Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1938/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r. o sygn. akt III SA/Gd 853/16 w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 853/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2016 r. nr SKO [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 5 grudnia 2013 r. do Starostwa Powiatowego w Kościerzynie wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego w Kościerzynie o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na kontrolne badania lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań lekarskich do prowadzenia pojazdów mechanicznych przez R.C. zamieszkałego w Kościerzynie.

W uzasadnieniu wniosku Prokurator Rejonowy w Kościerzynie wskazał, że w toku prowadzonego przez prokuraturę postępowania przygotowawczego, dotyczącego zarzuconego R.C. czynu z art. 293 i art. 190 § 1 ustawy - Kodeks karny, uzyskano opinię dwóch biegłych psychiatrów, z których wynikało, że podejrzany jest chory psychicznie i cierpi na chorobę afektywną dwubiegową naprzemiennie z występującymi epizodami maniakalnymi i depresyjnymi. Rozpoznana u podejrzanego choroba psychiczna nasuwa zatem zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, a zwłaszcza umiarkowanych predyspozycji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Dowodem potwierdzającym powyższe ustalenia była opinia sądowo – psychiatryczna z dnia 9 października 2013 r. Z uwagi na powyższe okoliczności, zdaniem Prokuratora Rejonowego w Kościerzynie, zasadnym było podjęcie działań, zmierzających do zweryfikowania zdolności R.C. do kierowania pojazdami mechanicznymi.

W związku z powyższym wnioskiem, decyzją z dnia 2 października 2015 r. (nr KPJ.5430.3476.2015.DW), Starosta Kościerski - działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm. – dalej jako: "ustawa" skierował R.C., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B na badania lekarskie w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji zawarto pouczenie, że na badania lekarskie należy się zgłosić do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji, a orzeczenie lekarskie należy przekazać organowi kierującemu w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez R.C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia 20 lipca 2016 r., utrzymało w mocy decyzję Starosty.

W uzasadnieniu stanowiska organ odwoławczy, powołując się na treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy, wskazał, że podstawą wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie jest istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania kierowcy w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg.

Kolegium wskazało, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a za taką należy uznać opinię psychiatryczną, sporządzona w toku prowadzonego przeciwko zainteresowanemu postępowania karnego. Z opinii sądowo–psychiatrycznej z dnia 9 października 2013 r., sporządzonej przez biegłych sądowych psychiatrów wynikało zaś, że u R.C. stwierdzono chorobę psychiczną – afektywną dwubiegunową z naprzemiennie występującymi epizodami maniakalnymi i depresyjnymi. Wskazywała również, iż problemy psychiczne R.C. trwały już ponad 20 lat. Odwołujący się był pierwszy raz hospitalizowany w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Starogardzie Gdańskim w okresie od [...] i został wypisany z rozpoznaniem: "Zespół Paranoidalny, Schizofrenia". Kolejne hospitalizacje na oddziałach psychiatrycznych miały miejsce w latach: 2006, 2007, 2008, 2012 i 2013, a w międzyczasie R.C. był pacjentem Poradni Zdrowia Psychicznego. Z dokumentacji szpitalnej, przytoczonej w w/w opinii sądowo-psychiatrycznej wynikało zaś, iż w okresie występowania epizodów maniakalnych jest on pobudzony, drażliwy, wybuchowy, agresywny, podejrzliwy i posiada urojenia prześladowcze. Ponadto epizody maniakalne nie są traktowane przez R.C. jako objaw choroby. On sam ich nie zauważa, bagatelizuje i mimo wieloletniego przebiegu choroby nie jest w stanie rozpoznać objawów zwiastujących nawrót choroby, w związku z czym nie jest w stanie skorzystać z adekwatnej pomocy medycznej w razie rozpoczynającego się epizodu manii, podczas którego z kolei nie ma wglądu w swoje zachowanie i uważa się za osobę zdrową psychicznie. Ostatnia hospitalizacja R.C. miała miejsce w Centrum Zdrowia Psychicznego M. w Koszalinie (od 20 maja 2014 r.) i zakończyła prawdopodobnie przed wydaniem decyzji, zatem przyjąć należałoby, iż trwała prawie rok.

W tej sytuacji Kolegium uznało, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony podnoszone przez Prokuratora i organ I instancji, należało uznać za istotne. Opisane w opinii biegłych psychiatrów okoliczności, dotyczące stanu zdrowia psychicznego R.C. oraz kilkukrotne podjęcie przez niego leczenia szpitalnego na oddziale psychiatrycznym wskazywały bowiem, że decyzja organu I instancji nie była dowolna oraz, że cechowała ją usprawiedliwiona dbałość o bezpieczeństwo ruchu drogowego, któremu może zagrozić kierowca posiadający epizody maniakalne z opisanymi wyżej objawami, a dodatkowo jeszcze bezkrytyczny, bagatelizujący swoją chorobę i nie potrafiący rozpoznać symptomów jej nadejścia. W rezultacie, w ocenie kolegium, okoliczności wynikające z opinii sądowo – psychiatrycznej i ustalone przez organ z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywały, że w stosunku do R.C. mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego pojazdem a od dyspozycji psychofizycznej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium uznało, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie. Nie ma bowiem znaczenia fakt, że strona do tej pory nie spowodowała zagrożenia w ruchu drogowym, nie posiadała punktów karnych, czy też że koszt badania przekraczał jej możliwości finansowe, skoro zachodziły podstawy do uznania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia.

Kolegium podkreśliło także, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości.

Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2016 r. R.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której podnosił, że organ posiadał wiedzę, iż pozostaje pod opieką Środkowopomorskiego Centrum Zdrowia Psychicznego M. w Koszalinie a lekarze w tej jednostce medycznej doskonale wiedzą, w jakim jest on stanie zdrowia. W ocenie skarżącego, wyłącznie ci lekarze byli zaś kompetentni do oceny, czy stan jego zdrowia pozwalał mu na kierowanie pojazdami mechanicznymi. Dlatego też organ powinien zażądać stosownego zaświadczenia z tej placówki. Wraz ze skargą skarżący przedłożył zaświadczenie wydane przez Ordynatora Oddziału Psychiatrycznego Środkowopomorskiego Centrum Zdrowia Psychicznego M. w września 2016 r., z którego wynikało, że aktualnie brak było przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych zgodnie z posiadanym prawem jazdy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że była ona nieuzasadniona.

Sąd przytoczył treść art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" i stwierdził, że z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich tylko, by były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy. Jak zaznaczył Sąd Wojewódzki, przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, a więc zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w interesie społecznym jest, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza - zdaniem Sądu - że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się pewnych obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno jest z góry zaprzeczyć jako mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy. Przy czym, jak zaakcentował Sąd Wojewódzki, wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Oznacza to równocześnie, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony personel medyczny.

Sąd Wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie okolicznością potwierdzającą istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego była dołączona do wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kościerzynie opinia sądowo-psychiatryczna, sporządzona w związku z prowadzonym wobec wymienionego postępowaniem karnym, a stwierdzająca u badanego chorobę afektywna dwubiegunową z naprzemiennie występującymi epizodami maniakalnymi i depresyjnymi. W ocenie Sądu, organy rozpoznające sprawę słusznie uznały, że wskazana choroba (w szczególności w stadium maniakalnym, którego objawów zwiastujących nawrót choroby – mimo wieloletniego przebiegu choroby – skarżący nie jest w stanie rozpoznać, a w związku z czym nie jest w stanie skorzystać z adekwatnej pomocy medycznej w razie rozpoczynającego się epizodu manii) powoduje istotne zastrzeżenia co do stanu zdrowia R.C. - jako kierowcy, bowiem z pewnością stan ten ma wpływ na samopoczucie psychiczne czy emocjonalne, co może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Poza tym, pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii Sąd Wojewódzki uznał za oznaczające, że źródło wskazanych danych było jak najbardziej wiarygodne.

W związku z powyższym – w ocenie Sądu - skoro organy powzięły uzasadnione i poważne (bowiem umotywowane opinią sądowo-psychiatryczną, sporządzoną przez podmioty mające stosowną wiedzę) zastrzeżenia co do stanu zdrowia R.C. w kontekście jego możliwości bezpiecznego (dla niego i innych) czynnego uczestnictwa w ruchu drogowym, to wydanie decyzji, kierującej wymienionego na badanie lekarskie celem zweryfikowania powyższych zastrzeżeń, było nie tylko uprawnieniem, ale także obowiązkiem organów.

Sąd Wojewódzki dodał też, że żadnego znaczenia nie mogła mieć podnoszona w postępowaniu okoliczność, iż skarżący nigdy nie został zatrzymany w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości. Z podanej informacji nie można bowiem w żaden sposób autorytatywnie wywieść, że schorzenie stwierdzone u skarżącego przez biegłych sądowych nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. O tym czy tak jest czy też nie, mogą bowiem orzec wyłącznie uprawnione w tym zakresie podmioty. Zgodnie zaś z art. 77 ust. 1 ustawy, lekarzem uprawnionym do przeprowadzania badań lekarskich, zwanym dalej "uprawnionym lekarzem", jest osoba łącznie spełniająca następujące wymagania: 1) posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza; 2) posiadająca co najmniej 5-letni staż w zawodzie lekarza; 3) posiadająca: a) specjalizację w zakresie medycyny transportu lub medycyny pracy albo b) inną specjalizację i dodatkowe szkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 1; 4) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów; 5) wpisana do ewidencji uprawnionych lekarzy; przy czym ewidencję te prowadzi marszałek województwa, który w drodze decyzji administracyjnej dokonuje wpisu do ewidencji uprawnionych lekarzy daną osobę (lekarza) spełniającego ustawowe wymagania (art. 77 ust. 2 ustawy). Jak wyjaśnił Sąd, z powołanego uregulowania wynikało zatem, że lekarzem uprawnionym do przeprowadzania badań lekarskich w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez osobę posiadającą prawo jazdy, nie jest każdy lekarz medycyny, lecz tylko ten, który spełnia wymagania określone w ustawie o kierujących pojazdami oraz w – wydanym na podstawie delegacji ustawowej (art. 81 ust. 1 ustawy) – rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (m.in. posiada specjalizację w zakresie medycyny transportu lub medycyny pracy). W związku z tym Sąd wskazał, że dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie nie mogło stanowić dowodu podważającego zasadność zaskarżonej decyzji, gdyż nie wynikało z niego, że ocena stanu zdrowia skarżącego została przeprowadzona przez uprawnionego w tym zakresie lekarza, a także stosownie do wymogów wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R.C. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie:

1. prawa materialnego, to jest: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - poprzez przyjęcie, że istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika brak uzasadnionych zastrzeżeń, uzasadniających skierowanie skarżącego kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego - polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez uznanie, że dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie wydane przez O. z dnia 7 września 2016 r. nie może stanowić dowodu podważającego zasadność zaskarżonej decyzji, pomimo iż autentyczność i wiarygodność tego dowodu nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania,

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, świadczonego z urzędu, które nie zostały pokryte.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sam fakt występowania choroby psychiatrycznej nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że u kierowcy występują uzasadnione zastrzeżenia do kierowania pojazdami. Skarżący posiadał prawo jazdy od wielu lat (prawie 30 lat), nie stwarzał zagrożenia w ruchu, nie powodował niebezpiecznych sytuacji, i to pomimo, że z problemami ze zdrowiem psychicznym zmagał się od wielu lat. Ponadto skarżący pozostawał pod opieką C., współpracował w zakresie leczenia oraz terapii, a rokowania co do dalszego przebiegu leczenia i terapii były pomyślne.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Bezzasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.).

W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) powyższej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Istota zarzutu wniesionego w tej sprawie sprowadza się do tego, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów, że stan zdrowia skarżącego wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko, że stwierdzenie u badanego choroby afektywnej dwubiegunowej z naprzemiennie występującymi epizodami maniakalnymi i depresyjnymi wzbudza uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy - w rozumieniu przywołanych przepisów – istotnie wzbudza w tym względzie uzasadnione i poważne zastrzeżenia. Prawidłowo w analizowanym stanie faktycznym uznano zatem, że stan związany z chorobą na którą cierpi skarżący (w szczególności, jak odnotował Sąd pierwszej instancji, w stadium maniakalnym, którego objawów zwiastujących nawrót choroby – mimo wieloletniego przebiegu choroby – skarżący nie jest w stanie rozpoznać, a w związku z czym nie jest w stanie skorzystać z adekwatnej pomocy medycznej w razie rozpoczynającego się epizodu manii) ma wpływ na samopoczucie psychiczne czy emocjonalne osoby, a to może mieć z kolei przełożenie na spowodowanie przez nią niebezpiecznej sytuacji w ruchu drogowym. Pochodzenie przedmiotowej informacji od lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii czyni ją wiarygodną, co również prawidłowo odnotował Sąd pierwszej instancji.

Opisanych wyżej uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń nie podważa przy tym ani okoliczność, że skarżący – jak twierdzi – dotychczas nie stwarzał zagrożenia w ruchu drogowym (jest to bowiem irrelewantne z perspektywy hipotezy analizowanej normy prawnej), ani okoliczność poddania się terapii. To, czy skutki prowadzonej terapii pozwalają na dopuszczenie skarżącego do kierowania pojazdami, będzie właśnie zweryfikowane badaniem lekarskim, na które został on skierowany. Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla możliwości wydania decyzji nie jest bowiem wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie (zob. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., I OSK 2744/16). Skierowanie na badania lekarskie ma zaś na celu potwierdzenie, że w danym stanie zdrowotnym oznaczona osoba nie będzie stwarzać niebezpieczeństwa w ruchu drogowym. Celem wprowadzonych przez ustawodawcę rozwiązań prawnych jest więc zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, a oczywistym jest też i to, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na jego bezpieczeństwo, jak i innych użytkowników dróg. Stan zdrowia kierowcy jest niewątpliwie istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu i od dyspozycji psychofizycznej kierowcy zależy bezpieczeństwo ruchu. Dla takiego bezpieczeństwa niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień. Stąd też i ingerencja organów administracji w postaci sprawdzenia stanu zdrowia (tak też wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niedopuszczalne byłoby uznanie, że stwierdzenie choroby występującej z epizodami, podczas których chory jest pobudzony, drażliwy, wybuchowy, agresywny – nie jest dostateczne do zastosowania normy wynikającej z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Stany te mogą mieć wszak niewątpliwie przełożenie na kierowanie pojazdem, a przez to – na bezpieczeństwo ruchu.

Nie doszło też do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie ze stosowanym odpowiednio na mocy art. 106 § 5 p.p.s.a. art. 233 § 1 tego Kodeksu (§ 2 nie znajdował zastosowania w sprawie), sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skarżący kasacyjnie nie wykazał tymczasem, aby sąd ocenił wiarygodność i moc dowodową zaświadczenia lekarskiego wydanego przez O.w Koszalinie z dnia 7 września 2016 r. – wbrew własnemu przekonaniu i nie wszechstronnie. Dokument ten nie świadczy przy tym, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia R.C., odnosi się wszak do stanu obecnego z daty wydania zaświadczenia (7 września 2016 r.) a nie z daty wydania decyzji (20 lipca 2016 r.), co czyni go nieadekwatnym środkiem dowodowym w sprawie. Dodać przy tym warto, że skoro z zaświadczenia tego wynika, iż "brak jest przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych zgodnie z posiadanym prawem jazdy", to tym bardziej okoliczność ta może ewentualnie zostać potwierdzona badaniem, na które kieruje właśnie zaskarżona decyzja.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.