Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 316/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 59 ust. 1 , art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędzia NSA Halina Kremis, Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi E.i J.Biliniewicz na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na Zakład Przetwórstwa Nasion Oleistych w M. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. i J.B. od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowe o wydanie decyzji w sprawie ustalenia - na rzecz PPHU A - warunków zabudowy dla inwestycji pn. zmiana sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na zakład przetwórstwa nasion oleistych w M., przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił warunki zabudowy dla w/w inwestycji. Od decyzji tej odwołanie wnieśli E. i J.B., podnosząc, że decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. W odwołaniu zarzucili również, iż realizacja inwestycji pogorszy ich warunki życiowe, dokonane uzgodnienia w sprawie nie mają cech ostateczności, wnioskodawca wykonał roboty budowlane, a prowadzone postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma na celu zalegalizowanie samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] SKO w W. (sygn. akt [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 26 grudnia 2005 r. Państwo B. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze skarżący podnieśli, że wobec wykonania robót budowlanych w zakresie w jakim prowadzono postępowanie administracyjne o wydanie decyzji warunków zabudowy postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy M. umorzył postępowanie prowadzone w sprawie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 9 grudnia 2005 r. weszły w życie postanowienia uchwały nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości M., opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 230, poz. 3582 z dnia 8 listopada 2005 r. To spowodowało, że wobec brzmienia art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli E. i J.B., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Ponadto organ II instancji zważył, iż w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie decyzji warunków zabudowy było wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego swoim zasięgiem m.in. teren planowanego zamierzenia inwestycyjnego. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W przypadku, gdy cel ten nie może zostać osiągnięty z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, organ administracji winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego powodującego, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę. Taka sytuacja – w ocenie organu - zaistniała w badanym przypadku. Zgodnie bowiem z przepisem art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzję o warunkach zabudowy właściwy organ wydaje w przypadku braku planu miejscowego. Skoro postępowanie w sprawie nie zostało zakończone decyzją ostateczną, a w życie weszły postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego obszar terenu planowanego zamierzenia inwestycyjnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i obowiązkiem organu było umorzenie wszczętego, a niezakończonego postępowania.

Nadto zdaniem organu chybiony jest zarzut, iż jedyną podstawą umorzenia postępowania winno być dopuszczenie się samowoli budowlanej przez wnioskodawcę przed zakończeniem postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Z wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 20 września 2004 r. wynika bowiem, że inwestor wystąpił o zmianę sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na zakład przetwórstwa nasion oleistych w M. Przewidywany zakres prac budowlanych i kontrakcyjnych obejmował zmianę sposobu użytkowania dotychczasowego magazynu na obiekt produkcyjno-magazynowy wraz z zapleczem socjalnym, usytuowanie w sąsiedztwie dodatkowego zbiornika na makuch o pojemności 150 l, modernizację istniejących zbiorników, budowę trzykomorowego zbiornika bezodpływowego oraz parkingu na samochody osobowe. Tymczasem z decyzji nr [...] z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wynika, że K.D. bez wymaganego zezwolenia budowlanego wykonał strop i ściany nad częścią socjalną w budynku produkcyjno-magazynowym. Z porównania wniosku z w/w decyzją wynika zatem, że inwestor nie zmienił sposobu użytkowania budynku produkcyjnego na produkcyjno-magazynowy, ani nie podjęto w nim innej działalności, która wiązałaby się ze zmiana sposobu użytkowania tego obiektu. Nie wykonano zaplanowanych prac budowlanych polegających na wzniesieniu dodatkowego zbiornika, modernizacji istniejących zbiorników, budowy trzykomorowego zbiornika bezodpływowego i parkingu. W takim stanie faktycznym, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do stwierdzenia, że jedyną przyczyną umorzenia postępowania w sprawie jest zrealizowanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego, bo tylko w takim przypadku zasadnym byłoby stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli J. i E.B., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że istnieją przesłanki faktyczne i prawne do podjęcia zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania, gdy z okoliczności sprawy oraz ustawy wynika, że K.D. dopuścił się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 90 w związku z art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 6, 7, 8, 11 i 12, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1, ust. 4 pkt 1 oraz ust. 4a tej ustawy, a nadto w związku z art. 4 ust. 2, art. 50 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie środowiska – jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o warunkach budowy, przed uzgodnieniem raportu oddziaływania na środowisko i przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący podnieśli, iż przed WSA we Wrocławiu obecnie toczy się postępowanie z ich skargi na decyzję SKO w W. z dnia [...]. Na tej podstawie zarzucono, iż wydanie obu zaskarżonych decyzji nastąpiło z obejściem przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego. Skarżący mają interes prawny, aby umorzenie tego postępowania nastąpiło w pierwszej kolejności z przyczyn merytorycznych, z uwzględnieniem okoliczności tej sprawy, zgodnie ze stanem faktycznym i porządkiem prawnym. Wcześniej zaś powinny być rozstrzygnięte postępowanie prowadzone przez PINB w Ś. na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego w przedmiocie stwierdzenia samowoli budowlanej, co będzie miało istotny wpływ na wynik tej sprawy, a szczególnie postępowanie sądowe przed WSA we Wrocławiu.

Nadto – jak wskazali skarżący - organ II instancji w decyzji z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy wprost nakazał organowi l instancji, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozpatrzył zasadność dalszego prowadzenia postępowania w sprawie ze względu na wykonanie przez inwestora robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania nieruchomości, czego organ wcale nie wykonał. Tym samym naruszono przepisy i zasady postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 19, art. 24 § 3, art. 77, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2 zd. drugie i art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 k.p.a. Ponadto strony podniosły, iż niesłusznie wniosek skarżących z dnia 30 stycznia 2005 r. (doręczony przed wydaniem zaskarżonej decyzji) o wyłączenie R.P., w trybie art. 24 § 3 k.p.c., z powodu jego stronniczości, od udziału w tym postępowaniu, został uznany za nieuzasadniony i niezasługujący na uwzględnienie.

Zdaniem skarżących wydanie zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania z przyczyn formalnych (w trakcie dwóch postępowań prowadzonych przed DWINB we W. w przedmiocie: próby zalegalizowania samowoli budowlanej oraz przed WSA we Wrocławiu w przedmiocie umorzenia tego postępowania z powodu samowoli budowlanej) jest dotknięte wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 k.p.a., i faktycznie nastąpiło z obejściem przepisów prawa materialnego, również z pominięciem właściwości rzeczowej – instancyjnej przed zakończeniem postępowań administracyjno-sądowych. Wskazując na w/w podstawy skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji i umorzenie postępowania w sprawie z powodu naruszenia wielu przepisów prawa materialnego, zasad i przepisów postępowania administracyjnego oraz ważnego interesu prawnego skarżących.

Nadto strona skarżąca zgłosiła dowody o istotnym znaczeniu dla rozpoznania i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy a nie wziętych pod uwagę zarówno przez Wójta Gminy M., jak i przez SKO przy wydaniu zaskarżonej decyzji, a mianowicie ekspertyzę biegłego S.S. z dnia 25 listopada 2005 r. wraz z pismem K.K. z dnia 23 lutego 2005 r. sporządzonym w związku z podjęciem decyzji Nr [...] przez PINB w Ś. z dnia [...] w sprawie stwierdzenia wykonania przez inwestora obowiązku oraz w związku z wykonaną ekspertyzą. Zdaniem skarżących, organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie zapewnił im możliwości zapoznania się z aktami sprawy w toku postępowania, przez co nie mieli możliwości wypowiedzenia się jeszcze przed wydaniem decyzji, ani zgłoszenia nowych dowodów. W tej sytuacji zgłoszenie nowych wniosków dowodowych jest uzasadnione i stało się konieczne.

Jak wskazali skarżący, inwestor już wykonał na swojej nieruchomości wszystkie roboty budowlane, instalacyjne i inne na zasadzie samowoli budowlanej. Nieruchomość inwestora graniczy z nieruchomością skarżącego i jego rodziny. Roboty zostały wykonane na terenie, na którym nie było planu miejscowego. Jest to teren o zabudowie mieszkalnej. Wszystko zostało wykonane przy aprobacie władz samorządowych w wielkim pośpiechu, przed uzgodnieniem raportu oddziaływania na środowisko, jeszcze przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, która później została wydana i następnie uchylona, oraz przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę. Wykonanie tych robót budowlanych stworzyło dla skarżącego i jego rodziny istotne zagrożenie środowiskowe, zdrowotne i inne. Chodzi tutaj bowiem o planowaną inwestycję o dużej szkodliwości, która z mocy prawa jest definiowana jako mogąca znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Inwestor poprzez dokonanie samowoli budowlanej naruszył porządek prawny pod względem wymogów zachowania ładu przestrzennego, wymagań ochrony środowiska w zakresie emisji hałasu, czystości powietrza i inne, wymagań ochrony zdrowia, ochrony prawa własności, jednocześnie naruszył prawny interes skarżącego i jego rodziny, w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1, 3, 5 i 7 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Zdaniem Państwa B., w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie wyłącznie przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane, który nakazuje organowi wydanie decyzji rozbiórkowej w razie wystąpienia przesłanek wynikających z tego przepisu. W myśl wymienionej ustawy, jeżeli inwestor nie przedstawi w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organów, że licząc od 3 marca 2005 r., tj. po dacie uchylenia przez SKO w W. pierwszej decyzji Wójta z dnia [...], nie było wcześniej podstawy do podjęcia przez organ I instancji decyzji o umorzeniu postępowania z powodu stwierdzenia samowoli budowlanej, oraz, że podstawa do umorzenia postępowania zaistniała dopiero po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Takie działanie organów podważa zaufanie do organów publicznych, również do państwa prawa. A ponadto orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza ustawowy obowiązek umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, włącznie z nakazem w formie decyzji rozebrania samowoli. Stan faktyczny niniejszej sprawy – zdaniem skarżących - wyczerpuje dyspozycję wymienionych przepisów.

Kolejnym zarzutem podniesionym w skardze jest to, iż ocena stanu faktycznego i prawnego dokonana w decyzji I i II instancji jest nieuzasadniona i przekracza granice swobodnej oceny dowodów. Świadczą o tym: raport oddziaływania na środowisko z listopada 2004 r., który jest wadliwy i niezgodny z wyszczególnieniem pomieszczeń socjalnych dla załogi, w części dot. "4. Charakterystyka projektowanego zakładu" – s. 9-10; wadliwe decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...], uchylona, z wyszczególnieniem pomieszczeń socjalnych dla załogi, w części dot. "1. Rodzaj inwestycji"; protokół oględzin obiektu z dnia 27 października 2005 r., sporządzony przez PINB w Ś. wraz ze szkicem mapowym wskazujący położenie wszystkich pomieszczeń produkcyjnych zakładu i innych; wadliwa decyzja PINB w Ś. z dnia [...] jedynie częściowo ujawniająca samowolę, z wyszczególnieniem stropu i ścian nad częścią socjalną; opinia budowlana K.K. z dnia 9 grudnia 2005 r. potwierdzająca wykonanie przez inwestora samowolnie robót budowlanych wraz z dokumentacją zdjęciową; zeznanie K.K. z dnia 14 lutego 2006 r. w śledztwie [...]; nagranie regionalnej TV Wrocław z dnia 5 stycznia 2006 r., z którego wynika, że cyt.: "Fabryczka miała rozpocząć produkcję od kwietnia ...."; ekspertyza biegłego S.S.; ostatnie pismo K.K. z dnia 23 lutego 2006 r.

Dodatkowo skarżący wskazali, iż na przełomie września – października 2005 r. J.Sz. (PINB w Ś.) występujący w sprawie, złożył przed Prokuraturą Rejonową w Ś. dwukrotnie fałszywe zeznanie, że inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej, nie wykonał robót związanych z planowaną inwestycją bez pozwolenia na budowę. W tej sytuacji skarżący w postępowaniu administracyjnym wielokrotnie składał wnioski o wyłączenie J.Sz. z prowadzenia tej sprawy, ze względu na jego wyjątkową stronniczość. Wnioski te nie były uwzględniane, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Również wniosek skierowany do Prokuratury Rejonowej w Ś., w toku śledztwa o powołanie niezależnego biegłego z zakresu budownictwa, w związku z fałszywym zeznaniem PINB w Ś., nie został uwzględniony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji skarżący nie mógł wykazać, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Zaskarżone decyzje opierają się zatem na niepełnym materiale dowodowym, który nie mógł stanowić podstawy do wydania obu rozstrzygnięć, szczególnie z powodu oparcia ich na fałszywym zeznaniu. Organ II instancji nie zwrócił na to uwagi. W tych okolicznościach Wójt Gminy M. przy pomocy PINB w Ś., z udziałem Prokuratora Rejonowego w Ś., z naruszeniem prawa, bez uzasadnienia, usiłują niesłusznie zamknąć sprawę, na własnym wymyślonym stanie faktycznym i na swoich warunkach, a ponadto - z udziałem SKO w W. i DWINB we W. - bezprawnie usiłują umorzyć postępowanie, jednocześnie bezprawnie zalegalizować samowolę budowlaną. Natomiast Prokuratura Rejonowa w Ś., z udziałem Sądu Rejonowego w Ś., prowadzą do umorzenia śledztwa, pozostawiając zażalenie skarżącego na postanowienie o umorzeniu śledztwa, bez rozpoznania. Z okoliczności sprawy wynika, że wszystkie w/w organy państwowe nie wykonują prawidłowo swoich zadań publicznych, świadomie uchylają się od rozpatrywania słusznych zarzutów skarżących, wniosków dowodowych i innych wniosków (np. o wyłączenie organu), a przez to uchyliły się od wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nie dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego pod względem przedmiotowym, co miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanym przypadku organy od pewnego czasu jawnie nie rozpatrują istoty sprawy i nie przestrzegają porządku prawnego w zakresie stwierdzenia samowoli budowlanej. W myśl wykładni Sądu Najwyższego rozpoznania istoty dokonuje się na postawie analizy pozwu – żądania strony i przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (por. wyrok SN z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn.. akt II UKN 589/98, publ. OSNAPiUP 2000 nr 12, poz. 483). Według tego Sądu nierozpoznanie istoty sprawy, uwzględnianej z urzędu przez sąd apelacyjny, należy rozumieć niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia, w tym przypadku – istotą sprawy jest urzędowe stwierdzenie samowoli budowlanej, konieczność ujawnienia jej zakresu i okoliczności dokonania tej samowoli (wyrok SN z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt II CKN 895/97, publ. Jurysta 1999/4. s. 32). W tym postępowaniu organy I i II instancji nie wyjaśniły istoty sprawy. W postępowaniu karnym przedmiotowa sprawa również czeka na swoje wyjaśnienie i rozstrzygnięcie. Nie było zatem podstawy ani przesłanek do wydania zaskarżonych decyzji, wcześniej nie uzupełniając materiału dowodowego. Ich wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu dowodowym, co miało wpływ na wynik sprawy, zaś sprawa samowoli budowlanej nadal czeka na swoje wyjaśnienie. Zdaniem skarżących, należało uzupełnić postępowanie dowodowe i dokonać właściwych ustaleń.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie została uwzględniona. Jest ona wprawdzie bardzo obszerna, ale strony nie podniosły w niej istotnych dla rozpoznawanej sprawy kwestii, które dałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Badając pod kątem zastosowania tego artykułu przez organy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie doszło do naruszenia w/w art. 105 § 1 k.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Należy tutaj zaznaczyć, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to zatem brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, publ. Biul. Skarb. 2003/6/25).

Bezprzedmiotowość postępowania może mieć zarówno charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r.; sygn. akt II SA 2085/83; ONSA 1984, Nr 1, poz. 23). W sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia (np. z powodu śmierć osoby fizycznej, ustania bytu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej) mamy do czynienia z nieistnieniem przesłanek podmiotowych do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością przedmiotową, gdyż brak jest przedmiotu postępowania, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił - na rzecz PPHU A - warunki zabudowy dla inwestycji pn. zmiana sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na zakład przetwórstwa nasion oleistych w M., przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...]. Na skutek złożenia przez J. i E.B. odwołania, decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] Nr [...]). Następnie skarżący zaskarżyli decyzję drugoinstancyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W wyniku rozpoznania skargi, Sąd wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r. oddalił ją (sygn. akt II SA/Wr 59/06).

W dniu [...] Wójt Gminy M. wydał na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie prowadzone w sprawie. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania, wszczętego w dniu 21 września 2004 r., Rada Gminy M. podjęta w dniu [...] uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości M., opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 230, poz. 3582 w dniu 8 listopada 2005 r. Zgodnie z art. 29 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 21 powołanej uchwały jej ustalenia weszły w życie w dniu 9 grudnia 2005 r. Przedmiotowe postępowanie, jak wskazał organ I instancji, stało się więc bezprzedmiotowe, albowiem w dniu 9 grudnia 2005 r. weszły w życie ustalenia wynikające z w/w uchwały nr [...].

Należy tutaj zauważyć, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły prawa, umarzając postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Wejście w życie w dniu 9 grudnia 2005 r. uchwały nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości M., uprawniało organy do stwierdzenia, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powołany przepis art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje bowiem organy do wydania decyzji o warunkach zabudowy tylko w przypadku braku planu miejscowego.

Skoro zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości Mysłaków, obejmujący również teren zainwestowania, wszedł w życie, to nie było konieczności ustalania warunków zabudowy w drodze decyzji. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 pkt 2).

Należało się zatem zgodzić z organem II instancji, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Tym samym Sąd nie mógł uwzględnić zarzutów skargi naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 19, art. 24 § 3, art. 77, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 2 zd. drugie i art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3 i 6 k.p.a.

Zarzuty te są w ocenie Sądu tym bardziej niezrozumiałe, iż skarżący domagają się umorzenia postępowania w tej sprawie, zatem rozstrzygnięcie organów jest w zasadzie zgodne z ich żądaniem. Umorzenie zaś postępowania w rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego – z powodu dopuszczenia się inwestora samowoli budowlanej (jak tego domaga się strona skarżąca) jest niezasadne, bowiem postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie dostarczyło podstaw do przyjęcia, że inwestor w sposób samowolny zrealizował planowane zamierzenie inwestycyjne w postaci zmiany sposobu użytkowania dotychczasowego magazynu na obiekt produkcyjno-magazynowy wraz z zapleczem socjalnym usytuowanym w sąsiedztwie dodatkowego zbiornika, modernizację istniejących zbiorników, budowę trzykomorowego zbiornika bezodpływowego oraz parkingu na samochody osobowe. Takie stanowisko organów Sąd w pełni podziela.

Tym samym zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego Sąd uznał za bezpodstawny.

Pozostałe zaś zarzuty skargi i argumentacja dotycząca postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Ś. na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 90 Prawa budowlanego w przedmiocie stwierdzenia samowoli budowlanej nie zostały uwzględnione, jak i zarzuty skierowane pod adresem innych organów, tj. Prokuratura Rejonowa w Ś., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. czy Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., nie stanowiły przedmiotu kontroli Sądu, bowiem nie mieści się to w zakresie jego kompetencji, stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Ponadto należy zauważyć, iż rozpatrywana sprawa dotyczy postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy M. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Również kwestie dotyczące raportu oddziaływania na środowisko, ewentualnego zagrożenia środowiskowego, zdrowotnego, szkodliwości spornej inwestycji oraz naruszenia porządku prawnego pod względem wymagań ochrony środowiska w zakresie emisji hałasu i czystości powietrza, nie są związane z przedmiotem niniejszej sprawy tj. formalne umorzenie postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Stąd też nie mogły one stanowić przedmiotu rozważań Sądu.

Dlatego też zgłoszone przez skarżących dowody, tj. z ekspertyzy biegłego z dnia 25 listopada 2005 r. i pisma K.K. z dnia 23 lutego 2005 r., Sąd nie uwzględnił.

Nieuzasadnionym Sąd uznał również powoływanie się przez stronę skarżącą na wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1999 r. (sygn. akt II UKN 589/98, publ. OSNAPiUP 2000 nr 12, poz. 483) oraz z dnia 23 września 1998 r. (sygn. akt II CKN 895/97, publ. LEX nr 35067), bowiem wykładnia w nich dokonana dotyczy przepisów kodeksu postępowania cywilnego, które nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Ponadto sprawa o sygn. akt II UKN 589/98 dotyczy przyznania prawa do renty inwalidzkiej przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), natomiast o sygn. akt II CKN 895/97 – roszczeń związanych z wadliwym wykonaniem robót remontowo-budowlanych na nieruchomości.

Należy tutaj podkreślić, że sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zatem żądanie skargi zbadania podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia, w tym przypadku – jak wskazał skarżący - istotą sprawy jest urzędowe stwierdzenie samowoli budowlanej, nie mógł zostać uwzględnione.

Uwzględniając powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.