Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3160/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Małgorzata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P.H.U. [...] Sp. J. M. L., W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...]września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz PHU [...] Sp. J. M. L., W. K. kwotę 1500 (tysiąc pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję własną z [ ...] września 2003 r. dotyczącą zwrotu należności celnych.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w dniu [...]. 12. 2002 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar zaklasyfikowany do kodu PCN 2936 90 90 0 z obniżoną stawką celną 0%. W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego i postępowania celnego przeprowadzonego w sprawie zadeklarowanej klasyfikacji taryfowej Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z [...]. 01. 2003 r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru i zaklasyfikował towar do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną w wysokości 25%.

W wyniku odwołania wniesionego przez stronę Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] sierpnia 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia rodzaju towaru, jego klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz kwoty długu celnego i orzekł o klasyfikacji spornego towaru do kodu PCN 2936 90 90 0 ze stawką celną w wysokości 0%.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej W. powołaną decyzją z [...]. 09. 2003 r. orzekł o zwrocie cła w kwocie 23892,80 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji (zatytułowanym "Odwołanie lub wniosek o uzupełnienie decyzji) skarżąca wniosła o uzupełnienie zaskarżonej decyzji poprzez zawarcie w niej rozstrzygnięcia, iż Izba Celna orzeka zwrot cła w kwocie 23892,80 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia zapłaty należności lub uchylenie zaskarżonej decyzji w części oddalającej (w sposób dorozumiany) wniosek strony o zwrot kwoty 23892,80 zł wraz z należnymi odsetkami.

Dyrektor Izby Celnej w decyzji wydanej w wyniku odwołania stwierdził brak podstaw do wypłaty odsetek, uznając, iż art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) przewiduje wypłatę odsetek od zwracanych należności celnych jedynie w sytuacji gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego i zostanie udowodnione, że dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy wskazywał, że sporny towar należy zaklasyfikować do pozycji 2106 taryfy celnej. Podkreślił, że strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i klasyfikację towarową. Zatem, nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego nie było wynikiem błędu organu celnego, w związku z czym nie wystąpił obowiązek zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 250 § 3 Kodeksu celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając:

I. Rażące naruszenie przepisów postępowania przez:

- naruszenie art. 121 § 1, 122, 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez wydanie decyzji bez zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pominięcie treści wyjaśnień strony, w szczególności złożonych przez stronę do Naczelnika Urzędu Celnego w P. opinii i pism potwierdzających prawidłowość klasyfikacji mieszanek witaminowych do pozycji 2936;

- rażące naruszenie art. 121 i 139 Ordynacji podatkowej przez to, że odwołanie strony zostało złożone dnia [...]. 09.2003 r., a decyzja została wydana [...] września 2004 r. na skutek pisma strony wzywającego do usunięcia naruszenia prawa;

- rażące naruszenie art. 123 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyznaczenie stronie terminu do zapoznania się z zebranym przez organ odwoławczy materiałem dowodowym;

- rażące naruszenie art. 121, 187 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez to, iż organ celny błędnie uznał w decyzji, iż strona przyczyniła się do niewłaściwego ustalenia kwoty należności celnych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca od samego początku podawał prawidłową klasyfikację towaru, która została zmieniona na błędną przez organy celne;

- rażące naruszenie art. 121, 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Celnej, iż: "materiały zgromadzone przez. organ I instancji (min. pismo WCO, pismo Ministerstwa Finansów, opinie biegłych, biegłych, WIT-y wskazywały, iż sporny towar należy klasyfikować do pozycji 2106 taryfy celnej (...). Należy podkreślić, iż Strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i klasyfikację taryfową.". W przedmiotowej sprawie, jak i innych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. , strona przedkładała liczne dowody, w tym opinie biegłych i pisma WCO, które potwierdzały prawidłowość klasyfikacji mieszanek witaminowych podaną w zgłoszeniu celnym;

- rażące naruszenie art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 262 1 K.cel. przez pozbawienie strony możliwości odwołania od decyzji organu I instancji i rozpoznanie odwołania przez ten sam organ.

II. Rażące naruszenie prawa materialnego polegające na błędnym rozstrzygnięciu o tym, że nie ma w przedmiotowej sprawie żadnych podstaw by wnioskodawcy wypłacić odsetki, co stanowi naruszenie art. 250 § 3 i 5 Kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

W razie spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, tj. błędu organu i braku przyczynienia się dłużnika do powstania tego błędu, na organach celnych ciąży obowiązek zapłaty odsetek od zwracanego cła.

Tak więc podstawową przesłanką warunkującą zwrot należności celnych wraz z odsetkami jest ustalenie, że "niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego". Przepisy Kodeksu celnego ani inne przepisy regulujące postępowanie w sprawach celnych nie definiują pojęcia "błędu organu celnego" w rozumieniu art. 250 § 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z definicją słownikową pojęcie "błędu" rozumiane jest dość szeroko, m.in. jako "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia...itp.", jako "odstępstwo od normy; pomyłka", czy też jako "postępek, działanie, które przynosi komuś złe skutki; niewłaściwe posunięcie, przedsięwzięcie" (Słownik języka polskiego, Wyd. PWN, Warszawa 1978, tom I, s. 177).

Biorąc to pod uwagę, należy stwierdzić, że na gruncie art. 250 § 3 Kodeksu celnego brak jest przesłanek do tego, by w sposób odmienny, zawężający rozumieć pojęcie błędu, ograniczając je li tylko do pomyłki rachunkowej. "Błąd" organu celnego, o którym mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego powinien być rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym. Dla wykładni pojęcia "błąd organu celnego" nie ma też znaczenia przekonanie organu, które wynika ze wcześniejszej praktyki, z pism Ministerstwa Finansów, czy nawet z orzecznictwa sądowego co do stosowania, a w szczególności interpretacji przepisów prawa (por. wyrok NSA z 10. 03. 2003r. sygn. akt I SA/Łd 36/02;ONSA 2004/2/77; LEX nr 83366).

Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego przez Dyrektora Izby Celnej skarżąca dokonała prawidłowego zgłoszenia celnego importowanego towaru - mieszanki witaminowej. W następstwie postępowania celnego wszczętego w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny I instancji uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru i zaklasyfikował towar do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną 25 %, w miejsce uprzedniej zastosowanej stawki celnej obniżonej w wysokości 0% oraz określił kwotę należności celnych. Uwzględniając odwołanie skarżącej Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. uznając, że kod taryfy celnej wskazany w zgłoszeniu celnym był prawidłowy. W zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, że strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i klasyfikację taryfową. Z tak ustalonego stanu faktycznego Dyrektor Izby Celnej wywiódł, że nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego nie było wynikiem błędu organu celnego.

Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, zarówno co do dokonanych ustaleń faktycznych, jak i przede wszystkim wyciągniętych z ustalonego stanu faktycznego wniosków. Już bowiem w dacie orzekania przez organ I instancji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, organ ten dysponował dokumentami pozwalającymi na dokonanie prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nie zmienia tego faktu złożenie przez stronę na etapie postępowania odwoławczego dodatkowych wyjaśnień, ani fakt, że WIT-y dotyczące preparatów witaminowych P. potwierdzające ich klasyfikację do kodu PCN 2936 90 90 0 zostały wydane w czerwcu i lipcu 2003 r.

W konsekwencji uznać należy, iż niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik (strona skarżąca) w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu, co powoduje, iż skarżącej przysługuje zwrot należności celnej wraz z odsetkami.

Na marginesie należy też zauważyć, iż twierdzenie Dyrektora Izby Celnej, że strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego (w sprawie dotyczącej klasyfikacji taryfowej) przedłożyła pełny skład preparatów, po pierwsze nie znajduje uzasadnienia w świetle ustalonego wyżej stanu faktycznego, a po drugie, nawet gdyby stwierdzenie to było zgodne ze stanem faktycznym, tylko dodatkowo potwierdzałoby, że ustalenie nieprawidłowej kwoty należności celnych było wynikiem błędu organów celnych, ponieważ nie znając składu preparatu witaminowego i kwestionując zastosowaną przez stronę klasyfikację taryfową organy celne zobowiązane byłyby bezwzględnie do uprzedniego ustalenia składu preparatu, jako warunkującego prawidłowe zaklasyfikowanie towaru do właściwego kodu PCN.

Reasumując, należy stwierdzić, że wydanie decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru i zaklasyfikowanie towaru do kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną 25 %, w miejsce zastosowanej stawki celnej obniżonej w wysokości 0% oraz określającej wyższą kwotę należności celnych w sposób niezgodny z prawem, było wynikiem błędu organu celnego, a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu. Jak już wyżej wskazano, niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone li tylko do błędów formalnych, rachunkowych, ale uzasadnia zwrot cła wraz odsetkami na podstawie art. 250 § 3 Kodeksu celnego w każdej sytuacji, w której organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła aniżeli należne. Decyzja jest wynikiem błędu organu celnego także wówczas, gdy błąd dotyczy błędnych ustaleń lub ocen w zakresie stanu faktycznego, jak i wadliwej, błędnej interpretacji przepisów prawa.

Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi. W szczególności Sąd nie stwierdził naruszenia przepisu art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 2621 Kodeksu celnego. Orzekając w sprawie Dyrektor Izby Celnej działał zgodnie z art. 2621 Kodeksu celnego, który to przepis nie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152 oraz art. 200 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.