Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 831/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi "H." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz "H." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu H. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą

w S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji przyznał skarżącej następujące płatności:

1. Jednolitej Płatności Obszarowej - 2019 w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego;

2. Płatności za zazielenienie - 2019 w wysokości [...] zł, wynikającej

z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego;

3. Płatności redystrybucyjnej - 2019 w wysokości [...] zł, wynikającej

z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego;

4. Płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno - 2019

w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na: zastosowanie współczynnika korygującego;

oraz przyznającej kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości

[...] zł.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] decyzja ta została sprostowana z powodu oczywistych omyłek pisarskich zamieszczonych na stronie 1 w akapitach 1 i 2.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie ustalono, iż [...] r. drogą elektroniczną (aplikacja eWniosekPlus), spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w tym o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. We wniosku spółka zadeklarowała do płatności działki rolne, których granice zostały wyrysowane na ortofotomapach stanowiących załącznik do wniosku.

W dniach [...] i [...] r. zostały złożone drogą elektroniczną zmiany do wniosku, natomiast [...] r. do organu wpłynęło, w wersji papierowej, wycofanie części wniosku dotyczące płatności ekologicznej (działka rolna S o pow. [...] ha na której zadeklarowano łubin wąskolistny na nasiona w wariancie 1.1).

Łączna powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła [...] ha, w tym do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno powierzchnia [...] ha.

Dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni [...] ha. W odwołaniu od decyzji spółka nie zgodziła się z ustaleniem powierzchni działek w oparciu o system informacji graficznej ( [...] ha), wskazując na przeprowadzoną [...] r. kontrolę deklarowanych działek, na okoliczność czego dołączyła do wniosku protokół z oględzin. W ocenie spółki ustalenia organu są sprzeczne z rzeczywistą powierzchnią deklarowaną, tj. [...] ha.

Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał kolejną decyzję - nr [...] o przyznaniu płatności do powierzchni [...] ha, w tym do powierzchni roślin strączkowych na ziarno [...] ha.

W odwołaniu od decyzji spółka wskazała, iż odwołuje się od decyzji w części dotyczącej ustalenia powierzchni deklarowanej, gdyż - w jej ocenie - powierzchnia zadeklarowana wynosiła [...] ha.

Organ odwoławczy dalej wskazał, iż przedmiotem sporu w sprawie jest błędne, w ocenie spółki, ustalenie powierzchni deklarowanej do płatności, która wynosi nie [...] ha lecz [...] ha (większa o [...] ha). Organ ten zauważył, iż organ I instancji stwierdził powierzchnię deklarowaną [...] ha, a nie jak twierdzi spółka [...] ha.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż powierzchnia deklarowana we wniosku przez spółkę, była zgodna z ustaloną przez organ I instancji i wynosiła [...] ha. Powyższe wynika wprost z deklaracji działek rolnych, zarówno działek podrzędnych (np. A, B, C, itd.) jak i nadrzędnych (A1, B1, C1, itd.). Organ I instancji zasadnie również ustalił powierzchnie działek rolnych A - [...] ha, G - [...] ha, K - [...] ha, R - [...] ha, Y - [...] ha, wskazując sumę powierzchni odpowiadającą powierzchni wyrysowanej na ortofotomapie w ramach działek podrzędnych.

Odnosząc się do twierdzeń spółki, iż jej deklaracja we wniosku była większa od deklarowanej, czego potwierdzeniem miała być przeprowadzona kontrola w dniu [...] r., organ odwoławczy wskazał, iż z treści wniosku wynika bezspornie, że powierzchnia deklarowana odpowiadała bezpośrednio powierzchni wyrysowanej przez spółkę w trakcie wypełniana wniosku, jak i ze zmian do wniosku. Twierdzenie spółki, że kontrola na jej działkach stwierdziła powierzchnie większe od uprzednio zadeklarowanych we wniosku z dnia [...] r., jest bezzasadne, gdyż spółka, składając zmianę do wniosku chcąc zwiększyć powierzchnie deklarowaną, nie dokonała żadnej modyfikacji, w zakresie zwiększenia pola zagospodarowania na ortofotomapach, a co za tym idzie zadeklarowała do płatności powierzchnie odpowiadające wyrysowanym granicom. Nadto, jak wskazała spółka w odwołaniu jak i w uwagach w treści wniosku, geometria wyrysowana przez spółkę odpowiadała stanowi faktycznemu, a więc brak było możliwości przesunięcia granic deklarowanych działek do płatności, a co za tym idzie zwiększenia powierzchni deklarowanej. Twierdzenie spółki, iż powierzchnia wyrysowana na ortofotomapie we wniosku ma jednak większą powierzchnię aniżeli deklarowana, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż powierzchnia tych działek jest inna aniżeli wynikająca

z powierzchni wyrysowanych przez spółkę.

W ocenie organu odwoławczego, spółka nie tyle że nie mogła wyrysować powierzchni żądanej, o którą chciała powiększyć uprzednią deklarację, przerzucając winę na błędną geometrię systemu, ale nie wiedziała, o która część daną działkę należało powiększyć. Tym samym, dokonanie zapisu w części "Uwagi", iż prawidłowa powierzchnia działki jest większa, bez dokonania zmiany w zakresie powierzchni deklarowanej związanej z jej zwiększeniem na ortofotomapie, nie mogło stanowić podstawy do uznania, iż powierzchnia deklarowana jest inna, aniżeli wynikająca z deklaracji działek nadrzędnych i podrzędnych.

Powołując następnie brzmienie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 352), organ wskazał, iż to rolnik wskazuje granice działek rolnych wraz z ich oznaczeniem. Nadto, w celu potwierdzenia właściwej identyfikacji działki rolnej w przestrzeni i dokładniejszego określenia oraz sprawdzenia powierzchni uprawnionej do dopłat z deklaracją rolnika, z wyłączeniem gruntów niespełniających warunków dobrej kultury rolnej, obowiązkowe jest wykorzystanie materiałów kartograficznych, czyli map oraz ortofotomap w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Ortofotomapa odzwierciedla sytuację na gruncie i stanowi dowód jego użytkowania. Spółka, składając wniosek w aplikacji eWniosekPlus, określiła granice działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych na ortofotomapie obrazującej stan faktyczny na gruncie, co wiąże się z obowiązkiem ich wyrysowania na udostępnionym materiale graficznym w postaci ortofotomapy, dlatego też jeśli strona zamierza podjąć czynności zmierzające do zwiększenia deklaracji we wniosku zobowiązana jest te powierzchnie wyrysować na ortofotomapie. Niewykonanie tego, a jedynie wskazanie w sekcji Uwagi, iż powierzchnia jest inna od deklarowanej, bez jej wyrysowania o tę powierzchnię, nie uprawniało organów do uznania, iż spółka zadeklarowała powierzchnie inne aniżeli wynikające z określonych przez nią na ortofotomapie. Dodatkowo organ wskazał, iż powierzchnia deklarowana we wniosku nie została ustalona w oparciu o wyniki z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie w dniu [...] r.

W tym stanie rzeczy organ stwierdził, iż suma powierzchni prawidłowo zadeklarowanych działek rolnych wynikająca z jego wyznaczenia przez spółkę na ortofotomapie oraz powierzchni działek rolnych w sekcji VIII kolumna 3 stanowiła podstawę do uznania, iż powierzchnia deklarowana wyniosła [...] ha. W tym też zakresie został rozpatrzony wniosek spółki i naliczone zostały płatności.

W skardze do sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz pominięcie jako dowodu w sprawie komentarzy rolnika zamieszczonych do wniosku w sekcji Uwagi oraz protokołu z oględzin nieruchomości z dnia [...] r., które to dowody stoją w sprzeczności z ustaleniami organu w sprawie;

2. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r., wydanego na podstawie art. 67 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady EU nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., poprzez błędną interpretację przyjmując jako jedyne wiążące dla organu ustalenia wydane w oparciu o treść wniosku o przyznanie płatności z pominięciem innych dowodów przeciwnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca na wstępie wskazała na liczne błędy

w zakresie wskazania dat czynności określonych w treści zaskarżonej decyzji, tj.: skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności [...] r., zmiana do wniosku została złożona [...] r. (nie jak wpisano w decyzji [...] r.), kolejna zmiana do wniosku została złożona [...] r. (nie jak wpisano w decyzji [...] r.), a kontrola powierzchni deklarowanych działek została przeprowadzona [...] r.

Skarżąca podniosła, że organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] r., przyznając płatność do powierzchni [...] ha, pomimo jej uwag zamieszczonych w treści wniosku w sekcji Uwagi oraz pomimo ustaleń kontrolnych

z [...] r. które potwierdziły jej uwagi w zakresie wskazania prawidłowej powierzchni jako [...] ha.

Zdaniem skarżącej, ustalenia organu były sprzeczne z rzeczywistą powierzchnią deklarowaną przez spółkę. Geometrie we wniosku zostały wyrysowane zgodnie ze stanem faktycznym, po rzeczywistych granicach działki. Nie ma to jednak odzwierciedlenia w wymiernej powierzchni działki w aplikacji e-wniosek. Niemożliwe było wyrysowanie sprzecznych działek w aplikacji e-wniosek o pożądanej powierzchni, ponieważ w tej sytuacji należałoby zaznaczyć znajdujące się na działce wyłączenia, krzaki, roby, drogi lub tory kolejowe, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Wskazane błędy wynikają z rozbieżności pomiędzy powierzchniami (geometriami) wyrysowanymi w aplikacji e-wniosek, a powierzchniami widniejącymi w tabeli e-wniosek, co - w ocenie skarżącej - stanowi ewidentny błąd aplikacji, na który nie miała wpływu, dlatego zamieściła komentarze w sekcji Uwagi.

Skarżąca ponownie wskazała, że rzetelność wskazanej przez nią powierzchni deklarowanych gruntów rolnych potwierdza protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MK.O z dnia [...] r., sporządzony po fizycznych oględzinach i pomiarach terenowych wymienionych w decyzji działek.

Odnosząc się do poszczególnych działek, skarżąca wskazała, jaka powierzchnia działek wynika z wyrysowanej geometrii, a jaka jest w rzeczywistości, co potwierdziła kontrola na miejscu.

Skarżąca podniosła, że organ I instancji nie odniósł się do jej uwag oraz wyników kontroli z [...] r. Przyjmując powierzchnię [...] ha, organ ograniczył się do stwierdzenia, że twierdzenia skarżącej o pow.[...] ha są błędne.

Z kolei organ odwoławczy wskazał, iż związany jest treścią wniosku, pomimo uwag do jego treści oraz pomimo wiedzy organu o treści protokołu kontroli z [...] r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W rozpatrywanej sprawie sporną pozostaje kwestią co do prawidłowości ustaleń powierzchni deklarowanych do płatności działek rolnych.

Zdaniem skarżącej, ustalenia organu dotyczące powierzchni działek deklarowanych do płatności ([...] ha) są sprzeczne z rzeczywistą powierzchnią deklarowaną przez rolnika ( [...] ha).

Nadto, według skarżącej, niemożliwe było wyrysowanie w aplikacji e-wniosek działek o pożądanej powierzchni, dlatego skarżąca zamieściła komentarze w sekcji Uwagi, a rzetelność wskazanej przez nią powierzchni deklarowanych gruntów rolnych potwierdził protokół z oględzin z [...] r., sporządzony po fizycznych oględzinach i pomiarach terenowych wymienionych w decyzji działek.

W ocenie organu natomiast, z treści wniosku skarżącej wynikało, że powierzchnia zadeklarowana do przyznania płatności odpowiadała bezpośrednio powierzchni wyrysowanej przez skarżącą (w trakcie wypełniania wniosku, jak i zmian do wniosku). Według organu, skarżąca składając zmianę do wniosku i chcąc zwiększyć powierzchnię deklarowaną, nie dokonała żadnej modyfikacji w zakresie zwiększenia pola zagospodarowania na ortofotomapach., zaś dokonanie zapisu w części wniosku Uwagi, że prawidłowa powierzchnia działki jest większa, bez dokonania zmiany powierzchni na ortofotomapie, nie mogło stanowić podstawy do uznania, że powierzchnia deklarowana jest inna, aniżeli wynikająca z powierzchni wyrysowanej przez skarżącą na ortofotomapie.

Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że podstawę prawną wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1341); dalej: "ustawa o płatnościach bezpośrednich".

Zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich,

z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (a więc z uwzględnieniem przepisów prawa unijnego) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a i art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich, strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przytoczonych przepisów wynika, że k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie, tj. rolniku składającym wniosek. Takie uregulowanie prawne nie zwalnia jednak organów od przestrzegania zasad ogólnych postępowania, przede wszystkim zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), która ma szeroki zakres znaczeniowy. Oznacza dokonywanie wykładni norm zgodnej nie tylko z literalnym brzmieniem, ale przede wszystkim z celem danej normy i jej funkcji w systemie prawa, uwzględnianie w procesie stosowania prawa zasad niedyskryminacji oraz proporcjonalności. Z kolei obowiązek rozpatrzenia, w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.pa.) oznacza wykorzystanie, przy ocenie wniosku, wszelkich informacji i danych, którymi organ dysponuje z urzędu i które może pozyskać od innych organów, z uwagi na dane zawarte w zintegrowanym systemie działek i producentów rolnych. Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oznacza, że ten materiał dowodowy powinien pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, szczególnie organ winien wyczerpująco odnieść się do zarzutów i twierdzeń strony. Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich modyfikacja zasad dowodzenia nie może być bowiem pojmowana jako nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza to, że na organach ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z art. 107 § 3 k.p.a. Określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.

Powyższe koreluje z art. 11 rozporządzenia nr 809/2014, zgodnie

z którym, przy stosowaniu uproszczonych procedur, tj. elektronicznym składaniu wniosku na dostarczonych formularzach i materiałach graficznych, przy kontroli administracyjnej powinny być wykorzystywane dane będące w zintegrowanym systemie danych oraz ze źródeł danych będących w dyspozycji władz krajowych do celów wniosków o płatność.

Jak wynika z ogólnodostępnej strony internetowej ARiMR (https://www.arimr.gov.pl/pomoc-unijna/platnoscibezposrednie/platnoscibezposrednie -w-roku-2019/zasady-skladania-wnioskow-na-rok-2019/wniosekelektroniczny.htmlod) w roku 2019 wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych PROW składało się w formie elektronicznej za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus, dostępnej poprzez stronę internetową ARiMR. Według informacji z ww. strony, aplikacja eWniosekPlus przeprowadzi rolnika przez cały proces składania wniosku. Rolnik na działkach referencyjnych (ewidencyjnych), spersonalizowanych na podstawie wniosku z 2018 r. lub na dodanych nowych działkach referencyjnych, po narysowaniu uprawy, zaznacza o jakie płatności wnioskuje do danej uprawy oraz dodaje niezbędne załączniki. Pozostałe dane we wniosku wypełniane są automatycznie przez aplikację. W zakresie płatności do zwierząt, rolnik zaznacza wnioskowanie o płatność oraz w przypadku płatności do krów i płatności do bydła dodaje znaki identyfikacyjne zwierząt.

W aplikacji eWniosekPlus udostępniony jest wniosek wygenerowany i uzupełniony na podstawie ostatniego wysłanego do ARiMR wniosku z roku 2018, co umożliwia, przy wprowadzaniu deklaracji na rok 2019, wykorzystanie najbardziej aktualnych danych z roku 2018. Dodatkowo, w przypadku, gdy podczas obsługi sprawy na rok 2018 zostało stwierdzone przedeklarowanie powierzchni, w zakładce MAPA dostępne są geometrie działek rolnych stwierdzonych. Personalizacji podlegają wszystkie wnioskowania o płatności oraz dane dotyczące: działek referencyjnych, działek rolnych oraz powierzchni niezgłoszonych do płatności. Aplikacja wskazuje, że należy obowiązkowo sprawdzić, czy w ramach listy wnioskowanych płatności, działek referencyjnych oraz działek rolnych zostały uwzględnione wszystkie dane zgodnie ze stanem faktycznym dla roku 2019. Znaki identyfikacyjne zwierząt zadeklarowane w ramach wniosku na rok 2018 nie są przenoszone automatycznie na wniosek spersonalizowany na rok 2019.

Po zalogowaniu do aplikacji eWniosekPlus i wybraniu wniosku na rok 2019 w zakładce NOWE/AKTUALIZACJA wyświetlony zostanie wniosek spersonalizowany, także dla rolników, którzy w roku [...] złożyli oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2018 roku, w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w 2017 roku, oraz tych, którzy złożyli wniosek w wersji papierowej. W każdym przypadku, gdy dane we wniosku są niepełne w odniesieniu do roku 2019 lub brak jest spersonalizowanego wniosku, należy wprowadzić brakujące dane.

Aplikacja porównuje dane deklarowane przez rolnika z danymi referencyjnymi, m.in. w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Przeprowadzana jest również kontrola krzyżowa między danymi deklarowanymi przez innych rolników oraz inne sprawdzenia w zakresie kompletności wniosków. Prezentowane dane z bazy referencyjnej oraz wszelkie sprawdzenia odbywają się w oparciu o najbardziej aktualny stan bazy referencyjnej. Na swojej stronie internetowej ARiMR zamieściła instrukcję i wytyczne dotyczące logowania do aplikacji eWniosekPlus oraz instrukcję wypełniania wniosków za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, a także filmy instruktażowe.

Aplikacja eWniosekPlus ułatwia proces wypełniania oraz składania wniosków poprzez:

- brak konieczności uzupełniania danych alfanumerycznych w zakresie płatności obszarowych, wszystkie dane generowane są automatycznie na podstawie narysowanych granic upraw i wybranych płatności,

- brak konieczności wielokrotnego rysowania tych samych powierzchni w ramach działek rolnych głównych i podrzędnych, działki rolne generowane są automatycznie na podstawie narysowanych granic upraw i wybranych płatności,

- dostęp do aktualnych danych referencyjnych - wartości te są prezentowane w ramach przeglądu danych dla działek referencyjnych oraz wykorzystywane podczas kontroli wstępnych,

- możliwość złożenia wniosku bez konieczności modyfikowania danych, w przypadku, gdy powierzchnie deklarowane do płatności oraz ich położenie nie uległy zmianie w stosunku do poprzedniego roku,

- wyświetlane na bieżąco w trakcie wypełniania wniosku wskazówki w zakresie uzupełniania pól, dołączania wymaganych załączników,

-wyświetlane na bieżąco w trakcie wypełniania wniosku komunikaty o stwierdzonych brakach lub błędach we wniosku o przyznanie płatności; poprawienie lub uzupełnienie ich przed zatwierdzeniem i wysłaniem wniosku do biura powiatowego ARiMR, pozwoli na uniknięcie zmniejszeń kwot płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

-wyświetlany na bieżąco przegląd w zakresie danych do płatności za zazielenienie,

- możliwość złożenia wniosku oraz mobilny dostęp do konta przy użyciu tabletu lub smartfonu.

Jak wynikało z informacji zamieszczonych na stronie ARiMR, złożenie wniosku w formie papierowej będzie możliwe jedynie dla tych rolników, którzy nie są w stanie złożyć wniosku w wersji elektronicznej i jednocześnie nie mogą skorzystać z pomocy technicznej zapewnionej przez biuro powiatowe ARiMR.

Zgodnie z art. 17 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, jeżeli beneficjent nie jest w stanie złożyć wniosku o przyznanie płatności z wykorzystaniem geoprzestrzennego formularza, właściwy organ zapewnia beneficjentowi: albo niezbędną pomoc techniczną, albo z góry ustalone formularze i odpowiednie materiały graficzne w formie papierowej. W tym przypadku, właściwy organ przenosi informacje otrzymane od beneficjenta do geoprzestrzennego wniosku o przyznanie płatności.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca [...] r. złożyła drogą elektroniczną (poprzez aplikację e-WniosekPlus), wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w tym o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. We wniosku, skarżąca zadeklarowała do płatności działki rolne, których granice zostały wyrysowane na ortofotomapach stanowiących załącznik do wniosku. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r. wynosiła [...] ha. Dnia [...] r. u skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu celem zweryfikowania powierzchni MKO deklarowanych działek, która - po fizycznych oględzinach i pomiarach terenowych działek - stwierdziła większą powierzchnię działek rolnych, aniżeli zadeklarowane. Potwierdzeniem jest protokół z oględzin działki referencyjnej z dnia [...] r. Z tej przyczyny, skarżąca złożyła [...] r., a następnie [...] r. zmiany do wniosku zamieszczając komentarze w sekcji Uwagi i zwiększając powierzchnię deklarowanych działek rolnych na [...] ha.

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika, a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego. Powinno to nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych. Zgłoszenie przez skarżącą zarzutów w odwołaniu od decyzji przeciw ustaleniom organu I instancji co do powierzchni spornych działek obligowało organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz dowodów pozwalających na odparcie lub uwzględnienie tych zarzutów. Tym bardziej, że w postępowaniu skarżąca powoływała się na ustalenia kontroli na miejscu z [...] r. oraz błędy w aplikacji e-Wniosek.

Jednak, organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania, stwierdzając, że ustalenia powierzchni spornych działek zostały dokonane w oparciu o system identyfikacji działek rolnych (LPIS) oraz w oparciu

o wyrysowane przez stronę powierzchnie, na udostępnionym materiale graficznym

w postaci ortofotomapy. Organ ten nie wyjaśnił również w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie, rozpoznając ponownie sprawę, dokonał weryfikacji ustalonej powierzchni działek, w sposób czytelny dla adresata decyzji. Tym samym, organ ten uchybił w sprawie zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Wprowadza ona obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Kontrola instancyjna obejmuje legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami odwołania, jednak jest obowiązany rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie. Wynika z tego obowiązek zbadania i odniesienia się do znaczących prawnie zarzutów skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno więc znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia, tak aby strona postępowania była zapoznana i przekonana co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego oraz co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań przepisanych prawem, koncentrując się na rozważaniach dotyczących mocy i znaczenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) oraz materiale graficznym dołączonym do e-wniosku. Zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie kwestionuje, jednak zauważa, że w okolicznościach rozważanego przypadku, gdy skarżąca przez cały okres postępowania administracyjnego podnosiła, że przeprowadzona [...] r. kontrola na miejscu stwierdziła większe powierzchnie deklarowanych działek rolnych, jednakże niemożliwe było ich wyrysowanie w aplikacji e-wniosek, dlatego zamieściła komentarze w sekcji Uwagi, czyli zgłaszała konkretne zarzuty, to organ obowiązany był je zbadać i ocenić ich zasadność, a następnie dać temu jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem organ w ogóle nie odniósł się do kwestii błędu w aplikacji, odnośnie zaś do przeprowadzonej kontroli na miejscu jedynie lakonicznie wskazał, że powierzchnia deklarowana we wniosku nie jest ustalana w oparciu o wyniki z czynności kontrolnych.

Według sądu, stosowane rozwiązania technologiczne przez organy administracyjne w procesie składania wniosku o płatności nie mogą być "swoistą pułapką" na obywatela. O tym, że występowały problemy z ww. systemem w kraju świadczą następujące wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 505/19; WSA w Poznaniu z dnia 31 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 792/19.

Ocena zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem, w ocenie składu orzekającego, pozwala twierdzić, że przy wydaniu rozstrzygnięcia nie wyjaśniono istotnych okoliczności faktycznych (rozbieżności) mających wpływ na wynik sprawy, co uchybia zasadzie praworządności.

W tej sytuacji uznać należało, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jak też przepisy art. 6, art. 7, art. 15 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli bowiem organ nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego i nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, nie mógł też sporządzić uzasadnienia odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Na podstawie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sąd wskazuje, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uzupełnił wytknięte braki w postępowaniu, w szczególności aby wyjaśnił kwestię rozbieżności powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat.

Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, orzekł jak w sentencji w pkt 1.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, pobrany od skarżącego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).