Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 263/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Z., M. A., E. B. i J. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołań 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania odwołań od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących J. Z. , M. A., E. B. i J. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. Z., M. A., E. B. i J. M. (dalej jako "skarżący") pismem z 10 lipca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołań od decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo wydania w dniu [...] lipca 2017 r. przez organ postanowienia o uchyleniu postanowienia z [...] marca 2017 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego oraz mimo ponaglenia w dniu 11 maja 2018 r. przez skarżących do wydania decyzji, do dnia wniesienia skargi nie podjęto żadnych czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy, choć bezczynność trwa od prawie 3 lat. Wobec powyższego skarżący wnieśli o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu na rozpoznanie odwołania; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie na rzecz skarżących, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sumy pieniężnej w wysokości po 2000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przedmiotowe odwołania zostały już raz rozpoznane decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...], którą uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2016 r. nr I SA/Wa 1450/15, zaś akta sprawy zwrócono w dniu 20 kwietnia 2016 r. W dniu 10 listopada 2016 r. akta powyższe przekazano Prokuraturze [...] w [...], natomiast w dniu 19 listopada 2016 r. Prokuratura poinformowała o prowadzonym śledztwie dotyczącym nieprawidłowości związanych z reprywatyzacją nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z [...] marca 2017 r. postępowanie odwoławcze zostało zawieszone, zaś w dniu [...] lipca 2017 r. postanowienie to uchylono. Organ wskazał, że w okresie od 4 kwietnia 2018 r. do 18 maja 2018 r. akta sprawy znajdowały się w dyspozycji Prokuratury [...] w [...], natomiast w dniu 9 sierpnia 2018 r. Prokuratura [...] w [...] poinformowała organ, że decyzją z [...] lipca 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2011 r. stwierdzającej nieważność decyzji dekretowych, które dotyczyły przedmiotowego gruntu. Rozpoznanie odwołania w niniejszej sprawie możliwe będzie zatem po ustaleniu, czy ww. decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju jest ostateczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, bowiem od maja 2015 r. do dnia wyrokowania nie rozpoznało odwołań (z 6 maja 2015 r. i 25 maja 2015 r.) od decyzji Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] orzekającej o ustanowieniu na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...]. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wywiązało się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższych odwołań. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie odwołań, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy powyższe odwołania zostały już raz rozpoznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...], która została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylona wyrokiem z 28 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1450/15, zaś akta sprawy zwrócono w dniu 20 kwietnia 2016 r. W dniu 21 listopada 2016 r. akta te wypożyczono z kolei Prokuraturze [...] w [...] w związku z toczącym się śledztwem dotyczącym reprywatyzacji przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na uzyskaną informację o powyższym śledztwie, postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...] zawieszono przedmiotowe postępowanie odwoławcze. Postanowienie to zostało, na skutek zażalenia Prokuratora [...] w [...], uchylone postanowieniem z [...] lipca 2017 r. nr [...]. Zgodnie natomiast z art. 103 K.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu bezczynność organu liczyć należy dopiero od 31 lipca 2017 r. Po tej natomiast dacie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dwukrotnie przedłużało termin załatwienia sprawy (pismem z 2 sierpnia 2018 r. przedłużono go do 30 września 2017 r., zaś pismem z 22 stycznia 2018 r. do 28 lutego 2018 r.). W dniu 5 kwietnia 2018 r. akta administracyjne ponownie wypożyczono do Prokuratury [...] w [...], zaś zwrócono je w dniu 18 maja 2018 r. Pismem z 25 maja 2018 r. organ zwrócił się do ww. Prokuratury z zapytaniem, czy zakończone zostało postępowanie dotyczące legalności aktu notarialnego, którego przedmiotem były prawa do przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że ustalenia te stanowią zagadnienie wstępne dla zakończenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie. Pismem z tej samej daty poinformowano także strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, jak również, że decyzja wydana zostanie do 30 września 2018 r. W dniu 10 lipca 2018 r. akta sprawy ponownie jednak wypożyczono do Prokuratury [...] w [...]. Z kolei w dniu 9 sierpnia 2018 r. do organu wpłynęła (nadesłana przez Prokuraturę [...] w [...]) decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lipca 2018 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2011 r. (której wydanie było z kolei bezpośrednim skutkiem "odżycia" wniosków dekretowych, a w konsekwencji wydania decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2015 r. od której odwołania ma w niniejszej sprawie rozpoznać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]).

Mając na uwadze przedstawioną sekwencję zdarzeń, okoliczność wydania już raz decyzji rozpoznającej przedmiotowe odwołania i czas, w którym akta sprawy były w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie ze skargą na tę decyzję (tj. od 25 sierpnia 2015 r. do 20 kwietnia 2016 r.), okres zawieszenia przedmiotowego postępowania (od 22 marca 2017 r. do 31 lipca 2017 r.), częstotliwość wypożyczania akt sprawy, toczące się postępowania prokuratorskie dotyczące przedmiotowej nieruchomości, nie sposób Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] zarzucić, że jego bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o zasądzenie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości po 2000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać przy tym należy, że powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną przez skarżących argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżący ponieśli szkodę w związku z bezczynnością organu. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.