Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 517/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 517/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 21 czerwca 2016 r., sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku W. K. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 23.04.2012r. nr [...] (nr [...]) wystawionego na zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za XII.2004r.

Organ egzekucyjny dokonał w dniu 30.04.2012r. zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego w K. B. S. (zawiadomienie o zajęciu z dnia 26.04.2012r. nr [...]). Stronie zostało doręczone powyższe zajęcie wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego w dniu 04.05.2012r.

Postanowieniem z dnia 10.05.2012r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne z powodu wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wykonania decyzji wymiarowej będącej podstawą wystawienia w/w tytułu wykonawczego (postanowienie sądu z dnia 24.05.2011r. sygn. akt I SA/Kr 2117/10 i I SA/Kr 2118/10). Egzekucja została podjęta postanowieniem z dnia 12.11.2015r. nr [...].

Pismem z dnia 23.11.2015r. zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i z art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 32a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na prowadzone postępowanie egzekucyjne, podnosząc błędne naliczenie w tytule wykonawczym odsetek za zwłokę oraz jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu pełnomocnik wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej odsetek za zwłokę w kwocie 49.989,54 zł oraz o uchylenie co do kwoty 49.989,54 zł zajęcia rachunku bankowego prowadzonego w K. B. S.

W sprawie zarzutów, organ egzekucyjny przeprowadził odrębne postępowanie.

Natomiast odnośnie umorzenia postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 26.01.2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego (postanowienie zostało doręczone w dniu 02.02.2016r.). W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny stwierdził, że art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma zastosowania w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej nienależnych odsetek za zwłokę w kwocie 49.989,54 zł. Tytuł wykonawczy z dnia 23.04.2012r. nr [...] (nr [...]) obejmuje obowiązek zapłaty zaległego zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2004r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, które to należności nie wygasły oraz nie zostały umorzone, co stanowiłoby przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 08.02.2016 r. zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zażalenie na w/w postanowienie

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia wydał w dniu 18.03.2016r. postanowienie nr [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie zakończonej tym postanowieniem. W uzasadnieniu organ podał, iż w danej sprawie pełnomocnik składając zarzuty pismem z dnia 23.11.2015r. zawarł w ich treści wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny natomiast, błędnie zakwalifikował żądanie pełnomocnika jako po pierwsze zarzuty i po drugie odrębny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wydając w tym zakresie zaskarżone postanowienie - na podstawie art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Powyższa podwójna kwalifikacja pisma zdaniem organu nie była właściwa gdyż pismo z dnia 23.11.2015 r. zatytułowane ..zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej" nie zawierało dwóch wniosków, dających podstawę do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w sprawie zarzutów i w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny rozstrzygając w przedmiocie wniesionych zarzutów ma możliwość podjęcia jednego z następujących rozstrzygnięć tj. uznania zarzutów za zasadne lub odmówić uznania zarzutów. Uznanie zarzutów za zasadne - w ściśle określonych przypadkach, pociąga za sobą w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego, w oparciu przepis o art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto organ nadmienił, że wydanie postanowienia w trybie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o umorzeniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego dopuszczalne jest jedynie w sytuacji, gdy zarzuty są uzasadnione. Zbieżne z powyższym poglądem stanowisko reprezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 15.05.2015r. sygn. akt I SA/Ol 160/14 stwierdził, że "przepis art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) wprost określa jakiej treści postanowienie ma wydać organ w przypadku uznania zasadności zgłoszonych zarzutów. Nie ma przy tym znaczenia, czy uznano zasadność wszystkich zarzutów, czy tylko niektórych. Można ewentualnie, w zależności od rodzaju zarzutów, rozważać umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości lub w części, lecz każdorazowo organ powinien zamieścić w postanowieniu rozstrzygnięcie co do umorzenia. Jeżeli bowiem zobowiązany podniósł zarzut, który uznany został za zasadny to rozstrzygnięcie co do umorzenia postępowania jest obligatoryjne. Ustawodawca nie pozostawił w tym względzie swobody organom.(...)." Podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24.10.2012r. sygn. akt I SA/Lu 706/12 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19.11.2009r. sygn. akt I SA/G1 418/09. W sprawie niniejszej zarzuty zostały złożone po terminie, zatem zarzuty nie podlegały rozpatrzeniu, a więc brak jest podstaw do umorzenia egzekucji, przy zastosowaniu wskazanej normy prawnej. Przepis art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uprawnia bowiem do prowadzenia odrębnego postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tryb przewidziany w art. 59 jest trybem niezwiązanym z rozpatrywaniem zarzutów. Zdaniem organu jego stosowanie w niniejszej sprawie było nieuprawnione. Wynikało z nieprawidłowej kwalifikacji treści pisma zawierającego zarzuty. Postępowanie w sprawie umorzenia, będącego wynikiem tak nieuprawnionej kwalifikacji należało umorzyć, a kończące je postanowienie uchylić.

Jednocześnie organ zwrócił uwagę, iż bezzasadnie organ egzekucyjny w sentencji zaskarżonego postanowienia umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego, gdyż gdyby Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrzył zarzuty merytorycznie i uznał je za zasadne , to dokonane czynności egzekucyjne zostałyby uchylone z urzędu na skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w części dotyczącej odsetek w kwocie 49.989,54 zł .

Skarżący zarzucił postanowieniu :

1.Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:

a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 59 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) powoływanej dalej jako u.p.e.a. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, które doprowadziło do bezzasadnego uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania w sprawie zakończonej tym postanowieniem,

b) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. poprzez:

-błędne przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, podczas gdy w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 23 kwietnia 2012r., obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r., w kwocie 52.282,00 zł,

-nie uwzględnienie okresów wstrzymania naliczania odsetek za zwłokę w związku z doręczeniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego później niż w ciągu 3 miesięcy od wszczęcia postępowania, co doprowadziło do błędnego, zawyżonego c kwotę 49.989,54 zł określenia kwoty egzekwowanych odsetek za zwłokę, co w efekcie doprowadziło do żądania w tytule wykonawczym wykonania nieistniejącego w części obowiązku,

- nie uwzględnienie w tytule wykonawczym okresów wstrzymania naliczania odsetek za zwłokę w związku z doręczeniem decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, co doprowadziło do zawyżonego o kwotę 49.989,54 określenia kwoty egzekwowanych odsetek za zwłokę, co w efekcie oznacza, że tytuł wykonawczy określa egzekwować} obowiązek niezgodnie z treścią decyzji i obowiązujących przepisów prawa

- Błędnie określoną wysokość odsetek w tytule wykonawczy zawyżonym o kwotę 49.989,54 zł co spowodowało narusz przepisów art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o egzekucji,

c) Naruszenie art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 54 § 1 pk: Ordynacji podatkowej polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu prowadzącym do obciążenia skarżącego odsetkami za zwłokę organu podatkowego w wysokości 49.985,54 zł,

2. Sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, iż pismo z dnia 23 listopada 2015 r zatytułowane zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zawierało dwóch wniosków dających podstawę do prowadzenia dwóch odrębnych postępowań w sprawie zarzutów i w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego .

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzucała nieuzasadnione naliczenie odsetek za zwłokę , brak odniesienia się organu do zarzutów co do tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby skarbowej wniósł o oddalanie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów. Równocześnie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a), decyzja lub postanowieniepodlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego w sposób – odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub też stwierdzi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest związanyzarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Wskazać dodatkowo należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia.

Stosowanie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015r. – sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa w sposób powodujący konieczność jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego ponownie należy przypomnieć stan faktyczny sprawy.

Pismem z dnia 23.11.2015r. skarżący , złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej . W piśmie tym sformułowano 3 konkretne zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 33 § 1 pkt 1, art. 33 § 1 pkt 3, art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 i z art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 32a u.p.e.a., Istotą zarzutów było , w ocenie skarżącego, błędne naliczenie (zawyżenie ) odsetek za zwłokę na kwotę 49.989,54 zł., Sentencja pisma jest zakończona wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako skutek uwzględnienia ww. zarzutów . Również w uzasadnieniu pisma skarżący wyjaśnia zasadność złożonych zarzutów , czego konsekwencją jest wniosek o umorzenie postępowania . Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 26.01.2016r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie uchylenia rachunku bankowego. W ocenie Sądu zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie zakończonej tym postanowieniem. Z analizy pisma z dnia 23.11.2015r. w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika , że skarżący złożył jedno żądanie procesowe ( zarzuty) a wniosek o umorzenie był jedynie konsekwencją tych zarzutów . Brak było zatem podstaw do zakwalifikowania żądania strony jako zarzutów i jako odrębny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, tym bardziej , że pismo jest precyzyjne , nie budzi żadnych wątpliwości i złożone było przez profesjonalnego pełnomocnika. Zawarty tam wniosek wynika natomiast z faktu , że w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony, organ wydaje zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. , postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego . Zatem wniosek o umorzenie był żądaniem pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony zarzutów egzekucyjnych i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego . W sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, należy odmówić ich uwzględnienia. W doktrynie i orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, zgodnie z którym, w przypadku uznania zarzutów za nieuzasadnione zbędne jest wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny powinien wówczas ograniczyć się do wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów (patrz P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz Warszawa 2011 r. str. 187).

Zaznaczyć natomiast , że w sprawie zarzutów organ przeprowadził odrębne postępowanie zakończone ostateczny postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2016 r. w którym utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych . Z kolei tut. Sąd wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oddalił. Nie było zatem żadnych podstaw prawnych jak i faktycznych do prowadzenia odrębnego postępowania dotyczącego umorzenia postępowania.

Z tych też względów należało uznać wszystkie zarzuty skargi za bezzasadne albowiem żadną miarą nie odnoszą się one do niniejszego postępowania. Skarżący składa bowiem zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych , które mają na celu jedynie zakwestionowanie prawidłowości naliczonych odsetek w postępowaniu egzekucyjnym. Tymczasem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej ma charakter procesowy , gdzie wykazano , że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie miało podstaw faktycznych jak i prawnych . Okoliczności tej skarżący w złożonej skardze nie neguje .

Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku