Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 820/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Prezydent Miasta~Zarząd Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 6, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 611
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - t. j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. R. na zarządzenie Prezydenta Miasta O. Ś. z dnia [...] lipca 2021 r. [...] w przedmiocie ustalenia wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021r. z mieszkaniowego zasobu gminy I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz A. Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

B. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach pismo określone jako "odwołanie-prośba o rozpatrzenie wniosków z Zakładu Usług Miejskich, Sądu Rejonowego w Ostrowcu Ś. i Sądu Okręgowego w K. w sprawie odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego w O. Ś.".

Dalej B. R. przedstawiła swoją sytuację życiowa, a nadto podała, że Zakład Usług Miejskich Wydział Lokalowy "potrafi powiedzieć, że nie ma mieszkań i że nie jestem na liście osób do przydziału lokalów w tym roku i w przyszłym też".

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 27 stycznia 2022 r. powyższe pismo zostało zakwalifikowane jako skarga na zarządzenie Prezydenta Miasta O. Ś. [...] z 1 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. z mieszkaniowego zasobu gminy.

W odpowiedzi na tak zakwalifikowaną skargę Prezydent Miasta O. Ś. wniósł o jej oddalenie. Na wstępie zaznaczył, że Zakład Usług Miejskich w O. Ś. jest samorządowym zakładem budżetowym Gminy O. Ś.. Przedmiotem działania Zakładu jest wykonywanie zadań własnych Gminy O. Ś. m.in. w zakresie gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi. Prezydent Miasta O. Ś. udzielił pełnomocnictwa dyrektorowi Zakładu Usług Miejskich do reprezentowania Gminy w postępowaniach sądowych, administracyjnych w sprawach związanych z działalnością Zakładu i udzielania dalszych pełnomocnictw w tym zakresie. Pełnomocnictwa zostały złożone również w niniejszej sprawie.

Dalej organ podniósł, że skarżąca w 2018 r. złożyła wniosek o przydział mieszkania z zasobu mieszkaniowego gminy O. Ś. i po jego rozpatrzeniu została zawiadomiona, że została zakwalifikowana do przydziału mieszkania z tego zasobu ze względu na spełnienie warunków wynikających z uchwały Rady Miasta O. Ś. z 5 czerwca 2007 r., pozwalających ubiegać się o przydział mieszkania komunalnego. Poinformowano wówczas skarżącą, że mieszkania będące w dyspozycji gminy pochodzą jedynie z odzysku, a ich ilość jest niewielka w stosunku do występujących potrzeb. Ze względu na dużą liczbę chętnych okres oczekiwania wydłuża się. Wskazano, że zawiadomienie o zakwalifikowaniu nie jest równoznaczne z otrzymaniem mieszkania. Zatem, co organ wyraźnie podkreślił, skarżąca nie otrzymała odmowy przydzielenia mieszkania.

Organ podał dalej, że zgodnie z § 11 uchwały nr [...] Rady Miasta O. Ś. z 5 czerwca 2007 r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy:

1. W terminie do 31 stycznia każdego roku Zakład w trybie określonym w ust. 5 sporządza projekt wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w danym roku.

4. Liczba osób umieszczonych w wykazie zależy od prognozowanej liczby mieszkań przeznaczonych do wynajmu w danym roku.

5. Projekt wykazu, o którym mowa w ust. 1, opracowywany jest przez Zakład po zasięgnięciu opinii właściwej komisji Rady Miasta; po zatwierdzeniu przez Prezydenta [...], podaje się go do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta i w siedzibie Zakładu.

6. Od projektu wykazu osoby zainteresowane mogą wnosić odwołanie do Zakładu w ciągu 14 dni od daty ogłoszenia projektu w sposób określony w zdaniu poprzedzającym.

7. Po rozpatrzeniu odwołań i naniesieniu ewentualnych zmian Prezydent Miasta ustala, ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu.

Zakład Usług Miejskich w O. Ś. 19 stycznia 2021 r. przedłożył do Przewodniczącej Rady Miasta O. Ś. projekt wykazu, który następnie został skierowany do zaopiniowania Komisji ds. Rodziny Rady Miasta O. Ś.. Komisja ta projekt zaopiniowała 25 stycznia 2021 r. i tego samego dnia Zakład Usług Miejskich skierował do Prezydenta Miasta O. Ś. - celem zatwierdzenia - zaopiniowany projekt. Zarządzeniem nr [...] z 28 stycznia 2021 r. Prezydent zatwierdził projekt wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. z mieszkaniowego zasobu gminy O. Ś..

Projekt wykazu został podany do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Zakładu. Na podstawie § 11 uchwały od projektu wykazu osoby zainteresowane mogły wnosić odwołania i z tego prawa skarżąca skorzystała. Wszystkie złożone odwołania analizowane były przez Zakład Usług Miejskich, następnie przez Komisję Rady Miasta, a następnie przez Prezydenta Miasta O. Ś.. Częstą praktyką stosowaną przez organy jest przypisanie określonej cesze sytuacji wnioskodawcy konkretnej liczby punktów, co pozwala na czytelniejszą weryfikację ostatecznego wykazu osób. W przypadku skarżącej taka procedura została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z uchwałą wzięto pod uwagę kryteria kwalifikowania osób ubiegających się o przydział lokalu według określonej w uchwale skali punktowej. Skarżącej przypisano punkty za: okres oczekiwania - 2 pkt, zagęszczenie - 1,87 pkt, stan rodziny - 4 pkt, występowanie niepełnosprawności - 2 pkt - łącznie 9,87 pkt.

Po dokonanej analizie odwołań Zakład wystąpił do Komisji ds. Rodziny z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy mieszkaniowej. Uwzględniając prognozowaną liczbę lokali przeznaczonych do wynajęcia w danym roku Zakład wnioskował o umieszczenie na wykazie 12 osób/rodzin. Ustalono sytuację skarżącej i, zestawiono ją z sytuacją pozostałych osób ubiegających się o najem. Szczegółowa informacja o sytuacji każdej z osób odwołujących się została przedstawiona Komisji. Przedstawione zostały uzyskane punkty przez osoby odwołujące się. Wszystkie wnioskowane przez Zakład osoby, dla których naliczone były punkty według kryteriów określonych w uchwale, uzyskały większą liczbę punktów niż skarżąca.

Na posiedzeniu w dniu 12 maja 2021 r. Komisja ds. Rodziny negatywnie zaopiniowała odwołania skarżącej od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. Po zaopiniowaniu odwołań Zakład wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o ustalenie ostatecznego wykazu.

Zgodnie z § 28 obecnie obowiązującej uchwały Rady Miasta O. Ś. z 28 maja 2021 r., do wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie uchwały a niezakończonych zawarciem umowy najmu stosuje się przepisy uchwały. Zgodnie z § 15 ust. 1 tej uchwały po zasięgnięciu opinii Komisji ds. Rodziny i rozpatrzeniu odwołań Prezydent Miasta w drodze zarządzenia ustala ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w danym roku.

Po zasięgnięciu opinii Komisji ds. Rodziny i rozpatrzeniu odwołań, zarządzeniem [...] z 1 lipca 2021 r. Prezydent Miasta ustalił ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r.

Zgodnie z § 15 ust. 2 uchwały wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w danym roku podawany jest do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Zakładu, co miało miejsce w omawianym przypadku.

Zdaniem organu w sposób prawidłowy ustalił on stan faktyczny sprawy. Dochował wszelkich zasad prawidłowego działania, gdyż przeprowadził wnikliwie postępowanie wyjaśniające, zgromadził w sposób kompletny materiał dowodowy, biorąc pod uwagę przede wszystkim materiał przedstawiony przez skarżącą wraz z wnioskiem i odwołaniem, a następnie poddał go szczegółowej analizie. Uwzględnione zostały wszystkie kryteria wskazane w uchwale, w tym podnoszona w skardze niepełnosprawność skarżącej.

Organ zaznaczył, że dostrzega trudną sytuację życiową i materialną skarżącej, jednak rozstrzygając sprawę, zobowiązany był uwzględnić, że najem lokali pochodzących z zasobu mieszkaniowego gminy jest ściśle reglamentowany i ograniczony prognozowaną liczbą lokali przeznaczonych do wynajęcia w danym roku. Dlatego przed podjęciem zaskarżonego zarządzenia, oceniał sytuację wszystkich osób, w tym skarżącej.

Dalej organ zwrócił uwagę na okoliczność, że skarżąca złożyła wniosek o przydział mieszkania dla jednej osoby - dla siebie. Skarżąca w swym odwołaniu podkreślała trudną sytuację mieszkaniową ze względu na zamieszkiwanie po rozwodzie z byłym mężem w jego mieszkaniu. Tymczasem w skardze skarżąca podnosi, że "w tym mieszkaniu byłego męża zameldowane są 4 osoby" ale "córka odeszła z dzieckiem na wynajem bo nie mogliśmy mieszkać w 4 osoby". Podaje, że potrzebne są jej dwa pokoje, jeden do spania, a drugi na sprzęt rehabilitacyjny. Jednocześnie podkreśla jednak, że "córka męczy się, bo opłaca za wynajem tysiąc dwieście złotych miesięcznie, gdybym dostała lokal mieszkaniowy córka zamieszkałaby ze mną i mi pomagała w chorobie".

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że bardziej racjonalnym zachowaniem skarżącej, która jak twierdzi w skardze nie może dłużej żyć w obecnym mieszkaniu, byłoby zamieszkanie wraz z córką, która posiada tytuł prawny do jakiegoś lokalu, gdyż go najmuje. Ze skargi można wywieść natomiast, że celem skarżącej jest otrzymanie przydziału mieszkania komunalnego teoretycznie tylko na jej potrzeby i odpowiedniego dla niej, a faktycznie jednak zamieszkanie później w tym mieszkaniu wraz z córką i wnukiem. Takie działania skarżącej nie powinny zasługiwać na ochronę prawną.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej poparł skargę i oświadczył, że przedmiotem skargi jest zarządzenie Prezydenta Miasta O. Ś. z 1 lipca 2021 r. [...] w przedmiocie ustalenia wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. z mieszkaniowego zasobu gminy. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości tego zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022.329) dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008r. (sygn. akt I OPS 4/08; publ. ONSAiWSA 2008/6/90) uchwała zarządu dzielnicy (...), odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy (...), jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

Jak wynika z uzasadnienie tej uchwały działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego,ale ma także wymiar publicznoprawny, a w konsekwencji akt odmawiający zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Takie działanie nie stanowi oferty zawarcia umowy ani też negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, ale administracyjnoprawny. Dopiero po skierowaniu do zawarcia umowy następuje drugi etap, który ze względu na kończącą go umowę najmu ma charakter cywilnoprawny.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że pogląd prawny zawarty w powyższej uchwale należy odnieść także i do będącego przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie (po jego uściśleniu i potwierdzeniu przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r.), zarządzenia Prezydenta Miasta O. Ś. z 1 lipca 2021 r. ustalającego ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału w 2021 r. lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu tej gminy, które to zarządzenie jest równoznaczne w skutkach z odmową umieszczenia skarżącej w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. Za przytoczoną uchwałą NSA należy bowiem przyjąć, że zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy może być, zgodnie z obowiązującą w danej gminie regulacją prawa miejscowego, poprzedzone aktem o administracyjnym charakterze, a przy ocenie konkretnego działania organu jednostki samorządu terytorialnego należy uwzględnić procedurę przewidzianą w tym zakresie w uchwale w sprawie zasad wynajmowania lokali, podjętą na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611 ze zm.).

Jeżeli więc tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, stanowisko organu administracji publicznej, dotyczy realizacji zadania publicznego i rozstrzyga o uprawnieniu wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonych podmiotów, należy je zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1710/16, czy wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. I OSK 1873/15).

Z podniesionych wyżej względów, Sąd uznał, że skarżącej przysługuje prawo do wniesienia skargi na zarządzenie [...] Prezydenta Miasta O. Ś. z dnia 1 lipca 2021 r., jako aktu z zakresu wykonywania zadania publicznego przez organ administracji publicznej.

Następnie należy zauważyć, że w sprawie dochowane zostały warunki formalne skargi. Ze względu na jej wyjaśniony wyżej przedmiot, tj. zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego, nie będące aktem prawa miejscowego (art. 3 ust. 2 pkt 6 p.p.s.a.), podstawą skargi był przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Według natomiast art. 53 § 1, 2 i 2a p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przypadku innych aktów (w czym mieści się przedmiotowe zarządzenie jako akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Z przytoczonych przepisów wynika, że wniesienie skargi w rozpoznawanej sprawie nie musiało być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz, że została ona wniesiona z zachowaniem ustawowych wymogów co do terminu jej wniesienia. Nie mogło być również wątpliwości co do tego, że zaskarżone zarządzenie naruszało interes prawny skarżącej, skoro mimo złożenia przez nią stosownego wniosku o przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy O. Ś. i następnie odwołania od zarządzenia Prezydenta Miasta O. Ś. Nr [...] z 28 stycznia 2021 r. w sprawie zatwierdzenia projektu wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu, w którym nie została uwzględniona, w zaskarżonym zarządzeniu Prezydenta Miasta O. Ś. [...] z 1 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 roku, również została pominięta.

Zdaniem Sądu jednak, mimo naruszenia interesu prawnego skarżącej zaskarżony akt nie narusza prawa.

Rozstrzygając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sprawę w jej granicach i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, wśród których nie znalazł się zarzut braku uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd wyraża pogląd, że brak tego uzasadnienia nie stanowił o takiej istotnej jego wadliwości, która uzasadniałaby stwierdzenie jego nieważności lub wydania go z naruszeniem prawa na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. Brak uzasadnienia uchwały czy zarządzenia, o jakich mowa w typ przepisach nie w każdym przypadku stanowi na tyle istotną wadę, że jej wystąpienie rodzi konieczność wyeliminowania takiego aktu z obiegu prawnego. Jak trafnie przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, dopiero jednoczesny brak uzasadnienia uchwały oraz całkowity brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących merytorycznych powodów podjęcia aktu przez organ gminy powoduje istotną wadliwość uchwały uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności (por. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06; z dnia 23 maja 2013 r., I OSK 240/13; z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 3043/18; z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2136/16; z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 23/17, z 14 października 2020 r., II OSK 3942/19 - publik. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W toku postępowania administracyjnego bowiem, Zakład Usług Miejskich Gminy O. Ś. w piśmie z 19 kwietnia 2021 r. przedstawił Przewodniczącej Rady Miasta O. Ś. informację o odwołaniach od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r., w którym odniósł się do sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, majątkowej i mieszkaniowej odwołujących się, w tym i B. R. (k. 92 – 106). W aktach sprawy znajduje się też pismo Komisji ds. Rodziny Rady Miasta O. Ś. z 21 maja 2021 r. skierowane również do Przewodniczącej Rady Miasta O. Ś., w którym poinformowano o sposobie zaopiniowania poszczególnych odwołań od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. (k. 107-108). Następnie Zakład Usług Miejskich Gminy O. Ś. w piśmie z 25 czerwca 2021 r. przedstawił Prezydentowi Miasta O. Ś. informację o odwołaniach od projektu wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r., w którym ponownie odniósł się do sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, majątkowej i mieszkaniowej odwołujących się, w tym i B. R. (k. 109-123). Po wydaniu natomiast zaskarżonego zarządzenia [...] z 1 lipca 2021 r., Zakład Usług Miejskich w O. Ś. skierował do B. R. pismo z dnia 8 lipca 2021 r., w którym wyjaśnił wynikające z przytoczonych wyżej dokumentów powody nieuwzględnienia skarżącej w ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do przydziału mieszkań w 2021 r. z mieszkaniowego zasobu gminy O. Ś.. Biorąc pod uwagę powyższe, a także zawarte w odpowiedzi na skargę i w aktach administracyjnych wyliczenia punktacji odwołania skarżącej w porównaniu z innymi odwołaniami, należało przyjąć, że merytoryczne motywy pominięcia B. R. we wspomnianym ostatecznym wykazie – zostały w sprawie ujawnione w wystarczającym stopniu. Dodatkowo potwierdza to brak sformułowania w sprawie przez skarżącą reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzutu braku uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia.

Następnie należy zauważyć, że opisane wyżej działania Prezydenta Miasta O. Ś. podjęte w reakcji na wniosek skarżącej z 31 października 2018 r., oraz składane przez nią w kolejnych latach odwołania, w tym ostatnie z 1 lutego 2021 r., znalazły swój finał w zarządzeniu [...] z 1 lipca 2021 r. Jako jego podstawę prawną wskazano przepisy uchwały Rady Miasta O. Ś. nr [...] z dnia 28 maja 2021 r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dz. Urz. Woj. Ś. z 2021 r., poz. 1993), dalej uchwała z 28 V 2021 r., obowiązującej w dacie wydania zakwestionowanego aktu. O zastosowaniu tej uchwały podjętej w toku trwającego postępowania, przesądza treść jej międzyczasowego przepisu § 28, zgodnie z którym "do wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie uchwały, a niezakończonych zawarciem umowy najmu stosuje się przepisy uchwały". Jednak ocena czynności podjętych w toku tego postępowania przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 22 czerwca 2021 r., musi następować na podstawie obowiązującej wcześniejszej uchwały Nr [...] Rady Miasta O. Ś. z dnia 5 czerwca 2007 r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dz. Urz. Woj. Ś. z 2008 r., Nr [...] poz. 125 ze zm.), dalej uchwała z 5 VI 2007 r., która zawierała w istotnej dla sprawy części przepisy analogiczne do obecnie obowiązujących.

Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej , a także zasady weryfikacji tych wniosków regulował Rozdział 2 uchwały z 5 VI 2007 r. i Rozdział 5 uchwały z 28 V 2021 r. Procedura przyjęta w tych uchwałach miała charakter kilkuetapowy i rozbudowany. Zgodnie z § 9 ust. 1 uchwały z 5 VI 2007 r. osoba ubiegająca się o zawarcie umowy najmu lokalu była zobowiązana do złożenia w Zakładzie, (czyli w Zakładzie Usług Miejskich w O. Ś. - por. § 4 ust. 2 tej uchwały), wniosku o przydział mieszkania. W oparciu o złożone i zweryfikowane wnioski, w terminie do 31 stycznia każdego roku Zakład opracowuje projekt wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w danym roku (§ 11 ust. 1 i 3), po zasięgnięciu opinii właściwej komisji Rady Miasta; po zatwierdzeniu przez Prezydenta [...] podaje się go do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta i Zakładu (§ 11 ust. 5). Od projektu wykazu osoby zainteresowane mogą wnosić odwołania do Zakładu w ciągu 14 dni od daty ogłoszenia projektu (§ 11 ust. 6). Po rozpatrzeniu odwołań i naniesieniu ewentualnych zmian Prezydent Miasta ustala ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu (§ 11 ust. 7 uchwały z 5 VI 2007 r.). Według natomiast § 15 uchwały z 28 V 2021 r., po zasięgnięciu opinii Komisji ds. Rodziny i rozpatrzeniu odwołań Prezydent Miasta w drodze zarządzenia ustala ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w danym roku, który podawany jest do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Zakładu.

Wskazany w przytoczonych przepisach tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali, w tym i wniosku skarżącej - został dochowany.

B. R. już w dniu 6 grudnia 2018 r. została zawiadomiona stosownym pismem Zakładu Usług Miejskich w O. Ś., że po rozpatrzeniu jej wniosku z 31 października 2018 r. została zakwalifikowana do przydziału mieszkania z zasobu mieszkaniowego gminy O. Ś. ze względu na spełnienie warunków wynikających z uchwały z 5 VI 2007 r. Poinformowano ją jednak, że ze względu na ograniczoną pulę mieszkań pozostających w dyspozycji gminy w stosunku do potrzeb oraz dużą liczbę osób oczekujących na mieszkanie, okres oczekiwania na mieszkanie się wydłuża.

Kolejne pismo skarżącej z 8 grudnia 2020 r. (data wpływu do organu – 10 grudnia 2020 r.) złożone w sprawie ponownego rozpatrzenia jej wniosku o przydział lokalu, poskutkowało powiadomieniem jej o tym, że do 31 stycznia 2021 r. zostanie sporządzony projekt wykazu osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu w 2021 r., który zostanie podany do publicznej wiadomości. Od projektu tego osoby zainteresowane przydziałem lokalu będą mogły wnosić odwołanie. Stosownie do tego i zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami, Prezydent Miasta O. Ś. w dniu 28 stycznia 2021 r. zarządzeniem Nr [...] (k. 83) zatwierdził opracowany przez Zakład i zaopiniowany protokołem z 25 stycznia 2021 r. (k. 73 – 75) przez Komisję ds. Rodziny Rady Miasta O. Ś., projekt wykazu osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r. W wykazie tym skarżąca się nie znalazła. W związku z tym w dniu 4 lutego 2021 r. złożyła odwołanie z zachowaniem terminu 14 dni. Odwołanie to, a także odwołania 70 innych osób zostały zaopiniowane przez Komisję ds. Rodziny Rady Miasta O. Ś. na posiedzeniu w dniu 12 maja 2021 r. (protokół k. 85 – 91). Odwołanie B. R. zostało zaopiniowane negatywnie. W konsekwencji Prezydent Miasta O. Ś. zarządzeniem [...] z 1 lipca 2021 r., na podstawie § 15 ust. 1 uchwały z 28 V 2021 r. i art. 30 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym ustalił ostateczny wykaz osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r., w którym skarżąca nie znalazła się.

Oceniając merytoryczne motywy takiego niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia należy zauważyć, że zostały one oparte na wiążącej organ i strony uchwale z 28 V 2021 r. stanowiącej akt prawa miejscowego obowiązujący na obszarze gminy O. Ś. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2018 r., I OSK 2858/16, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2018 r., I OSK 377/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., I OSK 2185/13). W § 14 tej uchwały zostały określone kryteria punktowej oceny odwołań składanych przez osoby, które nie zostały zakwalifikowane do przydziału lokalu w danym roku. Kryteria te należy ocenić jako obiektywne, sprawiedliwe, transparentne, a przez to pozwalające na rzetelną ocenę sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, majątkowej i mieszkaniowej odwołujących się oraz jej porównanie z sytuacją innych osób odwołujących się. Zgodnie z tymi kryteriami za okres oczekiwania przyznaje się 1 punkt za każdy pełny rok kalendarzowy od daty złożenia wniosku o przydział lokalu, za zagęszczenie – tyle punktów, ile metrów brakuje do 5 m˛ na 1 osobę powierzchni pokoi w zajmowanym lokalu z dokładnością do 2 miejsc po przecinku, za wspólną kuchnię dla wielu rodzin w zajmowanym lokalu: 2 rodziny – 1 punkt, 3 rodziny i więcej – 2 punkty, za stan rodziny – 1 punkt za każdą osobę stale zamieszkującą wspólnie z wnioskodawcą, za brak co najmniej jednego z mediów w zajmowanym lokalu tj. woda, wc w lokalu – 1 punkt, za występowanie niepełnosprawności w stopniu znacznym lub umiarkowanym u osoby ubiegającej się o przydział lokalu bądź u osoby uprawnionej do zamieszkania wraz z wnioskodawcą – 2 punkty.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie B. R. zostało ocenione na 9,87 pkt, co okazało się wynikiem znacząco gorszym niż ocena kwalifikacji wszystkich innych osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r.

W szczególności skarżącej przyznano 2 punkty za dwa pełne lata oczekiwania na mieszkanie, które upłynęły od daty złożenia wniosku o przydział lokalu (tj. 2019 i 2020 rok), 1,87 punktów za zagęszczenie, przy przyjęciu powierzchni pokoi w mieszkaniu byłego męża skarżącej, w którym to mieszkaniu obecnie zamieszkuje, wynoszącej 12,54 m˛ oraz ilości osób zameldowanych w tym mieszkaniu, tj. czterech (12,54m˛ : 4 osoby = 3,135 m˛ na 1 osobę. 5 m˛ - 3,135 m˛ = 1,865 m˛ = (w zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku) 1,87 m˛), 4 punkty za stan rodziny oraz 2 punkty za niepełnosprawność B. R. w stopniu umiarkowanym potwierdzoną orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. Ś..

Odnosząc się do takiego wyliczenia, w kontekście ustaleń organu potwierdzonych w uzasadnieniu skargi należy zauważyć, że nie jest ono poprawne. Z jednej strony bowiem organ nie uwzględnił, że określenie w § 14 pkt 4 uchwały z 28 V 2021 r. stanu rodziny, odnosi się do osób stale zamieszkujących wspólnie z wnioskodawcą, a nie tylko zameldowanych w tym samym mieszkaniu, przez co nie można było doliczyć do stanu rodziny skarżącej jej córki i wnuczka, którzy - według wniosku B. R. z 26 listopada 2018 r. potwierdzonego w uzasadnieniu skargi - "od 4 lat zamieszkują na wynajętym mieszkaniu (...) córka i wnuczek są tylko zameldowani i nigdy nie mieszkali w tym mieszkaniu, w którym ja obecnie mieszkam z mężem ul. [...]". W konsekwencji z tytułu stanu rodziny nie mogły zostać skarżącej przyznane 4 punkty. Z racji uzależnienia punktacji za zagęszczenie również od ilości osób zamieszkujących w zajmowanym lokalu (§ 14 pkt 2 uchwały z 28 V 2021 r.), punktacja z tego tytułu też jest wadliwa, gdyż uwzględniając dwie, a nie cztery osoby mieszkające w obecnym lokalu skarżącej, z tytułu zagęszczenia nie powinny zostać jej przyznane jakiekolwiek punkty. Z drugiej strony jednak, z racji korzystania przez skarżącą i jej byłego męża, niebędących już obecnie rodziną, z jednej kuchni, z tytułu wspólnej kuchni dla 2 rodzin powinien zostać jej przyznany 1 punkt (§ 14 pkt 3 lit. a uchwały z 28 V 2021 r.), co jednak nie poprawiłoby łącznej punktacji skarżącej.

Uwzględniając takie wyliczenia, a także prognozowaną przez organ liczbę lokali przeznaczonych do wynajęcia w 2021 roku w gminie O. Ś. w zestawieniu z ilości osób, które uzyskały znacznie większą ilość punktów, niż B. R., nie może być wątpliwości, że organ nie miał podstaw do umieszczenia skarżącej w ustalonym zaskarżonym zarządzeniem, ostatecznym wykazie osób zakwalifikowanych do przydziału lokalu w 2021 r.

Ponieważ zarzuty podniesione w skardze okazały się niezasadne, a Sąd działając z urzędu w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził takich naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. WSA w Kielcach oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1-3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 18).