Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 540/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2, art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. K.-Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. K.-S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB) z 10 lipca 2019 r., która utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) z 15 lutego 2019 r., nakazującą mu rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem oraz obiektu gospodarczego.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

PINB wszczął i prowadził z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej budowy na działce nr [...] w miejscowości B., gmina Ż., obiektu budowlanego rekreacji indywidualnej oraz obiektu gospodarczego. W toku oględzin nieruchomości, które odbyły się 23 lipca 2018 r., organ ustalił, że na terenie działki nr [..] w 1979 r. został wybudowany obiekt rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej, parterowy z dachem dwuspadowym pokrytym blachą płaską na rąb, o wymiarach 6,50 m x 5,46 m. Obiekt ten nie jest trwale związany z gruntem, posadowiony został na betonowych trelinkach. Obiekt ten został usytuowany w odległości 0,90 m od granicy z działką nr [..] ścianą z jednym otworem okiennym. Na działce sąsiedniej nr [..] nie ma żadnej zabudowy. Natomiast pozostałe odległości od granic działki są większe niż 4,0 m. Omawiany obiekt rekreacji indywidualnej posiada zadaszony taras konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,02 m x 5,46 m. Do obiektu doprowadzone zostało przyłącze energetyczne, natomiast przyłącze wodociągowe doprowadzone zostało do tego obiektu z sąsiedniej działki nr [...]. Nie ma przyłącza kanalizacyjnego. Podczas przedmiotowej kontroli stwierdzono ponadto, że na terenie tej działki wybudowany został również w 1979 r. obiekt gospodarczy konstrukcji drewnianej, parterowy, nietrwale związany z gruntem o wymiarach 2,27 m x 3,12 m, który zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [..] ścianą pełną. Do obiektu tego nie zostały doprowadzone żadne media. Inwestorem powyższych robót był Z. S., a obecnie ich właścicielem jest J. K.-S.

W toku postępowania organ ustalił ponadto, że właściciel nieruchomości nie posiada pozwolenia na budowę posadowionych na działce nr [..] obiektów. Dla terenu tej działki obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzony Uchwałą Nr XV/250/2008 Rady Miejskiej z dnia 15 lutego 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Nr 42, poz. 1239 z dnia 26 maja 2008 r.). Zaś w dacie powstania obiektów obowiązywał Plan zagospodarowania przestrzennego Zespołu jednostek osadniczych na obszarze Gminy, zatwierdzony Uchwałą nr 11/10/78 Gminnej Rady Narodowej w Ż. z dnia 29 marca 1978 r. (Dz. Urz. Woj. R. N. Nr 5, poz. 25 z 1978 r.). Dokonując analizy treści przedmiotowych planów organ stwierdził, że posadowienie obiektu rekreacji indywidualnej oraz obiektu gospodarczego narusza zapisy zarówno obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jak i planu obowiązującego w czasie budowy.

Mając powyższe na uwadze PINB decyzją z 15 lutego 2019 r., działając na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej jako: Prawo budowlane z 1974 r.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, dalej jako: Prawo budowlane z 1994 r.), nakazał J.K.-S. rozbiórkę obiektu rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem oraz rozbiórkę obiektu gospodarczego usytuowanych na działce nr [.] w miejscowości B., gmina Ż.

Na skutek rozpoznania odwołania WINB decyzją z 10 lipca 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo wydał swoją decyzję na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W związku z faktem samowolnej budowy obiektów na działce nr [..] w 1979 r. w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z tym przepisem artykułu 48 ww. ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe - w tym przypadku art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Następnie wskazał, że z brzmienia art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę. Wskazał przy tym, że pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia.

Rozważając zatem pierwszą przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, organ odwoławczy stwierdził, że została ona spełniona. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. Generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. był obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych, przez które, zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy rozumiało się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Zaś zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przez obiekty budowlane rozumiało się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle wraz z przykładowym ich wyliczeniem.

Oceniając drugą z przesłanek dotyczącą zgodności przedmiotowych obiektów z aktualnie obowiązującymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, części wsi [..], zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej Nr XV/250/2008 Rady Miejskiej z dnia 15 lutego 2008 r. (Dz. U. Woj. Nr 42 poz. 1239 z dnia 26.06.2008 r.), wskazał, że z treści tego planu wynika, że ww. działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem ZL – zieleń i zalesienia oraz jako "teren do przekształceń", co oznacza, że "istniejąca zabudowa na terenie lasów oznaczonych na rysunku jako tereny do przekształceń podlega likwidacji do 10 lat od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały, z wyłączeniem budynków posiadających pozwolenie na budowę lub posiadających inny dokument prawny dopuszczający zabudowę". Natomiast z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu jednostek osadniczych na obszarze Gminy, zatwierdzonego Uchwałą nr 11/10/78 Gminnej Rady Narodowej z dnia 29 marca 1978 r. (Dz. Urz. Woj. R,N. poz. 25 z 1978 r.) obowiązującego w trakcie powstawania obiektu wynika, że ww. działka znajdowała się również na obszarze oznaczonym jako tereny lasów. Zgodnie z treścią tego planu "na obszarze wsi B. adaptuje się w planie istniejące obiekty turystyki i wypoczynku w tym domki letnie posiadające zezwolenie władz budowlanych na lokalizację stałą".

Organ zaznaczył, że z akt sprawy organu I instancji wynika, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę. Dodał, że posadowienie obiektów na działce nr [..] w B. narusza przepisy zarówno obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jak i planu obowiązującego w chwili budowy.

Skutkiem występowania ww. przesłanek, zgodnie z treścią przepisu art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jest obligatoryjny nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu rekreacji indywidualnej wydany w drodze decyzji organu nadzoru budowlanego.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ wyjaśnił, że obiekt rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem oraz obiekt gospodarczy, będące przedmiotem niniejszego postępowania, PINB właściwie zakwalifikował jako obiekty budowlane. Art. 2 ust 1 Prawa budowlanego z 1974 r. określa, że obiektami budowlanymi są stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle oraz podaje przykładowe wyliczenie tych budowli. Podkreślił, odnosząc się do zarzutu skarżącego, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak wyjaśnienia, w oparciu o jaki dowód organ ustalił, że działka nr [..] jest oznaczona symbolem ZL zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2008 r., że na wyrysie z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego załączonego do akt sprawy organu I instancji (karta nr 8 akt) zamieszczony jest zarówno numer przedmiotowej działki – [...], jak i oznaczenie ZL.

Ponadto organ wyjaśnił, że odesłanie do przepisów dotychczasowych w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie pozostawia wątpliwości, że konsekwencje samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. należy likwidować używając instrumentów prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą - Prawa budowlanego z 1974 r. i dotyczy to wszystkich samowoli wówczas zaistniałych. Prawo budowlane z 1974 r. przewidywało możliwość zalegalizowania samowoli, jeżeli wybudowany bez zezwolenia obiekt budowlany spełniał wszystkie wymagania przepisów prawa, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W przypadku, gdy brak jest dokumentów potwierdzających legalność wybudowania obiektu, co ma miejsce w niniejszej sprawie, natomiast z ustaleń organu wynika, że obiekt został wybudowany niezgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami w okresie jego budowy, obowiązkiem organu jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K.-S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji WINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB, a także zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 Prawa budowlane z 1974 r. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy obiekty, których dotyczy nakaz rozbiórki, stanowią w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. budowle, czy też za budynki, oraz brak wyjaśnienia, w jaki sposób należy rozumieć występujące w ustawie pojęcia budynku oraz budowli;

b) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz w zw. z § 19 ust. 1 pkt 1) oraz § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, przez brak szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ przyjął, że budowa spornych obiektów wymagała pozwolenia na budowę;

c) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. przez brak wyjaśnienia przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów, czy w zaistniałym stanie faktycznym zachodzą okoliczności przemawiające za odroczeniem wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwoleniem na czasowe wykorzystywanie obiektów;

d) art. 10 § 1 k.p.a. przez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji,

e) art. 81 k.p.a. przez uznanie za udowodnione okoliczności faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki pomimo, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów z uwagi na brak powiadomienia go o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 37 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego z 1974 r. przez nakazanie rozbiórki spornych obiektów bez wyjaśnienia, czy obiekty te stanowią budynki, czy budowle w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jak również bez szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego w ocenie organu budowa spornych obiektów wymagała pozwolenia na budowę oraz bez rozważenia, czy zachodzą podstawy do odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na podstawie art. 39 ustawy.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Kontrolując zaskarżoną w sprawie decyzję oraz decyzję organu I instancji sąd stwierdził, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a tym samym skarga J. K.-S. nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niesporne jest, że w 1979 r. wybudowano na działce nr [..] w miejscowości B., gmina Ż. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem oraz obiekt gospodarczy o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem.

Z uwagi na to, że przedmiotowe obiekty wybudowane zostały przed 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy art. 37 – 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Będący w niniejszej sprawie podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z brzmienia powołanego art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.

Należy przy tym wskazać, że pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08, LEX nr 1217983).

Zagadnienie dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym do obiektów samowolnie wybudowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. zostało bezpośrednio poruszone w uchwale Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (opublikowano: ONSAiWSA 2014/6/89). W orzeczeniu tym wskazano, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji publicznej. Naczelny Sądu Administracyjny wskazał zarazem, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Rozważając zatem przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, należy wskazać, że na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych (rok 1979 r.), zgodnie z treścią art. 28 ust 1 Prawa budowlanego z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wskazuje, że przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Z kolei w art. 28 ust. 4 stwierdza się, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48), które przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z § 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że pozwolenia na budowę nie wymagała budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego.

Przytoczona wyżej regulacja przemawia za trafnością oceny dokonanej przez organy, co do tego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektami budowlanymi, co uzasadnia prawidłowość przyjęcia konieczności posiadania pozwolenia na ich budowę. Niespornie jest, że o pozwolenie na budowę opisanych obiektów budowlanych nie ubiegał się skarżący, ani poprzedni właściciel. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, wyjaśniając wątpliwości skarżącego, że posadowione na terenie działki nr [..] obiekty budowlane stanowią w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego budynki. Przepis art. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wyjaśniał bowiem, że przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telelekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowlane sportowe, stanowiące całość techniczno - użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji. Zgodnie z powołanym przez skarżącego § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru budowlanego uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie inwestycji, dla których zgodnie z przepisami w § 9 jest wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji. Natomiast wspomniany § 9 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.

Ponadto, jak słusznie zauważyły organu obu instancji, wybudowane obiekty budowlane naruszają przepisy obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [..], przyjętego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 15 lutego 2008 r. nr XV/250/2008 wynika, że działka nr [..] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem ZL – zieleń i zalesienia, na której ustalono zakaz zabudowy. Dopuszczono na tym terenie posadowienie budynków posiadających pozwolenie na budowę lub posiadających inny dokument prawny dopuszczający zabudowę.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że przedmiotowy budynek był także niezgodny z przepisami planu miejscowego obowiązującego w dacie jego powstania. Otóż, z wypisu i wyrysu planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu jednostek osadniczych na obszarze Gminy, zatwierdzonego Uchwałą Gminy Rady Narodowej z dnia 29 marca 1978 r. nr [..] (Dz. Urz. Woj. R. N. Nr 5, poz. 25 z 1978 r.) wynika, że działka nr [..] znajdowała się na obszarze oznaczonym jako tereny lasów. Na obszarze wsi B. adaptowano istniejące obiekty turystki i wypoczynku, w tym domki letniskowe, pod warunkiem, że posiadały zezwolenie władz budowlanych na lokalizację stałą.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie zachodzi przesłanka o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., czyli zrealizowanie obiektu na terenie, który zgodnie z zapisami obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę (bowiem znajduje się na terenie, gdzie przewidziano likwidacje samowolnie wybudowanych budynków). To z kolei oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego o jakim mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Powyższy przepis ma więc zastosowanie do sytuacji, gdy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę, jednakże nie narusza on przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na niezgodność zabudowy z przepisami planu miejscowego obowiązującego obecnie jak i w chwili wybudowania budynku, organ zobligowany był do orzeczenia rozbiórki budynku.

Z tych wszystkich przyczyn sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem, a postępowanie zostało prowadzone zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Podnoszone pozostałe w skardze okoliczności, takie jak niezastosowanie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., czy naruszenie przez organ art. 10 i 81 k.p.a. - nie mają natomiast znaczenia dla oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy, co do zasady możliwe jest zastosowanie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Na możliwość taką wprost wskazano w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPS 4/01 (LEX nr 51510). W uchwale tej przesądzono, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., może mieć zastosowanie przepis art. 39 tej ustawy. Zaznaczyć należy, że z istoty art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że znajduje on zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, zasługujących na szczególne uwzględnienie, za czym przemawiają przesłanki odroczenia wykonania rozbiórki, odwołujące się do kwestii natury społecznej czy gospodarczej.

Tymczasem skarżący nie wskazał na żadne przesłanki określone w tym przepisie, a które miałyby zastosowanie w jego sytuacji, ograniczając się tylko do powołania jego treści. Należy wyjaśnić skarżącemu, że w instytucji odroczenie przymusowej rozbiórki nie można upatrywać sposobu na długotrwałe unikanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Możliwość określona w art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. ma bowiem na celu jedynie umożliwienie właścicielowi obiektu jego dalsze użytkowanie przez czas i sposób wyraźnie w decyzji określony, nie może jednak unicestwiać samych skutków ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.

Nie może odnieść skutku także zarzut naruszenia art. 10 i 81 k.p.a. Sąd nie neguje, że jedynie organ pierwszej instancji poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Jednak zaznaczyć należy, że całość materiału dowodowego została zgromadzona w toku postępowania w pierwszoinstancyjngo. Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie jest wystarczające powołanie się na naruszenie przepisów postępowania, konieczne jest bowiem wykazanie, że naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia uregulowań zawartych w art. 10 k.p.a. może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802). Skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych, ani nie wskazał tych czynności. W związku z tym naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Tym samym analogicznie potraktować należy również zarzut naruszenia art. 81 k.p.a.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) skargę jako niezasadną oddalił.