Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 41/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 129 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity
article: art. 35 ust. 1 - 3
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi A. K. i L. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 9b, art. 129 ust. 5 pkt 3 oraz 128 ust. 4 w zw. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.; dalej: "u.g.n."), odmówił ustalenia na rzecz L. K. i A. K. odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości stanowiącej własność J. K., położonej przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), w związku z posadowieniem na tej nieruchomości kanalizacji deszczowej ( 1000.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że S. K. w dniu [...] r., działając jako pełnomocnik A. K. i L. K., złożył do Prezydenta Miasta K. wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości położonej w K. - działki nr [...] (obręb [...]), z powodu posadowienia na tej nieruchomości zewnętrznej linii podziemnej Kd ( 1000, odcinek prostopadły do ul. [...].

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że w okresie od [...] r. do [...] r. zostały wykonane przez "[...]", na zlecenie Zakładu [...], prace określone w protokole ostatecznego odbioru robót i przekazania do użytkowania dot. robót niekubaturowych z dnia [...] r. jako "Kanalizacja deszczowa i sanitarna" pod adresem K., ul. [...] - [...]. W protokole podano rodzaj i ilość wykonanych robót: kanalizacja sanitarna ( 250 - 183 mb, ( 300 - 19 mb, ( 400 - 157 mb, ( 600 - 228 mb, ( 800 - 171 mb, ( 1000 - 315 mb oraz wylot kanału deszczowego do rzeki. W dniu [...] r. obiekt został przyjęty do użytkowania przez Państwowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w K., co zostało w wymienionym protokole potwierdzone. Kanalizacja deszczowa ( 1000 została posadowiona między innymi w granicach obecnej działki nr [...] w obrębie [...] i w granicach tej działki przebiega prostopadle do ul. [...]

Dalej wyjaśniono, że J. K. zmarła w dniu [...] r., a spadek po niej łącznie z udziałem w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy odziedziczył mąż S. K. oraz synowie L. K. i S. K., każdy po [...] części. Mąż J. K. - S. K. zmarł w dniu [...] r., a spadek po nim na podstawie ustawy łącznie z udziałem w gospodarstwie rolnym odziedziczyli po [...] części synowie - L. K. i S. K.. S. K. umową darowizny z dnia [...] r. (akt notarialny rep. A [...] r.) darował swojej córce A. K. udział [...] części w prawie własności niezabudowanej nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 2.5198 ha, położonych w K. przy ul. [...] i ul. [...]. Na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu [...] r. w sprawie sygn. akt [...], w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości, A. K. nabyła na wyłączną własność działkę nr [...] o pow. 1.2083 ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...]

W wyniku prowadzonego postępowania ustalono również, że brak jest dowodów potwierdzających na jakiej podstawie doszło do zajęcia gruntu J. K. pod inwestycję posadowienia kanalizacji deszczowej ( 1000 w granicach obecnej działki nr [...]. Pismem z dnia [...] r. Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w K. poinformował, że w rejestrach pozwoleń na budowę "budownictwo państwowe i z lat 1961 -1965" oraz "budownictwo państwowe i spółdzielcze na terenie m. K. z lat 1965-1979" nie odnaleziono zapisów o udzielonym pozwoleniu na budowę kanalizacji deszczowej i sanitarnej na nieruchomości położonej przy ul. [...] (działka nr [...] obręb [...]). Także w zasobach archiwalnych Urzędu Miasta K. oraz Archiwum Państwowego w K. nie odnaleziono dokumentacji dotyczącej budowy kanalizacji deszczowej w latach 1974-1975, w tym dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia częściowego gruntu na taki właśnie cel inwestycyjny.

Tymczasem odszkodowanie w trybie administracyjnoprawnym może być ustalone wyłącznie za nieruchomość, która została wywłaszczona aktem administracyjnym lub innym z nim zrównanym oraz o powierzchni tam wskazanej, o ile nie nastąpiło to już w tym akcie. Organy administracyjne nie mogą natomiast ponownie orzekać o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, które zostało już ustalone lub za nieruchomość, która została zajęta w całości lub w części przez podmiot publicznoprawny poza procedurą wywłaszczenia (mają wówczas zastosowanie odpowiednie regulacje cywilnoprawne). W takich przypadkach stosunki między inwestorem, jako posiadaczem nieruchomości, a właścicielem kształtują się według zasad określonych w art. 224-231 Kodeksu cywilnego.

W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta K. ustalił, iż w obrocie prawnym nie występuje decyzja wydana na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958 r., ani inny dokument poświadczający, iż w sposób władczy, tj. z woli organu administracji państwowej, doszło do ograniczenia prawa własności działki nr [...]. Zajęcie nieruchomości nastąpiło tu poza procedurą wywłaszczenia. Gdyby taki tytuł do dysponowania gruntem istniał, zapewne nie doszłoby do uznania przez Miasto K. roszczenia aktualnej właścicielki działki A. K. o zapłatę na jej rzecz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie na podstawie art. 225 w zw. z art. 224 § 2 Kodeksu cywilnego. Tymczasem Miasto K. zapłaciło wnioskodawczyni na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...], kwotę [...]zł wraz z odsetkami tytułem bezumownego korzystania z nieruchomości - działki nr [...] w zakresie infrastruktury kanalizacji deszczowej ( 1000. Podsumowując, z uwagi na brak decyzji wywłaszczeniowej, nie jest możliwe przyznanie wnioskodawcom odrębną decyzją wydawaną na mocy art. 129 ust. 5 pkt 3 oraz 128 ust. 4 w zw. art. 124 ust. 1 u.g.n. żądanego odszkodowania.

W odwołaniu z dnia [...] r. (uzupełnionym pismami z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r.) do Wojewody, A. K. i L. K. podnieśli, że organ nie ustalił winnych nie wydania decyzji na mocy art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 marca 1958, a sporna kanalizacja powstała w warunkach samowoli budowlanej. Zdaniem odwołujących brak decyzji wywłaszczeniowej nie może być podstawą odmowy przyznania odszkodowania.

Odwołujący wyjaśnili, że wyrok w sprawie [...] dotyczy wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres 10 lat wstecz licząc od daty złożenia wniosku wraz z odsetkami. Odwołujący wnioskowali również o odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, jednakże sędzia wskazał, że wniosek w tej sprawie powinien zostać skierowany do Urzędu Miasta K..

Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązujące przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i ich odpowiedniki sprzed 1 stycznia 1998 r., w odniesieniu do wywłaszczenia polegającego na ograniczeniu prawa rzeczowego wskutek posadowienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych, przewidują prawo do odszkodowania ustalanego na drodze administracyjnej tylko wtedy, gdy doszło do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. i jego odpowiedników obowiązujących przed 1 stycznia 1998 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnego aktu prawnego, na podstawie którego doszło do wywłaszczenia. Brak w sprawie zarówno aktu generalnego i abstrakcyjnego, jak i aktu indywidualnego i konkretnego w postaci decyzji administracyjnej, wobec czego brak jest materialnoprawnych podstaw do ustalenia odszkodowania w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że bezprawność posadowienia na działce nr [...] kanalizacji deszczowej ( 1000 nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Rozpatrzenie sprawy administracyjnej o ustalenie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, wynikające z samego tylko faktu pobudowania urządzeń przesyłowych, mającej ze względu na majątkowy przedmiot roszczenia charakter sprawy cywilnej, należy do kognicji organów administracji publicznej tylko wtedy, gdy doszło kiedykolwiek do tzw. "małego wywłaszczenia" w rozumieniu art. 124 ust. 1 u.g.n. i jego odpowiedników obowiązujących przed 1 stycznia 1998 r., jak i nie ustalono z tego tytułu słusznego odszkodowania. Normy materialnoprawne regulujące kwestię wzajemnych roszczeń majątkowych pomiędzy właścicielem nieruchomości, a właścicielem urządzeń przesyłowych posadowionych bez tytułu prawnego na nieruchomości, a zatem np. bez stosownej decyzji administracyjnej, zakodowane są m.in. w przepisach działu V tytułu I księgi drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.), a także w przepisach rozdziału III działu III tytułu III księgi drugiej kodeksu cywilnego.

W skardze z dnia [...] r. (uzupełnionej pismami z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, A. K. i L. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., jak również art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

W uzasadnieniu skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu.

Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że istnieją decyzje wywłaszczeniowe Prezydium Wojewódzkiej Rady [...] w P. o nr [...] i [...], które pozyskiwały tereny pod budowę zakładu odtworzeniowego [...] i pod budowę drogi powiatowej (obecnie ul. [...]), która była także drogą dojazdową do zakładu odtworzeniowego [...]. Kolektor Kd(1000 stanowi integralną część składową tej drogi (stanowi jej wyposażenie techniczne), wywłaszczonej na podstawie decyzji [...] Decyzja ta jest więc niekompletna, jednakże właściciele nieruchomości nie powinni ponosić z tego tytułu szkody.

Skarżący wskazali również, że postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w K. ustanowił służebność przesyłu sieci kanalizacji deszczowej o średnicy 1000 mm na działce [...], jednakże odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości może zostać uzyskane wyłącznie w postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżących S. K. złożył do akt pismo z Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] r. oraz kserokopię protokołu ostatecznego odbioru robót z dnia [...] r.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik z urzędu L. K. podtrzymał wnioski i twierdzenia skargi z dnia [...] r., a także pism ją uzupełniających. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 129 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu nie należy się odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na fakt, że w stosunku do tej nieruchomości nie wydano decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości lub innej o podobnym charakterze w sytuacji, gdy warunkiem zastosowania tego przepisu nie jest okoliczność, aby stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany istniał w dacie wejścia w życie tej ustawy.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik L. K. wniósł i wywiódł jak w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podkreślił, że brak decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości nie stoi na przeszkodzie, aby ustalić odszkodowanie w drodze administracyjnej.

Pełnomocnik skarżącej A. K. S. K. wniósł i wywiódł jak w skardze. Podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem z dnia 1 sierpnia 2019 r., którym zmieniono rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, urządzenia odwadniające i odprowadzające wodę są elementem drogi, a w związku z tym przedmiotowa instalacja jest składową drogi – ul. [...] w K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Oś sporu koncentruje się wokół zagadnienia, czy organ administracji publicznej ma prawo ustalić odszkodowanie w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w sytuacji, gdy część nieruchomości została zajęta pod budowę urządzeń przesyłowych przez podmiot publicznoprawny poza procedurą wywłaszczenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew stanowisku wyrażonym przez pełnomocnika L. K. w piśmie z dnia [...] r., organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uznały, że warunkiem zastosowania przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jest okoliczność, by stan faktyczny, do którego przepis ten miałby być zastosowany, zaistniał dopiero po dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wręcz przeciwnie, w zaskarżonej decyzji Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazał, że dopuszcza się możliwość wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa pod rządami ustaw wywłaszczeniowych wcześniejszych niż u.g.n. (s. 3 zaskarżonej decyzji).

Przechodząc do meritum wskazać należy, że stosownie do art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że celem przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jest umożliwienie otrzymania odszkodowania w przypadku pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, gdy obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Znaczące jest zatem, czy przepisy, na podstawie których doszło do przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, przewidywały czy nie przewidywały odszkodowania lub wprost stwierdzały bezpłatność przejęcia nieruchomości.

Okolicznością istotną w sprawie jest więc, czy pozbawienie poprzednika prawnego skarżących praw do spornej część nieruchomości nastąpiło w formie władczej, na określonej podstawie prawnej, czy jedynie na skutek faktycznego przejęcia. Zdaniem Sądu tylko bowiem w przypadku, gdy do pozbawienia prawa do nieruchomości doszło w formie władczej, na określonej podstawie prawnej (co, oczywiście, nie oznacza, że zawsze w sposób w pełni z nią zgodny) - choćby nawet przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może wydać odrębną decyzję o odszkodowaniu zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. W przeciwnym razie do ustalenia ewentualnego odszkodowania właściwym będzie, na zasadach ogólnych, sąd powszechny. Tylko bowiem pozbawienie praw do nieruchomości, które nastąpiło w drodze jej legalnego odebrania - czy to na podstawie decyzji administracyjnej, czy z mocy prawa - może być objęte dyspozycją przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Wynika to już z samej istoty "odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" (taki tytuł nosi rozdział 5 w dziale III u.g.n., obejmujący m.in. art. 129), które stanowi jedną z postaci odpowiedzialności odszkodowawczej za legalne działania administracji (por. J. Parchomiuk, Odpowiedzialność odszkodowawcza za legalne działania administracji publicznej, Warszawa 2007, passim) (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 250/18 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, odszkodowanie w trybie administracyjnoprawnym może być ustalone wyłącznie za nieruchomość, która została wywłaszczona aktem administracyjnym, lub innym z nim zrównanym oraz o powierzchni tam wskazanej, o ile nie nastąpiło to już w tym akcie. Organy administracyjne nie mogą natomiast orzekać o odszkodowaniu za nieruchomość, która została zajęta w całości lub w części przez podmiot publicznoprawny poza procedurą wywłaszczenia. Wówczas mają zastosowanie odpowiednie regulacje cywilnoprawne (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 908/16).

Wyjaśnić więc należy, że w okresie, w którym była wykonywana kanalizacja deszczowa i sanitarna w K. przy ul. [...] na zlecenie Zakładu [...] (tj. w okresie od [...] r. do dnia [...] r.) obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94). Na mocy art. 35 ust. 1 i 2 tej ustawy, organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły – za zezwoleniem prezydium powiatowej rady narodowej – zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach, zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową, ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji, a także inne podziemne lub nadziemne urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Osobom upoważnionym przez właściwy organ, instytucję lub przedsiębiorstwo państwowe przysługiwało prawo dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonywania czynności związanych z ich konserwacją. Zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy, na żądanie właścicieli nieruchomości prezydium powiatowej rady narodowej właściwej ze względu na położenie nieruchomości orzekało o odszkodowaniu za straty wynikłe z działań przewidzianych w art. 35 ust. 1 i 2. Odszkodowanie za straty w zasiewach, uprawach i plonach winno być ustalone i wypłacone w przeciągu 30 dni od powstania strat. Właścicielom nie przysługiwało odszkodowanie, jeżeli pomimo ograniczenia nie ponieśli szkody (art. 36 ust. 2 i 3 ustawy).

Z powyższego wynika, że legalna budowa kanalizacji deszczowej ( 1000 wymagała uzyskania zezwolenia prezydium powiatowej rady narodowej. Tymczasem w toku postępowania przeprowadzonego w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organom nie udało się odnaleźć dokumentacji dotyczącej budowy kanalizacji deszczowej w latach 1974-1975, w tym dokumentacji dotyczącej częściowego wywłaszczenia gruntu na ten cel inwestycyjny. Sami skarżący we wniosku wszczynającym postępowanie wskazali, że sporna inwestycja została zrealizowana na zasadzie samowoli budowlanej bez tytułu prawnego. W toku postępowania również podkreślali, iż do odebrania spornej części nieruchomości doszło na skutek faktycznych, bezprawnych i samowolnych działań wykonawców kanalizacji deszczowej ( 1000. Prawdziwość tych twierdzeń nie została w toku postępowania podważona. Przede wszystkim zaś nie zostało wykazane, aby do pozbawienia praw do nieruchomości doszło na określonej podstawie prawnej, czyli wskutek legalnych działań organów władzy publicznej.

Z tych względów Sąd podziela stanowisko organów, że w zakresie żądania ustalenia i wypłaty odszkodowania za faktycznie przejętą część nieruchomości, nieobjętej decyzją wywłaszczeniową, skarżącym przysługuje droga postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, nie zaś droga administracyjna.

Odnosząc się do treści skargi i pism ją uzupełniających wskazać należy, że na etapie postępowania sądowego skarżący podnieśli, iż sporna nieruchomość winna zostać ujęta w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] r. o wywłaszczeniu nieruchomości pod przebudowę ul. [...] od skrzyżowania z ul. [...] do ul. [...] w K., przewidzianą w planie inwestycyjno-gospodarczym na rok 1972 r. Strona skarżąca uznała, że wskazana decyzja jest niekompletna, co powinno doprowadzić do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W kontekście powyższego w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że na mocy wskazanej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] r., nr [...], doszło do wywłaszczenia m. in. działki nr [...] o pow. 2462 m2 z nieruchomości o pow. 3.5024 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącą własność J. K., za odszkodowaniem w wysokości [...] zł (k. 77 – 82 akt sąd.).

Jak przy tym wynika z zapisów księgi wieczystej nr [...] prowadzonej ówcześnie przez Sąd Grodzki w K., nieruchomość stanowiąca własność J. K. początkowo stanowiła parcelę [...] o powierzchni 35024 m2, położoną przy [...] nr [...]. Po odłączeniu działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 4249 m2 na mocy decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] r., we wskazanej księdze wieczystej pozostała działka nr [...] o powierzchni 30775 m2, położona przy [...] 12. Następnie na mocy decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] r. odłączono od niej działkę nr [...] o powierzchni 2462 m2, wobec czego powierzchnia działki [...] wynosiła 28313 m2. Z księgi tej odłączono następnie do księgi wieczystej o nr [...] działkę o obszarze 3115 m2, "na podstawie sprzedaży w trybie ustawy z dnia 12.III.58 r., nr. rep. A. [...]" (chodzi najpewniej o umowę wskazaną w art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – uw. Sądu). Ostatecznie więc pozostała działka nr [...] o powierzchni 25 198 m2. Na skutek sprostowania oznaczenia działu I księgi dokonanego w dniu [...] r., wskazana powierzchnia oznaczona jako działka [...] została oznaczona jako działka [...] i działka [...] o łącznej powierzchni 25 198 m2. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów w 2008 r. nastąpił przyrost powierzchni o 398 m2. W 2009 r. dla działki [...] założono nową księgę wieczystą nr [...]

Wobec przytoczonych powyżej zapisów decyzji z dnia [...] r. zestawionych z zapisami księgi wieczystej nr [...] uznać należało, że pozostająca w obrocie prawnym decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] r. nie obejmowała swoimi skutkami prawnorzeczowymi działki nr [...]. W konsekwencji, nie mogła stanowić podstawy do wypłaty odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości – działki nr [...] (obręb [...]) w K. w związku z posadowieniem na tej nieruchomości kanalizacji deszczowej na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Co przy tym istotne, podnoszona w skardze argumentacja dotycząca stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji nie mogła zostać uwzględniona. Zarówno bowiem organy administracyjne jak i Sąd nie miały instrumentów do tego, by w oparciu o podniesione w skardze okoliczności, zgodnie z życzeniem strony skarżącej, dokonać ad hoc stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji wywłaszczeniowej z 1972 r., bez przeprowadzenia w tym zakresie odrębnego postępowania w trybie nadzwyczajnym. Takie działanie byłoby niedopuszczalne, bowiem wykraczałoby poza ramy tego postępowania, którego przedmiot stanowi żądanie ustalenia odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości położonej przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), w związku z posadowieniem na tej nieruchomości kanalizacji deszczowej ( 1000. Kwestia różnicy powierzchni pomiędzy tą, która została wywłaszczona i za którą przyznano odszkodowanie, a faktyczną powierzchnią nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa nie mogą być weryfikowane w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 908/16).

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący powołali się również na decyzję wywłaszczeniową Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o nr [...], pozyskującą tereny pod budowę zakładu odtworzeniowego [...]. Co prawda skarżący nie przedłożyli jej do akt sądowych wraz z drugą z wymienionych decyzji, to w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia strony 1 wskazanej decyzji (nr decyzji jest niewidoczny). Z jej treści wynika, że została ona wydana na wniosek Zakładów Przemysłu Dziewiarskiego [...] w K. z dnia [...] r. i na jej podstawie wywłaszczono za odszkodowaniem m. in. działki nr [...] o pow. 899 m2 i [...] o pow. 3350 m2, łącznie o pow. 4249 m2, z nieruchomości o pow. 3.5024 ha zapisane w księdze wieczystej nr [...], stanowiące własność J. K. (k. nienumerowana akt adm. organu I instancji). Również więc i ta decyzja, z uwagi na brak objęcia swoimi skutkami prawnorzeczowymi działki nr [...], nie mogła stanowić podstawy do wypłaty odszkodowania za obniżenie wartości tej nieruchomości w związku z posadowieniem kanalizacji deszczowej ( 1000 na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.