Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 975/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 17 a ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 2 pkt 14, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 25, art. 25 a
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 9 a, art. 11
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 83
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 3 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a i c, art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  16
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia 14 maja 2013r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożony został przez M sp. z o. o wniosek o przyznanie płatności na 2013 rok. We wniosku strona wskazała, iż ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o powierzchni 52,42 ha, na których zadeklarowano grupę upraw JPO-TUZ. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Kierownik BP ARiMR) złożony wniosek poddał kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina ( Dz.U.WE L 316 z 02.12.2009 r. – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1122/2009 ).

W rezultacie przeprowadzonej kontroli administracyjnej Kierownik BP ARiMR

w pierwszej kolejności ustalił, iż działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 przez spółkę były deklarowane do płatności w latach 2004-2011 przez B sp. z o.o.

Celem zapoznania się z zasadami funkcjonowania spółki M organ

I instancji w dniu 9 maja 2014 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia: aktów notarialnych, umów dzierżaw, umów użyczenia lub innych dokumentów, na podstawie których użytkowane są przez spółkę grunty zgłoszone do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2013 r., dowodów zakupu nawozów, środków ochrony roślin, paliwa oraz nasion przez spółkę, które wykorzystywane były do produkcji roślinnej prowadzonej w 2013 r. na gruntach zgłoszonych do dopłat, a także dowodów sprzedaży przez spółkę plonów uzyskanych z gruntów zgłoszonych do dopłat bezpośrednich oraz ONW w 2013 r.

W dniu 28 maja 2014 r. spółka złożyła w Biurze Powiatowym korektę wniosku wraz z umową dzierżawy gruntów z dnia [...] maja 2012 r. zawartą pomiędzy spółką B (wydzierżawiający), a spółką M (dzierżawca), faktury VAT nr [...] oraz nr [...] dotyczące dzierżawy nieruchomości rolnej, fakturę VAT nr [...] z dnia [...].11.2013 r. wystawioną przez C A.Z. dla spółki M dotyczącą usługi koszenia trawy, fakturę VAT nr [...] oraz nr [...] dotyczącą usługi koszenia trawy wykonaną przez spółkę B na rzecz spółki M, dyspozycje przelewu za powyższe faktury wykonane przez spółkę M, oświadczenie prezesa spółki dotyczące deklarowanych gruntów, protokół z kontroli przeprowadzonej w grupie producenckiej I i In w dniu [...] maja 2014 r.

W dniu 5 czerwca 2014 r. Kierownik BP ARiMR wystosował do spółki M kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących powodów oraz celu powstania spółki, jak również wyjaśnienia kto w Spółce zajmuje się księgowością (oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności), wyjaśnienia przez Prezesa spółek, jaki był cel, okoliczności oraz powody powstania pięciu spółek ("N" sp. z o.o., "J" sp. z o.o., "M" sp. z o.o., "MA" sp. z o.o., "K" sp. z o.o.) w miejsce dotychczasowej jednej.

W odpowiedzi strona pisemnie wyjaśniła kto prowadzi księgowość oraz jaki miało cel utworzenie kilku spółek zamiast jednej. Dodatkowo przedstawiła umowę

o dzieło pomiędzy spółką M, a M.W. w zakresie sporządzenia sprawozdania finansowego i deklaracji podatkowej spółki za rok 2013.

W rezultacie analizy przedłożonych dokumentów Kierownik BP ARiMR stwierdził, iż udziałowcami spółki B jest spółka W oraz D.W.. Dodatkowo D.W. i A.W. są prokurentami spółki B. Zgodnie z danymi z KRS spółka W jest własnością D.W., a jej prezesem jest M.W.. Udziałowcy spółki B powołują 5 spółek, w tym spółkę M, których siedziba jest tożsama z siedzibą spółki B. Utworzone 5 spółek dzierżawią grunty od spółki B (każda ok. 50 ha), a udziałowcami, prezesem i prokurentem tejże spółki są osoby zarządzające spółką B. W utworzonych spółkach Prezesem jest M.W., a pełnomocnikiem i prokurentem w jednej osobie D.W., co jest równoznaczne z nieograniczoną decyzyjnością tychże osób.

Organ I instancji stwierdził nadto, iż spółka M nie posiada zaplecza maszynowego do upraw polowych, a czynności polowe na jej gruntach wykonywała m.in. spółka B. W konsekwencji ustalonych powyżej faktów Kierownik BP ARiMR stwierdził, iż pomimo wydzierżawienia gruntów spółce M przez spółkę B to wydzierżawiający pozostawał faktycznym użytkownikiem deklarowanych do płatności gruntów.

Wobec powyższych ustaleń organ I instancji stwierdził, iż utworzenie 5 spółek przez M.W. i D.W., jak również inne osoby powiązane rodzinnie, które odrębnie zgłaszały działki rolne jest działaniem obchodzącym prawo, gdyż dzielenie posiadanego areału przez powyższe osoby na mniejsze gospodarstwa nie może być uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności. Aplikowanie o pomoc przez te same osoby

w ramach kilku spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującemu jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie wielu spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia dla działek powyżej 300 ha dla płatności ONW, brak możliwości zwiększenia powierzchni zgłaszanej do płatności rolnośrodowiskowej po drugim roku uczestnictwa oraz ominięcie degresywnych stawek płatności stosowanych dla ONW i PRŚ. Kierownik BP ARiMR wskazał, że utworzone spółki posiadają 281,74 ha występując o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych. W przypadku płatności ONW, ubiegając się jako jeden podmiot kwota płatności wyniosłaby 34 028,69 zł, natomiast tworząc kilka spółek łączna płatność, o którą wystąpiły wyniosłaby 69 009,71 zł. Powyższe działanie, czyli tworzenie spółek na mniejsze gospodarstwa jest niezgodne z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, który stanowi, że działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Działanie to wyczerpało także przesłanki określone w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE)

nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE

z 2009 r. Nr L 030 str. 16 - określanego dalej jako rozporządzenie nr 73/2009) na mocy którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Kierownik BP ARiMR wskazał dodatkowo, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), według którego "gospodarstwo rolne" lub "gospodarstwo" oznacza wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

W dalszej kolejności Kierownik BP ARiMR podniósł, iż w art. 7 ust. 1 ustawy

z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 – określanej dalej jako ustawa

o płatnościach) określono, że płatność przysługuje rolnikowi zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, tj. osobie fizycznej lub prawnej lub grupie osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Natomiast gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009 oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Na podstawie powyższych przepisów Kierownik BP ARiMR stwierdził, iż celem systemu wsparcia jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Termin "posiadanie" należy odczytywać przez pryzmat celowościowy, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących systemów wsparcia bezpośredniego. Istotą płatności obszarowych jest zatem to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16 poz. 93 ze zm. - określanej dalej jako k.c.), regulującej instytucję posiadania. Stosownie do art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jako stan faktyczny, posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Zatem samo istnienie tytułu prawnego wywołującego skutki w zakresie regulowanym prawem cywilnym nie przesądza o posiadaniu. Wyłączone jest uznanie za posiadacza osoby, która legitymuje się, co prawda, tytułem prawnym do władania rzeczą, ale uzyskała ten tytuł w innym zamiarze, niż władanie rzeczą dla siebie i ten odmienny zamiar kontynuuje. Nie jest też posiadaczem osoba, która choć ma tytuł prawny do władania rzeczą, nie sprawuje fizycznego władztwa nad rzeczą.

Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że spółka M składając wniosek o przyznanie płatności nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to było nadal w posiadaniu spółki B, która prowadziła zabiegi agrotechniczne na wskazanych we wniosku działkach rolnych. Idea płatności wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych, tzn. decydują, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Chodzi zatem o wszelkie niezbędne czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa, takiej jak działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizyczne w gospodarstwie, a także swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych. Zatem prowadzenie działalności rolniczej to dokonywanie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści.

Uznając, że spółka M została sztucznie utworzona w celu uzyskania wyższych płatności, Kierownik BP ARiMR wydaną w dniu [...] sierpnia 2014 r. decyzją nr [...] odmówił przyznania temu podmiotowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Pismem z dnia [...] września 2014 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosła - powołując się na udzielone przez Spółkę M pełnomocnictwo - adw. A.D., zarzucając powyższej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej przez organ I instancji decyzji, poprzez:

1) przyjęcie, że stworzone zostały sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, a nadto, że składając wniosek o przyznanie płatności odwołujący się nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego co nie znajduje oparcia

w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym;

2) pominięcie faktu, że działalność wnioskodawcy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna

z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę;

3) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi, a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści, co nie znajduje oparcia

w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują ani braku posiadania przez odwołującego się deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności co potwierdza ponadto fakt, że spółka efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, komu zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji, o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja.

Powyższe, w ocenie autora odwołania, doprowadzić miało w konsekwencji do błędnego zastosowania przepisu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Nadto, pełnomocnik zarzucił naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania wpływające na treść wydanej decyzji, w tym:

1) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a. ) - poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego przejawiającą się w dokonaniu ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu wyłącznie o dane i informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli oraz innych rejestrach,

2) art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. - poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, naruszające zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, niewyjaśnienie w przekonywujący, staranny i wyczerpujący sposób dlaczego za niewiarygodne organ administracyjny uznał przedstawione przez spółkę dokumenty mające przemawiać za prowadzeniem przez nią samodzielnej działalności rolniczej, jak również niewyjaśnianie jaki jest zakres i jak należy rozumieć wskazywane przez organ I instancji pojęcia "sztuczne stworzenie warunków" i "sprzeczność z celami systemu wsparcia".

Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie objętej odwołaniem decyzji i wydanie decyzji przyznającej spółce jednolitą płatność obszarową, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Ponadto, pismem z dnia [...] września 2014 r. odwołanie od decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR (uzupełnione pismem z dnia [...] września 2014 r.) wniósł w imieniu spółki M jej pełnomocnik – J.S., zarzucając organowi I instancji:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez rażąco godzący w zasady praworządności sposób preparowania uzasadnienia decyzji, celowe przeinaczanie obiektywnych faktów oraz samowolną reinterpretację treści obowiązujących norm prawa materialnego;

b) art. 77 § 1 k.p.a. jak również art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego ;

c) art. 80 k.p.a. - poprzez brak wskazania przesłanek, na podstawie których podstawowa, podnoszona przez organ okoliczność faktyczna, a mianowicie rzekome celowe działanie beneficjenta zmierzające tylko i wyłącznie do stworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia, miałaby zostać dowiedziona;

d) art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego podjętego rozstrzygnięcia, w tym brak wskazania okoliczności mogących dowodzić, że strona nie była posiadaczem zadeklarowanych przez siebie działek rolnych, jak również, że deklarując określone działki do płatności obszarowych zamierzała do pozyskania korzyści sprzecznych z systemem płatności obszarowych.

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez odmowę przyznania płatności na podstawie nieznajdującego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy zarzutu braku faktycznego posiadania przez stronę zadeklarowanych działek;

b) art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez ich zastosowanie pomimo braku wystąpienia ku temu przesłanek faktycznych;

c) art. 151 § 4 oraz 163 Kodeksu spółek handlowych - poprzez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową, a jej wspólnikami wynikającymi wprost

z wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR (określany dalej jako Dyrektor OR ARiMR) stwierdzając prawidłowość postępowania Kierownika BP ARiMR oraz zastosowania przez tenże organ w sposób właściwy przepisów prawa materialnego, decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. reprezentujący spółkę M profesjonalny pełnomocnik, który zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając na skargę organ ten wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 160/15 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd wskazał, iż uważna analiza uzasadnienia decyzji organu II instancji w części relacjonującej przebieg postępowania administracyjnego, jak i poświęconej rozważaniom prawnym wskazuje, iż organ ten przyjął, że odwołaniem w sprawie pozostawało jedynie pismo złożone przez nieprofesjonalnego pełnomocnika skarżącej spółki i jedynie do zarzutów w nim podniesionych organ się odniósł. W związku z tym organ II instancji przedwcześnie przystąpił do rozpoznawania odwołania skarżącej spółki. Obligowany był on bowiem w pierwszej kolejności do podjęcia czynności zmierzających do usunięcia braków formalnych odwołania profesjonalnego pełnomocnika, tj. zobowiązania adw. A.D. do przedstawienia pełnomocnictwa skarżącej spółki, na które się powoływała w treści odwołania i to pod rygorem pozostawienia tego środka prawnego bez rozpoznania. Dopiero w sytuacji usunięcia tego braku organ mógł podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie, zaś w jego uzasadnieniu odnieść się także do zarzutów podnoszonych w piśmie odwoławczym tego pełnomocnika strony.

Sąd wskazał, iż w toku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor OR ARiMR obligowany będzie w pierwszej kolejności do podjęcia działań zmierzających do wezwania adw. A.D. do usunięcia braku formalnego wniesionego przez nią odwołania. W zależności od rezultatu jaki to wezwanie przyniesie, przystąpi on albo do rozpoznana odwołania strony – reprezentowanej przez obu pełnomocników z uwzględnieniem podnoszonych przez nich zarzutów i argumentacji, albo pozostawi bez rozpoznania nazwane odwołaniem pismo wskazanego adwokata, rozstrzygając sprawę ponownie z odniesieniem się do zarzutów zawartych w odwołaniu nieprofesjonalnego pełnomocnika skarżącej.

Sąd pokreślił ponadto, istota zaistniałego w sprawie sporu sprowadza się do kwestii tego czy działania skarżącej polegały na sztucznym stworzeniu warunków w celu pozyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, co miałoby uzasadniać odmowę przyznania wnioskowanej pomocy, poczynić należy kilka uwag ogólnych w odniesieniu do postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Sąd podkreślił również, iż w ustawodawstwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ( wyrok ETS z 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; LEXIS.pl nr 405322 ) wskazuje się, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot ( pkt 52-53 wyroku ).

Sad zwrócił również uwagę, iż rozporządzenie nr 65/2011 nie zawiera definicji pojęcia "sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności". Problematyka związana z obchodzeniem prawa i tworzeniem sztucznych, warunków w celu uzyskania pomocy stała się przedmiotem szerszych rozważań Trybunału w wyroku z dnia z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 , w którym dokonano wykładni przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.

Uzasadnienie przywołanego wyroku pozwala na określenie prawidłowego sposobu postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Do stwierdzenia sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków wymaganych do otrzymania płatności - co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanej pomocy - konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego i subiektywnego. Element obiektywny to ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty. Zaś subiektywny element to wola podmiotu uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie przesłanek wymaganych dla jej uzyskania. Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, konieczna jest ocena wniosków złożonych nie tylko przez samego beneficjenta lecz również odniesienie się do relacji pomiędzy innymi osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne. Przy ocenie kwestii "sztucznego stworzenia warunków" nie można zatem ograniczać się do działań samego wnioskodawcy ( por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14). Konieczne pozostaje zatem badanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności. Z analizowanego orzeczenia Trybunału wydanego w sprawie C-434/12 (pkt 41), wynika bowiem jednoznacznie, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać wzmocnione poprzez dowód zmowy, mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności, gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami. Należy mieć jednak na względzie, iż Trybunał stwierdził ( pkt 42 ), że nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia EFRROW. W rezultacie orzekł (pkt 43), że z tego względu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia wskazanych elementów obiektywnego i subiektywnego.

W przypadku ustalenia faktu sztucznego, pozornego stworzenia warunków do uzyskania pomocy analizowany przepis art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, uzasadnia odmowę jej przyznania. Jednakże stwierdzenie przez organ, iż doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej, w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, możliwe jest dopiero w wyniku logicznego i spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest jednakże także równoczesna wszechstronna, logiczna i spójna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być zaś cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie wnioskowanej pomocy.

Prawidłowe – zdaniem Sądu - zastosowanie w stosunku do podmiotu ubiegającego się o przyznanie środków pomocowych przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, związane być musi z wykazaniem przez organ w sposób staranny, wszechstronny, logiczny i przekonywujący (przy posiłkowaniu się wskazówkami interpretacyjnymi Trybunału Sprawiedliwości zawartymi w omawianym wyroku), iż miało miejsce sztuczne, pozorne w istocie stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności. Obowiązkiem organu jest przy tym wykazanie wyłącznego zamiaru strony w uzyskaniu korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia np. wykazanie, iż utworzenie spółki (spółek) przez powiązany krąg tych samych podmiotów było przejawem działania nastawionego wyłącznie na uzyskanie płatności lub płatności w kwocie wyższej niż przysługiwałaby w przypadku istnienia jednego dużego gospodarstwa. Służyć temu powinno pozyskanie dowodów osobowych bez których niemożliwe jest ustalenie woli i celów jakimi kierował się beneficjent czy inne powiązane z nim podmioty, podejmując określone działania świadczące, zdaniem organu, o sztucznym tworzeniu warunków uzyskania pomocy. Kwestia rzeczywistego, a nie jedynie formalnoprawnego bytu spółki jako beneficjenta płatności (umowa spółki w formie aktu notarialnego, wpis do rejestru handlowego, wpis do ewidencji producentów rolnych) oraz rzeczywistego posiadania gruntów rolnych i samodzielnego prowadzenia na nich działalności rolniczej powinna być oceniana w powiązaniu z ustaleniami co do ewentualnego pozostałego zakresu jej działalności, co obrazować może np. sprawozdawczość finansowa tego podmiotu jak też sposób rozdysponowania płatności uzyskanych w poprzednim okresie,

W odniesieniu do kwestii dowodowych prowadzonego postępowania w przedmiocie przyznania płatności w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, że mając na uwadze szczególne regulacje to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne, a tym samym organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. Jednakże – w zdaniem Sądu - nie może jednak umykać z pola widzenia, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności ) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków" w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, tj. otrzymania płatności.

Dyrektor OR ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu odwołania M sp. z o. o. od wydanej przez Kierownika BP ARiMR decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 - powołując się na dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 k.p.a. w zw. art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), art. 3, art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał przepis art. 1, art. 3 ust. 2, art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, a następnie stwierdził, iż wskazany art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnik oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Natomiast za działalność rolniczą należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Dyrektor OR ARiMR na podstawie wskazanych powyżej przepisów prawa

z wykorzystaniem przedłożonych przez strony dokumentów ustalił, iż spółka M została zawiązana w dniu [...] listopada 2010 r., jej wspólnikami zostali A.W. i J.W., Prezesem M.W., a pełnomocnikiem i prokurentem w jednej osobie D.W.. Następnie, spółka M w dniu [...] maja 2012 r. wydzierżawiła od spółki B 20 działek rolnych o powierzchni 66,17 ha położonych w [...]. Powyższą umowę podpisali w imieniu spółki M Prezes M.W., a w imieniu spółki B D.W.. Przedmiotowe grunty o powierzchni 52,42 ha spółka M zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013.

Organ odwoławczy podkreślił, iż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej określonych w art. 33 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. System dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Krajowy ustawodawca określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazuje na posiadanie jako ustawowo określoną przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odnosi to pojęcie do posiadania w rozumieniu przepisów ustawy Kodeksu cywilnego. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie jest posiadaniem samoistnym, a władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa, niż własność czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby jest posiadaniem zależnym. Wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie, z uwagi na to, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników

i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, iż ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg nie został sformułowany w żadnym przepisie prawa.

W dalszej kolejności organ II instancji odwołał się do definicji gospodarstwa

w rozumieniu art. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 73/2009 (oznaczającą wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego), a także art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1166/2008 (obejmującą wyodrębnioną - zarówno pod względem technicznym, jak

i ekonomicznym – jednostkę, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną). Dodatkowo wskazał,

iż w załączniku II do rozporządzenia nr 1200/2009 wyodrębniono kategorie gospodarstw tj. osobę fizyczną, która jest wyłącznym użytkownikiem, w przypadku gdy gospodarstwo jest niezależne, jedną lub więcej osób fizycznych będących partnerami, w przypadku gdy gospodarstwo jest gospodarstwem grupowym (co odpowiada pojęciu współposiadaczy gospodarstwa rolnego), osobę prawną.

Na tle wskazanych powyżej przepisów, w oparciu o przedłożone dokumenty, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż spółka M nie była rolnikiem ani gospodarstwem, nie prowadziła działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, jak również nie była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 gruntów rolnych. Prowadzenia działalności nie potwierdzają przedłożone faktury VAT, z których wynika, że spółka M zapłaciła spółce B za dzierżawę gruntów oraz za usługę koszenia. Ponadto za niewiarygodną uznano fakturę z dnia [...].11.2013 r. wystawioną przez C za koszenie, albowiem koszty w niej wskazane nie odpowiadały kosztom koszenia na adekwatnej powierzchni wykazane przez pozostałe spółki, tj. spółkę Ma w kwocie 12 252,03 zł i spółkę N w kwocie 12 245,19 zł. Faktura ta wystawiona została na kwotę 24 600 zł i wskazano w niej, iż zapłacono gotówką. Natomiast dla transakcji gotówkowych ustalono limit w wysokości 10 000 zł, a powyżej tej kwoty honorowane jest tylko rozliczenie bezgotówkowe. Dodatkowo z oświadczenia strony z dnia [...] maja 2014 r. wynika, że spółka nie posiadała żadnego zaplecza maszynowego do prowadzenia działalności rolniczej, a zabiegi agrotechniczne były zlecane podmiotom zewnętrznym. Z przedłożonych dokumentów wynikało jednoznacznie, iż zabiegi na gruntach wykonywała tylko i wyłącznie spółka B, czyli faktyczny właściciel przedmiotowych gruntów.

Dyrektor OR ARiMR w związku z powyższym ustaleniem potwierdził zatem rozstrzygnięcie Kierownika BP ARiMR oparte na założeniu, że spółka M stworzyła sztuczne warunki do otrzymania przedmiotowej płatności obszarowej, o czym świadczyć mają następujące okoliczności:

1) prawowitym właścicielem gruntów rolnych zadeklarowanych przez spółkę M we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 jest spółka B, która w latach 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 deklarowała do płatności powierzchnie (odpowiednio) 272,33 ha, 270,94 ha, 270,92 ha, 266,99 ha, 266,99 ha, 265,88 ha, 261,83 ha, 259,90 ha położone w [...] oraz [...] (wspólnikami powyższej spółki są D.W. i W sp. z o.o., Prezesem M.W., a prokurentami D.W. i A.W.),

2) w dniu [...] listopada 2010 r. zawiązanych zostaje 5 spółek z o.o. tj. N, Ma, M, J, K, w których wspólnikami są odpowiednio D.W. i M.W., M.W. i A.W., A.W. i J.W., M.W. i L.W., D.W. i K.P.; Zarząd wyszczególnionych spółek tworzą Prezes M.W. i D.W. - jako pełnomocnik i prokurent. Spółka M w dniu [...] maja 2012 r. wydzierżawia od spółki B grunty rolne położone w [...] o powierzchni 68,38 ha,

3) utworzone spółki powiązane są ze sobą osobowo jak i rodzinnie przez D.W. i M.W., których decyzyjność jest z kolei nieograniczona; Prezes, pełnomocnik i prokurent – D.W. i M.W. m.in. w spółce M zlecali wykonanie usług na zadeklarowanych gruntach spółce B czyli samym sobie (vide: prezes i prokurent spółki B), D.W. i M.W. podpisywali faktury w imieniu spółki M za czynności wykonane przez spółkę B,

4) wyżej wymienione podmioty posiadają ten sam adres siedziby, tj. [...].

W ocenie organu odwoławczego, w związku z podziałem spółki B na mniejsze 5 spółek, doszło do ominięcia regulacji prawnych stosowanych od roku 2012 w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określonych w art. 7 rozporządzenia nr 73/2009, na mocy których wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przekracza 5.000 euro objęte są modulacją podstawową wynoszącą 10%. Organ wskazał, że w przypadku wystąpienia jednego podmiotu (spółka B) o dopłaty w roku 2013 do powierzchni 281,74 ha płatność łączna wyniosłaby 212 650,25 zł, natomiast podzielenie gospodarstwa na 5 podmiotów o mniejszej powierzchni umożliwia przyznanie 5 spółkom płatności w łącznej kwocie 221.107,90 zł, tj. więcej o 8.457,65 zł.

W niniejszym przypadku, zdaniem Dyrektora OR ARiMR, doszło także do ominięcia regulacji prawnych określonych w § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW. Ponadto, w przypadku podziału gospodarstwa na mniejsze nie będzie miał zastosowanie art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011. Gdyby Spółka B wystąpiłaby o płatność ONW do gruntów, której jest właścicielem kwota płatności wyniosłaby 34 028,69 zł, natomiast dzierżawiąc swoje grunty 5 podmiotom tworząc spółki, łączna płatność o którą wystąpiły wyniosłaby 69 009,71 zł.

Organ podkreślił dalej, iż sztuczny podział gospodarstwa mający powiązanie

z niniejszą sprawą został udowodniony w przypadku grupy producentów rolnych In sp. z o.o. i B sp. z o.o. i I sp. z o.o. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie wyżej wymienionych grup producentów rolnych ustalono m.in. iż spółka M nie ponosiła bezpośrednich kosztów związanych z bezpośrednią obsługą kurników, w tym kosztów dotyczących zatrudnienia pracowników. Stwierdzono refakturowanie faktur dotyczących ponoszonych kosztów na spółkę M. Tym samym ustalono brak samodzielnego funkcjonowania m.in. tejże spółki. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego grupie producentów rolnych In sp. z o.o. i B sp. z o.o. odmówiono przyznania środków z tytułu pomocy finansowej ( vide : decyzje ostateczne Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...].06.2014 r., nr [...] i nr [...]) w związku z faktem ustalenia, że spółki N, S, K, J i M powstały z rozdzielenia potencjału produkcyjnego trzech podmiotów, w celu stworzenia trzech osobnych grup producentów rolnych (nowy B sp. z o.o., I sp. z o.o., In sp. z o.o.), czyli stworzenia sztucznych warunków do otrzymania pomocy.

Podkreślono dalej, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji

w rolnictwie. Cel działania spółki M, jak i pozostałych spółek nie spełniło powyższych warunków, albowiem spółka z prowadzenia działalności rolniczej związanej z użytkami nie uzyskała żadnego dochodu. Co więcej spółki wydzierżawiły grunty, które nie zgłaszała do płatności, którą również spółka B nie zgłaszała do płatności. Tym samym dzierżawa gruntów, z których spółka nie czerpała pożytku z jej użytkowania jest sprzeczne z twierdzeniami stron, że utworzenie spółki miało na celu prowadzenie intensywnej produkcji rolniczej i uzyskanie z tego tytułu środków finansowych. Jedynym celem tworzenia spółki M i pozostałych spółek były korzyści finansowe wynikające z ominięcia progów powierzchniowych i dygresywnych kwot pomocy ustanowionych w przepisach prawa krajowego jak i wspólnotowego (art. 7 rozporządzenia nr 73/2009, § 3 ust 3 rozporządzenia ONW i art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011). Powołano się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym zwraca się uwagę, iż "prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki cywilnej nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym. W pewnych sytuacjach za takie może zostać uznane działanie polegające na zawieraniu, przez te same osoby (nawet w różnych konfiguracjach), wielu umów spółek cywilnych, zgłaszanie przez te nowe podmioty ("zawiązane" spółki cywilne) wniosków o wsparcie (płatności). Zarówno Kierownik BP ARiMR, jak również Dyrektor OR ARiMR nie kwestionują powołania spółek w celu osiągnięcia większych zdolności kredytowych, jak i inwestycyjnych. "Multiplikowanie" spółek w niniejszym przypadku nie stanowi uzasadnionych okolicznościami formy prowadzenia działalności rolniczej, jest tylko przejawem działania nastawionego na uzyskanie pomocy (płatności) w wyższej niż dopuszczalna kwocie, co zostało udowodnione w niniejszej sprawie w oparciu o wskazane powyżej przepisy prawa regulujących cel, zasady oraz warunki przyznawania wsparcia.

Organ uznał, iż niniejszej sprawie stwierdzono stworzenie sztucznych warunków przez beneficjenta, albowiem udowodniono łączne występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego. Strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających uznać, iż działania spółki oraz pozostałych spółek były prowadzone na własny rachunek, stanowiły odrębne podmioty wykonujące działalność gospodarczą na swoich gruntach.

Dyrektor OR ARiMR w świetle powyżej ustalonego stanu faktycznego stwierdził, iż spółka M nie spełniła wskazanych powyżej definicji rolnika, gospodarstwa rolnego oraz nie prowadziła działalności rolniczej. W związku z tym faktem nie wypełnia obecnie obowiązujących w tym względzie przepisów art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz.Urz.UE.L.2008.321.14) definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Tym samym nie spełnia przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach warunków do przyznania płatności. Ustalenia w powyższym zakresie skutkują zastosowaniem art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowiącego, że działania skierowane na pozyskiwanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego (UE) mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Co przekłada się na zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów,

w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne w celami danego systemu wsparcia.

W końcowej części uzasadnienia decyzji organ II instancji odniósł się do zarzutów sformułowanych w rozpoznawanym odwołaniu, uznając je za całkowicie chybione.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wlkp. w imieniu spółki M złożyła adw. A.D.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 975/15.

Pełnomocnik zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie że:

1) skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem M sp. z o.o. przedstawiła w przedmiotowej sprawie niezbędne dokumenty;

2) składając wniosek o przyznanie płatności skarżąca nie była posiadaczem gospodarstwa rolnego, a ponadto skarżąca nie ponosiła bezpośrednich kosztów związanych z obsługą kurników w tym kosztów dotyczących zatrudnienia pracowników (z uwagi refakturowanie faktur dotyczących ponoszonych kosztów na spółkę M), nie spełniając tym samym definicji rolnika i gospodarstwa rolnego w świetle właściwych przepisów prawa, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, a co organ administracyjny wywiódł z faktu zlecenia wykonania jednego z wielu zabiegów agrotechnicznych, tj. usługi związanej z koszeniem trawy innej firmie oraz na podstawie ustaleń dokonanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego prowadzonego w zakresie grup producentów rolnych IN, B, I Sp. z o.o., których decyzje zaskarżone zostały w toku postępowania odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz pomimo tego, że spółka M sp. z o.o. efektywnie i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, uprawione osoby komu zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja w sprawie;

3) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy podmiotami gospodarczymi a także wspólne kierownictwo, korzystanie ze wspólnej lokalizacji oraz prowadzenie takiego samego rodzaju działalności odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym, albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują ani braku posiadania przez skarżącą deklarowanych do płatności bezpośrednich gruntów, ani stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności co potwierdza ponadto fakt, że spółka M sp. z o.o. efektywnie

i rzeczywiście korzystała z deklarowanych w zgłaszanym wniosku gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy, uprawnione osoby komu zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać piony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, wreszcie miała również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować co potwierdza co potwierdza przedłożona przez nią dokumentacja w sprawie wskazana w pkt I lit a przedmiotowej skargi;

4) pominięcie faktu, że działalność M sp. z o.o. nie jest sprzeczna z żadnym

z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 30 Rozporządzenia

Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Pełnomocnik zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji, tj.;

1) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego tj. wydanie decyzji zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ

II instancji, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracyjnych;

2) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji;

3) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez ogólnikowa uzasadnienie wydanej decyzji, nie realizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję organu odwoławczego wniósł także reprezentujący spółkę M pełnomocnik – r.pr. M.Z.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 976/15.

Pełnomocnik przedstawił m.in. zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

1) art. 2 pkt a, b i c rozporządzenia nr 73/2009 - poprzez uczynienie podstawą faktyczną decyzji braku spełnienia przez stronę przesłanek niewymienionych

w zawartych w ww. przepisach definicjach "rolnika", "gospodarstwa" oraz "działalności rolniczej" mających zastosowanie do postępowań o przyznanie płatności bezpośrednich; a także art. 30 powyższego rozporządzenia - poprzez zastosowanie względem strony sankcji przewidzianej w dyspozycji wyżej wymienionej normy prawnej pomimo braku łącznego wystąpienia niezbędnych przesłanek przewidzianych przez prawodawcę unijnego w hipotezie omawianej normy;

2) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - poprzez niezgodne z okolicznościami faktycznymi sprawy zakwestionowanie spełnienia przez stronę przesłanek przyznania jej płatności JPO;

3) art. 2 pkt a w związku z pkt 18 preambuły Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 - poprzez bezprawne zastosowanie tego przepisu w zakresie i celu szerszym, niż wynika to z jasno sformułowanych ram wskazanych w ww. normie (pomimo tego, iż strona wyraźnie zwracała na to uwagę organu w treści odwołania);

4) art. 161 § 2, art. 164 § 1, art. 166 § 1 pkt 5, art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 Kodeksu spółek handlowych - poprzez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obwiązujących przepisów prawa oceną charakteru działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Ponadto sformułowano w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:

1) art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 - poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w celu ustalenia czy zawiera on przesłanki zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia normy prawa materialnego – art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz bezpodstawne przeniesienie na stronę ciężaru dowodu w zakresie braku wystąpienia powyższych przesłanek;

2) art. 6-8 k.p.a. - poprzez notoryczne łamanie zasad praworządności, przejawiające się tendencyjną oceną faktów, tworzeniem na użytek postępowania nieistniejących podstaw prawnych (samowolna modyfikacja treści i zakresu zastosowania obowiązujących przepisów).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 976/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowił połączyć sprawę

II SA/Go 976/15 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi M spółki z o.o. na decyzję Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013, sygn. akt II SA/Go 975/15, a połączone sprawy prowadzić dalej pod sygn. akt II SA/Go 975/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie regulacji wyrażonej w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 stanowiącej, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów co do tego, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności, gdyż grunty te pozostawały w posiadaniu spółki B oraz co do tego, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej.

W związku z tymi stwierdzeniami organów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in. od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiącego, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 14 tej ustawy użyte w ustawie pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Wobec powyższego, gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wówczas zupełnie bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 878/14 ).

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, a przeniesienie posiadania stanowi czynność realną, nie zaś czynność prawną. W związku z tym nie można do przeniesienia posiadania odnosić przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 k.c.). Aby skutecznie zakwestionować posiadanie przez skarżącą spółkę gruntów zgłoszonych do płatności w 2013 r. oraz prowadzenie przez nią działalności rolniczej, organy musiałyby wykazać, że skarżąca spółka nie wykonywała w 2013 r. żadnych czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności działań związanych z uprawą tych gruntów. W związku z tym zauważyć należy, że w celu wykazania posiadania gruntów zgłoszonych do płatności, skarżąca spółka przedstawiła pisemną umowę dzierżawy gruntów objętych wnioskiem, dowód opłacenia czynszu oraz opłacone przez skarżącą faktury na potwierdzenie wykonania czynności agrotechnicznych. Podnoszona przez organy okoliczność, że wykonywanie usług rolniczych spółka zleciła spółce B, nie była w ocenie Sądu wystarczająca do uznania, że to spółka B, a nie skarżąca była posiadaczem gruntów. Takie stwierdzenie byłoby uprawnione tylko w wypadku wykazania przez organy pozorności zawieranych przez spółkę umów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, a także pozorność zawartej przez spółki umowy dzierżawy. Jednak takie wykazanie pozorności konkretnych umów, w rozumieniu art. 83 k.c., nie nastąpiło.

Ponieważ zatem przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dowody w postaci dokumentów, nie zostały skutecznie podważone przez organy, nieuprawnione było stwierdzenie organów, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku gruntów i nie prowadziła działalności rolniczej.

Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, organy nie podważyły skutecznie określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego warunków przyznania skarżącej spółce płatności, a co za tym idzie pozbawienie płatności mogło nastąpić jedynie w oparciu o powołany art. 30 rozporządzenia nr 73/200.

Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek określonych w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, należy zauważyć, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Mianowicie w art. 30 cytowanego rozporządzenia nr 73/2009 znalazł się zapis: "Nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia", a identyczna klauzula wprowadzona została w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011

Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach WPR wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia nr 73/2009, ani też przepisy rozporządzenia nr 65/2011 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Ze względu na tożsamość obu regulacji, wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można w pełni odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009.

Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności za 2013 r., o które wystąpiła skarżąca spółka.

Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenie warunków polegało na utworzeniu pięciu spółek powiązanych, na które przeniesiono posiadanie gruntów należących wcześniej do spółki B, w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności.

W związku z tym przypomnieć należy, iż zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianym w art. 1 Rozporządzeniu Rady (UE) nr 1181/2013 z 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,453658 %. W przypadku natomiast uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) płatności w 2013 r. były pomniejszone w związku z zastosowaniem modulacji płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r., zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 w zw. z § 17a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40,poz. 326 ze zm.) w ten sposób, że w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5.000 euro, płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki. Ponadto gdy łączna kwota płatności, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki.

Powyższe oznacza, że z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego obejmującego wszystkie grunty podzielone między 5 spółek, otrzymane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło 5 spółek (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się gruntami posiadanymi wcześniej przez jedną spółkę – B.

Nie można też pomijać okoliczności, że te powiązane podmioty wystąpiły w 2013 r. także o płatności ONW, które podlegały degresywności, czyli zmniejszaniu w zależności od powierzchni zgłaszanych gruntów, co wynikało z przepisów § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.) Z tych przepisów wynika, że płatności ONW są uzależnione od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleją wraz ze wzrostem tej powierzchni.

W stosunku do tych rodzajów pomocy, z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji i degresywności, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego i ONW, obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane w ramach tych systemów wsparcia płatności, zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilka podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że utworzenie kilku podmiotów i podzielenie pomiędzy nimi posiadanych gruntów miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności.

Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenie sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; LEX nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze (por. np. art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. 2012 poz. 361) oraz art. 9a i art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U.2014 poz. 851.)

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżąca spółka została utworzona jednocześnie ze spółkami N, M, J i K i wszystkie te spółki wydzierżawiły w 2012 r. od spółki B grunty rolne, które w 2013 roku zostały zgłoszone przez nie do płatności, a które to grunty, w latach 2004 -2011, były zgłaszane przez spółkę B. Organy wskazały powiązania rodzinne udziałowców i osób uprawnionych do reprezentacji spółki B i 5 nowoutworzonych spółek . W każdej z tych 6 spółek prezesem zarządu był M.W., a prokurentem jego żona D.W.. Osoby te w imieniu spółki B i nowoutworzonych spółek zawarły umowy dzierżawy i ponadto skarżąca spółka zleciła spółce B wykonanie prac agrotechnicznych. Wszystkie spółki miały siedzibę pod tym samym adresem.

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na ten sam czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy oraz łączące je więzi personalne i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez kilka podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot.

Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny W. kilku spółek, które podzieliły między siebie posiadane grunty. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilku podmiotów, nie mających żadnych środków produkcji i zlecających wykonywanie prac polowych spółce, od której dzierżawią grunty. Zupełnie gołosłowne były twierdzenia o zwiększonych możliwościach kredytowych nowoutworzonych spółek, albowiem nie przedłożono żadnych dowodów na potwierdzenie powyższego. Sens ekonomiczny utworzenia kilku powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie kilku podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści.

Przechodząc do oceny zaistnienia trzeciej przesłanki zastosowania art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, a mianowicie sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia, należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły tegoż rozporządzenia znalazł się zapis, iż "systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia". Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 ust.1 pkt b Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską . Należy w związku z tym wskazać na fakt, iż skarżąca spółka nie zatrudniała pracowników przy produkcji rolnej związanej z gruntami objętymi dopłatami , zlecała bowiem prace podmiotom zewnętrznym i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Nie sposób też nie zauważyć, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

Reasumując należy stwierdzić, iż w wyniku utworzenia kilku podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności (w tym gruntów zgłoszonych przez skarżącą spółkę w 2013 r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie powołany przez art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 .

W kontekście tych rozważań , należało uznać, iż ustalenia faktyczne i ich ocena poczyniona przez organy w zakresie powyżej wskazanym zostały dokonane w zgodzie z zasadami wynikającymi k.p.a. z modyfikacjami wynikającymi z art. 3 ust. 2 ustawy o płatności, a sporządzonemu uzasadnieniu nie sposób skutecznie czynić zarzutów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 i 11 k.p.a.

Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzec jak w sentencji wyroku.