Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 373/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 1 pkt 1, art. 8 ust 1, art. 15 ust 1-3
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...]zł (sześćset osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał w dniu 17 stycznia 2019r. interpretację indywidualną o nr [...], w której stwierdził, że stanowisko Gminy Miejskiej K. , przedstawione we wniosku z dnia 6 listopada 2018r., uzupełnionym pismem z dnia 3 stycznia 2019r., dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie: stwierdzenia, czy kwota pieniężna otrzymana tytułem zasądzonych pożytków z rzeczy wspólnej podlega opodatkowaniu VAT- jest nieprawidłowe; oraz stanowisko to w zakresie stawki VAT dla zasądzonych na rzecz Gminy pożytków z rzeczy wspólnej - jest prawidłowe.

W dniu 9 listopada 2018r. do ww. organu wpłynął wniosek Gminy Miejskiej K. o wydanie interpretacji indywidualnej w powyższym zakresie. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina Miejska K. jest miastem na prawach powiatu. Miasto jest czynnym podatnikiem VAT. Gmina wskazała na przepis art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2018r., poz. 995, z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1, 2, art. 7 i 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018r., poz. 994, z późn. zm.), jako podstawę jej działalności w wykonywaniu zadań publicznych, w tym gospodarce nieruchomościami. Sąd Rejonowy dla [...] w K. w dniu 22 marca 2018r. wydał postanowienie sygn. akt [...], w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w K. w którym rozstrzygnął – między innymi – w kwestii należności z tytułu pożytków rzeczy wspólnej pobieranych przez pozostałych poza Gminą współwłaścicieli i zasądził na rzecz Gminy Miejskiej K. tytułem pożytków z rzeczy wspólnej wskazane w postanowieniu kwoty od poszczególnych współwłaścicieli.

Dalej wskazano, że nieruchomość położona w K. przy ul. [...] jedn. ewid. Ś. , obr. II, stanowiąca działki ewidencyjne nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 1.799 m2, składa się z budynku frontowego, podpiwniczonego. Główną bryłę budynku frontowego stanowi prostopadłościan, nakryty dachem dwuspadowym. Kondygnacje stanowią: piwnice, parter, dwa piętra, poddasze użytkowe. Przedmiotowa nieruchomość, objęta księgą wieczystą nr [...], w [...] części stanowiła współwłasność Gminy Miejskiej K. oraz następujących osób fizycznych: Z. D. [...] cz., S. D. [...] cz., F. D. [...] cz., R. W. [...] cz., F. W. [...] cz., T. W. [...] cz., E. B.-S. [...] cz., A. K. [...] cz., M. A. [...] cz., A. W.-K. [...] cz., M. B.-Z. [...] cz., T. B. [...] cz., J. S.-B. [...] cz.

W Wydziale Mieszkalnictwa, reprezentującym interesy Gminy Miejskiej K. , nieruchomość ta została zarejestrowana w 2006r. Współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości korzystali z całej nieruchomości, z wyłączeniem Gminy Miejskiej K. . Gmina nie partycypowała w kosztach i wydatkach związanych z bieżącym utrzymywaniem nieruchomości, jak również remontem dokonywanym przez pozostałych współwłaścicieli. Gminie nie były przekazywane żadne pożytki z nieruchomości wspólnej. Koszty te ponosili i pożytki pobierali pozostali współwłaściciele, którzy sprawowali zarząd nieruchomością. Korespondencja w sprawie uregulowania wzajemnej współpracy, w tym sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości, jak również podpisania umowy o zarząd i przedkładania rachunku z zarządu, celem rozliczenia ww. budynku, prowadzona była ze współwłaścicielami w latach 2006-2011.

Gmina Miejska K. w toku postępowania o zniesienie współwłasności wyraziła zgodę w przedmiocie zniesienia współwłasności za spłatą udziału Gminy. Pełnomocnik Gminy nie kwestionował wysokości nakładów określonych przez biegłą sądową, a poniesionych na remont nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość w dacie wywłaszczenia, tj. w 1978r., była bardzo dobrze utrzymana, natomiast stan jej w momencie zwrotu na rzecz współwłaścicieli w 2001r. był katastrofalny. W latach 2003-2009 w kamienicy przy ul. [...] przeprowadzony został remont generalny. Współwłaściciele w pierwszej kolejności dokonali jej zabezpieczenia oraz oczyścili podwórze z zalegającego gruzu. Następnie wykonano następujące prace: naprawianie gzymsów, balkonów, zbicie od tyłu wszystkich balkonów, zabezpieczenie dachów, kominów (naprawa) oraz stropów, wykonanie drzwi i okien frontowych, prace porządkowe, wykonanie wylewki betonowej na podwórzu, wykonanie części ogrodzenia przy parkingu (celem zamknięcia dojścia od tyłu do kamienicy i ogrodzenia terenu nieruchomości). Powyższe roboty stanowiły wykonanie decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2003r. W 2007r. przeprowadzono dalsze prace polegające na: wykonaniu remontu stropów - ich odciążeniu, wykonaniu niektórych belek ocieplenia między podłogami, uzupełnieniu tynków zewnętrznych i wewnętrznych, odbiciu całych tylnych tynków, ociepleniu i położeniu nowego tynku, wymianie kanalizacji, instalacji elektrycznej, telefonicznej i komputerowej oraz wodnej w całym budynku, wykonaniu nowych tralek i schodów z drewna sosnowego oraz parkietów dębowych we wszystkich lokalach, położeniu nowej posadzki w sieni, tynkowaniu, naprawianiu i uzupełnieniu drzwi w lokalach, urządzeniu pomieszczeń sanitarnych, toalet i zaplecza socjalnego pod kątem wykorzystania lokali w przyszłości na cele biurowe. Założono nowe lampy, kontakty, osprzęt elektryczny, wykonano nową żelazną bramę nawiązującą do stylu kamienicy, zarówno od strony frontowej i tylnej. Wszystkie okna zostały wymienione, także na klatce schodowej i od tyłu. Założono ogrzewanie elektryczne, domofony i kamery w sieni kamienic, a także od strony podwórza. Został też wykonany nowy dach, a strych przerobiony na lokal biurowy. Częściowo niektóre krokwie zostały wymienione. Na podstawie opinii biegłej sądowej, wartość rynkowa nieruchomości została ustalona na kwotę [...]zł, z czego wartość przed poniesieniem nakładów wynosi [...] zł, a wartość nakładów [...] zł.

W nieruchomości znajdują się wyłącznie lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, tj. na parterze: Lokal nr [...] - [...] m2, Lokal nr [...] - [...] m2; na I piętrze: Lokal nr [...] - [...] m2, Lokal nr [...] m2; na II piętrze: Lokal nr [...] - [...] m2, Lokal nr [...] m2; Poddasze: Lokal nr [...]- [...] m2.

Nie została zawarta żadna umowa ze współwłaścicielami w sprawie podziału nieruchomości do korzystania. W okresie 2003-11.2007 lokale nie były objęte przedmiotem najmu, z uwagi na znaczny stopień ich zniszczenia i konieczność przeprowadzenia remontów. Na wniosek Gminy, w ramach zniesienia współwłasności, zostało zgłoszone przeciwko ww. współwłaścicielom roszczenie o zwrot pożytków na podstawie art. 207 Kc. Roszczenie obejmowało kwotę pożytków z tytułu najmu lokali, jakie Gmina mogłaby uzyskać będąc w posiadaniu należnego jej udziału w prawie własności rzeczonej nieruchomości.

Przedmiotowe postępowanie zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K., Wydział I Cywilny z dnia 22 marca 2018r. (prawomocne z dniem 22 czerwca 2018r.) znoszącym częściowo współwłasność nieruchomości przy ul. [...] w K., ze spłatą udziału Gminy. Sąd Rejonowy zasądzając od pozostałych współwłaścicieli kwoty pożytków na rzecz Gminy z tytułu najmu lokali ustalił, od jakiej daty poszczególne lokale w nieruchomości były wynajmowane, i na tej podstawie przyjął okresy, za jakie Gminie należały się pożytki. Pomnożenie kwot pobranego czynszu przez ilość miesięcy trwania umów najmu, a następnie ich zsumowanie i pomnożenie przez wielkość udziału Gminy, tj. [...], dało łącznie kwotę [...]zł, stanowiącą wartość pożytków podlegającą zasądzeniu od pozostałych współwłaścicieli, proporcjonalnie do nabywanej przez nich wielkości dzielonego udziału Gminy.

Pismem z dnia 28 grudnia 2018r., nr [...] organ wezwał Gminę o doprecyzowanie opisu sprawy o wskazane informacje. W piśmie z dnia 3 stycznia 2019 r. wnioskodawca podał:

Ad 1. Gmina Miejska K. nie wystąpiła na drogę sądową z roszczeniem o dopuszczenie jej do współposiadania i współkorzystania z ww. nieruchomości.

Ad 2. Wydział Mieszkalnictwa UMK reprezentujący interesy Gminy Miejskiej K. , w momencie uzyskania wiedzy o nabyciu udziału w nieruchomości pismem skierowanym do współwłaściciela R. W. z dnia 30 czerwca 2006r. przejawił zainteresowanie i wolę współposiadania i korzystania z nieruchomości, tj. czerpania korzyści, jak i partycypowania w kosztach wynikających z utrzymania nieruchomości w należytym stanie. Ze strony Wydziału wyszła deklaracja uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości, jak i współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Nadto Gmina Miejska K. interesowała się istnieniem i wysokością dochodów oraz należności obciążających nieruchomość i w tym celu występowała, bezskutecznie, do zarządcy R. W., o dokonanie rozliczeń z zarządu nieruchomością i przedkładania sprawozdań finansowych, wykazujących m.in. dochód, jak również koszty remontów i nakładów poczynionych na przedmiotową nieruchomość (m.in. 30 sierpnia 2006r., 21 lutego 2007r., 24 lipca 2007r., 20 marca 2009r.). Pismem z dnia 22 kwietnia 2009r., Wydział Mieszkalnictwa [...] skierował zapytanie w powyższym zakresie do nowego zarządcy, E. B.-S., jak również pismem z dnia 23 lutego 2010r. do wyznaczonego przez nią administratora p. K. F.. Mimo kierowanych ponagleń (m.in. 4 czerwca 2010r., 20 lipca 2010r., 20 grudnia 2010r., 17 marca 2011r., 14 kwietnia 2011r.) ww. osoby nie nawiązały współpracy w zakresie gospodarowania przedmiotową nieruchomością z tutejszym Wydziałem. W momencie zainicjowania postępowania o zniesienie współwłasności w 2010r., wszelkie rozliczenia między współwłaścicielami dotyczące rzeczonej realności odbyły się na kanwie przedmiotowego postępowania.

Ad 3. Wydział Mieszkalnictwa [...] reprezentujący interesy Gminy Miejskiej K. wskazuje, że nigdy nie wyrażał zgody na korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości, z wyłączeniem Gminy Miejskiej K. .

Ad 4. Postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w K. zainicjowała współwłaścicielka E. B.-S. (sygn. akt [...]). Na wniosek Gminy Miejskiej K. , w ramach przedmiotowego postępowania, zostało zgłoszone przeciwko współwłaścicielom ww. nieruchomości roszczenie o zwrot pożytków, na podstawie art. 207 KC.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.Czy kwota otrzymana tytułem zasądzonych pożytków z rzeczy wspólnej podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

2.Jeżeli traktować ww. zdarzenie jako podlegające VAT, to według jakiej obowiązującej stawki podatku VAT należy opodatkować zasądzone na rzecz Gminy pożytki z rzeczy wspólnej?

Zdaniem Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 kwota otrzymana tytułem zasądzonych pożytków z rzeczy wspólnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Rozliczenie pożytków cywilnych w ww. sprawie nie jest następstwem świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, ponieważ taka płatność ma charakter rekompensaty za utracone przez Gminę dochody, które mogłaby osiągnąć, gdyby wynajęła własne lokale, które de facto wynajmował współwłaściciel. Zdaniem Gminy, jest to jednostronne zobowiązanie pieniężne, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Gminy, a w konsekwencji niepodlegające opodatkowaniu VAT. Kwestię bezumownego korzystania z cudzej rzeczy regulują przepisy m.in. art. 224, 225 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.). W ocenie Gminy z powołanych regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto, spoczywa na nim obowiązek zwrotu pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić wartość tych, które zużył. Podkreślono przy tym, że przepisy podatkowe nie definiują pojęcia odszkodowania, a w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Na gruncie stosunków cywilnoprawnych szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Zasady rozliczania się współwłaścicieli reguluje art. 207 k.c. Wyrażona w tym przepisie zasada partycypacji przez współwłaścicieli w stosunku do wielkości przysługujących im udziałów dotyczy, pożytków rzeczy wspólnej oraz innych przychodów z rzeczy wspólnej. Przez pożytki podlegające normie art. 207 k.c., należy rozumieć pożytki naturalne oraz cywilne, o których mowa w art. 53 k.c. Użyte w art. 207 k.c. pojęcia pożytków i innych przychodów z rzeczy wspólnej nie obejmują natomiast swymi zakresami korzyści osiąganych przez współwłaścicieli z tytułu posiadania lokalu we wspólnej nieruchomości.

Dalej podano, że zasady korzystania z rzeczy wspólnej reguluje art. 206 k.c., który nie może uzasadniać możliwości żądania przez współwłaściciela od innych współwłaścicieli wynagrodzenia z tytułu posiadania przez nich wspólnej rzeczy "ponad udział", ponieważ, jak jednoznacznie wynika z jego brzmienia, nie uprawnia on współwłaścicieli do korzystania z rzeczy wspólnej w granicach udziału (zob. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1963 r., III CO 33/62. OSNC 1964, nr 2, póz. 22, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1973 r., III CRN 247/73, OSNC 1974, nr 151, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 94/07, OSNC - ZD 2008. nr D, poz. 96). Współwłaściciel, który pozbawia innego współwłaściciela posiadania rzeczy w sposób przewidziany w art. 206 k.c., narusza jednak jego uprawnienie wynikające ze współwłasności, która jest postacią własności i tym samym podlega ochronie na podstawie art. 222 i nast. k.c. W konsekwencji współwłaściciel, którego uprawnienie wynikające ze współwłasności zostało w ten sposób naruszone przez innego współwłaściciela, może m.in. dochodzić od niego w postępowaniu o zniesienie współwłasności roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy na zasadach określonych w art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 618 k.p.c. lub na zasadach określonych w art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 225 k.c. i art. 618 k.p.c. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 3/08, OSNC 2009. nr 4. póz. 53). O tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności. Zdaniem Gminy kluczową kwestią jest fakt istnienia zgody (umowy) na użytkowanie przez np. nierzetelnego posiadacza, bądź czynienie jakichkolwiek kroków przez uprawniony podmiot celem odzyskania tejże nieruchomości, w przypadku braku takiej zgody (umowy). W przypadku wystąpienia przeciwko podmiotowi korzystającemu z określonej rzeczy bez tytułu prawnego np. z powództwem sadowym lub też czynienie jakichkolwiek innych kroków celem wyegzekwowania tejże nieruchomości od bezprawnego użytkownika (posiadacza) mających na celu odzyskanie przedmiotu nie można powiedzieć, że pomiędzy stronami zdarzenia istnieje określony stosunek prawny o charakterze umownym - jawny czy też dorozumiany - skutkujący realizacją wzajemnych świadczeń.

W ocenie wnioskodawcy w przypadku zasądzonych, jak w stanie faktycznym, na rzecz Gminy pożytków cywilnych, świadczenie to nie stanowi rozliczenia za świadczone usługi na tle ustawy o VAT. Wynika to z okoliczności, że zasądzona kwota stanowi de facto należność z tytułu utraconych korzyści, które Gmina mogłaby uzyskać z tytułu najmu lokali, gdyby władała nieruchomością. Chodzi tu więc o jednostronne zobowiązanie pieniężne, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Gminy, a w konsekwencji niepodlegające opodatkowaniu VAT. Zatem jest to czynność, która nie jest związana z żadną z czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT.

Zdaniem wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 podniesiono, że jeżeli organ uzna, że rozliczenie pożytków cywilnych należy traktować jako objęte ustawą o VAT, to w opinii wnioskodawcy, należy stwierdzić, że należne wynagrodzenie za utracone przez Gminę pożytki z rzeczy z tytułu wygrodzenia za najem lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne podlega opodatkowaniu stawką w wysokości 23%. Odnosząc się do kwestii zastosowania stawki VAT wnioskodawca powołał się na art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którymi w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. stawka podatku wynosi 23%. Jednocześnie ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi albo zwolnienie od podatku (art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy). Zatem, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług korzysta wyłącznie świadczenie usług wynajmu nieruchomości na cele mieszkalne. Wobec powyższego stwierdzono, że należne wynagrodzenie za utracone przez Gminę pożytki z rzeczy w postaci wygrodzenia za najem lokali określonych w stanie faktycznym jako o "przeznaczeniu innym niż mieszkalne" podlega opodatkowaniu stawką podstawową w wysokości 23%.

W wydanej interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest: nieprawidłowe w zakresie stwierdzenia, czy kwota otrzymana tytułem zasądzonych pożytków z rzeczy wspólnej podlega opodatkowaniu VAT; prawidłowe w zakresie stawki VAT dla zasądzonych na rzecz Gminy pożytków z rzeczy wspólnej.

Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, 7 ust., art. 8 ust. 1 i art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174 z późn. zm.). W ocenie organu z powołanych przepisów wynika, że czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Ponadto czynność musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Następnie organ przytoczył okoliczności faktyczne wskazane przez Gminę w opisie analizowanego zdarzenia zwracając uwagę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy organ przytoczył treść art. 224, 225, 471, 207, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018r., poz. 1025. z późn. zm.). Na ich podstawie stwierdził, że o tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności. Kluczowym elementem dla rozstrzygnięcia, czy czynność podlega opodatkowaniu, jest fakt istnienia zgody, chociażby nieformalnej, na korzystanie z przedmiotu, bądź wystąpienie przez jego właściciela na drogę sądową. W sytuacji zatem, gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne. Świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym na istnienie obowiązku świadczenia usługi oraz wysokości wynagrodzenia - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

Zdaniem organu inaczej należy jednak oceniać sytuację, gdy korzystający z nieruchomości użytkuje ją za zgodą właściciela (nawet dorozumianą), a także sytuację, kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) - z różnych względów - toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy należy uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu tym podatkiem. W konsekwencji stwierdzono, że jeżeli okoliczności wskazują na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jej użytkowanie przez dotychczasowego użytkownika - czynność ta podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis sprawy organ stwierdził, że wnioskodawca tolerował powstałą sytuacją, tj. korzystanie z nieruchomości będącej również własnością wnioskodawcy przez pozostałych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział. Z opisu sprawy nie wynika bowiem, by wnioskodawca podjął wystarczające kroki zmierzające do uniemożliwienia korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli ponad przysługujący im udział. W szczególności, Gmina Miejska nie wystąpiła na drogę sądową z roszczeniem o dopuszczenie jej do współposiadania i współkorzystania z ww. nieruchomości. Mimo, że korzystanie z nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli ponad przysługujący im w prawie własności udział, nie nastąpiło na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego (np. umowa dzierżawy, najmu, użyczenia), na podstawie którego strony mogłyby określić wzajemne obowiązki, tj. zakres świadczonych usług oraz wysokość wynagrodzenia z tego tytułu, to jednak wnioskodawca tolerował fakt korzystania przez współwłaścicieli nieruchomości ponad przysługujący im w prawie własności udział. To, że wnioskodawca podjął ze współwłaścicielami korespondencję w sprawie uregulowania wzajemnej współpracy, w tym sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości, jak również podpisania umowy o zarząd i przedkładania rachunku z zarządu, celem rozliczenia ww. budynku, która prowadzona była ze współwłaścicielami w latach 2006-2011 nie oznacza, że kroki jakie podejmował uznać należy za wystarczające do uznania braku zgody wnioskodawcy na postępowanie współwłaścicieli tej nieruchomości. Kroków tych w żadnej mierze nie można uznać za radykalne, wręcz przeciwnie, to jeden ze współwłaścicieli wystąpił w 2010 r. na drogę sądową celem zniesienia współwłasności. Na wniosek Gminy Miejskiej, w ramach przedmiotowego postępowania, zostało zgłoszone przeciwko współwłaścicielom ww. nieruchomości roszczenie o zwrot pożytków.

Tym samym w ocenie organu uznać należy, że pomiędzy stronami istnieje określony stosunek prawny o charakterze umownym - dorozumiany - skutkujący realizacją wzajemnych świadczeń. Wolą wnioskodawcy jako współwłaściciela nieruchomości, bezumownie wykorzystywanej przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości ponad przysługujący jej w prawie własności udział, było udostępnienie im tej nieruchomości, wprawdzie niejawne, na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej, lecz właśnie dorozumiane, polegające na tolerowaniu przez wnioskodawcę zaistniałej sytuacji. Z tych względów w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdzie przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumieć należy tolerowanie zaistniałej sytuacji. Tym samym bezumowna czynność, dokonywana za dorozumianą zgodą wnioskodawcy, stanowi transakcję podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a uzyskana zapłata z tego tytułu stanowi należność za jej wykonanie. Zatem stanowisko wnioskodawcy w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało ocenić jako nieprawidłowe.

Analizując pytanie nr 2 zawarte we wniosku o interpretację DIAS w całości potwierdził stanowisko wnioskodawcy. Organ wskazał, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy. Z godnie z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy ze zwolnienia od podatku od towarów i usług korzysta wyłącznie świadczenie usług wynajmu nieruchomości na cele mieszkalne. Zastosowanie zwolnienia jest więc uzależnione od spełnienia przesłanek obiektywnych dotyczących charakteru wynajmowanego lokalu (lokal mieszkalny) oraz subiektywnych dotyczących przeznaczenia wynajmowanego lokalu (cel mieszkaniowy). W związku z tym, zwolnieniu nie podlega dostawa towarów i świadczenie usług związanych z lokalami innymi niż mieszkalne oraz lokalami mieszkalnymi wykorzystywanymi na cel inny niż mieszkaniowy.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, w opisanej we wniosku nieruchomości, której dotyczą zasądzone na rzecz wnioskodawcy pożytki rzeczy wspólnej, znajdują się wyłącznie lokale o przeznaczeniu innym niż mieszkalne.

Wobec powyższego, odnosząc się do kwestii dotyczącej zastosowania prawidłowej stawki podatku stwierdzono, że zasądzona na rzecz Gminy od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości kwota pieniężna tytułem zasądzonych pożytków z rzeczy wspólnej będzie opodatkowana według 23% stawki podatku od towarów i usług.

Na koniec organ podkreślił, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z tym wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być - zgodnie z art. 14b § l Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Gmina Miejska K. wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 stycznia 2019r. nr: [...] w części, w jakiej uznano, że czynność uzyskania pożytków z tytułu użytkowania rzeczy wspólnej w zaistniałym stanie faktycznym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a w konsekwencji przyjęcie, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodziło odpłatne świadczenie usług.

W uzasadnieniu swojego stanowisko Gmina powtórzyła argumentację wskazaną we wniosku o interpretację. Polemizując ze stanowiskiem Dyrektora KIS podniesiono, że w przypadku zasądzonych na rzecz Gminy pożytków cywilnych, świadczenie to nie stanowi rozliczenia za świadczone usługi na tle ustawy o VAT. Powyższe świadczenie ma charakter roszczenia pieniężnego, rekompensaty (odszkodowania) za niemożność pobierania i uzyskiwania pożytków, które stanowią jednostronne zobowiązanie pieniężne, bez jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Gminy o charakterze odszkodowawczym, a w konsekwencji niepodlegające opodatkowaniu VAT. Zatem jest to czynność, która nie jest związana z żadną z czynności wymienionych w art. 5 ustawy o VAT, zgodnie z którym czynności, które podlegają opodatkowaniu, tj. dostawa towarów oraz świadczenie usług muszą mieć charakter odpłatny, a odpłatność oznacza w tym wypadku wykonanie ich za wynagrodzeniem.

Gmina powołała się przy tym na bogate orzecznictwo ETS w kwestii "odpłatności" (por. orzeczenie w sprawie,,C-16/93,.RJ.Tolsarna:VS. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, orzeczenie w sprawie C-213/99, Jose Teodoro de Andrade a Director da Alfandenga de Leixoes, orzeczenie w sprawie C-404/99, pomiędzy Komisją Europejską a Republiką Francuską i inne). Podsumowując wnioski płynące z orzecznictwa ETS w tym

zakresie stwierdzono, że o dostawie towarów i usług za wynagrodzeniem można mówić jedynie w sytuacji, gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością, otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu. Związek, o którym mowa musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

A zatem opłata za bezumowne korzystanie z nieruchomości wspólnej - z uwagi na swój odszkodowawczy charakter i sposób ustalania nie może być uznana za wynagrodzenie, nie ma tu bowiem charakteru ekwiwalentności, ponieważ jej wysokość winna być tak skalkulowana, by obejmowała nie tylko wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, ale również wyrównywała szkodę je przewyższającą.

Dodatkowo na poparcie swojego stanowiska Gmina powołała się na wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015r. sygn. akt l FSK 1980/13, w którym stwierdzono, że "trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opłata za bezumowne korzystanie z cudzego gruntu - z uwagi na swój odszkodowawczy charakter i sposób ustalania nie może być uznana za wynagrodzenie za usługę, nie ma tu bowiem charakteru ekwiwalentności". Gmina ponownie podniosła, że nigdy nie wyrażała zgody na korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości, a także Gmina nie wystąpiła na drogę sądową z roszczeniem o dopuszczenie jej do współposiadania i współkorzystania z ww. nieruchomości. Zatem pogląd wyrażony w zaprezentowanym wyroku znajduje uzasadnienie również w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019 poz. 900 ze zm., dalej zwana: Ordynacją podatkową). Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Stosownie do postanowień art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie zaś z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że w jego ramach nie jest dopuszczalne ustalenie przez organ podatkowy faktów istotnych dla zastosowania wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Zgodnie bowiem z postanowieniami przytoczonego powyżej art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej to na składającym wniosek o wydanie interpretacji spoczywa ciężar wyczerpującego opisania stanu faktycznego lub też przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego. Rola organu interpretacyjnego sprowadza się do dokonania wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienia wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji dokonanie oceny czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego.

Z kolei zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 poz. 2107 ze zm) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz.1302 ze zm., dalej zwana: p.p.s.a.). Wedle natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W świetle tego przepisu skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego, a sąd administracyjny jest związany zarówno zarzutem skargi, jak i powołaną podstawą prawną.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie. Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy zasądzone na rzecz Gminy Miejskiej K. pożytki z tytułu użytkowania rzeczy wspólnej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018r., poz. 2174 ze zm.). opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).Stosownie zaś do art. 8 ust. 1, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika zatem z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie każde zaniechanie czy tolerowanie czynności lub sytuacji może być uważane za świadczenie usług. Podlega ono opodatkowaniu jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności faktycznych, brak jest po jej stronie takiego zaniechania lub tolerowania czynności lub stanów. Natomiast kwestia podlegania odszkodowania za bezumowne korzystanie z rzeczy podatkowi od towarów i usług zależy w każdym przypadku od konkretnych okoliczności sprawy. W tym zakresie niezbędne staje się ustalenie, czy między stronami istniał jakiś jawny lub dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełnione były świadczenia wzajemne.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taki stosunek prawny nie istniał. Ze strony Gminy nie można dopatrywać konkludentnego oświadczenia woli co do korzystania i pobierania pożytków przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości ponad swój udział, o czym świadczą okoliczności podane we wniosku o interpretację indywidualną (której stanem faktycznym zarówno organ, jak i sąd jest w tej sprawie związany), a mianowicie - Gmina występowała do zarządcy R. W., o dokonanie rozliczeń z zarządu nieruchomością i przedkładania sprawozdań finansowych, wykazujących m.in. dochód, jak również koszty remontów i nakładów poczynionych na przedmiotową nieruchomość (m.in. 30 sierpnia 2006r., 21 lutego 2007r., 24 lipca 2007r., 20 marca 2009r.). Pismem z dnia 22 kwietnia 2009r., Wydział M. [...] skierował zapytanie w powyższym zakresie do nowego zarządcy, E. B.-S., jak również pismem z dnia 23 lutego 2010r. do wyznaczonego przez nią administratora p. K. F.. Mimo kierowanych ponagleń (m.in. 4 czerwca 2010r., 20 lipca 2010r., 20 grudnia 2010r., 17 marca 2011r., 14 kwietnia 2011r.) ww. osoby nie nawiązały współpracy w zakresie gospodarowania przedmiotową nieruchomością z organem Gminy. W momencie zainicjowania postępowania o zniesienie współwłasności w 2010r., wszelkie rozliczenia między współwłaścicielami dotyczące rzeczonej realności odbyły się na kanwie przedmiotowego postępowania, tam też zgłoszone zostało żądanie rozliczenia pożytków cywilnych z nieruchomości.

Podejmowane przez Gminę działania wskazują, że pomiędzy współwłaścicielami nie występowała sytuacja świadcząca o istnieniu umownego zarządu lub umowy o podziale rzeczy quad ad usum. Od momentu zarejestrowania nieruchomości w Wydziale Mieszkalnictwa Gmina bezskutecznie usiłowała porozumieć się z resztą współwłaścicieli co do rozliczenia nakładów i pożytków, zatem nie sposób stwierdzić, że doszło do ukrytej akceptacji dla rozliczenia przychodów i korzystania z nieruchomości z wyłączeniem Gminy. Ze stanu faktycznego podanego w uzasadnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że zasądzona wyrokiem Sądu Rejonowego na rzecz Gminy kwota pożytków równa jest kwocie przypadającej na udział Gminy we współwłasności, którą faktycznie pobrali z tytułu najmu pozostali współwłaściciele.

Co jednak najbardziej istotne w kwestii istnienia dorozumianej zgody Gminy na administrowanie nieruchomością i pobieranie pożytków cywilnych przez pozostałych, wyłączających ją współwłaścicieli jest zawarte w piśmie uzupełniającym wniosek o wydanie interpretacji (a zatem stanowiącym element przedstawianego stanu faktycznego) kategoryczne i jednoznaczne stwierdzenie Gminy, iż "Wydział M. [...], reprezentujący interesy Gminy Miejskiej K. wskazuje, że nigdy nie wyrażał zgody na korzystanie przez pozostałych współwłaścicieli z nieruchomości, z wyłączeniem Gminy Miejskiej K. ". Organ wydający interpretację, tych twierdzeń – jako stanowiących element przedstawionego stanu faktycznego, nie mógł pominąć. Te kwestie proceduralne nie miały jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec związania zarzutami skargi, nakierowanymi wyłącznie na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię.

Wskazać nadto należy, że zasady rozliczania się współwłaścicieli reguluje art. 207 k.c. zgodnie z którym pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów. W takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Wyrażona w tym przepisie zasada partycypacji współwłaścicieli (w stosunku do wielkości przysługujących im udziałów) dotyczy, po pierwsze, pożytków rzeczy wspólnej, oraz po drugie, innych przychodów z rzeczy wspólnej. Przez pożytki podlegające normie art. 207 k.c. należy rozumieć pożytki naturalne oraz cywilne, o których mowa w art. 53 k.c. Zgodnie z art. 53 § 1 k.c., pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody (np. przychówek zwierząt, zboże) i inne odłączone od niej części składowe, o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy (np. piasek, glina). W myśl zaś art. 53 § 2 k.c., pożytkami cywilnymi rzeczy są dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego (np. czynsz najmu, czynsz dzierżawy).

Zgodnie natomiast z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, w razie dokonania podziału rzeczy quad ad usum, na którego zgodę współwłaściciele mogą wyrazić także w sposób dorozumiany, współwłaściciele nie mogą żądać od siebie nawzajem rozliczenia pobranych pożytków (uchwała SN z 8 stycznia 1980 r., III CZP 80/79, OSCN 1980/9/15, postanowienie SN z 19 października 2012 r., V CSK 526/11, nie publ., postanowienie SN z 19 maja 2016 r., III CSK 282/15). Skoro zatem Sąd Rejonowy zasądził na rzecz Gminy Miejskiej K. pożytki stosownie do jej udziału w nieruchomości, to zapewne również doszedł do wniosku, że współwłaściciele nie zawarli umowy o podział rzeczy do korzystania, w tym wyrażając swoje oświadczenia woli w sposób konkludentny.

Na kanwie podobnych do niniejszej spraw, w których pojawiał się problem opodatkowania podatkiem VAT kwot wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w związku z przekroczeniem granic wynikłych z przysługującego udziału we współwłasności, przyjęto w orzecznictwie administracyjnym, że sytuacja ta nie może być traktowana jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, tj. przez pryzmat zobowiązania do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015r., sygn. akt. I FSK 1980/13, wyrok WSA w Warszawie z 24 lipca 2015r., III SA/Wa 231/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Kr 914/17 – wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej NSA). Przykładowo WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Kr 914/17 - na tle podobnego do niniejszego stanu faktycznego - uznał, że "zgodzić należy się ze skarżącą, że nie wyraziła ona zgody na korzystanie z lokali przez pozostałych współwłaścicieli z wyłączeniem (pominięciem) Skarbu Państwa. Wskazuje na to całokształt przedstawionej przez stronę faktografii, mimo, iż organ stwierdził, że "od momentu nabycia udziału w nieruchomości, tj. od 2002r. wnioskodawca nie podjął działań mających na celu uregulowanie stanu rzeczy a jedynie ograniczył się do kierowania pism do pozostałych współwłaścicieli". Powyższe rozstrzygnięcia świadczą o ukształtowaniu jednolitej linii orzeczniczej, zgodnie z którą nie można domniemywać istnienia zgody na korzystanie i pobieranie pożytków ponad swój udział, nawet jeśli współwłaściciel wyłączony nie występuje na drogę sądową celem dopuszczenia do posiadania, a dopiero później zgłasza swoje roszczenia. Poglądy te w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Wobec tego, że na podstawie stanu faktycznego, przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, nie można uznać, że Gmina Miejska K. zobowiązała się do tolerowania sytuacji pobierania pożytków i zarządu nieruchomością przez pozostałych współwłaścicieli z jej wyłączeniem, to w przedstawionym stanie faktycznym nie doszło do odpłatnego świadczenia usług, jak to przyjął organ wydający interpretację indywidualną. Za zasadny należy zatem uznać zarzut podniesiony w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a w konsekwencji przyjęcie, że w przedstawionym stanie faktycznym zachodziło odpłatne świadczenie usług.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a i art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a., Sad uchylił zaskarżoną interpretację przepisów prawa podatkowego w zaskarżonym zakresie, uznając, iż została wydana z naruszeniem prawa materialnego.

Wobec uwzględnienia skargi oraz w związku z wnioskiem skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania złożonym w skardze, Sąd orzekł o kosztach na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretujący - stosownie do art. 153 p.p.s.a - obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, wykładnię przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.