Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 72/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 125  par. 1  pkt 1,  art. 185  par. 1 i 2,  art. 183  par. 1  pkt 4,  art. 184,  art. 197  par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 99/21 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi R. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 99/21 wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi R. L. (dalej jako skarżący) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sąd zauważył, że postanowieniem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21 Naczelny Sąd Administracyjny, mając za podstawę art. 187 § 1 P.p.s.a., przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po jego zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w trakcie postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 P.p.s.a., czy rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a.?"

Następnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. O. [...] w W.. Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, iż wszystkie rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zostały wydane przed złożeniem przez R. L. omawianej skargi.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż skoro przedmiotem pytania skierowanego do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kwestia możliwości odrzucenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesionej po jej zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w trakcie postępowania administracyjnego, a jednocześnie stan faktyczny w niniejszej sprawie jest tożsamy z hipotezą zawartą w ww. zagadnieniu prawnym budzącym poważne wątpliwości, to rozstrzygnięcie zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy jest w pełni zależne od wyniku postępowania zainicjowanego powyższym pytaniem do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż w sprawie zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. co czyni w pełni uzasadnione zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania. Ponadto na podstawie art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zarzucono nieważność postępowania albowiem w rozpoznawaniu sprawy brał udział sędzia WSA Andrzej Siwek, który był wyłączony od orzekania w tej sprawie z mocy ustawy na podstawie art. 185 § 2 P.p.s.a.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazał, że Sąd błędnie ocenił identyczność stanu faktycznego niniejszej sprawy z hipotezą przedstawionego przez NSA zagadnienia prawnego. WSA nie wziął pod uwagę, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest nadal w toku. Wyrok WSA z 23 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 21/21 nie jest prawomocny wobec wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej do NSA, a tym samym postępowanie administracyjne nie zostało zakończone , tylko nadal toczy się. W konsekwencji skarga na bezczynność i przewlekle postępowanie winna zostać rozpoznana merytorycznie.

Następnie przytoczył art. 16 § 1 i 3 K.p.a. dotyczące tego kiedy decyzja organu staje się ostateczna a kiedy uzyskuje walor prawomocności. Sąd nie dostrzegł, że zasada trwałości decyzji z art. 16 § 1 k.p.a. nie jest zasadą bezwzględną ale posiada ograniczenia. Kwestia rozróżnienia ostateczności od prawomocności decyzji w niniejszej sprawie ma zasadnicze znaczenie. O zakończeniu postępowania można mówić gdy zostanie wydana ostateczna i jednocześnie prawomocna decyzja administracyjna kończąca definitywnie postępowanie w sprawie.

Postępowanie w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki (pkt 1-1a skargi na przewlekłość) do dnia dzisiejszego nie zostało prawomocnie zakończone. Prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 21 października 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 569/20 została uchylona ostateczna decyzja MWINB z [...] stycznia 2020 r. jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji.

Skarżący nie zna stanu faktycznego, który legł u podstaw skierowania zagadnienia prawnego w ramach NSA pod sygn. akt II OSK 130/21, w zaskarżonym postanowieniu nie zostało on przybliżony, ale wydaje się, że nie jest on tożsamy ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie bowiem dotyczy wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu, natomiast w niniejsza sprawa dotyczy wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w jego toku.

Skarżący uważa, że koniecznym jest dokonanie oceny zasadności skargi na bezczynność i przewlekłe postępowanie na tym etapie postępowania administracyjnego. Uznanie, że postępowanie w niniejszej sprawie zakończyło się i w związku z tym uniemożliwienie rozpoznania skargi w niechybny sposób będzie prowadzić do nadużyć i poczucia bezkarności po stronie organów administracyjnych. Twierdzi, że sprawa jest w toku, nie jest zakończona, a celem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest zmobilizowanie organów administracyjnych do właściwego procedowania.

Zdaniem skarżącego, uchwałą siedmiu sędziów NSA, która ma zapaść pod sygn. akt II OSK 130/21, nie będzie miała wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie jest w ogóle zależne od wyniku postępowania zainicjowanego pytaniem do składu siedmiu sędziów NSA. a skargę nie tylko można ale i trzeba rozpoznać bez zbędnej zwłoki. Jego zdaniem nie zaistniały przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do zwieszenia postępowania w sprawie.

Ponadto skarżący zarzuca, że w sprawie zachodziła nieważność postępowania z art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a. bowiem zaskarżone postanowienie wydał sędzia WSA Andrzej Siwek, który zdaniem skarżącego był wyłączony z mocy ustawy. Wskazał na treść art. 185 § 1 i 2 P.p.s.a., z którego wynika, że w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie.

Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż NSA postanowieniem z 17 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 823/21 uchylił w całości postanowienie WSA w Warszawie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 344/20 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W wydaniu postanowienia z 5 lutego 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 344/20 brał udział sędzia WSA Andrzej Siwek. W tej sytuacji w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 185 § 2 P.p.s.a. i przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy WSA winien ją rozpoznawać w innym składzie, przy czym chodzi tutaj o skład osobowy. Natomiast w rozpoznawaniu niniejszej sprawy jako sędzia sprawozdawca brał udział sędzia WSA Andrzej Siwek. Powyższa okoliczność wskazuje na nieważność postępowania z mocy art. 183 § 1pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Okoliczność skierowania przez NSA postanowieniem z 28 października 2021 r. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składu 7 sędziów NSA w sprawie II OSK 130/21 na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. może być przesłanką zawieszenia postępowania jeżeli przedstawione zagadnienie dotyczy istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii. Postawione zagadnienie prawne dotyczy kwestii: "Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po jego zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w trakcie postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 P.p.s.a., czy rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a.?"

Niniejsza sprawa dotyczy oceny przez Sąd czy w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. O. [...] w W. doszło do stanu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez ten organ. Jak słusznie zauważył Sąd w zaskarżonym postanowieniu, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że PINB [...] zakończył prowadzone przez siebie postępowania administracyjne wydając decyzję w chwili kiedy skarżący nie złożył jeszcze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłość w niniejszej sprawie. PINB [...] po zainicjowaniu przez skarżącego postępowania pismami z dnia 19 października 2015 r. i 31 października 2016 r. dotyczącymi rozbudowy zabudowań znajdujących się na terenie działki sąsiadującej z jego nieruchomością zadecydował z urzędu o przeprowadzeniu dwóch odrębnych postępowań: w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na ww. działce oraz w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na tej działce (zawiadomienia z [...] kwietnia 2018 r.). W postępowaniu dotyczącym samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego PINB [...] wydał decyzję kończącą postępowanie [...] maja 2019 r. nr [...] nakładającą na B. K. obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych doprowadzających nadbudowany i rozbudowany budynek mieszkalny jednorodzinny do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Po uchyleniu w wyniku odwołania skarżącego powyższej decyzji przez MWINB decyzją z [...] lipca 2019 r. Nr [...] sprawa ponownie trafiła do organu I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Organ w wyniku prowadzonego postępowania wydał decyzję z [...] listopada 2019 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne wszczęte [...] kwietnia 2018 r. w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. O. [...] w W. oraz odstąpił od nakładania obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Następnie MWINB uchylił tę decyzję w całości i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie wszczęte [...] kwietnia 2018 r. w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do sądu, która wyrokiem WSA w Warszawie z 21 października 2020 r. została uchylona wraz z poprzedzająca ją decyzją PINB [...].

W dniu 20 października 2020 r. została wniesiona skarga na bezczynność i przewlekłe postępowanie PINB [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz w przedmiocie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego.

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SAB/Wa 344/20 Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2021 r., w sprawie o sygn. akt VII SAB/Wa 344/20 odrzucono skargę skarżącego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, gdyż skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu ostatecznej decyzji. Powołano się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2021 r., zaskarżając je w całości.

Postanowieniem z 17 maja 2021 r. o sygn. akt II OSK 823/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W związku z powyższym postanowieniem sprawa skarżącego ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego została zarejestrowana pod sygn. akt VII SAB/Wa 99/21, natomiast sprawa ze skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego została zarejestrowana pod sygn. akt VII SAB/Wa 107/21.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że PINB [...] w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wydawał kilkakrotnie rozstrzygnięcia, które co prawda nie kończyły postępowania administracyjnego bo nie były decyzjami ostatecznymi a tym bardziej prawomocnymi ale były to decyzje kończące postępowanie prowadzone przez ten organ w I instancji a zatem oceniając bezczynność czy przewlekłość postępowania tego organu właśnie one wyznaczały zakres czasowy postępowania, który podlegał będzie ocenie Sądu w kontekście wniesionej skargi. Pojawia się zatem problem prawny podnoszony w zagadnieniu prawnym w sprawie II OSK 130/21 bowiem należy ocenić czy z uwagi na zakończone wydaniem decyzji postępowanie PINB [...] przed złożeniem przez skarżącego skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania PINB w niniejszej sprawie, kiedy ponaglenie zostało wniesione w trakcie postępowania administracyjnego, skarga na przewlekłość podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 P.p.s.a., czy rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a.?". Wbrew zatem zarzutom zażalenia stan faktyczny w niniejszej sprawie odpowiadał kwestii prawnej, która będzie przedmiotem rozpoznania przez skład 7 sędziów w uchwale NSA i jest to kwestia istotna z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem określa sposób rozstrzygnięcia wniesionej skargi. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest w pełni zależne od wyniku postępowania zainicjowanego pytaniem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przedstawionego w postanowieniu NSA z 28 października 2021 r. sygn. akt II OSK 130/21. Zastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i zawieszenie postępowania było uzasadnione.

W przedstawionym zagadnieniu prawnym nie chodzi o zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, które jak słusznie zauważa skarżący w zażaleniu nie zostało prawomocnie zakończone bowiem zapadł prawomocny wyroku WSA w Warszawie z 21 października 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 569/20 uchylający decyzję MWINB z [...] stycznia 2020 r. i poprzedzająca ją decyzję PINB [...] o umorzeniu postępowania.

Stanem faktycznym kwalifikującym niniejszą sprawę do zawieszenia na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z uwagi na zagadnienie prawne przedstawione w sprawie II OSK 130/21 było zakończenie postępowania przez organ, które jest przedmiotem oceny w skardze na przewlekłość. Niewątpliwie ze stanu faktycznego sprawy wynika, że postępowanie przed PINB będące przedmiotem skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłość w niniejszej sprawie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji przed złożeniem przez skarżącego tejże skargi.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Odnośnie zaś zarzutu nieważności postępowania z uwagi na treść art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a. w zw. z art. 185 § 2 P.p.s.a., który NSA ocenia z urzędu na każdym etapie postępowania, także postępowania zażaleniowego, wskazać należy, że w okolicznościach sprawy nie zachodziła przesłanka nieważności postępowania z uwagi na orzekanie sędziego Andrzeja Siwka w sprawie zawieszenia postępowania a poprzednio wydania przez niego postanowienia o odrzuceniu skargi, które w wyniku skargi kasacyjnej zostało uchylone przez NSA postanowieniem z 17 maja 2021 r. sygn. II OSK 823/21 i przekazane do ponownego rozpoznania stosownie do art. 185 § 1 P.p.s.a.

Zastosowanie art. 185 § 2 P.p.s.a. po uchyleniu zaskarżonego postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA z dnia 15 września 2010 r. I GPS 1/10. Mocą tej uchwały przesądzono, i sądy administracyjne na zasadzie art. 269 P.p.s.a. są nią związane w orzekaniu, że "w razie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek zażalenia zaskarżonego postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego lub zarządzenia przewodniczącego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie ma zastosowania art. 185 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a.".

Co prawda chodziło tu o postępowanie następujące po rozpatrzeniu zażalenia przez NSA i uchylenie zaskarżonego postanowienia lub zarządzenia przewodniczącego ale w ocenie NSA rozpoznającego niniejszą sprawę nie ma potrzeby angażowania innego składu sądu wojewódzkiego do rozpatrzenia kwestii incydentalnej w postaci zawieszenia postępowania zamiast składu, który wydał uprzednio postanowienie o odrzuceniu skargi, a które to postanowienie w wyniku wniesionej skargi kasacyjnej zostało uchylone i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a..

Należy zauważyć, że w razie uwzględnienia zażalenia, a przy braku przesłanek wydania orzeczenia reformatoryjnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie - w innym składzie. Sąd jest wówczas związany wykładnią dokonaną w sprawie przez NSA (art. 190 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.). Konsekwencją przekazania sprawy do ponownego rozpoznania jest wyznaczenie nowego, właściwego dla takich orzeczeń składu sędziowskiego czyli składu, który będzie mógł orzec o kwestii odrzucenia skargi.

Podkreślić należy, że obowiązek rozpoznania sprawy w innym składzie dotyczy rozpatrzenia jej w takim zakresie, jaki był przedmiotem uchylonego orzeczenia, czyli powtórnego rozpoznania zagadnienia, w związku z którym pierwsze postanowienie się nie ostało. Tutaj w zakresie odrzucenia skargi. Nie ma natomiast przeszkód, aby ten sam skład orzekał w odniesieniu do sprawy zasadniczej (tu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania) oraz mogących się w przyszłości pojawić innych zagadnień ubocznych (zawieszenie postępowania) powstałych na tle rozpatrywanej sprawy, nawet gdyby ich przedmiot nie był zbieżny lub tożsamy z przedmiotem postanowienia uchylonego (o ile zaszłaby procesowa potrzeba nowego wypowiedzenia się przez sąd pierwszej instancji odnośnie do określonego zagadnienia).

Zdaniem NSA, sędzia wyłączony w zakresie kwestii incydentalnej, która była przedmiotem uchylonego orzeczenia, nie jest w ogóle wyłączony od orzekania w danej sprawie i może uczestniczyć w dalszym rozstrzyganiu meritum sprawy i w wydaniu końcowego orzeczenia (to rozwiązanie harmonizuje z regulacją z art. 195 § 2 P.p.s.a. - gdy zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione - to jest z możliwością samokontroli postanowień przez skład sędziowski, który je wydał).

Ewentualne uznanie, że zakres pojęciowy art. 185 § 2 P.p.s.a. dotyczy, podobnie jak art. 18 § 1 pkt 6 i 6a P.p.s.a., całkowitego wyłączenia od udziału w sprawie sędziego, który wydał jakiekolwiek zaskarżone incydentalne postanowienie, ten pierwszy przepis czyniłoby zbędnym. O ile przepisy rozdziału 5 działu I P.p.s.a. "Wyłączenie sędziego" dotyczą wyłączenia sędziego "w sprawie" sądowoadministracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym (art. 1 P.p.s.a.), to jest od badania zgodności z prawem określonej działalności organu administracji publicznej, o tyle rozstrzygnięcia uboczne wiążą się z badaniem przez wojewódzki sąd administracyjny kwestii wpadkowych "w sprawie".

Przenosząc powyższe na stan obecnie rozpatrywanej sprawy NSA nie widzi podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a., gdy w sprawie incydentalnej dotyczącej zawieszenia postępowania orzekał ten sam sędzia, którego postanowienie kończące postępowanie tj. o odrzuceniu skargi zostało uchylone przez NSA na podstawie art. 185 § 1P.p.s.a. i przekazane do ponownego rozpoznania. Ten sam sędzia Andrzej Siwek nie orzekał przecież w zakresie odrzucenia skargi, które stanowiło przedmiot postanowienia NSA. Wypowiedział się jedynie w kwestii incydentalnej zawieszenia postępowania, która dotychczas nie była weryfikowana ani podejmowana przez sąd na żadnym etapie postępowania sądowego.

W związku z powyższym NSA uznał, że w okolicznościach procesowych niniejszej sprawy art. 185 § 2 P.p.s.a. nie został naruszony a zatem nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania z art. 183 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Po uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania na skutek skargi kasacyjnej skarżącego sędzia na podstawie art. 185 § 2 P.p.s.a. nie był wyłączony od podejmowania jakichkolwiek orzeczeń w niniejszej sprawie tym bardziej jeśli dotyczyło to kwestii incydentalnej w postaci zawieszenia postępowania.

Gdy w postępowaniu zażaleniowym stosowane są przepisy o skardze kasacyjnej dotyczące nieważności postępowania (skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa albo w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy), brak jest racjonalnych podstaw do odmowy stosowania zasady, że w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd, któremu sprawę przekazano na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej, powinien rozpoznać ją w innym składzie (art. 185 § 2 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.). Jednak potrzeba orzekania przez inny skład dotyczy wyłącznie sytuacji gdy Sąd I instancji rozpatruje kolejny raz te samą kwestię, która stanowiła przedmiot uchylonego postanowienia. Ma to za zadanie uchronić stronę przed naturalną skłonnością sędziego powielenia już wcześniej zajętego stanowiska w kwestii, w której poprzednio orzekał. Takie zagrożenie nie występuje jednak gdy ten sam sędzia orzeka o innej kwestii prawnej nie związanej z uchylonym postanowieniem. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sędzia Andrzej Siwek orzekał w sprawie ale nie w kwestii odrzucenia skargi, która była przedmiotem oceny NSA i zastosowania art. 185 § 1 i 2 P.p.s.a., dlatego też konieczność rozpatrzenia sprawy przez inny skład nie odnosiła się do kwestii zawieszenia postępowania ani tym bardziej rozpatrzenia meritum skargi.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.