Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1079/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 4 ust. 1 pkt 4, § 8 ust. 1, § 20 i § 21
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 37a ust. 1 i art. 37c pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 50a i art. 51
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 24 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1596/13 w sprawie ze skargi H. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1596/13 uchylił zaskarżoną przez H.T. (zwaną dalej: skarżącą) decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie w pomniejszonej wysokości oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2009 deklarując do płatności działkę rolną A nr ewidencyjny [...] o pow. 2,13 ha. Wniosek dotyczył: wsparcia na zalesianie (1 rok), premii pielęgnacyjnej (5 lat) i premii zalesieniowej (20 lat). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z [...] marca 2010 r. przyznał skarżącej wnioskowaną pomoc na zalesianie. Skarżąca 10 kwietnia 2012 r. złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie na rok 2012. Ten sam organ decyzją z [...] marca 2013 r. przyznał skarżącej pomoc na zalesianie w pomniejszonej wysokości - premia pielęgnacyjna w wysokości 1.962,79 zł (obniżona o 5% - 103,31 zł) i premia zalesieniowa w wysokości 3.197,13 zł (obniżona o 5% - 168,27 zł). Zastosowane zmniejszenie płatności wynikało z nieprzestrzegania norm oraz wymogów w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzone podczas kontroli w gospodarstwie skarżącej.

W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.), zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 19 marca 2009 r. Organ powołał się na treść § 8 ust. 1 i § 4 ust. 1 tego rozporządzenia oraz art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L.2005.277.1 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1698/2005.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że wielkość zmniejszenia ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L.2011.25.8), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 65/2011.

Zdaniem organu odwoławczego, z art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika, że w przypadku stwierdzenia niezgodności, zmniejszenia stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy, która ma zostać przyznana na wniosek złożony w roku, w którym dokonano ustalenia. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej stwierdzono, że na działkach: A, J i K nie przestrzega ona norm w zakresie dobrej kultury rolnej.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na powyższą decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Sąd wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r. i stwierdził, że z treści § 8 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 4 tego rozporządzenia oraz art. 36 lit. b ppkt (i) i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika, że wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy na zalesienie, jest zobowiązany do przestrzegania wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w całym gospodarstwie rolnym, a nie tylko na działkach dotyczących zalesienia. Całe gospodarstwo producenta rolnego składa się bowiem ze wszystkich działek rolnych pozostających w jego posiadaniu, niezależnie od rodzaju upraw i przyznawanych płatności. Skarżąca w pierwotnym wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie na 2009 r. wskazała jego wielkość w pkt 20, część IX wniosku (powierzchnia całkowita gospodarstwa rolnego) określając je na 33,14 ha, a także w pkt 21 ppkt 4 wniosku, zobowiązała się do "przestrzegania w całym gospodarstwie, wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 w przypadku przystąpienia do schematu I Zalesianie gruntów rolnych" (k. 13 akt. adm.).

W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo wywiodły, że nieprzestrzeganie norm choćby w jednej z części działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będzie miało wpływ na obliczenie i przyznanie wielkości płatności także w przypadku działek na których takich niezgodności nie stwierdzono. Sąd podkreślił, że wszystkie przytoczone przepisy obowiązywały w chwili składania przez skarżącą wniosku o płatność na zalesienie gruntów z 2009 r., a więc skarżąca była świadoma podjętych przez siebie obowiązków. W związku z wynikiem przeprowadzonej kontroli, organ miał podstawy do zastosowania przepisu § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., w jego brzmieniu z dnia 10 kwietnia 2012 r. Sąd stwierdził, że zaprezentowany w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia procentowego pomniejszenia według punktowej wagi stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67 poz. 434 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. jest prawidłowy i nie jest kwestionowany przez skarżącą. Z wyliczeń wynika, że wyniósł on 5% i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Sąd I instancji nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego, który uznał, że stwierdzone w gospodarstwie skarżącej naruszenia norm nie mieszczą się w kategorii "drobnych niezgodności", ponieważ nie zostały wymienione w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. Sąd stwierdził, że § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. odsyła do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale tylko w zakresie dotyczącym wyrażenia w procentach wielkości zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, które to zagadnienie nie zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. Natomiast zagadnienie "drobnej niezgodności" zostało unormowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. W myśl bowiem § 21 tego rozporządzenia do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009. 30.16), zwanego dalej: rozporządzeniem nr 73/2009, stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W konkluzji, Sąd I instancji powołując się na treść art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009 stwierdził, że organ błędnie wywiódł, iż w sprawie nie ma do czynienia z drobną niezgodnością, skoro wyliczone pomniejszenia nie przekroczyły 5%. Z kolei uznanie, że w sprawie zachodzi przypadek "drobnej niezgodności" powoduje konieczność zastosowania przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r.). Zgodnie natomiast z art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35 poz. 217 ze zm.), zwanej dalej: ustawą o płatnościach, zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Mając na uwadze kwoty pomniejszeń płatności na zalesianie (103,31 zł i 168,27 zł) Sąd uznał więc, że koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu niezastosowania § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego wniosku, iż w sprawie nie znajduje zastosowania załącznik nr 4 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r.;

art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji zastosowanie;

§ 3 rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie;

§ 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. poprzez jego błędną interpretację i wykładnię oraz zarzut, iż organ nie zastosował ww. normy prawnej;

błędne przyjęcie przez Sąd, iż organ powinien zastosować dyspozycję art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009, zamiast przepisów krajowych o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. załącznika nr 4 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. na mocy art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach, podczas gdy przepisy § 21 rozporządzenia z 19 marca 2009 r. wskazują w sposób wyraźny, które regulacje powinny mieć zastosowanie w sprawie;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub nieprawidłowe zastosowanie.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Stwierdził, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż organ w ogóle nie zastosował § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., podczas gdy z treści zaskarżonej decyzji wynika, że właśnie ten przepis (w relacji z kolejnymi przepisami prawa materialnego) był podstawą uznania, iż w sprawie nie istnieje "drobna niezgodność" w rozumieniu przepisów ustawy o systemach wsparcia bezpośredniego. Po wtóre WSA dokonał błędnej interpretacji tego przepisu uznając, że nakazuje on stosowanie art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, podczas gdy wykładnia językowa doprowadza do odmiennych wniosków. Zdaniem organu, przepis § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. wprost nakazuje stosować regulacje zawarte w ustawie o płatnościach oraz aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, w tym § 3 rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r., który odwołuje się do załącznika nr 4, enumeratywnie określającego przypadki drobnej niezgodności. Również, zdaniem organu, chybiony jest zarzut Sądu, jakoby organ nieprawidłowo pominął w sprawie art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach. Ustalenia kwoty 100 euro należało, zdaniem organu, dokonać w odniesieniu do danego roku kalendarzowego w stosunku do wszystkich wniosków składanych przez skarżącą (organ wskazał na 13 postępowań sądowych w sprawie pomocy na zalesienie, gdzie łączna kwota pomniejszeń płatności wynosi 3.944,80 zł, a zatem nie sposób uznać, aby kwota pomniejszenia nie przekroczyła 100 euro).

Skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Organ oparł zarzuty skargi kasacyjnej o podstawę określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a jak wskazuje treść zarzutów ich sedno koncentruje się na niewłaściwym zastosowaniu, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Zarzucił bowiem naruszenie § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009r. poprzez niewłaściwą jego interpretację, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009.

Należy zauważyć, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. pomoc na zalesianie obejmuje wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną, oraz premię zalesieniową. Pomoc ta jest przyznawana rolnikowi, w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 - § 4 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia.

Przepis art. 50a rozporządzenia nr 1698/2005 stanowi, że beneficjent otrzymujący płatności na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v) tego rozporządzenia jest zobowiązany do przestrzegania w całym gospodarstwie podstawowych wymogów w zakresie zarządzania oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - zamieszczonych w art. 5 i 6 oraz w załączniku II i III rozporządzenia nr 73/2009.

Natomiast zgodnie z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005, jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać beneficjentowi składającemu w danym roku kalendarzowym wniosek o płatność, na mocy art. 36 lit. a) ppkt (i)-(v) oraz art. 36 lit. b) ppkt (i), (iv) i (v), wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się całkowitą kwotę płatności, która została lub zostanie przyznana temu beneficjentowi na dany rok kalendarzowy, lub z niej się go wyklucza.

Tak więc wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy na zalesienie, jest zobowiązany do przestrzegania wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania i zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w całym gospodarstwie rolnym, a nie tylko na działkach będących przedmiotem zalesienia.

Natomiast nieprzestrzeganie norm choćby w części na jednej z działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, będzie miało wpływ na obliczenie i przyznanie wielkości płatności, niezależnie od tego czy na innych działkach takie niezgodności stwierdzono.

W przypadku stwierdzenia niezgodności, zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia pomocy na zalesianie gruntów rolnych dokonywanej w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005, jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) (ust. 1). Ostateczną wielkość zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 (ust. 2). Wyliczenie procentowego pomniejszenia wg punktowej wagi stwierdzonych nieprawidłowości następuje na podstawie rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Jednakże, organy w każdym przypadku stwierdzenia niezgodności są zobowiązane do ustalenia czy dana niezgodność zalicza się do kategorii drobnej niezgodności. W tym zakresie winny kierować się brzmieniem § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. który stanowi, że do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zdaniem organu, stwierdzone w gospodarstwie skarżącej naruszenia norm nie mieściły się w kategorii "drobnych niezgodności", ponieważ nie zostały wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla określenia pojęcia drobnej niezgodności należy, zgodnie z przepisem § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. odwołać się do art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Wynika to bowiem z językowego brzmienia tego przepisu. Zwrócić bowiem należy uwagę na zwrot "do przypadków uznawanych za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009". Tak więc nie może być wątpliwości, iż ustawodawca celem określenia jakie przypadki mogą być uznawane za drobną niezgodność odsyła do art. 24 ust. 2 w/w rozporządzenia wskazując, iż do tak określonych przypadków stosuje się przepisy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Wskazane rozumienie przepisu § 21 znalazło również swój wyraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego np. z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1364/13 i z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1913/13, dostępnych na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Dodać należy, iż odesłanie zawarte w § 21 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r. do przepisów o płatnościach w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego, jest odesłaniem bardzo szerokim, a więc nie ograniczającym się jedynie do przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich, ale również obejmuje wszystkie inne akty normatywne składające się na system pomocy dla producentów rolnych.

Zauważyć również należy, iż § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 marca

2009 r. odsyła do przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale tylko w odniesieniu do wyrażenia w procentach wielkości zmniejszenia pomocy na zalesienie gruntów rolnych, bowiem nie zostało ono uregulowane w rozporządzeniu z dnia 19 marca 2009 r. Brak takiego samego odesłania co do "drobnej niezgodności" wynika z faktu, iż przepisy tego rozporządzenia regulują kwestie związane z drobną niezgodnością w § 21, poprzez odesłanie do art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 r.

Dyrektor ARiMR w skardze kasacyjnej sformułował również zarzuty naruszenia art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach, poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, jak również § 3 rozporządzenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie.

Zauważyć należy, iż art. 37c pkt 2 ustawy o płatnościach jest przepisem – delegacją ustawową dla ministra właściwego do spraw rolnictwa upoważniającą do określenia w drodze rozporządzenia przypadków które uznaje się za drobną niezgodność oraz liczbę punktów jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 1122/2009. Korzystając z ww. delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2010 r.

Natomiast przepis § 3 tegoż rozporządzenia zawiera odesłanie do załącznika nr 4 w którym określono przypadki, które uznaje się za drobną niezgodność, oraz liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi.

W związku z powyższym wskazać należy, że zarówno powyższa treść przepisu zawierającego delegację ustawową upoważniającą do uregulowania danej materii, w zakresie wskazanym w delegacji, jak również treść przepisu odsyłającego, nie pozwala na uczynienie z tychże przepisów przedmiotu zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis zawierający delegację ustawową upoważnia bowiem do uregulowania konkretnej materii, a więc stanowienia norm prawnych, których naruszenie może być przedmiotem zarzutów, natomiast przepis odsyłający zawiera w swojej treści elementy które same w sobie bez odniesienia się do konkretnego przepisu nie pozwalają na zbudowanie normy prawnej, która może być przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej.

Dyrektor ARiMR sformułował również w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach, poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji błędne zastosowanie.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że formułując podstawy skargi kasacyjnej Dyrektor ARiMR winien powołać konkretne przepisy prawa, którym uchybił Sąd, oraz uzasadnić zarzut ich naruszenia. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ nie wskazał, na czym polega błędna interpretacja powyższego przepisu. Uzasadnił jedynie, że ustalenia kwoty 100 euro należy dokonać w odniesieniu do danego roku kalendarzowego w stosunku do wszystkich wniosków zalesieniowych składanych przez rolnika.

Przepis art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach stanowi, że zmniejszenia lub wykluczenia o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006.

Zauważyć należy, że WSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 tiret pierwsze rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności - 15%. Uznał więc, że w przypadku płatności na zalesianie przez "drobną niezgodność" należy rozumieć zaniedbanie, którego wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%. Jak natomiast wskazuje obliczenie, wyliczone pomniejszenie nie przekroczyło 5%. Tak więc w sprawie zdaniem WSA znajdzie zastosowanie przepis art. 37a ust. 1 ustawy o płatnościach, mając na uwadze nieznaczne kwoty pomniejszeń płatności na zalesianie (103,31 zł i 168,27 zł).

Dyrektor ARiMR natomiast nie sformułował w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tej kwestii zarzutów naruszenia prawa procesowego, jak również nie wskazał przepisów prawa materialnego, które zostały naruszone, a które pozwoliłyby na rozważenie kwestii podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut ten należy uznać za bezzasadny.

Wobec niezasadności zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej, NSA uznał, że również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie okazał się nie trafny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.