Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 799/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art14.art 145§1 pkt 1 lit.1,DzU Nr 153 poz 1270
journal: Dz.U. 1998 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2005r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] r., w przedmiocie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie II. zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 33g ust. 1, 3 i 4, 36 ust. 1, 43 ust. 1 i 2a, 47a ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego zmienił w części decyzję własną z dnia [...] poprzez zmianę wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka [...] w rodzinie zastępczej [...] na kwotę [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rodzina zastępcza otrzymywała pomoc pieniężną na dziecko w wysokości 60% kwoty bazowej, o której mowa w art.33g ust 4 cytowanej ustawy o pomocy społecznej. Wysokość przedmiotowej pomocy ustalono, uwzględniając: wiek, stopień rozwoju, a także stan zdrowia dziecka kwalifikujący na podstawie odrębnych przepisów do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. Na podstawie decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] . ustalono, że uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego, przysługujące rodzinie zastępczej z tytułu opieki nad [...] , wygasły z dniem [...] . W związku z tym organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego miał ustalić, czy z tytułu opieki nad dzieckiem nadal przysługuje rodzinie zastępczej zasiłek pielęgnacyjny oraz ściśle związana z nim wysokość pomoc na pokrycie części kosztów utrzymania dziecka.

Strony nie dostarczyły organowi I instancji dowodu, świadczącego o uzyskaniu uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad [...] . Organ ustalił także, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o odmowie zaliczenia [...] do niepełnosprawności, co zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 1998 r. Nr 102, poz.651 z późniejszymi zmianami) uniemożliwiło uzyskanie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego.

Nastąpiła istotna zmiana w sytuacji dochodowej, otrzymującej świadczenia społeczne rodziny zastępczej co stanowiło podstawę do zmiany decyzji na niekorzyść strony, bez jej zgody. W tej sytuacji pomoc pieniężną, do której ma prawo rodzina zastępcza Państwa [...] z tytułu opieki nad dzieckiem ustalono, na. 40% podstawy, o której mowa w art.33g ust 2 ustawy o pomocy społecznej.

Nadto w uzasadnieniu organ podał, że rodzina zastępcza w niniejszej sprawie zachowuje prawo do podwyższenia przedmiotowego świadczenia o 10 % kwoty podstawy, w czasie gdy sprawuje opiekę nad dzieckiem osobiście, tj. w czasie kiedy dziecko nie przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] ponieważ nie zgadza się z ograniczeniem do 40 % kwoty bazowej świadczenia za bezpośrednią opiekę nad dzieckiem niespokrewnionym - [...] . Wyraził także protest przeciw wiązaniu wysokości świadczeń na dofinansowanie rodziny zastępczej z dochodami rodziców zastępczych. Strona podniosła także, że dziecko przebywa w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym przez 100 godzin w tygodniu tj. 4 dni i 4 godziny, natomiast ustawa o pomocy społecznej przewiduje odmowę przyznania pomocy pieniężnej dopiero gdy dziecko przebywa w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym co najmniej 5 dni w tygodniu czyli 120 godzin. W ocenie strony przyznanie zasiłków pielęgnacyjnych powinno się wiązać z wiekiem dziecka, a nie z środkami w budżecie. Przez krótki okres czasu ograniczono o 100 % środki na dofinansowanie rodziny zastępczej [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] roku Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie utrzymało ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. ,,o zmianie ustawy o funduszu alimentacyjnym, ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych i..." (Dz. U. nr 154, poz. 1790), którym wprowadzono zmiany w przepisach dotyczących przyznawania uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych... - zasiłek pielęgnacyjny przysługuje dziecku w wieku do lat 16 w przypadku uznania dziecka za niepełnosprawne. Z dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji wynika, że właściwy ds. orzekania o niepełnosprawności organ - Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] r. odmówił zaliczenia B. K. do osób niepełnosprawnych, co świadczy o tym, że [...] nie jest uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego. W tym stanie faktycznym pomoc pieniężna na dziecko przebywające w rodzinie zastępczej Państwa [...] zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rodzin zastępczych, otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny wynoszący dotąd 60 % podstawy wymiaru nie przysługuje,

Zdaniem Kolegium rodzinie tej przysługuje pomoc w podstawowej wysokości wynoszącej 40 % kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej, czyli aktualnie kwoty [...] zł. Zatem przysługująca stronie pomoc wynosi [...] zł. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów "w sprawie rodzin zastępczych" rodzina zastępcza sprawuje opiekę nad powierzonym jej dzieckiem osobiście, z wyjątkiem przypadku, gdy okresowo z powodów zdrowotnych lub losowych nie może sprawować opieki osobiście albo, gdy dziecko okresowo przebywa w szczególności w sanatorium, szpitalu, placówce resocjalizacyjnej, domu pomocy społecznej, ośrodku szkolno-wychowawczym w tym specjalnym, internacie, bursie lub stancji. Dziecko powierzone opiece odwołującego się i jego żony przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Policach, zatem nie można uznać, że rodzina zastępcza sprawuje aktualnie osobistą opiekę nad dzieckiem. Wywody odwołania w tej kwestii organ uznał za chybione, ponieważ nie dotyczą przedmiotowego rodzaju pomocy i nie mają wpływu na wynik sprawy.

Równocześnie Kolegium wyjaśniło, że wysokość pomocy pieniężnej nie jest związana z wysokością dochodu rodziny, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej, lecz wpływ na wysokość tej pomocy ma samo uprawnienie (bądź jego brak) do zasiłku pielęgnacyjnego. Utrata prawa do zasiłku pielęgnacyjnego świadczy nie tylko o zmianie sytuacji dochodowej ale także osobistej, co stanowiło podstawę prawną do zmiany decyzji ostatecznej organu I instancji z dnia [...] W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] podtrzymał zarzuty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. Dziecko od wczesnego dzieciństwa jest upośledzone i wymaga szczególnej uwagi, zaangażowania środków w jej nauczanie, wychowanie i przystosowanie w przyszłości do samodzielnego życia. Nadto w piśmie z dnia [...] . skarżący oświadczył, że jego zdaniem zarówno decyzja organu I jak i II instancji pozbawia jego bezpośredniej opieki nad dzieckiem lub jej nie uznaje. Skarżący podał, że to on odpowiada za dziecko i na nim spoczywa obowiązek zaspokajania potrzeby życiowych dziecka. Uważa, także że pozbawiając go tej opieki należy określić, kto tę opiekę ma sprawować .

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skarżący na rozprawie oświadczył, iż przedmiotem jego skargi jest 10% dodatek z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Powołał się także na wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] . zmieniający orzeczenie o stopniu niepełnosprawności [...] .

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm). w miejsce, Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Rozpoznając skargę [...] Sąd uznał, iż jest ona zasadna jednakże z innych przyczyn niż podnoszonych w skardze.

Podstawą zmiany wysokości pomocy pieniężnej przyznanej Państwu [...] na częściowe pokrycie kosztów utrzymania [...] jest art. 33g ust 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem przy ustaleniu wysokości pomocy należy wziąć pod uwagę wiek dziecka, stopień rozwoju oraz stan zdrowia dziecka kwalifikujący na podstawie odrębnych przepisów do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Świadczenie w wysokości 60 % kwoty bazowej stosownie do § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. nr 120, poz. 1284) przyznaje się w przypadku opieki na dzieckiem, wieku powyżej 7 lat, które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny.

Organ wydając nowa decyzję brał pod uwagę, iż utraciła ważność decyzja Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] ., którą przyznano na rzecz [...] uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego do dnia [...] r. Organ I instancji miał zatem podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego aby ustalić, czy od dnia [...] . nadal przysługuje zasiek pielęgnacyjny, co rzutuje na wysokość przyznawanej pomocy na pokrycie części kosztów utrzymania dziecka.

Organ ustalił, iż Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie w dniu [...] . o odmowie zaliczenia [...] do osób niepełnosprawnych. Powołując się na treść art. 14 ust 3 pkt 12 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) organ wskazał, iż uniemożliwia to uzyskanie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego i tym samym wpływa na podjęcie decyzji o zmianie wysokości pomocy pieniężnej na niekorzyść strony w wysokości 40 % podstawy wyrażonej w art. 33g ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.

Jednakże jak wynika z akt sprawy, że orzeczenie Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności nie było prawomocne w dniu wydania decyzji o zmianie wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania [...] . [...] skorzystał bowiem z przysługujących środków odwoławczych. Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który rozpatrywał odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnospraw [...] B. K. ostatecznie wyrokiem z [...] zaliczył ją do osób niepełnosprawnych począwszy od wczesnego dzieciństwa do dnia [...] Wyrok ten jest prawomocny.

W tych okolicznościach występuje w ocenie Sądu podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania [...] przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. bowiem wysokość tej pomocy pieniężnej został ustalona w oparciu o orzeczenie Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności, które zostało zmienione orzeczeniem Sądu.

Stosownie do art. 145 ust. § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględni skargę na decyzję poprzez jej uchylenie w całości bądź w części, jeżeli stwierdzi ze zachodzi w sprawie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna ustalająca wysokość pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka [...] w rodzinie zastępczej, wysokość pomocy pieniężnej został ściśle określona w cytowanej ustawie o pomocy społecznej oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 września 2001r. w sprawie rodzin zastępczych.

Stosownie do art. 33 g ust.3 rodzina zastępcza, o której mowa w art. 33e ust.1 pkt 2 i 3 otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10% kwoty, o której mowa w ust.4, z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.

Przepis § 5 cyt. rozporządzenia w sprawie rodzin zastępczych ustala zasady, że rodzina zastępcza sprawuje opiekę nad powierzonym jej dzieckiem osobiście i wyjątki od tej zasady stanowiąc, że rodzina zastępcza nie sprawuje opieki osobiście m.innymi gdy dziecko okresowo przebywa w ośrodku szkolno-wychowawczym.

Skoro z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organu wynika, że [...] przebywa okresowo w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w zasadnie organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw prawych do zwiększenia pomocy pieniężnej o 10% na podstawie art. 33g ust.3.

Powyższe stwierdzenie dokonane w postępowaniu administracyjnym do ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej nie mają wpływu na zakres obowiązku i prawa wykonywania bieżącej pieczy nad osobą małoletniego umieszczonego w rodzinie zastępczej, które określa art. 1211 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.