Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 2276/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27sierpnia 2004 r. sprawy ze skarg I. G., A. G., G. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2000 r. numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu , 3/ zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz każdego ze skarżących kwoty po [...] (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA 2276/02

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2000 roku, numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że nieruchomość położona w G. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych miała urządzoną księgę wieczystą o numerze Kw. [...], w której w dziale [...], jako współwłaściciele wpisani byli K. i S. małżonkowie G. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej.

Pismem z dnia 14 maja 1968 roku Okręgowa Dyrekcja Inwestycji Miejskich w G. wezwała K. i S. małżonków G. do odstąpienia na rzecz Skarbu Państwa w trybie przewidzianym w art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...], składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych.

W dniu 28 września 1969 roku Okręgowa Dyrekcja Inwestycji Miejskich w G., powołując się na decyzję o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1966 roku numer [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G., wystąpiła z wnioskiem o wywłaszczenie za odszkodowaniem nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość objęta była treścią Kw. [...].

W dniu [...] października 1969 roku zostało sporządzone zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, w którym wyznaczono także termin rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej.

W dniu [...] października 1969 roku odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza, w której brali udział K. i S. małżonkowie G. oraz przedstawiciel Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G..

Decyzją z dnia [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...],dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...] i w której jako współwłaściciele wpisani byli K. i S. małżonkowie G. oraz orzekło o przyznaniu byłym współwłaścicielom odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] złotych.

W oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w G. z [...] kwietnia 1985 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...] spadek po zmarłym w dniu [...] lipca 1982 roku K. G., na podstawie dziedziczenia testamentowego nabyli małoletni P. G. i małoletnia A. G. po 1/2 części każdy z nich. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] kwietnia 1985 roku wydanego w sprawie [...] Ns [...] spadek po zmarłej w dniu [...] lutego 1985 roku S. G. na podstawie dziedziczenia testamentowego nabyli I. G., G. G., P. G., A. G. po 1/4 części każdy z nich.

W dniu 4 grudnia 1990 roku I. G., G. G., P. G. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G..

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. G., G. G. i A. G.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli, iż z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości wyrazili zgodę na dokonaną wycenę nieruchomości, a także wskazali, że w aktach sprawy brak jest dowodu wypłacenia odszkodowania małżonkom G. oraz podnieśli zarzut braku legitymacji po stronie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej do występowania z wnioskiem o wywłaszczenie na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Stosownie do treści art.157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może zostać wszczęte z urzędu bądź na żądanie strony. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. zostało wszczęte na żądanie spadkobierców byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, to jest I. G., G. G., P. G.. Z akt sprawy nie wynika, aby wniosek z 4 grudnia 1990 roku został podpisany przez A. G.. W tym miejscu należy stwierdzić, że przymiot strony w postępowaniu nadzorczym odnoszącym się do wymienionej wyżej decyzji administracyjnej, posiadają wszyscy spadkobiercy testamentowi, którzy nabyli spadek po byłych współwłaścicielach wywłaszczonej nieruchomości. Postępowanie nadzorcze winno więc toczyć się z udziałem wszystkich osób, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony. Natomiast z akt sprawy wynika, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] stycznia 2000 roku numer [...] była skierowana do I. G., G. G., P. G. i A. G., ale w aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia tej decyzji tylko dla I. i G. G.. Brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia wskazanej wyżej decyzji P. G. i A. G.. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przeprowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału osób, którym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a., daje podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyn wymienionych w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a.

Ponadto należy podnieść, że w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja jest kontrolowana według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. Tym samym w rozpatrywanej sprawie, obowiązkiem organu administracji publicznej było zbadanie czy poddana kontroli decyzja ostateczna posiada wady, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a., a w szczególności czy kontrolowane rozstrzygnięcie w rażący sposób narusza przepisy prawa obowiązujące w dacie wydawania tej decyzji. Decyzja z [...] lutego 1970 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami). Oczywistym więc jest, iż w oparciu o akta postępowania wywłaszczeniowo- odszkodowawczego należało ocenić czy postępowanie zakończone wskazaną wyżej decyzją nie narusza przepisów w/w ustawy w stopniu pozwalającym uznać, iż mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu należy podnieść, że stosownie do treści art.6 ust.1 ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o wywłaszczenie było wystąpienie do właściciela nieruchomości o dobrowolne odstąpienie tej nieruchomości. Jednocześnie przepis art.16 ust.2 pkt.7 ustawy stanowi, że wnioskodawca we wniosku ma obowiązek wskazać wyniki rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, z wymieniem ceny żądanej przez właściciela i ofiarowanej mu przez wnioskodawcę. Oznacza to, że obowiązkiem podmiotu występującego do właściciela w trybie opisanym w art.6 ust.1 ustawy jest podanie ceny, za którą chciałby nabyć nieruchomość. Z załączonej do akt kserokopii pisma Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w G. z 14 maja 1968 roku nie wynika, jak cena kupna została zaproponowana właścicielom nieruchomości. Wyjaśnienia wymaga więc czy "oferta" obejmowała cenę oraz ustalenie czy pismo z 14 maja 1968 roku zostało doręczone współwłaścicielom nieruchomości, bowiem w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia tegoż pisma. Nadto należy wskazać, że przepis art.22 ustawy nakazywał ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w oparciu o wyniki rozprawy, na której wysłuchiwano opinii biegłego powołanego do dokonania wyceny nieruchomości. W aktach sprawy brak jest opinii biegłego, a nadto z treści protokołu rozprawy z [...] października 1969 roku nie wynika, aby w rozprawie uczestniczył biegły, któryby przedstawił stosowną opinię. Wreszcie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.16 ust.3 pkt.1 i pkt.2 do wniosku o wywłaszczenie nieruchomości należało dołączyć dowód uzgodnienia z właściwym terenowym organem administracji państwowej miejsca realizacji inwestycji oraz sporządzoną przez organ państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej mapę obszaru wywłaszczanego ze wskazaniem powierzchni i oznaczeniem granic. Należy więc ocenić, czy znajdująca się w aktach sprawy kserokopia decyzji o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1966 roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. odpowiada wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.b , art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), orzekł jak w sentencji wyroku.