Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 273/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Stwierdzenie przez organ winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania uzasadnia odmowę przywrócenia uchybionego terminu.

TEZY

Stwierdzenie przez organ winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania uzasadnia odmowę przywrócenia uchybionego terminu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel (spr.), asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi P. P. Spółka Akcyjna w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej

w B., określił P. [...] S.A. ul. Św. W. [...] w R., reprezentowaną przez M. S. zam. ul. K. [...] m [...] R., adres do doręczeń: ul. Św. W. [...], [...] R. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za te same okresy. Przedmiotowa decyzja została wysłana: M. S., zam. ul. K.

[...] R. i adres do doręczeń: ul. Św. W. [...], [...] R., za pośrednictwem poczty. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki umieszczona została adnotacja doręczyciela: "Nie zastałem, drzwi zamknięte 02.12.2003 r.", podpis nieczytelny. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki, pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym R. [...] (pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki). Przesyłka została zwrócona do nadawcy.

P. [...] S.A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji w dniu 10 maja 2004 r.

W odwołaniu prosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek motywowała tym, że decyzja została doręczona 29 kwietnia 2004 r. Poprzednio została ona przesłana do adresata nie będącego organem, prokurentem ani pełnomocnikiem ustanowionym w sprawie, czyli z naruszeniem przepisów art. 145 § 1 i art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Spółki, uchybienie terminowi do wniesienia odwołania,

o ile w ogóle miało miejsce, to nastąpiło całkowicie bez jej winy.

Decyzję odebrał osobiście Prezes Spółki w dniu 29 kwietnia 2004 r. W listopadzie

i grudniu 2003 r. decyzji Spółce w ogóle nie doręczono, mimo że ona przez cały czas funkcjonowała i miała adres znany Urzędowi Kontroli Skarbowej. Zaskarżoną decyzję wysłano na adres osoby fizycznej nie będącej w chwili jej przesłania ani pełnomocnikiem, ani też prokurentem Spółki. M. S., któremu organ usiłował doręczyć decyzję nigdy nie poinformował Spółki o doręczeniu decyzji i odmowie jej przyjęcia. O tym fakcie Spółka miała się dowiedzieć w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. w dniu 29 kwietnia 2004 r.

W dacie przyjętej przez organ jako dacie doręczenia, osoba ta nie była członkiem organów skarżącej, jej pełnomocnikiem, czy też prokurentem. M. S. odmówił odebrania przesyłek, których nie powinien być adresatem. Jako dowód w sprawie, załączone zostało oświadczenie Prezesa Zarządu Spółki T. G. z dnia 15 sierpnia 2003 r. o odwołaniu z dniem 15.08.2003 r. prokury Spółki udzielonej M. S.

W wyniku rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., powołując przepisy art. 162 § 1, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

(Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwaną w dalszej treści "ustawą OP"), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazywał, że Spółka winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Organ uznał za nieprawdziwe twierdzenia Spółki, które wzajemnie się wykluczają, raz bowiem podatnik twierdzi, że decyzja została przesłana na adres osoby fizycznej nie będącej w chwili jej przesłania organem, prokurentem, ani pełnomocnikiem ustanowionym w sprawie, a drugi raz wyjaśnienia że osoba ta odmówiła przyjęcia przesyłki. Wyjaśniał, że z treści pisma z dnia

28 kwietnia 2003 r. adres do doręczeń, jako siedziba Spółki, został wskazany przez Prokurenta Spółki M. S.

W ocenie organu, z dokumentów sprawy nie wynika, aby decyzję usiłowano doręczyć Prokurentowi. Brak jest też dowodów, że odmówił on przyjęcia przesyłki. Oświadczył organ, że do dnia wydania decyzji, Spółka nie wskazała innego adresu dla doręczeń. Organ uznał doręczenie decyzji za skuteczne. Inne pisma organu, adresowane tak samo jak decyzja, były odebrane bez zastrzeżeń. Wskazywał ponadto, że jak wynika z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców otrzymanego z Krajowego Rejestru Sądowego, wg stanu na dzień 3 czerwca 2004 r., Prokurentem P. [...] S.A. jest nadal M. S.

Stosując przepisy art. 150 i 151 ustawy OP, organ uznał za skuteczne doręczenie decyzji z dniem 16 grudnia 2003 r. tj. z upływem ostatniego dnia przechowywania decyzji

w urzędzie pocztowym (termin 14-dniowy liczony był od dnia pierwszego doręczenia

tj. 2 grudnia) w siedzibie Spółki. Przyjęto, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy

w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Skarżąc powyższe postanowienie w imieniu Spółki jej pełnomocnik – adw. P. P. zarzucał, że wydane ono zostało z naruszeniem art. 151 ustawy OP poprzez przyjęcie, że prawidłowe jest doręczenie decyzji podatkowej na adres osoby fizycznej, nie będącej w aktualnym momencie organem, pełnomocnikiem, ani prokurentem przedsiębiorcy, zamiast na adres jej siedziby. Ponadto naruszenie art. 162 § 1 ustawy OP poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nadto, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że po stronie skarżącego zachodzi wina w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].11.2003 r.

W uzasadnieniu skargi podnosił, że dostarczenie decyzji na adres osoby fizycznej, będącej w ocenie organu w chwili nadania przesyłki prokurentem, nie może być uznane za skuteczne, gdyż w listopadzie i w grudniu 2003 r. M. S. nie pełnił w Spółce żadnej funkcji. Został odwołany z funkcji prokurenta Spółki. Okoliczność, że nie dokonano zmiany w rejestrze sądowym nie ma znaczenia. Ujawnienie w rejestrze sądowym prokurenta, podobnie jak i wykreślenie ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie. Podtrzymywał argumentację, że wysłanie przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na adres siedziby Spółki ze wskazaniem prokurenta M. S. było prawidłowe. Na dzień wydania decyzji M. S. był prokurentem Spółki od dnia 25 kwietnia 2003 r. Prezes Zarządu Spółki nie powiadomił organu podatkowego o cofnięciu prokury udzielonej M. S.

Krajowy Rejestr Sądowy, według stanu na dzień 3.06.2004 r. godz. 13:48:38 również wykazywał, że M. S. był wpisany jako Prokurent Spółki. Zgodnie z art. 109 § 1 Kodeksu cywilnego udzielenie jak i cofnięcie prokury wymaga zgłoszenia do Krajowego Rejestru Sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne

z prawem.

W sprawie bezspornym jest, że M. S. ustanowiony został prokurentem P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w R., ul. Św. W. [...], co wynika z oświadczenia Prezesa jednoosobowego Zarządu Spółki z dnia 25 kwietnia 2003 r. T. G., którego autentyczność podpisu potwierdził notariusz w dniu 25.04.2003 r. k. 94/1, tom III akta administracyjnych).

Prokurent Spółki – M. S. – pismem z dnia 28.04.2003 r. skierowanym do Inspektora Kontroli Skarbowej w B. mgr inż. K. B., powołując się na przedłożony dowód ustanowienia prokury z dnia 25.04.2003 r., prosił o przesyłanie wszelkich informacji dotyczących spraw P. [...] S.A. na adres Spółki: [...] R., ul. Św. W. [...] (k. 96/1, tom III akt administracyjnych). Taki też adres został wskazany w decyzji z [...].04.2003 r. określającej wysokość podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2001 r. (k. 97/1 tychże akt). Odwołanie od powyższej decyzji podpisał Prokurent Spółki – M. S. (k. 99/1 akt administracyjnych). Na wyżej wskazany adres wysłana została decyzja Izby Skarbowej w B. z dnia [...].07.2003 r. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (k. 10 3/1 akt administracyjnych).

Urząd Kontroli Skarbowej w B. pismem z dnia 20.08.2003 r. zawiadomił "P. [...] S.A. ul. Św. W. [...], [...] R. NIP:[...] reprezentowana przez M. S., zam. ul. K. [...] m. [...], [...] R., adres do doręczeń: ul. Św. W. [...], [...] R.", że w związku z uchyleniem decyzji przez Izbę Skarbową w B. będzie prowadzone dalsze postępowanie podatkowe w sprawie przez osoby wskazane w zawiadomieniu (k. 105/1 akt administracyjnych). Odbiór powyższego zawiadomienia potwierdził Prezes Spółki T. G. w dniu 23.09.2003 r. (k.106/2 akt administracyjnych, t.III).

Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2003 r. określająca Spółce należny podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r. oraz ustalająca dodatkowe zobowiązanie pieniężne za te okresy była skierowana na wyżej opisany adres Spółki. Urząd Pocztowy – R. [...], zwrócił przesyłkę jako nie podjętą w terminie przez adresata. Na kopercie widnieje adres: "M. S. P. [...] S.A. R.". Z adnotacji uczynionych przez pocztę na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika "Nie zastałem, drzwi zamknięte 02.12.2003 r. – podpis nieczytelny".

Z powodu niemożliwości doręczenia przesyłki pozostawiono ją na okres 14 dni

w Urzędzie Pocztowym R. [...], o czym pozostawiono zawiadomienie w biurze. Przesyłka nie została odebrana w wyznaczonym terminie i urząd pocztowy zwrócił ją nadawcy.

W świetle wyżej wskazanych faktów organ podatkowy uprawniony był do przyjęcia, że nastąpiło doręczenie decyzji w sposób przewidziany w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżącej Spółki, że M. S. nie był osobą uprawnioną do odbioru przesyłki pod adresem Spółki – R., ul. Św. W. [...]. M. S. był prokurentem Spółki i adres do doręczeń został wskazany organowi podatkowemu. Organ podatkowy nie posiadał żadnej informacji o odwołaniu prokury M. S. z dniem 15 sierpnia 2003 r. i pismo z dnia 20 sierpnia 2003 r. o dalszym kontynuowaniu postępowania podatkowego wysłał na adres Spółki do rąk prokurenta M. S., a pismo to odebrał Prezes Zarządu Spółki T. G. w dniu 23.09.2003 r. i nie poinformował organu podatkowego o odwołaniu prokury udzielonej M. S.

Przepis art. 151 Ordynacji podatkowej stanowi, że osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, przy czym przepisy między innymi art. 150 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio. Niewątpliwym jest, że M. S. jako prokurent Spółki był upoważniony do odbioru korespondencji adresowanej do Spółki. Skoro, jak wynika z adnotacji Urzędu Pocztowego R. [...] na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki – doręczyciel nie zastał adresata, ponieważ drzwi były zamknięte, zaś o nadejściu przesyłki umieścił zawiadomienie w widocznym miejscu informujące także o możliwości jej odbioru w Urzędzie Pocztowym R. –[...] w okresie jej przechowywania tj. dni 14, zaś przesyłka nie została odebrana, to organ podatkowy był uprawniony przez przepisy art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej o przyjęciu, że nastąpiło doręczenie przesyłki w sposób tym przepisem przewidziany. Nie ma więc racji Spółka twierdząc, że nastąpiło w sprawie naruszenie przepisu art. 151 Ordynacji podatkowej. Przepisy art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej stanowią, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Izba Skarbowa w B. skarżonym postanowieniem odmówiła przywrócenia terminu z powodu nie uprawdopodobnienia braku winy Spółki w uchybieniu terminu.

Organ wykazał, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody trudnej do przezwyciężenia, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Stanowisko organu odwoławczego znajduje oparcie w powołanych przepisach art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Spółka wskazywała na brak jej winy w zaniedbaniu terminu bowiem "M. S., któremu organ usiłował doręczyć decyzję nigdy nie poinformował Spółki o doręczeniu decyzji i odmowie jej przyjęcia". Okoliczność ta nie może świadczyć o braku winy strony w uchybieniu czynności procesowej. Jak już wyżej wskazano organ podatkowy był poinformowany o ustanowieniu M. S. prokurentem Spółki i nic mu nie było wiadomym w dacie wysłania i doręczenia decyzji o odwołaniu prokury, a powiadomienie o odwołaniu prokury z daty 15.08.2003 r. zostało podane do wiadomości organu podatkowego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 5 maja 2004 r. W tej sytuacji prawidłowe jest uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zawinione przez stronę, co uzasadniało odmowę przywrócenia terminu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stosując przepisy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł o jej oddaleniu.