Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 270/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11
journal: Dz.U. 2015 poz 149
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 270/16 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 20 grudnia 2016 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Julia Szczygielska, , Sędziowie, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi J. M., na decyzję Wojewody D., z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną oraz orzeczenie o odmowie uznania za osobę bezrobotną, , , oddala skargę w całości., ,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 149), dalej; ustawa o promocji zatrudnienia oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., podjętą po wznowieniu postępowania, Starosta Ś. orzekł o uchyleniu w całości ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w sprawie uznania strony z dniem 28 listopada 2013 r. za osobę bezrobotną i odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i odmówił uznania strony z dniem 28 listopada 2013 r. za osobę bezrobotną.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający poczynił następujące ustalenia:

- strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy - Filia w S. w dniu 28 listopada 2013 r. i zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. Z przedłożonych dokumentów oraz złożonych pod odpowiedzialnością karną oświadczeń wynikało, że strona spełnia ustawowe warunki do uznania za osobę bezrobotną, natomiast nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

- decyzją Starosty Ś. z dnia [...] listopada 2013 r., uznano stronę z dniem 28 listopada 2013 r. za osobę bezrobotną i odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

- strona złożyła wniosek o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej i w dniu 3 stycznia 2014 r. złożyła oświadczenie, że w dniu 24 grudnia 2013 r. środki z Funduszu wpłynęły na jej konto , w związku z czym, decyzją Starosty Ś. z dnia [...] stycznia 2014 r., orzeczono o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 grudnia 2013 r. ,

- w dniu 6 listopada 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesłał raport o zbiegu ubezpieczeń, na podstawie którego ustalono, że w okresie od dnia 29 kwietnia 2013 r. do dnia 26 marca 2014 r. strona podlegała ubezpieczeniom społecznym (NIP płatnika [...]),

- po wezwaniu strony do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji , w dniu 16 listopada 2015 r. dostarczyła ona umowę zlecenie zawartą z Agencją Pracy Tymczasowej sp. z o.o. w W., od dnia 29 kwietnia 2013 r. na okres 12 miesięcy.

Powyższa okoliczność stanowiła przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie wydania decyzji z dnia 7 grudnia 2015r. , którą orzeczono o uchyleniu w całości decyzji ostatecznych Starosty Ś. z dnia 3 stycznia 2014 r. oraz z dnia 28 listopada 2013 r. i jednocześnie orzeczono o odmowie uznania strony z dniem 28 listopada 2013 r. za osobę bezrobotną. Decyzją z dnia 2 lutego 2016 r. Wojewoda D. uchylił - z przyczyn proceduralnych – powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia , wskazując na konieczność oceny przedstawionych przez stronę dowodów w postaci korespondencji elektronicznej

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy odniesiono się do wskazań Wojewody oraz zapoznano z dołączonym do odwołania dowodem w postaci korespondencji elektronicznej. Zdaniem organu orzekającego nie ulega wątpliwości, że w dniu rejestracji świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań strona oświadczyła, iż wszystkie podane przez nią dane są zgodne ze stanem faktycznym. Podczas rejestracji strona została także pouczona o warunkach zachowania statusu bezrobotnego. Na dowód tego własnoręcznie podpisała kartę rejestracyjną oraz oświadczenia w niej zawarte. Dokonując czynności rejestracyjnych w dniu 28 listopada 2013 r. jako osoba bezrobotna otrzymała m.in. druk TAK/NIE oświadczenie, w którym podała, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej (umowa – zlecenie, umowa o dzieło), a także nie podlega ubezpieczeniom społecznym.

Jak dalej wskazał organ orzekający, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia za bezrobotnego może być uznana, m.in. osoba, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, (...), nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Od dnia rejestracji strona została zgłoszona do ubezpieczenia jako osoba bezrobotna. W tym samym czasie podlegała ubezpieczeniom społecznym i na jej konto odprowadzane były składki z tytułu wykonywania innej pracy zarobkowej. Strona nie spełniała zatem określonego przepisami warunku do uznania za osobę bezrobotną.

Według organ I instancji wyjaśnienia strony , że umowa zlecenia zawarta była w imieniu niepełnoletniej córki, jak również dołączony na potwierdzenie tego wydruk korespondencji e-mail , nie mogą być uwzględnione, ponieważ nie wpływają na stan faktyczny i prawny sprawy. To strona była stroną umowy - podpisała umowę. Została zgłoszona przez pracodawcę do ubezpieczenia i teraz ponosi tego konsekwencje. Argument strony, że "...nigdy w oparciu o nią nie świadczyła żadnej pracy, traktowała ją od początku, jako zawartą de facto przez własną córkę..." w tym wypadku nie ma znaczenia, ponieważ to ona otrzymywała wynagrodzenie i podlegała ubezpieczeniom. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zaliczy okresu wykonywania innej pracy zarobkowej córce strony, dlatego, że ona w rzeczywistości ją wykonywała, tylko zainteresowanej, bo to ona była stroną umowy.

Od powyższej decyzji pierwszo-instancyjnej strona wniosła odwołanie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów:

- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia poprzez bezpodstawne uznanie, że w chwili ubiegania się o status osoby bezrobotnej wykonywała pracę zarobkową w oparciu o umowę zlecenie,

- art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy o promocji zatrudnienia poprzez bezpodstawne uznanie, że w chwili ubiegania się o status osoby bezrobotnej podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczania społecznego.

Odwołująca się przyznała, że w dniu 29 kwietnia 2013 r. doszło do zawarcia przez nią umowy zlecenia i jednocześnie przywołała okoliczności, w jakich doszło do zawarcia tej umowy oraz to, czemu miała ona służyć, a które to okoliczności, jak i dowody zgłoszone na ich poparcie zostały całkowicie przez organ I instancji zignorowane, pomimo wyraźnych zaleceń co do ponownego rozpoznania sprawy zawartych w decyzji Wojewody D. z dnia 2 lutego 2016 r. Strona wywodziła, że ma córkę – N. M. ( urodzoną [...] sierpnia 1996 r. ) , która

była zainteresowana pracą jako konsultantka firmy [...] i dystrybutorka produktów tej firmy. Jednak nie mogła zawrzeć umowy samodzielnie, albowiem w 2013 r. była jeszcze osobą niepełnoletnią . Poprosiła więc, aby to ona formalnie zawarła umowę, przy czym wszelkie wynikające z niej czynności tj. pozyskiwanie klientów i sprzedaż produktów wykonywała tylko i wyłącznie córka. Konsekwentnie też wszystkie kwoty uzyskiwane w związku z tą umową były przez nią przekazywane córce. Okoliczności te potwierdzają załączone do poprzedniego odwołania materiały, w szczególności w postaci korespondencji elektronicznej N. M. z klientami.

Odwołująca się podkreśliła, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje jednoznacznie, że za bezrobotną nie może zostać uznana osoba, która wykonuje inną pracę zarobkową, jak również osoba, która podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Pomimo formalnego zawarcia umowy zlecenia nigdy nie wykonywała w oparciu o nią żadnej pracy zarobkowej i nie uzyskiwała z tego tytułu żadnych dochodów. Pracę w oparciu o tę umowę świadczyła tylko i wyłącznie jej córka. Strona podniosła ,że stosownie do art. 83 k.c. nieważna jest czynność prawna pozorna. Oświadczenie polegające na zawarciu spornej umowy zlecenia miało charakter pozorny. Oczywistym zdaniem odwołującej się było bowiem to, że nie będzie tej umowy wykonywać.

Odwołująca powołała się na art. 58 k.c. , wedle którego nieważna jest czynności prawna naruszająca ustawę albo mająca na celu obejście ustawy. Jak zaznaczyła strona, zawarcie umowy zlecenia przez nią, a nie jej córkę miało na celu właśnie obejście przepisów o zdolności do czynności prawnych, której to zdolności nie posiadała jej niepełnoletnia córka, przez co sama nie mogła zawrzeć spornej umowy. Nieważna czynność prawna, w szczególności nieważna umowa zlecenia (zawarta z obejściem przepisów ustawy, pozorna) nie może stanowić skutecznej podstawy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Jej zamiarem nie było wyłudzenie jakichkolwiek świadczeń, a jedynie skrycie pod zawartą przez siebie umową faktu, że wykonywać ją będzie tylko i wyłącznie jej córka. Tym samym w opinii strony nie zaistniały negatywne przesłanki uzyskania przez nią statusu bezrobotnego, tj. nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej, nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Strona przyznała ,że nie informowała o umowie zlecenia przy ubieganiu się o status bezrobotnej dlatego, że o niej zapomniała, albowiem nigdy w oparciu o nią nie świadczyła żadnej pracy, traktowała ją od początku, jako zawartą de facto przez własną córkę. Nie miała zamiaru wprowadzać Urzędu Pracy w błąd. Choć formalnie zawarła umowę zlecenia, to osobiście nigdy w oparciu o nią nie świadczyła żadnej pracy zarobkowej i nie uzyskiwała z tego tytułu przychodów, tym bardziej, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia kładą nacisk na faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej. Tak zawarta umowa, nie mogła również stanowić podstawy uznania, że podlega ona ubezpieczeniu społecznemu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń.

Jak wskazał organ II instancji, przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji jest uchylenie, w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., ostatecznej decyzji Starosty Ś. z dnia [...] listopada 2013 r. oraz odmowa przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej od dnia 28 listopada 2013 r. Decyzja organu I instancji została wydana po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania, a zatem odnieść się należy do kwestii zasadności wznowienia postępowania, a więc oceny, czy zaistniały przesłanki, których wystąpienie otwiera prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. , zgodnie z którym organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w postanowieniu o wznowieniu postępowania wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, że zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., według której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przy czym nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych i muszą istnieć w dniu wydania decyzji.

Zdaniem Wojewody za nową okoliczność faktyczną, nieznaną organowi wydającemu decyzję z dnia 28 listopada 2013 r. należy uznać fakt zawarcia przez stronę umowy zlecenia na okres obejmujący dzień rejestracji i podleganie przez nią w dniu 28 listopada 2013 r. obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu zawartej umowy cywilnoprawnej. Organ odwoławczy przytoczył definicję pojęcia bezrobotnego , zawartą w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia i stwierdził ,że powyższy przepis nie pozwala na posiadanie statusu bezrobotnego osobom zatrudnionym, wykonującym pracę zarobkową oraz podlegającym obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

W przedmiotowej sprawie, w świetle ustalenia faktu (nieznanego organowi pierwszej instancji w dacie wydania decyzji z dnia 28 listopada 2013 r.), że strona zawarła w dniu 20 kwietnia 2013 r. umowę zlecenia i podlegała z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego od dnia 29 kwietnia 2013 r. do dnia 26 marca 2014 r., istniała - zdaniem organu II instancji - podstawa do wydania orzeczenia o uchyleniu dotychczasowej decyzji oraz orzeczenia o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 28 listopada 2013 r.

Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził ,że nie ma podstaw faktycznych ani prawnych, aby uznać twierdzenie strony, że oświadczenie o zawarciu umowy zlecenia miało charakter pozorny. Według organu przepisy art. 58 i 83 k.c. nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie , zaś wiek córki strony nie był przeszkodą dla zawarcia przez nią umowy zlecenia. Natomiast korespondencja elektroniczna dołączona do poprzedniego odwołania nie stanowi dowodu na to, że strona nie realizowała zawartej w dniu 20 kwietnia 2013 r. umowy, oraz że nie uzyskiwała z tego tytułu wynagrodzenia , zaś umowa nie stanowiła podstawy do objęcia strony obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Znajdujące się w aktach dowody, tj. w szczególności informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2015 r. świadczą o tym, że strona w dniu 28 listopada 2013 r. nie spełniała warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej.

Decyzję ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżąca ponowiła zarzuty podniesione w odwołaniu wraz z uzasadniającą je argumentacją .

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r. , poz. 1666 ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ., zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a. Przy czym sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego .

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że wydano ją w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy. W punkcie wyjścia oceny zasadności wywiedzionej skargi należało mieć przede wszystkim na uwadze fakt , że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.

Wyjaśnić w tym miejscu należy ,że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym ,że powyższa instytucja stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. , to wadliwość postępowania administracyjnego , musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Wskazać również należy ,że postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym , jakim jest wznowienie postępowania , przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym stosownie do art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W realiach analizowanej sprawie kluczową kwestią jest ponowna ocena przez organ przesłanek nabycia statusu osoby bezrobotnej , określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia , określenie bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Sformułowana w cytowanym przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy legalna definicja pojęcia "osoby bezrobotnej" skonstruowana jest z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego specyficznego statusu osoby bezrobotnej. A zatem status osoby bezrobotnej można uzyskać , gdy spełnione zostaną przesłanki pozytywne i nie wystąpi żadna z przesłanek negatywnych. Nie jest możliwe odstąpienie od tych ustawowych wymogów , nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy.

Wymaga bowiem zaakcentowania ,że kwestia uzyskania statusu bezrobotnego, nie została pozostawiona uznaniu organu orzekającego. Przeciwnie w tego rodzaju sprawach organ wydaje tzw. decyzję związaną. Brzmienie przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest kategoryczne i nie pozwala organowi na jakiekolwiek "luz decyzyjny" . Wobec tego żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie o promocji zatrudnienia, nie mogą mieć zatem istotnego znaczenia przy rozstrzyganiu kwestii statusu osoby bezrobotnej .

Z punktu widzenia wymogów pozwalających na uzyskanie statusu bezrobotnego wskazać również należy na przepis art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia , który precyzuje, że zakaz świadczenia innej pracy zarobkowej - oznacza zakaz wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Oznacza to , że bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przytoczonego art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia .

Przypomnieć w tym miejscu ponownie należy , że skoro istotą postępowania wznowieniowego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, to wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. Oznacza to ,że w postępowaniu wznowieniowym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., stanowiącą o działaniu organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym , że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał.

Oznacza to ,że w kontrolowanej sprawie stosowane powinny być przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. I OSK 529/10, LEX nr 745255). A zatem prawidłowo organy obu instancji oceniły sytuację skarżącej według przepisów obowiązujących w dacie składania przez nią wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej .

W badanej sprawie za podstawę wznowienia postępowania organ przyjął okoliczność, że skarżąca zawarła w dniu 20 kwietnia 2013 r. na okres 12 miesięcy poczynając od dnia 29 kwietnia 2013 r. z R. sp. z o.o. Agencją Pracy Tymczasowej w W. umowę zlecenie w zakresie świadczenia na rzecz [...] usług polegających na organizacji i koordynacji przebiegu procesu sprzedaży produktów [...] i umowa ta nie została rozwiązana w chwili wydawania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Dodatkowo, na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w Ś. organ powziął informację o tym , że w okresie od dnia 29 kwietnia 2013 r. do dnia 26 marca 2014 r. skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wskazanej wyżej umowy cywilnoprawnej.

Wskazane fakty o charakterze prawotwórczym prawidłowo zatem zostały uznane przez organ za "nowe okoliczności faktyczne" w sprawie, istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 28 listopada 2013 r. i nieznane organowi, w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) ustawy, mające wpływ na jej status, tj. zakres praw i obowiązków skarżącej , w konsekwencji również treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

Biorąc pod uwagę powyższe ujawnione okoliczności sprawy trafnie organ uznał, że w dniu 28 listopada 2013 r. skarżąca nie spełniała warunków, wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zawarcie przez skarżącą umowy zlecenia, wykluczało bowiem możliwość uznania jej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia . Wbrew zarzutom skargi bez znaczenia prawnego w sprawie pozostaje analiza charakteru łączącej ją umowy zlecenia i sposobu faktycznego jej wykonywania oraz kwestii związanych z pobieraniem wynagrodzenia z tego tytułu, którego brak podnoszono w skardze. Istotne znaczenie ma sam fakt jej zawarcia, którego skarżąca zresztą nie kwestionowała. Obojętne dla sprawy są także pobudki , które skłoniły ją do zawarcia omawianej umowy zlecenia. Powyższy prawotwórczy fakt wywołał kolejne konsekwencje prawne w postaci objęcia skarżącej ubezpieczeniem społecznym , który to fakt również nie został przez nią skutecznie podważony.

Jak wynika z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz.963) ubezpieczenia społeczne obejmują ubezpieczenia emerytalne i ubezpieczenia rentowe . Z kolei art.6 ust.1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy przewiduje ,że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają , z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne , które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług , do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...).

Spór w kontrolowanej sprawie – o czym była już mowa wyżej - sprowadzał się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie zaistnienia przesłanek warunkujących przypisanie skarżącej w dniu 28 listopada 2013r. statusu osoby bezrobotnej. W sprawach o przyznanie lub odmowę przyznania statusu osoby bezrobotnej postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zachodzą okoliczności faktyczne enumeratywnie wyliczone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia . W związku z powyższym w realiach analizowanej sprawy istotne dla organu było jedynie to, że w dniu 20 kwietnia 2013 r. skarżąca zawarła na czas od 29 kwietnia 2013 r. do upływu 12 miesięcy umowę zlecenia, a zatem wykonywała inną pracę zarobkową i umowa ta nie została rozwiązana w chwili wydawania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. Natomiast żadne inne okoliczności, w tym również te podnoszone przez skarżącą , a dotyczące pozorności zawartej umowy , nie mogły mieć w tej sprawie znaczenia. Nie było również żadnych podstaw do żądania badania przez organ charakteru łączącego ją stosunku w ramach umowy zlecenia. Kwestie te , a w szczególności dotyczące ważności zawartej umowy zlecenia , skarżąca może podnosić przed sądem powszechnym w ramach powództwa np. o ustalenie w trybie art. 189 k.p.c. nieistnienia stosunku prawnego . W każdym bądź razie nie może przerzucać na organ obowiązków związanych z ustalaniem ważności zawartej umowy zlecenia w tym zakresie . Ciężar wykazania pozorności zawartej umowy spoczywał wyłącznie na skarżącej i wykluczał możliwość ustalania tej okoliczności z urzędu przez organy administracji orzekające w sprawie. W związku z nie może odnieść zamierzonego skutku prawnego podniesiony przez skarżącą zarzut pozorności , a w konsekwencji nieważności umowy zlecenia .

Uzyskanie zatem przez organ informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Ś. ( raport z dnia 6 listopada 2015 r. i informacja zawarta w piśmie z dnia 23 maja 2016 r. ) o podleganiu przez skarżącą - w dacie rejestracji w PUP- obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i poczynienie jednoznacznych ustaleń opartych na omawianej wyżej umowie zlecenia z dnia 20 kwietnia 2013 r. , w pełni uprawniało organ do wznowienia postępowania, a w konsekwencji uchylenia decyzji z dnia 28 listopada 2013 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem 28 listopada 2013 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku i orzeczenia o odmowie uznania strony z tym dniem za osobę bezrobotną.

Z materiału aktowego sprawy wynika, że rejestracja skarżącej w charakterze osoby bezrobotnej miała miejsce w dniu 28 listopada 2013r. , co zostało potwierdzone decyzją z dnia 28 listopada 2013r. o uznaniu z tym dniem skarżącej jako osoby bezrobotnej . W momencie rejestracji skarżąca została zapoznana z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżąca przy rejestracji w urzędzie pracy złożyła - będąc pouczoną o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań - pisemne oświadczenie, w którym podała, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej na podstawie np. umowy zlecenia oraz nie podlega ubezpieczeniu społecznemu (oświadczenie rejestrowanego z dnia 28 listopada 2013 r. ). Nadto, w tym samym dniu podczas rejestracji skarżąca otrzymała do wiadomości i własnoręcznie podpisała " Informację dla osób bezrobotnych rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś." , w której zawarta jest m.in. informacja o statusie bezrobotnego i przesłankach nabycia tego statusu .

Definicja bezrobotnego przyjęta w ustawie o promocji zatrudnienia w kontekście negatywnej przesłanki w postaci niepodlegania , na podstawie odrębnych przepisów , obowiązkowi ubezpieczenia społecznego nie budzi wątpliwości i nie pozostawia miejsca na swobodę interpretacyjną. W jej świetle status osoby bezrobotnej został powiązany z faktem zgłoszenia do ZSU przez zleceniodawcę jako płatnika składek – w związku z zawarciem umowy zlecenia - obowiązku objęcia ubezpieczeniem społecznym , bez potrzeby badania, czy działalność taka rzeczywiście jest osobiście prowadzona przez zleceniobiorcę .

W rezultacie należało uznać, że skarżąca w dniu 28 listopada 2013r. nie spełniała przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy o promocji zatrudnienia do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W związku z tym w ujawnionych okolicznościach sprawy organ zobowiązany był do wznowienia postępowania w sprawie , a organom orzekającym nie można zarzucić braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w informacji uzyskanej z ZUS .

Z tych względów jako nieuprawnione przedstawią się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocjo zatrudnienia . Wydanie kwestionowanej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi zaś cech dowolności. Decyzje organów orzekających w sprawie w sposób szczegółowy przedstawiły ustalenia stanu faktycznego oraz wskazały przepisy, które miały w nich zastosowanie, prawidłowo interpretując ich treść, co jest wystarczające dla oceny ich legalności.

Konkludując powyższe stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy , skutecznie nie podważony przez skarżącą , dawał podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji, na mocy których skarżącą uznano za osobę bezrobotną i odmówiono jej prawo do zasiłku. Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.

.