Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2605/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.60 ust. 1 53 art. 1 i 2.
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Minister Infrastruktury i Budownictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...] oraz odwołania K. B., J. K., M. P., reprezentowanych przez radcę prawnego M. N., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., stwierdzającej, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] października 1985 r. znak: [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy 3, działki nr [...] o powierzchni 5044 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Państwa F. i S. K. oraz działki nr [...] o powierzchni 6454 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], jako własność Państwa F. i S. K. oraz orzekająca o odroczeniu ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, została wydana z naruszeniem prawa, w części dotyczącej wywłaszczenia działki nr [...] (aktualnie działka nr [...] oraz część działek nr [...] i nr [...]) (punkt 1) oraz w części orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] (aktualnie działka nr [...] oraz część działek nr [...] i nr [...]) na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej (punkt 2), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej punktu 2 i w tym zakresie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] października 1985 r. odraczającej ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] (aktualnie działka nr [...] oraz część działek nr [...] i nr [...]) na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz utrzymał w mocy ww. decyzję w pozostałym zakresie (punkt 1).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...], decyzją z dnia [...] października 1985 r. znak: [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] i [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy 3, działki nr [...] o powierzchni 5044 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność F. i S. K. oraz działki nr [...] o powierzchni 6454 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], jako własność F. i S. K. (punkt I) oraz odroczył ustalenie odszkodowania za dokonane wywłaszczenie na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania tej decyzji (punkt II).

K. B., J. K., M. P., reprezentowani przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Wskazali, że wniosek o wywłaszczenie, nie wypełniał wymogów ustawowych, z uwagi na okoliczność, iż wnioskodawca przed jego złożeniem nie przeprowadził wymaganych ustawą rokowań w przedmiocie nabycia nieruchomości od jej właściciela w drodze umowy, a ponadto, organ wywłaszczający nie wyznaczył wnioskodawcy na piśmie, wymaganego ustawą, terminu do zawarcia umowy cywilnej, po upływie którego, w myśl art. 53 ust. 2 terenowy organ administracji państwowej mógł przystąpić do dalszych czynności związanych z wywłaszczeniem. Wskazano również, że ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. nie zawierała żadnych przepisów szczególnych dotyczących treści umowy kupna nieruchomości, nie wprowadzała zatem ograniczeń co do ceny nabycia nieruchomości w drodze umowy, w szczególności - nie ustanawiała górnej granicy dla ceny - w postaci ceny ustalonej według zasad odszkodowania. Zarzucono również naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 54 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, gdyż Wojewódzka Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie dołączyła do wniosku o wywłaszczenie dokumentu uzasadniającego cel wywłaszczenia w postaci decyzji o ustaleniu lokalizacji.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2005 r. pełnomocnik wnioskodawców, wycofała żądnie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1985 r. w części dotyczącej działki nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 1985 r. została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej wywłaszczenia oraz stwierdził jej nieważność w części orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 1985 r. została wydana z naruszeniem prawa w części określonej w punkcie I decyzji, natomiast odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji w części orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił wyżej wymienioną decyzję Wojewody w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. stwierdził, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] października 1985 r., o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] i [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy 3, działki nr [...] o powierzchni 5044 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Państwa F. i S. K. oraz działki nr [...] o powierzchni 6454 m2 zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], jako własność Państwa F. i S. K. (punkt I) oraz odraczająca ustalenie odszkodowania za dokonane wywłaszczenie na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania tej decyzji (punkt II), została wydana z naruszeniem prawa w części: dotyczącej wywłaszczenia obecnej działki nr [...] o powierzchni 325 m2 oraz części działek [...] o powierzchni całkowitej 2956 m2, nr [...] o powierzchni całkowitej 10312 m2 z arkusza mapy 08, obrębu [...] (część punktu I decyzji) i orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości odpowiadającej obecnie działce nr [...] o powierzchni 325 m2 oraz częściom działek [...] o powierzchni całkowitej 2956 m2 , nr [...] o powierzchni całkowitej 10312 m2 z arkusza mapy 08, obrębu [...], na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej.

Miasto [...] wniosło odwołanie od ww. decyzji zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 i 2 Kpa w związku z brakiem zgromadzenia kompletnych akt sprawy oraz brakiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w części dotyczącej odroczenia ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Odwołanie wnieśli również K. B., J. K., M. P., reprezentowani przez radcę prawnego M. N, zarzucając naruszenie art. 158 § 2 in fine w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez niewskazanie okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] października 1985 r., w części orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za dokonanie wywłaszczenia nieruchomości, jak również naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez niestwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji w części orzekającej o odroczeniu ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie nieruchomości, mimo istnienia ku temu podstaw.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej punktu 2 i w tym zakresie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] października 1985 r. odraczającej ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] (aktualnie działka nr [...] oraz część działek nr [...] i nr [...]) na okres 3 miesięcy licząc od dnia wydania decyzji wywłaszczeniowej (punkt 2) oraz utrzymał w mocy ww. decyzję w pozostałym zakresie (punkt 1).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99). W momencie wydawania decyzji w dniu [...] października 1985 r., wiążącym było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1985 r., sygn. akt [...], stwierdzające, że ustawowymi spadkobiercami po zmarłym właścicielu nieruchomości – F. K. są: żona S. K. oraz trójka dzieci zmarłego, w tym A. W. (wykluczona z kręgu spadkobierców postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1991r.). Wskazano, że wydając decyzję organ związany był obowiązującym wówczas postanowieniem sądu powszechnego, do którego to właściwości należy ustalenie spadkobierców, będących stronami przedmiotowego postępowania. Uznano, że decyzja z dnia [...] października 1985 r. nie jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, gdyż organ był związany prawomocnym postanowieniem, które wskazywało osoby, które powinny być uznane za strony postępowania wywłaszczeniowego. Dokonana zmiana w 1991 r. może być oceniona jedynie przez pryzmat przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. gdyż zmiana kręgu stron była okolicznością, o której organ nie wiedział, natomiast istniała już wtedy skoro spadkobierca wstępuje w prawa z chwilą otwarcia spadku.

Organ powołał, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nieruchomość mogła być wywłaszczona jeżeli była niezbędna na cele: obronności i bezpieczeństwa Państwa, uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego, skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego, użyteczności publicznej, utworzenia stref ochronnych, wykonania innych szczególnie ważnych zadań państwowych, określonych w planach społeczno - gospodarczych. Wskazano, że w uzasadnieniu decyzji z [...] października 1985 r. wynika, że nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy jednostki "C" osiedla mieszkaniowego [...], a więc został spełniony cel określony w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Wskazano, że z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że zawarcie umowy sprzedaży, a tym samym prowadzenie rokowań co do jej zawarcia nie było możliwe ze względu na brak aktualnych stawek odszkodowawczych za grunt, co jednoznacznie wskazuje na nieprzeprowadzenie rokowań w sprawie. Organ wskazał na art. 53 ust. 1 i 2 ustawy oraz 54 ust. 1 pkt. 7 uznając, że organ nie wyznaczył na piśmie terminu do zawarcia umowy określonej w art. 53 ust. 2. Powołano, że wniosek o wywłaszczenie został złożony w dacie obowiązywania ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64 ze zm.), jednak również przepisy tej ustawy przewidywały obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości w celu dobrowolnego odstąpienia nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.). W treści wniosku Wojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r. nie zostały zawarte żadne informacje o przeprowadzeniu rokowań i ich wyniku. Wskazano, że ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości weszła w życie w dniu 1 sierpnia 1985 r., a oceniana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana w dniu [...] października 1985 r., czyli organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe miał obowiązek uwzględnić zmianę przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i w razie potrzeby uzupełnić postępowanie zgodnie z aktualnym wówczas stanem prawnym. Organ prowadzący postępowanie w razie dostrzeżenia braków wniosku miał również obowiązek wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia i przedstawienia brakujących dokumentów. Brak przeprowadzenia rokowań, jak również nieuzupełnienie tego braku w trakcie prowadzonego postępowania i niewyznaczenie terminu na zawarcie umowy wskazują, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że z mapy dołączonej do wypisu z rejestrów gruntów z dnia [...] kwietnia 2005 r. wynika, że działki zaznaczone kolorem zielonym, tj. część działki [...], działka nr [...] oraz część działki nr [...] odpowiadają dawnej działce nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1988 r. Rep. [...] grunt stanowiący m.in. działkę nr [...] został oddany w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...]. Działka nr [...] została podzielona m.in. na działkę nr [...], która uległa dalszym podziałom na działkę nr [...] i nr [...]. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] marca 1997 r. Rep. A nr [...] nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 2956 m2 została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...]. Ustanowione aktem notarialnym prawo użytkowania wieczystego wywołało skutki cywilnoprawne, których odwrócenie nie jest możliwe za pomocą decyzji administracyjnej, a jedynie na podstawie orzeczenia sądu powszechnego.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa z uwagi na odroczenie wskazano, iż w myśl ust. 3 art. 56 ustawy z dnia 28 kwietnia 1985 r. organ orzekający o wywłaszczeniu może za zgodą dotychczasowego właściciela nieruchomości odroczyć ustalenie odszkodowania na okres 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. W takim wypadku ustalenie odszkodowania następuje według cen obowiązujących w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie podpisane przez A. W., K. B., E. M., J. K. oraz S. K., z którego treści wynika, że wyrażają zgodnie na wydanie decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...] i nr [...], a następnie wydanie decyzji odszkodowawczej za ww. grunt - po wejściu w życie stawek odszkodowania oraz wyrażają również zgodę na przeprowadzenie przez działkę nr [...] kabla elektrycznego. Powyższe potwierdza, że właściciele przedmiotowej nieruchomości wyrazili zgodę na odroczenie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a tym samym nie miało miejsca naruszenie art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 1985 r.

Miasto [...] złożyło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy punkt 1 decyzji Wojewody [...] oraz uchylenie poprzedzającej ja decyzji Wojewody [...] i orzeczenie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1985r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2016. Poz. 23) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego,

- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985. Nr 22. poz. 99), poprzez błędne przyjęcie, że art. 53 ust. 2 został rażąco naruszony.

W uzasadnieniu wskazano, że do wniosku o wywłaszczenie dołączono wszystkie wymagane prawem dokumenty. Wskazano, że wątpliwości budzi fakt braku w materiale dowodowym całości akt archiwalnych, a wobec braku akt nie jest możliwe ustalenie, czy zostały przeprowadzone rokowania, jak również czy prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, a tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić, czy zostały rażąco naruszone przepisy art. 53 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Skarżący powołał również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. sygn. akt P 46/13, twierdząc, że w świetle tego wyroku nie jest możliwe orzekanie na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. o stwierdzeniu, że decyzja z dnia [...] października 1958r. została wydana z naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej – stwierdzenia nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza.

Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). W orzecznictwie wskazuje się, że termin "rażący" winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego "rażący" to "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży". Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi ona w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (wyrok NSA 21 sierpnia 2001r., sygn. akt II SA 1726/00, Lex 51233). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997/2/26 i Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95). Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej.

Decyzja z dnia [...] października 1985r. została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985r. Nr 22 poz. 99). Zasadnie organ uznał, że spełniony został warunek wynikający z celu wywłaszczenia określony w art. 50 ust. 1 ustawy ponieważ z uzasadnienia decyzji wynika, że nieruchomość została wywłaszczona w celu budowy jednostki "C" osiedla mieszkaniowego [...]. W aktach sprawy znajduje się decyzja o zatwierdzeniu planu lokalizacyjnego z dnia [...].06.1985r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego jednostki "C" [...] w rejonie ulic [...], [...], [...].

Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 1 ustawy wywłaszczenie mogło nastąpić na cele i według zasad określonych w ustawie tylko wówczas, gdy nieruchomość nie mogła być nabyta w drodze umowy. Natomiast z ust. 2 wynikało, że terenowy organ administracji państwowej mógł przystąpić do dalszych czynności związanych z wywłaszczeniem po bezskutecznym upływie terminu, jaki organ ten wyznaczy zainteresowanemu na piśmie do zawarcia umowy.

W przedmiotowej sprawie wniosek o wywłaszczenie został złożony [...] maja 1985r., a postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] maja 1985r., a więc w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jednak również przepisy tej ustawy przewidywały obowiązek przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości w celu dobrowolnego odstąpienia nieruchomości zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Ustalenie ceny kupna w razie zawarcia umowy następowało w oparciu o opinię biegłych z listy wojewody. Wyjątkowo, jeżeli prowadzenie rokowań natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu były nieznane, istniała możliwość odstąpienia od obowiązkowych rokowań (ust. 4 art. 6). W przedmiotowej sprawie znani byli właściciele i ich spadkobiercy. We wniosku o wywłaszczenie wskazano jedynie, że przedsiębiorstwo dysponuje operatami szacunkowymi, które zostaną uaktualnione natychmiast po wprowadzeniu jednolitych zasad szacowania składników budowlanych metodą kosztorysową. Zgodnie natomiast z treścią art. 16 w/wym. ustawy, we wniosku o wywłaszczenie należało wskazać między innymi wyniki rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, z wymienieniem ceny żądanej przez właściciela i ofiarowanej mu przez wnioskodawcę. albo przeszkody do prowadzenia rokowań. Nie można uznać aby taką wyjątkową przeszkodę stanowiła konieczność uaktualnienia operatów szacunkowych. Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości weszła w życie w dniu 1 sierpnia 1985 r., a oceniana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana w dniu [...] października 1985 r. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe miał obowiązek uwzględnić zmianę przepisów dotyczących wywłaszczenia nieruchomości i w razie potrzeby uzupełnić postępowanie zgodnie z aktualnym wówczas stanem prawnym. Organ prowadzący postępowanie w razie dostrzeżenia braków wniosku miał również obowiązek wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia i przedstawienia brakujących dokumentów. Art. 96 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. stanowił, że sprawy wszczęte lecz niezakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem wejścia w życie tej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów tej ustawy z wykorzystaniem zebranego materiału.

Również art. 54 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 kwietnia 1985r. stanowił, że wniosek o wywłaszczenie powinien m.in. określać wyniki rokowań przeprowadzonych przez wnioskodawcę o odstąpienie nieruchomości, a także inne okoliczności uniemożliwiające zawarcie umowy.

Niewątpliwie złożony wniosek o wywłaszczenie nie zawierał wymaganego przepisem art. 54 ust. 1 pkt 7 ( art. 16 ust. 2 pkt. 7 poprzedniej ustawy) elementu, nie podano w nim żadnych informacji, co do prowadzenia jakichkolwiek rokowań w przedmiocie nabycia nieruchomości w drodze umowy. Organ nie wezwał do uzupełnienia wniosku, ani nie wyznaczył zainteresowanemu na piśmie terminu określonego w art. 53 ust. 2 ustawy. Wskazać należy, że żaden przepis nie zwalniał organu z wyznaczenia terminu wskazanego w art. 53 ust.2 ustawy z 29.04.1985r. czy też z obowiązku wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że umowa kupna - sprzedaży nie doszła do skutku ze względu na brak aktualnych stawek odszkodowawczych za grunt. Natomiast obowiązująca w dniu wydania decyzji ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie operowała pojęciem stawek odszkodowawczych (wskazanych w art. 6 ustawy z 12.03.1958r.), a jedynie w art. 59 ust. 1 stanowiła, że odszkodowanie za grunty pod zabudową i grunty niezabudowane ustala się według zasad określonych dla poszczególnych miejscowości przez radę narodową stopnia wojewódzkiego. Zasady te dotyczyły jednak wyłącznie ustalania wysokości odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości decyzją administracyjną. W ustawie brak było przepisu nakazującego ich stosowanie do ustalania wysokości ceny nieruchomości przy zawieraniu cywilnoprawnej umowy sprzedaży, obowiązywały w tej sytuacji zasady wolnego rynku. Tak więc naruszenie przepisów dotyczących rokowań mogło mieć niewątpliwie wpływ na wysokości odszkodowania.

Wobec powyższego należy podzielić ocenę dokonaną przez organy co do rażącego naruszenia obowiązków określonych przepisami art. 53 ust. 1 i 2, art. 54 ust. 1 pkt 7 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z punktu widzenia praworządności i zasadność prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Organy zasadnie uznały, że decyzja wydana w wyniku rażąco wadliwie prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego również rażąco narusza prawo i wypełnia ona przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2.

Wskazać również należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak wystąpienia przez ubiegającego się o wywłaszczenie przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (wyrok NSA z 9.01.2015r. I OSK 2382/13). W przedmiotowej sprawie uchybienie organu prowadzącego ma o tyle większe znaczenie, że jak już zostało wskazane w uzasadnieniu, na gruncie ustawy z dnia 29.04.1985r. w toku rokowań mogło dojść do zawarcia umowy nabycia nieruchomości za cenę wolnorynkową, ponieważ nie istniał wymóg zachowania ceny nabycia w wysokości nie wyższej od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie z 12 marca 1958r.

Z mapy dołączonej do wypisu z rejestrów gruntów z dnia [...] kwietnia 2005 r. wynika, że część działki [...], działka nr [...] oraz część działki nr [...] odpowiadają dawnej działce nr [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1988 r. Rep. [...] grunt stanowiący m.in. działkę nr [...] został oddany w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...]. Działka nr [...] została podzielona m.in. na działkę nr [...], która uległa dalszym podziałom na działkę nr [...] i nr [...]. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] marca 1997 r. Rep. A nr [...] nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 2956 m została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...]. Ustanowione aktem notarialnym prawo użytkowania wieczystego wywołało skutki cywilnoprawne, których odwrócenie nie jest możliwe za pomocą decyzji administracyjnej, a jedynie na podstawie orzeczenia sądu powszechnego. Z tych względów nie jest możliwe stwierdzenie nieważności zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a.

Zaskarżona decyzja jest również prawidłowa w zakresie uchylenia decyzji Wojewody [...] w zakresie pkt. 2, czyli odroczenia ustalenia odszkodowania, i odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w tym zakresie. Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 28 kwietnia 1985 r. organ orzekający o wywłaszczeniu mógł za zgodą dotychczasowego właściciela nieruchomości odroczyć ustalenie odszkodowania na okres 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu i wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie podpisane przez A. W., K. B., E. M., J. K. oraz S. K., z którego treści wynika, że wyrażają zgodę na wydanie decyzji o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa działek nr [...] i nr [...], a następnie wydanie decyzji odszkodowawczej za ww. grunt - po wejściu w życie stawek odszkodowania oraz wyrażają również zgodę na przeprowadzenie przez działkę nr [...] kabla elektrycznego. W tej sytuacji należało uznać, że właściciele przedmiotowej nieruchomości wyrazili zgodę na odroczenie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a tym samym nie miało miejsca naruszenie art. 56 ust. 2 w/wym. ustawy. Wskazać również należy, że rozstrzygnięcie w zakresie odroczenia płatności odszkodowania nie kreowało uprawnień po stronie właścicieli, kwestia wysokości samego odszkodowania była przedmiotem innego postępowania, zakończonego wydaniem merytorycznej decyzji w tym zakresie.

Niezasadny jest w ocenie Sądu zarzut dotyczący niekompletności materiału dowodowego. Co prawda w aktach brak jest załączników do wniosku o wywłaszczenie, ale powyższe nie przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, podjęły wszelkie czynność celem zgromadzenia materiału dowodowego, nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego Ocena dokonana przez organ odwoławczy została dokonana przy uwzględnieniu całokształtu materiału zgormadzonego w sprawie, który został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Nie nastąpiło naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Wskazać należy, że z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, na podstawie jakich dowodów organu uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. Podano, że z uzasadnienia wniosku, z listy wymienionych przy wniosku załączników oraz z treści uzasadnienia samej decyzji wynika, że rokowania nie zostały przeprowadzone przed wszczęciem postępowania albowiem nie dysponowano uaktualnionym operatem szacunkowym. Brak jest również w aktach sprawy dowodu potwierdzającego udzielenie przez organ terminu określonego w ust. 2 art. 53 ustawy z dnia 29.04.1985r. Zatem zgormadzone dowodowy nie pozostawiały wątpliwości, że decyzja została wydana z ewidentnym naruszeniem art. 53 ust. 1 i 2 ustawy.

W odniesieniu do zarzutu niewzięcia pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. sygn. akt. P 46/13 wskazać należy, że wydanie tego wyroku nie spowodowało zmiany przepisów prawa w zakresie stosowania ograniczenia czasowego wynikającego z art. 156 § 2 k.p.a. do decyzji wydanej w warunkach art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Przepis ten ani nie został wyeliminowany z porządku prawnego, ani nie zmieniono jego brzmienia.

W trakcie postępowania nie stwierdzono również, aby badane rozstrzygnięcie naruszało pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. W dacie wydawania decyzji krąg spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości F. K. wynikał z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1985r. i osoby te brały udział w postępowaniu. Wskazać należy, że z kręgu spadkobierców wykluczona została A. W.; postanowieniem z dnia [...] września 1991r. zmieniono bowiem postanowienie z dnia [...] lutego 1985r. Natomiast zmiana kręgu spadkobierców dotyczyła tylko tej osoby.

Sąd nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wskazywałoby na konieczność uwzględnienia skargi z urzędu. Z przedstawionych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.