Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 67/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 18 października 2005 r. nr [...], 2/ określa, że decyzje wskazane w punkcie 1 nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącego S. Ch. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

S. C. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2006 r., nr [...], którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 października 2005 r. nakazujące skarżącemu rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K., gmina Miasta W.

Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ). Podstawę jej wydania stanowiły ustalenia organu, że skarżący w 2004 r. na przedmiotowej działce wybudował bez pozwolenia na budowę dwa obiekty budowlane o konstrukcji drewnianej. W związku z powyższym organ I instancji wszczął procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego i postanowieniem z dnia 7 czerwca 2005 r. wydanym stosownie do ustępu 2 i 3 tego przepisu zobowiązał skarżącego do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów m. in. zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy obiektów z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydana decyzja jest konsekwencją nieprzedłożenia przez skarżącego żądanych dokumentów.

Jak wynika z akt sprawy administracyjnej skarżący, w toku prowadzonego postępowania rozbiórkowego, wystąpił do Burmistrza Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] w K. Postępowanie w tym przedmiocie zostało jednak zawieszone postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2005 r. z uwagi na przystąpienie Rady Miejskiej do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa wówczas, gdy inwestor w dacie wszczęcia postępowania rozbiórkowego dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Zdaniem organu odwoławczego w toku sprawy nie było podstaw do prolongaty terminu do przedłożenia dokumentacji wyznaczonego skarżącemu postanowieniem z dnia 7 czerwca 2005 r. Z uwagi bowiem na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki skarżącego nie mógłby on uzyskać zaświadczenia o zgodności z planem, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

W skardze na powyższą decyzję S. C. wniósł o jej uchylenie wskazując na trwające prace związane z procedurą uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla K., w którym to planie teren jego działki może zostać przeznaczony pod zabudowę obiektami rekreacyjnymi. W związku z tym wydaną przez organ decyzję rozbiórkową skarżący ocenił jako przedwczesną i krzywdzącą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ponownie wyjaśnił, że fakt wystąpienia przez skarżącego w toku postępowania z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem warunkiem legalizacji samowoli budowlanej na terenie dla którego nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jest konieczność posiadania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy - ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oczekiwaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej zgodności art. 48 ustawy Prawo budowlane z Konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06 orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880 ), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Powyższy wyrok ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2007 r. Nr 247, poz. 1844.

Rozpoznając skargę, po podjęciu zawieszonego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, podlegają ogłoszeniu, jeżeli dotyczą ustaw, w Dzienniku Ustaw i wchodzą w życie, o ile sam Trybunał nie postanowi inaczej, z dniem ogłoszenia. Zatem przepis art. 48 w zakresie wskazanym przez Trybunał i w części dotyczącej wskazanego w nim sformułowania "w dniu wszczęcia postępowania", na skutek w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, utracił moc z dniem 29 grudnia 2007 r. Wyrok ten oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach dla których nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym, która to zgodność jest warunkiem legalizacji, może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Jest oczywiste, że wyrok ten ma wprost zastosowanie do sytuacji skarżącego, który w warunkach samowoli wybudował obiekt na terenie na którym w chwili prowadzenia postępowania rozbiórkowego nie ma planu i który w dacie wszczęcia tego postępowania nie dysponował ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W chwili obecnej na skutek wydanego przez Trybunał wyroku istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy wydaną już po wszczęciu postępowania.

Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi zaś, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ponieważ stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji ( podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999 r., IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999 r., II SA 1294/99 ). Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji ( tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000 r., poz. 16 ). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Wobec wydania przez Trybunał wyżej opisanego wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w niniejszej sprawie zaistniała zatem podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego obligująca sąd administracyjny do uchylenia wydanych przez organy decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przyjęcie wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uprawniało Sąd do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego ( art. 119 pkt 1 i art. 120 w/w ustawy ).

Z tych wszystkich względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów, Sąd uchylił wydane w sprawie decyzje i stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o wstrzymaniu ich wykonalności.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto odpowiednio do art. 200 w związku z art. 210 § 2 w/w ustawy.

Wydany wyrok oznacza, że sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ administracji. Przy tym ponownym rozpoznaniu organ uwzględni stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, czyli przyjmie, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą inwestor uzyskał już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Zatem w dalszym toku postępowania w tej sprawie organ administracji ustali czy dla terenu działki skarżącego obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie to jest bowiem konieczne dla prawidłowego określenia obowiązku inwestora wynikającego z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W zależności od dokonanego ustalenia organ zobowiąże skarżącego albo do przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności budowy z ustaleniami planu albo do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w określonym terminie, a także do złożenia pozostałej dokumentacji wskazanej w przepisie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Wyznaczony przez organ termin powinien uwzględniać konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Skarżącemu należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy zainicjowane jego wnioskiem złożonym w toku postępowania rozbiórkowego, w przypadku gdy Rada Miejska do chwili obecnej nie uchwaliła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, winno być po upływie 12 miesięcy od daty złożenia wniosku podjęte przez Burmistrza ( por. art. 62 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ).