Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2800/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Zakładów Chemicznych "[...]" SA w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 1996 r. nr [...] Wojewoda [...] na

podstawie na podstawie § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych / Dz.U. Nr 30, poz. 211 ze zm./ postanowił odroczyć termin płatności zobowiązania z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian w łącznej kwocie 4 379 419,22 zł w ten sposób, że płatność powyższej kwoty rozłożył na cztery raty.

Decyzją z dnia [...] maja 1997 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych / Dz.U. Nr 30, poz. 211 ze zm./ postanowił odroczyć termin płatności zobowiązania z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian w łącznej kwocie 5 608 850,50 zł do dnia 31 lipca 1997 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych / Dz.U. Nr 30, poz. 211 ze zm./ postanowił przesunąć termin płatności wyznaczony w decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. do dnia 31 sierpnia 1997 r..

Decyzjami z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] i nr [...] Minister Środowiska na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 kpa stwierdził z urzędu nieważność wszystkich w/w decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu obydwu decyzji wskazano, iż opłaty za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych ustalane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 24 października 1974 r. / Dz.U. nr 38, poz. 230 ze zm./ oraz opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska ustalane na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska / tj. Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196/ stanowią dochód funduszy celowych tj. funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej a nie dochody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Zatem nie mają do nich zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r., gdyż zarówno ustawa Prawo wodne jak i ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska określają terminy płatności poszczególnych opłat i nie przewidują możliwości odraczania tych terminów jak i rozkładania na raty opłat.

Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...] maja 2001 r. przedstawiając dotychczasową argumentację odnośnie braku podstawy prawnej w decyzjach Wojewody [...], co do przesunięcia terminów płatności i rozkładania na raty opłat za korzystanie z wód i urządzeń wodnych oraz opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska.

Skargę na powyższą decyzję złożyły Zakłady Chemiczne "[...]" S.A. w B. zarzucając naruszenie przepisów art. 7,8, i 16 § 1 kpa oraz naruszenie i błędną wykładnię prawa a w szczególności obowiązującego w dacie wydania decyzji § 3 ust. 2 i 3 oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] prawidłowo powołał w swojej decyzji przepisy rozporządzenia z dnia 15 września 1982 r., ponieważ miały one zastosowanie wprost do należności pieniężnych przysługujących państwowym jednostkom organizacyjnym, a takimi były i są należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych. Ponadto skarżący podniósł, iż zaskarżoną decyzją Minister Środowiska utrzymał w mocy łącznie dwie wydane przez siebie decyzję, co było nieprawidłowe.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, przyznając zarazem uchybienie polegające na rozpoznaniu jedną decyzją dwóch wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, co jednak nie miało wpływu na wydane w sprawach rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Podstawowym problemem do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania do opłat wymierzonych na podstawie ustawy Prawo wodne i ustawy o kształtowaniu środowiska przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych, wydanego z upoważnienia wynikającego z art. 2 dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych / Dz.U. Nr 17, poz. 92 ze zm./ Powołane w uzasadnieniu skargi dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok z dnia 9 maja 1996 r. sygn. akt I S.A. 349/95 oraz wyrok z dnia 5 października 1995 r. sygn. akt I S.A. 1251/94 / nie mogą być podstawą do przyjęcia stwierdzenia, że opłaty z tytułu gospodarczego korzystania ze środowiska jako należności państwowe nie były wyłączone spod działania przepisów dekretu i mogły być odraczane lub ich termin mógł być przesuwany. Powołane orzeczenia przedstawiają okoliczności właśnie wyłączenia stosowania przepisów w/w dekretu.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego analizowało jednak charakter opłat ustalanych na podstawie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska i przyjęto, iż ustawa ma charakter zupełny i nie mają do niej zastosowania żadne inne przepisy materialnoprawne oraz, że przepisy tej ustawy nie upoważniają organu administracji do rozkładania na raty opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska / uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2000 r. sygn. akt FPK 1/2000, wyrok z dnia 26 czerwca 1998 r. sygn. akt IV S.A. 1402/96 publ. LEX nr 45160 oraz wyrok z dnia 14 stycznia 1998 r. sygn. akt. IV S.A. 471/96 publ. LEX nr 45201/. Skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy przedstawione w w/w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ustawa z dnia 5 stycznia 199 1 r. Prawo budżetowe / Dz.U. 1991 r. Nr 4, poz. 18 ze zm./ w art. 18 przewidywała, iż fundusz celowy tworzy się przez wyodrębnienie pewnego zadania państwowego a co za tym idzie - także środków publicznych z budżetu, jednakże z pewnymi modyfikacjami polegającymi m.in. naprowadzeniu dla funduszu celowego odrębnego rachunku bankowego, możliwość wykorzystania środków pozostałych z roku ubiegłego. Istota funduszy celowych podlega na wyodrębnieniu określonych dochodów z ogólnej masy dochodów budżetowych i przeznaczeniu ich na finansowanie konkretnych celów szczególnych. Dlatego też należy przyjąć, iż dochody funduszy celowych stanowiące bez wątpienia dochody publiczne nie stanowią stricte dochodu budżetu państwa.

Ustawy Prawo wodne i o ochronie i kształtowaniu środowiska zawierają szczegółowe rozwiązania w zakresie ustalania opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych oraz gospodarczego korzystania ze środowiska takie jak: przedawnienie poboru, przedawnienie wymiaru, wykonalność decyzji w sprawie opłaty po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, zaliczenie nadpłat, tryb ściągania należności. Zastosowana technika prawotwórcza świadczy o tym, że zamiarem ustawodawcy było odrębne uregulowanie kwestii opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych oraz opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i nie było przeszkód by racjonalny ustawodawca wprowadził do ustawy Prawo wodne i ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska również inne przepisy dotyczące umorzenia opłat, rozkładania na raty czy odroczenia terminu płatności. Tak też uczyniono w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo o ochronie środowiska / Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm./ gdzie art. 281 przedstawia szczegółowo możliwość stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Reasumując należy przyjąć, iż do opłat ustalanych na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne i opłat ustalanych na podstawie art. 86 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych wydanego na podstawie art. 2 dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych.

Odnośnie zarzutu skargi rozpoznania jedną decyzją dwóch wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy to uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.. Na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie