Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1416/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r. orzekające o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek o nr [...] oraz [...] w obrębie [...], położonych w [...] przy ul. [...].

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r., Stowarzyszenie [...] (dalej "stowarzyszenie") wystąpiło na zasadzie art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a.") o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu dla działek nr ewid. [...] oraz [...] z obrębu [...], położonych w [...], dla inwestycji polegającej na budowie na tych działkach zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażami podziemnymi. W ocenie stowarzyszenia, jego udział w tym postępowaniu znajduje uzasadnienie w celach statutowych stowarzyszenia, którymi są: podejmowanie działań mających na celu wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludzi; informowanie społeczeństwa o stanie i zagrożeniach środowiska naturalnego; propagowanie proekologicznych zachowań, rozwiązań i technologii; przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska; ochrona obiektów i zespołów cennych ze względów przyrodniczych, kulturowych bądź historycznych. Stowarzyszenie wskazało również w jaki sposób cele te realizuje.

W dalszej części wniosku stowarzyszenie wskazało, że jego udział w postępowaniu uzasadniony jest ważnym interesem społecznym, przejawiającym się w konieczności zachowania w niezmienionym pod względem przyrodniczym stanie działek, na którym ma być realizowana inwestycja. Zdaniem stowarzyszenia na terenie [...], z uwagi na jego przemysłowy charakter, silnie przekształcony przez człowieka, niemal pozbawiony terenów zielonych, wymagane jest podjęcie pilnych starań o jego rekultywację, zachowanie istniejącej różnorodności przyrodniczej i jej rozwijanie. Wskazało, że teren planowanej inwestycji jest silnie zadrzewiony, posiada duże walory przyrodnicze i działanie na rzecz ich zachowania, stanowi interes społeczny z perspektywy ochrony jakości życia obecnych i przyszłych mieszkańców. Istniejąca zieleń ma zapewnić regenerację psycho-fizyczną, równoważyć emisję szkodliwych substancji, wpływać na zmniejszenie zjawiska miejskiej wyspy ciepła, obniżać koszty związane z chorobami społecznymi, ograniczać niekorzystny wpływ nadmiernego zagęszczania zabudowy na zdrowie ludzi.

Stowarzyszenie wskazało, że na miejscu inwestycji odnotowano siedliska, miejsca noclegowe i żerowiska wielu chronionych gatunków ptaków, a ochrona tych walorów stanowi interes społeczny.

Stowarzyszenie podało również, że w postępowaniu dotyczącym planowanej inwestycji winien być chroniony interes społeczny rozumiany jako uwzględnianie wymogów ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju, w ten sposób aby nowa zabudowa powstawała zgodnie z wytycznymi wynikającymi z projektów planów miejscowych oraz przy uwzględnieniu zapisów studium uwarunkowań i kierunków rozwoju zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. Prezydent [...] odmówił stowarzyszeniu [...] udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr [...] oraz [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że brak jest przesłanek przemawiających za istnieniem interesu społecznego uzasadniającego udział stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym wskazanej inwestycji.

Zażalenie od tego rozstrzygnięcia wniosło stowarzyszenie podnosząc, iż wypełnia ono kryterium interesu społecznego przemawiającego za udziałem w postępowaniu, w szczególności zaś w sposób wystarczająco konkretny, szczegółowy, jasny i dokładny wykazało interes społeczny występujący w postępowaniu, który w szczególności polega na dbaniu o ochronę środowiska, ochronę zdrowia ludzi, ochronę ładu przestrzennego, ochronę dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej oraz ochronę interesów osób trzecich. Udział stowarzyszenia w tym postępowaniu uzasadnia nadto chęć poddania kontroli zgodności decyzji z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wymienia wskazane cele jako elementy tejże decyzji.

W dalszej części obszernego uzasadnienia zażalenia, stowarzyszenie polemizuje z twierdzeniami organu dotyczącymi walorów przyrodniczych działek na których ma być realizowana inwestycja, a także wskazuje że odmowa dopuszczenia do udziału jest przedwczesna i nieuzasadniona. Wskazuje również, że dotychczasowa zabudowa [...] była chaotyczna, jednak z uwagi na niezasiedlenie inwestycji, stowarzyszenie nie mogło ubiegać się o udział w postępowania w imieniu ochrony interesu mieszkańców.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając powyższe zażalenie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r., Nr KOC [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ opisał istotę postępowania z wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na gruncie przepisów k.p.a. Organ zwrócił nadto uwagę, że nawet w przypadku gdy udział organizacji społecznej uzasadniony jest celami statutowymi, to organ może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny. Kolegium wyjaśniło, że organizacja społeczna musi po wykazaniu interesu społecznego, wykazać również istnienie merytorycznego powiązania pomiędzy przedmiotem sprawy, a specjalizacją działania organizacji oraz jej osiągnięciami. Wskazany interes społeczny powinien zaś zostać skonkretyzowany.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło stowarzyszenie [...], wskazując na naruszenie art. 6, 7, 31 § 2, 77 § 1, 78, 107 § 3 oraz 125 k.p.a. Stowarzyszenie podniosło, że we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony wskazało swoje cele statutowe, wykazało również interes społeczny oraz powiązanie swoich celów z tym interesem jak i z przedmiotem postępowania. Zdaniem stowarzyszenia, organy administracyjne nie wykazały natomiast z jakich przyczyn uznały przesłanki uzasadniające udział stowarzyszenia w postępowaniu za niedostatecznie konkretne i szczegółowe. Stowarzyszenie zakwestionował również zasadność wymagania wobec niego "szczególnej" argumentacji w zakresie zasadności jego udziału w postępowaniu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i dopuszczenie stowarzyszenia do udziału w postępowaniu bądź przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

Istota sprawy w rozpoznanej sprawie sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z uwagi na niespełnienie przez stowarzyszenie ustawowej przesłanki posiadania interesu społecznego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasadą w postępowaniu administracyjnym jest udział w nim stron, przy czym pojęcie strony określone zostało w art. 28 k.p.a. Wyjątkiem od tej zasady jest udział w postępowaniu organizacji społecznych, których uczestnictwo nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego, lecz przemawia za tym wyłącznie interes społeczny, przy czym ten udział musi być uzasadniony celami statutowymi. Udział organizacji społecznych w konkretnym postępowaniu administracyjnym nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną samych stron, dlatego przesłanki dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

Przewidziana w art. 31 k.p.a. procesowa instytucja uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej działającej na prawach strony jest wyjątkiem od zasady udziału w postępowaniu administracyjnym jego strony lub stron w rozumieniu art. 28 k.p.a. Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie wynika bowiem – tak jak w przypadku strony – z istnienia własnego interesu prawnego organizacji, lecz ze skonkretyzowanego interesu społecznego mającego odzwierciedlenie w konkretnej indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a przy tym mieszczącego się w celach statutowych takiej organizacji.

W niniejszej sprawie bezsporne jest wystąpienie pierwszej z ww. ustawowych przesłanek. Organy obu instancji uznały bowiem, iż cele statutowe stowarzyszenia uzasadniają jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Sąd akceptuje to rozumowanie, gdyż z pkt 10 pkt1, 2, 3, 4, 5, 7 Statutu Skarżącego wynika m. in., iż celem stowarzyszenia jest: propagowanie idei ekologicznych, wpływanie na poprawę stanu środowiska naturalnego i zdrowia ludzi, informowanie społeczeństwa o stanie i zagrożeniach środowiska naturalnego, propagowanie proekologicznych zachowań, rozwiązań i technologii, przeciwdziałanie zachowaniom, procesom i inwestycjom mogącym pogorszyć stan środowiska, ochrona obiektów i zespołów cennych ze względów przyrodniczych, kulturowych bądź historycznych.

Sporną w sprawie jest kwestia, czy zachodzi druga przesłanka warunkująca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, to znaczy, czy za dopuszczeniem skarżącego do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

Rozważając wystąpienie tej okoliczności, wskazać w pierwszym rzędzie należy, że pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu, do którego zostało skierowane żądanie oparte na art. 31 § 1 k.p.a. oraz indywidualnej ocenie. Przy tym, Sąd uznaje za słuszne stanowisko Kolegium, iż pojęcie "interes społeczny" należy wiązać z działaniami na rzecz spraw istotnych ze społecznego punktu widzenia, a więc mających znaczenie dla funkcjonowania ogółu społeczności tj. ochrona zdrowia, przyrody, wartości kulturowych czy też zabytków. Tak rozumiany interes społeczny nie jest więc pojęciem ogólnym, ale zespołem wartości istotnych i ważnych ze społecznego punktu widzenia, a które z tych właśnie względów wymagają ochrony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Oceniając, czy w konkretnej sprawie wystąpił interes społeczny uzasadniający dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony, organ musi mieć na uwadze, że udział organizacji społecznej w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby nie może powodować naruszenia sfery jej prywatności przez nadmierne poszerzanie kręgu uczestników postępowania. Z tej przyczyny, organ administracji oceniając wystąpienie przesłanki interesu społecznego w dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, musi z jednej strony uwzględniać fakt, że udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 k.p.a. winien odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 843/07, Lex nr 501062), z drugiej jednak strony – ochronę interesu strony postępowania. Stąd, zasadnie Kolegium wywodzi, iż interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę, niż interes samej strony.

Z powyżej wskazanych względów organizacja społeczna powinna z dużą starannością i dokładnością wykazać zasadność udziału w konkretnym postępowaniu. Jej udział w sprawie nie jest bowiem obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy, a z reguły tak właśnie jest. W celu wykazania zasadności swojego udziału w postępowaniu, stowarzyszenie winno uprawdopodobnić, że jego udział w postępowaniu przyczyni się do lepszego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, publ. CBOSA). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09, publ. CBOSA.). Stąd, zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom stowarzyszenia – całkowicie uzasadnione jest żądanie od organizacji społecznej wykazania zasadności udziału w postępowaniu. Podkreślić jeszcze raz należy, że jej udział w sprawie nie jest bowiem obojętny dla stron.

W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, iż organizacja ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu winna nie tylko wykazać – konkretnie i szczegółowo – interes społeczny w tym postępowaniu, ale również uzasadnić potrzebę ochrony obiektywnie istniejącego interesu społecznego, a także wskazać jak realnie jest w stanie bronić interesu społecznego. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1925/10). Sąd w ww. wyroku, stanął bowiem na stanowisku, że ustawodawca formułując przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie dał tym organizacjom uprawnień kontrolnych, do badania i nadzorowania przebiegu postępowania administracyjnego. Z woli ustawodawcy organizacje społeczne mogą wstępować do udziału w postępowaniu, o ile mają w tym interes społeczny. Sąd wskazał, że za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Organizacja społeczna powinna zatem należycie wykazać zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ jej udział w sprawie nie jest obojętny dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują przeciwstawne interesy. Organizacja powinna też wykazać, jakie posiada "kwalifikacje" do występowania w danej konkretnej sprawie. Musi istnieć merytoryczne powiązanie między przedmiotem sprawy a osiągnięciami, specjalizacją działania, a nie tylko celami organizacji społecznej. Dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie wystarczy jedynie zainteresowania organizacji jego przedmiotem.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela wyżej przywołany pogląd prezentowany w orzecznictwie, uznając go za własny i kierując się nim przy rozpoznaniu niniejszej sprawy.

Odnosząc zatem powyższe do rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że żądanie dopuszczenia organizacji społecznej dotyczy postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla działek nr [...] oraz [...] z obrębu [...] położonych w [...], dla inwestycji polegającej na budowie na tych działkach zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami i garażami podziemnymi.

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organami administracyjnymi, które wskazały, że ani z wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, ani z pozostałych pism, w tym z zażalenia, nie wynika interes społeczny uzasadniający dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym konkretnym postępowaniu.

Stowarzyszenie [...] w zażaleniu wskazuje, że interes społeczny został wykazany w sposób wystarczająco skonkretyzowany. Analiza jednak złożonych pism prowadzi do wniosku, że przyczynami które stanowią interes publiczny uzasadniający udział Stowarzyszenia [...] w ww. postępowaniu jest:

dbałość o wartości istotne i ważne ze społecznego punktu widzenia, co w niniejszym postępowaniu ma polegać na ochronie bioróżnorodnego terenu zieleni znajdującej się na terenie planowanej inwestycji, ochronie siedlisk, miejsc noclegowych oraz wartościowych żerowisk chronionych gatunków ptaków, podjęciu pilnych starań rekultywację terenu przemysłowego [...]. Przy tym z celem tym stowarzyszenie wiąże zachowanie w stanie niezmienionym działek objętych inwestycją;

pilnowanie by zabudowa terenu umieszczona została wyłącznie w miejscach przeznaczonych na to w projekcie planu miejscowego oraz założeń wynikających ze studium, w tym zapobieganie nadmiernemu zagęszczeniu zabudowy.

W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uznały tak określony interes społeczny za niestanowiący uzasadnienia dla dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Udział stowarzyszenia w postępowaniu z uwagi na tak zdefiniowany interes społeczny oraz przedstawione działania stowarzyszenia w celu jego ochrony, faktycznie dotyczą działań organów administracji w postępowaniu, w którym chce uczestniczyć stowarzyszenie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że postępowanie administracyjne dotyczące uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy, ma na celu takie określenie parametrów inwestycji, aby zapewniona została zarówno ochrona środowiska jak i ochrona osób trzecich. Z uwagi jednak na charakter tego postępowania, nie ustala się w nim szczegółowo warunków tej ochrony. Zatem udział stowarzyszenia w tym postępowaniu, bez wykazania na czym miałyby polegać działania podejmowane przez stowarzyszenie w ramach ochrony interesu społecznego, miałby de facto stanowić kontrolę, a może swego rodzaju zastępowanie działań organów powołanych do rozstrzygania danej kwestii. Takiej potrzeby Sąd jednak nie dostrzega.

Cele, wskazane przez Stowarzyszenie [...] we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, winny być z urzędu brane pod uwagę przez organy powołane do rozstrzygania danej kwestii. Zadaniem tych organów jest bowiem dbałość o prawidłowe wydanie decyzji. Stowarzyszenie chcąc brać udział w danym postępowaniu, winno wykazać sposób w jaki będzie dbać o interes społeczny, do którego naruszenia mogłoby dojść w tym konkretnym postępowaniu. Tego w niniejszej sprawie stowarzyszenie nie uczyniło, a jedynie ogólnikowo wskazało, że dla ochrony terenów, na których realizowana ma być inwestycja, wymagane jest podjęcie pilnych starań o rekultywację, zachowanie istniejącej różnorodności przyrodniczej i jej rozwijanie. Wyjaśnić jednak należy, że takie działania nie są podejmowane w postępowaniu w zakresie ustalenia warunków zabudowy. Skoro zatem, stowarzyszenie pragnie doprowadzić do rekultywacji danego terenu, winno podjąć inne inicjatywy, które mogą doprowadzić do ziszczenia się tego celu. Nie może być również realizowany w tym postępowaniu postulat takiego planowania zabudowy, aby usytuowanie budynków odpowiadało projektom planów bądź studium. Ani bowiem projekt planu ani studium, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, nie mogą stanowić podstawy wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nadto postulaty dotyczące planowania, zgłaszać należy w innym trybie, aniżeli w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, którego celem jest zbadanie czy zabudowa na danym terenie z punktu widzenia urbanistycznego jest w ogóle dopuszczalna i jeżeli tak, to na jakich warunkach.

W konsekwencji powyższych rozważań, stwierdzić należy, że stowarzyszenie nie wykazało, aby istniał związek pomiędzy przywoływanym interesem społecznym, a postępowaniem do którego chce być dopuszczone stowarzyszenie.

Dopuszczenie organizacji społecznej byłoby w ocenie Sądu uzasadnione, o ile wskazane zostałyby konkretne działania, które zamierza podjąć stowarzyszenie, a które związane będą z tym konkretnym postępowaniem i będą poparte merytoryczną wiedzą z zakresu tegoż postępowania. Przy czym, nie chodzi tu tylko o możliwość zaskarżenia podejmowanych rozstrzygnięć. Takie uprawnienia, co do zasady mają bowiem służyć stronom postępowania, a więc podmiotom które posiadają interes prawny, a nie organizacjom, które z założenia mają na celu ochronę środowiska, przez co są – z natury rzeczy – zainteresowane ograniczeniem rozwoju urbanizacyjnego danej przestrzeni publicznej.

Reasumując, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie, taki interes społeczny, który uzasadniałby udział Stowarzyszenia w tym konkretnym postępowaniu, nie został wykazany. Nadto, co szczególnie istotne z punktu widzenia oddziaływania udziału stowarzyszenia na prawa i obowiązku stron postępowania, stowarzyszenie nie wskazało, w jaki sposób ochrona upatrywanego interesu społecznego byłaby realizowana. Pod pojęciem ochrona interesu społecznego, przejawiającego się w szeroko rozumianej ochronie terenów zielonych oraz konieczności rekultywacji terenów uprzemysłowionych, nie może się bowiem kryć przeciwdziałanie prowadzeniu inwestycji w dużym mieście. Brak jest bowiem ku temu podstaw prawnych. Co prawda Stowarzyszenie nie wskazało wprost, iż taki jest cel ubiegania się o dopuszczenie do postępowania, jednak nie wskazało również innych środków jakie zamierza przedsięwziąć celem ochrony tych terenów.

Jak wyżej wyjaśniono, nie może również takiego interesu oznaczać chęć działania na rzecz prawidłowego posadowienia inwestycji, w szczególności na etapie postępowania jakim jest ustalenie warunków zabudowy. W postępowaniu tym bowiem nie określa się dokładnego położenia inwestycji. Tym samym nie jest możliwe ani naruszenie zapisów projektów planu, ani studium, i to niezależnie od okoliczności, że żaden z tych dokumentów, nie może stanowić podstawy ustalenia warunków zabudowy.

Nadto zwrócić należy uwagę, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA 1717/11, za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała nie tylko gruntowną wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Ani z wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani z zażalenia nie wynika, aby stowarzyszenie miało jakiekolwiek rozeznanie w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Nie wynika również, w jaki sposób ma realizować dbałość o interes publiczny. I nie chodzi tu – jak wskazuje stowarzyszenie w zażaleniu – o takie skonkretyzowanie podejmowanych działań, które uniemożliwi sprawne działanie w interesie publicznym, ale wskazanie na czym te działania będą polegać.

Zdaniem Sądu, ze skargi, można wysnuć wniosek, że realizacja celów, w tym konkretnym postępowaniu, polegać ma kontrolowaniu poszczególnych czynności podejmowanych przez organy w toku postępowania poprzedzającego ostateczne rozpatrzenie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Stowarzyszenie wskazało bowiem, że wiedza stowarzyszenia w zakresie przedmiotowego terenu, ułatwiłaby zgromadzenie w postępowaniu pełnego materiału dowodowego, a także przyczynić by się miała do poszukiwania optymalnych środków ochrony przyrody. Wreszcie dopuszczenie stowarzyszenia przyczyniłoby się do lepszego spełnienia celów postępowania i wydania w nim uzasadnionej i słusznej decyzji.

W ocenie Sądu tak określony zakres ochrony interesu społecznego, może dotyczyć każdego postępowania, tym samym uzasadnione byłoby twierdzenie, że w każdym postępowaniu organizacja powinna mieć zapewniony udział. Ustawodawca jednak takiej możliwości nie przewidział na gruncie k.p.a., ale prawo do udziału uzależnił od spełnienia określonych przesłanek. Nadto pamiętać należy, że wskazany przez stowarzyszenie cel realizowany jest na gruncie postępowania administracyjnego poprzez formy kontroli instancyjnej oraz sądowej decyzji (postanowień) administracyjnych, a nie poprzez dopuszczanie do postępowania stowarzyszeń. Te mają prawo udziału w postępowania, jeżeli w konkretnym postępowaniu będą bronić interesu społecznego, który w tym postępowaniu będzie urzeczywistniony. Zdaniem Sądu natomiast uwzględnienie argumentacji stowarzyszenia, i w oparciu o nią dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony, w istocie prowadziłoby do jego udziału w każdym postępowaniu. Co do zasady bowiem w każdym postępowaniu należy czuwać nad prawidłowym i zgodnym z prawem rozstrzyganiem sprawy.

W niniejszej sprawie, zatem organy prawidłowo uznały, że nie zachodzą przesłanki określone przepisem art. 31 § 1 k.p.a. za dopuszczeniem Stowarzyszenia [...] do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.