Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 772/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Planowanie przestrzenne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 5 grudnia 2005 r., Nr XXVII/192/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2005 r. Rada Gminy Komprachcice podjęła na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) uchwałę Nr XXVII/192/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Komprachcicach w rejonie ulicy Krzyżowej. W § 1 ust. 1 uchwały postanowiono, że plan obejmuje teren, którego granice wyznaczają: od strony północnej - granica wsi Osiny, od strony południowej - ul. Krzyżowa, od strony zachodniej - działka nr ewid. 771 i od strony wschodniej - działki nr ewid. 745 i 746. Natomiast granice terenu objętego planem określone są na rysunku w skali 1:2.000, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej uchwały (§ 1 ust. 2 uchwały). W rozdziale 2 - Przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów, w § 6 ust. 1 uchwały określono, że wyznacza się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - MN - z obiektami towarzyszącymi i zielenią towarzyszącą, obejmujące teren planowanego osiedla.

Pismem z dnia 8 marca 2011 r., skierowanym do Wójta Gminy Komprachcice i Rady Miejskiej Komprachcice, które wpłynęło do organu w dniu 9 marca 2011 r., J. K. wezwał do zmiany powyższej uchwały poprzez usunięcie niezgodności pomiędzy częścią opisową planu zagospodarowania przyjętego uchwałą z dnia 5 grudnia 2005 r., a częścią rysunkową, stanowiącą załącznik do planu oraz domagał się objęcia planem działek o nr a i b k.m. [...], położonych we wsi [...], będących własnością skarżącego.

W piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. Zastępca Wójta Komprachcic poinformował J. K., że sprawa powinna zostać załatwiona przez Radę w formie uchwały, a najbliższa sesja Rady, zgodnie z planem na rok 2011, odbędzie się w miesiącu maju. Ponadto pouczył skarżącego o treści art. 35 § 5 K.p.a., który w ocenie organu ma zastosowanie w sprawie. Uznał, że w sprawie zachodzi usprawiedliwione opóźnienie, o którym mowa w przywołanym przepisie, a więc termin do załatwienia sprawy zostaje ex lege przedłużony o okres do najbliższej sesji Rady.

Następnie, pismem z dnia 23 maja 2011 r. Wójt Gminy przesłał J. K. podjętą na sesji w dniu 19 maja 2011 r. uchwałę Nr [...] Rady Gminy Komprachcice w sprawie zajęcia stanowiska wobec wezwania Rady Gminy Komprachcice do usunięcia naruszenia prawa. Powyższa korespondencja została doręczona J. K. - do rąk syna R. K. - w dniu 25 maja 2011 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy. W § 1 tej uchwały postanowiono o uznaniu wezwania J. K. za nieuzasadnione. Uzasadniając zajęte stanowisko Rada Gminy argumentowała, że brak jest interesu prawnego i faktycznego po stronie skarżącego do żądania zmiany planu, a działki skarżącego nr a i b decyzją Wójta Gminy z dnia 17 stycznia 2011 r. stały się terenem przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Ponadto po stronie Gminy nie ma obowiązku sporządzenia planu lub jego zmiany. Powyższe działki nie były objęte planem (zmianą) zgodnie z uchwałami z dnia 27 maja 1994 r. Natomiast skarżący na etapie uchwalania planu nie zgłosił żadnych zarzutów i protestów, pomimo przysługującego mu w tym zakresie uprawnienia.

Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. (wpływ do organu w dniu 20 czerwca 2011 r.) J. K. złożył za pośrednictwem Rady Gminy Komprachcice do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady z dnia 5 grudnia 2005 r., Nr XXVII/192/05, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub niezgodności z prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nadużycie władztwa planistycznego, a w konsekwencji ograniczenie uprawnień skarżącego. J. K. podniósł także zarzut naruszenia procedury planistycznej, w tym przepisu art. 8 i art. 17 - 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Uzasadniając stawiane zarzuty skarżący wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi wyczerpał wymagany tryb zaskarżenia, gdyż wezwał Gminę do usunięcia naruszenia prawa poprzez objęcie zakwestionowanym planem dwóch działek stanowiących jego własność. Dalej wskazał na wówczas prezentowaną argumentację, podając m.in., że jest właścicielem działek o nr a i b k. m. [...] położonych we wsi [...] i w latach 90-tych uzyskał zgodę Wojewody Opolskiego na przeznaczenie tych działek na cele nierolnicze i nieleśne. Ponadto zgodnie z uchwałą Rady Gminy Komprachcice z nia 27 maja 1994 r., Nr [...], wyrażono zgodę na przeznaczenie w/w działek na cele nierolnicze z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Natomiast w ubiegłym roku uzyskał od Wójta Gminy informację, że przedmiotowe działki nie są objęte aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, co więcej, nie zostały wyłączone spod produkcji rolnej. Podniósł, że jego działki jako jedyne na tym terenie nie zostały objęte planem. Dalej skarżący przypomniał, że uchwałą z dnia 19 maja 2011 r., Nr [...], Rada Gminy Komprachcice odmówiła usunięcia naruszenia prawa wskazując w pierwszym rzędzie, że skarżący nie ma interesu prawnego i faktycznego w domaganiu się usunięcia naruszenia prawa, albowiem w odniesieniu do tych działek wydana została na wniosek skarżącego decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której to decyzji przeznaczono jego działki pod budownictwo mieszkaniowe, zgodnie z wnioskiem. Gmina wyjaśniała m.in., że działki skarżącego nie zostały objęte scalaniem, gdyż wówczas właściciel otrzymałby powierzchnię działek pomniejszoną o nowe drogi lub na poszerzenie istniejących, co dałoby powierzchnię niewystarczającą pod zabudowę mieszkaniową. W tej sytuacji kolejną czynnością skarżącego było złożenie przedmiotowej skargi. Skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom Gminy ma interes prawny domagając się usunięcia naruszenia prawa oraz w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy w przedmiocie planu. Odwołując się do orzecznictwa sądowego wywodził, że interes prawny osoby wnoszącej skargę powszechną do sądu administracyjnego może wynikać zarówno z jej uprawnień indywidualnych, jak też z jej uprawnień jako członka wspólnoty mieszkańców. Interes ten musi być również aktualny, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie Gmina wydała decyzję o ustaleniu dla przedmiotowych działek warunków zabudowy, jednakże skarżący odwołuje się od tej decyzji, jako nieprawidłowej i krzywdzącej. Przewidziano w niej bowiem zbyt dużą odległość pomiędzy drogą a liną zabudowy, pomijając zagospodarowanie działek sąsiednich. W konsekwencji, nie uwzględniając działek w planie Gmina naraziła skarżącego na znaczne dodatkowe koszty oraz długotrwałe procedury. Zdaniem skarżącego, powyższe świadczy o naruszeniu jego prawa własności, co w konsekwencji oznacza, że legitymuje się on interesem prawnym, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Dalej skarżący argumentował, że istnieje sprzeczność pomiędzy częścią tekstową planu, a jego częścią graficzną. Zgodnie z opisem części tekstowej planu obejmuje on wieś Osiny wraz z przysiółkiem wsi Komprachcice przy ul. Krzyżowej, tereny przeznaczone pod planowany rozwój zainwestowania, oraz tereny rolne i leśne położone w bezpośrednim otoczeniu, bez żadnego wyłączenia poszczególnych działek, czy terenów. Zdaniem skarżącego, skoro jego nieruchomość znajduje się na tym obszarze wśród innych działek, to miał podstawy sądzić, że również jego działki zostały objęte planem. Skarżący podkreślił, że rysunek planu jest jego integralną częścią, obowiązuje jednak w takim zakresie, w jakim zostało to określone w treści planu. Rysunek planu nie może samodzielnie rozstrzygać pewnych kwestii w terenie i zawierać tego, co nie wynika z części tekstowej planu. W ocenie skarżącego, jego działki faktycznie winny być objęte planem. J. K. nie zgodził się również ze stanowiskiem Gminy, że po rzekomym scalaniu powyższe działki nie mogłyby być przeznaczone po zabudowę, ze względu na ich powierzchnię. Skarżący odwołał się również do wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 243/08, zgodnie z którym nieobjęcie danego obszaru miejscowym planem narusza prawo w sytuacji oczywiście nieuzasadnionego pominięcia nieruchomości znajdujących się wewnątrz zwartego kompleksu gruntów przeznaczonych do objęcia planem, gdy nieruchomości pominięte wykazują te same cechy, co nieruchomości procedurą planistyczną objęte. Jego zdaniem taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W ocenie J. K., Gmina nie miała żadnego uzasadnionego powodu do wyłączenia jego działek, a dokonując tego naruszyła procedurę planistyczną. Gmina, przyjmując takie rozwiązania odnośnie spornego terenu winna je uzasadnić, czego nie uczyniła. Skarżący zarzucił również Gminie, że naruszyła procedurę planistyczną, gdyż nie poinformowała go o przyjętych w planie rozwiązaniach planistycznych, w tym o wyłączeniu jego działek z obszaru objętego uchwałą, oraz o sposobie ich zaskarżenia. Co prawda Gmina podała, że w dniu 29 listopada 2000 r. zawiadomiła skarżącego o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu, jednakże od tej daty do chwili podjęcia uchwały w przedmiocie planu upłynęło ponad 5 lat. W ocenie skarżącego, zachodzi zatem konieczność zbadania, czy projekt wyłożony do publicznego wglądu w 2000 r. jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 2005 r. Każda bowiem zmiana w stosunku do projektu planu wymaga powtórzenia procedury planistycznej, co wynika wprost z art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, a wymogów tych Gmina nie dochowała. Powyższe stanowi o istotnym naruszeniu prawa i winno skutkować unieważnieniem planu. Reasumując, skarżący stwierdził, że Gmina nie dysponuje nieograniczonym władztwem planistycznym, a uchwalając kwestionowany plan naruszyła jego interes prawny.

W odpowiedzi na skargę, działający w imieniu Gminy Komprachcice pełnomocnik, wniósł o odrzucenie uchwały z powodu uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a także z tej przyczyny, że skarżący nie wyczerpał trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem organu, przedmiot zaskarżenia musi pokrywać się z przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, aby można było uznać, że wyczerpany został tryb określony w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący nie wystąpił do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa - tak jak to uczynił w skardze - w części dotyczącej stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Nr XXVII/192/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Ponadto organ domagał się zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, a ponadto - z ostrożności procesowej - oddalenia skargi w całości i zawieszenia postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z wniosku R. K. (syn skarżącego) z dnia 19 czerwca 2010 r. o ustalenie warunków zabudowy działek nr a i b, położonych w [...] (własność J. K.). Uzasadniając żądanie w zakresie oddalenia skargi organ podniósł, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do jej wniesienia. Powołując się na szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych wydanych na tle interpretacji, określonej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przesłanki interesu prawnego organ podkreślił, że interes ten musi być bezpośredni i realny i wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie skarżący takiej normy prawa materialnego nie wskazał, natomiast Gmina wykazała, że przedmiotowe działki są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, czyli zgodną z wolą skarżącego. Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącego, że zaskarżona uchwała obejmuje przedmiotowe działki w części tekstowej planu a rysunek (część graficzna planu) tych działek już nie obejmuje, co stanowi o naruszeniu prawa własności skarżącego, a także uniemożliwia realizację uprawnienia do zagospodarowania tych działek zgodnie z ich przeznaczeniem wynikającym z części opisowej planu, tj. pod zabudowę mieszkaniową. Wójt Gminy wydał bowiem decyzję o ustaleniu warunków zabudowy mieszkaniowej na przedmiotowych działkach, zgodnie z wnioskiem syna skarżącego. Sprawa aktualnie toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu z odwołania wnioskodawcy tylko w części dotyczącej linii zabudowy. Z kolei, podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące narażenia go na poniesienie dodatkowych kosztów oraz długotrwałe procedury nie znajdują oparcia w okolicznościach faktycznych sprawy. Organ podkreślił, że to syn skarżącego R. K. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy nieruchomości będących własnością skarżącego. Zaskarżona uchwała nie może więc naruszać interesu prawnego skarżącego, gdyż nie dotyczy bezpośrednio jego nieruchomości, a sam skarżący podkreśla, że działa w obronie zagrożenia jego prawa własności, a nie na skutek naruszenia tego prawa. Przedmiotowa uchwała nie wpływa obecnie w żadnym zakresie negatywnie na interes prawny skarżącego. Brak po stronie skarżącego legitymacji do wniesienia skargi powoduje, że kwestia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie powinna być przez Sąd badana. Końcowo, odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania organ wskazał, że wniosek ten uzasadnia treść art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Op 372/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. K. z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu. Kolejnym postanowieniem, o tej samej sygnaturze akt, z dnia 12 grudnia 2011 r., Sąd - po rozpoznaniu wniosku J. K. - przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Odnotować również trzeba, że obecnie - na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 16 grudnia 2011 r. - sprawa ze skargi J. K. prowadzona jest pod sygnaturą akt II SA/Op 772/11.

W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2012 r. J. K. powtórzył argumentację dotyczącą wyrażonej przez Wojewodę Opolskiego zgody na przeznaczenie stanowiących jego własność działek o numerach a i b na cele nierolnicze. Podkreślił, że takie przeznaczenie działek, ze wskazaniem na budownictwo, zostało również określone w planie miejscowym Rady Gminy Komprachcice z dnia 27 maja 1994 r. Dlatego - zdaniem skarżącego - doszło do naruszenia procedury planistycznej, skoro działki o przeznaczeniu budowlanym obecnie zostały oznaczone jako pola orne.

Na rozprawie sądowej w dniu 12 kwietnia 2012 r. skarżący podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte, akcentując, że sporne działki zostały przekwalifikowane na działki budowlane już w 1990 r. Natomiast działanie Wójta uważa za złośliwość w stosunku do jego rodziny. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Przedłożył również spis kosztów procesu. Dodatkowo podał, że sprawa w przedmiocie warunków zabudowy na spornych działkach jest obecnie w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, przy czym kwestią sporną nie jest przeznaczenie działek pod budownictwo, lecz ustalenia w zakresie granic zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, przy czym po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei, w oparciu o regulację art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga J. K. złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym. Zgodnie z tą regulacją każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jednocześnie z przepisu art. 53 § 2 P.p.s.a. wynika trzydziestodniowy termin na złożenie takiej skargi, liczony od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a w przypadku braku odpowiedzi, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania.

W pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu było więc zbadanie, czy wniesiona przez J. K. skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy zostały spełnione warunki formalne do jej skutecznego złożenia (bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzedzające wniesienie skargi oraz zachowanie terminu do jej wniesienia). Po udzieleniu pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytania możliwe dopiero będzie dalsze badanie skargi, w aspekcie legitymacji skarżącego do jej wniesienia.

W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarga - z uwagi na materię podlegającą regulacji w drodze zakwestionowanej uchwały - dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, a więc jej rozpatrzenie pozostaje w kompetencji sądu administracyjnego. Skarżący - w ocenie Sądu - dopełnił również wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdyż wystąpił z takim wezwaniem do Rady Gminy Komprachcice, na które Rada udzieliła odpowiedzi negatywnej. W tym miejscu wskazać od razu trzeba - w związku z podniesioną w tym zakresie argumentacją organu - że z porównania treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak i treści skargi wynika, że naruszenie prawa przez Gminę, według J. K., miało polegać na nieobjęciu zapisami zaskarżonego planu działek stanowiących własność skarżącego. W konsekwencji uznać należało, że przedmiot wezwania pokrywa się z przedmiotem zaskarżenia. Inną kwestią jest natomiast to, jakie skutki powoduje wskazywane przez J. K. naruszenie i jakiego zachowania przez Gminę i przez Sąd domaga się skarżący, a więc czy to zmiany planu, czy też stwierdzenia jego nieważności. Z powyższych przyczyn Sąd nie uwzględnił wniosku Gminy o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania przez skarżącego trybu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd uznał również za niezasadny wniosek Gminy o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. W tym zakresie wyjaśnić przyjdzie, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. Sąd - po rozpoznaniu wniosku J. K. - przywrócił mu termin do wniesienia przedmiotowej skargi.

Dalsze rozważania w niniejszej sprawie dotyczą legitymacji procesowej J. K. do złożenia skargi na kwestionowaną uchwałę. Cytowany na wstępie przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wiąże prawo do skargi z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Zaskarżając uchwałę w trybie tej regulacji trzeba zatem dowieść, że kwestionowany akt, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego, czyli np. pozbawia go pewnych, prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Oceniając legitymację procesową skarżącego w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dostrzec trzeba, że tylko i wyłącznie przyjęcie, że skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, a także stwierdzenie, iż doszło do naruszenia tego interesu prawnego lub uprawnienia, daje skarżącemu podstawę do tego, aby Sąd rozpoznał sprawę i orzekł o tym, czy naruszenie tego interesu, bądź uprawnienia, nastąpiło wraz z naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1613/07, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Interes prawny, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest kategorią normatywną z zakresu prawa materialnego. Jego źródło stanowi norma prawa materialnego kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Innymi słowy jest to interes, któremu obowiązujące przepisy prawa materialnego przyznały ochronę prawną. Brak ochrony w przepisach prawa powoduje z kolei, że skarżący podmiot ma wyłącznie interes faktyczny, który nie korzysta z ochrony prawnej i nie daje legitymacji do zaskarżania uchwały organu gminy. Mieć interes prawny to bowiem tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Odnotować trzeba, że teza o wywodzeniu interesu prawnego z prawa materialnego, będącego jego źródłem, poprzez wskazanie stosunków między adresatami regulacji materialnoprawnej, utrwalona jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1749/07 oraz wyrok NSA z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1788/07, zamieszczone na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na aprobatę zasługuje również pogląd, że źródłem interesu prawnego nie może być procedura uchwałodawcza, a to z racji jej charakteru służebnego i subsydiarnego względem prawa materialnego. Błędy proceduralne nie wystarczają dla uruchomienia merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały. O ile bowiem w toku procedury może dojść do naruszenia interesu prawnego, jego źródła poszukiwać należy poza tymi regulacjami (por. W. Kisiel "Legitymacja jednostki do zaskarżania uchwał samorządowych (w orzecznictwie sądów administracyjnych)" [w:] Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(24)/2009, s. 37).

Zauważyć także trzeba, że skoro w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem, to podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Musi zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. Skargę - w omawianym trybie - może zatem wnieść ten, kto wykaże, że jego interes znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został on naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy.

W niniejszej sprawie skarżący - w celu wykazania naruszenia interesu prawnego - wskazywał, że kwestionowany plan nie obejmuje stanowiących jego własność działek o numerach a i b k. m. [...], położonych we wsi [...]. Argumentował, że przez nieuwzględnienie tych działek w planie Gmina naraziła go na dodatkowe koszty i długotrwałe procedury związane z postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy tych nieruchomości.

Dokonując oceny legitymacji procesowej skarżącego w kontekście dotychczas przedstawionych wywodów oraz argumentacji skarżącego Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Komprachcice podjęta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Komprachcicach w rejonie ulicy Krzyżowej, nie narusza uprawnienia, ani też interesu prawnego J. K. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zarówno skarżący, jak i Gmina przytaczają poglądy innych Sądów w kwestii interesu prawnego i jego naruszenia, które to poglądy nie mają jednak charakteru uniwersalnego, w tym znaczeniu, że mogą być zastosowane wprost do każdej rozważanej sytuacji. Oceny posiadania interesu prawnego należy dokonywać każdorazowo w kontekście konkretnej sprawy. Uwaga ta dotyczy np. przytoczonego przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2008 r., w którym jedynie hipotetycznie wskazano na sytuację nieuzasadnionego pominięcia nieruchomości uchwałą w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu. Sąd ten, jedynie tytułem przykładu wskazał na działkę znajdującą się wewnątrz zwartego kompleksu, a taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto należy stwierdzić, że Gmina Komprachcice wyjaśniła przyczyny nieobjęcia działek skarżącego planem podając, że po scaleniu działki te miałyby powierzchnię nienadającą się do zabudowy. Natomiast kwestionowanie prawdziwości tej przyczyny przez J. K. jest gołosłowne, gdyż skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji w tym zakresie. Rozważając w dalszym ciągu kwestię interesu prawnego skarżącego należy stwierdzić, że postanowienia przedmiotowego planu nie oddziałują negatywnie na sferę jego praw i obowiązków. Objęte zapisami planu działki zostały przeznaczone głównie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Takie określenie funkcji terenu w żaden sposób nie ogranicza bądź nie uniemożliwia korzystania przez skarżącego z przysługującego mu prawa własności, w tym prawa do zabudowy działek nr a i b, przylegających do terenu objętego planem, zwłaszcza że skarżący właśnie takiego przeznaczenia swoich nieruchomości się domaga. Podsumowując stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, by jego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie ujemnie wpłynęło na jego sytuację prawną, uniemożliwiając mu realizację prawa własności. Jeszcze raz zatem powtórzyć trzeba, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, pozostającego w związku z konkretną normą prawną, a który jest naruszany przez skarżony akt (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1333/11, zamieszczony na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodzić się również należało z poglądem organu, że naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni i realny, a zatem wskazywane przez skarżącego okoliczności, takie jak narażenie go na dodatkowe koszty i długotrwałe procedury nie mogą zostać uwzględnione. Tym bardziej, że powyższa argumentacja skarżącego została przez niego podniesiona w kontekście toczącego się przed organem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy należących do niego działek. Przy ocenie zaistnienia przesłanki naruszenia interesu prawnego skarżącego Sąd wziął również pod uwagę, że Gmina ustaliła warunki zabudowy terenu dla nieruchomości skarżącego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, czyli taką jaka istnieje na terenie sąsiednim objętym planem. Tym samym nie sposób uznać, że zaskarżony plan przez fakt nieobjęcia swoim zakresem działek skarżącego narusza jego prawo własności, skoro J. K. (ewentualnie jego syn) - zgodnie ze swoimi oczekiwaniami - ma możliwość ich zabudowy budynkiem jednorodzinnym. Reasumując stwierdzić przyjdzie, że brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżącego, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, tym samym interes prawny strony skarżącej w omawianym względzie nie istnieje.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że nie zaktualizowała się przesłanka z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i dlatego skargę J. K. należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. Powyższe ustalenie uniemożliwia Sądowi dalszą ocenę kwestionowanej uchwały, tzn. pod względem jej zgodności z prawem, w szczególności w kontekście tych zarzutów skarżącego, które dotyczą naruszenia procedury planistycznej.

Odnośnie złożonego przez pełnomocnika organu żądania zasądzenia kosztów postępowania, wyjaśnić trzeba, że wniosek w tym zakresie nie mógł być uwzględniony, gdyż stosownie do art. 200 i 209 P.p.s.a., zwrot kosztów postępowania zasądza się na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, w razie uwzględnienia skargi. Poza tym, w ocenie Sądu, brak było podstaw prawnych do zawieszenia z urzędu postępowania, co Gmina poddała pod rozwagę Sądu, gdyż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależało od wyniku postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy na działkach skarżącego.