Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 151/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej "J." z siedzibą w P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Poznania z dnia 15 maja 2008r. nr [...], 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego 500,-zł (słownie: pięćset ) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

Pismem z 27 czerwca 2004r. mieszkańcy budynków położonych w Poznaniu przy ul. B. 19-35, oraz przy ul. B. 9 i 11 wskazali na nieprawidłowości, wady budowlane i niezgodności z dokumentacją techniczną występujące we wskazanych budynkach. Po dokonaniu analizy zebranych dokumentów i przeprowadzeniu czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania postanowieniem [...] z dnia 14 lipca 2005 r. nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko – Własnościową "J." z siedzibą w P. przy ul. D. 30A (dalej: Spółdzielnia) obowiązek dostarczenia odpowiednich ekspertyz.

Po przedstawieniu wskazanych ekspertyz i opinii biegłych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania uznał, że wyczerpane zostały przesłanki określone w art. 50 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: prawo budowlane) i dlatego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 prawa budowlanego decyzją nr [...] z dnia 23 listopada 2006r. nałożył na inwestora budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się w Poznaniu przy ul. B. nr 9 i nr 11 oraz ul. B. nr 19-35 Spółdzielnię określone w niej obowiązki.

Na skutek odwołania wniesionego przez Spółdzielnię, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 8 lutego 2007 r. uchylił decyzję z dnia 23 listopada 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że niedostatecznie ustalono, z jakiego materiału zostały wykonane ściany budynków zlokalizowanych w Poznaniu przy ul. B. nr 9 i 11 oraz ul. B. nr 19-35, znajdujące się na III piętrze, a treść decyzji administracyjnej, w części dotyczącej tych ścian, nie może zawierać alternatywy uzależnionej od ustaleń dokonanych przez samego zobowiązanego. Podkreślono, że powołano niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Organ II instancji wskazał mianowicie, że jeżeli dla przedmiotowych obiektów wydano decyzje o pozwoleniu na użytkowanie, to niewłaściwe jest zastosowanie przepisów rozdziału 5-go prawa budowlanego, dotyczących budowy i oddawania do użytkowania obiektów budowlanych i w takiej sytuacji podstawą ingerencji organów nadzoru budowlanego mogą być tylko przepisy rozdziału 6-go przywołanej ustawy, odnoszące się do utrzymania obiektów budowlanych. Ponadto organ odwoławczy podkreślił doniosłość faktu, że przed organami administracji architektoniczno-budowlanej toczą się postępowania, od których zależy dalszy byt prawny pozwoleń na użytkowanie, a od losu tych decyzji zależy trafny dobór podstawy prawnej przedmiotowej decyzji z zakresu nadzoru budowlanego.

Po przedłożeniu przez Spółdzielnię ekspertyzy technicznej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania decyzją nr [...] z 15 maja 2008r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nałożył na nią, jako inwestora budowy budynków mieszkalnych przy ul. B. nr 9 i nr 11 oraz przy ul. B. nr 19-35 obowiązek:

1. przebudowy wszystkich stropów międzymieszkaniowych w ww. budynkach polegającej na wymianie dotychczas istniejącej "podłogi pływającej" i zastąpienie jej "podłogą pływającą" zawierającą warstwę izolacyjną ze styropianu elastycznego do "podłóg pływających" (posiadającego aprobatę techniczną i deklarowany przez producenta wskaźnik Δ Lw » 30dB oraz dokumenty potwierdzające dopuszczenie do stosowania w budownictwie) – przebudowę tę należy przeprowadzić w taki sposób, aby przewody instalacyjne znajdujące się w ww. podłodze nie powodowały powstania mostków akustycznych oraz, aby wykonać izolację przyścienną podłogi pływającej na całej długości omawianej "podłogi pływającej" wraz z twardą nawierzchnią podłogową,

2. przebudowy wszystkich ścian na III piętrze omawianych budynków wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U w taki sposób aby zamontować z jednej ze stron tych ścian ustrój izolacyjny z płyt gipsowo - kartonowych (zastosować rozwiązania systemowe) z wypełnieniem wełną mineralną (ściśle wypełniającą przestrzeń między słupkami o grubości wełny mineralnej większej od przestrzeni między powierzchnią ściany a płyty, tak aby w czasie montażu uległa ona niewielkiemu sprasowaniu), zamocowanego na układzie szkieletowym z kształtowników zimnogiętych (cały ustrój musi być odizolowany od ściany i należy zastosować przekładki elastyczne na obwodzie ściany oraz właściwie przykręcić płyty do szkieletu, grubość szkieletu powinna wynosić 50 mm, rozstaw słupków szkieletu co 600 mm, przed zastosowaniem omawianego ustroju należy sprawdzić stan połączenia ścian ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tj. czy została zastosowana wkładka elastyczna i czy wszystkie szczeliny zostały dokładnie wypełnione zaprawą gipsową),

3. przebudowy wszystkich ścian międzymieszkaniowych z płyt Promonta z wypełnieniem z wełny mineralnej poprzez zastosowanie ww. ustroju izolacyjnego opisanego w pkt 2 lub dokonanie rozbiórki omawianych ścian i wykonanie nowych ścian:

a) z bloków silikatowych, drążonych o grubości 24 cm (wyprodukowanych przez producenta legitymującego się wynikami badań laboratoryjnych o wartości Rw = 55 dB); ściany te należy odpowiednio połączyć ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną - połączenia powinny zapewniać całkowitą szczelność i być połączeniami sztywnymi; nie należy stosować bloków silikatowych o kształcie powierzchni bocznych, który spowoduje, że pomiędzy poszczególnymi blokami stworzą się kanały (kanały takie muszą być wypełnione zaprawą w trakcie murowania ścian); przy tego typu ścianach niedopuszczalne jest zastosowanie zamiast tynku cementowo - wapiennego płyt suchego tynku na tzw. plackach gipsowych,

b) wykonanie nowej ściany z bloków keramzytobetonowych, pełnych o grubości 18 cm np. Thermo Optiroc 18 (posiadające wskaźnik Rw = 58 dB),

4. poszerzenia wjazdów do 26 garaży znajdujących się na 1 kondygnacji nadziemnej w taki sposób aby szerokość wjazdu w świetle (rzeczywista przestrzeń przejazdu) wynosiła min. 2,3 m,

5. wykonania prac przywracających ścianom lokalu mieszkalnego nr 12 w budynku przy ul. B. 9 odpowiedni stan techniczny, umożliwiający ich użytkowanie tj.: likwidacja śladów po wyschniętych zaciekach, likwidacja suchego zagrzybienia; osuszenie ścian; oczyszczenie podłoża (usunięcie brudu, pyłu, odbarwień i nalotów), usunięcie zagrzybienia z głębszych warstw ścian (skucie zagrzybienia, dezynfekcja środkiem grzybobójczym, uzupełnienie tynków i ostateczne wykończenie ścian),

6. usunięcia zawilgocenia występującego w obrębie kondygnacji piwnicznej poprzez wykonanie następujących robót:

* dokonanie rozbiórki krawężnika i pozbruku (na całej długości "prześwitu"- 14,1 m , znajdującego się w poziomie parteru budynku), zdjęcie geowłókniny, usunięcie otoczaków, usunięcie folii budowlanej, zdjęcie styropianu, usunięcie warstwy izolacji o szerokości 0,8 m oraz taśmy uszczelniającej ze szczeliny dylatacyjnej, dokładne oczyszczenie żelbetowych powierzchni stropów,

* następnie wypełnienie szczeliny dylatacyjnej pianką poliuretanową, ułożenie profilu dylatacyjnego w szczelinie dylatacyjnej ok. 0,5 cm poniżej krawędzi dylatacji i wypełnienie masą plastikol FDS,

* przyklejenie do stropów na osi dylatacji taśmy uszczelniającej Superflex 100/5 masą izolacyjną Superflex 100, ułożenie warstwy o gr. 10 mm Superflexu 100 z podwójnym zbrojeniem (przy obydwu powierzchniach) siatką z włókna szklanego i w pasie dylatacji o szerokości 30 cm (w środku grubości warstwy) Superflexu 100 zastosowanie trzeciej - dodatkowej warstwy siatki zbrojeniowej, ułożenie styropianu o gr. 3 cm, ułożenie folii budowlanej o gr 2 mm z zachowaniem spadku podłoża 3% w kierunku wpustu kanalizacyjnego od linii krawężnika,

* na pionowej ściance przy posadzce prześwitu pod budynkiem przyklejenie folii do betonu Superflexem 100, sklejenie połączenia dwóch części folii j.w. z nałożeniem jednej na drugą z zachowaniem zasady jak dla krycia dachu, na całej odtwarzanej powierzchni promieniście od wpustu kanalizacyjnego do linii krawężnika; następnie ułożenie 15 szt. perforowanych rurek PCV ø 20 (można je zastąpić perforowanymi łupinami); wypełnienie przestrzeni pomiędzy ww. rurkami otoczakami - warstwa 7 cm; zamontowanie krawężnika w sposób jak przed rozbiórką z odsunięciem

1,5 cm od krawędzi posadzki prześwitu, aby powstała szczelina dla wpływającej wody; zamontowanie krawężnika na punktowo stabilizowanych cementem otoczakach (w miejscu styku elementów krawężnikowych), aby zapewnić pod krawężnikami przepływ wody, ułożenie geowłókniny na warstwie otoczaków; wykonanie betonowej podbudowy o gr. 6 cm pod pozbruk z betonu kl. B 15; ułożenie pozbruku ze spadkami zapewniającymi spływ wody do wpustu kanalizacyjnego, zapewnienie drożności otworów wlotowych do wpustu kanalizacyjnego oraz zapewnienie spływania z folii w te otwory wody deszczowej,

7. prowadzenia dokumentacji robót nakazanych niniejszą decyzją (tj. szczegółowego dziennika robót prowadzonego przez osoby nadzorujące ww. roboty, umożliwiającego dokonanie oceny prawidłowości wykonania nakazanych robót) i przedłożenia tej dokumentacji po ich zakończeniu tutejszemu organowi nadzoru budowlanego.

W dalszej części sentencji organ I instancji określił termin wykonania powyższych obowiązków na 6 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna i poinformował o konieczności wykonania wskazanych robót pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i wykazujących się przynależnością do właściwego samorządu budowlanego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia zarzucając organowi naruszenie art. 7 i 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe nałożenie obowiązków. Podniesiono, że obowiązki wskazane w pkt 5 i 6 decyzji zostały już wykonane, a zobowiązanie do przebudowy wszystkich ścian i stropów jest przedwczesne, skoro uchybienia stwierdzono tylko co do niektórych stropów i ścian. Ponadto odwołująca się odniosła się do decyzji o pozwoleniu na budowę z której wynika rodzaj materiału zastosowanego w podłodze oraz zakwestionowała obowiązek przebudowy wszystkich ścian na III piętrze. Wykonanie obowiązku określonego w pkt 3 decyzji spowoduje konieczność użycia ciężkich materiałów nie przewidzianych w projekcie, a pkt 4 nakazujący poszerzenie wjazdu do garaży ma w ocenie Spółdzielni charakter trwale niewykonalny. Określony przez organ sześcioletni termin na wykonanie tych obowiązków uznano za zbyt krótki.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją nr [...] z 22 grudnia 2008r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakazał Spółdzielni usunąć w terminie 6 lat od dnia otrzymania decyzji, nieprawidłowości w stanie technicznym wielorodzinnych budynków mieszkalnych posadowionych przy ul. B. 9 i 11 oraz ul. B. nr 19-35 w Poznaniu poprzez:

1. przebudowę wszystkich stropów między mieszkaniowych w tych budynkach, polegającą na całkowitej wymianie istniejącej "podłogi pływającej" i zastąpieniu jej "podłogą pływającą" z warstwą izolacyjną ze specjalnego styropianu elastycznego do "podłóg pływających" (posiadającego aprobatę techniczną i deklarowany przez producenta wskaźnik tłumienia dźwięków uderzeniowych "pływającej podłogi" wynoszący Δ Lw ≥ 30dB oraz dokumenty potwierdzające dopuszczenie do stosowania w budownictwie). Przebudowę tę należy przeprowadzić w ten sposób aby izolacja przyścienna "podłogi pływającej" została wykonana na całej wysokości "podłogi pływającej" wraz z twardą nawierzchnią podłogową oraz, aby przewody instalacyjne prowadzone w "podłodze pływającej" nie powodowały powstawania mostków akustycznych,

2. przebudowę wszystkich ścian konstrukcyjnych na trzecim piętrze przedmiotowych budynków (wykonanych z cegły kratówki i pustaków ceramicznych typu U) oraz wykonanych z cegły kratówki ścian osłonowych na trzecim piętrze tych budynków. Przebudowę tę należy przeprowadzić montując z jednej ze stron tych ścian ustrój izolacyjny z płyt gipsowo-kartonowych (zastosować rozwiązania systemowe) Z wypełnieniem wełną mineralną (ściśle wypełniającą przestrzeń między słupkami o grubości wełny mineralnej większej od przestrzeni między powierzchnią ściany a płyty, tak aby w czasie montażu uległa ona niewielkiemu sprasowaniu), zamocowany na układzie szkieletowym z kształtowników zimnogiętych (cały ustrój musi być odizolowany od ścinany i należy zastosować przekładki elastyczne na obwodzie ściany oraz właściwie przykręcić płyty do szkieletu; grubość szkieletu powinna wynosić 50mm, rozstaw słupków szkieletu co 600mm; przy czym przed zastosowaniem omawianego ustroju należy sprawdzić stan połączenia ścian ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tj. czy została zastosowana wkładka elastyczna i czy wszystkie szczeliny zostały dokładnie wypełnione zaprawą gipsową),

3. przebudowę wszystkich ścian między mieszkaniowych z płyt Promonta z wypełnieniem z wełny mineralnej, poprzez zastosowanie ustroju izolacyjnego, o którym mowa powyżej w pkt 2 albo dokonanie rozbiórki omawianych ścian i wykonanie nowych ścian:

a) z bloków silikatowych, drążonych o grubości 24cm (wyprodukowanych przez producenta legitymującego się wynikami badań laboratoryjnych o wartości Rw=55dB). Ściany te należy odpowiednio połączyć ze stropem górnym i ścianą zewnętrzną tzn. połączenia te powinny zapewniać całkowitą szczelność i być połączeniami sztywnymi. Niedopuszczalne jest zastosowanie bloków silikatowych o kształcie powierzchni bocznych, który spowodowałby tworzenie się między elementami kanałów, jeżeli kanały te nie będą wypełniane zaprawą w trakcie murowania. Niedopuszczalne jest również stosowanie na ścianach zamiast tynku cementowo-wapiennego płyt suchego tynku na tzw. plackach gipsowych albo,

b) z bloków keramzytobetonowych, pełnych o grubości 18cm np. Thermo Optiroc 18 (posiadających wskaźnik Rw=58dB).

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe wielorodzinne budynki mieszkalne posadowione przy ul. B. 9 i 11 oraz ul. B. nr 19-35 w Poznaniu wybudowane i użytkowane są na podstawie decyzji ostatecznych, a nadzwyczajne postępowania administracyjne w sprawie nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę zostały zakończone ostatecznymi decyzjami o odmowie stwierdzenia nieważności.

Odnośnie obowiązków nałożonych pkt I ppkt 1-3 decyzji pierwszoinstancyjnej, uznano je za zgodne z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego – wybór sposobu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości wynika wprost z ustaleń, ujętych w specjalistycznej ekspertyzie technicznej. Co do szerokości wjazdów do garaży, organ odwoławczy uznał, że naruszono warunki techniczno-budowlane, lecz z drugiej naruszenie to nie stwarza zagrożenia dla życia ludzi, a nadto wedle oceny wyrażonej w ekspertyzie technicznej uznać można, że jest to wada trwała. Stąd też obowiązek nałożony w pkt I ppkt 4 decyzji I instancji był nieuzasadniony. Dalej stwierdzono, że obowiązki określone w pkt I ppkt 5 i 6 zaskarżonej decyzji zostały już uprzednio wykonane przez Spółdzielnię, wobec czego w tym zakresie wydawanie decyzji było zbędne.

Obowiązek prowadzenia odpowiedniej dokumentacji nie jest obowiązkiem prowadzącym do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, czyli tym, który może być nałożony w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Z tego powodu uchylono zaskarżoną decyzję również i w tej części. Informacje dotyczące nadzoru nad prowadzonymi robotami budowlanymi oraz zastosowanych wyrobów budowlanych w ocenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, a nie w sentencji. Termin wykonania wskazanych obowiązków uwzględnia w ocenie organu odwoławczego w całości stanowisko Spółdzielni wyrażone w odwołaniu z dnia 8 grudnia 2006 r. Nie można przyjąć, że jest rażąco krótki, tym bardziej, że zakres obowiązków koniecznych do nałożenia winien został ograniczony w stosunku do obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 61 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez niezapewnienie udziału wszystkich stron. Skarżąca wywodzi, że skoro osobom zajmującym poszczególne mieszkania przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, to one winne być adresatem przedmiotowych obowiązków. Takie postępowanie narusza również zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 32 Konstytucji RP, bowiem dyskryminacją i nierównym traktowaniem zdaniem skarżącej jest obciążanie kosztownymi obowiązkami niewłaściwego podmiotu. Nadto Spółdzielnia zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i nieprawidłowej oceny materiału dowodowego przejawiające się w ustaleniu, że wszystkie stropy międzymieszkaniowe, ściany konstrukcyjne i ściany międzymieszkaniowe winny zostać wymienione lub przebudowane. Organy nie podjęły również niezbędnej inicjatywy dowodowej w zakresie kosztów i wpływu realizacji zmian na konstrukcje budynków. Nadto w ocenie skarżącej decyzja ma charakter niewykonalny z przyczyn natury prawnej, technologicznej i gospodarczej i narusza powagę rzeczy osądzonej ustalonej w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, ale nie ze względów w niej podniesionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Rozważania odnoszące się do legalności zaskarżonej decyzji, rozpocząć należy od odniesienia się do jej podstawy prawnej. Organ administracji publicznej za podstawę obowiązków nałożonych swym orzeczeniem wskazał art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Przepis ten mieści się w Rozdziale 6 ustawy prawo budowlane dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, mającym na celu zapewnienie utrzymania istniejących już obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, tak aby nie zagrażały one zdrowiu i życiu ludzi, bądź też bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Istotą regulacji na których oparły się organy jest ochrona określonych wartości – zdrowia, życia, mienia, środowiska, do których ustawodawca zaliczył również wpływ obiektu na estetykę otoczenia. Dlatego Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, aby zaskarżone decyzje mogły prowadzić do zniweczenia skutków ostatecznych decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę i użytkowanie, a tym samym naruszały zasadę trwałości decyzji ostatecznych, lub by obarczone były kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Orzeczenia podlegające kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie dotyczą bowiem sprawy, która była już uprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Ich przedmiot stanowiła ocena wskazanych obiektów budowlanych pod kątem wymogów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 prawa budowlanego, tj.: stanu technicznego, ewentualnego zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

Bezpodstawne są również zarzuty skargi wskazujące na niewykonalność zaskarżonej decyzji, Spółdzielnia utożsamia wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. przede wszystkim z wysokimi kosztami wiążącymi się z wykonaniem określonych obowiązków. Sąd wskazuje, że niewykonalność w rozumieniu powołanego przepisu, nie może być uzasadniana trudnościami w egzekwowaniu decyzji powodowanymi względami ekonomicznymi lub finansowymi (por. wyroki NSA z dnia 20.12.1984r., sygn. akt I SA 804/84, publ.: ONSA 1984/2/123 i z dnia 13.02.1986r., sygn. akt III SA 1146/85, publ.: ONSA 1986/1/12). Niewykonalność musi mieć charakter obiektywny, wynikający z istoty, natury praw i obowiązków określonych danym rozstrzygnięciem. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaszła, dokonanie odpowiednich robót jest bowiem obiektywnie wykonalne. Ubocznie odnosząc się do kosztów, Sąd wskazuje że decyzja nie rozstrzyga warunkach i sposobie finansowania robót. Dlatego kwestię poniesienia ostatecznych kosztów wykonania obowiązków określonych na podstawie art. 66 prawa budowlanego, między Spółdzielnią a jej członkami oraz osobami niebędącymi członkami regulować będą zarówno przepisy ustawy z 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003r., nr 119, poz. 1116 ze zm., dalej: u.s.m.), jak i statut Spółdzielni. Zarzut zagrożenia substancji budynku i możliwości spowodowania katastrofy budowlanej Sąd uznał za gołosłowny i bezpodstawny w świetle zgromadzonych opinii i ekspertyz.

Istotnym zagadnieniem podniesionym w skardze jest kwestia zapewnienia wszystkim stronom udziału w sprawie. Mając na uwadze okoliczność, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie przewidzianym w Rozdziale 6 ustawy o prawie budowlanym, odnieść należy się do art. 61 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem obowiązek utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym i użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Na podstawie art. 1 ust. 3 u.s.m. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków. Sąd wskazuje zatem, że skarżąca jest z mocy przepisu ustawy zarządcą obiektu budowlanego, w skład którego w niniejszym przypadku wchodzą lokale mieszkalne. Członkowie spółdzielni, którym do tych lokali przysługuje odpowiednio własnościowe lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo odrębnej własności lokalu, nie są w świetle przepisu art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego adresatami obowiązku nakładanego w drodze decyzji administracyjnej. Powołane przepisy prawa budowlanego odnoszą się bowiem do obiektu budowlanego, a nie poszczególnych lokali, przy czym nie wyklucza to nałożenia obowiązku wykonania określonych robót, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości, również w lokalu lub lokalach (por. wyrok NSA z 13.02.1998r., sygn. akt IV SA 757/96, publ.: LEX nr 43310, wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2007r., sygn. akt II SA/Po 261/07, publ.: LEX nr 394443). Innymi słowy skoro stwierdzone naruszenia stanu technicznego uzasadniały nakazanie przeprowadzenia robót we wszystkich lokalach, oznacza to, że w istocie zakres prac nałożonych w zaskarżonych decyzjach odnosił się do przedmiotowych budynków jako całości. Z powyższego nie można jednak wnioskować, że adresatami postępowania administracyjnego toczącego się na podstawie przywołanych przepisów winni być członkowie spółdzielni. Dodatkowych argumentów z taką interpretacją dostarcza art. 61 ust. 4 u.s.m. wskazujący wprost, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których remontu lub przebudowy – spoczywającego na spółdzielni – może wymagać nie tylko budynek, ale też lokal. Wówczas to spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub budynku jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Skarżąca odniosła się do tego zagadnienia w skardze, przedstawiając jednak wnioski, nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ewentualne postępowanie w przedmiocie udostępnienia lokali należy bowiem do sfery stosunków cywilnoprawnych rozstrzyganych przed sądami powszechnymi i pozostaje poza właściwością organów administracji publicznej oraz kontrolą sądowoadministracyjną.

Oceniając zgodnie z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą, Sąd uznaje że stwierdzone przez organy naruszenia stanu faktycznego dawały podstawę do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.

Mimo powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego w sposób wpływający na wynik sprawy. Rzeczony przepis określa, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W ramach tej instytucji organy administracji publicznej ustala, czy zaszła którejkolwiek z okoliczności wskazanej w art. 66 ust. 1 pkt 1 – 4 prawa budowlanego. Stwierdzenie tego faktu skutkuje zobowiązaniem adresata, o którym mowa w art. 61 prawa budowlanego, do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z stanem faktycznym. Zdaniem Sądu niedopuszczalna jest taka wykładnia tego przepisu, która prowadzi organ do uznaniowego i arbitralnego określenia zakresu obowiązków i sposobu wykonania robót. Szczegółowe określenie w decyzjach obu instancji materiałów, sposobu realizacji i technologii wykonania poszczególnych zadań jest wynikiem błędnej rozszerzającej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Przepis upoważniający organ nadzoru budowlanego do nakładania obowiązków musi być interpretowany ściśle, tak aby na podmiot który jest adresatem decyzji nie zostały nałożone obciążenia nie wynikające wprost z ustawy. Zdaniem Sądu nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego ma wskazywać jakie normy i warunki muszą być spełnione odnośnie danego obiektu budowlanego, a które nie zostały spełnione (por. wyrok WSA w Poznaniu z 10.10.2007r., sygn. akt II SA/Po 261/07, publ.: LEX 394443). Przepis ten nie upoważnia organów do narzucania konkretnych sposobów i technologii, koniecznych do dostosowania obiektu budowlanego do norm przepisanych prawem.

Rozpoznając sprawę ponownie organy winny skupić się na precyzyjnym wskazaniu rozbieżności między stanem technicznym przedmiotowych budynków, a stanem wymaganym przez odpowiednie normy. Przeprowadzone postępowanie administracyjne – w szczególności zgromadzone w aktach sprawy ekspertyzy – pozwalają na prawidłowe określenie naruszeń w zakresie stanu technicznego. Organy winny mieć jednak na uwadze, że nakaz wyrażony w sentencjach decyzji wydawanych w oparciu o art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie może wykraczać poza to, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. Przy czym zakres i kierunek zmian, mających doprowadzić do uzgodnienia stanu technicznego budynku powinien wynikać z dokumentacji sporządzonej przez osoby do tego uprawnione. Rozstrzygnięcia organów wydanych w trybie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie mogą nakładać obowiązków, których realizacja mogłaby sprowadzić katastrofę budowlaną lub niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi.

Określenie na nowo terminu wykonania obowiązków, nie musi oznaczać jego skrócenia lub wydłużenia w stosunku do terminu wskazanego w zaskarżonej decyzji. Organy winny wyznaczyć go natomiast tak, aby umożliwić adresatowi wykonanie nałożonych na niego zobowiązań. Ubocznie Sąd zauważa, że kontrolowane rozstrzygnięcia uwzględniały stanowisko skarżącej odnośnie terminu.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów sądowych na które złożył się wpis od skargi w kwocie 500 zł orzeczono jak w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Wykonanie zaskarżonej decyzji wstrzymano w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski