Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2022/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 § 1 , § 7, § 6, § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

0Sygn. akt I SA/Wa 2022/21 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant referent Wiktoria Sosnowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi M.K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 287/18 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M.K. sumę pieniężną w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M.K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] lipca 2021 r. M.K., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 287/18. Skarżący podkreślił, że wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W związku z niewywiązaniem się z obowiązku wykonania wyroku skarżący wniósł o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz przyznanie sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadniając skargę skarżący zaznaczył, że na skutek braku wykonania powyższego wyroku wystąpił z pierwszą skargą w sprawie jego niewykonania. Wyrokiem z 7 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił tę skargę i wymierzył organowi grzywnę, przyjmując jednocześnie, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Powyższe wyroki zostały zlekceważone.

W tej sytuacji skarżący pismem z [...] maja 2021 r. ponownie wystąpił do Prezydenta [...] z wezwaniem do wykonania wyroku. Pismo to pozostało bez odpowiedzi.

Skarżący zauważył, że po kilku latach postępowania o odszkodowanie organ domagał się postanowień spadkowych. Fakt, że dopiero w kwietniu 2021 r. organ zauważył braki w dokumentach związanych z następstwem prawnym świadczy o "nieróbstwie i niekompetencji". Żądanie to zostało zrealizowane, ale bez odpowiedzi pozostała kwestia ewentualnych braków. Prezydent [...] nie wykonał też wyroku do dzisiaj. Z tego względu, w ocenie skarżącego, zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w najwyższej przewidzianej przepisami prawa wysokości. W ocenie skarżącego, powinno to stanowić ostrzeżenie przed podobnym zachowaniem w przyszłości oraz stanowić publiczne potwierdzenie konstytucyjnej zasady w myśl której nikt nie stoi ponad prawem. Stworzy przy tym przesłankę do powstania majątkowej odpowiedzialności urzędników odpowiedzialnych za bezczynność organu w wykonaniu wyroku.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej skarżący wskazał, że nie może korzystać ze środków należnych mu z tytułu nacjonalizacji rodzinnej własności.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Podkreślił, że w sprawie podjęto szereg czynności. Pismami z dnia [...] kwietnia 2021 r. wystąpiono do: Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego, Zarządu [...] o udzielenie informacji na temat budowy ulicy [...] i ulicy [...], Biura [...] o dostarczenie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości i dawnych właścicieli hipotecznych, Archiwum [...] o udzielenie informacji dotyczących inwestycji na terenie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z [...] kwietnia 2021 r. strony postępowania zostały wezwane do przedłożenia postanowień spadkowych w oryginale bądź kserokopii potwierdzonej "za zgodność z oryginałem"'.

W związku z tym, że w aktach niniejszego postępowania znajdują się również nierozpoznane wnioski o zwrot przedmiotowej nieruchomości, postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako hip. nr [...] z wniosku z [...] lipca 1985 r. (data wpływu do Urzędu [...].07.1985r.) złożonego przez M.P. i H.N. oraz z dnia [...] września 2016 r., złożonego przez M.K., do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku złożonego [...] sierpnia 2004 r. przez T.P. o regulację stanu prawnego, uzupełnionego pismem z [...] czerwca 2005 r. złożonym przez T.P., M.K., S.K., T.D., M.N., w którym sprecyzowali, iż wniosek dotyczy zwrotu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a., warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z [...] maja 2021 r. skarżący wezwał bowiem Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 287/18.

Sąd podkreśla, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019)

W rozpoznawanej sprawie należało podkreślić, że wyrokiem z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 287/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M.K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odpis prawomocnego wyroku z 19 grudnia 2018 r. i akta sprawy zostały doręczone organowi w dniu [...] kwietnia 2019 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczynny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] lipca 2019 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wniesienia skargi organ wyroku nie wykonał. Po jej zaś wniesieniu zawiesił postępowanie postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. Oznacza to, że ponad 2 lata pozostawał przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny (wyrok tut. Sądu z 7 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 491/20) - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, niekompletnością materiału dowodowego, czy wreszcie faktem odnalezienia w aktach nierozpoznanych wniosków o zwrot nieruchomości.

W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi kolejnej grzywny. Fakt zawieszenia postępowania po wniesieniu skargi do Sądu nie stanowi podstawy do oddalenia skargi. Biorąc zatem pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., uwzględniając, że jest to kolejna skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku, jak również, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie żądania objętego wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, zaś postępowanie pozostaje zawieszone od [...] sierpnia 2021 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4.000 złotych jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku.

Powyższe okoliczności uzasadniają także nałożenie dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości 2.000 złotych, adekwatnej, zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Ustalając wymiar przyznanej skarżącemu sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze potrzebę zrekompensowania w części dolegliwości, z jakimi musi zmierzyć się strona domagająca się ochrony w sytuacji przewlekłego prowadzenia jej sprawy w warunkach rażącej bezczynności organu w wykonaniu prawomocnego wyroku. Tym samym Sąd uznał za nieuzasadnione zawarte w skardze żądanie ustalenia sumy w maksymalnej wysokości uznając je za nadmierne i nieznajdujące usprawiedliwienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.