Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1165/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-03-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008r na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2008r. skarżąca H. G. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody w K. z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Skarżąca domaga się ustanowienia radcy prawnego z urzędu z uwagi na niskie dochody, duże koszty utrzymania, zły stan zdrowia i koszty związane z leczeniem. Dodaje, iż jest osobą samotnie utrzymującą bezrobotnego syna. Dom, w którym mieszka jest już stary i wymaga całkowitego remontu.

Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z synem, który jest osobą bezrobotną, nie otrzymującą żadnych świadczeń. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej jest wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości 1 308,00 zł.

Z oświadczenia skarżącej znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada ona dom o pow. 90 m2 oraz działkę o pow. 0,38 ha. Skarżąca nie wykazuje natomiast faktu posiadania cennych ruchomości ani oszczędności.

Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów poświadczających jej wydatki na leczenie czy też utrzymanie.

Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów czy ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów na pokrycie kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.

Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym przyznanie skarżącej radcy prawnego z urzędu.

Regulacje cyt. ustawy w zakresie przyznania prawa pomocy nie uzależniają przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. Sąd rozpatrując wniosek bierze pod uwagę jedynie sytuację materialno – bytową ubiegającego się o pomoc w takiej formie. W przedmiotowej sprawie skarżąca została już całkowicie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2008r. Po analizie dokumentów, nie można uznać, iż skarżąca nie posiada jakichkolwiek dochodów uniemożliwiających poniesienia kosztów ustanowienia ew. kwalifikowanego pełnomocnika, która to przesłanka uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca otrzymuje bowiem stałe wynagrodzenie rzędu 1300,00 zł, posiada także majątek, który w przypadku, gdy jego właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych może posłużyć jako ew. zabezpieczenie kredytu czy pożyczki. W tym miejscu orzekający pragnie również dodać, iż stosownie do art. 134 § 1 cyt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie zbada sprawę, bez względu na fachowość, styl i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadającą wykształcenia prawniczego. Z uwagi zatem na regulacje zawarte w art. 134, a także art. 140 cyt. ustawy – nie mają uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego pomocnika, nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się przed sądem postępowaniu.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżąca do takich osób nie należy. Dlatego przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym pełne zwolnienie od kosztów sądowych postanowieniem WSA z dnia 30 stycznia 2008r., przy jednoczesnej odmowie ustanowienia dla niej kwalifikowanego pełnomocnika, którego udział na tym etapie postępowania jest nieobowiązkowy, należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1, art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).