Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2011/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujaw- nionych źródłach o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416) ustalił M.K. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł od przychodów w wysokości [...] zł. nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

W toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w/w organ ustalił, że małżonkowie B. i M. K. w 1999 r. ponieśli wydatki w wysokości [...] zł przy dochodzie w wysokości [...] zł.

Na kwotę wydatków składały się:

- [...] zł - wydatkowane na zakup w dniu [...] lipca 1999 r. 65 udziałów w

spółce z o. o. "A"

- [...] zł - wydatkowane na zakup w dniu [...] lipca 1999 r. dwóch udziałów

w spółce z o.o. "A"

- [...] zł - na remont i modernizacje budynku mieszkalnego (zgodnie z

odliczeniem w PIT)

- [...] zł - na utrzymanie 4 osobowej rodziny (wyliczenia Urzędu

Skarbowego w podstawie danych GUS zawartych w Roczniku Statysty-

cznym).

Za 1999 r. podatnicy w PIT-33 zadeklarowali dochód - w wysokości [...] zł. (po odliczeniach)

M.K. zeznał:

a) przychód z działalności

- gospodarczej w kwocie [...] zł

- koszty uzyskania przychodu [...] zł

- dochód z działalności gospodarczej [...] zł

b) przychód z tytułu umowy o dzieło [...] zł

- koszty uzyskania przychodu [...] zł

- dochód [...] zł

c) przychód z tytułu wypłaconych zasiłków

z ubezpieczenia społecznego [...] zł

łącznie dochód zeznany brutto wyniósł [...] zł.

Żona M.K. - B. w 1999 r. nie uzyskała żadnego dochodu.

W toku postępowania podatkowego podatnicy wyjaśnili, że w 1999 r. oprócz zeznanego dochodu posiadali gotówkę ze sprzedaży w 1996 r. działek oraz [...] zł ze sprzedaży kolejnej działki w 1998 r. Wydatki na utrzymanie rodziny w 1999 r. ponosili minimalne [...] zł w tym na wyżywienie [...] zł) ponieważ utrzymywali ich rodzice.

M.K. wyjaśnił też, że umowy kupna udziałów w spółce "A" były pozorne, ponieważ miały one powiększyć faktycznie udziały udziałowca spółki - B. Umowę nabycia udziałów podpisał z "chęci pomocy przyszłemu pracodawcy", który obiecał mu za to zatrudnienie, a kwoty [...] zł faktycznie nie zapłacił, ponieważ otrzymał je od J.M. Okoliczności tych podatnik nie może udokumentować. Nadto wyjaśnił, że nabyte udziały zobowiązał się odsprzedać w/w zgodnie z umowa przedwstępną z dnia [...] lipca 1999 r.

Wyjaśnieniom podatnika Urząd Skarbowy nie dał wiary i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wnioskowanego przez podatnika oraz analizy m.inn. zeznań PIT małżonków K. za poprzednie lata uznał, ze nie udokumentowali oni źródła przychodu w wysokości [...] zł, wobec czego ustalono każdemu z małżonków od połowy tej kwoty zryczałtowany podatek dochodowy wg stawki 75 %.

Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania M.K., decyzją z dnia [...] uchyliła w części zaskarżoną decyzję i ustaliła w/w zryczałtowany podatek dochodowy za rok 1999 od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości [...] zł.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów odwołania uznał, że istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy M.K. zapłacił za nabyte 67 udziałów w spółce [...] zł oraz, czy koszt utrzymania rodziny zasadnie został ustalony na podstawie rocznika statystycznego.

Izba Skarbowa w świetle zgromadzonego materiału dowodowego stanęła na stanowisku, że twierdzenie podatnika, iż nie zapłacił za nabyte udziały, nie zasługuje na uwzględnienie.

W umowach sprzedaży w/w udziałów w § 2 znajduje się zapis "sprzedający kwituje odbiór ceny". W tym stanie rzeczy zasadne było stanowisko organu I instancji, że świadczenia objęte umowami były spełnione równocześnie.

Również z Krajowego Rejestru Sądowego (zapis z [...] lipca 1999 r.) wynika, że M.K. posiada 67 udziałów w spółce "A" wartości [...] zł.

Organy podatkowe nie są uprawnione do badania ważności umowy sprzedaży udziałów.

Izba Skarbowa stwierdza ponadto, że w świetle powyższego organ I instancji zasadnie odmówił przesłuchania M.J. , sprzedającego M. K. udziały w spółce.

Ustosunkowując się do argumentu odwołania co do wysokości wydatków na utrzymanie rodziny organ podatkowy II instancji uznał, że wyjaśnienia małżonków K. zasługują na uwzględnienie i przyjął, że ponieśli oni wydatki na ten cel w 1999 r. niższe o 50 % od określonych w roczniku statystycznym i wyniosły one [...] zł.

Łącznie wydatki w 1999r. przyjęto w wysokości [...] zł.

Uwzględniono także stanowisko podatnika wyrażone w odwołaniu co do posiadania nadwyżki dochodów za rok 1998 w kwocie [...] zł. W związku z tym dochód małżonków K. za rok 1999 przyjęto w kwocie [...] zł uwzględniając dochód zeznany przez nich za rok 1999, wobec czego przychód nieznajdujący pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za rok 1999 wyniósł [...] zł. Podatek każdego z małżonków ustalony od połowy tej kwoty wyniósł, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 w/w ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. wg stawki 75 %, [...] zł.

Decyzję tę M.K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego, zarzucając jej naruszenie: art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez przyjęcie, że uzyskał on w 1999 r. przychody z nieujawnionych źródeł przychodu oraz rażące naruszenie art. 120, 121 § 1, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej przez odmowę przeprowadzenia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nielogiczną i sprzeczną z doświadczeniem życiowym ocenę stanu faktycznego sprawy oraz pominiecie faktów udowodnionych przez stronę.

Z tych względów skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi M.K. m.inn. podnosi, ze nie kwestionuje faktu zawarcia umów sprzedaży udziałów lecz stwierdza, że nie posiadał kwoty [...] zł na jaką one opiewały i jej sprzedającemu M.J. nie zapłacił, bowiem umowy te zostały zawarte dla pozoru, w celu wywołania u drugiej wspólniczki spółki błędnego przeświadczenia. Zdaniem skarżącego przemawia za tym kolejna umowa - "przedwstępna" zawarta przez niego z w/w dotycząca odsprzedaży "zakupionych" wcześniej przez niego 65 udziałów spółki, a także fakt udzielenia przez niego pełnomocnictwa i możliwości kontroli nad spółką, wskazanemu przez M.J., H.K.

M.K. podnosi też, że Izba Skarbowa pominęła oświadczenie M.J., że nie otrzymał on od niego żadnych pieniędzy za sprzedane udziały i nadto wyjaśnił, że umowa była zawarta dla pozoru.

Tym samym umowa ta, zgodnie z art. 74 kc, winna być prawidłowo zinterpretowana przez organ podatkowy. Skarżący powołuje się też na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 9 marca 1989 r. sygn. akt II SA 961/88, z którego wynika, że niedopuszczalne jest... twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi". Nadto przy piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżący przedkłada Sądowi umowę pożyczki [...] zł z dnia [...] sierpnia 2002 r. zawartej z J.O. na zapłatę podatku.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

Strona skarżąca kwestionuje stanowisko organów podatkowych w kwestii poniesienia w 1999 r. wydatków na nabycie udziałów w spółce z o.o. "A" w kwocie [...] zł.

Ustosunkowując się do zawartych w skardze argumentów w tym zakresie stwierdzić należy, że wydatkiem z nieujawnionego źródła przychodu - w myśl art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) - są wydatki nie znajdujące pokrycia w mieniu i wartościach zgromadzonych w roku podatkowym oraz w latach poprzednich pochodzących z przychodów opodatkowanych lub wolnych od podatku.

Z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, niekwestionowanych przez podatnika, wynika że zawarł on dwie umowy z J.M., na mocy których nabył 67 akcji w/w spółki za [...] zł, którą to kwotę sprzedawca otrzymał. Na podstawie tych umów zmieniono zapis w Krajowym Rejestrze Sądowym, wpisując jako udziałowca spółki z o.o. "A " M.K.

Zdaniem skarżącego umowy te zostały zawarte dla pozoru, o czym świadczy także fakt zawarcia ze sprzedawcą akcji umowy przedwstępnej o ich odsprzedaży J. M. i to w celu wywołania u innej wspólniczki spółki błędnego przeświadczenia co do osoby wspólnika. W zamian za zawarcie umów M.K. miał uzyskać zatrudnienie (bez bliższego określenia u jakiego pracodawcy).

Stanowisko skarżącego nie znajduje potwierdzenia w dalszym toku zdarzeń. Mimo upływu 5 i pół roku od daty nabycia udziałów w spółce M. K. nie wykazał, ze zawarł - w konsekwencji umowy przedwstępnej - umowę sprzedaży uprzednio nabytych udziałów w spółce na rzecz ich pierwotnego właściciela J. M. Nie wykazał też, że uzyskał rzekomo obiecane mu zatrudnienie, ani nie wyjaśnił przyczyny, dla której sprzedaż udziałów na jego rzecz miała wywrzeć błędne przeświadczenie (w jakim celu ?) u wspólniczki spółki C .

Zauważyć także należy, że w/w udziały M.K. zostały objęte zabezpieczeniem dokonanym przez Urząd Skarbowy.

Podkreślić też należy, że skarżący przedstawił umowę pożyczki w kwocie [...] zł zawartą z ojcem V.O. - J.O. , udzielonej zgodnie treścią umowy na zapłacenie podatku. Wyjaśnił też, że spółkę przejęła w całości wyżej wymieniona, nie precyzując jednakże co stało się nabytymi przez niego udziałami.

Wobec powyższego podzielić należy ocenę stanu faktycznego sprawy wyrażoną w wydanych przez organy skarbowe decyzjach, że umowa nabycia udziałów w spółce wywołuje skutki prawne także w zakresie podatku dochodowego, skoro nie została przez sąd powszechny stwierdzona jej nieważność (art. 83 § 1 kc) z powodu pozorności.

Ani organy podatkowe, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do orzekania w tej kwestii.

Skarżący zawierając wspomniane umowy, gdyby istotnie były one pozorne, co nie zostało w sprawie wykazane, winien zdawać sobie sprawę z poświadczania nieprawdy i ze skutków takiego działania.

Podkreślić należy, że w interesie podatnika leżało wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, albo skąd posiadał pieniądze na nabycie udziałów, albo że umowy nabycia udziałów nie zawarł lub, że została stwierdzona jej nieważność z powodu pozorności. Żadna z tych sytuacji w sprawie nie wystąpiła.

W postępowaniu podatkowym w interesie podatnika leży udowodnienie okoliczności, na które się powołuje, a które mają wywrzeć korzystny dla niego skutek.

Wnioskowane przez skarżącego przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J.M. , którego przeprowadzenia organ podatkowy odmówił, jako osoby powiązanej interesami ze skarżącym, nie może świadczyć o wadliwym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, podobnie jak i nieuwzględnienie jego oświadczenia.

Zdaniem sądu skarżący niewątpliwie pozostaje w kontaktach zarówno z J.M. , V. O. i jej ojcem J. Charakter tych kontaktów nie jest istotny dla sprawy, podobnie jak i realność umowy pożyczki.

W związku z tym, skoro kwestionowana umowa sprzedaży udziałów była ważna, zasadne było stanowisko organów podatkowych, że kwota na ich nabycie nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu skarżącego i winna być opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Małecki

LF