Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2403/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 148, art. 147
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant asystent sędziego K.W. po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 473/16 w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 473/16, oddalił skargę J. L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Naczelnik Miasta i Gminy S. decyzją z dnia [...] września 1979 r., nr [...], orzekł o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego we wsi G. a decyzją z dnia [...] grudnia 1980 r., nr [...], orzekł o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha położonego we wsi J., stanowiących własność J. L. – w zamian za rentę.

Pismem z dnia [...] lipca 1990 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. zwrócił się do Wojewody S. o stwierdzenie nieważności przywołanych decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S.. Wojewoda S. decyzją z dnia [...] września 1990 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności powołanych decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S.. Następnie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2001 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody S. z dnia [...] września 1990 r. a decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2001 r.

Wnioskiem złożonym w Urzędzie Miasta i Gmin w S. w dniu [...] kwietnia 2003 r., ponowionym w dniu [...] kwietnia 2004 r., J. L. zwróciła się o zwrócenie ojcowizny – ziemi zabranej w latach 1979-80.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. przekazał powyższy wniosek do rozpatrzenia Wojewodzie Łódzkiemu.

J. L. pismem z dnia [...] listopada 2004 r., na wezwanie Wojewody Łódzkiego, sprecyzowała swoje żądanie i wskazała, że wnosi o wznowienie postępowania w celu uchylenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r. oraz z dnia [...] grudnia 1980 r. Stwierdziła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym przejęcia jej gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewoda Łódzki przekazał sprawę do rozpatrzenia Staroście Z., który decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1979 r. oraz z dnia [...] grudnia 1980 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. uchyliło decyzję Starosty i umorzyło postępowanie prowadzone w I instancji, wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania jest obecnie Burmistrz Gminy S. a nie Starosta Z..

Burmistrz Gminy i Miasta S. decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r. oraz z dnia [...] grudnia 1980 r. ze względu na uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. uchyliło powyższą decyzję Burmistrza Gminy i Miasta S. i umorzyło postępowanie prowadzone w I instancji wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku J. L. w przedmiocie wznowienia postępowania jest obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych a nie Burmistrz Gminy i Miasta S..

Burmistrz Gminy i Miasta S. postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. przekazał Agencji Własności Rolnej, Oddział Terenowy w W. Filia w Ł., wniosek J. L.. Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania, podnosząc, że wobec faktu wydania w dniu [...] października 2001 r. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, mocą których zostało przejęte gospodarstwo rolne wnioskodawczyni na rzecz Państwa, należało uznać, że wnioskodawczyni najpóźniej w dniu doręczenia tej decyzji miała świadomość, że jej gospodarstwo rolne położone w gminie Szadek co najmniej od 1979 r. stanowi własność Państwa. Podanie o wznowienie postępowania zostało zatem złożone po terminie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując, że postępowania prowadzone w 1979 r. i w 1980 r. dotyczyły dwóch odrębnych gospodarstw rolnych i dlatego też podanie J. L. o wznowienie postępowania powinno zostać rozpatrzone w ramach odrębnych postępowań administracyjnych.

Rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., nr [...], Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że wniosek J. L. z dnia [...] kwietnia 2004 r. został złożony z naruszeniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych i orzekł, że brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, gdyż rozstrzygnięcie tego rodzaju sprawy następuje w drodze postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt. I SA/Wa 2147/14, uchylił zarówno decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2014 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny zbadać, czy przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania zostały dochowane terminy, o których mowa w art. 148 k.p.a. Ustalenia w tej mierze powinny być dokonane z uwzględnieniem dyspozycji art. 9 k.p.a. Należy zatem pouczyć skarżącą, w sposób dla niej zrozumiały, o obowiązku wskazania dowodów na potwierdzenie tego, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie dowiedziała się w okresie miesiąca przed złożeniem podania o wznowienie postępowania. Następnie, Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych powinien rozpatrzyć całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i dokonać jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., a także z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a. W przypadku stwierdzenia, że przesłanki wznowienia postępowania zostały w niniejszej sprawie spełnione, organ przystąpi do merytorycznego rozpoznania żądania wznowienia postępowania, uwzględniając zgłoszone przez skarżącą podstawy wznowieniowe, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W razie zaś, gdy w ocenie organu brak będzie przesłanek do wznowienia postępowania (wniosek okaże się złożony po terminie), organ wyda postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 1979 r. Organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] kwietnia 2003 r., ponowionym w dniu [...] kwietnia 2004 r. i sprecyzowanym w dniu [...] grudnia 2004 r., J. L. domagała się wznowienia postępowania m.in. w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., orzekającej o przejęciu gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni. Mając na uwadze treść art. 148 § 2 k.p.a. organ wskazał, że niezbędne było wykazanie przez wnioskującą, że o przedmiotowej decyzji dowiedziała się po dniu [...] marca 2003 r., a tego wnioskodawczyni nie udowodniła. Wnioskodawczyni nie wykazała także i nie udowodniła zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a zgromadzone w sprawie dokumenty świadczą na jej niekorzyść. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia [...] maja 2015 r., w piśmie z dnia [...] maja 2015 r., wnioskodawczyni stwierdziła, że gospodarstwo o powierzchni [...] ha zostało jej odebrane z rażącym naruszeniem prawa, co w jej ocenie potwierdził Burmistrz Gminy i Miasta S. w piśmie do Wojewody S.. Do pisma z dnia [...] czerwca 2015 r. wnioskująca dołączyła zaś kserokopię wniosku Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia 17 lipca 1990 r., skierowanego do ówczesnego Wojewody S., o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., nr [...], oraz decyzji tego samego organu z dnia [...] grudnia 1980 r., nr [...]. W rozdzielniku tego wniosku widnieje nazwisko wnioskodawczyni i jej męża J.. Powyższe, zdaniem organu potwierdza fakt otrzymania pisma i powzięcia przez nią wiadomości o decyzji z dnia [...] września 1979 r., nr [...]. Decyzję z dnia [...] września 1979 r. wnioskodawczyni odebrała osobiście w dniu [...] września 1979 r. Ponadto, w ocenie organu, w sytuacji istnienia prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2001 r., nr [...], mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji stanowiących podstawę przejęcia gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni na rzecz Państwa uwzględnienie kolejnego wniosku, tym razem o wznowienie postępowania administracyjnego, w oparciu o treść art. 145 §1 pkt. 4 k.p.a., pozbawione jest podstaw prawnych. Co więcej, jak wskazał organu, najpóźniej w dniu doręczenia decyzji Ministra wnioskodawczym miała świadomość, że jej gospodarstwo rolne położone w gminie S. od 1979 r. stanowi własność Państwa. Sprawą nieważności decyzji wcześniej zajmował się także Urząd Wojewódzki w S. na skutek wniosku J. i S. małż. L.. Decyzją z dnia [...] września 1990 r., nr [...], odmówił bowiem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1979 r., nr [...], i z dnia [...] grudnia 1980 r., nr [...]. Niezależnie od powyższego organ zauważył, że w dniu [...] lipca 2002 r. J. L. wystąpiła również do Sądu Rejonowego w Z. z powództwem o ustalenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r. Sprawa toczyła się pod sygnaturą akt [...]. W dacie [...] lipca 2002 r. wnioskodawczyni miała więc świadomość o istnieniu w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu zażalenia J. L., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że z treści wniosków J. L. z dnia [...] kwietnia 2003 r. i z dnia [...] kwietnia 2004 r., sprecyzowanych następnie pismem z dnia [...] listopada 2004 r., o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., wynika, że podstawę prawną żądania wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Ministra z rozdzielnika zawartego w decyzji z dnia [...] września 1979 r. wynika, że została ona skierowana do J. L.. Co więcej, ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia wynika, że J. L. odebrała tą decyzję w dniu [...] września 1979 r. Zatem, wnioskodawczyni już w dacie [...] września 1979 r. miała wiedzę o treści decyzji z dnia [...] września 1979 r. Nie ulega więc wątpliwości, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2003 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., złożony został z uchybieniem miesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Tym samym, Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych zasadnie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., nr [...].

Na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. L., podnosząc, że nie zgadza się z twierdzeniem organu o braku udowodnienia przez nią zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) wskazał, że jest ona niezasadna.

Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd wskazał, że orzekające w sprawie organy, będąc związane zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2147/14, zobowiązane były do zbadania czy przy składaniu wniosku o wznowienie postępowania dochowane zostały terminy, o których mowa w art. 148 k.p.a., przy uwzględnieniu dyspozycji art. 9 k.p.a.

Sąd uznał przy tym za prawidłowe ustalenie organów administracji poczynione przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wskazując, że w przedmiotowej sprawie J. L. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r., nr [...], o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, położonego we wsi G., która to decyzja została jej doręczona w dniu [...] września 1979 r. (kopia dowodu doręczenia znajduje się w aktach administracyjnych). Decyzja ta nie została zaskarżona przez J. L., która podpisała również protokół zdawczo-odbiorczy przejętych gruntów oraz kartę informacyjną w sprawie ustalenia renty. Skarżąca pobierała i pobiera rentę – zgodnie z oświadczeniem złożonym na rozprawie przez jej córkę, od roku 1979 lub 1980. Na okoliczność otrzymania tej decyzji przez skarżącą wskazuje również uzasadnienie decyzji Wojewody S. z dnia [...] września 1990 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1979 r. oraz z dnia [...] grudnia 1980 r., nr [...] (mocą, której przejęto na rzecz Skarbu Państwa z urzędu w zamian za rentę gospodarstwo rolne stanowiące własność skarżącej położone we wsi J. o powierzchni [...] ha, działki nr [...] i [...]). Ponadto, skarżąca sama przyznała fakt otrzymania decyzji w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. (nr [...] - w aktach sprawy administracyjnej).

Sąd wskazał także, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1979 r., złożony został w dniu [...] kwietnia 2003 r., a ponowiony wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wobec treści wytycznych zamieszczonych w sprawie sygn. akt I SA/Wa 2147/14, oceniając kwestię dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez skarżącą, należało wziąć pod uwagę datę złożenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2003 r.

Sąd podkreślił, że organ zwracał się do skarżącej - stosownie do wytycznych zawartych w wyroku I SA/Wa 2147/14 z uwzględnieniem dyspozycji art. 9 k.p.a., informując o obowiązku wskazania dowodów na potwierdzenie tego, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postepowania w przedmiotowej sprawie, dowiedziała się w okresie miesiąca przed złożeniem podania o wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu, po prawidłowym uzupełnieniu materiału dowodowego o oświadczenia skarżącej w powyżej wskazanym zakresie, organy administracji dokonały właściwej i odpowiadającej prawu oceny sprowadzającej się do stwierdzenia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżącą po terminie określonym w art. 148 k.p.a., a zatem brak jest przesłanek do wznowienia postępowania, co prawidłowo skutkowało odmową jego wznowienia.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. L. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz przyznania wynagrodzenia za nieopłacone zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postawiła zarzut naruszenia przepisów postepowania, mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania, to znaczy uznanie, że skarżąca J. L. uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] września 1979 r. a nadto brak ustaleń, czy nie ma w sprawie podstaw wznowienia postępowania z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają bowiem na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny jako niezasadny ocenił zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a.

Dla oceny w tym zakresie istotne znaczenia ma fakt, że sprawa była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt. I SA/Wa 2147/14, zawarł wiążącą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Zalecenia te zostały w całości zrealizowane w toku ponownego rozpatrywania sprawy zakończonego zaskarżonym postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2016 r., co prawidłowo ocenił Sąd I instancji.

W szczególności zaś, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, prawidłowo zastosowano przepis art. 9 k.p.a., informując o obowiązku wskazania dowodów na okoliczność zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. i art. 147 k.p.a. Skarżąca nie zakwestionowała bowiem ustaleń faktycznych sprawy dotyczących przekroczenia przez nią miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Bieg tego terminu organ bowiem wiązał przede wszystkim z doręczeniem stronie objętej żądaniem wznowienia decyzji z dnia [...] września 1979 r. Dodatkowo wskazywano na toczące się później postępowania administracyjne oraz przed sądem powszechnym związane bezpośrednio z decyzją z dnia [...] września 1979 r., z których wynika ponad wszelką wątpliwość, że skarżąca miała wiedzę o tejże decyzji. W tym zaś zakresie skarżąca nie podnosi żadnych zarzutów, kwestionując jedynie prawidłowość zastosowania przepisów art. 148 § 1 k.p.a. i 147 k.p.a. W konsekwencji przyjąć należało, że strona nie zakwestionowała tych ustaleń organów, zaakceptowanych następnie przez Sąd pierwszej instancji, z których wynika, że od dnia [...] września 1997 r. wiedziała ona o wydaniu decyzji objętej następnie podaniem o wznowienie postępowania, zatem nie sposób skutecznie zarzucić organom naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi na złożenie podania o wznowienie. W tej sytuacji brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może odnieść skutku zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 147 k.p.a. w zakresie ustalenia w niniejszej sprawie podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Przywołanym w skardze kasacyjnej w związku z tym zarzutem wyrok z dnia 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2404/11 został wydany w sprawie o odmiennym stanie faktycznym. Stąd też pogląd w nim przedstawiony nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Co więcej, w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stanowczo stwierdził, że regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu – tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie. W takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu oraz dać tym rozważaniom wyraz w uzasadnieniu decyzji.

W niniejszej sprawie podanie o wznowienie postępowania zostało natomiast oparte na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie natomiast z treścią art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną i stosując przepis art. 184 p.p.s.a. orzekł jej o oddaleniu.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika za wykonaną pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.