Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 45/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Kazimierz Jarząbek, Sędzia NSA, Sędziowie (NSA Rafał Batorowicz, Barbara Wasilewska (spr.), Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2005r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 października 2004r. sygn.akt I SA/Bd 188/04 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 17 lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie określenie długu celnego - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. Akt I SA/Bd 188/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę T. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 17 lutego 2004 r. [...] w przedmiocie okreslenia kwoty długu celnego.

W uzasadnieniu Sąd podał, że istotą sporu w sprawie jest, czy zasadnie organy celne ustaliły, że T. R. nielegalnie wprowadził towar na polski obszar celny według faktury z dnia 17 sierpnia 2000r. Nr 2000/82, a w konsekwencji, czy jest dłużnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z art. 210 § l pkt l tej ustawy dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Na podstawie art. 9 § l ustawy nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem między innymi przepisu art. 36 ustawy. Stosownie do tego ostatniego przepisu osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny jest zobowiązana do niezwłocznego ich dostarczenia do granicznego urzędu celnego (art. 36 § l pkt 1).

W celu ustalenia stanu faktycznego polskie organy celne zwróciły się w ramach pomocy prawnej do organów administracji belgijskiej o zweryfikowanie dokumentów. Postawą prawną dla organów celnych do wystąpienia z wnioskiem były postanowienia umowy międzynarodowej-Układu Europejskiego ustanawiajacego stowarzyszenie pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami Członkowskimi sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.

Art.2 Protokołu 6 stanowiącego załącznik do powyższej umowy stanowi, że strony umowy udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych przedmiotowym protokołem, w celu prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zgodnie z art.3 protokołu na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczają wszystkich stosownych informacji umożliwiających właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszaj ą to ustawodawstwo (ust.l) oraz informują, czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów(ust.2).

Z materiału dowodowego wynika, że polski organ celny otrzymał od belgijskich organów administracji celnej fakturę z dnia 17 sierpnia 2000r. Nr 2000/82 wystawioną na T. R. dokumentującą nabycie części pochodzących z pojazdu VOLVO 870 numer podwozia [...] od [...] (k. 23, k. 219). Skarżący nie kwestionuje, że nabył na terenie Belgii części do samochodu. W aktach sprawy znajduje się również uzyskany od organów administracji belgijskiej dokument celny wywozowy EU1 [...] z dnia 25 sierpnia 2000r. wystawiony na nazwisko T. R.. W powyższym belgijskim dokumencie celnym wywozowym w polu nr 17 wskazano Polskę, jako kraj przeznaczenia towaru. Pismem z dnia 7 listopada 2002r. Nr [...] (k. 174) Izba Celna zwróciła się do Ministerstwa Finansów Departamentu Kontroli Celnej Wydział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej o ponowną weryfikację faktury z dnia 17 sierpnia 2000r. Nr 2000/82 wystawionej na T. R., wskazując iż z jego zeznań wynika, że części samochodowych nie przywiózł do Polski, gdyż zostały sprzedane jeszcze na terenie Belgii. Ministerstwo Finansów Departament Kontroli Celnej pismem Nr [...] przekazało Izbie Celnej w Toruniu odpowiedź (raport) administracji celnej w Belgii. W raporcie tym z dnia 13 lutego 2003r. Nr [...] organ belgijski potwierdził, iż zgłoszenie celne wywozowe nr 006892 z dnia 25 sierpnia 2000r. jest autentyczne, dokument ten nie został anulowany, a części do pojazdu zostały wywiezione poza Unię Europejską przez niemieckie biuro [...]. Jednocześnie powołano się na aneks kopii dokumentu EU1, na którym widoczny jest wyraźny odcisk pieczęci niemieckiego biura. Stwierdzono, iż pieczęć ta została sprawdzona i jest prawidłowa. W celu ostatecznej weryfikacji informacji organ celny zwrócił się pismem z dnia 4 lipca 2003r. do Punktu Kontaktowego Służb Celnych w Kołbaskowie o uzyskanie z Urzędu Celnego w Neubrandenburgu potwierdzenia wywozu części samochodowych przez T. R.. Z uzyskanej odpowiedzi od niemieckiego organu celnego jednoznacznie wynika, że towar został wywieziony z Unii Europejskiej, czego dowodem jest odcisk pieczęci urzędowej.

Zdaniem Sądu Analiza zebranego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż organy celne należycie zebrały dowody, z których jednoznacznie wynika, iż T. R. nabył części do samochodu marki VOLVO na terenie Belgii, a następnie wywiózł je poza teren Unii Europejskiej przez Graniczny Urząd Celny w okręgu Głównego Urzędu Ceł Neunbrandenburg. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut, iż organy celne naruszyły zasady ogólne postępowania wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.). Zgromadzony materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniu, iż skarżący sprzedał ten towar na terenie Belgii. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której ten sam towar opuszcza teren Unii Europejskiej i jednocześnie zostaje sprzedany na terenie Belgii. Nie ma znaczenia również dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia przez organ okoliczność, iż polskie służby celne nie są w stanie ustalić, kto obecnie jest posiadaczem i gdzie znajdują się części do samochodu. Fakt, iż wymienione w fakturze części do samochodu marki VOLVO nie zostały zamontowane w samochodzie sprowadzonym przez Szymona Niedzielskiego, kupionym w tym samym komisie, za kolejnym numerem faktury, a nawet w bardzo zbliżonym czasie, nie oznacza, iż skarżący nie jest dłużnikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu celnego.

Ustosunkowując się do kwestii opinii rzeczoznawcy wykonanej na zlecenie Szymona Niedzielskiego w zakresie ustalenia stanu jego pojazdu na podstawie oględzin tego pojazdu, w którym biegły nie stwierdził zamontowania części sprowadzonych na podstawie faktury zakupu T. R., nie stanowi dowodu, który obala tezę, iż części samochodowe zostały wprowadzone na polski obszar celny. Nie ma bowiem znaczenia czy i w jaki sposób zostały później wykorzystane sprowadzone części samochodowe.

Odnosząc się do zeznanań zgłoszonego przez T. R. świadka – J. K., Sąd podkreślił, że świadek ten nie potwierdził faktu sprzedaży przez skarżącego części do samochodu na terenie Belgii. Sąd położył nacisk przekonanie wynikające, choćby z zasad doswiadczenia życiowego, iz w przypadku sprzedaży częsci do samochodu o wartosci 310.000 BEF zadbać należy o posiadanie dowodu sprzedaży.

Zdaniem Sądu ocena dowodów w postaci twierdzeń skarżącego, nie znajdujących potwierdzenia w zeznaniach świadków, w świetle urzędowych dokumentów wydanych przez organy celne administracji belgijskiej i niemieckiej pozwala na przyjęcie, że towar został wywieziony z Unii Europejskiej przez niemieckie przejście graniczne i został wprowadzony na polski obszar celny, w konsekwencji czego powinien otrzymać odpowiednie przeznaczenie celne. Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego wprowadzenie towaru na polski obszar celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Towary, które zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. Stosownie do art. 38 tej, ustawy jeżeli towary zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny, organ celny podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu uregulowania ich sytuacji. W tej sytuacji organ celny był uprawniony do określenia T.R. kwoty wynikającej z długu celnego dla towaru wymienionego w fakturze z dnia 17 sierpnia 2000r.

W skardze kasacyjnej z dnia 5 grudnia 2004 r. pełnomocnik T. R. wniósł o uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłąściwe zastosowanie , o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

- naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

- naruszenie art. 2 § 1 w związku z art. 9 § 1, art. 35 § 1, art. 38 i art. 39 Kodeksu celnego, poprzez przyjęcie przywozu towaru na polski obszar celny, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

-naruszenie art. 210 § 1 pkt 1 i § 2 oraz § 3 pkt 1-3 Kodeksu celnego, polegające na przyjęciu, iż towar został wprowadzony na polski obszar celny, wobec braku dowodu potwierdzającego nielegalne dokonanie przywozu;

2) naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – przez rażące naruszenie przepisów:

- art. 106 § 2-5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 227, art. 244 § 1, art. 258 oraz art. 278 § 1 kpc, polegające na nie przeprowadzeniu przez Sąd I instancji własnego postępowania dowodowego lecz przyjęcie stanu faktycznego i argumentacji organu celnego a w szczególności pomijaniu dowodów z zeznań świadka i dokumentów, w tym opinii biegłego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocenę ewentualnej zasadności podnoszonych zarzutów rozpocząć należało od tych, które odpowiadały wymienionej w art 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawie skargi kasacyjnej, to jest naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być bowiem rozważana jedynie wtedy, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej z oodstaw kasacyjnych lub dopiero 2000 r. sygn. ICKN 678/98, LEX nr 50839).

Wbrew stanowisku strony skarżącej nie było podstaw do przyjęcia, by sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania sądowoadministracyjnego przez odmowę uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem art. 122 i 187 § l Ordynacji podatkowej polegającym na zaniechaniu wnikliwego zebrania i zbadania materiału dowodowego. Zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy oraz ustalenia organów celnych były wystarczające do przyjęcia takiego przebiegu zdarzeń, jak to przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Trafnie bowiem i bez naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym przyjęto, że skarżący nabył na terenie Belgii części do samochodu, wypełnił dokument celny wywozowy EU1 nr 006892 z dnia 25 sierpnia 2000 r., w którym jako kraj przeznaczenia towaru - w polu 17 - wpisano Polskę. Dokumenty powyższe zostały przyjęte jako wiarygodne i potwierdzające jednoznacznie ustalony stan faktyczny, ponieważ mają walor dokumentów urzędowych przekazanych oficjalnie władzom celnym polskim przez ogany administracji belgijskiej oraz niemieckie organy celne i nie zostały obalone żadnymi dokumentami ani dowodami złożonymi przez skarżącego. Wobec prawidłowo zebranego przez organy celne stanu i dokonanej wnikliwie oceny materiału dowodowego, Sąd I instancji przyjmując okoliczności sprawy i wywód za prawidłowe, w wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 2 i art. 3 P.p.s.a., nie stwierdził niezgodności z prawem i orzeczenie oparł na ustaleniach organów celnych. W sprawach, w których materiał dowodowy zawiera sprzeczne, wzajemnie wykluczające się dowody, orzeczenie opiera się zawsze na okolicznościach i dokumentach, które w logiczny sposób prowadzą do ustalenia stanu faktycznego, wykluczając tym samym dowody nie znajdujące potwierdzenia w całokształcie ustaleń faktycznych.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd administracyjny art. 106 § 2-5 P.p.s.a. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd może dopuścić przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych śródków dowodowych jest niedopuszczalne. Omawiany przepis nie daje przy tym wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego – por. wyrok składu 7 sędziów NSA z 25 września 2000 r., FSA 1/00 (ONSA 2001, nr l, poz. 1). Brak również podstaw do podjęcia przez sąd czynności mających na celu przeprowadzenie w trybie omawianego przepisu dowodów uzupełniających z dokumentów znajdujących się w dyspozycji strony, jeżeli składa ona w odpowiedzi na wezwanie sądu jednoznaczne oświadczenie, że poza już przedstawionymi dowodami nie dysponuje żadnymi innymi dokumentami, które mogłyby umożliwić wyjaśnienie istotnych wątpliwości w sprawie – por. wyrok SN z 3 lutego 1999 r., III RN 107/98 (OSNAPiUS 1999, nr 22, poz. 707). Odesłanie zawarte w § 5 art. 106 odnosi się w szczególności do przepisów zawartych w art. 227-257 k.p.c. Postepowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający. W niniejszej sprawie nie było konieczności przezprowadzania uzupełniającego postępowania, ponieważ zostało ono w sopsób niewadliwy przeprowadzone przez organy celne.

Zarzut naruszenia prawa materialnego odnieść należało do interpretacji przepisów art. 2 § 1 Kodeksu celnego, którego organ celny nie powołał w zaskarżonej decyzji oraz naruszenia przepisów art. 9 § 1, art. 35 § 1, art. 38 i art.39 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 2 § 2 Kodeksu celnego Wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie może być wątpliwości, że osobą figurującą w dokumencie wywozowym, Jednolitym Dokumencie Administracyjnym, jest T. R., krajem przeznaczenia – Polska. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który byłby w stanie obalić wiarygodność urzędowego dokumentu, ponieważ ani zeznania świadka J. Kwiatkowskiego ani innych świadków przesłuchanych w sprawie, ani opinia biegłego, nie podważyły faktów stwierdzonych w dokumentach.. Zatem wprowadzenie przez skarżącego towaru na polski obszar celny zgodnie z art. 2 § 2 K. celnego skutkowało określenie kwoty długu celnego w stosunku do części samochodowych wymienionych w zgłoszeniu celnym, w stosunku do dłuznika – osoby wymienionej w dokumencie SAD.

Co do zarzutu naruszenia pozostałych przepisów Kodeksu celnego, stwierdzić należy, że odnośnie art. 38 ustawy – Kodeks celny, należy zwrócić uwagę, że w ostatecznej decyzji administracyjnej zostało sprecyzowane naruszenie przepisu prawa celnego jakiego to dopuścił się skarżący, tj. art 39 K.celnego, który stanowi, że towary, które zgodnie z art. 36 § 1 pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu. Zatem osobą, która dostarczyła towar do granicznego urzędu celnego, zgodnie z dokumentem EU1 jest skarżący, w dokumencie figurują części samochodowe, a ponadto dokument zawiera pieczęci niemieckiego granicznego urzędu celnego Neubrandenburg z dnia 10.09.2000 r., tj. daty zakończenie procedury wywozu z obszaru Unii Europejskiej. Dyspozycję art 36 § 1 pkt 1 K.celnego dopełnia nieprzedstawienie towaru właściwemu organowi celnemu. Zgodnie z treścią art. 9 § 1 K. celnego wprowadzenie towarów dokonane z naruszeniem przepisu art. 39 Kodeksu celnego stanowi nielegalne wprowadzenie towaru na polski obszar celny, które w konsekwencji powoduje powstanie długu celnego w myśl art. 210 § 1, §2 K.celnego.

Mając na uwadze powyższe na podstwie art. 184 P.p.s.a. oddalono skargę.