Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 171/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 2 ust. 3, § 3
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 17 stycznia 2022r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2019 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR) po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. (Kierownik Biura ARiMR) z dnia [...] października 2021 r. o odmowie przyznania W. K. płatności ONW na rok 2019, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję tę wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny.

W. K. [...] maja 2019 r. złożył wniosek o przyznanie płatności [jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW)], wskazując do płatności działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obr. K. , gm. Z..

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] czerwca 2020 r. odmówił W. K. przyznania płatności ONW na rok 2019 (płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa II).

Wskutek odwołania wnioskodawcy Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z decyzją z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że podstawy materialnoprawne przyznania płatności reguluje m.in. art. § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm., dalej: r.ONW) w zw. z przepisami art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE. L poz. 347, s. 487 z 20.12.2013r. ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1305/2013). Jednym z warunków przyznania wnioskowanej przez stronę płatności jest – zgodnie z § 2 ust. 3 r.ONW - faktyczne posiadanie działek rolnych na dzień [...] maja 2019 r. Kontrola wykazała, że wniosek o przyznanie płatności do tych samych obszarów, wchodzących w skład wspólnoty gruntowej wsi K., złożył W. K. i A. M.. Zdaniem organu II instancji W. K. nie poparł dowodami faktu prowadzenia działalności rolniczej bądź zarządczej na przedmiotowych gruntach w 2019 r., a zebrany materiał dowodowy stoi w sprzeczności z jego argumentacją.

Wyjaśniono, że decyzją z [...] marca 2019 r. Wojewoda W. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2017 r. o zatwierdzeniu statutu spółki do spraw zagospodarowania wspólnoty wsi K.. W związku z tym Burmistrz Z. zarządzeniem z [...] lipca 2019 r. utworzył spółkę przymusową dla sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową wsi K. oraz wyznaczył zarząd spółki na okres 3 lat. Konflikt pomiędzy W. K., a udziałowcami i dotychczasowym zarządem ww. spółki przyczyniły się nie tylko do zawiązania przymusowej spółki, wystąpienia konfliktu krzyżowego, a także odmowy przyznania stronie płatności do deklarowanych gruntów. Istota i charakter wspólnot gruntowych podlega regulacjom zawartym w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. (t.j. Dz. U.z 2016 r. poz. 703, dalej: u.z.w.g.). W ocenie organu II instancji na tle art. 5 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 25 ust 2 u.z.w.g. z istoty i charakteru wspólnoty gruntowej wynika, że uprawnienie do działania na zewnątrz w imieniu i na rzecz członków wspólnoty należy do spółki działającej za pośrednictwem statutowych organów. Spółka jest posiadaczem gruntów rolnych wchodzących w skład wspólnoty uprawnionym, a zarazem zobowiązanym do zarządzania tymi gruntami i należytego ich zagospodarowania. Zagospodarowanie to wiąże się z fatycznym władztwem spółki nad rzeczą (gruntami wspólnotowymi), które z istoty rzeczy nie może oznaczać wykonywania czynności przez samą wspólnotę, lecz przez poszczególnych jej członków, zobowiązanych do tego na podstawie u.z.w.g. oraz statutu.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające co do rzeczywistego posiadania spornych gruntów w 2019 r. należących do Wspólnoty wsi K. i ustalił, że W. K. nie posiadał zgody pozostałych osób użytkujących omawiane tereny na ubieganie się o płatności w 2019 r. Potwierdzono konflikt pomiędzy skarżącym a byłym zarządem spółki i wykazano, że ów spór przełożył się na brak faktycznego władania spornymi działkami przez stronę w 2019 r. oraz na brak zarządzania nimi w imieniu wspólnoty. Fundamentalną zaś przesłanką uzyskania przedmiotowych płatności, wynikającą z § 2 ust. 3 r.ONW, jest posiadanie deklarowanych gruntów, w tym wypadku na dzień [...] maja 2019 r.

Wskutek skargi W. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 11 maja 2021 r. sygn. III SA/Po 828/20 uchylił ww. decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura ARiMR w S. z [...] czerwca 2020 r. Sąd zobowiązał organ I instancji do dokonania ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornych gruntów i związanego z tym prawa do płatności, poddając zgromadzony materiał dowodowy wszechstronnej ocenie, uzupełniając go w razie konieczności. Zobowiązał też organ I instancji do ponownego przesłuchania wnioskodawców i świadków – osób, które wyraziły zgodę, aby to druga strona sporu wniosła o płatności, celem ustalenia, czy grunty były w 2019 r. utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, kto dokonywał niezbędnych zabiegów i na jakim obszarze.

W toku ponownego postępowania Kierownik Biura ARiMR przesłuchał w charakterze świadków: J. W., P. K., K. K., K. F., T. S., J. S., R. K., P. Ż., S. S. oraz P. K.. W. K. oświadczył zaś organowi, że jego przesłuchanie nie wniesie nic nowego do sprawy, poza tym co już wyjaśniał. Jednocześnie organ uzyskał informację o udzielonych płatnościach A. M.. Następnie na gruntach wskazanych do płatności przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Decyzją z [...] października 2021 r. Kierownik Biura odmówił W. K. przyznania płatności ONW na rok 2019.

Odwołując się od ww. decyzji W. K. podniósł, że organ I instancji przesłuchał tylko użytkowników pastwisk wypasających bydło, którzy wcześniej złożyli oświadczenia upoważniając inną osobę do złożenia wniosku o płatności mając w tym swój indywidualny interes i byli przeciwni wnioskowi W. K.. Złożyli oni niemal identyczne zeznania. Nadto zdaniem odwołującego nie sposób udowodnić kwestii, na które zwrócił uwagę Sąd. Należało to uczynić w stosownym czasie (2019 r.), o co strona wnosiła. Zeznania i oświadczenia są zaś słowami przeciwko słowu. Kończąc odwołujący wskazał, że działania prowadził w dobrej wierze dla dobra kultury gruntów i dla zadośćuczynienia wymogom r.ONW.

Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z [...] stycznia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu przebiegu postępowania, w tym oceny prawnej i wytycznych WSA w Poznaniu zawartych w wydanym w sprawie 11 maja 2021 r. wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 828/20, stwierdził, że organ I instancji wypełnił zalecenia Sądu dokonując niezbędnych ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornych gruntów i związanego z tym prawa do płatności. W rezultacie prawidłowo stwierdził, że nie doszło do faktycznego wejścia w posiadanie przez wnioskodawcę gruntów Wspólnoty Gruntowe wsi K. i rolniczego trwałego oraz rzeczywistego ich użytkowania oraz czerpania z nich pożytków przez stronę w 2019r. Potwierdzeniem tego są wspólne wyjaśnienia złożone przez dotychczasowych członków zarządu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi K. – T. N., J. W. i C. Z. (przywołano ich treść). Powyższe potwierdziły również zeznania świadków: R. K., S. S., P. Ż., K. F., T. S., J. S., P. K., a także synów wnioskodawcy – P. K. oraz K. K.. Z zeznań tych – szeroko przywołanych przez organ odwoławczy - wynika, że rzekome zarządzanie spornymi gruntami należącymi do Wspólnoty przez wnioskodawcę w 2019 r. przejawiało się jedynie w dniach wyznaczonych jego synom przez Zarząd Wspólnoty do wypasu zwierząt tzw. "kolejka pasienia" – "harmonogram pasienia". Ponadto bydło wypasane na przedmiotowych gruntach należało do synów wnioskodawcy, a nie do samego wnioskodawcy, a czynności na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały wykonane przez W. K. w imieniu jego synów i na ich rzecz, a zatem nie były przejawem samodzielnego, trwałego i swobodnego zarządzania deklarowanymi gruntami w 2019 r., a jedynie pomocą udzieloną synom przez ojca. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy za niewiarygodne i nieznajdujące poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznał twierdzenia strony o rzekomym zarządzaniu deklarowanymi do płatności gruntami.

Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził też, że organ I instancji wypełnił również zalecenia Sądu co do ustalenia stanu gruntów deklarowanych przez strony konfliktu do płatności w 2019 r. Wszystkie grunty te należały do Wspólnoty K. . A. M. we wniosku o przyznanie płatności zadeklarowała działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. K. , a W. K. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. K. . Stwierdzono, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], które weszły w konflikt krzyżowy, były w 2019 r. faktycznie trwale użytkowane. Jak wynika z kontroli z 2021 r., faktury oraz oświadczeń świadków, w tym synów strony, działki nr [...] i [...] stanowiły w 2019 r. nieużytek. Dopiero mulczowanie wykonane w 2020 r. przez stronę doprowadziło część tego obszaru do użytkowania. Z dokumentacji fotograficznej wykonanej w czasie kontroli ([...].08.2021 r.) wynika, że na przedmiotowych działkach występowały krzewy, młode drzewa, zasuszona trawa i byliny, co potwierdza, że w 2020 r. został wykonany zabieg przywracający w części te działki do użytkowania rolniczego. Potwierdzają to również zeznania świadków: P. Ż., P. K., K. K., T. S., J. W. i P. K.. O braku utrzymywania ww. gruntów w dobrej kulturze rolnej w 2019 r. świadczy też faktura za mulczowanie łąki z [...].02.2020 r. i informacje podane przez stronę [...].06.2020 r.

W ocenie organu odwoławczego z materiału dowodowego wynika, że trwający od kilku lat konflikt z zarządem Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsio K. przełożył się na brak trwałego, faktycznego władania spornymi działkami przez stronę na swoją rzecz i w swoim imieniu w 2019 r. oraz na brak zarządzania nimi w imieniu Wspólnoty. Rzekome zarządzanie deklarowanymi działkami przez stronę w 2019 r. nie tylko nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, ale i danych posiadanych przez ARiMR z urzędu o braku zarejestrowanych przez stronę zwierząt (w Centralnej Bazie Danych IRZ), a fakt wypasu zwierząt w ściśle określone przez Zarząd Wspólnoty dni jest wynikiem chęci pomocy synom, a nie władania na swoją rzecz i w swoim imieniu. Faktyczni użytkownicy przedmiotowych gruntów Wspólnoty (K. K., P. K., S. S., T. S., P. K., K. F., R. K., P. Ż., J. S., J. W.) wyrazili pisemną zgodę na to, by A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2019 r. , co wynikało m.in. z faktu wycofania się z "ugody" pomiędzy stroną a byłym zarządem. Organ podkreślił, że w trakcie postępowania wnioskodawca nie wskazał świadka, którego zeznania miały potwierdzać faktyczne i trwałe władanie spornymi gruntami przez stronę.

W świetle zaś § 2 r.ONW Dyrektor Oddziału ARiMR zważył, że warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie deklarowanych gruntów, przy czym wnioskujący o płatności rolnik nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście; może zlecać osobom trzecim dokonanie stosownych zabiegów, jednak istotne jest by posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Prace tego rodzaju nie mogą zaś mieć charakteru sporadycznego. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie badano nie tylko stan faktyczny na dzień [...] maja 2019 r., ale cały "rok gospodarczy".

W. K. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR zarzucił naruszenie: art. 35 i art. 77 § 1 k.p.a., niewykonanie wszystkich istotnych dla sprawy wytycznych Sądu z wyrok z [...] maja 2021 r., a także nieprawidłowe ustalenie, iż skarżący nie użytkował gruntów objętych wnioskiem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W motywach skargi zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 35 K.p.a. skarżący podniósł, że decyzję organu I instancji otrzymał [...] października 2021 r., odwołanie wniósł [...] listopada 20121 r., a [...] stycznia 2022 r. otrzymał zaskarżoną decyzję, nie otrzymując wcześniej żadnej informacji o przyczynie tak długiego rozpatrzenia odwołania.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy orzekające art. 77 § 1 K.p.a. skarżący wskazał, że organ I instancji działa "na łatwiznę", gdyż posiadając listę udziałowców Wspólnoty posiłkuje się ich wiedzą co do użytkowania przez skarżącego przedmiotowych gruntów, a jednocześnie nie sprawdza u wykonującego usługę mulczowania kto i w jakim terminie ją zamawiał. Nadto organ odrzuca wniosek strony o kontrolę na miejscu, a zleca ją 2 lata później i z niej czerpie wiedzę przy podjęciu decyzji m.in. co do działek nr [...] i [...].

Zdaniem skarżącego organy wykonały bardzo niewiele zaleceń Sądu zawartych w ww. wyroku, by nie stwierdzić użytkowania przez stronę ww. gruntów. Organy nieprawidłowo, nielogicznie rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy. Nie chciały zauważyć zarządzania przez skarżącego na przedmiotowych gruntach. Organ zobowiązany był ustalić na gruncie, czy wykonano zabieg mulczowania niedojadów jako warunek utrzymania gruntów pastwiska w dobrej kulturze. Wskazał, że lata 2018 i 2019 były latami suszy, na pastwisku pasło się ok. 100 szt. bydła, odrost trawy był mały, a pogłowie potrafiło wyjeść, więc niedojadów niemal nie było. Przed sezonem pastwiskowym 2019 r. do maja można było to wykonać, lecz nie miał kto tego zarządzić. Skarżący wskazał, że jego zarządzanie należy liczyć od maja 2019 r. Niewydolne było zaś uczynić zadość wymogowi jednego zabiegu agrotechnicznego do końca lipca 2019 r., było to gospodarczo nieuzasadnione (mulczować coś co bydło może jeszcze zjeść), zważywszy na warunki pogodowe. Dlatego mulczowanie na zarządzenie skarżącego i za jego środki na części pastwiska wykonano po sezonie pastwiskowym, aby w następnym roku jego użytkowania uzyskać większe przyrosty. Skarżący odniósł się do zeznań świadka J. W. ("K. chodzi po pastwisku nikt mu nie zabrania") wskazując, że chodził po pastwisku w czasie gdy inni wykonywali pewne prace, ale po to by nadzorować poprawność wykonywania tychże prac (utrzymania pastucha i ogrodzenia). Zdaniem skarżącego świadkowie nie twierdzą jednomyślnie, że strona nie nadzorowała użytkowania gruntów. Jednocześnie brak jest protokołów z zebrań, ustaleń byłego Zarządu Wspólnoty, choć mieli takie obowiązki. W rezultacie organy posiłkowały się tylko zeznaniami osób wrogo nastawionych do skarżącego. Kłamstwem jest również, że skarżący przekazał w całości gospodarstwo synowi, że nie uczestniczył w nadzorze pastucha, nie użytkował pastwiska. Świadkowie zeznali dla osobistej korzyści.

W odpowiedzi Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wniosek obu stron Sąd zgodnie z art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargę jako niezawierającą usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.

‘ Zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji ma okoliczność, że w niniejszej sprawie orzekał już tutejszy Sąd, który wyrokiem z 11 maja 2021 r. sygn. III SA/Po 828/20 uchylił decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] listopada 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura ARiMR w S. z [...] czerwca 2020r. o odmowie przyznania W. K. płatności ONW na rok 2019.

Przepis art. 153 P.p.s.a. określa zaś, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Tym samym zarówno organy, jak i sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 kwietnia 2022 r., sygn. I OSK 14/21, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważywszy więc na powyższą zasadę związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, by ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przypomnienia wymagają główne przesłanki ww. wyroku Sądu.

Sąd uchylając decyzje organów obu instancji o odmowie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2019 wskazał w pierwszej kolejności, że sprawę zdeterminowała wykładni przepisów § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364 ze zm., dalej: r.ONW) w warunkach funkcjonowania wspólnoty gruntowej. Sąd wskazał na gruncie przepisów u.z.w.g., że udziałowcom wspólnoty gruntowej nie przysługują uprawnienia wynikające z przepisów kodeksu cywilnego o współwłasności w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z przepisów u.z.g.w. oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnoty i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład. W ocenie Sądu w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o dopłaty aktualna pozostawała decyzja Wojewody W. z [...] marca 2019 r. o stwierdzeniu nieważności statutu spółki do spraw zagospodarowania gruntów wspólnoty. Dalej wspólnota funkcjonowała w warunkach spółki przymusowej dla zagospodarowania gruntów wspólnoty wsi K. na mocy zarządzenia Burmistrza Z. z [...] lipca 2019 r. Okoliczności te nie wyłączyły dopuszczalności przyjęcia, że o dofinansowanie gruntów mógł ubiegać się W. K., pomimo, że nie wchodził w skład zarządu spółki przymusowej i pomimo, że w tym czasie nie działała już pierwotnie powołana spółka. Jedynym zaś warunkiem jego złożenia było posiadanie gruntów Wspólnoty i jej faktyczne rolnicze użytkowanie w roku gospodarczym 2019, czyli nie tylko efektywnym w sensie gospodarczym korzystaniu z niego, ale nawet możliwości takiego korzystania i zarządzania nim. Sąd uznał, że przesłanka ta nie została przez organ wyczerpująco zbadana.

Sąd uznał, że postępowanie dowodowe nie wskazało faktycznego użytkownika gruntów, ograniczyło się w praktyce do próby wyjaśnienia tła konfliktu pomiędzy skarżącym i członkami wspólnoty oraz okoliczności złożenia wniosku. Istota sporu sprowadza się zaś do ustalenia kto był faktycznym użytkownikiem gruntów oraz czy grunty te utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej. Kwestie te pominięto, choć skarżący zgłaszał wnioski dowodowe o przeprowadzenie kontroli pastwiska pod kątem jego prawidłowego zagospodarowania i kwalifikowalności. Wprawdzie skarżący inicjatywę dowodową opierał na dowodzeniu jego osobistego użytkowania i zarządzania pastwiskiem, lecz poza oceną organu pozostała kwestia, czy i na ile grunty pozostawały w dobrej kulturze rolnej.

Dalej Sąd podał, że organ choć zwrócił się (pismo z [...].09.2020 r.) do strony z zapytaniem o prowadzoną na działce działalność, to kwestii tej nie wyjaśnił. Skarżący tymczasem wnosił o kontrolę na gruncie, o przesłuchanie świadków, a także wskazywał, że przesłuchanie Burmistrza Z. R. K. ma być środkiem dowodowym dla ustalenia faktu gospodarowania na gruncie. Sąd wskazał, że dotychczasowi członkowie zarządu Spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi K. i świadkowie K. B. i K. G. dowodzili jedynie okoliczności związanych z porozumieniem w sprawie złożenia wniosku. Żaden ze świadków nie dostarczył informacji o sposobie gospodarowania pastwiskiem, czy jego faktycznym użytkowniku w 2019 r. Przesłuchana zaś druga strona konfliktu krzyżowego A. M. zeznała jedynie, że "wspólnota zaakceptowała" złożenie jej wniosku. Nie dostarczyła żadnej wiedzy o gospodarowaniu w 2019 r. gruntów, o dopłaty do których w imieniu wspólnoty wnosiła. Także oświadczenia użytkowników gruntów Wspólnoty P. K., K. K., S. S., T. S., P. K., K. F., R. K., J. S., J. W. o wyrażeniu zgody, aby to A. M. składała wniosek o dopłaty bezpośrednie za rok 2019 nie stanowią dowodu na powyższe okoliczności. Dowodzą jedynie wypasu bydła.

Sąd uznał też, że organ choć wskazał, że "kontrole obejmują także sprawdzenie istnienia uprawnień do płatności i kwalifikowalności, zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi, a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych", to kontroli tej nie dokonał. Naruszył tym samym art. 78 k.p.a., bowiem okoliczności, o których ustalenie skarżący wnosił miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie faktycznego użytkowania gruntów i areału gruntu, do którego można przyznać płatności. Braki postępowania doprowadziły do błędnego uznania organu, że wobec braku prawnych przesłanek do reprezentowania interesów Wspólnoty, jak i podjęcia próby bezprawnego faktycznego wejścia w posiadanie jej gruntów należało odmówić skarżącemu przyznania płatności, bowiem te kwestie nie mogły stanowić podstawy odmowy przyznania płatności. Mogło nią być albo uznanie, że czynił to inny członek wspólnoty albo, że zanegowano kwalifikowalność obszaru zgłoszonego do dopłat. Organy skoncentrowały się na konflikcie pomiędzy skarżącym a członkami wspólnoty oraz konflikcie krzyżowym pomijając kwestię uprawnienia do płatności. Obowiązkiem organu było również ustalenie, czy w roku gospodarczym 2019 którakolwiek ze stron konfliktu krzyżowego dokonała niezbędnych zabiegów agrotechnicznych i zarządczych i na jakim areale? W aktach brak ustaleń w tym zakresie, a nawet informacji o skutkach wniosku złożonego przez A. M. i przez innych członków wspólnoty. Zadaniem organu było ustalenie kto faktycznie nim był, jeżeli grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i prawidłowo zarządzane. Jeżeli zaś organ przyjął, że dobra kultura rolna została zachowana wyłącznie poprzez wypas zwierząt w okresie wegetacyjnym, to nie wyraził tego ani w decyzjach, ani nie wynika to z materiału dowodowego. Skoro żaden z wypasających na spornym gruncie bydło wniosku o dopłaty nie złożył, to zadaniem organu było ocenić pozostałe czynności związane z utrzymaniem pastwiska, o co skarżący wnosił, zwłaszcza, że druga strona konfliktu krzyżowego, ani nie wypasała bydła, ani nie dokonywała innych prac związanych z utrzymaniem minimalnych norm dobrej kultury rolnej. W sytuacji zaś ustalenia wykonania niezbędnych zabiegów przez skarżącego odmowa przyznania płatności tylko dlatego, że na ten sam grunt wniosek złożyła druga strona konfliktu krzyżowego jest nieuzasadnione. Zdaniem Sądu organ okoliczności tych nie badał, a rozważania na temat faktycznego użytkownika gruntów są pobieżne, oparte na niepełnym materiale dowodowym i niekonsekwentne, co powoduje, że nie mogą stanowić podstawy do odmowy skarżącemu płatności.

Są podkreślił, że oceny dowodów dokonano z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., co spowodowało nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a wobec zastąpienia zeznań świadków ich oświadczeniami, brak ukierunkowania czynności przesłuchania świadków doprowadziło do błędnych ustaleń. To zaś skutkowało naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nakazał, by rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględnił ww. ocenę i dokonał niezbędnych ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornych gruntów i związanego z tym prawa do płatności.

W ocenie Sądu organy Agencji rozpatrując sprawę ponownie sprostały wymogom sformułowanym w powyższym wyroku (jego uzasadnieniu), tj. wyjaśniły, zwłaszcza w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy, że W. K. nie posiadał w roku gospodarczym 2019 gruntów Wspólnoty, do których wnioskował o płatności ONW i ich faktycznie rolniczo nie użytkował.

Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Biura ARiMR przesłuchał w charakterze świadków J. W., P. K. (syn skarżącego) i K. K. (syn skarżącego), K. F., T. S., J. S., R. K., P. Ż., S. S. i P. K., umożliwiając skarżącemu udział w tych czynnościach.

Równocześnie skarżący jako strona postępowania, wezwany do złożenia wyjaśnień, oświadczył, że jego wyjaśnienia nie wniesie nic nowego do sprawy, poza tym co już uprzednio wyjaśniał, a co jest zawarte w materiale dowodowym i odmówił udziału w przesłuchaniu. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie weźmie udziału w przesłuchaniu powołanych świadków.

Wyżej wskazane przesłuchania świadków, co zostało wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pozwoliły organom stwierdzić, że W. K. nie użytkował żadnej z zadeklarowanych we wniosku na rok 2019 działek rolnych. Działki rolne deklarowane nr [...] oraz [...] w roku 2019 nie były użytkowane rolniczo, zaś deklarowane działki rolne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] użytkowane były przez P. K., K. K., S. S., T. S., P. K., K. F., R. K., P. Ż., P. S., J. W.. Ustalono, że czynności zarządczych na tych działkach dokonywał ówczesny Zarząd spółki przymusowej dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej Wsi K. w osobach J. W., J. S. i P. Ł..

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, co wyczerpująco przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że m.in. wyjaśnienia złożone przez aktualnych członków zarządu Spółki (T. N., J. W. i C. Z.) potwierdziły, że nie doszło do faktycznego wejścia w posiadanie przez skarżącego gruntów Wspólnoty Gruntowej wsi K. i rolniczego trwałego oraz rzeczywistego ich użytkowania oraz czerpania z nich pożytków przez stronę w 2019 r. Wskazali oni bowiem, że po unieważnieniu [...] marca 2019 r. przez Wojewodę W. decyzji Starosty [...] o zatwierdzeniu Statutu Spółki do spraw zagospodarowania Wspólnoty wsi K., do czasu zwołania wszystkich udziałowców, za aprobatą UM Z., funkcjonowaliśmy jako były zarząd wspólnoty i podjęliśmy decyzję o podpisaniu z udziałowcem - A. M. umowy dzierżawy, która złożyła wniosek o przyznaniu płatności na rok 2019. Wyjaśnili, że wszystkich płatności dokonywano na bieżąco (podatek rolny dokonywał T. N. z wpłat od udziałowców, a później z uzyskiwanych dopłat unijnych). Wskazali, że wszelkich zakupów do funkcjonowania pastwiska dokonywał zarząd za zgodą udziałowców (m. in. elementy do pastucha elektrycznego, słupki betonowe do ogrodzenia pastwiska, kruszywo do utwardzenia dróg dojazdowych przez pastwisko do dojazdu do rolniczych łąk, włókowania).

Organy Agencji ustaliły również, ze z zeznań R. K. wynika fakt braku trwałego władania spornymi gruntami i zarządzania nimi przez skarżącego na jego rzecz i w jego imieniu. Zeznając [...] sierpnia 2021 r. wskazał on, że w 2019 r. osobiście użytkował grunty wchodzące w skład Wspólnoty Gruntowej wsi K.. Polegało ono na wypasie krów należących do wszystkich użytkowników. Zwierzęta były wypasane w jednym ogrodzeniu, był harmonogram, w zależności od ilości krów - ile krów - tyle dni wypasu. Kto ile ma sztuk, tyle dni wypasa. Ta osoba, która wypasa sprawuje nadzór nad wszystkimi krowami. Świadek podał, że wszelkie decyzje dotyczące gruntów należących do jednostki podejmował zarząd spółki, również w kwestii mulczowania. Dodał, że w przypadku bieżących zerwań pastucha, to użytkownik, który wypasa wykonuje naprawę. Nowe elementy kupował Zarząd. Jednocześnie R. K. oświadczył, że zgodę na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wyraził A. M., a nie upoważniał W. K. do prac w jego imieniu. Co do ponoszonych nakładów wyjaśnił, iż przyjęło się, że prąd jest brany od P. K., a w zamian on mniej dni odpasa. Podatek regulował zaś Zarząd Wspólnoty. Co do działań W. K. R. K. podał, że trudno mu powiedzieć, czy pasł on synom, czy wykonywał naprawy.

Powyższe zeznania korespondują, jak trafnie przyjęły organy orzekające, z zeznaniami świadka S. S.. Wyjaśnił on, że wykorzystanie przedmiotowego obszaru polegało na wypasaniu. Wskazał, że ma udział 0,78 ha i krowy chodzą po całości do wału. Wyjaśnił mechanizm współpracy podając, że jak on ma 1 krowę to dogląda pastwisko 1 dzień, kto ma 10 krów to dogląda 10 dni i w zeszycie wpisuje się kto ile pasie i w jakim dniu. Odnośnie nadzoru wskazał, że obecnie mamy prezesa, komisję rewizyjną i oni zarządzają. Jak podał: "Kiedyś był [...], teraz jest W. . Robi się zebranie i się ustala co robimy, że bierzemy mulczarkę, czy coś. To zaś Zarząd ma środki i musi zadecydować, co w jakim czasie zrobić." Wyjaśnił także, że W. K. nie zarządzał tym. Trochę pomaga synowi.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska są również zeznania P. Ż., który wskazał, że osobiście wypasał w 2019 r. krowy w wyznaczonych mu przez Zarząd wspólnoty dni. Wyjaśnił, że krowy wszystkich użytkowników były wspólnie wypasane, w jednym ogrodzeniu, w części do wału. Podkreślił, że czynności zarządcze pełnił Zarząd, który też zlecił mulczowanie. Wskazał, że J. W. informuje, kiedy grodzimy. Zakupy są robione przez Zarząd. Prąd zaś jest od P. K., co jest uzgodnione i powoduje, że uszczupla mu się dyżur. Również zarząd ponosił koszty podatkowe. Jednocześnie podał, że W. K. mulczował coś, ale to było w 2020 r. chyba, lecz nie pytał świadka jako udziałowca o zgodę.

Z ww. zeznaniami korespondują wyjaśnienia K. F., który potwierdził sposób użytkowania, harmonogram wypasu. Dodał, że obszarami tymi zarządzał głównie J. W.. Decyzje dotyczące grodzenia, wypasania podejmował Zarząd. Podkreślił, że tak on, jak i pozostali świadkowie, aby na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] W. K. dokonywał w 2019 r. jakichkolwiek czynności.

Oświadczeń skarżącego o zarządzaniu w 2019 r. deklarowanymi do płatności w 2019 r. działkami nie potwierdziły też wyjaśnienia T. S.. Podał on, iż wypasał swoje krowy. Wskazał, że wykaszanie niedojadów, włókowanie odbywało się nie na jego części, chyba co roku coś było robione. Decydował o tym Zarząd Wspólnoty. Podał, że ma on swoją część, którą ogrodził, za zgodą zarządu. Zarząd wspólnoty i cala wspólnota na podstawie zebrań ustaliliśmy, czy robimy np. drogę, czy wykaszamy, czy włókujemy.) Zarząd kupował izolatory, słupki, drut i przetwornicę. Również Zarząd to rozliczał i ponosił koszty związane z podatkiem. Wskazał, że wyraził Zarządowi Wspólnoty zgodę na złożenie przez A. M. wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Dodał, że W. K. w 2019 r. nie użytkował i nie jest mi wiadomo, że jakiś czynności zarządcze dokonywał.

Jak organy ustaliły, stanowisko skarżącego podważył również J. W., zeznając, że użytkował wskazane działki w 2019 r. Podał, że na wszystkich działkach chodzą aż do wału. Na części za wałem wypasa T. S.. Poza wypasem wykonano na tych działkach mulczowanie, na całej lewej stronie. Decyzję podjął Zarząd. Potwierdził również harmonogram prac - pasiemy ile kto posiada krów, tyle dni pasie krowy wszystkich użytkowników. Ma obowiązek utrzymania linii w kulturze. Wskazał też, że nikt nie koordynował wypasu. Czynności zarządczych na tych działkach dokonywał Zarząd. Wyjaśnił, iż zwołują zebrania, decydują co robią z pieniędzmi, itp. Dodał, że po ostatniej kontroli, która wykazała, że są niedojady postanowiliśmy mulczowanie.

W związku z powyższym rację miały organy orzekające przyjmując, że twierdzenia skarżącego dotyczące "niedojadów" (mulczowania) nie są wynikiem jego rzekomego zarządzania przedmiotowymi wskazanymi gruntami, lecz stałą praktyką we Wspólnocie i wynikiem kontroli przeprowadzanych na gruntach należących do wspólnoty. J. W. wyjaśnił również, że oceną stanu gruntów i rodzajem wykonywanych czynności na działkach zajmuje się Zarząd (linki ogrodzenia, pastuchów), natomiast koszty prądu ponosił P. K., zwolniony częściowo w związku z tym z wypasu. Koszty podatku ponosi Zarząd, a opłaca skarbnik. Świadek podał również, że W. K. nie posiada krów, a że wypasu dokonywał za syna, który go najmuje, gdy wypada jego kolejka pasienia.

Powyższe wyjaśnienia, jak wskazano prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pozwoliły organowi odwoławczemu przyjąć, że rzekome zarządzanie w 2019r. przez skarżącego spornymi gruntami należącymi do Wspólnoty, przejawiało się jedynie w dniach wyznaczonych jego synom przez Zarząd Wspólnoty do wypasu zwierząt (tzw. "kolejka pasienia", inaczej: "harmonogram pasienia"). Z zebranych dowodów wynika, że bydło wypasane na przedmiotowych gruntach należało do synów skarżącego (P. K. i K. K.), a nie do samego skarżącego. W związku z tym zabiegi skarżącego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały wykonane przezeń w imieniu jego synów i na ich rzecz, a więc nie były przejawem samodzielnego, trwałego i swobodnego zarządzania deklarowanymi gruntami w 2019 r., a jedynie pomocą udzieloną synom przez ojca. Ponadto żaden ze świadków nie udzielił zgody na złożenie wniosku o przyznanie płatności W. K. na grunty stanowiące ich udział we wspólnocie (w tym jego synowie).

Również, jak ustaliły organy Agencji, świadek J. S. zeznał, iż Wspólnota użytkuje całość (krowy chodzą po całym pastwisku do wału). Wskazał, że co roku trzeba niedojady dokosić, na wiosnę grodzimy pastwisko (ci co wyganiają krowy). Dodał, że wynajęli usługę mulczowania na dokoszenie niedojadów, a na jesień zdejmują drut. Słupki betonowe zostają, a na wiosnę rozkładamy nowe druty. Jego zdaniem do wału robione były zabiegi, a o zabiegach decydował i zlecał je Zarząd. Świadek podkreślił, że to Zarząd Wspólnoty decyduje o wypasie, ale według zeszytu od lat osoba, której przypada pilnowanie stada pilnuje całości. Wskazał też, że jako udziałowiec na zebraniu Wspólnoty wyraził zgodę, aby w imieniu wspólnoty A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. Podkreślił on także, że to Zarząd podejmuje czynności zarządcze dotyczące opisywanych działek i to w jego gestii było, jakie czynności zostaną wykonane na tym obszarze. Koszty były ponoszone ze środków otrzymanych z Agencji. Przy rozkładaniu pastucha zazwyczaj byli wszyscy ci, którzy wypasali krowy. W. K. nigdy udziału w tym nie brał. Jego synowie brali w tym udział. Podatek był opłacany przez Zarząd. Również Zarząd zlecił mulczowanie. Dodał, że skarżący swojemu synowi wypasał krowy, jak ja wyganiam swojemu.

Okoliczności powyższe tj. braku trwałego i faktycznego wejścia w posiadanie przez skarżącego gruntów należących do wspólnoty potwierdzają również wyjaśnienia P. K.. Wyjaśnił on, że decydował Zarząd Wspólnoty. J. W. najmował firmę i zlecał mulczowanie na całym pastwisku. Potwierdził też harmonogram wypasu krów "według zeszytu". Dodał, że czynności zarządcze na spornych działach pełnił Zarząd Wspólnoty, a koszty są ponoszone z pieniędzy wspólnoty.

W tym stanie rzeczy za nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym należy uznać twierdzenia W. K. jakoby to on użytkował jako pastwisko grunty, co do których złożył wniosek w roku 2019 i nimi osobiście zarządzał. Twierdzenia strony nie znalazły potwierdzenia nie tylko w wyjaśnieniach pozostałych członków wspólnoty, ale również w wyjaśnieniach synów skarżącego - P. K. i K. K.. Pierwszy z nich zeznał, że jego krowy tam się wypasały i były pilnowane przez jego ojca. Odnośnie mulczowania wskazał, że jego krowy pasły się na największej części obszaru, na drugiej części pasły się krowy T. S., która to część podzielona jest krzakami. Tam zaś w 2020 jego ojciec mulczowal. Wyjaśnił, że część to nie była wypasana/użytkowana od ok. 10 lat. Potwierdził omawiany przez pozostałych świadków harmonogram wypasu. Wyjaśnił, że jego ojciec wypasał na jego (świadka) zlecenie, gdy przypadał jego dzień wypasu. Potwierdził, że to on ponosi koszty prądu (licznik jest na mnie), a w zamian odejmowane są dyżury wypasu.

K. K. wskazał zaś, że stronę użytkowaną obszaru chyba mulczowała wspólnota, a stronę nieużytkowaną chyba zlecił mulczowanie jego ojciec. Potwierdził, że ojciec dogląda jego (świadka) krowy na jego zlecenie. Czynności zarządcze na spornych działkach dokonywał zaś prezes zarządu Wspólnoty J. W. . Jednocześnie stwierdził, że W. K. na spornych działkach nie wykonywał żadnych czynności zarządczych (chodzi tylko z naszymi krowami, moimi i brata).

W świetle powyższych ustaleń organu I instancji prawidłowo Dyrektor Oddziału ARiMR przyjął, że twierdzenia skarżącego o rzekomym zarządzaniu wskazanymi do płatności działkami są niewiarygodnie i nie mają żadnego potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Na uwagę zasługuje również, że Kierownik Biura ARiMR ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do wytycznych Sądu co do ustalenia stanu gruntów deklarowanych przez strony konfliktu do płatności w 2019 r. Wyjaśniono, że wszystkie grunty wskazane do dopłat przez W. K. i A. M. należały do Wspólnoty K. . A. M. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 wskazała działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. K. , zaś W. K. zadeklarował działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. K. . Wyjaśniono, że działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które weszły w konflikt kontroli krzyżowej, były w 2019 roku faktycznie i trwale użytkowane. Jak wynika zaś z kontroli przeprowadzonej w 2021 r., faktury za mulczowanie z lutego 2020 r. oraz oświadczeń świadków (w tym synów skarżącego) działki nr [...] i [...] deklarowane jedynie do płatności w 2019 r. przez skarżącego stanowiły nieużytek. Dopiero zabieg mulczowania wykonany przez skarżącego w 2020 r. doprowadził w części obszary te do użytkowania.

Powyższe znajduje potwierdzenie również w dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu kontroli, tj. [...] sierpnia 2021 r. oraz w przywołanych zeznaniach świadków. Z dokumentacji fotograficznej kontroli wynika, że na ww. działkach występowały krzewy, młode drzewa, zasuszona trawa i byliny, co potwierdza, iż w 2020 r. został wykonany zabieg przywracający w części wskazane działki do użytkowania rolniczego. Świadkowie P. Ż. podał zaś, że wie od ludzi, że W. K. zmulczowal nieużytek, fragment kilka lat wcześniej nieużytkowany. P. K. wyjaśnił z kolei, że część pastwiska, która nie była wypasana/użytkowana od ok. 10 lat w 2020 zmulczował jego ojciec. Jak ustalono zaś K. K. wskazał, że tę nieużytkowaną część to chyba mulczował jego ojciec.

Nadto organy orzekające zgodnie z zaleceniami Sądu wyjaśniły, że brak użytkowania działek nr [...], [...] potwierdziły również zeznania T. S. i sporządzony na rozprawie wyrys. Podał on mianowicie, że kiedyś użytkował jeszcze inny fragment, ale ma za mało krów i kilka lat tam nic nie robię, a wspólnota nie zgłaszała tego do dopłat. jak i dokonany przez niego na rozprawie wyrys. Również J. W. potwierdził, że W. K. w czasie kiedy my zamówiliśmy mulczowanie, wynajął R. M., który nam mulczowal, działki do zmulczowania działek, których nie zgłaszaliśmy do dopłat, których nikt nie wypasał." Świadek P. K. również jednoznacznie wskazał, że na innej działce nieużytkowanej, nie podawanej do dopłat, za wałem, K. wynajął mulczarkę. Ten sam, który wykonywał mulczowanie użytkowanej części pastwiska, mulczował także fragment za walem."

W ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń Sądu twierdzenie organu odwoławczego, że o braku utrzymywania ww. działek w dobrej kulturze rolnej w 2019 r. świadczy również przedłożona przez skarżącego faktura z [...] lutego 2020 r. dotycząca mulczowania łąki oraz jego wyjaśnienia z [...] czerwca 2020 r. Skarżący wskazał bowiem, że nigdy wcześniej na gruntach tych nie były wykaszane niedojady. Usługa została wykonana nie na całej powierzchni gruntów wspólnoty. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby to obowiązkiem organów Agencji było sprawdzeniem kto zamawiał usługę mulczowania u wykonującego ją, zwrócić należy uwagę, że stosownie do treści art. 27 ust. 1 pkt 2 z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 627 ze zm., dalej: u.w.r.o.w.) w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis art. 27 ust. 2 u.w.r.o.w. określa zaś, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym organ jest zobowiązany jedynie do rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a rolą strony jest przedstawienie dowodów na poparcie swojego uprawnienia do płatności (por. wyrok NSA z 11 marca 2022 r., sygn. I GSK 2279/180). Takich zaś dowodów skarżący nie przedstawił. Zgromadzony zaś materiał dowodowy (wyniki kontroli na miejscu, wyjaśnienia strony oraz zeznania świadków) potwierdził brak rolniczego użytkowania działek nr [...] i [...] w roku 2019, co dyskwalifikuje je z udzielenia do nich płatności.

Odnośnie pozostałego obszaru (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), w ocenie Sądu powołany wyżej, a szczegółowo przeanalizowany przez organy orzekające, materiał dowodowy potwierdził brak trwałego, faktycznego władania spornymi działkami przez skarżącego na jego rzecz i w jego imieniu w roku 2019 oraz na brak zarządzania nimi w imieniu Wspólnoty. O powyższym, poza wyżej wymienionymi i omówionymi dowodami, świadczy okoliczność, że skarżący w 2019 r. nie posiadał zarejestrowanych zwierząt w Centralnej Bazy Danych IRZ, a fakt wypasu zwierząt w ściśle określone przez Zarząd Wspólnoty dni, stanowił pracę na rzecz synów, a nie władanie na swoją rzecz i w swoim imieniu. Ponadto faktyczni użytkownicy tychże gruntów Wspólnoty Gruntowej wsi K., tj. K. K., P. K., S. S., T. S., P. K., K. F., R. K., P. Ż., J. S. oraz J. W. wyrazili pisemną zgodę na to, aby A. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2019. Skarżący zaś do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wskazał świadka, którego zeznania miały potwierdzić faktyczne i trwałe władanie spornymi gruntami przez stronę.

Wskazać należy również, że organy orzekające prawidłowo ustaliły, że skarżący w 2019 r. nie działał również w imieniu i na rzecz Wspólnoty Gruntowej wsi K.. Choć w składanych wyjaśnieniach powoływał się na zgodę Burmistrza Z. oraz pełnomocnika Urzędu Miasta i Gminy Z. do występowania o dopłaty w 2019 r. to organ I instancji ustalił, iż z przesłuchań świadków wynika, że wprawdzie zaproponowano takie rozwiązanie stronie (projekt porozumienia), lecz brak na dokumencie tym podpisów skarżącego jak i przedstawiciela Gminy Z., czy udziałowca Wspólnoty, skutkuje jego nieskutecznością. Co równie istotne sam skarżący wskazał, że do zawarcia tegoż porozumienia nie doszło.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 35 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem ustawowego terminu Sąd wyjaśnia, że jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 k.p.a. stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Po wniesieniu zaś ponaglenia do właściwego organu strona może – zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a. - wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu. w tym zatem trybie skarżący uprawniony był kwestionować ewentualną bezczynność organu odwoławczego.

Reasumując Sąd stwierdza, że ponowne postępowanie organów Agencji przeprowadzono zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z 11 maja 2021 r. sygn. III SA/Po 828/20. Zebrano wszystkie niezbędne dowody dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Dowody te poddano rzetelnej i wyczerpującej ocenie, badając ich wiarygodność. Organy wskazały, jakie dowody zgromadzono, jaka jest ich treść, które są z nich wiarygodne, a którym odmówiono wiarygodności. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 u.w.r.o.w. rozważono poszczególne dowody w ich całokształcie w kontekście spełniania przesłanek uprawniających do przyznania przedmiotowych płatności. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowej i niepełnej oceny złożonych wyjaśnień i dowodów (naruszenia art. 77 § 1 k.p.a.) Sąd uznał za bezpodstawne. Odmowa przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2019 do spornych działek znalazła bowiem potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.