Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 636/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S., E. S. i J. T. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. ze skargi J. S. i E. S. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. nr hip. "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J. S. i E. S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. odrzuca skargę J. T..


UZASADNIENIE

J. S., E. S. i J. T., pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. nr hip. "[...]".

Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 kpa w związku z art. 36 kpa oraz wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 1 miesiąc od daty uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania podkreślając, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. J. S. i E. S. wystąpiły o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zaznaczyli, że organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie, nie wyznaczył nawet terminu, w którym sprawa będzie zakończona, przez co ewidentnie naruszył art. 35 i 36 kpa. W sprawie wyczerpany ponadto został tryb określony w art. 37 kpa.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postępowanie w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że skarżący wystąpili z zażaleniem na bezczynność oraz że w piśmie z dnia [...] września 2015 r. poinformowano pełnomocnika stron o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w art. 35 kpa oraz że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia [...] stycznia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 tej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu skarga J. S. i E. S. na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona.

Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).

W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż wniosek o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu W. w dniu [...] listopada 2013 r. Pierwsze działania w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, organ podjął natomiast dopiero we wrześniu 2015 r. Mianowicie pismem z dnia [...] września 2015 r. zwrócono się do Delegatury BGN Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Jednocześnie pismem z tej samej daty poinformowano pełnomocnika skarżących o przyczynach nierozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 kpa oraz wskazano, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia [...] stycznia 2016 r.

Zaznaczyć trzeba, że pismo z dnia [...] września 2015 r., skierowane do Delegatury BGN było w istocie jedyną podjętą przez organ czynnością zmierzającą do wyjaśnienia i rozpoznania sprawy. Czynności takiej nie stanowi bowiem wystosowanie pisma informującego o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia.

Nie ulega zatem wątpliwości, że wniesiona skarga J. S. i E. S. jest w pełni uzasadniona. Oczywiste jest, że Prezydent W. w prowadzonym postępowaniu uchybił powołanym wyżej przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa.

Sąd stwierdził przy tym, że wskazany w skardze miesięczny termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki, zwłaszcza z uwagi na charakter sprawy i stopień jej skomplikowania. W ocenie Sądu zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jednocześnie Sąd uznał, że skarga J. T. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

Wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.

W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie z analizy akt wynika, że J. T. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa – nie wniósł zażalenia do organu wyższego stopnia. Zatem skarga w/w skarżącego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 4 oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.