Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2386/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2005 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P.K. kwotę 370 zł (trzysta siedemdziesiąt złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Zastępca Burmistrza Miasta działający z upoważnienia Burmistrza decyzją z dnia [...]roku nr [...] wymierzył skarżącemu P.K. administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymagalnego zezwolenia drzew: 5 sztuk topoli i 1 sztuki dębu. Wskazano, że kwota [...]zł tytułem kary powinna zostać uiszczona w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Uzasadniając powyższą decyzję wyjaśniono, że zgodnie z ustawą z dnia 16 października 1991roku o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) - art. 47 lit. k, za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia wymierzana jest administracyjna kara pieniężna, naliczona w sposób i według stawek określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 roku w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz.U. Nr 162, poz. 1138 ze zm.). Organ administracyjny ustalił w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wszczętego w oparciu o pismo Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...]roku, informujące o dokonanej wycince drzew, iż przedmiotowa nieruchomość, na której rosły wycięte bez zezwolenia drzewa oznaczona numerem ewid. [...] zlokalizowana w miejscowości K., obręb geodezyjny M., znajduje się we władaniu P.K. na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...]roku zawartej pomiędzy P.K., a Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej.

P.K. przyznał się do usunięcia przedmiotowych drzew uzasadniając to ich złym stanem sanitarnym. Nadto w/w oświadczył, iż w momencie zawierania umowy dzierżawy nieruchomości, na której rosła większość z usuniętych drzew - teren ten był ewidencyjne oznaczony jako las, a o zmianie klasyfikacji wspomnianego terenu nie został powiadomiony.

W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji uzasadniając, iż z treści mapy geodezyjnej odpowiedniej do terminu zawarcia umowy dzierżawy wynika, że działka o numerze ewid. [...] jest zakwalifikowana jako teren leśny a więc obszar, na którym nie jest wymagane pozwolenie do prowadzenia prac pielęgnacyjno - higienicznych. Nadto w czasie trwania umowy dzierżawy skarżący nie został poinformowany przez właściciela gruntu o jego przekwalifikowaniu a rzeczone prace wykonywane były w myśl warunków umownych. Dodatkowo skarżący podniósł i to, że w zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego materiale dowodowym w postaci fotografii przedstawiono tylko pnie ściętych drzew a zabrakło informacji, że ścięte kikuty drzew pozostają w miejscu i były to drzewa chore o pustym wnętrzu pnia i, że na całym terenie działki nr [...] znaczna większość drzewostanu wymaga prac pielęgnacyjnych. Według skarżącego stan chorych i suchych drzew oraz ich wiatrołomów stwarzał fizyczne zagrożenie dla przebywających tam osób wypoczywających w okresie letnim nad brzegiem rzeki Warty, zaś suchy konar topoli oderwany od pnia spowodował utratę jednej sztuki owcy - matki powodując uszkodzenie jej ciała nie zdatne do wyleczenia. Wszystko to - w ocenie skarżącego - skłoniło jego do podjęcia prac pielęgnacyjnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]roku nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając wskazano, że okolicznością bezsporną jest, iż skarżący na działce nr [...], której jest dzierżawcą dokonał usunięcia drzew - 5 topoli i 1 dębu a działka ta stanowi rolę. W tej sytuacji - w ocenie organu administracyjnego II instancji - zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie istnieją przesłanki do jej uchylenia. Dodatkowo organ ten podniósł, iż usunięcie drzewa obumarłego wymaga również zezwolenia bowiem art. 47 lit. e ust. 4 ustawy o ochronie przyrody nie wymienia drzew obumarłych wśród wyjątków zwalniających od obowiązku uzyskania zezwolenia gdyż działa tutaj zasada generalna wyrażona w art. 47 lit. e ust. 2 tejże ustawy.

W złożonej w ustawowym terminie skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, skarżący decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił niezgodność rozstrzygnięcia z obowiązującymi przepisami stwierdzając, iż chybionym jest powołanie się na art. 47 lit. e ust. 4 ustawy o ochronie przyrody bowiem - w ocenie skarżącego - wiążąca dla niego jest umowa i mapa ewidencyjna przedmiotowej działki wraz z wypisem z rejestru gruntów, które to dokumenty stwierdzają jednoznacznie, że przedmiotowy teren jest leśny - co zobowiązuje do stosowania przepisów dotyczących terenów leśnych. W dalszej części skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ administracyjny I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż wskazane przez skarżącego.

Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący, bez pozwolenia, usunął drzewa. Rosły one w obszarze Zespołu Przyrodniczo Krajobrazowego L., który składał się z łąki i ziemi ornej.

W toku postępowania administracyjnego skarżący wyjaśniał, że wycięte przez niego drzewa były suche i zagrażały otoczeniu.

Wydając zaskarżone decyzje organy administracji powołały się na treść art. 47 lit. e ust. 1 i 2 oraz art. 47 lit. k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) nie ustosunkowując się jednak do faktu, iż wycięte przez skarżącego drzewa rosły w obszarze chronionego krajobrazu. Tymczasem, stosownie do treści art. 47 lit. ł pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, przepisów dotyczących usuwania drzew i krzewów, pobierania opłat i wymierzania kar nie stosuje się do drzew i krzewów poddanych pod ochronę na podstawie art. 13 (m.in. chronionych przez wprowadzenie ochrony w drodze uznania za zespoły przyrodniczo - krajobrazowe).

Jak wynika z pisma Kierownika Nadzoru Wodnego z dnia [...]roku kierowanego do Straży Miejskiej w S. (k. 29 akt administracyjnych) działka, na której dokonano wycięcia drzew (6 topoli i 1 dębu) stanowi część zespołu przyrodniczo- krajobrazowego L.

W piśmie kierowanym do Sądu z dnia [...]roku Burmistrz potwierdził, iż obszar, na którym wycięto bez zezwolenia drzewa, znajduje się na obszarze zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "L.", powołanego uchwałą Nr 434 /XXXVIII/01 Rady Miejskiej w S. z dnia 26.10.2001 r. w sprawie uznania obiektu przyrodniczego za zespół przyrodniczo - krajobrazowy, zmienionej następnie uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 28.06.2005 roku.

Obszar ten, który to teren uchwałą Rady Miejskiej

Zatem stosownie do art. 13 lit. a pkt 9 w akcie powołującym zespół przyrodniczo - krajobrazowy "L." winny zostać zawarte ustalenia dotyczącego tej formy ochrony przyrody - co też uczyniono.

W rozpatrywanej sprawie błędnie zatem przyjęto, iż znajdują zastosowanie przepisy art. 47 lit. e i art. 47 lit. k - ustawy o ochronie przyrody.

W odniesieniu do sytuacji, w której w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ ustali, że naruszone zostały zakazy lub ograniczenia obowiązujące na obszarach chronionych, właściwym jest wymierzenie kary przewidzianej art. 58 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Także organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględni - w miarę potrzeby - wydaną przez Burmistrza w dniu [...]roku decyzję, na mocy której umorzona została skarżącemu na jego wniosek nałożona przez organ administracyjna kara pieniężna. Sądowi bowiem nie są znane przesłanki, które legły u podstaw wydania w/w decyzji gdyż nie została ona doręczona Sądowi a jedynie o jej wydaniu Sąd dowiedział się z treści pisma Burmistrza z dnia [...]roku

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "a", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska

MK