Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1731/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 4 ust.2, par. 10 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2011 nr 130 poz 750
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z  ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 a i c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 11, art. 107 par. 3, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 85 ust.1, 3, art. 121 ust. 1 lit. c i ust. 2 lit.b
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. referent Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. z dnia [...] września 2013 r.; 2) zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz A.O. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z [...] listopada 2013r., nr [...], Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej jako "Prezes ARR") utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w G. (dalej jako "Dyrektor ARR") z [...] września 2013r., nr [...] którą, po wznowieniu postępowania, uchylono decyzję z [...] września 2011r. nr [...] w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.

Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, co następuje:

Decyzją z [...] września 2011r. Dyrektor ARR przyznał A. O. wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC w wysokości 753 617,87 zł do 5,60 ha powierzchni uprawy pomidorów w szklarniach, na której przeprowadzono działanie "zielony zbiór".

W dniach [...] października – [...] listopada 2012r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono, że powierzchnia upraw pomidora podana przez producentkę warzyw we Wniosku stanowiła powierzchnię 5,60 ha, natomiast nie była tożsama z ustaleniami z kontroli krzyżowej przeprowadzonej w Grupie Producentów Owoców i Warzyw "G." Sp. z o. o., gdzie powierzchnia uprawy została podzielona na powierzchnię upraw: pomidora - 5,55 ha; - ogórka - 0,05 ha. Kontrolujący ustalili również, że okres magazynowania produktu określony w trakcie kontroli krzyżowej (tj. 20.05.2011 r. - 26.05.2011 r.) jest niejednoznaczny z ustaleniami w trakcie kontroli (tj. 20.05.2011 r. - 17.06.2011 r.).

Postanowieniem z [...] maja 2013r. Dyrektor ARR wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] września 2011 r. i dniu [...] czerwca 2013r. wydał decyzję uchylającą decyzję z [...] września 2011 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Prezes ARR decyzją z [...] sierpnia 2013r. uchylił orzeczenie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor ARR w dniu [...] września 2013r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC i odmówił producentowi warzyw udzielenia wsparcia z tytułu przeprowadzenia "zielonego zbioru" na powierzchni 5,60 ha uprawy pomidora. Organ I instancji uznał, że producent warzyw nie dotrzymał warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw" w zakresie działania "zielony zbiór" w rozumieniu przepisów prawa unijnego i krajowego.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2013 r. Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podkreślił, że decyzja została wydana w trybie wznowieniowym, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. tj., podstawą wznowienia było ujawnienie na podstawie protokołu WIJHARS z [...] listopada 2012r. nowych okoliczności faktycznych czyli rozbieżności powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia oraz prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie "zielonych zbiorów", zbioru pomidorów w celach handlowych.

Organ odwoławczy ustalił, że w okresie przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na powierzchni zgłoszonej do objęcia wsparciem (tj. 5,60 ha), dokonywano równocześnie zbioru owoców dojrzałych (handlowych). Oznacza to, że działanie zakwalifikowane pierwotnie jako "zielony zbiór" faktycznie działaniem takim w rozumieniu przepisów regulujących kryzysowe wsparcie nie było. Strona w ocenie Prezesa ARR w ramach przedmiotowego działania nie dokonała łącznych (całkowitych, pełnych) zbiorów nienadających się do sprzedaży produktów na zadeklarowanym we wniosku o udzielenie wsparcia obszarze, ale na uprawie objętej działaniem "zielony zbiór" w tym samym okresie prowadziła również zbiór handlowy.

W ocenie Prezesa ARR istotną kwestią w niniejszej sprawie jest sposób przeprowadzenia przez stronę działania "zielony zbiór" w zadeklarowanym okresie, tj. 26.05.2011 r. - 17.06.2011 r. Jak zostało wskazane w oświadczeniu strony z 12.10.2012 r., w wyjaśnieniach oraz w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów obejmowały jednorazowy zbiór zdrowych zielonych owoców i czynność tę przeprowadzono wraz ze zbiorem pomidorów dojrzałych. Świadczy to o tym, że producent warzyw nie dokonywał faktycznie "zielonego zbioru" w zadeklarowanym okresie, a dokonywał tylko jednorazowej czynności usunięcia z krzaków niedojrzałych owoców, którą przeprowadził w trakcie zbiorów dojrzałych owoców. W ocenie organu strona nie dokonała właściwego działania "zielony zbiór", tylko przeprowadziła zabieg agrotechniczny, tzw. regulację gron, polegającą na tym, że w nadmiernie rozbudowanych gronach (o nadmiernej liczbie owoców) część owoców (w stadium niedojrzałości) usuwa się celem uzyskania jednakowej wielkości pozostałych na gronach owoców.

Odnośnie do oceny powierzchni, na której producent warzyw przeprowadził działanie "zielony zbiór", organ II instancji podkreślił, że materiał dowodowy pozyskany w trakcie kontroli ex-post wskazuje na fakt, że producent uprawiał pomidory na powierzchni 5,55 ha i ogórki na powierzchni 0,05 ha. Organ odwoławczy nie zanegował sposobu wykorzystania roślin ogórka jako rośliny wskaźnikowej, natomiast stwierdził, że rośliny te faktycznie zajmowały część powierzchni, którą zgłoszono do wsparcia. Producent osiągał z tytułu sprzedaży ogórków dochód i potrafił oszacować powierzchnię, jaką zajmowały rośliny ogórka. Zatem w ocenie Prezesa ARR zgłoszenie przez producenta powierzchni zajmowanej przez rośliny ogórków we wniosku o udzielenie wsparcia tytułem przeprowadzenia działania "zielony zbiór" na uprawie pomidorów nie może zostać uznane za prawidłowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję skarżąca domaga się uchylenia decyzji z [...] listopada 2013r. w całości i oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że:

- nowe okoliczności faktyczne, nieznane wcześniej organowi, przyjęte za podstawę wydania postanowienia Dyrektora ARR w sprawie wznowienia postępowania z [...] maja 2013 r., rzeczywiście wystąpiły (sprzeczność wniosku o udzielenie wsparcia i ustaleń kontroli krzyżowych - pkt 1 i 2 uzasadnienia postanowienia) lub miały charakter okoliczności istotnych w sprawie (wyniki analizy porównawczej sprzedaży w latach 2010 i 2011, ustalenie wielkości sprzedaży w roku 2011 - wskazane w pkt 3 i 4 postanowienia),

2. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie i nieuprawnione uznanie, że:

- Strona nie przeprowadziła całkowitego "zielonego zbioru" i całkowitej denaturacji nienadających się do sprzedaży pomidorów zebranych w toku "zielonego zbioru",

- Strona dokonywała zielonego zbioru jednocześnie ze zbiorami pomidorów w celach handlowych z tej samej powierzchni w tym samym czasie, a beneficjent w sposób ciągły pozyskiwał dojrzałe pomidory,

- powierzchnia, na której Strona przeprowadziła zabieg "zielonych zbiorów" wynosiła 5,55 ha, podczas gdy w rzeczywistości powierzchnia ta wynosiła 5,60 ha,

3. art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającym na pominięciu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ rezultat interpretacji przepisów kształtujących definicję zielonych zbiorów i dlaczego organ uznał, że prowadzenie zielonych zbiorów w sposób zastosowany przez Stronę nie odpowiada przepisom unijnym i krajowym w tym zakresie; organ poprzestał na przytoczeniu definicji ujętej w przepisie art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 i stwierdzeniu, że nie podziela poglądów Strony na interpretację tego przepisu, bez odniesienia się do argumentacji prezentowanej przez Stronę,

4. art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegającym na uchyleniu decyzji dotychczasowej (decyzji o udzieleniu wsparcia z [...] września 2011 r.) pomimo faktu, że organ nie wykazał i nie uzasadnił, iż zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, podczas gdy powinien odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.

W opinii Strony zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego:

1. poprzez dokonanie błędnej wykładni:

a. art. 85 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z dnia 21 grudnia 2007 r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez uznanie, że definicja zielonych zbiorów obejmuje powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie i brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zbiorów pomidorów dojrzałych oraz ich sprzedaży w tym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego przy jednoczesnej dopuszczalności dokonywania zbiorów pomidorów dojrzałych pochodzących z innej części tej samej plantacji całościowo zgłoszonej do wsparcia oraz ich sprzedaży;

b. § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz.U. nr 130, poz. 750) poprzez uznanie, że warunkiem przyznania wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw jest powtarzalne przeprowadzanie zabiegu zielonych zbiorów w danym okresie, a nie jednorazowe przeprowadzenie tego zabiegu agrotechnicznego;

2. poprzez niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu Stronie wsparcia pomimo spełnienia przez Stronę przesłanek warunkujących uzyskanie wsparcia w ramach nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw w wysokości adekwatnej do powierzchni uprawy objętej zielonymi zbiorami.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie możliwe było jednoczesne przeprowadzenie zabiegu łącznego zbioru niedojrzałych, nie nadających się do sprzedaży produktów na części plantacji, a następnie (rotacyjnie) na pozostałych częściach oraz zbioru handlowego na częściach niepoddawanych aktualnie temu zabiegowi i uzyskanie wsparcia do łącznej powierzchni całej plantacji.

Autorka skargi zaznaczyła, że przez definicję "zielone zbiory" rozumie czynność jednorazową, w odniesieniu do owoców i warzyw, których zbiory już się rozpoczęły w przypadku, gdy okres zbioru danych owoców i warzyw przekracza okres jednego miesiąca, co niewątpliwie dotyczy pomidorów (plon uzyskiwany jest od kwietnia aż do listopada). Tym samym zielony zbiór można rozpocząć w odniesieniu do plantacji, na której znajdują się już dojrzałe owoce, a jednocześnie zielonemu zbiorowi mogą zostać poddane tylko owoce niedojrzałe – oznacza to, że owoce, które w chwili przeprowadzenia zielonego zbioru są dojrzałe, powinny zostać zebrane. A zatem co podkreśliła skarżąca nie ma przeszkód, aby dojrzałe owoce zebrane przed zielonym zbiorem w celu przygotowania plantacji do przeprowadzenia tego działania, zostały wykorzystane w celach handlowych.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 maja 2014r. sygn. akt V SA/Wa 304/14 oddalił skargę A.O.

Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie było prowadzone w trybie wznowieniowym, którego podstawę stanowił przepis art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, ale nie znanych organowi, który wydał decyzję. Jako nowe okoliczności wskazano w szczególności ujawnienie w wyniku kontroli różnicy między powierzchnią upraw pomidorów zawartą we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja do 17 czerwca 2011 r., tj. w okresie zielonych zbiorów A.O. wprowadziła do magazynu i sprzedała Grupie Producentów Owoców i Warzyw "G." sp. z o.o. 393 047, 00 kg pomidorów. Sąd uznał, że są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy, zatem wznowienie postępowania było w świetle przepisu art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadnione, a zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 5 i art.151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest nieuprawniony.

Sąd wskazał, że skarżąca nie spełniła warunków niezbędnych do udzielenia tego wsparcia, nie podjęła działań koniecznych do uznania ich za zielone zbiory. Definicja "zielonych zbiorów" wymaga aby zbiór dotyczył łącznego czyli całkowitego zbioru niedojrzałych pomidorów na danym obszarze, czyli na całym obszarze zgłoszonym do pomocy. Sytuacja sukcesywnego dojrzewania i zbierania pomidorów dojrzałych nakazuje przyjąć, że nie zebrano wszystkich zielonych pomidorów, a więc przeprowadzony zbiór pomidorów zielonych nie był zbiorem łącznym, czyli nie odpowiadał definicji zielonych zbiorów.

W sprawie ustalono, że przyczyną odmowy przyznania wsparcia był fakt równoległego zbierania pomidorów zielonych i dojrzałych na tym samym obszarze. A trudności techniczne w spełnieniu wymaganych do przyznania wsparcia kryteriów, spowodowane np. wielkością plantacji, nie mogą być podstawą do przyznania pomocy przy niespełnieniu wymaganych kryteriów.

W świetle tych ustaleń faktycznych za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia przepisów art. 80, 11 i 107 § 1 i § 3 k.p.a. i uznał, że wyjaśnienia organu w zakresie interpretacji przepisów regulujących kwestie "zielonych zbiorów" zostały przedstawione w sposób znajdujący oparcie w przywołanych prawidłowo przepisach.

W wyniku skutecznie złożonej skargi kasacyjnej przez A.O. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 kwietnia 2016r., sygn. akt II GSK 2353/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd Kasacyjny, wskazując na nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdził, że w sytuacji, w której organ jako podstawę wznowienia postępowania z urzędu wskazuje art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i powołuje się na wykrycie nieznanej mu nowej okoliczności faktycznej, powinien w toku postępowania przede wszystkim tę okoliczność w sposób bezsporny wykazać. NSA uznało, że w decyzjach z [...] września 2013r. i [...] listopada 2013r. organy nie zawarły uzasadnienia przesłanek na podstawie, których wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną z [...] września 2011r., o udzieleniu wsparcia do upraw pomidorów. Organy ograniczyły się w ocenie Sądu do wskazania okoliczności na podstawie których wznowiono postępowanie tj. różnicy co do powierzchni uprawy pomidorów oraz dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni, nie argumentując z jakich względów okoliczności te uznały za nowe i istotne, jak również czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi. Tym samym uznano, iż zarzuty Skarżącej co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 , art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i zaakceptowaniu przez Sąd zaniedbań organu w zakresie uzasadnienia przesłanek wznowienia postępowania, są uzasadnione.

Zasadne również w ocenie NSA okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji publicznej i uznaniu za prawidłowe przyjęcie przez organ administracyjny, że nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi przyjęte za podstawę wydania postanowienia z [...] maja 2013r. rzeczywiście wystąpiły i miały charakter okoliczności istotnych oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. polegające na braku uzasadnienia odnoszącego się do podstaw wznowienia postępowania.

NSA nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, który zaakceptował decyzję organu, a w uzasadnieniu wydanego wyroku wskazał w odniesieniu do przesłanek wznowienia postępowania na nowe okoliczności z powodu, których organ wznowił postępowanie, to jest na różnicę między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku, a powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenie, że w okresie od 27 maja 2011r. do dnia 17 czerwca 2011r. w okresie zielonych zbiorów Skarżąca wprowadziła do magazynu i sprzedała Grupie Producentów Owoców i Warzyw 393.047,0 kg pomidorów. Ograniczył się przy tym do stwierdzenia, iż są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy.

W ocenie Sądu Kasacyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co do przesłanek wznowienia postępowania jest skrótowe i lakoniczne. Sąd I instancji nie odniósł się do wskazanych okoliczności, to jest rozbieżności między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku z powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli, a także dokonywania zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jako okoliczności nowych i istotnych dla sprawy oraz tego czy okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

W tym kontekście zwrócono uwagę na to, iż we wniosku Skarżąca wskazała na obszar 5,60 ha jako obszar uprawy pomidorów, co do których wnosiła o wsparcie. W toku kontroli ujawniono, że powierzchnia uprawy pomidorów wynosiła 5,55 ha, natomiast pozostała powierzchnia była zajęta pod uprawę ogórka. Jak wskazuje natomiast oświadczenie Skarżącej z 12 października 2012r. ogórki pochodziły z upraw wskaźnikowych (ogórków) wykorzystywanych w uprawie pomidora na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych. Istotnym jest to, że powierzchnia uprawy ogórków jako roślin wskaźnikowych nie zajmuje odrębnej powierzchni, bowiem sadzonki rozmieszczane są pojedyńczo, między roślinami pomidora. Oznacza to, iż poprzez uprawę pojedyńczych roślin ogórka nie zmniejsza się powierzchnia upraw pomidora, bowiem zajmuje on tę samą powierzchnię, a sadzonki ogórka wykorzystują niszę między sadzonkami pomidora. Okoliczności te wymagały więc rozważenia, czy była to okoliczność nowa i istotna w świetle art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Sąd II instancji stwierdził, że przed wydaniem decyzji z [...] września 2011r., w przedmiocie udzielenia wsparcia w dniach 14 - 15 lipca 2011r. ARR przeprowadziła kontrolę na miejscu mającą na celu sprawdzenie danych zadeklarowanych we wniosku. W wyniku tej kontroli, jak również na podstawie wyjaśnień A. K., stwierdzono działanie zielonego zbioru w szklarniach Skarżącej, które miało miejsce w dniach 27 maja do 17 czerwca 2011r. i dotyczyło powierzchni wskazanej we wniosku. Jak wskazano w uzasadnieniu Dyrektora OT ARR z dnia [...].09.2013r., na podstawie wyjaśnień udzielanych przez A. K., działanie zielony zbiór dotyczyło obszaru 5,60 ha z uprawy ze szklarni Blok nr 1 (o pow. 26784 m²) i ze szklarni Blok nr 2 (28368 m²). Zbierano nienadający się do sprzedaży produkt w postaci niedojrzałych pomidorów i przeznaczono go na kompost. W toku kontroli dokonano również oględzin kompostownika, w którym znajdowały się pomidory w różnym stanie rozkładu.

Wpływ tych okoliczności w ocenie Sądu Kasacyjnego na zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania wymagało również rozważenia, bowiem nie jest wykluczone, iż w toku oceny wpływu tych okoliczności na zasadność wznowienia postępowania okazać się może, iż brak jest podstaw do jego wznowienia. Podkreślił również, iż błędna kwalifikacja prawna znanych organowi okoliczności faktycznych, jak też nieprawidłowa ocena dowodów nie uzasadnia wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, a może być rozważana tylko w toku instancji, a gdy decyzja jest ostateczna – w trybie stwierdzenia jej nieważności.

Wobec powyższego Sąd I instancji został zobowiązany przez NSA do dokonania, rzetelnej oceny postępowania organu co do przesłanek wznowienia postępowania oraz zarzutów sformułowanych w skardze przez Skarżącą w tym względzie oraz dokonania kontroli jej legalności. A wynik kontroli powinien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu wyroku, zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a.

W piśmie z 23 września 2016r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wszystkie dotychczasowe twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione w skardze w związku z wyrokiem NSA z 14 kwietnia 2016r.

W uzasadnieniu pisma wskazał na naruszenie przez organy art. 80, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Cytując obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku NSA zaznaczył, że decyzję oparto na wynikach protokołu kontroli z [...] listopada 2012r., oświadczeniach inspektorów z 15 kwietnia 2013r. oraz oświadczeniu strony z 12 października 2012r. (reprezentowanej przez pełnomocnika A.K.). W ocenie autora pisma po analizie tych dokumentów nie można uznać, aby organ w sposób należyty wyjaśnił i uzasadnił, że istnieją przesłanki na podstawie których wznowiono postępowanie.

Na uwagę Sądu, w ocenie pełnomocnika strony skarżącej zasługuje naruszenie przez organ art. 8 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzję z [...] września 2011r. o przyznaniu skarżącej wsparcia podpisał pracownik Agencji Rynku Rolnego – R.G. (Dyrektor ARR) a następnie, po wznowieniu postępowania decyzję organu I instancji (a także postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania) podpisał ten sam pracownik pomimo, że podlegał wyłączeniu od orzekania w sprawie polegającej kontroli decyzji administracyjnej.

Zdaniem autora pisma organy orzekające dokonały także błędnej wykładni art. 84 ust. 1 lit. a i ust. 2 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, rozstrzygając wszystkie wątpliwości prawne w zakresie w zakresie powinnego zachowania skarżącej na jej niekorzyść. Wykładnia ta, jak podkreślił pełnomocnik jest skrajnie niekorzystna dla skarżącej i prowadzi do nieuzasadnionego odebrania wsparcia pomimo, że zielone zbiory zostały w pełni przeprowadzone przez stronę na zgłoszonym obszarze, a zebrany produkt został poddany denaturacji.

Pełnomocnik strony skarżącej, mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku NSA wskazał na zarzut naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegający na nieprawidłowym dokonaniu kontroli legalności działania organów administracji i przyjęciu, że nowe okoliczności faktyczne rzeczywiście wystąpiły w sprawie i miały one charakter okoliczności istotnych. Pełnomocnik wskazał na definicję "zielonych zbiorów" i podkreślił, że są one czynnościami dodatkowymi i niezwiązanymi z normalnymi metodami uprawy. I nie jest istotna w jego ocenie, okoliczność dla przyznania wsparcia to czy zbiór nienadających się do sprzedaży pomidorów odbędzie się w ciągu jednego, czy kilku lub nawet kilkunastu dni. W podsumowaniu pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że wyłączenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art.9, art. 10, art. 75 § 1 , art. 77 § 1 oraz art. 81), zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, nie ma zastosowania w sprawach dotyczących wznowienia postępowania, gdyż to organ a nie strona ma obowiązek udowodnić występowanie takich okoliczności w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku Sądu I instancji z 22 maja 2014r.

W tej sytuacji konieczne jest wskazanie na treść art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", który stanowi, iż sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten determinuje zatem zakres ocen prawnych możliwych do dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.

Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną w toku całego postępowania stanowiło ustalenie rzeczywistego wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. nowych, istotnych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi w chwili podejmowania decyzji ostatecznej, przyznającej producentce wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Sąd Kasacyjny dokonał wykładni tego przepisu wskazując, że jeżeli organ wznawia postępowanie, powołując się na wykrycie nieznanej mu nowej okoliczności faktycznej, powinien w toku postępowania przede wszystkim tę okoliczność w sposób bezsporny wykazać.

NSA dokonał oceny dowodów, na których zostało oparte rozstrzygnięcie organów Agencji podjęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że dowody te nie dały podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że różnica co do powierzchni upraw pomidorów oraz dokonywanie zbiorów pomidorów w okresie zielonych zbiorów z tej samej powierzchni jest okolicznością nową i istotną, jak również że okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

NSA odwołał się przy tym do treści art. 11 k.p.a. zgodnie, z którym organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się przy załatwianiu sprawy i do odniesienia się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. Co winno być urzeczywistnione przy zastosowaniu art. 107 § 3 k.p.a. w treści uzasadnienia decyzji, kwestionując przy tym możliwość dokonania oceny przez Sąd przesłanek, którymi kierował się organ wznawiając postępowanie.

Sąd kasacyjny zakwestionował możliwość oparcia przesłanek wznowieniowych na lakonicznym stwierdzeniu organu o istnieniu różnicy między powierzchnią pomidorów wskazaną we wniosku, a powierzchnią ujawnioną w wyniku kontroli oraz ustalenia, że w okresie od 27 maja 2011r. do dnia 17 czerwca 2011r. w okresie zielonych zbiorów Skarżąca wprowadziła do magazynu i sprzedała Grupie Producentów Owoców i Warzyw 393.047,0 kg pomidorów. Organ w istocie ograniczył się przy tym do stwierdzenia, iż są to okoliczności nowe, nieznane wcześniej organowi i istotne dla sprawy.

Dla jasności należy wskazać, że w kwestii protokołu z kontroli przeprowadzonej w [...] listopada 2012r. organ wypowiada się na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji: "(...) podstawą wznowienia postępowania stało się otrzymane przez Dyrektora OT ARR w G. protokołu kontroli z 30.11.2012r. (...) ujawnił on nowe okoliczności faktyczne oraz dowody istotne dla sprawy – dotyczące przedmiotu sprawy oraz mające znaczenie prawne, gdyż w konsekwencji wpływające na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Niewątpliwie za takie należy uznać: wykazaną rozbieżność powierzchni uprawy pomidora poddanego działaniom kwalifikującym się do wsparcia czy prowadzenie na tej samej powierzchni, w okresie zielonych zbiorów, zbioru pomidora w celach handlowych".

W ocenie Sądu brak jest możliwości by organy wznawiając postępowanie oparły się na tak lakonicznym opisie zawartym w protokole kontroli z [...] listopada 2012r., który w dużej mierze bazował na raporcie z kontroli po złożeniu wniosku i ustnych wyjaśnieniach A.K. (specjalisty ds. ochrony środowiska), których udzielał podczas przeprowadzania kontroli w imieniu skarżącej (które później skarżąca doprecyzowała).

Dalej NSA wywiódł, że we wniosku Skarżąca wskazała na obszar 5,60 ha jako obszar uprawy pomidorów, natomiast w toku kontroli ujawniono, że powierzchnia uprawy pomidorów wynosiła 5,55 ha, natomiast pozostała powierzchnia była zajęta pod uprawę ogórka. Sama skarżąca w oświadczeniu z 12 października 2012r. podała, że ogórki pochodziły z upraw wskaźnikowych (ogórków) wykorzystywanych w uprawie pomidora na których wcześniej widoczne są objawy chorobowe lub objawy niedoborów składników pokarmowych.

W ocenie Sądu Kasacyjnego istotnym jest to, że powierzchnia uprawy ogórków jako roślin wskaźnikowych nie zajmuje odrębnej powierzchni, bowiem sadzonki rozmieszczane są pojedyńczo, między roślinami pomidora. Oznacza to, iż poprzez uprawę pojedyńczych roślin ogórka nie zmniejsza się powierzchnia upraw pomidora, bowiem zajmuje on tę samą powierzchnię, a sadzonki ogórka wykorzystują niszę między sadzonkami pomidora.

Jak już wyżej wskazano, Sąd I instancji nie może w tej sprawie formułować ocen odmiennych. Związanie Sądu "wykładnią prawa" dokonaną przez NSA oznacza w istocie konieczność stwierdzenia, że organy zaniedbały uzasadnienie przesłanek wznowienia postępowania.

Zgodnie z przepisami art. 85 ust. 1 rozporządzenia nr 1580/2007 o ustanowieniu przepisów wykonawczych do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw z 21 grudnia 2007r. i art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L. 2011.157.1. ze zm.) za zielone zbiory uważa się łączne zbiory nienadających się do sprzedaży produktów na danym obszarze przeprowadzane przed rozpoczęciem normalnych zbiorów. Istotne jest, że definicja ta nie określa szczegółowego sposobu ich przeprowadzenia wskazuje jedynie, że zielony zbiór polega na przeprowadzeniu zabiegu agrotechnicznego polegającego na jednoczesnym zebraniu z danej rośliny wszelkich produktów nienadających się do sprzedaży - z powodu nieosiągnięcia przez nie dojrzałości handlowej, przez co należy rozumieć owoce lub warzywa znajdujące się w różnym stadium rozwoju, jednak nie owoce lub warzywa dojrzałe.

Zważywszy, że sama lakoniczna definicja zielonych zbiorów nie odnosi się do trybu ich przeprowadzenia, tj. nie reguluje kwestii, czy zielone zbiory oznaczają systematyczne i stałe usuwanie z roślin wszelkich produktów nienadających się do sprzedaży w określonym przedziale czasowym, czy też jednorazowe przeprowadzenie w odniesieniu do konkretnej rośliny zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu z niej wszelkich produktów nienadających się do sprzedaży, z brzmienia przepisów art. 85 ust. 1 rozporządzenia nr 1580/2007 i art. 84 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia nr 543/2011 nie można wywieść, że w przypadku stosowania środka zapobiegania sytuacjom kryzysowym i zarządzania kryzysowego, jakim jest zbieranie zielonych owoców i warzyw, nie jest dopuszczalne równoległe prowadzenie zielonych zbiorów i zbiorów handlowych na obszarze tej samej plantacji, która w całości jest objęta tym środkiem, jednak w odniesieniu do innych jej części.

Z dyspozycji art. 85 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011, wynika, że zielone zbiory mogą być podjęte w odniesieniu do owoców i warzyw, których zbiory już się rozpoczęły w przypadku, gdy okres zbioru danych owoców i warzyw przekracza okres jednego miesiąc, co niewątpliwie dotyczy pomidorów (plon uzyskiwany jest od kwietnia aż do listopada). Tym samym można rozpocząć zielony zbiór w odniesieniu do plantacji, na której znajdują się już dojrzałe owoce, a jednocześnie zielonemu zbiorowi mogą być poddane tylko owoce niedojrzałe - oznacza to, że owoce, które w chwili przeprowadzenia zielonego zbioru są już dojrzałe, powinny zostać zebrane. W przypadku pozostawienia ich na krzakach doszłoby do jednoczesnego zastosowania zielonych zbiorów i niezbierania, co byłoby niedopuszczalne, a poddanie tych dojrzałych owoców denaturacji poprzez zaoranie ich w glebę lub skompostowanie oznaczałoby nieprawidłowe przeprowadzenie zielonego zbioru.

Natomiast z porównania brzmienia przepisów art. 121 ust. 1 lit. c i ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 543/2011, określających kiedy zachodzą przesłanki do nałożenia sankcji w przypadku niespełnienia warunków, od których zależy przyznanie rekompensaty, wynika, że w przypadku zastosowania środka w postaci zielonych zbiorów dopuszczalny jest co najmniej częściowy zbiór (w odniesieniu do owoców/warzyw znajdujących się w stadium dojrzałości handlowej). Przywołane przepisy wprowadzają rozróżnienie w zakresie podstaw do zastosowania sankcji za nieprawidłowe przeprowadzenie zielonych zbiorów (produkt nie został całkowicie zebrany z danego obszaru) i niezbierania (zbiór lub częściowy zbiór miał jednak miejsce). Mając na uwadze brzmienie wskazanych przepisów należy stwierdzić, że zanegowanie dopuszczalności przeprowadzania zbiorów handlowych z obszaru, na którym prowadzone są równolegle zielone zbiory (z innych roślin, niż te, wobec których aktualnie prowadzone są zielone zbiory) prowadziłoby do zrównania tych dwóch środków, tj. zielonych zbiorów i niezbierania. Ujęte w przepisie art. 110 rozporządzenia nr 543/2011 stwierdzenie, że działanie zielony zbiór powinno zostać przeprowadzone w pełni na wskazanym obszarze odnosi się do obszaru, a nie do sposobu przeprowadzenia zielonych zbiorów. Kontrole ze strony organu mają na celu ustalenie, czy działaniem został objęty cały zadeklarowany obszar (powierzchnia), która ma bezpośredni wpływ na wysokość rekompensaty, a nie sposób zebrania produktów, ani tym bardziej, czy produkty były zbierane systematycznie w sprecyzowanym okresie.

Strona by uzyskać rekompensatę zastosowała środek w postaci zielonych zbiorów, a nie niezbierania, a zatem w okresie, kiedy w odniesieniu do danej plantacji stosowane było działanie - zielone zbiory, nie było przeszkód, aby owoce, które osiągnęły stadium dojrzałości handlowej zostały zebrane przed przeprowadzeniem zielonych zbiorów i przeznaczone do sprzedaży. Pomidory, z uwagi na specyfikę uprawy tych roślin oraz technologię zbiorów jako, że są to rośliny owocujące o dłuższym okresie zbierania i dostarczają zarówno dojrzałych i niedojrzałych produktów, w tym samym czasie, nie jest możliwe jednorazowe usunięcie wszelkich (zielonych) owoców w sposób gwarantujący, że część owoców nie osiągnie stanu dojrzałości handlowej. Podkreślenia wymaga, że Strona skutecznie przeprowadziła zabieg zielonego zbioru niezwiązany z normalnymi metodami uprawy, polegający na całkowitym usunięciu niedojrzałych owoców. Zabiegu przeprowadzonego przez stronę z cała pewnością nie można uznać za przeprowadzenie na uprawie normalnego zabiegu agrotechnicznego, np. zabiegu regulacji gron, jak stwierdził organ.

Kluczowe znaczenie dla przeprowadzenia prawidłowej interpretacji pojęcia zielonych zbiorów ma analiza przepisów § 4 ust. 2 oraz § 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 czerwca 2011r.w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynku owoców i warzyw (Dz.U. 130 poz.750 ze zm.). Wynika z nich bowiem, że wnioski o udzielenie wsparcia mogły złożyć dwie grupy producentów, a mianowicie producenci, którzy przeprowadzili zielone zbiory w okresie od dnia 26 maja 2011 r. do dnia wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów, tj. do dnia 22 czerwca 2011 r. - ci potwierdzali dokonanie tych działań i wysokość wnioskowanego wsparcia przez złożenie jedynie oświadczeń w formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR wraz z wnioskiem o udzielenie wsparcia oraz producenci, którzy dopiero po 22 czerwca 2011 r. chcieli podjąć działanie - zielone zbiory. Ci ostatni byli zobowiązani do złożenia wobec dyrektora właściwego oddziału terenowego ARR stosownego powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia zielonego zbioru i denaturacji zebranych produktów, najpóźniej na dzień przed jej dokonaniem, a wskazane czynności powinny zostać przeprowadzone w obecności kontrolera ARR. Powiadomienia, o których mowa w przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów można było składać do dnia 29 czerwca 2011 r. Z powyższego wynika, że w przypadku niektórych producentów okres prowadzenia zielonych zbiorów mógł być jednodniowy (tj. być przeprowadzony tylko w dniu 30 czerwca 2011 r.), natomiast w przypadku innych producentów, którzy złożyli oświadczenie, że przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów przeprowadzili zielone zbiory we wskazanym np. kilkudniowym czy też kilkutygodniowym okresie - zdecydowanie dłuższy. W takiej sytuacji wprowadzenie wymogu systematycznego zbierania i kompostowania/worywania niedojrzałych produktów z całej plantacji objętej mechanizmem pomocowym w ciągu całego zadeklarowanego okresu prowadziłby do niedopuszczalnego zróżnicowania sytuacji podmiotów biorących udział w mechanizmie - ci producenci, u których zadeklarowany okres zielonych zbiorów był dłuższy ponieśliby wyższe faktyczne straty, wynikające z nieprzeznaczenia do sprzedaży zdecydowanie większej ilości produktów niż pozostali.

Niezwykle istotne jest że wysokość rekompensat była uzależniona wyłącznie od powierzchni uprawy, a nie iloczynu powierzchni i czasu lub ilości plonów nieprzeznaczonych do sprzedaży. Wysokość rekompensat została zróżnicowana wyłącznie ze względu na sposób uprawy - w szklarniach lub na gruncie, co miało zapobiec wypłacaniu takich samych rekompensat producentom, których zarówno nakłady na uprawy (wyższe w przypadku szklarni), jak i straty wynikające z przeprowadzenia zielonych zbiorów albo niezbierania (większe w przypadku szklarni, ponieważ ten rodzaj uprawy pozwala na uzyskanie wyższych plonów) były różne. Skoro ustawodawca przewidział takie różnice i dostosował regulację prawną tak, aby nie miała charakteru dyskryminującego, a nie dokonał żadnych rozróżnień ze względu na długość okresu, w jakim producenci prowadzili zielone zbiory, oznacza to, że nie było potrzeby wprowadzania takich dyferencjacji. Dokonywanie przez beneficjenta mechanizmu wsparcia wprowadzenia do obrotu (sprzedaży) produktów nieobjętych zielonymi zbiorami i wyprodukowanych w innej części plantacji niż ta w której aktualnie prowadzony był zielony zbiór oraz produktów, które osiągnęły stadium dojrzałości handlowej przed przeprowadzeniem zielonego zbioru lub po nim (po upływie czasu wymaganego dla osiągnięcia przez owoc takiego stadium od momentu powstania zawiązka owocu) było dopuszczalne.

W zasadzie w rozpoznawanej sprawie, we wznowionym postępowaniu nie chodzi o wykrycie nowej okoliczności faktycznej, a o zweryfikowanie, czy prawidłowo tę okoliczność faktyczną stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w 2012r.

Przeprowadzona przez organ analiza dokumentacji nie uzasadnia wniosku, że skarżąca prowadziła zbiór handlowy jednocześnie z zielonym zbiorem (tj. z tych samych roślin w tym samym czasie) oraz nie poddała pełnej denaturacji produktów pochodzących z zielonego zbioru. Okoliczności podnoszone przez organ nie mają uzasadnienia w materiale akt sprawy, organ ocenił dowody bez prowadzenia wyczerpującej analizy, nie uwzględnił wyjaśnień złożonych przez Stronę, ujętych w protokole kontroli ex-post nr 81/2012.

Zaskarżona decyzja wykazuje także braki w zakresie wskazania toku rozumowania przeprowadzonego przy interpretacji przepisów, zwłaszcza przepisu art. 84 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011.

Organ powinien jeszcze raz uzasadnić, w sposób szczegółowy i przekonujący, iż w sprawie musiało zapaść takie, a nie inne rozstrzygnięcie, a powołanie treści przepisu w uzasadnieniu decyzji, bez dostatecznego odniesienia się do stanu sprawy, a zwłaszcza do argumentacji podnoszonej przez stronę w toku postępowania, nie spełnia warunków uzasadnienia prawnego decyzji. Mimo rozbudowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w dużej części stanowi ono jedynie wielokrotne powtarzanie tego samego, gołosłownego twierdzenia lub przytaczanie dosłownego brzmienia przepisów, nie zawiera jednak wskazania, jakie przesłanki organ przyjął za podstawę dokonania takiej a nie innej oceny stanu faktycznego. Wadliwość uzasadnienia nasuwa przypuszczenie, że organ kierował się raczej intuicją niż oparł się na przepisach prawa czy wskazaniach wiedzy w zakresie rolnictwa. Twierdzenie przez organ, że podczas działania mechanizmu "zielony zbiór" beneficjentka w sposób ciągły pozyskiwała z dojrzałe pomidory jest sprzeczne z oświadczeniami składanymi w tym przedmiocie przez Stronę, i nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym - Strona pozyskiwała dojrzałe pomidory wyłącznie z roślin, w odniesieniu do których nie był w tym czasie prowadzony zielony zbiór. W toku postępowania organ nie wykazał, że strona nie przeprowadziła zielonego zbioru lub przeprowadziła go w sposób nieprawidłowy, tym samym organ nie miał podstaw do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji dotychczasowej (tj. decyzji o udzieleniu wsparcia z [...] września 2011 r.).

Powyższe doprowadziło do naruszenia wymogów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o Agencji rynku rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych. Pomimo, że literalnie z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postepowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy kpa, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art.10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Wyłączenia, o których mowa w tych przepisie, nie mogą mieć jednak zastosowania w sprawach dotyczących wznowienia postępowania z urzędu, w których wykazanie wystąpienia okoliczności uzasadniających wznowienie i wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji należy do wyłącznych obowiązków tych organów. Zatem, w tych postępowaniach to nie strona ma wykazać nieistnienie przesłanek wznowienia postępowania, tylko organ ma obowiązek uwodnić ich występowanie w sprawie.

A zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. organ winien swoją spójną argumentację przedstawić w decyzji, która powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia przesłanek, na podstawie których organ uznał, że Strona faktycznie nie dokonała działań kwalifikujących do wsparcia lub dokonała ich w sposób nieprawidłowy. Organ nie argumentował swoich konkluzji dokonanych w odniesieniu do przeprowadzenia działania zielone zbiory z uwzględnieniem metod produkcji uprawy pomidorów. Uzasadnienie organu ogranicza się do przytoczenia synonimów dla określenia "łączny" - całkowity, pełny (w odniesieniu do definicji zielonego zbioru – jako łącznych zbiorów nie nadających się do sprzedaży produktów). W świetle przepisów art. 11 oraz art. 107 k.p.a. nie wystarczy jedynie wskazać, że nie została spełniona przesłanka przyznania pomocy.

Wskazać należy, że decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej, wymaga również oceny działania organu pod kątem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), a w szczególności tego, czy weryfikacji decyzji, na skutek wznowienia postępowania, dokonano w sposób obiektywny i bezstronny.

W związku z powyższym wskazać należy, że decyzja Dyrektora ARR z [...] września 2011 r. została podpisana przez pracownika Agencji Rynku Rolnego – R. G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.). Następnie, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, Dyrektor ARR decyzją z [...] czerwca 2013 r. uchylił ww. decyzję z [...] września 2011 r. W wyniku odwołania i uchylenia tej decyzji organ I instancji ponownie - w dniu [...] września 2013r. uchylił decyzję pierwotną. Wszystkie ww. decyzje organu I instancji (a także postanowienie w sprawie wznowienia postępowania z [...] maja 2013 r.) podpisał pracownik Agencji Rynku Rolnego – Ro. G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.).

Mając powyższe na względzie, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wykładnia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonana w zgodzie z art. 7 i 8 k.p.a. wymaga, aby pod pojęciem "w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" rozumieć również sytuacje, w której pracownik organu kontroluje w trybie wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji prawidłowość wydanej z jego udziałem decyzji, (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2012 r,, sygn. akt IV SA/Po 1222/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/G1 17/13- dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłącza od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, wznowieniowym i nieważnościowym) osobę, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli wydała (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1489/11, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, Wyd. 2. str. 166, wyrok NSA z dnia 14.10.2014 r. sygn. akt 11 GSK 1219/13, wyrok NSA z dnia 20.01.2015 r. sygn. akt II OSK 1478/13).

Końcowo wskazać należy, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. jest przepisem szczegółowym rozwijającym ogólną zasadę, o której mowa w art. 8 K.p.a. i służy stwarzaniu warunków do bezstronnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także przez sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, przez co spełnia funkcję gwarancyjną. Pracownik Agencji Rynku Rolnego – R.G. (Dyrektor OT Agencji Rynku Rolnego w G.), brał udział w wydaniu decyzji pierwotnej. Jeżeli zatem decyzja organu pierwszej instancji została podpisana przez R.G., a decyzją z [...] listopada 2013 r. utrzymana w mocy, to prowadzi to do wniosku, że decyzja z [...] listopada 2013r., została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 8 i art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeanalizuje cały, znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, w szczególności w zależności od wyników uzupełnionego postępowania organ podejmie stosowną, należycie uzasadnioną decyzję.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.