Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1938/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 4a ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 93 poz 768
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1938/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r., sprawy ze skargi I.P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 października 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 158 zł (sto pięćdziesiąt osiem złotych).


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Kr 1938/14.

UZASADNIENIE

Decyzją z 1.08.2014r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił I.P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 3.959,00 zł z tytułu darowizny środków pieniężnych w wysokości 75.000,00 zł otrzymanej w dniu 6.08.2013r. od matki J.S..

Podstawą tego rozstrzygnięcia było uznanie, że nabycie przedmiotowej darowizny nie korzysta ze zwolnienia od podatku wobec niespełnienia warunku wymienionego w przepisie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, gdyż przedmiotowa kwota została przekazana na rachunek bankowy J.P., małżonka obdarowanej.

W odwołaniu I.P. podniosła, że organ I instancji przywołał przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w sposób nieprecyzyjny. Zdaniem odwołującej nie jest prawdą, że przekazanie środków pieniężnych ma nastąpić wyłącznie na rachunek bankowy nabywcy, przepis stanowi także o rachunku płatniczym. Dodatkowo odwołująca stwierdziła, że organ niezasadnie odwołał się do interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.03.2011 r., w której przyjęto, że nabywca musi być właścicielem lub współwłaścicielem rachunku; tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowana jest wykładnia, że przekazanie środków może mieć miejsce także na inny rachunek bankowy. Na poparcie swojego stanowiska odwołująca przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 22 października 2014r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza bezspornie, że w dniu 6.08.2013r. I.P.otrzymała od matki darowiznę w kwocie 75.000,00 zł, jak również, że nabycie to zostało zgłoszone organowi podatkowemu w dniu 2.01.2014r. tj. w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Natomiast kwestią sporną jest ustalenie czy w/w kwota pieniężna została przekazana w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, stanowiącym jeden z warunków do skorzystania ze zwolnienia od podatku. Jak wynika z dołączonych do zgłoszenia (SD-Z2) dokumentów stanowiąca darowiznę kwota została przekazana przez darczyńcę nie na rachunek obdarowanej, lecz na rachunek bankowy J.P., małżonka obdarowanej. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia realizacji przelewu wynika, że jako rodzaj transakcji podano darowiznę bez wskazania osoby obdarowanej, zaś jako odbiorca przelewu figuruje J.P.. Podkreślono, iż z treści w/w przepisu wyraźnie wynika, że rachunek bankowy, na który ma być dokonana wpłata to rachunek bankowy nabywcy; oznacza to, że chodzi o rachunek bankowy prowadzony dla nabywcy i dla niego założony. Dodatkowo organ wskazał, iż przepis o zwolnieniu z podatku, jako wyjątek od zasady opodatkowania winien być wykładany ściśle. Przywołując zaś orzeczenia sądów administracyjnych organ wskazał na bezpieczeństwo obrotu prawnego i systemu podatkowego. Przyjęcie wykładni celowościowej nakierowanej na pełny cel w/w. regulacji prowadzi do konkluzji, że należy zaaprobować takie rozumienie art. 4a ust. 1, które służy celom prorodzinnym, ale także zapewnia bezpieczeństwo obrotu prawnego i systemu podatkowego. Wyrażenie "udokumentowanie - w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne - ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy" należy rozumieć w ten sposób, że dowód ten dokumentuje dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny (art. 888 § 1 k.c.), przez darczyńcę na konto obdarowanego.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się I.P. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i podnosząc, że udokumentowanie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, należy rozumieć tak, aby wyeliminować z zakresu zwolnienia darowizny fikcyjne, które nie miały miejsca w rzeczywistości. Przepis ten winien być rozumiany w taki sposób, aby podatnik, który dokonał zgłoszenia w wymaganym terminie i jest w stanie wykazać, że przepływ środków pieniężnych miał miejsce w rzeczywistości, nie został pozbawiony prawa do zwolnienia od podatku. W przypadku, kiedy skarżąca nie posiada odrębnego konta bankowego, a przedkłada potwierdzenie przekazania środków pieniężnych na konto swojego męża, z którym pozostaje w związku małżeńskim, objętym wspólnością majątkowa - trzeba przyjąć, że wymóg przepisu został zrealizowany. Oznacza to, ze decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem tego przepisu, a wynik sprawy był bezpośrednio związany z tymże naruszeniem. Skarżąca wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych, a także na interpretacje ogólne Ministra Finansów potwierdzające jej stanowisko.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, dotknięte są naruszeniem prawa polegającym na niewłaściwej wykładni art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn.

W poddanej sądowej kontroli sprawie istota rzeczy sprowadzała się do oceny możliwość skorzystania przez podatniczkę ze zwolnienia z opodatkowania otrzymanej darowizny na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Niesporne było przy tym otrzymanie darowizny od członka najbliższej rodziny jak i to, że darczyńca dokonał wpłaty nie na konto bankowe podatnika, ale na rachunek bankowy prowadzony na rzecz J.P., męża skarżącej; jednocześnie skarżąca jest pełnomocnikiem do tego rachunku. Wskazana okoliczność, a to wpłata kwoty darowizny na rachunek J.P. została w sposób nieuprawniony potraktowana przez organy jako brak realizacji przesłanki udokumentowania otrzymania środków pieniężnych z art. 4a ust. 1 pkt 2 w/w ustawy podatkowej. Przepis ten wprowadza wskazany wymóg w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne; ich otrzymanie winno być wówczas wykazane dowodem przekazania owych środków na rachunek bankowy nabywcy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Pogląd organów podatkowych przedstawiony w ich decyzjach wynika z zastosowania reguł ścisłej wykładni językowej. Jednakże w ocenie sądu nie należy w niniejszej sprawie abstrahować od wykładni celowościowej. Za takim stanowiskiem przemawia pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010r, sygn. akt II FSK 1952/08. Wedle niego wykładnia przywołanego przepisu nie może sprowadzać się do szukania sensu poszczególnych wyrazów, lecz powinna być połączona z analizą celu regulacji prawnej. Norma wynikająca z art. 4a ma głównie cel społeczny, co wymaga zrekonstruowania jej treści przy łączeniu poszukiwania sensu użytych w niej wyrażeń z celem regulacji. Celem jej zaś było zapewnienie ochrony interesów majątkowych członków najbliżej rodziny poprzez zniesienie obciążeń podatkowych dla nabywających nieodpłatnie majątek od osób najbliższych i konieczność szczególnej ochrony sytuacji majątkowej rodziny. Ponadto należy mieć na uwadze, że ustawodawca wprowadzając w/w wymóg udokumentowania dążył do zapobieżenia fikcyjnym umowom darowizny sporządzanym wyłącznie dla zmniejszenia obciążeń podatkowych. Jednakże w niniejszej sprawie nie występuje takie niebezpieczeństwo. Środki zostały bowiem przekazane, co wynika niewątpliwie ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Zatem można na gruncie niniejszej sprawy uznać, że określony wyżej cel darowizny został osiągnięty także w przypadku udokumentowania darowizny środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek bankowy innego, niż obdarowany podmiotu, skoro z okoliczności towarzyszących, w tym z faktu, że pomiędzy małżonkami istnieje ustrój wspólności majątkowej, a podatniczka jest pełnomocnikiem do rachunku jej męża wynika, że środki weszły do majątku obdarowanej. Brak jest przy tym jakichkolwiek ujawnionych okoliczności niweczących ten skutek.

Mając powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., kosztach sądowych rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.

Rzeczą organów podatkowych przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.