Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1486/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji uwzględniając skargę 1 skarżącego, oddalono skargę  2-go skarżacego
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 1,2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. a, art.151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1486/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r., sprawy ze skarg W. K. i E. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 9 lipca 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. I. uwzględniając skargę W. K. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. oddala skargę E. L., III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej W. K. koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

.Sygn. akt I SA/Kr 1486/15

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 19 lutego 2015 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] ustalił W. K. i E. L. podatek od nieruchomości za rok 2015 w kwocie 1.266,00 zł.

Organ I instancji określił także terminy płatności i wysokość poszczególnych rat podatku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wysokość zobowiązania podatkowego ustalono na podstawie złożonego formularza "informacji o nieruchomościach osób fizycznych" oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. Następnie organ I instancji przedstawił szczegółowy sposób wyliczenia podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., wskazując, że podatkiem objęto działkę grunty pozostałe tj. działkę nr [...] o powierzchni 382 m2 oraz budynek o powierzchni użytkowej 141 m2 zakwalifikowany do tzw. budynków pozostałych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. K. kwestionując zasadność ustalenia podatku również dla niej, skoro jedynym użytkownikiem całości budynku i gruntu przy ul. [...] jest E. L. Odwołująca podniosła, że od roku 1997 r. samoistnym posiadaczem opodatkowanej nieruchomości jest wyłącznie E. L., który nie dopuszcza odwołującej do użytkowania nieruchomości. W związku z powyższym odwołująca stanęła na stanowisku, że podatek powinien zostać ustalony wyłącznie w stosunku do E. L., jako samoistnego posiadacza nieruchomości. W piśmie z dnia 10 czerwca 2015 r. W. K. uzupełniła swoje odwołanie i wyjaśniła, że nie może korzystać ze prawa własności do nieruchomości ze względu na postawę drugiego współwłaściciela – E. L. i jego syna L. L., którzy nie wpuszczają jej na teren posesji. Odwołująca zaznaczyła, że obecnie nie jest w stanie powiedzieć co się dzieje na nieruchomości. Zdaniem odwołującej E. L. w roku 2014 dobudował przybudówkę do budynku i utwardził część działki.

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 lutego 2015 r. złożył również drugi współwłaściciel opodatkowanej nieruchomości - E. L. Autor odwołania podniósł, że podwyższenie podatku z kwoty 101,00 zł w roku 2012 r. do kwoty 1.266,00 zł w roku 2015 r. jest niezrozumiałe, gdyż budynek nie zmienił swojej funkcji mieszkalnej. W budynku na parterze mieszka syn odwołującego, który jest tam zameldowany od 2011 r. Na poparcie swoich twierdzeń E. L. przedłożył zaświadczenie o czasowym zameldowaniu syna w budynku przy ul. [...] w K. Odwołujący wskazał także, że budynek zawsze był mieszkalny, a obecnie w tym celu wykorzystywana jest część parterowa, a mieszkania na wyższej kondygnacji są puste. Stwierdził, że nigdy nie przekwalifikował pomieszczeń na cele użytkowe. W ocenie E. L. zmiana funkcji budynku w dokumentacji geodezyjnej została wprowadzona z urzędu w związku z rozpoczęciem przez niego działalności gospodarczej w roku 2000. W związku z powyższym odwołujący stwierdził, że po wyrejestrowaniu działalności w roku 2013 r. w ewidencji gruntów i budynków powinna zostać przywrócona funkcja mieszkalna budynku. Ponadto E. L. nie zgodził się z powierzchnią działki przyjętą przez organ I instancji do podstawy opodatkowania i wyjaśnił, że działka ma 349 m2, co wynika z treści decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia 30.12.1987 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 lipca 2015 r. znak: [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organ I instancji.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. dalej u.p.o.l.), art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 520, ze. zm.), uchwały Rady Miasta Krakowa nr XCII/1357/13 z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Małop. z dnia 12.12.2013 r. poz. 7429), art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. tj. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej O.p.).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył na wstępie regulację art. 2, art. 4 ust.1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 6 u.p.o.l., a także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 520, ze zm.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Wskazano, że E. L. i W. K. są współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 382 m2 położoną w K. przy ulicy [...] zabudowanej budynkiem, składającym się z dwóch części - czterokondygnacyjnej i dwukondygnacyjnej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. E. L. w informacji o nieruchomościach osób fizycznych złożonej w październiku 2011 r. zadeklarował, że przedmiotowy budynek ma pow. 141 m2. Powierzchnia użytkowa budynku na poziomie 141 m2 została potwierdzona również przez organ podatkowy na podstawie wizji lokalnej z dnia 11 maja 2011 r. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowody wskazuje, że E. L. miał zawieszoną działalność gospodarczą od 31 października 2011 r., a w dniu 6 grudnia 2013 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej.

Kolegium wskazało następnie, że w rozpoznawanym przypadku kwestią sporną jest kwalifikacja budynku położnego na działce nr [...] dla celów podatkowych i ustalenie czy w roku 2015 r. przedmiotowy budynek był budynkiem mieszkalnym w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ II instancji podkreślił, że w latach ubiegłych E. L. w składanych informacjach o nieruchomościach deklarował, że sporny budynek pełnił funkcję mieszkaniową. W konsekwencji budynek przy ul. [...] w K. był opodatkowywany stawką podatku właściwą dla budynków mieszkalnych. W roku 2014 r. organ I instancji prowadząc postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru podatku należnego od posesji przy ul. [...] w K. ustalił, że przedmiotowy budynek nie jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalny, lecz jako handlowo-usługowy. Kolegium oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie podkreśliło, iż omawiany budynek został oznaczony na mapie ewidencyjnej jako budynek handlowo-usługowy o symbolu "h". Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania w takim przypadku stanowi powierzchnia użytkowa budynku. Stawki podatku wynikają z uchwały rady gminy, podjętej na podstawie kompetencji określonych w art. 5 u.p.o.l. W przepisie tym upoważniono rady gmin, m.in. do różnicowania stawek podatku dla budynków mieszkalnych i pozostałych. Powyższe zróżnicowanie kategorii budynków prowadzi do konieczności przyporządkowania właściwej stawki podatku według rodzaju budynku opodatkowywanego. Istotne w tym zakresie są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w tej ewidencji. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym dokumentem stanowiącym źródło informacji wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym. Decydujące znaczenie dla obciążenia podatkiem ma więc klasyfikacja budynku uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji. Równocześnie organ odwoławczy zaznaczył, iż ustalając stan faktyczny sprawy i dokonując wymiaru podatku organy podatkowe z uwagi na zasadę praworządności (art. 120 Ordynacji podatkowej), nie mogły więc przyjąć danych odmiennych niż wykazane w ewidencji. Jedynie w sytuacji, gdy dany budynek nie został ujęty w ewidencji budynków, istotną cechą, która przesądza o jego zakwalifikowaniu do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie tego budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, stałego zamieszkiwania jako jego podstawowej funkcji (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 5/10, z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 8/13). W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie ewidencja prowadzona przez starostę jednoznaczne wskazuje natomiast na funkcje budynku stanowiącego współwłasność E. L. i W. K. W związku z tym do opodatkowania tych budynków przyjęto stawkę podatku przewidzianą dla rodzaju budynków wynikających z tej ewidencji.

Odnosząc się do twierdzeń E. L. zawartych w odwołaniu, Kolegium podkreśliło, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji budynków może odbyć się w odpowiednim do tego trybie. Trybem tym nie jest postępowanie wymiarowe w sprawie podatku od nieruchomości. Kolegium podkreśliło zarazem, iż chcąc podważyć zapisy ewidencji skarżący powinni wszcząć procedurę jej zmiany u organu prowadzącego ewidencję.

Biorąc pod uwagę powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji właściwie uwzględnił zapisy ewidencji gruntów i budynków, z której to wynika, że budynek położony na działce nr [...] przy ul. [...] w K. od dnia 1 stycznia 2015 r. figurował w tej ewidencji jako niemieszkalny, handlowo-usługowy. W ocenie organu odwoławczego z uwagi na fakt, iż E. L. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej budynek należało opodatkować stawką właściwą jak dla budynków pozostałych.

W dalszej kolejności wskazano, że stawki podatku od nieruchomości zostały określone w przepisach uchwały Rady Miasta Krakowa nr XCII/1357/13 z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Stawka od "gruntów pozostałych" w wysokości 0,46 zł od 1 m2 powierzchni, co dało kwotę 175,72 zł (0,46 x 382); stawka od "budynków lub ich części pozostałych" w wysokości 7,73 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, co dało kwotę 1089,93 zł (7,73 x 141). Kolegium zaznaczyło, że z mocy art. 63 § 1 O.p., kwoty podatków zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Zatem podatek należny od współwłaścicieli działki nr [...] wyniósł 1.266,00 zł.

Odnosząc się natomiast do treści odwołania W. K., Kolegium wyjaśniło, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli nieruchomości. Organ uznał zatem, że twierdzenia W. K. o samoistnym posiadaniu przedmiotu opodatkowania przez E. L. nie mogą w niniejszej sprawie stanowić podstawy do zakwestionowania ustaleń organu I instancji co do kręgu podatników i prowadzić do uznania E. L. za jedyną osobę zobowiązaną do opłacania podatku od nieruchomości należnego od posesji przy ul. [...] w K., zgodnie z art. 3 ust 3 u.p.o.l. Rozwijając powyższe Kolegium wskazało, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego reguła przewidziana w art. 3 ust. 3 u.p.o.l. nie obejmuje jednakże swym zakresem - zaistniałej na gruncie rozpatrywanej sprawy - sytuacji, w której opodatkowana nieruchomość jest przedmiotem współwłasności i znajduje się we władaniu współwłaścicieli. Kolegium wskazało w tym zakresie na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06. W wyroku tym stwierdzono, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podkreślono, że ustanowienie solidarnego obowiązku zapłaty podatku oznacza, że każdy ze współwłaścicieli będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty (por. art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego oraz L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny, leśny., Wyd. Prawn. C.H. Beck Warszawa 2005, str. 185).

Niezależne od siebie skargi na powyższą decyzję Kolegium wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. L. oraz W. K.

E. L. zarzucił w swojej skardze, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym sprawy w zakresie przedmiotu opodatkowania.

W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2016 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, podniósł, że organ podatkowy wydając zaskarżoną decyzję ustalił, że budynki mają charakter "budynków pozostałych", a nie mają charakteru budynku mieszkalnego. Takie twierdzenie jest w ocenie pełnomocnika niezgodne ze stanem faktycznym sprawy oraz twierdzeniami skarżącego E. L., które to twierdzenia nie zostały w żaden sposób zweryfikowane, jak również z innymi zalegającymi w aktach sprawy dokumentami urzędowymi, które potwierdzają charakter nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że z protokołu oględzin z dnia 11 maja 2011 r. dokonanych przez organ podatkowy wynika, że budynek przy ul. [...] ma charakter mieszkalny. Najdalej idącym dowodem na mieszkalny charakter budynku ma natomiast potwierdzenie zameldowania syna skarżącego L. L. w przedmiotowej nieruchomości. Analiza tego dokumentu wskazuje, w sposób oczywisty, że przedmiotowy budynek jest zamieszkiwanym i że to zamieszkiwanie nie ma charakteru okazyjnego, lecz stały, bowiem budynek zamieszkiwany jest co najmniej od roku 2011. W związku z powyższym podniesiono, że na podstawie art. 194 § 3 O.p. organ podatkowy powinien przeprowadzić stosowne, wskazane wyżej dowody i na nich oprzeć swoją decyzję, wymierzając podatek dla nieruchomości jako budynku mieszkalnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Z kolei W. K. podniosła w swojej skardze, że od 1997 roku jedynym posiadaczem i użytkownikiem nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. jest E. L. Z tego też względu to wyłącznie E. L. powinien być obciążony podatkiem od nieruchomości.

Skarżąca podniosła, że nie może w żaden sposób korzystać ze swojej części własności, ponieważ E. L. nie dopuszcza jej na teren posesji. Wskazała, że została wyzuta ze swojego prawa do użytkowania swojej części. Zaznaczyła, że w sprawie nie chodzi tylko o relacje między współwłaścicielami, czy spór o korzystanie z nieruchomości jak dowodzi Kolegium. W sprawie nie ma także zastosowania stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które Kolegium się powołuje, a to z tego względu, że skarżąca nie jest we władaniu nieruchomości. Skarżąca zwróciła uwagę, że Kolegium w swojej decyzji z dnia 30 września 2011 r. wskazuje na E. L. jako jedynego posiadacza nieruchomości.

Skarżąca powołała orzeczenia sądowe wskazujące na inny sposób uregulowania kwestii opodatkowania nieruchomości (m.in. wyrok z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1019/11, czy też z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1366/13), niż przyjęty przez Kolegium.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy i powodującym konieczność wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii klasyfikacji przedmiotowego budynku położonego przy ul. [...] w K. (działka nr [...]) dla celów podatkowych, stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy Kolegium prawidłowo przyjęło dla przedmiotowego budynku stawkę właściwą dla "budynków pozostałych" o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., opierając się w tym zakresie na danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków.

Wyjaśnić należy, że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., stawki podatku od nieruchomości w przypadku przedmiotu opodatkowania jakim są grunty i budynki, są zróżnicowane w zależności od ich funkcji, a w szczególności od tego, czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawodawca w art. 5 ust. 2 u.p.o.l. wyodrębnił stawki dla budynków: mieszkalnych (a), związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (b), zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (c), związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (d), oraz pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (e).

Zgodnie z kolei z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520, ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika z ustaleń organów obu instancji, przedmiotowy budynek od dnia 1 stycznia 2015 r. figurował w ewidencji gruntów i budynków jako niemieszkalny - handlowo-usługowy. Ponieważ, jak ustalono, E. L. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, budynek prawidłowo opodatkowano stawką właściwą dla budynków pozostałych.

W tym miejscu podkreślić należy, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym, a organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Dodać należy, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego E. L. dotyczącego błędnej klasyfikacji budynku, wyjaśnić należy, że prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w ewidencji gruntów i budynków nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien sam wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a następnie - w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń - na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 174/15). Do czasu jednakże przedstawienia skutecznego przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków, nie ma możliwości zmiany sposobu opodatkowania na inny, niż wynikający z treści ewidencji, będącej kluczowym i równocześnie wiążącym źródłem informacji branych pod uwagę przez organ przy wymierzaniu podatku od nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie dane zawarte w ewidencji były wystarczające do określenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a klasyfikacja nieruchomości, na którą powołały się organy podatkowe w niniejszym postępowaniu podatkowym, nie pozostaje w sprzeczności z treścią jakiegokolwiek innego dokumentu urzędowego. Skarżący nie przedłożył bowiem przed organem podatkowym żadnego skutecznego przeciwdowodu.

Przechodząc teraz do przyczyny uchylenia kontrolowanych w sprawie decyzji wskazać należy na wadliwe zastosowanie przez organy prowadzące postępowanie art. 3 ust. 3 u.p.o.l.

Organy przyjęły bowiem, że podatnikami są oboje skarżący będący współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Kolegium odnosząc się do twierdzeń skarżącej W. K. podniesionych w odwołaniu, a dotyczących pozbawienia jej faktycznego władania nieruchomością przez drugiego współwłaściciela i w konsekwencji samoistnego posiadania nieruchomości przez E. L., przyjęło, że okoliczność ta nie może stanowić podstawy do zmiany kręgu podatników i uznania, że tylko E. L. jest osobą zobowiązaną do zapłaty podatku.

Powyższe stanowisko Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę uznaje za błędne.

Przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Odnosząc się do poglądów prezentowanych w omawianej tematyce przez Sąd Najwyższy stwierdzić należy, że możliwe jest samoistne posiadanie udziału przez innego współwłaściciela nieruchomości. Otóż w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt V CSK 269/12, czy też z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt III CSK263/12 (dostępne na stronie: www.sn.pl) stwierdzono, że "samoistne posiadanie w zakresie udziału innego współwłaściciela, które może doprowadzić do zasiedzenia tego udziału, wymaga ujawnienia woli wyjścia poza własne prawa i wkroczenia w zakres zastrzeżony dla innego uprawnionego. Wykazanie aktywności potwierdzającej wolę wyłączenia innych współwłaścicieli od posiadania wymaga więc przeprowadzenia pozytywnego dowodu przez współwłaściciela posiadającego rzecz, a nie powołania się na domniemanie prawne". Przyjęto także, że "zasiedzenie w stosunku do innych, czy pozostałych współwłaścicieli jest dopuszczalne. Jedną z przesłanek takiego nabycia jest samoistne nieprzerwane współposiadanie nieruchomości wspólnej. Może tu wchodzić w rachubę samoistne posiadanie całości takiej rzeczy przez wnioskodawcę. Władanie rzeczą jak jedyny właściciel tj. z wyłączeniem innych osób, wyłącza możliwość posiadania pełnego prawa własności przez kilka osób, gdyż pełnia władztwa jednej osoby wyklucza takie samo władztwo innej osoby". Sąd Najwyższy stwierdził także, że "zmiana charakteru posiadania zależnego współwłaściciela nieruchomości w częściach ułamkowych w odniesieniu udziałów pozostałych (np. gdy współwłaściciel administruje, bądź zarządza rzeczą imieniem pozostałych) w posiadanie samoistne (np. gdy włada rzeczą wspólną tak jakby był współwłaścicielem i dalszych udziałów, a więc we własnym imieniu i niezależnie od woli pozostałych), powinno nastąpić w sposób widoczny dla dalszych współwłaścicieli. Takie wymaganie uzasadnił bezpieczeństwem stosunków prawnych i ochroną własności, która byłaby narażona na uszczerbek, gdyby współwłaściciel uprawniony do współposiadania całości mógł łatwo doprowadzić do utraty praw pozostałych współwłaścicieli, powołując się tylko na zmianę swej woli, a więc jedynie elementu subiektywnego".

Kierując się powyższymi uwagami stwierdzić należy, że możliwa jest sytuacja w której określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nastąpi w stosunku do jednej i tej samej osoby, która w części będzie

podatnikiem tego podatku jako właściciel (współwłaściciel) posiadanego udziału, a w części jako samoistny posiadacz pozostałej części nieruchomości.

Zaprezentowany powyżej pogląd znajduje szerokie odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Wskazać tu można na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1019/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Bk 58/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 577/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 983/07, czy też Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1366/13.

W powołanych orzeczeniach akcentuje się, że wprowadzenie przepisu art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi swoistą normę kolizyjną, rozstrzygającą, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest jej właścicielem, to on, a nie właściciel, pozostaje zobowiązany do zapłaty podatku od danej nieruchomości. Inaczej rzecz ujmując właściciel przestaje być podatnikiem podatku od nieruchomości wówczas, gdy można uznać, że przedmiot podatku od nieruchomości znajduje się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela pogląd, że przyjęte rozwiązanie należy ocenić jako sprawiedliwe, ponieważ to posiadacz samoistny, a nie właściciel, sprawuje faktyczne władztwo nad nieruchomością, może ją użytkować i uzyskiwać z tego tytułu przychody i innego rodzaju korzyści. Mając na uwadze treść art. 3 ust. 1 u.p.o.l., oznacza to jednocześnie, że właściciel danej nieruchomości będzie zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości tylko wtedy, gdy pozostaje on równocześnie jej samoistnym posiadaczem (tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem). Stanowisko to znalazło potwierdzenie także w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W uchwale z dnia 6 września 1995 r., sygn. akt W 20/94 (opubl. OTK 1995/1/6), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie daje podstaw do wyboru podatnika przez organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości, przesądzając jednocześnie, że w sytuacji gdy samoistny posiadacz nie jest właścicielem nieruchomości, obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu.

Zgodnie z art. 336 ustawy z 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.) posiadaczem samoistnym jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy, to jest faktyczna władza (corpus possessionis) i wola wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi hebendi), przy czym w przypadku posiadacza samoistnego jest to władztwo nad rzeczą wykonywane dla siebie tak jak właściciel, to jest wykonywanie wszelkich praw jak właściciel, z wyłączeniem dopuszczenia właścicielskiego władztwa nad rzeczą dla innych osób.

W większości przypadków posiadaczem samoistnym jest prawowity właściciel. Może jednak zaistnieć sytuacja, w której daną rzeczą faktycznie włada jak właściciel osoba niebędąca właścicielem.

Mając na uwadze treść art. 3 ust. 3 u.p.o.l., ustalenie tego, w czyim posiadaniu znajduje się faktycznie przedmiotowa nieruchomość ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zwłaszcza w kontekście podnoszonych przez skarżącą twierdzeń, że została ona wyzuta z posiadania nieruchomości. Co więcej, zauważyć należy, że twierdzenia skarżącej nie zostały podważone przez drugiego współwłaściciela, nie zaprzeczył im także organ prowadzący postępowanie, uznając jedynie, że spory między współwłaścicielami, co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Rozpoznając sprawę ponownie organy zobowiązane będę zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zmierzające do jednoznacznego ustalenia, czy skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości, jest równocześnie, w zakresie posiadanego udziału, jej współposiadaczem samoistnym, czy też została ona pozbawiona posiadania przez drugiego współwłaściciela.

W sytuacji bowiem gdy właściciel nieruchomości nie jest równocześnie jej samoistnym posiadaczem, a jak sugerują okoliczności przedmiotowej sprawy, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia, organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości nie ma podstaw do wyboru podatnika, gdyż obowiązek podatkowy w tym zakresie będzie ciążył wyłącznie na samoistnym posiadaczu nieruchomości, a zatem w tym przypadku na jednym ze współwłaścicieli tej nieruchomości E. L.

Końcowo nadmienić należy, że przywołany przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 1748/06 był o tyle nieadekwatny do realiów rozpoznawanej sprawy, że wyrok ten zapadł w stanie faktycznym, w którym współwłaściciele władali nieruchomością.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uwzględniając skargę W. K., działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł w pkt I wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W pkt II wyroku Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę E. L. Zauważyć należy, że argumenty podnoszone przez skarżącego koncentrowały się na błędnym zaklasyfikowaniu nieruchomości, a w związku z tym błędnym wyliczeniu kwoty podatku od nieruchomości. Jak wskazano na wstępie niniejszych rozważań podstawa opodatkowania została przez organy obu instancji prawidłowo ustalona, podobnie sporny budynek został prawidłowo - zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków oraz stanem faktycznym sprawy- zaklasyfikowany do kategorii "budynków pozostałych" o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały również stawkę podatku właściwą dla danego rodzaju nieruchomości. Zarzuty skarżącego kwestionujące więc sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego są zatem całkowicie bezzasadne.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej W. K. orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt III).

Rozpoznając sprawę ponowienie organy administracji zobligowane będą do uwzględnienia przedstawionych powyżej wskazań Sądu, co do dalszego postępowania, stosowanie do treści art. 153 p.p.s.a.