Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 406/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-07-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono wniosek o ustanowienie adwokata
zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 13 lipca 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych postanawia: I. zwolnić H. K. od wpisu sądowego od skargi, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, III. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.


UZASADNIENIE

H. K. złożył w dniu 3.VII.2012 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych.

Skarżący podał w formularzu, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, chory, nie ma żadnych środków utrzymania, posiada szereg długów z tytułu niezapłaconych podatków. Wnioskodawca wykazał, że ma gospodarstwo rolne wielkości 2,25 ha i 40 arów pod zabudowania. Skarżący oświadczył: "Komisja uznała mnie, że niezdolny jestem do pracy w gospodarstwie. Rentę dostałem chorobową, której nie pobieram, a mam wydatki na leki, których używam regularnie". Ponadto stwierdził, że ze względu na konflikty z sąsiadami nie może uprawiać gospodarstwa rolnego.

Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia).

W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawca utrzymuje się wyłącznie z gospodarstwa rolnego oraz ponosi wydatki na leczenie, a także okoliczność, że wniósł on do sądu jednocześnie cztery skargi, w których wpis wynosi 500 zł, uznano, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Umożliwi to rozpoznanie skarg H. K. przez wojewódzki sąd administracyjny. Jednocześnie należy podkreślić, iż z akt sprawy wynika, że skarżący ma zamiar przeprowadzić remont trzech budynków gospodarczych oraz wybudować dwa nowe. Inwestycje te wymagają znacznych nakładów finansowych. W świetle powyższych okoliczności uznano zatem, że wnioskodawca ma możliwość zgromadzić środki finansowe na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł) oraz wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego z wyboru.

Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych.

Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki ani radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonek, dorosłe dziecko lub rodzeństwo.

Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.