Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1226/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: ustanowiono radcę prawnego
Powołane przepisy: article: Art. 246 par. 1 pkt 2 , art. 260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Kraków, dnia 29 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych


UZASADNIENIE

K. Ś. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku, a swój dochód miesięczny określił na kwotę 529 zł.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/14 umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Na skutek sprzeciwu strony, w/w postanowienie utraciło moc, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. wezwał K. Ś., w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, o: udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem, poprzez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za ostatni okres rozliczeniowy, wyjaśnienie, czy wnioskodawca jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna (jeżeli tak to należy przedłożyć zaświadczenie z właściwego urzędu pracy o nadaniu statusu osoby bezrobotnej oraz podać, czy pobiera on zasiłek dla bezrobotnych), nadesłanie dokumentów dotyczących zobowiązań alimentacyjnych, wyjaśnienie, czy wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też prowadzi je wspólnie z innymi osobami, a jeżeli tak, to z kim i w jaki sposób dzielone są pomiędzy nimi koszty utrzymania, przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla wnioskodawcy, wyjaśnienie, czy wnioskodawca otrzymuje inną pomoc finansową aniżeli pochodzącą ze środków pomocy społecznej (jeżeli tak, to w jakiej formie i wysokości), podanie czy wnioskodawca uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych (jeżeli tak, to w jakiej wysokości).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie K. Ś. nadesłał do Sądu pismo z dnia 7 stycznia 2015 r., w którym podał, że MOPS odmówił mu wydania zaświadczeń, o które zwrócił się w związku z wezwaniem Sądu. Ponadto wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pomimo faktu, iż jego dzieci bardzo często przebywają i spożywają posiłki u niego w domu. Podkreślił, iż jego sytuacja materialna jest bardzo zła. Podał, iż z uzyskiwanych przez MOPS pieniędzy nie może pokryć miesięcznych wydatków, takich jak: czynsz (550 zł), energia elektryczna (120 zł) lekarstwa (80 – 130 zł) trzy posiłki dziennie (500 – 600 zł), środki czystości i higieny (80 – 90 zł). Wskazał, że do pisma załącza kserokopie m.in.: wyciągu z konta ZBK o zadłużeniu wynoszącym 21.851,48 zł, rachunki z apteki, niewykupione recepty, wezwanie do zapłaty na rzecz spółki [...], orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz pisma i decyzje MOPS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1226/14 umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Po rozpoznaniu zażalenia K. Ś., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 384/15 uchylił punkt 2 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że błędnie uznano, iż K. Ś. "nie przedstawił żadnych danych o wysokości dochodów i wydatków miesięcznych" oraz że "podał jedynie, że MOPS odmówił mu wydania wnioskowanych zaświadczeń". Skarżący w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. opisał bowiem swoją sytuację życiową oraz wskazał na konkretne miesięczne wydatki (podając określone kwoty), jakie zobowiązany jest uiszczać. Przede wszystkim jednak do pisma tego załączył szereg załączników, potwierdzających – przynajmniej w pewnym zakresie – swoją sytuację majątkową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wniosek o przyznanie K. Ś. radcy prawnego podlega rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Generalnymi zasadami prawa pomocy pozostaje, że to do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów niezbędnych dla ustanowienia pełnomocnika. Dlatego też prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Natomiast przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25.03.2014 r. sygn. akt II OZ 280/14, Lex nr 1447304, z 29.05.2013 r. sygn. akt II OZ 405/13, Lex nr 1319088).

Na podstawie danych przedstawionych przez K. Ś. oraz znanych Sądowi z urzędu (dokumentów dołączonych do pozostałych spraw sądowych np. o sygn. akt III SA/Kr 1411/14), Sąd uznał, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżący utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Oświadczenia skarżącego o sytuacji bytowej i materialnej zostały poparte stosownymi pismami organów, które nie budzą wątpliwości, co do zawartych w nich stwierdzeń. Wynika z nich, że skarżący jest osobą ubogą, borykającą się głównie z problemem mieszkaniowym i koniecznością opłacenia zajmowanego lokalu.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika w wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem należało uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, o czym orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a i art. 260 P.p.s.a.