Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1126/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 18 ust. 2 pkt 15
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 2 ust. 1, art. 31 ust. 1 i ust. 3, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 127 poz 857
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.
article: art. 87, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie szczególnych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami za osiągnięte wyniki sportowe stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały wraz z załącznikiem w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 26 października 2012 r. Rada Gminy U. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami za osiągnięte wyniki sportowe. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 7 ust. 1 punkt 10 i art. 18 ust. 2 punkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 151, poz. 1014 ze zm.). Załącznikiem do uchwały uczyniono Regulamin przyznawania i pozbawiania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami.

Regulamin stanowi:

"Rozdział I Zasady ogólne

§ 1. Okresowe stypendia sportowe, nagrody i wyróżnienia mogą być przyznane uczniom i studentom osiągającym wysokie wyniki sportowe, stale zamieszkałym na terenie Gminy U., którzy są członkami klubów sportowych.

Rozdział II Okresowe stypendia sportowe

§ 2. 1. Stypendium sportowe może być przyznane za wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

2. Stypendium może otrzymać zawodnik, biorący udział we współzawodnictwie sportowym w danej dziedzinie sportu, zgodnie z przepisami odpowiedniego związku sportowego, który: 1) zajął co najmniej 3 miejsce w mistrzostwach Polski lub 2) został zakwalifikowany do udziału w mistrzostwach świata lub Europy, lub 3) został zakwalifikowany do udziału w igrzyskach olimpijskich, lub 4) zajął medalowe miejsce w innych międzynarodowych zawodach sportowych, w których brali udział zawodnicy z co najmniej 5 krajów.

§ 3. 1. Zawodnik spełniający warunki określone w § 2 może otrzymać stypendium, jeżeli przebieg jego dotychczasowej działalności sportowej i plany startów i przygotowań wskazują na możliwość osiągania w przyszłości wysokich wyników we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym.

2. Warunki określone w § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do zawodników biorących udział w dyscyplinach drużynowych.

§ 4. 1. Stypendium jest przyznawane na pisemny wniosek klubu sportowego, którego zawodnik jest członkiem.

2. We wniosku zawiera się informacje o wszystkich dotychczasowych startach i osiągnięciach zawodnika. Do wniosku załącza się plan startów i przygotowań zawodnika na najbliższe 12 miesięcy oraz dokumenty potwierdzające dotychczasowe osiągnięcia.

3. Przyznanie ponownego stypendium sportowego jest możliwe, po przedłożeniu wniosku stwierdzającego dalszą działalność sportową, z udokumentowanymi kolejnymi sukcesami zawodnika, jakie zostały osiągnięte w okresie otrzymywania poprzedniego stypendium.

4. Wzór wniosku stanowi załącznik Nr 1 do niniejszego regulaminu.

§ 5. 1. Stypendia przyznaje się w ramach posiadanych środków budżetowych w drodze umowy cywilno-prawnej zawartej pomiędzy Wójtem Gminy U., zwanym dalej Wójtem a zawodnikiem, po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwej merytorycznie komisji Rady Gminy U.

2. Stypendium przyznaje się na okres 6 miesięcy.

3. Stypendium wynosi od 200 do 400 zł brutto miesięcznie i jest wypłacane przez Wójta w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca.

4. Jedna osoba może otrzymywać tylko jedno stypendium.

§ 6. 1. Wnioski o stypendium składa się w terminie do 15 października każdego roku kalendarzowego, w siedzibie Urzędu Gminy w U, ul. [...] – Biuro Obsługi Interesanta.

2. Właściwa stała Komisja Rady Gminy rozpatruje wszystkie wnioski w terminie do końca listopada i niezwłocznie przedkłada Wójtowi opinie o zgłoszonych wnioskach oraz wnioskuje o przyznanie stypendiów konkretnym osobom. Wniosek Komisji określa proponowaną wysokość stypendium i okres wypłacania. Opinia i wnioski Komisji nie są dla Wójta wiążące.

3. Wójt określając wysokość stypendium bierze pod uwagę w szczególności osiągnięcia sportowe zawodnika oraz koszty związane z uprawianą dyscypliną sportu.

§ 7. Wójt przyznaje stypendia w liczbie i łącznej wysokości w ramach środków zabezpieczonych na ten cel w budżecie Gminy najpóźniej do dnia 31 grudnia.

§ 8. Zawodnik otrzymujący stypendium jest zobowiązany realizować przedłożony z wnioskiem plan startów i przygotowań, godnie reprezentować i promować klub oraz Gminę U. na zawodach, w których bierze udział.

§ 9. 1. Wójt pozbawia wypłaty stypendium w następujących przypadkach: 1) zawodnik został zawieszony w prawach zawodnika przez organ statutowy właściwego związku sportowego, 2) zawodnik z jakichkolwiek powodów czasowo zaprzestał startów lub treningów. 3) zawodnik jest trwale niezdolny do startów lub treningów, 4) zawodnik z jakichkolwiek powodów trwale zaprzestał startów lub treningów, 5) zawodnik został trwale zdyskwalifikowany lub pozbawiony praw zawodnika, 6) zawodnik przestał być członkiem klubu sportowego, mającego siedzibę i działającego na terenie Gminy U., 7) zawodnik swoim nagannym lub niegodnym zachowaniem, sprzecznym z zasadami współżycia społecznego lub ogólnie przyjętymi obyczajami, naraził na szwank dobre imię Gminy lub klubu sportowego.

2. Stypendium pozbawia Wójt po przeprowadzeniu postępowania dowodowego potwierdzającego zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust.1 niniejszego paragrafu.

Rozdział III Nagrody i wyróżnienia

§ 10. 1. Nagroda może być przyznana za wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, w tym za reprezentowanie Gminy U. w finałach zawodów ogólnopolskich lub międzynarodowych 2. Wyróżnienie może być przyznane za wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie regionalnym.

§ 11. 1. O przyznanie nagrody lub wyróżnienia mogą występować osoby fizyczne we własnym imieniu albo w imieniu zawodnika instytucje, stowarzyszenia, inne jednostki organizacyjne oraz radni Rady Gminy U. 2. Nagroda lub wyróżnienie może mieć charakter indywidualny albo zespołowy.

§ 12. 1. Nagroda może być przyznana jeden raz zawodnikowi w danym roku kalendarzowym w formie rzeczowej lub finansowej.

2. Wyróżnienie może być przyznane jeden raz zawodnikowi w danym roku kalendarzowym wyłącznie w formie rzeczowej.

§ 13. 1. Ustala się następujące wysokości nagród: 1) kategoria indywidualna : a) nagroda I stopnia – do 500 złotych brutto b) nagroda II stopnia – do 400 złotych brutto c) nagroda III stopnia – do 300 złotych brutto 2) kategoria zespołowa: a) nagroda I stopnia – do 800 złotych brutto b) nagroda II stopnia – do 600 złotych brutto c) nagroda III stopnia - do 400 złotych brutto.

2. Ustala się następujące wysokości środków finansowych na zakup wyróżnień: 1) kategoria indywidualna : a) nagroda I stopnia – do 300 złotych brutto b) nagroda II stopnia – do 200 złotych brutto c) nagroda III stopnia – do 100 złotych brutto 2) kategoria zespołowa: a) nagroda I stopnia – do 400 złotych brutto b) nagroda II stopnia – do 300 złotych brutto c) nagroda III stopnia - do 200 złotych brutto

§ 14. 1. Nagroda lub wyróżnienie przyznawane jest na wniosek, złożony w terminie 1 miesiąca od zaistnienia zdarzenia uzasadniającego jego przyznanie.

2. Nagrodę lub wyróżnienie przyznaje Wójt, po zasięgnięciu opinii właściwej merytorycznie Komisji Rady Gminy U. 3. Środki finansowe na nagrody lub wyróżnienia są ustalane corocznie w budżecie Gminy U. § 15. 1. Wniosek o przyznanie nagrody lub wyróżnienia powinien zawierać: 1) dane osobowe kandydata do nagrody lub wyróżnienia lub nazwę zespołu oraz adresu klubu sportowego, w którym zawodnik trenuje; 2) zwięzłą informację o aktualnych osiągnięciach zawodnika luz zespołu, które uzasadniają wystąpienie o przyznanie nagrody lub wyróżnienia; 2. Wnioski o przyznanie nagrody lub wyróżnienia składa się w siedzibie Urzędu Gminy w U., ul. [...]- Biuro Obsługi Interesanta.

3. Wzór wniosku stanowi załącznik nr 2 do niniejszego regulaminu."

Pismem z dnia 10 listopada 2016 r. Prokurator Rejonowy w S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wyżej wskazaną uchwałę Rady Gminy U. nr [...] zaskarżając § 2 uchwały oraz Regulamin stanowiący załącznik do uchwały.

Zaskarżonej uchwale Prokurator Rejonowy w S. zarzucił:

- istotne naruszenie prawa, to jest art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie polegające na jej podjęciu z jednoczesnym przekroczeniem i niewypełnieniem upoważnienia zawartego w wyżej wymienionej ustawie o sporcie poprzez:

- wprowadzenie nieprzewidzianych w przepisach ustawowych ograniczeń o charakterze podmiotowym w przyznawaniu stypendiów, a także uzależnienie ich przyznania od spodziewanych, przyszłych wyników sportowych,

- nieprecyzyjne określenie wysokości poszczególnych stypendiów oraz niedozwolone subdelegowanie kompetencji w zakresie ustalania wysokości danego stypendium na organ wykonawczy - wójta gminy,

- określenie, iż przyznanie stypendium następuję w oparciu o umowę cywilno-prawną, nie zaś w drodze decyzji administracyjnej,

- pominięcie w uchwale ustawowego kryterium przyznawania stypendiów, nagród i wyróżnień, to jest nieokreślenie rodzajów sportu mających znaczenie dla tej jednostki samorządu terytorialnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności § 2 zaskarżonej uchwały oraz "Regulaminu przyznawania i pozbawiania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami", stanowiącego załącznik do wyżej wymienionej uchwały.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała, a dokładniej stanowiący jej integralną część załącznik, jest niezgodna z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 31 ustawy o sporcie w następujących elementach.

Zapis § 1 Regulaminu wprowadza w ocenie skarżącego nieprzewidziane przez ustawę ograniczenia podmiotowe, zawężając grupę osób, które mogą ubiegać się o stypendium do uczniów i studentów, będących członkami klubów sportowych. Tymczasem art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie mówi o osobach fizycznych osiągających wyniki sportowe. W ust. 3 brak zaś kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do wprowadzania dodatkowych kryteriów doprecyzowujących krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendium. Wprowadzanie takich ograniczeń skutkuje także istotnym naruszeniem zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 Konstytucji RP. Unormowania w tym zakresie powodują bowiem nierówne traktowanie zawodników zrzeszonych w klubach i niezrzeszonych w klubach, a także tych którzy są studentami i tych, którzy nie pobierają nauk na uczelni wyższej. Uprzywilejowani pozostają bowiem w tej sytuacji uczniowie i studenci, którzy zarazem są członkami klubów sportowych. Omawiane ograniczenie podmiotowe znajduje swoje odzwierciedlenie także w § 4 ust. 1 Regulaminu, w myśl którego "stypendium jest przyznawane na pisemny wniosek klubu sportowego, którego zawodnik jest członkiem ". Zapis ten również prowadzi do nierównego traktowania, odbierając szansę na stypendium osobom w klubach niezrzeszonym. Konsekwencją wprowadzenia omawianego ograniczenia jest także zapis § 9 ust. 1 punkt 6 Regulaminu, który jako jedną z przyczyn utraty stypendium wskazuje utratę członkostwa w klubie sportowym.

Z kolei zapis § 3 ust. 1 Regulaminu wprowadza w ocenie skarżącego kolejne nieznane w ustawie kryterium odnoszące się do przyszłych wyników sportowych stypendysty. Ustawa wyraźnie mówi bowiem o stypendiach za osiągnięte wyniki sportowe, nie zaś za dopiero spodziewane sukcesy na tej arenie. Uzależnienie przyznania stypendium sportowego od zdarzeń przyszłych i nieokreślonych samo w sobie jest sprzeczne z celem takiego stypendium, które stanowi przecież swoiste "wynagrodzenie" dla sportowca za już osiągnięte wyniki.

Wadliwe są ponadto zapisy zawarte w § 5 ust. 1 i ust. 4 Regulaminu. Pierwszy z tych zapisów wprowadza nieprzewidzianą przez ustawę formę przyznawania stypendium, to jest w drodze umowy cywilnoprawnej. Tymczasem w opinii skarżącego uznać należy, iż mamy tu do czynienia z typowym stosunkiem administracyjno-prawnym, gdzie z jednej strony występuje obywatel, zaś z drugiej organ administracji publicznej, podejmujący w oparciu o obowiązujące przepisy jednostronny i władczy akt, rozstrzygając o wiążących konsekwencjach ich obowiązywania dla wnioskodawcy. Jedyną właściwą formą powinna być w takiej sytuacji forma decyzji administracyjnej.

Ponadto, mając na uwadze art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie Rada Gminy U. powinna była określić w przedmiotowym Regulaminie w jasny i precyzyjny sposób wysokość stypendium, jakie może uzyskać osoba osiągająca określony wynik sportowy, biorąc pod uwagę jakie znaczenie dla jednostki samorządu terytorialnego ma dany sport oraz osiągnięty wynik sportowy, a nie, jak to uczyniono w rzeczywistości, wskazać minimalną i maksymalną wysokość stypendium.

W ocenie Prokuratora wadliwe są ponadto zapisy zawarte w § 6 ust. 2 i 3 Regulaminu. W ocenie strony skarżącej zapisy dopuszczają subdelegację przyznanych mocą ustawy kompetencji prawotwórczych na wójta gminy. Z zapisów tych wynika, bowiem, iż to wójt, rozstrzygając o przyznaniu stypendium, jest uprawniony do ustalenia jego wysokości. Tymczasem zgodnie z upoważnieniem zawartym w ustawie o sporcie, to rada gminy powinna w uchwale określić wysokość stypendiów za konkretne osiągnięcia sportowe w określonych dyscyplinach.

Skarżący wskazał ponadto, że za wadliwą należy uznać uchwałę, która nie realizuje upoważnienia ustawowego, nie wprowadzając w swej treści koniecznych regulacji.

Zdaniem Prokuratora, takie uchybienia zawiera zakwestionowana uchwała. Należy bowiem zauważyć, iż Regulamin, będący załącznikiem do uchwały, określając wysokość stypendium, czy nagród lub środków na wyróżnienia (§ 13), nie odnosi się w ogóle do przewidzianego ustawą kryterium znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego. W uchwale i Regulaminie brak jest zapisów, z których można by odczytać, jakie to dyscypliny mają szczególne znaczenie dla gminy U. Natomiast niewątpliwą intencją ustawodawcy było powiązanie wysokości przyznawanego stypendium, nagrody lub wyróżnienia z istotnością danej dyscypliny na obszarze konkretnej jednostki samorządu terytorialnego. Co więcej, postanowienia uchwalonego przez Radę Gminy U. Regulaminu, dotyczące nagród lub wyróżnień nie wiążą ich wysokości w jasny dla odbiorcy sposób z osiągniętym wynikiem sportowym, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż chodzi o "wysokie wyniki" (§ 10 ust. 1). W konsekwencji i w tym zakresie należy uznać § 5 ust. 1, § 10 i § 13 Regulaminu za istotnie naruszające normę wynikającą z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie.

W opinii skarżącego, mając na uwadze wskazaną powyżej argumentację, należy dojść do wniosku, iż § 2 zaskarżonej uchwały, a także stanowiący do niej załącznik - "Regulamin przyznawania i pozbawiania okresowych stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami", w sposób istotny naruszają obowiązujące prawo, co w świetle art. art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinno prowadzić do stwierdzenia ich nieważności. W ocenie Prokuratora uzasadnione jest przy tym stwierdzenie nieważności całego Regulaminu, ponieważ wyeliminowanie jedynie wskazanych powyżej zapisów i tak doprowadzi do pozbawienia go jakiejkolwiek rzeczywistej roli normatywnej.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy U. wniosła o jej oddalenie.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zaskarżona uchwała respektuje ogólne zasady wynikające z ustawy o sporcie. Rada Gminy U. zgodnie z przyznaną jej kompetencją uregulowała bowiem szczegółowe zasady przyznawania stypendiów i nagród kierując się wyłącznie przesłankami wskazanymi w ustawie, to jest znaczeniem danego sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętym wynikiem sportowym.

W ocenie organu nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej, co w skardze zarzuciła strona skarżąca.

Zaskarżonej uchwale Prokurator Rejonowy w S. zarzucił wprowadzenie nieprzewidzianych w przepisach ustawowych ograniczeń o charakterze podmiotowym w przyznawaniu stypendiów a także uzależnienie ich przyznania od spodziewanych przyszłych wyników sportowych. W ocenie organu określenie kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania stypendium, nagród i wyróżnień poprzez wskazanie, że ich beneficjentami mogą być uczniowie i studenci osiągający wysokie wyniki sportowe stale zamieszkali na terenie Gminy U., którzy są członkami klubów sportowych nie narusza delegacji ustawowej. W ocenie organu był on władny do takiego sprecyzowania kręgu osób uprawnionych do uzyskania stypendium, biorąc pod uwagę treść art. 18 ust 2 punkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Pomimo, iż w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały brak jest przywołania tego przepisu to wola Rady Gminy U. została ujawniona wprost w § 1 Regulaminu przyznawana i pozbawienia okresowych stypendiów sportowych nagród i wyróżnień dla osób fizycznych będących zawodnikami stanowiącego załącznik nr 1 do zaskarżonej uchwały. Z uzasadnienia skargi wynika ponadto, iż strona skarżąca uważa, że treść § 3 ust. 1 Regulaminu wprowadza nieznane w ustawie kryterium odnoszące się do przyszłych wyników sportowych stypendysty. W ocenie organu interpretacja ta jest błędną bowiem w zakwestionowanym unormowaniu wskazano wprost, że odnosi się ono do dotychczasowej działalności sportowca oraz już znanych planów startów. W uchwale nie zawarto żadnego unormowania mającego na celu weryfikowanie aktywności sportowej stypendysty w czasie pobierania stypendium. Ponadto w ocenie organu zbyt daleko idąca jest interpretacja pojęcia "stypendium" jako wynagrodzenia za osiągnięte wyniki sportowe. W ocenie organu, takim swoistym wynagrodzeniem może być nagroda albo wyróżnienie, natomiast stypendium sportowe to środki pieniężne przyznawane za wyniki, które mają umożliwić stypendyście dalsze kontynuowanie aktywności sportowej.

W ocenie organu za chybiony należy również uznać zarzut odnoszący się do § 5 ust. 1 Regulaminu, zgodnie z którym stypendium przyznawane jest w drodze umowy cywilno - prawnej. Przepisy ustawy o sporcie nie przewidują przyznawania stypendium w formie decyzji administracyjnej. W ocenie organu, gdyby taka była wola ustawodawcy wprost wskazałby na taką formę, otwierając tym samym drogę do weryfikacji decyzji w drodze odwołania do organu drugiej instancji - samorządowego kolegium odwoławczego. Należy przy tym podkreślić, iż udzielanie pomocy publicznej czy wsparcia publicznego wielokrotnie regulowane jest w drodze umowy. Taka forma ma m.in. zastosowanie w przypadku udzielania dotacji.

Odnosząc się do zarzutu nieprecyzyjnego określenia poszczególnych stypendiów oraz niedozwolonego subdelegowania kompetencji w zakresie ustalania wysokości danego stypendium na organ wykonawczy - wójta gminy, Rada Gminy U. wskazała, że nie podziela stanowiska wyrażonego w tym zakresie przez stronę skarżącą. Należy bowiem podkreślić, że wykonawcą uchwał rady gminy jest wójt gminy i w ramach tych kompetencji realizuje zawarte w uchwale upoważnienie. Nie bez znaczenia jest także to, że zgodnie z treścią zaskarżonej uchwały wnioski w sprawie przyznania stypendium rozpatruje właściwa, stała komisja rada gminy - proponująca wysokość stypendium jak i okres jego wypłacania.

Odnosząc się z kolei do zarzutu nieokreślenia rodzajów sportów mających znaczenia dla danej jednostki samorządu terytorialnego organ wskazał, że kryterium to - jako dalece ogólnikowe i nieostre - nie jest de facto możliwe do zrealizowania. Ustawodawca nie wskazał bowiem przesłanek, na podstawie których gmina miałaby określić rodzaj sportu mający dla niej znaczenie. W ocenie organu wszystkie dziedziny sportu, w których uczniowie i studenci mieszkańcy Gminy U. odnoszą sukcesy mają znaczenie dla gminy jako społeczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 punkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.), w tym w sprawach, w których rozpoznawane są skargi na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1541/12).

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, o jakiej mowa w art. 3 § 2 punkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.

Na wstępie wskazać trzeba, że skarga Prokuratora Rejonowego w S. wniesiona została na podstawie art. 8 w związku z art. 50 § 1 i art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego i nie musi wykazywać swej legitymacji do wniesienia skargi. W świetle art. 8 cytowanej ustawy prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o inicjacji i udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a słuszność tej decyzji nie podlega ocenie ze strony sądu administracyjnego.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w S. uczynił uchwałę Rady Gminy U. w sprawie zasad udzielania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień.

Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 2 oraz załącznika do uchwały określającego Regulamin przyznawania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, zarzucając, że przyjęte zapisy są sprzeczne z art. 31 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie.

Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd doszedł do przekonania, że przepisy Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały naruszają prawo w sposób istotny, co skutkować musi stwierdzeniem nieważności całej uchwały wraz z załącznikiem.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że możliwość udzielania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów oraz nagród i wyróżnień sportowcom uzyskującym wysokie osiągnięcia we współzawodnictwie sportowym przewiduje obecnie ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.").

Zgodnie z zawartą w art. 2 ust. 1 u.s. definicją, sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

Z kolei zgodnie z treścią art. 31 ustawy o sporcie:

1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe.

2. Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek.

3. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy.

Należy w tym miejscu wskazać, że przepis delegacyjny, o którym mowa znajduje się w Rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "Wspieranie sportu przez organy władzy publicznej". Działalność w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego (art. 27 u.s.) i może ono przybierać różne formy, począwszy od podjęcia uchwały w przedmiocie warunków i trybu finansowania tego zadania, o czym mowa a art. 27 ust. 2 u.s., poprzez przekazanie dotacji celowej z budżetu jednostki na finansowanie działalności klubu sportowego, na ustanawianiu i finansowaniu okresowych stypendiów sportowych dla osób fizycznych, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.s., trenerów zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe (art. 31 ust. 2 u.s.) kończąc. Przepisy rozdziału 6 ustawy o sporcie w art. 29 i nast. przewidują także zasady finansowania organizowania i uprawiania sportu przez organy centralne.

Zauważyć ponadto należy, że ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie zastąpiła ustawę z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej oraz ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym. W uzasadnieniu projektu ustawy (druk sejmowy nr VI.2313) wskazano między innymi na konieczność wspierania przez organy władzy publicznej sportu już istniejącego, a opierającego się na realizacji przez obywateli swojej wolności w uprawianiu sportu. Podnoszono ponadto, że równoległe istnienie dwóch ustaw regulujących sferę kultury fizycznej powoduje znaczne problemy interpretacyjne i utrudnia prawidłowe stosowanie obowiązujących przepisów. Ustawy te nie są także w pełni spójne. Co więcej, każda z tych ustaw zawiera liczne unormowania, w szczególności pojęcia i instytucje, które w praktyce przysparzają istotnych trudności interpretacyjnych. Celem wprowadzenia nowych przepisów miało być odstąpienie od ścisłej regulacji zasad uprawiania sportu na rzecz ograniczenia prawnej reglamentacji sportu do minimum. W projekcie ustawy odstąpiono również od zdefiniowania pojęć "kultura fizyczna", "współzawodnictwo sportowe", czy też "klub sportowy", "kadra narodowa" albo "zawodnik", wyjaśniając, że dotychczasowe definicje nie zawsze prawidłowo i kompleksowo opisywały rzeczywistość. Ponadto pojęcia te są powszechnie zrozumiałe, a jednocześnie trudno dostrzec potrzebę przyznania im innego, specjalnego znaczenia z perspektywy projektowanej ustawy. Pozostawienie wskazanych powyżej, kluczowych dla sportu pojęć bez ustawowych definicji spowoduje, że regulacja będzie bardziej elastyczna, a z perspektywy przeciętnego obywatela bardziej czytelna i naturalna. Jak wskazano - naczelnym celem projektu było przyjęcie jedynie regulacji niezbędnych do zapewnienia prawidłowego rozwoju sportu, a także służących zapewnieniu właściwych ram organizacyjnych tej sfery działalności człowieka. Innymi słowy celem ustawy jest regulacja prawna wyłącznie tych aspektów uprawiania sportu, które bezspornie i jednoznacznie wymagają dla prawidłowego funkcjonowania interwencji prawnej państwa.

Odpowiednikiem art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie w poprzednio obowiązującym stanie prawnym był art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym. Przepis ten przewidywał możliwość przyznania przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowania z budżetów tych jednostek, stypendiów sportowych dla zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym.

Zestawienie starej i nowej regulacji prawnej w tym zakresie wskazuje na istotne różnice. O ile bowiem w poprzednim stanie prawnym warunkiem przyznania stypendium sportowego było osiągnięcie wysokich wyników sportowych w krajowym lub międzynarodowym współzawodnictwie sportowym, o tyle art. 31 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy o sporcie przewiduje możliwość przyznania stypendium, nagrody lub wyróżnienia za osiągnięte wyniki sportowe, a w ust. 3 sformułowano jedynie dwa kryteria, które muszą zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu zasad oraz trybu przyznawania i pozbawiania, a także określenia rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień. Oznacza to, że ustawodawca odstąpił od premiowania wyłącznie tych osób, które osiągnęły wysokie wyniki w rywalizacji krajowej bądź międzynarodowej na rzecz premiowania rozwoju sportu w ogóle, co wpisuje się w zamierzony cel wprowadzenia ustawą o sporcie nowych regulacji, które z założenia mają sprzyjać popularyzacji wszelkich form aktywności fizycznej. Tym samym świadczenia, o których mowa w art. 31 ust. 1 u.s. mają mieć charakter motywacyjny przede wszystkim w obszarze popularyzacji sportu, tworzenia systemu zachęt do jego uprawiania i osiągania coraz lepszych wyników sportowych przez osoby fizyczne (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1228/16).

Należy mieć ponadto na względzie, że Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w art. 87 i art. 94 definiuje akty prawa miejscowego jako ustanowione przez organy samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, źródła prawa Rzeczypospolitej Polskiej powszechnie obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły, przy czym zasady i tryb wydawania aktów określa ustawa. Także ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g.") w art. 40 ust. 1 stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy wskazać, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP. Jest zatem aktem wykonawczym w stosunku do prawa ustawowego, na podstawie którego została wydana i nie może wykraczać poza zakres zawartego w tej ustawie upoważnienia ustawowego. Oczywistym jest bowiem, że przyznana organom jednostek samorządu terytorialnego samodzielność prawotwórcza nie oznacza autonomii.

Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., (sygn. akt SK 42/05; publ. OTK-A 2006/10/148) - odwołując się do prezentowanego w swoich wcześniejszych wyrokach stanowiska w kwestii znaczenia konstytucyjnej zasady określoności regulacji prawnych - stwierdził, że: "Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, wymóg ten wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Zasada określoności regulacji prawnych wymaga, aby przepisy prawne były formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny (zob. wyrok z 11 stycznia 2000 r., sygn. K. 7/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 2, s. 20). Każdy przepis prawny winien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego - dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów. Wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy oczekiwać mogą stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw tak, by ich treść była oczywista i pozwalała na wyegzekwowanie" (wyrok z dnia 21 marca 2001 r., sygn. K 24/00; publ. OTK ZU nr 3/2001, poz. 51, s. 312). Stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych jest naruszeniem Konstytucji."

Odwołując się do powyższego należy skonstatować, że przepisy prawa miejscowego stanowione na podstawie upoważnienia ustawowego muszą być sformułowane w sposób precyzyjny i czytelny. Adresat takiego przepisu powinien wiedzieć, w jaki sposób ma się zachować, bądź jakie uprawnienia na mocy tego przepisu mu przysługują. Z kolei organ stosujący przepis musi wiedzieć w jaki sposób go zinterpretować. Przepisy o niedookreślonej (niewystarczająco określonej) lub niezrozumiałej treści należy uznać za sprzeczne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą poprawnej legislacji (zob. w tej materii: wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt U 3/02; publ. OTK Z.U. 2002 / 7A / 95 oraz z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt K 38/04; publ.OTK Z.U. 2005 / 8A / 92).

W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie spełnia tak rozumianych wymogów poprawnej legislacji.

Z zawartego w art. 31 ustawy o sporcie upoważnienia ustawowego wynika, że ustawodawca pozostawił organowi samorządowemu swobodę w kwestii samego podjęcia uchwały w przedmiocie przyznania stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień oraz ich pozbawiania, jak również treści zawartych w takiej uchwale norm, jednak z koniecznością uwzględnienia dwóch kryteriów: znaczenia określonej dyscypliny sportu dla danej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągniętego wyniku sportowego.

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy jak i mając na uwadze treść zarzutów skargi należy w pierwszej kolejności wskazać, że w postanowieniach Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały w sposób nieprawidłowy ustanowiono warunki przyznawania wyżej wskazanych świadczeń. Treść zapisów zawartych w § 1 - 4 oraz § 10 - 12 Regulaminu dowodzi, że Rada Gminy U. dokonała nieprawidłowej wykładni przewidzianego w art. 31 ust. 3 ustawy kryterium "znaczenia danego sportu dla tej jednostki samorządowej".

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że regulując zasady ubiegania się o świadczenia w postaci stypendiów, nagród i wyróżnień Rada Gminy U. nie wskazała (chociażby w sposób pośredni) dyscyplin sportowych, których uprawianie uznane być mogło za mające znaczenie dla Gminy U., do czego zobowiązuje upoważnienie ustawowe z art. 31 ust. 3 ustawy, lecz posłużyła się sformułowaniami zrównującymi w istocie wszystkie dyscypliny sportowe. Rada określiła bowiem w sposób dalece ogólny, kto z osób fizycznych uprawiających sport może ubiegać się o wskazane powyżej świadczenia.

Sąd stoi na stanowisku, że uwzględnienie znaczenia danego sportu dla jednostki samorządu terytorialnego (a zatem kryterium stricte przedmiotowego) może przybrać różną formę i nie musi polegać jedynie na wskazaniu konkretnych dyscyplin sportowych. Rada uprawniona jest bowiem do wskazania w uchwale innych kryteriów, co pozwoli na ustalenie zakresu desygnatu pojęcia "dany sport".

Analizując zapisy zawarte w Regulaminie nie można jednakże ustalić jaki sport ma znaczenie dla Gminy U. Zasadnie podnosi zaś strona skarżąca, że niewątpliwą intencją ustawodawcy (zob. art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie) było powiązanie wysokości przyznawanego świadczenia ze znaczeniem danego sportu dla konkretnej jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd pragnie podkreślić, że jedynymi przewidzianymi przez ustawodawcę kryteriami, którymi organ powinien się kierować określając warunki przyznania stypendium są – stosownie do art. 31 ust. 3 u.s., znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy. Ustalając zatem zasady przyznania stypendium obowiązkiem organu jest przede wszystkim określenie dyscyplin sportu, które mają znaczenie dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Takimi dyscyplinami mogą być na przykład dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej, czy ponadlokalnej, cieszące się popularnością wśród mieszkańców, co z oczywistych względów wpisywałoby się w realizację zadania własnego, polegającego na tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi sportu (zob. art. 27 ust. 1 u.s.). Zaskarżona uchwała nie zawiera zapisów, z których po pierwsze wynikałoby jakie dyscypliny sportu uznano za mające znaczenie dla gminy, a po wtóre nie zawiera żadnego uzasadnienia dla tego wyboru. Lektura § 1 - 4 Regulaminu zdaje się wskazywać, że premiuje on dyscypliny, w których odbywa się współzawodnictwo na szczeblu ogólnopolskim, mistrzostw Europy i świata, przewidując jednocześnie świadczenia dla zawodników, którzy w tej rywalizacji bądź zakwalifikowali się do udziału w zawodach sportowych wysokiej rangi bądź zdobyli miejsca medalowe.

Tak ukonstytuowane warunki przyznania stypendium sportowego pozbawiają w sposób nieuprawniony i sprzeczny z art. 31 ust. 1 u.s., możliwości otrzymania stypendium zarówno osoby, które uprawiają dyscypliny sportu, w których nie odbywają się imprezy objęte określonym w § 2 Regulaminu katalogiem, jak również i te osoby, które takie dyscypliny sportu uprawiają na poziomie lokalnym i nie biorą udziału w rywalizacji na poziomie mistrzostw Polski, Europy i świata. Zapisy § 1 w zw. z § 2 ust. 1 – 2 i § 3 Regulaminu pozbawiają możliwości uzyskania świadczeń również osoby, które w danej rywalizacji nie osiągnęły miejsc medalowych. Z kolei zapisy zawarte w § 10 ust. 1 – 2 Regulaminu odnoszące się do nagród i wyróżnień nie precyzują w jakikolwiek sposób, co należy rozumieć przez "wysokie wyniki sportowe",

W ocenie Sądu kryterium osiągniętego wyniku sportowego nie może oznaczać wyłącznie miejsca medalowego, czy wysokiego miejsca w rywalizacji sportowej. Zawodnik, który osiągnął na przykład niższą lokatę w rywalizacji o charakterze ponadlokalnym, może bowiem okazać się najlepszym zawodnikiem w danej dyscyplinie sportu na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego.

Jako naruszające prawo z uwagi na przekroczenie upoważnienia ustawowego poczytywać należy regulacje dotyczące osób mogących być beneficjentami przyznawanych środków finansowych wynikające z § 1 Regulaminu. Wynika z nich, że stypendia, nagrody i wyróżnienia mogą być przyznawane uczniom i studentom osiągającym wysokie wyniki sportowe, stale zamieszkującym na terenie Gminy U., którzy są członkami klubów sportowych. Z § 3 ust. 1 Regulaminu odnoszącego się tylko do stypendium sportowego wynika z kolei, że zawodnik spełniający warunki określone w § 2 może otrzymać stypendium, jeżeli przebieg jego dotychczasowej działalności sportowej i plany startów i przygotowań wskazują na możliwość osiągania w przyszłości wysokich wyników we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w myśl art. 31 ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy stypendia sportowe, nagrody oraz wyróżnienia, o których mowa w tym przepisie adresowane są do wszystkich osób fizycznych. Co nadto istotne, ustawodawca nie uzależnia dopuszczalności przyznania świadczeń od statusu związanego z edukacją (uczeń, student) czy statusu zawodnika (amator, profesjonalny zawodnik sportowy, zrzeszony w klubie bądź niezrzeszony), względnie od nienagannej postawy etycznej i moralnej. Zasadnie podnosi zatem strona skarżąca, że unormowania w tym zakresie powodują nierówne traktowanie zawodników zrzeszonych w klubach i niezrzeszonych w klubach, a także tych którzy są studentami i tych, którzy nie pobierają nauk na uczelni wyższej. Uprzywilejowani pozostają bowiem w tej sytuacji uczniowie i studenci, którzy są jednocześnie członkami klubów sportowych. Należy zgodzić się ze skarżącym, że postanowienie, o jakim mowa w § 1 uchwały – dotyczące przynależności do klubu sportowego - jest wymogiem, którego ustawa nie przewiduje, a które bezpodstawnie zawęża krąg osób uprawnionych do uzyskania stypendium. Takie unormowanie jest ponadto sprzeczne z wyrażoną w art. 7 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 u.s.g. zasadą, że zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców. Członkami wspólnoty są z mocy prawa mieszkańcy gminy i gmina nie może ich bezpodstawnie różnicować z uwagi na kwestię przynależności do klubu. W związku z tym rada gminy nie może zawężać ustawowego katalogu podmiotów upoważnionych do otrzymania stypendiów sportowych wyłącznie do osób fizycznych (uczniów i studentów), które są członkami klubów sportowych.

Należy uznać, że niezasadny jest wyrażony w odpowiedzi na skargę pogląd organu jakoby był on władny do takiego sprecyzowania kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczeń, biorąc pod uwagę treść art. 18 ust 2 punkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Pomijając odrębny zakres przedmiotowy (stypendia dla uczniów i studentów zamiast stypendia sportowe) wskazać należy, że art. 18 ust. 2 u.s.g. trzeba odczytywać w związku z zamkniętym katalogiem zamieszczonym w art. 40 ust. 2 wymienionej ustawy. Łączne odczytanie tych przepisów prowadzi do wniosku, że dopiero przepis w ustawie szczególnej (a zatem w realiach rozpatrywanego przypadku – zapis zawarty w ustawie o sporcie) może być podstawą prawną dla podjęcia przez radę gminy określonej uchwały, w tym wypadku uchwały w sprawie szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień dla osób fizycznych (zob. w tej materii: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 178/09).

W związku z wadliwością zapisu zawartego w § 1 Regulaminu za wadliwy uznać należy zapis zawarty w § 9 ust. 1 punkt 6 Regulaminu, który to przepis określa jeden z przypadków uzasadniających pozbawienie przyznanego stypendium. Należy w tym miejscu zauważyć, że używanie w treści uchwały pojęć nieostrych i ocennych (zob. § 9 ust. 1 punkt 7) nie może być uznane za zgodne z prawem w sytuacji, gdy w danym akcie prawnym nie określono kryteriów pozwalających na stwierdzenie, co w danym przypadku może zostać uznane za "[...] naganne lub niegodne zachowanie, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub ogólnie przyjętymi obyczajami [...]".

Podzielić należy również pogląd Prokuratora Rejonowego w S. co do wadliwości zapisu zawartego w § 3 ust. 1 Regulaminu, który wprowadza kolejne nieznane w ustawie kryterium odnoszące się do przyszłych wyników sportowych stypendysty. Ze spornego zapisu wynika bowiem, że zawodnik spełniający warunki określone w § 2 może otrzymać stypendium, jeżeli przebieg jego dotychczasowej działalności sportowej i plany startów i przygotowań wskazują na możliwość osiągania w przyszłości wysokich wyników we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym. Należy w związku z tym wskazać, że ustawa o sporcie w art. 31 posługuje się wyrażeniem "osiągnięty wynik sportowy". Przy określeniu warunków przyznania danego świadczenia należy zatem uwzględniać dotychczasowe dokonania sportowe danej osoby fizycznej a nie potencjalną, przyszłą możliwość osiągnięcia wysokiego wyniku sportowego. Argument ten jest tym bardziej zasadny, jeżeli ma się na uwadze fakt, że uchwała nie zawiera zapisów pozwalających określić kryteria, w oparciu o które przedmiotowa ocena ma być dokonywana. Tym samym trudno jest uznać za prawidłowe uzależnienie przyznania stypendium sportowego od zdarzeń przyszłych i nieokreślonych.

Za sprzeczną z prawem należy także uznać regulację zawartą w § 4 ust. 2 zdanie drugie Regulaminu, który stanowi, iż do wniosku o przyznanie stypendium należy dołączyć m.in. plan startów i przygotowań zawodnika. Ustanowienie przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego w uchwale jako warunku przyznania stypendium obowiązku dołączenia do wniosku o stypendium planu startu i przygotowań zawodnika (a zatem dokumentacji dotyczącej zamierzeń przyszłych), jest niezgodne z prawem. Warunek ten nie mieści się w pojęciu zasad i trybu przyznawania stypendium w kontekście osiągniętego wyniku sportowego, zwłaszcza jeżeli pojęcie "zasad" utożsamia się z podstawowymi warunkami, normami postępowania, a "tryb" z ustalonym porządkiem, zwyczajem załatwiania określonych spraw, względnie metodą postępowania.

W ocenie Sądu wskazane powyżej zapisy ograniczające możliwość ubiegania się o stypendium sportowe osobom, które nie wypełniają warunków wynikających ze spornych zapisów Regulaminu zostały przyjęte z przekroczeniem delegacji ustawowej. Kwestionowane zapisy naruszają ponadto art. 94 Konstytucji RP oraz godzą w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa i prawo do równego traktowania przez władze publiczne, określone w art. 32 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP.

Sprzeczne z prawem jest także dokonane w treści § 4 ust. 1 Regulaminu zawężenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie stypendium. Na gruncie ustawy o sporcie brak jest bowiem podstaw do takiego rozwiązania, a przyjęte w załączniku do uchwały rozwiązanie (dające możliwość złożenia wniosku jedynie przez klub sportowy, którego dany zawodnik jest członkiem) w sposób oczywisty pomija samych zainteresowanych. Uchwała podjęta przez jednostkę samorządu terytorialnego w przedmiocie stypendium za osiągnięcia sportowe powinna zawierać takie treści, aby każdy był w stanie określić na jej podstawie, czy jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia i na jakich warunkach. W sytuacji przeciwnej - co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku – zakwestionowaną regulację uznać należy za wadliwą.

Zastrzeżenia budzą również § 5 ust. 3 oraz § 13 ust. 1 – 2 Regulaminu określające wysokość świadczeń. W ocenie Sądu określenie wysokości świadczeń przyznawanych na podstawie uchwały wydanej w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie może nastąpić poprzez wskazanie konkretnej kwoty, bądź poprzez wprowadzenie tzw. "widełek" od - do, z jednoczesnym wskazaniem precyzyjnych kryteriów indywidualizacji świadczenia. W zaskarżonej uchwale nie wskazano w pełni precyzyjnych kryteriów indywidualizacji, co w skrajnych przypadkach może oznaczać nieprzyznanie świadczenia zawodnikowi, który spełnia kryteria do jego uzyskania. Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że z zapisów zawartych w § 6 ust. 2 i ust. 3 oraz § 14 ust. 2 Regulaminu wynika, że przyznanie stypendium, nagrody i wyróżnienia jak i określenie wysokości tych świadczeń zostały w istocie pozostawione uznaniu Wójta Gminy U. Regulamin w § 6 ust. 2 zdanie trzecie oraz § 6 ust. 3 stanowi, że opinia i wniosek komisji rady gminy co do proponowanej wysokości stypendium i okresu jego wypłacania nie są dla wójta wiążące. Z kolei z zapisu zawartego w § 14 ust. 2 Regulaminu wynika, że przyznanie nagrody lub wyróżnienia następuje po zasięgnięciu opinii właściwej merytorycznie komisji rady gminy. Wynika z powyższego, że jedynie od wójta zależy kiedy, komu i w jakiej wysokości można przyznać wskazane powyżej świadczenia. Przyjęta w Regulaminie konstrukcja stanowi zatem nieupoważnioną ustawowo subdelegację kompetencji, co jest naruszeniem upoważnienia określonego w art. 31 ustawy o sporcie. Ponadto zapisy zawarte w § 10 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu wprowadzające determinant w postaci "wysokich wyników sportowych" w odniesieniu do nagród i wyróżnień nie precyzują w jakikolwiek sposób - jak to już wcześniej wspomniano - co należy rozumieć przez "wysokie wyniki". Stanowisko strony skarżącej wyrażone w powyższej kwestii zasługiwało zatem na aprobatę.

Sąd podzielił ponadto stanowisko strony skarżącej, że za sprzeczne z prawem należy uznać przyjęte w § 5 Regulaminu rozwiązanie, że stypendia przyznaje się w drodze umowy cywilno-prawnej. Sąd pragnie podkreślić, że przyznanie stypendium sportowego wiąże się nie tylko z otrzymywaniem gratyfikacji finansowej przez określony czas, ale również rodzi skutki w sferze uprawnień beneficjenta tego świadczenia w zakresie ubezpieczenia społecznego, co wynika wprost z art. 33 ust. 1 ustawy o sporcie, który stanowi, że osoby pobierające stypendia sportowe, o których mowa w art. 5, art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1, są stypendystami sportowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, a okres ich pobierania zalicza się do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze oraz art. 6 ust. 1 punkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmiotowe zapisy przesądzają w ocenie Sądu, że rozpoznanie wniosku o przyznanie stypendium jak również pozbawienie osoby fizycznej stypendium, stanowi indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, która powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Zauważyć należy, że art. 31 u.s. mówi zarówno o ustanawianiu, jak i o przyznawaniu stypendiów. Sąd wskazuje przy tym na stanowisko przedstawione w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2014 r. (sygn. akt III SA/Wr 628/14). W orzeczeniu tym - z odwołaniem się do treści art. 31 u.s. - przyjęto, że czym innym jest ustanowienie zasad, trybu, określenie wysokości oraz rodzajów nagród, wyróżnień oraz stypendiów, (...), a czym innym jest przyznawanie tego rodzaju świadczeń w konkretnym przypadku. W treści obu przepisów jest przecież mowa nie tylko o "ustanawianiu", lecz i o trybie "przyznawania" nagród, wyróżnień oraz stypendiów. Brak zatem przeszkód prawnych by uchwała w omawianej materii mogła przekazać kompetencję organowi wykonawczemu, to znaczy burmistrzowi, wójtowi, prezydentowi miasta, staroście czy marszałkowi województwa w kwestii zdecydowania - na zasadach określonych uchwałą - o przyznaniu tychże świadczeń konkretnym osobom za dane osiągnięcia. Pojęcia "ustanawiać" i "przyznawać" nie są bowiem tożsame. Termin "ustanowić - ustanawiać" to uczynić coś obowiązującym urzędowo, oficjalnie, powierzyć komuś jakieś stanowisko lub jakąś funkcję. Z kolei wyraz "przyznać - przyznawać" to zdecydować o przyznaniu komuś czegoś." Pogląd powyższy Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela wskazując jednocześnie, że umowa cywilnoprawna może określać techniczne elementy wykonania decyzji wydanej przez organ wykonawczy.

Reasumując należy wskazać, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza obowiązujący porządek prawny. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.

Sąd wskazuje, że zarówno przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, będące wynikiem wadliwej wykładni, jak i naruszenie wynikającego z zasady demokratycznego państwa prawnego nakazu przestrzegania przez prawodawcę zasad poprawnej legislacji, stanowią istotne naruszenia prawa. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, iż kontrolowana uchwała jest wadliwa i pod względem przedmiotowym (brak precyzyjnego określenia sportu mającego znaczenie dla gminy, nieprawidłowe określenie wysokości stypendium) i podmiotowym (część wadliwie określonych warunków przyznania stypendium, nieuprawnione zmodyfikowanie ustawowego kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania stypendiów), co rzutuje na całość jej uregulowań.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wskazane naruszenia prawa uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały wraz z załącznikiem w całości, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bez zakwestionowanych zapisów, w szczególności tych odnoszących się do przesłanek przyznawania stypendiów oraz ich wysokości, uchwała byłaby w praktyce aktem ułomnym i nie mogłaby być wykonywana.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).