa W. nie wystarczają na zaspokojenie jej zobowiązań, a jej fundusze własne na koniec maja 2014 r. wyniosły (-)436 886 tys. zł, przy czym rzeczywisty niedobór funduszy własnych tej kasy, przy uwzględnieniu wymogów w zakresie współczynnika wypłacalności, oscyluje w granicach (-)463 643 tys. zł. Niedobór ten w relacji do funduszy własnych S. jest znaczący, a w przypadku połączenia, aby zapewnić bezpieczne prowadzenie działalności kasy, musiałby zostać pokryty. Uwzględnić należy też opisaną wyżej aktualna sytuację kapitałową S., z która wiążą się konieczne w ocenie nadzoru, wynikające z ustaleń inspekcji, korekty sprawozdawcze, w wyniku których fundusze własne Kasy na koniec maja 2014 r. powinny obniżyć się do kwoty 119 641 tys. zł. Brać pod uwagę należy też ryzyko dalszego zmniejszenia funduszy własnych S. w przypadku niekorzystnego dla tej kasy rozstrzygnięcia przez sąd sprawy z powództwa U. W opisywanej sytuacji ewentualne działania łączeniowe musiałyby zostać wsparte znaczącą pomocą finansową. Pomoc ta mogłaby zostać udzielona wyłącznie przez K., która jednak, zgodnie z przekazywanymi KNF kwartalnie sprawozdaniami dotyczącymi wykorzystania funduszu stabilizacyjnego, nie dysponuje wolnymi środkami tego funduszu w ilości, która mogłaby zrównoważyć ryzyko transakcji. Należy podkreślić, że fundusze własne spółdzielni, jaką jest kasa, stanowią zasadniczy mechanizm zabezpieczenia przed ryzykiem niewypłacalności, tj. zagrożeniem zdolności do spłaty zobowiązań. Podstawowymi zobowiązaniami kasy są natomiast gromadzone przez nią środki (depozyty).

W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że ewentualne połączenie W. jako kasy przejmowanej ze S. jako kasą przejmującą prowadziłoby do poważnego obniżenia poziomu wypłacalności S., a co za tym idzie do naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w tej kasie, co stanowi wyrażoną expressis verbis w art. 74a ust. 2 ustawy o skok przesłankę odmowy udzielenia przez KNF zezwolenia na połączenie kas.

Reasumując poczynione powyżej ustalenia, w ocenie KNF należy uznać, że planowane połączenie w przypadku jego zrealizowania, prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa (tj. art. 73 ust. 3 ustawy o skok w zw. z art. 96 i w zw. z art. 97 pkt 2 ustawy Prawo spółdzielcze) oraz naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu (S.). Zachodzą zatem obligatoryjne wyżej wskazane przesłanki odmowy wydania zezwolenia na połączenie kas określone w art. 74a ust. 2 ustawy o skok. Z tych względów KNF orzekła jak na wstępie.

Skargę na powyższą decyzję KNF wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. w S., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które polegało na:

- naruszeniu prawa materialnego, tj. przepisów art. 73 ust. 3 i art. 74a ust. 2 ustawy o skok, poprzez ich błędną interpretację i wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia na połączenie kas, pomimo, że połączenie "W." w G. (jako kasy przejmowanej) ze S. w G. (jako kasą przejmującą) nie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu, ani nie byłoby niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu. Naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem było jedyną podstawą wydania zaskarżonej decyzji;

- naruszeniu przepisów postępowania, to jest przepisów art. 7 i art. 9 kpa oraz art. 77 § 1 tego Kodeksu, poprzez zaniechanie zwrócenia się do stron o udzielenie wyjaśnień, niezbędnych do rozstrzygnięcia czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji, w szczególności co do planowanego terminu i warunków połączenia oraz zaniechanie przeprowadzenia i przedstawienia jakichkolwiek analiz dotyczących możliwego negatywnego wpływu braku zgody na połączenie (oraz będących konsekwencją tego braku dalszych działań organu nadzoru wobec W.) na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w innych kasach niż kasa przejmowana.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 74a ust. 2 ustawy skok, stało się bezpodstawne przyjęcie, że choć - zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o skok zarządca komisaryczny przejmuje wszystkie kompetencje organów Kasy, w tym kompetencje walnego zgromadzenia, z wyjątkiem dokonywania zmian statutu Kasy, nie jest on władny do podjęcia za walne zgromadzenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej decyzji o jej połączeniu z inną kasą. Prawdą jest, że połączenie spółdzielni, w tym połączenie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, dokonuje się na podstawie uchwał walnych zgromadzeń, których elementem jest m. in. przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszego działania spółdzielni przejmującej. Prawdą jest także i to, że przyjęcie statutu spółdzielni przejmującej może mieć dla członków kasy przejmowanej skutki nawet dalej idące niż zmiana jej statutu, statut spółdzielni przejmowanej zostałby bowiem zastąpiony statutem spółdzielni przejmującej. Nie zmienia to jednak faktu, że przyjęcie statutu stanowiącego dalszą podstawę działalności spółdzielni przejmującej jest odrębną czynnością prawną niż zmiana statutu (a także odrębną niż przyjęcie nowego statutu spółdzielni przez jej założycieli), jest ono dokonywane w związku z połączeniem spółdzielni. Dlatego też przepis art. 73 ust. 3 in fine ustawy o skok nie stanowi przeszkody do podjęcia przez zarządcę komisarycznego, decyzji o połączeniu. Należy wskazać, że wniosek złożony przez "W." i S. wskazywały jako cel połączenia, na które Kasy te zamierzały uzyskać zezwolenie KNF, naprawę sytuacji ekonomiczno-finansowej W. na wypadek braku uzgodnienia przez KNF przygotowanego przez Zarząd W. programu postępowania naprawczego, zakładającego samodzielną sanację. Połączenie kas na podstawie przepisów prawa spółdzielczego zakładane było więc jako wyjście z trudnej sytuacji ekonomicznej W.

Ostatecznie brak pozytywnej decyzji KNF w przedmiocie zezwolenia na połączenie kas zaowocował wydaniem przez Komisję decyzji o zawieszeniu działalności "W. " i złożeniu wniosku do Sądu Rejonowego [...] w G. o ogłoszenie jej upadłości. Konsekwencje braku tej decyzji dla członków "W. " oznaczają więc w istocie utratę przez nich praw, które przysługiwały im jako członkom kasy, a więc skutki znacznie dalej idące niż poddanie się obowiązywaniu statutu kasy przejmującej. To ostanie gwarantowałoby im zachowanie praw członkowskich w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej i zachowanie prawa majątkowych dzięki naprawie sytuacji ekonomicznej kasy przejmowanej na skutek połączenia.

Nie można także zgodzić się z tezą, iż wydanie decyzji o zezwoleniu na połączenie uniemożliwiła Komisji okoliczność braku przedstawienia przy wniosku określenia terminu połączenia i jego warunków. Nie istniały żadne przeszkody do tego, aby Komisja zobowiązała strony do udzielenia niezbędnych wyjaśnień czy do przedstawienia w sprawie niezbędnych dowodów. Zarządca komisaryczny W. i Zarząd S. mogli dokonać takich uzgodnień. Warto podkreślić, iż doszło pomiędzy stronami do spotkań i wymiany informacji w tym celu, i w szczególności S. była gotowa do pracy nad planem połączenia. Natomiast uznanie przez Komisję przy pierwszym rozpatrywaniu sprawy, że nie ma co do zasady podstaw do wydania zezwolenia, albowiem przekreśla je brak uchwały zebrania przedstawicieli członków W., spowodowało bezprzedmiotowość dalszych prac nad takim planem. Zaniechanie wyjaśnienia tych okoliczności - fundamentalnych, w ocenie samej Komisji, dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów art. 77 § 1 kpa, który obowiązkiem organy administracji czyni zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, potrzebnego do rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechanie to stanowi też naruszenie przepisu art. 7 i art. 9 tego Kodeksu, który nakazuje organowi administracji z urzędu podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz nakazuje informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Jest rzeczą oczywistą, że przejęcie przez S. kasy w trudnej sytuacji finansowej, w jakiej znajdowała się W., wiązałoby się z obniżeniem współczynnika wypłacalności kasy przejmującej. Jednakże nie można zgodzić się z tezą, iż takie połączenie prowadziłoby do naruszenia bezpieczeństwa środków zgromadzonych w kasie przejmującej, co stanowi wyrażoną expressis verbis przesłankę negatywną do udzielenia zezwolenia na połączenie kas. Przejęcie innej SKOK co do zasady następuje w sytuacji gdy Kasa przejmowana, z jakichkolwiek przyczyn, traci zdolność do prowadzenia samodzielnie efektywnej działalności (np. z powodu zbyt mało zróżnicowanej grupy członkowskiej, a szczególnie problemów dotykających tej grupy), a przede wszystkim dotyczy przejęcia

SKOK znajdującej się w tak trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej, że jej samodzielna sanacja w drodze realizacji programu postępowania naprawczego nie daje szans powodzenia. W takiej sytuacji przejęcie przez inną spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową co do zasady, zawsze prowadzić będzie do pogorszenia wskaźników finansowych SKOK przejmującej. Nie oznacza to jednak, że zawsze oznacza to zaistnienie negatywnej przesłanki opisanej w art. 74a ust. 2 ustawy o skok. Interpretacja zakładająca, że zawsze gdy przejęcie spowoduje obniżenie wskaźników SKOK przejmującej, zachodzi zagrożenie dla bezpieczeństwa środków zgromadzonych w kasie przejmującej prowadziłoby do wniosku o zbędności instytucji prawnej połączenia spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, do wniosku, że połączenie nie może być instrumentem sanacji kasy przejmowanej, znajdującej się w sytuacji finansowej zbyt trudnej aby powiodła się jej samodzielna sanacja.

Należy podkreślić, iż przepis art. 74a ustawy o skok, stanowiący podstawę wydawania przez KNF decyzji o zezwoleniu na połączenie kas został zamieszczony w Rozdziale 6a tej ustawy, zatytułowanym "Przejęcie, likwidacja i upadłość kas", a art. 74c ustawy o skok dopuszcza przejęcie kasy znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej nawet w drodze decyzji administracyjnej, bez jej zgody. Takie miejsce omawianego przepisu w systematyce aktu prawnego wskazuje na traktowanie połączenia kas przez ustawodawcę jako instrumentu naprawczego, zgodnie z historycznym doświadczeniem ruchu SKOK, w którym procesy konsolidacyjne stawały się drogą restrukturyzacji kas znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej.

Dlatego też rozpatrywanie przesłanki negatywnej z art. 74a ust. 2 ustawy o skok nie może być jednostronne (tylko z punktu widzenia wpływu połączenia na wskaźniki finansowe SKOK przejmującej, który jest co do zasady negatywny jeśli przejęcie stanowi instrument restrukturyzacji kasy przejmowanej, znajdującej się w trudnej sytuacji ekonomicznej), ale wymaga oceny wszechstronnej, dokonywanej w tym aspekcie czy pozytywne skutki związane I restrukturyzacją kasy przejmowanej, uzyskiwane dzięki przejęciu, przeważają nad negatywnymi skutkami dla sytuacji ekonomicznej SKOK przejmującej oraz czy obciążenie jakim co do istoty jest przejęcie nie zagrozi zdolności SKOK przejmującej do kontynuacji działalności. Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi, że przejęcie nie zagroziłoby zdolności S. do dalszego działania, a więc nie zagroziłoby bezpieczeństwu oszczędności zgromadzonych w tej kasie oraz że korzyści z połączenia przeważają nad wynikającymi zeń trudnościami. Trzeba zważyć, że brak zgody na przejęcie, tak jak w niniejszej sprawie, powodować może w konsekwencji daleko idące negatywne skutki dla bezpieczeństwa oszczędności zgromadzonych w kasie przejmującej. Ewentualne ogłoszenie upadłości W. może spowodować w konsekwencji utratę zaufania członków do wszystkich kas, w tym do SKOK przejmującej i zagrożenie dla stabilności innych kas, w tym kasy przejmującej i dla bezpieczeństwa zgromadzonych w nich oszczędności, podczas gdy wydanie zezwolenia na przejęcie zapobiegłoby takiemu negatywnemu dla całego ruchu SKOK zjawisku.

Warto podkreślić, że z punktu widzenia takich wartości jak stabilność rynku finansowego i bezpieczeństwo depozytów, zgromadzonych w SKOK, przejęcie W. byłoby wielokrotnie bardziej korzystne aniżeli ogłoszenie jej upadłości, którego negatywnych skutków dla rynku finansowego w chwili obecnej nie sposób oszacować. Należy podkreślić, iż jako największa polska kasa, to S. poniesie w największym stopniu negatywne konsekwencje ewentualnego ogłoszenia upadłości W. w G. Dlatego też S., świadoma odpowiedzialności wobec swoich członków, jest nadal gotowa podjąć się niełatwego zadania udziału w naprawie sytuacji finansowej W. w charakterze kasy przejmującej, a K. pozostaje gotowa do udzielenia wsparcia stabilizacyjnego w takiej restrukturyzacji. Choć środki będące w dyspozycji K. nie wystarczają na pokrycie całej straty W., mogą one istotnie wesprzeć Kasę przejmującą w realizowanym przez nią procesie restrukturyzacji.

Przejęcie byłoby korzystne dla członków SKOK przejmowanej, którzy zachowaliby pełnię praw członkowskich i majątkowych, jest także uzasadnione obszarem działalności obu Kas i kompatybilnością organizacji obu Kas, co pozwoliłoby wykorzystać w ramach restrukturyzacji efekt synergii. Przede wszystkim jednak przejęcie pozwoliłoby na uniknięcie negatywnych skutków społecznych, związanych z zawieszeniem działalności W. i ewentualnym ogłoszeniem jej upadłości.

Niezwykle istotna jest też ta okoliczność, iż wniosek o zezwolenie na połączenie kas został złożony w chwili, gdy działalnością W. kierował jej zarząd (który nie ponosił odpowiedzialności za trudną sytuację ekonomiczną W.), a który podejmował efektywne i intensywne działania naprawcze, przygotował program postępowania naprawczego SKOK, który zdołał osiągnąć jeszcze przed ustanowieniem zarządcy komisarycznego dodatni wynik działalności bieżącej. Natomiast po ustanowieniu zarządcy komisarycznego, który nie przedstawił programu postępowania naprawczego kasy, wynik działalności W. ulegał drastycznemu pogorszeniu, rosła jej strata, po 11 miesiącach sprawowania funkcji przez zarządcę komisarycznego warunki do połączenia oraz do wydania zgody na połączenie są znacznie trudniejsze niż były w dacie wydania decyzji o odmowie zgody na połączenie przy rozpoznawaniu sprawy po raz pierwszy.

Ważną okolicznością jest także to, że KNF całkowicie zaniechała przeprowadzenia jakichkolwiek analiz dotyczących możliwego negatywnego wpływu braku zgody na połączenie (oraz będących konsekwencją tego braku dalszych działań organu nadzoru wobec W.) na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w innych kasach niż kasa przejmowana, w tym na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w kasie przejmującej.

Dlatego też należy uznać, iż przyjęta przez KNF interpretacja przepisu art. 74a ust. 2 ustawy o skok, pomijająca kompleksową ocenę korzyści i zagrożeń płynących z konkretnego połączenia, jest całkowicie błędna i w konsekwencji nie tyle chroni stabilność sektora spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, ale wręcz zagraża takiemu systemowemu bezpieczeństwu.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, wszczęto na wspólny wniosek W. oraz S. z dnia [...] lipca 2013 r. o wydanie zezwolenia, na podstawie art. 74a ustawy o skok, na połączenie W. ze S. Postanowieniem z dnia [...].11.2013 r. KNF, na wniosek K., dopuściła ją do udziału w postępowaniu, jako organizację społeczną na prawach strony.

• Pismem z dnia [...].12.2013 r. K. przekazała KNF informację o braku możliwości udzielenia W. pomocy stabilizacyjnej, o której mowa w art. 74c ust. 2 ustawy o skok. W wyniku czego KNF w dniu [...].01.2014 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne, w celu wyjaśnienia czy występują przesłanki do podjęcia przez KNF rozstrzygnięć opisanych w art. 74c ust. 3 i następne ustawy o skok, tj. przejęcia W. albo wybranych praw majątkowych lub wybranych zobowiązań Kasy przez inną kasę lub bank krajowy.

• Pismem z dnia [...].12.2013 r. zarządca komisaryczny W. poinformował KNF W trybie art. 74k ust. 1 ustawy o skok, że wg bilansu Kasy sporządzonego na dzień [...].08.2013 r., odzwierciedlonego w przekazywanej przez kasę sprawozdawczości, aktywa W. nie wystarczają na zaspokojenie jej zobowiązań. W związku z tym KNF w dniu [...].01.2014 r. wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie zawieszenia działalności Kasy na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o skok.

• Biegły rewident badający bilans W. sporządzony na dzień ustanowienia zarządcy komisarycznego odstąpił od wydania opinii stwierdzając w szczególności, że: "nie przedstawiono audytorowi odpowiednich danych i kalkulacji, które umożliwiłyby potwierdzenie poprawności ujęcia przychodów, kosztów i innych pozycji w bilansie Kasy, nie uzyskano dokumentacji pozwalającej na ocenę, czy transakcje Kasy z podmiotami powiązanymi były zawierani na warunkach rynkowych, nie otrzymano dokumentacji wskazującej na ocenę efektywności współpracujących z Kasą podmiotów pod kątem ponoszonych przez Kasę kosztów". Na koniec maja 2014 r. Kasa wykazała ujemne fundusze własne w kwocie (-)436 886 tys. zł, przy czym rzeczywisty niedobór funduszy własnych tej kasy, przy uwzględnieniu wymogów w zakresie współczynnika wypłacalności, oscyluje w granicach 463 643 tys. zł.

• W zakresie aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej S., która była przedmiotem kontroli KNF w latach 2013 i 2014, istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie są następujące okoliczności:

□ W wyniku inspekcji przeprowadzonej w 2014 r. na datę [...] grudnia 2013 r. ustalono, że łączna brakująca kwota odpisów z tytułu odpisów aktualizujących wartość portfela pożyczkowo-kredytowego oraz skryptów dłużnych nabytych przez S. od A. s.a.r.l. w L. w zamian za przeniesione na tę spółkę wierzytelności z tytułu udzielonych kredytów i pożyczek wynosiła 365 712 tys. zł, przy czym na koniec 2013 r. Kasa wykazała dodatnie fundusze własne w wysokości 417 809 tys. zł. Po dokonaniu korekt o ustalenia inspekcji, wynik finansowy S. uległby istotnej zmianie, a fundusze własne kasy obniżyłyby się do kwoty 167 841 tys. zł. Według stanu na koniec maja 2014 r. fundusze własne S. obniżyły się do 369 609 tys. zł (119 641 tys. zł po korekcie o ustalenia inspekcji) przy wymogu kapitałowym na poziomie 367 413 tys. zł;

□ Według stanu na [...].12.2013 r. w bilansie Kasy wykazano 111.250.673 sztuk akcji serii F spółki T. Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna (dalej: "T.") o wartości 222.501 tys. zł. Akcje te (początkowo w liczbie 165.250.673) S. nabyła w zamian za aporty o łącznej wartości 165.251 tys. zł. w postaci znaków słowno-graficznych o wartości 164.991 tys. zł oraz systemów (aplikacji) o wartości 260 tys. zł. W roku 2011 Kasa dokonała przeszacowania wartości objętych akcji serii F do kwoty 2 zł za akcję, w wyniku czego łączna wartość objętych akcji serii F wyniosła 330.501 tys. zł. W latach 2011-2012 Kasa sprzedawała akcje serii F w zamian za akcje i udziały innych podmiotów powiązanych z Kasą (w dniu [...].09.2011 r. Kasa nabyła akcje S. L. Sp. z o.o. SKA w zamian za akcje T. o wartości 100.000 tys. zł, a w dniu [...].10.2011 r. udziały podmiotu R. w zamian za akcje T. o wartości 8.000 tys. zł). W związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym w G. z powództwa U. przeciwko T. dotyczącym unieważnienia decyzji walnego zgromadzenia T. w sprawie emisji nowych akcji i podniesienia wartości funduszy własnych istnieje ryzyko prawne, jak i ekonomiczne, zakwestionowania prezentowanej w bilansie S. wartości wymienionych wyżej akcji, co miałoby znaczący negatywny wpływ na poziom funduszy własnych tej kasy.

W toku postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na połączenie kas, decyzją KNF z dnia [...].08.2013 r., w W. ustanowiony został zarządca komisaryczny.

W wyniku przeprowadzonego postępowania KNF odmówiła zezwolenia na połączenie kas, stwierdzając, że:

Zgodnie z art. 38 § 1 pkt 8 ustawy Prawo spółdzielcze, do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni. W związku z ustanowieniem od dnia [...].08.2013 r. zarządcy komisarycznego w W., na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy o skok, zawieszeniu uległy kompetencje zebrania przedstawicieli kasy, co oznacza, że organ ten nie może podejmować (decyzji) uchwał, w tym zastrzeżonej do wyłącznej kompetencji organu uchwały o połączeniu.

Zebrane w toku postępowania dowody wskazują, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki umożliwiające wydanie przez Komisję zezwolenia na połączenie W. ze S., ponieważ do czasu ustanowienia zarządcy komisarycznego w W. nie została podjęta uchwała, o której mowa w art. 38 § 1 pkt 8 ustawy Prawo spółdzielcze.

Wnioskiem z dnia [...].01.2014 r., doręczonym KNF [...].01.2014 r., K., działając jako organizacja społeczna dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony, zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na połączenie W. z S. W swym wniosku K. podniosła, iż:

1. okoliczność polegająca na braku uchwał podjętych przez organy wnioskujących kas, nie może stanowić przeszkody udzielenia zezwolenia przez Komisję. Wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na połączenie kas może nastąpić pomimo braku uchwał o połączeniu podjętych przez walne zgromadzenia łączących się kas. Podjęcie wspomnianych uchwał nie jest przesłanką wydania decyzji zezwalającej na połączenie, a właściwą kolejnością działań łączących się spółdzielni (kas) powinno być najpierw wystąpienie do organu nadzoru o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na połączenie na podstawie przepisu art. 74a ust. 1 ustawy o skok, a dopiero po uzyskaniu takiego zezwolenia podjęcie stosownych uchwał o połączeniu, o których mowa w art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze. Na poparcie swojej tezy K. odwołała się do poglądów przedstawicieli doktryny wyrażonych na gruncie redakcji art. 124 ust. 1 ustawy Prawo bankowe.

2. K. zwróciła również uwagę, że Zarządca komisaryczny może podjąć uchwałę o połączeniu kas. Na zarządcę, zgodnie z art 73 ust. 3 ustawy o skok, przechodzi prawo podejmowania decyzji w granicach właściwości zarówno zarządu, rady nadzorczej jak j walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, z wyjątkiem zmian statutu kasy. W razie wydania zezwolenia przez KNF, zdaniem K. byłoby możliwe dokonanie czynności cywilnoprawnej połączenia wnioskujących kas, w ramach której to czynności oświadczenie woli za W. złożyłby jej zarządca komisaryczny, natomiast oświadczenie woli za S. zebranie przedstawicieli członków tej kasy.

W dniu [...] lipca 2014 r. KNF biorąc pod uwagę argumenty zgłaszane przez K. w przedmiotowym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydała decyzję podtrzymującą w mocy decyzję KNF z dnia [...] grudnia 2013 r.

W dnia [...] lipca 2014 r. KNF wydała Decyzję o zawieszeniu działalności W. na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o skok.

W dniu [...] września 2014 r. do KNF wpłynęła skarga K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję KNF z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą zezwolenia na połączenie "W. " w G. ze S. w G.

W związku ze złożonym przez KNF na podstawie art. 441a ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 z późn. zm.) wnioskiem o ogłoszenie upadłości, Sąd Rejonowy [...] w G. w dniu [...] września 2014 r. wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością układu W.

K. wniosła o:

1. uchylenie skarżonej decyzji oraz

2. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji administracyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego i formalnego.

W obrębie naruszeń przepisów proceduralnych, które miały zdaniem skarżącej wpływ na wynik sprawy, dopatrzono się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 9, 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zwrócenia się do stron o udzielenie wyjaśnień, niezbędnych do rozstrzygnięcia czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji, w szczególności co do planowanego terminu i warunków połączenia oraz zaniechanie przeprowadzania i przedstawiania jakichkolwiek analiz dotyczących możliwego negatywnego wpływu braku zgody na połączenie (oraz będących konsekwencją tego braku dalszych działań organu nadzoru wobec W.) na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w innych kasach niż kasa przejmowana).

Skarżąca zarzuciła również rażące naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 73 ust. 3 i art. 74a ust. 2 ustawy o skok, poprzez ich błędną interpretację i wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia na połączenie kas, pomimo, że połączenie W. ze S. nie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków zgromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu, ani nie byłoby niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu. Zdaniem skarżącej, naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem było jedyną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 2 ustawy o skok spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa (kasa) jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym ustawą o skok stosuje się przepisy ustawy Prawo spółdzielcze.

Zgodnie z art. 38 § 1 pkt 8) i 10) ustawy Prawo spółdzielcze do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy w szczególności podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni oraz uchwalanie zmian statutu.

W myśl art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów,

Zgodnie z art. 97 ustawy Prawo spółdzielcze, uchwały o połączeniu powinny zawierać:

1. oznaczenie spółdzielni przejmującej;

2. przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków;

3. datę połączenia.

W myśl art. 74a ust. 1 ustawy o skok, kasa może połączyć się z inną kasą po uzyskaniu zezwolenia KNF. Zgodnie z ust. 2 przywołanego artykułu KNF odmawia wydania zezwolenia, jeżeli połączeni prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu lub jeżeli połączenie mogłoby okazać się niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu.

Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o skok z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego w kasie członkowie zarządu kasy zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury | pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów kasy ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach kasy, z wyjątkiem wprowadzania zmian w jej statucie.

V. Zarzut naruszenia prawa materialnego, które zdaniem skarżącej miały istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Skarżąca zarzuciła KNF naruszenie przepisów art. 73 ust. 3 i art. 74a ust. 2 ustawy o skok, poprzez ich błędną interpretację i wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia na połączenie kas, pomimo, że połączenie W. ze S. nie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków zgromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu, ani nie byłoby niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu. Zdaniem skarżącej, naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem było jedyną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

W szczególności skarżąca podniosła, iż przejęcie statutu stanowiącego dalszą podstawę działalności spółdzielni przejmującej jest odrębną czynnością prawną niż zmiana statutu (a także odrębną niż przyjęcie nowego statutu spółdzielni przez jej założycieli), jest ono dokonywane w związku z połączeniem spółdzielni. Dlatego też przepis art. 73 ust. 3 in fine ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych nie stanowi przeszkody do podjęcia przez zarządcę komisarycznego decyzji o połączeniu. Należy wskazać, iż wniosek W. i S., wskazywały za cel połączenia, na które kasy zamierzały uzyskać zgodę KNF naprawę sytuacji ekonomiczno — finansowej W., na wypadek braku uzgodnienia przez KNF przygotowanego przez zarząd W. programu postępowania naprawczego, zakładającego samodzielną sanację. Połączenie kas na podstawie przepisów prawa spółdzielczego zakładane było więc jako wyjście z trudnej sytuacji ekonomicznej W.

Skarżąca nadto podniosła, iż w jej przekonaniu brak określenia terminu połączenia i jego warunków nie było przeszkodą do wydania decyzji przez KNF w tym zakresie, bowiem organ nadzoru mógł zobowiązać strony do złożenia niezbędnych wyjaśnień i dowodów w sprawie. Zarządca komisaryczny W. i Zarząd S. mógł dokonać takich uzgodnień

Skarżąca zarzuciła, iż KNF jednostronnie rozpatrzyła przesłankę z art. 72a ust. 2 ustawy o SKOK, tj. tylko z uwagi na wpływ połączenia na wskaźniki finansowe kasy przejmującej, który co do zasady jest negatywny, jeśli przejęcie stanowi instrument restrukturyzacji kasy przejmowanej, znajdującej się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

KNF nie podziela argumentacji skarżącej.

Z przytoczonej regulacji art. 73 ust. 3 ustawy o skok wynika, że na zarządcę komisarycznego kasy w istocie przechodzą wszystkie uprawnienia decyzyjne walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, także te zastrzeżone do wyłącznej właściwości tego organu, za wyjątkiem jedynie uchwalania zmian statutu, które zostało pozostawione do właściwości walnego zgromadzenia na podstawie art. 38 § 1 pkt 10 ustawy Prawo spółdzielcze. W opinii Komisji przyjęcie statutu S. przez W. jest aktem zdecydowanie dalej idącym niż zwykła zmiana statutu, która została z kompetencji zarządcy komisarycznego wykluczona zupełnie, a więc nawet w sprawach oczywistych i koniecznych, jak dostosowanie statutu do przepisów ustawy czy w sprawach drobnych, jak zmiany porządkowe lub redakcyjne. W uzasadnieniu skarżonej decyzji Komisja wskazała na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 05.12.2004 r. (V CK 318/04), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje:

(...) statut jest szczególną umową zawieraną przez założycieli spółdzielni, którzy potwierdzają przyjęcie statutu o określonej treści przez złożenie pod nim swoich podpisów, kształtując w ten sposób źródło ciągłego stosunku prawnego, trwającego przez czas istnienia spółdzielni. Wszelkie późniejsze modyfikacje treści statutu, bez względu na skalę i zakres dokonywanych w nim zmian, są więc w znaczeniu jurydycznym tylko zmianą dotychczasowego statutu. O takiej kwalifikacji modyfikacji postanowień statutowych przesądzają art. 12a § 1 i art. 38 § 1 pkt 10 Pr. spółdz., w których występuje pojęcie "zmian statutu", bez ograniczeń skali i zakresu dokonywanej każdorazowo modyfikacji. W piśmiennictwie prezentowany jest trafny pogląd, że do zmiany statutu dochodzi wówczas, gdy w swej treści staje się on częściowo lub nawet całkowicie inny niż dotychczas, a zatem zmiana statutu może sprowadzać się bądź do zmiany tylko niektórych jego postanowień (nowelizacja) bądź do zastąpienia dotychczasowej wersji statutu całkowicie nową, zmienioną wersją. W razie dokonaniu zmian nawet w daleko idącym zakresie organ uprawniony do ich dokonania może jednocześnie postanowić o wydaniu jednolitego tekstu statutu według przyjętej przez siebie metody, a więc z zachowaniem dotychczasowej lub zastosowaniem nowej numeracji poszczególnych postanowień. W znaczeniu prawnym będzie to jednak zmiana statutu spółdzielni dokonana przez uprawniony do togo organ, a nie uchwalenie nowego statutu, bo uprawnienie do uchwalenia statutu ustawodawca przyznał w art. 6 § 1 Pr.spółdz. wyłącznie założycielom spółdzielni na etapie jej tworzenia, a nie walnemu zgromadzeniu ani zebraniu przedstawicieli.

Z powyższych względów prezentowany przez skarżącą pogląd, iż przejęcie statutu stanowiącego dalszą podstawę działalności spółdzielni przejmującej jest odrębną czynnością prawną niż zmiano statutu, jest nie do przyjęcia przez KNF. Z tych względów nie można podzielić stanowiska K., że zarządca komisaryczny może podjąć uchwałę o połączeniu kas. W ocenie KNF, zarządca komisaryczny W. nie jest uprawniony do podjęcia uchwały o połączeniu tej kasy ze S., a ewentualne podjęcie takiej uchwały prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa. W konsekwencji zasadne jest twierdzenie Komisji, że w przedmiotowej sprawie zachodzi wskazana w art. 74a ust. 2 ustawy o skok przesłanka odmowy wydania zezwolenia na połączenie kas, zgodnie z którą KNF odmawia wydania takiego zezwolenia, jeżeli połączenie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa - w niniejszej sprawie art. 73 ust. 3 ustawy o skok w związku z art. 96 i w związku z art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze.

Przyjęcie wykładni prezentowanej przez skarżącą było uzasadnione sprzecznością logiczną, do jakiej prowadziłoby zastosowanie ścisłej wykładni gramatycznej art. 73 ust. 3 ustawy o skok (wykluczenie uprawnienia zarządcy komisarycznego do dokonania zmian w statucie kasy, a jednocześnie dopuszczenie dokonania aktu idącego zdecydowanie dalej niż zwykła zmiana statutu, tj. przyjęcia nowego statutu). Należy zauważyć również, że i wykładnia gramatyczna art. 73 ust. 3 nie daje zupełnie jednoznacznych wyników. Przepis ten odwołuje się bowiem do "wprowadzania zmian w statucie" kasy, a nie do konkretnego uprawnienia walnego zgromadzenia spółdzielni określonego w art. 38 § 1, jakim jest "uchwalanie zmian statutu". Można argumentować, że termin "wprowadzanie zmian" ma charakter bardziej ogólny i szerszy niż samo podejmowanie uchwały w przedmiocie zmian statutu i dotyczy wszelkich działań zmierzających do zmiany statutu, w tym także przyjęcia nowego.

Odnosząc się natomiast do uwag K. dotyczących przejmowania kas w trudnej (lub bardzo trudnej, jak w przypadku W.) sytuacji finansowej i wpływu takich działań na sytuację kasy przejmującej i bezpieczeństwo środków w niej gromadzonych, należy stwierdzić, że argumenty w tym zakresie są całkowicie nietrafione. Przepis art. 74a ust. 2 ustawy o skok wyraźnie i bezwzględnie nakazuje KNF odmówić zezwolenia na połączenie kas, jeżeli połączenie to mogłoby prowadzić do naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu lub jeżeli mogłoby ono okazać się niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania taką kasą. Przesłanki te bez wątpienia zaistniały w przypadku zamierzonego połączenia W. i S., co w sposób klarowny i jednoznaczny zostało wykazane w skarżonej decyzji. Celem łączenia kas w trybie art. 74a nie są bowiem, wbrew twierdzeniom K., działania naprawcze. Przepis ten dotyczy sytuacji, w których łączenie się kas jest uzasadnione wolą i interesem ich członków, ze względu na potencjalne korzyści, efekty synergii, komplementarność ofert itd., z uwzględnieniem również więzi łączącej członków łączących się kas. Połączenie takie może mieć miejsce np. w sytuacji łączenia zakładów pracy, w których działają dwie różne kasy. Łączenie kas na podstawie tego przepisu nie powinno natomiast odbywać się w szczególności w sytuacji, w której jedna z kas, ze względu na trudną sytuację ekonomiczno-finansową nie jest w stanie dalej funkcjonować samodzielnie. W takiej sytuacji wdrożone powinny być stosowne działania naprawcze, wśród których jednym z możliwych etapów jest również przejęcie kasy w trudnej sytuacji przez inną kasę. Należy zauważyć jednak, że przejęcie to nie jest już dobrowolnym połączeniem dwóch kas (na podstawie uchwał właściwych organów stanowiących), ale środkiem zaradczym stosowanym w ustalonych prawem warunkach (art. 74c, art. 74g ustawy o skok) przez KNF i na zasadach (w trybie i terminach) określonych w decyzji KNF (art. 74c ust. 3 i 7 ustawy o skok). Instrument ten nie może być też stosowany w każdej sytuacji. KNF nie podejmie decyzji o przejęciu kasy przez inną kasę (za zgodą kasy przejmującej), jeżeli przejecie to miałoby prowadzić do istotnego pogorszenia się sytuacji kasy przejmującej, które zamiast do przywrócenia bezpieczeństwa depozytów gromadzonych w kasie przejmowanej prowadziłoby do "zarażenia" kasy przejmującej problemami kasy przejmowanej i powstania zagrożenia dla depozytów gromadzonych także w kasie przejmującej. W takiej sytuacji zastosowanie znajdą inne środki naprawcze, włącznie z decyzją o likwidacji kasy lub decyzją o zawieszeniu działalności kasy i wystąpieniu do sądu o ogłoszenie jej upadłości (co zresztą miało miejsce w przypadku W.).

W uzasadnieniu skarżonej decyzji Komisja wyjaśniła szczegółowo, iż ocena w zakresie możliwości połączenia kas polega na przewidywaniu wystąpienia określonego stanu w przyszłości, po połączeniu kas. Ocena ta nie była możliwa w szczególności bez ustalenia choćby przybliżonego terminu tego połączenia i prawdopodobnych warunków, na jakich i w jakich połączenie to ma się odbyć oraz czy w ogóle ma szansę się odbyć. Ustalenie tego w sposób rzetelny i pewny nie było z kolei możliwe bez znajomości treści uchwał stanowiących podstawę połączenia i określających wskazane okoliczności, jak też w sytuacji braku prawnej możliwości podjęcia tego typu uchwał. Zezwolenie KNF nie może dotyczyć zdarzeń przyszłych i niepewnych czy obowiązywać bezterminowo i bez względu na okoliczności, w jakich zostało wydane, gdyż, jak wskazano wyżej, związane jest z oceną dających się przewidzieć skutków połączenia.

Zgodnie z art. 101 ustawy Prawo spółdzielcze wskutek połączenia spółdzielni majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przejmującą, a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają alf wierzycielami i dłużnikami drugiej. Oznacza to, że w przypadku połączenia W. i S., druga z tych kas przejęłaby majątek oraz zobowiązania pierwszej. Jak wskazano wyżej, aktywa W. nie wystarczały na zaspokojenie jej zobowiązań, a jej fundusze własne na koniec maja 2014 r. wyniosły (-)436 886 tys. zł, przy czym rzeczywisty niedobór funduszy własnych tej kasy, przy uwzględnieniu wymogów w zakresie współczynnika wypłacalności, oscyluje w granicach (-)463 643 tys. zł. Niedobór ten w relacji do funduszy własnych S. jest znaczący, a w przypadku połączenia, aby zapewnić bezpieczne prowadzenie działalności kasy, musiałby zostać pokryty. Uwzględnić należy też opisaną wyżej aktualną sytuację kapitałową S., która wiązała się z koniecznymi w ocenie nadzoru, wynikającymi z ustaleń inspekcji, korektami sprawozdawczymi, w wyniku których fundusze własne Kasy na koniec maja 2014 r, powinny obniżyć się do kwoty 119 641 tys. zł. Dodatkowo Komisja wzięła pod uwagę ryzyko dalszego zmniejszenia funduszy własnych S. w przypadku niekorzystnego dla tej kasy rozstrzygnięcia przez sąd sprawy z powództwa U. W opisywanej sytuacji KNF wzięła pod uwagę również i fakt, iż ewentualne działania łączeniowe musiałyby zostać wsparte znaczącą pomocą finansową. Pomoc ta mogłaby zostać udzielona jedynie przez K., która jednak, zgodnie z przekazywanymi KNF kwartalnie sprawozdaniami dotyczącymi wykorzystania funduszu stabilizacyjnego, nie dysponowała wolnymi środkami tego funduszu w ilości, która mogłaby zrównoważyć ryzyko transakcji.

W świetle powyższych ustaleń należy przyjąć, że ewentualne połączenie W. jako kasy przejmowanej ze S. jako kasą przejmującą prowadziłoby do poważnego obniżeniu poziomu wypłacalności S., a co za tym idzie do naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w tej kasie, co stanowi wyrażoną expressis verbis w art. 74a ust. 2 ustawy o skok przesłankę odmowy udzielenia przez KNF zezwolenia na połączenie kas.

Potwierdzeniem powyższej sytuacji finansowej S., jest postanowienie Sądu Rejonowego [...] w G. z dnia [...] września 2014 r. w sprawie ogłoszenia upadłości W.

Reasumując poczynione powyżej ustalenia, w ocenie KNF należy uznać, że planowane połączenie w przypadku jego zrealizowania, prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa (tj. art. 73 ust. 3 ustawy o skok w związku z art. 96 i w związku z art. 97 pkt 2 ustawy Prawo spółdzielcze) oraz naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu (S.). Zachodzą zatem obligatoryjne wyżej wskazane przesłanki odmowy wydania zezwolenia na połączenie kas określone w art. 74a ust. 2 ustawy o skok. Z tych względów KNF orzekła jak na wstępie.

VI. Zarzut naruszenia prawa proceduralnego, które zdaniem skarżącej miały istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego.

W obrębie naruszeń przepisów proceduralnych, skarżąca zarzuciła naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 9, 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zwrócenia się do stron o udzielenie wyjaśnień, niezbędnych do rozstrzygnięcia czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji, w szczególności co planowanego terminu i warunków połączenia oraz zaniechanie przeprowadzania i przedstawiania jakichkolwiek analiz dotyczących możliwego negatywnego wpływu braku zgody na połączenie (oraz będących konsekwencją tego braku dalszych działań organu nadzoru wobec W.) na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w innych kasach niż kasa przejmowana).

KNF nie podziela argumentacji przedstawionej przez skarżącą. W aktach sprawy znajduje się bowiem informacja przekazana przez zarządcę komisarycznego z dnia [...] listopada 2014 r., iż uchwała podjęta przez Zwyczajne Zgromadzenie Przedstawicieli Członków W. w G., które odbyło się w dniu [...] czerwca 2017 r., a będąca podstawą złożonego wniosku o połączenie W. ze S. nie zwiera zgody członków W. na połączenie ze S. W porządku obrad nie przewidziano nadto punktu o treści dotyczącej zgody na połączenie kas. W dniu [...] czerwca 2017 r. Zwyczajne Zebranie Przedstawicieli podjęło jedynie uchwałę w sprawie kontynuacji działalności W. W protokole nr [...] z obrad Zwyczajnego Walnego Zebrania Przedstawicieli członków W. w G. z dnia [...] czerwca 2013 r., w punkcie 17 stwierdzono jedynie, że zarząd Kasy rozważa możliwość połączenia W. z S., i że rozmowy w tej kwestii trwają (karta 339 -1 instancja).

Wobec powyższego nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej o naruszeniu przepisów art. 9 k.p.a., ponieważ organ nadzoru realizując obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwał na nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu były należycie poinformowane i nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Strony w toku postępowania mogły kilkakrotnie zapoznać się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz zgłaszać wnioski dowodowe oraz składać inne wyjaśnienia (karta 91, 89, 77, 76- II instancja).

Podkreślenia wymaga, iż organ nadzoru w sposób wnikliwy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności, dokonując prawidłowej oceny istniejącego stanu faktycznego, prawidłowo dokonał subsumcji, a co za tym idzie dokonał również prawidłowego ustalenia następstw prawnych, zarówno prawa procesowego jak i materialnego. Oceny tej dokonywał również w oparciu o informacje o toczących się postępowaniach w sprawie zawieszenia działalności W. oraz w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 74c ust. 3 ustawy o SKOK, W aktach niniejszego postępowania widnieje informacja o toczących się postępowaniach, (karta 62, 66 II instancja).

Wydając zaskarżoną decyzję organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawą procesowego, jak i materialnego, podejmując wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, przy oczywiście czynnym udziale strony podczas trwania całego postępowania administracyjnego.

Artykuł 7 k.p.a. w obowiązującym brzmieniu zawiera między innymi sformułowanie, iż w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis powyższy formułuje naczelną zasadę postępowania administracyjnego - zasadę prawdy obiektywnej (materialnej), która ma zasadniczy wpływ na ukształtowanie modelu każdego administracyjnego postępowania dowodowego. Z zasady prawdy obiektywnej wypływa obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Powyższa zasada jest ściśle związana z zasadą praworządności, bowiem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie, stąd spotkać można w stosunku do niej określenie - zasada działania z urzędu. Stąd w analizowanej sprawie organ nadzoru z urzędu zmierzał poprzez wszelkie podejmowane czynności do pełnego wyświetlenia stanu faktycznego sprawy w zakresie potrzebnym do jej załatwienia i nie był pod tym względem związany wnioskami skarżącej.

W tym zakresie wystarczy jedynie podnieść kwestię daleko posuniętej aktywności i inicjatywy dowodowej organu nadzoru w zbierania materiałów. Wskazać nadto należy, iż z zasady prawdy materialnej wypływają obowiązki konkretnego zachowania się organu administracji publicznej w postępowaniu wyjaśniającym. Przepisy szczególne k.p.a. rozwijają tę zasadę, stanowiąc jednocześnie gwarancję jej realizacji. Art. 77 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Organ nadzoru zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a. wyjaśnił w stopniu możliwie dokładnym stan faktyczny i stan prawny sprawy administracyjnej. Ustalenia postępowania dowodowego (opis stwierdzonego stanu faktycznego wraz z kwalifikacją określonych faktów) znalazły swoje pełne odzwierciedlenie zarówno w uzasadnieniu prawnym jak i faktycznym objętej skargą decyzji. Zgodnie z postulatami zgłaszanymi w doktrynie uzasadnienie przedmiotowej decyzji spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta, daje podstawę kontroli prawnej oraz logicznej poprawności decyzji, a także odgrywa rolę perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji. Mając powyższe na uwadze zgłaszany przez skarżąca zarzut uznać należy za bezzasadny.

Konkluzje.

Przedmiotem postępowania sądowo - administracyjnego jest ocena zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm materialnego prawa administracyjnego dla konkretnej sytuacji faktycznej dokonana w postępowaniu administracyjnym. Ustalony w taki sposób zakres procesu sądowo administracyjnego eliminuje z tego postępowania element "nowości", a więc nie daje podstaw do prowadzenia przez sąd ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygania, bo ta jest już ustalona w postępowaniu przed organem administracji publicznej (por. Z. Czarnik, Podstawy zawieszenia postępowania sądowo administracyjnego, Przemyśl 2007 235 - 236). Sąd administracyjny stosownie do treści art. 133 § 1 ppsa wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W tym też kontekście wskazać należy, iż w ramach postępowania sądowo administracyjnego wywołanego niniejszą skargą sąd administracyjny jest zobligowany między innymi do oceny, czy organ nadzoru w sposób prawidłowy dokonał w zindywidualizowanych od strony podmiotowej i przedmiotowej oceny okoliczności uzasadniających decyzję odmowna w sprawie zezwolenia na połączenie W. ze S. Argumentacja Komisji uzasadnia opinię o bezzasadności skargi. Stwierdzenia skarżącej dotyczące naruszenia przez organ nadzoru przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, nie znajdują bowiem uzasadnienia w świetle obowiązującego stanu prawnego oraz akt sprawy. Trudno jest bowiem dopatrzyć się naruszenia przez Organ nadzoru norm postępowania administracyjnego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy, jak również norm prawa materialnego mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia administracyjnego. Sądy administracyjne w wydawanych judykatach wielokrotnie wypowiadały się w powyższym. W wyroku z dnia 18.12.2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż, przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjno-prawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (sygn. akt II OSK 1490/11, LEX nr 1286271). Natomiast w wyroku z dnia 20.09.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do lego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd. Na uwagę zasługuje także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.05.2011 r., w którym NSA podkreślił, iż przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjno-prawnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Z kolei naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy, Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy". Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. W rozpatrywanej sprawie skarżąca takich wpływów nie wykazała.

Organ nadzoru stwierdził niezbicie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że w przedmiotowej sytuacji, tj. wniosku o połączenie W. ze S. zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o odmowie wydania przez Komisje zezwolenia na takie połączenie kas. Organ nadzoru w przedmiotowej sprawie wydając zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę wszystkie materiały dowodowe oraz wszelkie wyjaśnienia przedstawione przez W., S. oraz K. W ocenie organu nadzoru materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do podjęcia decyzji o zawieszeniu działalności W. Organ nadzoru w sposób wnikliwy i wyczerpujący rozważył wszystkie okoliczności, dokonując prawidłowej oceny istniejącego stanu faktycznego, prawidłowo dokonał subsumeji, a co za tym idzie dokonał również prawidłowego ustalenia następstw prawnych, zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Wydając decyzję organ nadzoru działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, podejmując wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego, przy oczywistym udziale stron podczas trwania całego postępowania administracyjnego.

Tym samym KNF wydając zaskarżona decyzję uznała, iż jest ona zasadna i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Biorąc pod uwagę powyższe KNF stwierdza, że brak jest podstaw do uznania zarzutów strony skarżącej i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia [...] lipca 2014 r., którą po rozpoznaniu wniosku K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją KNF z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającą zezwolenia na połączenie "W." w G, (jako kasy przejmowanej) ze S. w G. (jako kasą przejmującą), utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję KNF z dnia [...] grudnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie prawa procesowego, tj. przepisów postępowania, oraz rażące naruszenie prawa materialnego

W obrębie naruszeń przepisów proceduralnych, które miały zdaniem skarżącej wpływ na wynik sprawy, skarżąca wskazała na naruszenia art. 7, 9, 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zwrócenia się do stron o udzielenie wyjaśnień, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji, w szczególności co do planowanego terminu i warunków połączenia.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 73 ust. 3 i art. 74a ust. 2 ustawy o skok, poprzez ich błędną interpretację i wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia na połączenie kas, które określiła jako rażące. Zdaniem skarżącej, naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem było jedyną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Rekonstruując kolejno przesłanki prawne wydania przez KNF zaskarżonej decyzji należy zauważyć, co następuje.

KNF słusznie podnosi, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t. jedn. Dz. U. 2013, poz. 1450, z późn. zm.) "Kasa jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (...)".Wynika stąd m.in. dyrektywa, że do wszystkich kwestii, które nie zostały uregulowane w ustawie o skok, należy stosować przepisy i rozwiązania przewidziane w ustawie - Prawo spółdzielcze. Taką kwestią jest, w ocenie KNF, kwestia łączenia kas.

Łączenie się spółdzielni zostało uregulowane w Dziale IX ustawy - Prawo spółdzielcze. Otwierający ten dział art. 96 stanowi, że spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów.

Jednocześnie w art. 97 stwierdzono, że uchwały o połączeniu powinny zawierać:

1) oznaczenie spółdzielni przejmującej;

2) przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków;

3) datę połączenia.

W komentarzu do tego przepisu (por. A. Stefaniak, Komentarz do art. 97 ustawy – Prawo spółdzielcze, LEX, stan prawny na 2014.05.01) podnosi się, że: "Zarówno oznaczenie spółdzielni przejmującej (art. 97 pkt 1 pr. spółdz.), jak i przyjęcie statutu stanowiącego podstawę działania spółdzielni przejmującej (art. 97 pkt 2 pr. spółdz.) oraz podanie daty połączenia (art. 97 pkt 3 pr. spółdz.) składają się na treść należącą do istoty połączenia.

Nie może dojść do połączenia się spółdzielni bez uzgodnienia spółdzielni, która ma przejąć inne spółdzielnie, bez określenia podstawy statutowej do dalszej działalności takiej spółdzielni, a wreszcie bez ustalenia, kiedy następuje połączenie. Ta ostatnia okoliczność ma istotne znaczenie w szczególności z uwagi na podstawę rachunkową połączenia. Stosownie do art. 98 pr. spółdz. podstawę taką stanowi sprawozdanie finansowe łączących się spółdzielni, sporządzone na dzień połączenia, przy czym podział nadwyżki bilansowej następuje oddzielnie, według tychże sprawozdań, chyba że zgromadzenia łączących się spółdzielni postanowią inaczej. Jeżeli art. 97 pr. spółdz. stanowi, że uchwały o połączeniu powinny zawierać m.in. datę połączenia, to ustawodawca miał na uwadze wskazanie dnia połączenia. Przez "datę" należy rozumieć dokładnie określoną chwilę. Chwilą tą jest dzień. W takim znaczeniu pojęcie daty zostało użyte w przepisach kodeksu cywilnego o terminie w nawiązaniu do pojęcia dnia (por. art. 112 k.c.). Nie zmienia istoty rzeczy to, że oznaczenie terminu może nastąpić nie tylko przez wskazanie dnia jako ściśle określonego momentu, ale także przez ustalenie okresu. Jednakże art. 97 pr. spółdz. nie daje podstawy do określenia terminu połączenia się przez uzgodnienie okresu, w ciągu którego ma to nastąpić. Wprowadzając wymaganie zamieszczenia w uchwale daty połączenia, przepis ten nakłada na walne zgromadzenie obowiązek wskazania konkretnego dnia połączenia. W przeciwnym wypadku ustawodawca posłużyłby się pojęciem terminu połączenia. Połączenie się spółdzielni wymaga odniesienia do określonej chwili, w której ma to nastąpić ze względu na skutek połączenia. Stąd też dla uzyskania wpisu danych o połączeniu się spółdzielni wnioskodawca powinien właściwie udokumentować datę połączenia się spółdzielni, jeżeli nie wynika ona z treści uchwał walnych zgromadzeń o połączeniu. Sąd ocenia przedłożone w tym celu dokumenty pod względem formy i treści z punktu widzenia ich zgodności z tymi przepisami ustawy - Prawo spółdzielcze, które obowiązują w odniesieniu do czynności ściśle związanych z uchwałami o połączeniu i ich skutkami (por. art. 98, 100, 101, art. 102 § 1 pr. spółdz.), oraz dostatecznego wykazania daty połączenia. Wobec tego po faktycznym połączeniu się spółdzielni sąd nie może oddalić wniosku o wpis do rejestru spółdzielni danych o połączeniu wyłącznie na tej podstawie, że uchwały walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni nie określały prawidłowo daty połączenia (uchwała SN z dnia 29 grudnia 1995 r., III CZP 180/95, OSNC 1996, nr 4, poz. 49)."

Odpowiednikiem tego przepisu w ustawie o skok jest art. 74a ust. 1, zgodnie z którym kasa może połączyć się z inną kasą po uzyskaniu zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego. W przeciwieństwie zatem do spółdzielni kasa (oszczędnościowo-kredytowa) może połączyć się z inną kasą, ale dopiero po uzyskaniu zezwolenia KNF.

Paragraf 2 tego przepisu stanowi, że "Komisja Nadzoru Finansowego odmawia wydania zezwolenia, jeżeli połączenie prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa lub bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu lub jeżeli połączenie mogłoby okazać się niekorzystne dla ostrożnego i stabilnego zarządzania działalnością kas podlegających łączeniu." Podkreślić tu trzeba, że z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że KNF nie ma obowiązku czy tylko swobody wyrażenia zgody, lecz w przypadku zajścia okoliczności przewidzianych w tym przepisie (negatywnych skutków połączenia) KNF jest zobowiązany odmówić zezwolenia na połączenie się kas. Ma tu więc miejsce zatem uznanie związane.

Zgodnie z art. 38 § 1 ustawy – Prawo spółdzielcze, do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz likwidacji spółdzielni (pkt 8) oraz uchwalanie zmian statutu (pkt 10). Są to zatem wyłączne, niejako obligatoryjne kompetencje walnego zgromadzenia, wynikające wprost z ustawy, których nie może przejąć żaden inny organ.

Jak już wyżej, na wstępie wskazano, w toku postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na połączenie kas, decyzją KNF z dnia [...] sierpnia 2013 r., w W. ustanowiony został zarządca komisaryczny.

Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy o skok, Komisja Nadzoru Finansowego może podjąć decyzję o ustanowieniu zarządcy komisarycznego w przypadku powstania groźby zaprzestania spłacania zobowiązań przez kasę lub K. lub jeżeli zarząd kasy lub K. nie przekaże programu postępowania naprawczego zgodnie z art. 72a i art. 72b albo gdy realizacja tego programu okaże się nieskuteczna. Ustanowienie zarządcy komisarycznego w kasie lub w K. nie wpływa na organizację i sposób działania odpowiednio kasy lub K., z wyjątkiem zmian przewidzianych ustawą.

W myśl § 3 powołanego wyżej artykułu, z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego członkowie zarządu kasy lub K. zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów kasy lub K. ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach kasy lub K., z wyjątkiem wprowadzania zmian w ich statutach.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem KNF, że z przytoczonego wyżej art. 73 ust. 3 ustawy o skok wynika, że na zarządcę komisarycznego kasy przechodzą wszystkie ustawowo zastrzeżone uprawnienia decyzyjne walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, zastrzeżone do wyłącznej właściwości tego organu, za wyjątkiem jedynie uchwalania zmian statutu, które zostało pozostawione do właściwości walnego zgromadzenia na podstawie art. 38 § 1 pkt 10 ustawy Prawo spółdzielcze.

W ocenie Sądu, trafna jest również ocena KNF, że z zestawienia przywołanych norm, przy zastosowaniu językowych metod wykładni, wynika zatem, że na zarządcę komisarycznego przechodzą wszystkie pozostałe uprawnienia zastrzeżone do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) kasy, w tym w szczególności uprawnienie do podejmowania "uchwał w sprawie połączenia się kasy z inną kasą" (art. 38 § 1 pkt 8 ustawy Prawo spółdzielcze).

Trafnie KNF jednak zauważył, że w świetle art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze "uchwała o połączeniu" kasy z inną kasą powinna zawierać w szczególności przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej działalności kasy powstałej z połączenia kas. Statut ten będzie więc w szczególności regulować prawa i obowiązki członków kasy przejmowanej, którzy z dniem połączenia staną się członkami kasy przejmującej.

W odniesieniu do tej kwestii organ właściwie też odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w wyroku z dnia 5 grudnia 2004 r. (sygn. akt V CK 318/04), OSNC 2005/12/208, które – by nie powtarzać w całości przedstawionego cytatu – można sprowadzić do stwierdzenia, że: "Uchwalenia statutu spółdzielni dokonują założyciele, natomiast późniejsze modyfikacje jego postanowień, dokonywane przez uprawniony organ spółdzielni, są zmianą statutu bez względu na skalę i zakres dokonywanych modyfikacji (art. 6 § 1 w związku z art. 12a § 1-3, art. 38 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (...).

Prawidłowo również KNF wskazała, że zgodnie z powołanym wyżej art. 97 pkt 2 Prawa spółdzielczego, wskazującym co powinny zawierać uchwały o połączeniu spółdzielni, gdzie wymienia się m.in. przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności (pkt 2), przepis jednocześnie zastrzega warunek, że statut – w rozpatrywanym przypadku – spółdzielni powstałej z połączenia spółdzielni, nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków. W ocenie KNF, którą Sąd podziela, w rozpatrywanym przypadku nie można wykluczyć, ze przyjęcie statutu, o którym mowa w art. 97 pkt 2) ustawy Prawo spółdzielcze będzie się wiązało ze zmianą jego treści, prowadzącą do uszczuplenia praw majątkowych członków łączących się kas.

KNF zauważa, że w rozpatrywanym przypadku przyjęcie statutu S. przez W. byłoby niewątpliwie aktem zdecydowanie dalej idącym niż zwykła zmiana statutu, która została z kompetencji zarządcy komisarycznego wykluczona zupełnie, a więc nawet w sprawach oczywistych i koniecznych, jak dostosowanie statutu do przepisów ustawy czy w sprawach drobnych, jak zmiany porządkowe lub redakcyjne.

Sąd podziela powyższe stanowisko.

W konsekwencji nie można podzielić poglądów wyrażonych przez skarżącą K., że:

- okoliczność polegająca na braku uchwał podjętych przez organy wnioskujących kas nie może stanowić przeszkody udzielenia zezwolenia przez Komisję, oraz że

- zarządca komisaryczny może podjąć uchwałę o połączeniu kas, a także, że

- tego rodzaju akt (uchwała o połączeniu kas), zakładający w istocie przyjęcie nowego statutu, łączącego się z uszczupleniem nabytych praw majątkowych członków, byłby prawnie skuteczny i pozwalał na wpis w KRS.

Nie sposób też, w ocenie Sądu, zgodzić się z oceną skarżącej K., że podjęcie wspomnianych uchwał nie powinno być traktowane jako przesłanka wydania decyzji zezwalającej na połączenie, a właściwą kolejnością działań łączących się spółdzielni (kas) powinno być najpierw wystąpienie do organu nadzoru o wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na połączenie na podstawie przepisu art. 74a ust. 1 ustawy o skok, a dopiero po uzyskaniu takiego zezwolenia - podjęcie stosownych uchwał o połączeniu, o których mowa w art. 96 ustawy Prawo spółdzielcze. Sąd nie podziela tej oceny, stojącej w wyraźnej sprzeczności z wykładnią językową i systemową art. art. 74a ust. 1 ustawy o skok, a odwołanie się przez skarżącą do analogi z art. 124 ust. 1 ustawy Prawo bankowe uważa za chybione. Akurat ten przepis Prawa bankowego nie wnosi, w ocenie Sądu, żadnych nowych argumentów do sprawy.

W konsekwencji Sąd podzielił ocenę KNF, że planowane połączenie w przypadku jego zrealizowania, prowadziłoby do naruszenia przepisów prawa (tj. art. 73 ust. 3 ustawy o skok w zw. z art. 96 i w zw. z art. 97 pkt 2 ustawy Prawo spółdzielcze) oraz naruszenia bezpieczeństwa środków gromadzonych w kasie biorącej udział w połączeniu (S.). Zaszły zatem obligatoryjne wyżej wskazane przesłanki odmowy wydania zezwolenia na połączenie kas, określone w art. 74a ust. 2 ustawy o skok.

Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisów art. 7, art. 9 oraz art. 77 § 1 kpa. W szczególności Sąd nie widzi podstaw do zarzutu zaniechanie przeprowadzenia i przedstawienia przez KNF jakichkolwiek analiz dotyczących możliwego negatywnego wpływu braku zgody na połączenie (oraz będących konsekwencją tego braku dalszych działań organu nadzoru wobec W.) na stabilność finansową i bezpieczeństwo oszczędności zgromadzonych w innych kasach niż kasa przejmowana. To nie KNF jest zobowiązana do przeprowadzenia tego rodzaju analiz; obowiązek ten obciążą raczej stronę skarżącą. Sąd stwierdził też, że K., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie uzasadniła, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.