Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 991/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione
Powołane przepisy: article: art. 200 i art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 52 ust. 1, art. 66  ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi Gminy Wieluń na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 20 września 2017 r. nr 1292/17 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu 1. stwierdza, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa Łódzkiego; 2. zasądza od Zarządu Województwa Łódzkiego na rzecz strony skarżącej Gminy Wieluń kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 20 września 2017r., Nr 1292/17 Zarząd Województwa Łódzkiego na podstawie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 486 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 53 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 55 pkt 1, art. 57, art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1460) w związku z art. 21 ustawy z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1475) pozostawił bez rozpatrzenia protest Gminy Wieluń od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" o nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17 złożonego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałania Vl.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.

Powyższa uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 25 listopada 2016r. został ogłoszony przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014 - 2020 dalej; IZ RPO WŁ Konkurs Zamknięty dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działania Vl.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałania VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Nabór wniosków o dofinansowanie projektów trwał od dnia 30 grudnia 2016r. do dnia 17 lutego 2017r. Regulamin Konkursu dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego Nr 1411/16 z dnia 22 listopada 2016r. zmienioną uchwałą nr 1648/16 z dnia 13 grudnia 2016r., uchwałą nr 46/17 z dnia 23 stycznia 2017r., uchwałą nr 560/17 z dnia 9 maja 2017r. oraz uchwałą nr 900/17 z dnia 11 lipca 2017r. Określał zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa sposób i formę składania wniosków, sposób i kryteria oceny projektów, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełnień wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz zasady procedury odwoławczej. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ogłoszenie o konkursie zostało podane do publicznej wiadomości na stronach internetowych www.rpo.lodzkie.pl. www.bip.lodzkie.pl oraz na portalu www.funduszeeuropejskie.gov.pl.

W ramach przedmiotowego konkursu Gmina Wieluń złożyła w dniu 17 lutego 2017r. wniosek o dofinansowanie projektu o nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17 pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego". W wyniku weryfikacji wniosku Komisja Oceny Projektów (KOP) stwierdziła, że wniosek uzyskał negatywną ocenę formalną z uwagi na niespełnienie kryterium formalnego, tj. Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m.in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych.

W konsekwencji, pismem z dnia 11 sierpnia 2017r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie formalnej złożonego wniosku o dofinansowanie oraz został pouczony o możliwości złożenia protestu do IZ RPO WŁ. W przedmiotowym piśmie KOP wskazała, że wnioskodawca w pkt IX oraz XI formularza wniosku wskazał, iż projekt nie jest objęty pomocą publiczną. Powyższe potwierdził w Formularzu dotyczącym występowania pomocy publicznej, w którym stwierdził, iż w jego opinii dofinansowanie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu unijnego prawa konkurencji nie zakłóci konkurencji lub potencjalnie nie grozi jej zakłóceniem. Biorąc pod uwagę, iż przedmiotem projektu jest przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego wraz z przebudową infrastruktury oraz rewitalizacja terenu targowiska poprzez budowę zadaszeń oraz kompleksową przebudowę budynku biura targowiska, KOP nie zgodziła się z przedstawionym przez wnioskodawcę uzasadnieniem, że wszystkie ww. zadania należy uznać za zadania własne gminy w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym. KOP stwierdziła ponadto, że projekt "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" spełnia przesłanki występowania pomocy publicznej, natomiast wnioskodawca w ramach projektu nie wskazał podstawy prawnej do udzielenia przedmiotowemu projektowi pomocy publicznej, przez co nie zostało spełnione kryterium formalne: Projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, m. in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych.

W dniu 21 sierpnia 2017r. do IZ RPO WŁ wpłynął pisemny protest złożony przez Gminę Wieluń w związku z negatywną oceną formalną projektu nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17 pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego". Wnioskodawca w proteście nie zgodził się z negatywną oceną projektu w zakresie niespełnienia wyżej wymienionego kryterium formalnego dopuszczającego wskazanego w piśmie z dnia 11 sierpnia 2017r. i wniósł o korzystne rozpatrzenie protestu.

Wnioskodawca w złożonym proteście podniósł, że stwierdzenie, iż projekt nie spełnia ww. kryterium formalnego jest błędne i stanowi znaczące naruszenie prawa.

Punktem wyjścia do analizy przesłanki pomocy publicznej jest sformułowanie użyte w art. 107 ust. 1 TFUE, iż pomocą publiczną jest wsparcie "poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów". Zaklasyfikowanie wsparcia z wykorzystaniem zasobów publicznych (finansowych lub rzeczowych), jako pomocy publicznej wymaga łącznego spełnienia poniższych przesłanek:

- adresatem jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą;

-wsparcie pochodzi od państwa lub ze środków państwowych;

- wsparcie ma charakter selektywny;

-przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż rynkowe;

-wsparcie grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE.

Podał, że zgodnie z opisem projektu oraz orzecznictwem Komisji Europejskiej prawidłowo wskazał, iż zadanie dotyczące rewitalizacji basenu miejskiego nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Zgodnie z Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie N 258/2000, finansowanie basenu pływackiego nie będzie spełniało przesłanki wpływu na wymianę handlową, gdy łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

-z jego usług nie będą korzystać obywatele innych państw członkowskich lub odsetek tych osób będzie marginalny, co wskazywałoby na lokalny charakter obiektu,

- obiekt nie będzie przedmiotem aktywnej promocji nastawionej na pozyskanie zagranicznych klientów,

-w pobliskich miejscowościach nie znajdują się obiekty o porównywalnym charakterze, świadczące podobne usługi.

Zgodnie z opisem projektu przewidziany do rewitalizacji obiekt spełniał będzie wszystkie ww. warunki. Wnioskodawca planując projekt kierował się orzecznictwem KE i jego postępowanie jest właściwe. Wnioskodawca podkreślił, IZ programem nie ma więc prawa oceniać występowania pomocy publicznej w danym projekcie i nie może stwierdzić, że wnioskodawca postępuje niezgodnie z prawem.

Wnioskodawca nie został wezwany do złożenia wyjaśnień, bądź uzupełnień, aby potwierdzić sposób argumentacji statusu prawnego i faktycznego dla zaistniałej sytuacji budzącej wątpliwości – do czego miał prawo. Dotyczy to m.in. spełnienia przesłanki selektywności. Wnioskodawca nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w ramach projektu. Wnioskodawca rozważa możliwość przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w trybie otwartym konkurencyjnym (przetarg nieograniczony) i realizacji zadania na poziomie operatora/-ów. Zdaniem wnioskodawcy, kryterium selektywności nie będzie spełnione, gdy z owego "przysporzenia na warunkach korzystniejszych niż rynkowe" będą mogły skorzystać na równi wszystkie zainteresowane podmioty. W ocenie wnioskodawcy w przypadku wątpliwości instytucja dokonująca oceny powinna zażądać przedstawienia uzasadnienia dla braku występowania danej przesłanki, bądź innych dodatkowych wyjaśnień np. dotyczących przeanalizowania możliwości wystąpienia udzielania pomocy publicznej na II poziomie.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w wyniku realizacji projektu (którego wnioskodawcą i głównym realizatorem jest Gmina Wieluń) nie dojdzie do spełnienia przynajmniej jednej przesłanki z art. 107 ust. 1 TFUE.

Wnioskodawca podkreślił, że nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w ramach projektu. Przedsięwzięcia konkretne realizowane w ramach projektu to zadania o charakterze użyteczności publicznej, które odznaczają się następującymi cechami:

1) należą do zadań własnych danej jednostki samorządu terytorialnego, tzn. służą zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej;

2) ich celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, tzn. dotyczą wszystkich albo większości lub znaczącej części członków danej wspólnoty (np. ochrona zdrowia, transport publiczny, opieka społeczna, edukacja);

3) zaspokajanie w/w potrzeb odbywa się w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Wśród tych usług wymienia się m.in. usługi w zakresie: gospodarki nieruchomościami, utrzymania gminnych dróg, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, a także usługi lokalnego transportu zbiorowego, targowisk i hal targowych, cmentarzy gminnych, czy wreszcie promocji gminy.

Prowadzenie targowiska i hal targowych wiąże się z utrzymaniem bezpieczeństwa, porządku oraz organizacją na ich terenie. Wszystkie przewidziane w projekcie elementy są konieczne do prawidłowego funkcjonowania i prowadzenia targowiska. Zapewnienie bezpieczeństwa na terenie obiektu wymaga instalacji radiowęzła, punktów informacyjnych, reklamowych. Zdaniem wnioskodawcy, instytucja dokonująca oceny projektu (KOP) nie może nie zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy. Poza tym, również w tym przypadku nie wezwano wnioskodawcy do złożenia wyjaśnienia, czy dodatkowego uzupełnienia przedstawionej argumentacji. Mając na uwadze powyższe, zdaniem wnioskodawcy, decyzja IZ RPO WŁ ma charakter arbitralny, a Komitet Oceny Projektów przejmuje kompetencje sądów.

W związku z rażącym naruszeniem przysługujących kompetencji i niewłaściwą interpretacją prawną wnioskodawca wniósł o przywrócenie projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" do dalszej oceny. Zdaniem Wnioskodawcy, przesłanki prawne są jasne i czytelne i potwierdzają zaprezentowane stanowisko. Zdaniem Wnioskodawcy, KOP nie miał możliwości stwierdzić, iż projekt spełnia przesłanki występowania pomocy publicznej. Ponadto stanowisko przyjęte przez KOP (dotyczące wpływu na wymianę handlową) jest niezgodne z orzecznictwem Komisji Europejskiej i ustawą o samorządzie gminnym.

Gmina Wieluń wniosła również o wstrzymanie procedury oceny wniosków w ramach działania oraz niepodpisywanie umów o dofinansowanie w ramach przedmiotowego działania wskazując, że istnieje uzasadniona obawa, że zastosowany zostanie art. 66 ust 2 pkt. 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. W analizowanym przypadku wykazano znaczne naruszenie prawa i kompetencji KOP dlatego podpisywanie umów o dotacje powinno zostać wstrzymane.

Uchwałą z dnia 20 września 2017r., Nr 1292/17 Zarząd Województwa Łódzkiego pozostawił bez rozpatrzenia protest Gminy Wieluń od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" o nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17.

W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. Kwota wsparcia UE przeznaczona na realizację Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wynosi 178 485 543 EUR. Zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020: na Poddziałanie VI.3.1 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego - ZIT przeznaczona została kwota 75 947 380 EUR, w ramach której zgodnie z Porozumieniem w sprawie powierzenia zadań Instytucji Pośredniczącej w ramach instrumentu Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 przez Zarząd Województwa Łódzkiego Stowarzyszeniu Łódzki Obszar Metropolitarny z dnia 22 października 2015 r. mieści się również rezerwa wykonania w wysokości 4 556 842,80 EUR. Na Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego przeznaczona została kwota 44 038 163 EUR. Natomiast zgodnie z porozumieniem dotyczącym ustaleń dotyczących podziału alokacji na rzecz rewitalizacji w ramach RPO WŁ 2014-2020 dla Miasta Łodzi z dnia 26 listopada 2015r. aneksowanym w dniu 2 listopada 2016r. kwota alokacji przeznaczona na Podziałanie VI.3.3 wynosi 58 500 000 EUR z tym tylko, iż na mocy w/w dokumentu kwota ta nie uwzględnia rezerwy wykonania. Dodatkowo IZ RPO WŁ wskazuje, iż zgodnie z art. 20 Rozporządzenia ogólnego, 6 % środków przeznaczonych na rzecz EFRR stanowi rezerwę wykonania, którą ustanawia się w umowie partnerstwa i programach, która zostanie przydzielona do konkretnych priorytetów, zgodnie z art. 22 przedmiotowego rozporządzenia. Wobec powyższego kwota dofinansowania z EFRR w ramach Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego została pomniejszona o rezerwę wykonania. Jednocześnie IZ RPO WŁ poinformowała, że łączna kwota rezerwy wykonania dla Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego wynosi 10 709 132,58 EUR tj. 6% dostępnej alokacji.

Tym samym kwota alokacji dostępna na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego Konkursu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 37 885 873,22 Euro, tj. 161 386 242.74 PLN. kurs Euro = 4.2598 PLN z dnia 30 sierpnia 2017r. Po zakończeniu oceny projektów i utworzeniu listy ocenionych projektów Zarząd Województwa Łódzkiego, Uchwałą nr 1198/17 z dnia 5 września 2017r. w sprawie zatwierdzenia listy, wyboru projektów do dofinansowania oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.OO-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów - Oś Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działanie VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego wybrał do do-finansowania ze środków EFRR czternaście projektów na łączną kwotę dofinansowania ze środków EFRR 155 612 928,75 PLN. Następnie Uchwałą nr 1287/17 z dnia 20 września 2017r. wybrał do dofinansowania dwa dodatkowe projekty z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie dofinansowania. Tym samym cała dostępna alokacja dla przedmiotowego działania została wyczerpana. Należy podkreślić, iż na etapie rozstrzygnięcia przedmiotowego protestu kurs Euro wynosił 4,2598 PLN, co oznacza że dostępna alokacja została wyczerpana.

W dniu 16 października 2017r. Gmina Wieluń wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 20 września 2017r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" o nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:

1. art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez pominięcie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku w trakcie oceny formalnej wniosku w zakresie określonym w informacji o negatywnej ocenie wniosku z dnia 11 sierpnia 2017r.;

2. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 125 ust. 3 lit. a tiret rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Rozwoju Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszy Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez brak przejrzystej, rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym przyjęciu, że nie spełniono kryterium formalnego nr 16 - Projekt zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi, min. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych, w sytuacji kiedy projekt ten nie spełniał przesłanek występowania pomocy publicznej, na co wnioskodawca wskazał we wniosku, co spowodowało brak zapewnienia wnioskodawcy przejrzystych i rzetelnych reguł obowiązujących przy ocenie projektu oraz nie przestrzeganie zasady równego traktowania, a w konsekwencji ocenę i podjęcie decyzji bez rzeczywistej weryfikacji i sprawdzenia okoliczności sprawy;

3. art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego zastosowanie i nie rozpatrzenie protestu kiedy w tym samym dniu podejmowano uchwały dotyczące wyboru dodatkowych projektów, a więc kwota przeznaczona do dofinasowania nie została wyczerpana w terminie przewidzianym dla rozpatrzenia protestu;

4. art. 107 ust. 1 TFUE poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, błędną wykładnię to jest przyjęcie, że w stosunku do projektu zgłoszonego przez wnioskodawcę zachodzi wsparcie w postaci pomocy publicznej, a tym samym złożony przez wnioskodawcę wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego", nie spełnia kryterium nr 16, tj. Projekt zgodny z obowiązującymi przepisami krajowymi i unijnymi min. in. dotyczącymi stosowania pomocy publicznej (w tym pomocy de minimis), ochrony środowiska, zamówień publicznych.

W oparciu o postawione zarzuty Gmina Wieluń wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i zasadzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że skoro w ramach postępowania instytucja dzieli ocenę na formalną wskazując, że w tym zakresie badane jest spełnienie kryteriów formalnych (wymagań formalnych) i ocenę merytoryczną, to mając na względzie, że w niniejszej sprawie wątpliwości Komisji wzbudziło spełnienie kryterium formalnego uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie wyjaśnienia. Powyższa okoliczność znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 37 ustawy oraz w art. 125 ust. 3 lit. a tiret rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 1303/13. Wprawdzie zapisy Regulaminu konkursu przewidują bardzo sformalizowany i zawężone określenie sytuacji, w których Komisja wzywa do uzupełnienia wniosku (§ 6 pkt 7) i przewiduje rygorystyczne, automatyczne ujemne konsekwencje w postaci negatywnej oceny, jednak mając na względzie wyżej wskazane regulacje art. 37 ustawy i 125 rozporządzenia, regulacje regulaminu nie spełniają wymagań jakie przepisy te zapewniają dla przeprowadzenia postępowania oceny projektów. Powyższe regulacje, w tym również art. 43 ust. 1 ustawy w zakresie w jakim przewiduje możliwość uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej, maja na celu zagwarantowanie wnioskodawcom prawa do rzetelnego, bezstronnego i przejrzystego rozpoznania wniosku, czyli sprawiedliwości proceduralnej. W świetle takich zasad postępowanie konkursowe musi służyć osiągnięciu zamierzonego celu, nie naruszając praw wnioskodawców. Związanie formalizmem postępowanie w celu osiągnięcia szybkości, sprawności nie może być wykorzystywane do nieuzasadnionego odebrania wnioskodawcom prawa do rzetelnej, wszechstronnej oceny ich wniosków i projektów, a następnie prawa do weryfikacji negatywnej oceny i zajęcia stanowiska. W zakresie oceny spełnienia kryterium formalnego nr 16 dokonując negatywnej oceny spełnienia tego warunku Komisja nie wskazała z jakim konkretnie przepisem prawa krajowego lub unijnego zachodzi niezgodność projektu. Z treści uzasadnienia można jedynie wywieść, że chodzi o przepis art. 107 ust. l Traktatu funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wnioskodawca wskazał w pkt. IX i XI formularza do wniosku, że projekt nie jest objęty pomocą publiczną. Potwierdził to w formularzu dotyczącym występowania pomocy publicznej (załącznik nr 15 do wniosku o finansowanie). Natomiast przedstawiona w informacji o negatywnej ocenie wniosku argumentacja jest w zasadzie polemiką Komisji z stanowiskiem wnioskodawcy w wyrażonym we wskazanych wyżej częściach wniosku. Polemiką, która nie jest oparta na okolicznościach faktycznych, przepisach prawa w oderwaniu od faktycznej oceny formalnej.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej strona skarżąca wskazała, że rozdysponowanie środków przeznaczonych na dofinansowanie ostatecznie nastąpiło w tym samym dniu co podjęcie uchwały o pozostawieniu protestu bez rozpoznania. W uchwale wskazuje się, że w tym samym dniu tj. w dniu 20 września 2017 r. podjęto uchwałą o wyborze dwóch dodatkowych projektów do dofinansowania. Takie postępowanie instytucji zarządzającej budzi wątpliwości co do możliwości zastosowania art. 66 ust. pkt 1 ustawy, skoro w tej samej dacie podjęcia rozstrzygnięcia o pozostawienia protestu bez rozpoznania, podejmuje się uchwałę o rozdysponowaniu środków. W ocenie strony skarżącej jest to celowe działanie, aby nie dopuścić do merytorycznego rozpoznania protestu, a tym samym uniemożliwienia skarżącemu potencjalnej możliwości dalszego uczestnictwa w konkursie i pozyskania środków. Tym bardziej budzi to wątpliwości w sytuacji kiedy kilka dni przed podjęciem uchwały, przedstawiciel instytucji stwierdza, że środki zostaną rozdysponowane, a protest Gminy Wieluń pozostanie bez rozpoznania.

W zakresie oceny, czy w stosunku do projektu skarżącego zachodzą przesłanki wystąpienia pomocy publicznej, podstawowe znaczenie ma art. 107 ust. 1 TFUE. W procedurze konkursowej instytucja zarządzająca musi odnosić się do tych przepisów i nie ma możliwości modyfikacji tego pojęcia, jak też jego wykładni odmiennej niż zawarte w regulacjach unijnych i orzecznictwie unijnym. Zgodnie z opisem projektu oraz orzecznictwem Komisji Europejskiej wnioskodawca prawidłowo wskazał, że zadanie dotyczące rewitalizacji basen miejskiego nie będzie stanowiło pomocy publicznej. W tym zakresie strona skarżąca ponownie powołała się na decyzję Komisji Europejskiej z dnia 12 stycznia 2001r. N 258/2000 podtrzymując argumentację przedstawioną w proteście.

W odpowiedzi na skargę z dnia 22 listopada 2017r. Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania w przypadku nie uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie oryginalnej lub uwierzytelnionej w prawidłowy sposób kompletnej dokumentacji, w przypadku uzupełnienia braków formalnych, wniósł o oddalenie skargi w całości. Ponadto Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci dowodu doręczenia stronie skarżącej w dniu 2 października 2017r. zaskarżonej uchwały.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt 1, 2 i 4 organ uznał, że zarzuty te są przedwczesne wskazując, że zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia. W rozpatrywanej sprawie IZ RPO WŁ nie oceniała argumentów przedstawionych w złożonym w dniu 18 sierpnia 2017r. proteście z uwagi na wyczerpanie alokacji. Zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja, o której mowa w art. 55 rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, licząc od dnia jego otrzymania. Protest Gminy Wieluń został złożony w dniu 21 sierpnia 2017r. Zgodnie z powyższym ostateczny termin rozpatrzenia przedmiotowego protestu kończył się w dniu 20 września 2017r. Uchwała w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu złożonego przez Gminę Wieluń w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.OO-10-001/16 została podjęta w dniu 20 września 2017r. W związku z cyklicznym odbywaniem się posiedzeń Zarządu Województwa Łódzkiego konieczne było podjęcie w/w uchwały na posiedzeniu Zarządu Województwa Łódzkiego w dniu 20 września 2017r. Jednocześnie zgodnie z procedurą oceny i kontraktacji po zakończeniu konkursu właściwa instytucja rozstrzyga konkurs, zatwierdzając listę o której mowa w art. 44 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z Regulaminem konkursu dla naboru RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 ocena formalna wniosków o dofinansowanie projektów jest przeprowadzana w terminie do 65 dni roboczych od dnia 30 stycznia 2017r. Zgodnie z Uchwałą nr 900/17 ocena formalna przeprowadzona była do dnia 28 lipca 2017r. Następnie przeprowadzana jest ocena merytoryczna wniosku o dofinansowanie projektu w terminie do 30 dni roboczych od zakończenia oceny formalnej wszystkich złożonych wniosków o dofinansowanie projektów. Zgodnie z powyższym Uchwała w sprawie zatwierdzenia listy oraz wyboru projektów do dofinansowania w ramach naboru Nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów - Oś priorytetowa VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działanie VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 została przyjęta w dniu 5 września 2017r.

Jednocześnie gdy w wyniku różnic kursowych zwiększy się alokacja przewidziana na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego konkursu IZ RPO WŁ może wyłonić do dofinansowania kolejne projekty znajdujące się na liście rezerwowej. W związku z tym, iż IZ RPO WŁ zobowiązana została na mocy Kontraktu terytorialnego do stosowania mechanizmu wyliczania dostępnej alokacji z uwzględnieniem kursu Europejskiego Banku Centralnego z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego miesiąc, w którym kontraktowane są środki, kontraktacja środków w ramach poszczególnych Działań następuje w cyklach miesięcznych. W związku z powyższym konieczne było jak najszybsze wyłonienie projektów do dofinansowania. IZ RPO WŁ zaznacza, iż obie procedury (tj. rozpatrywania protestu oraz wyłonienia projektów do dofinansowania) przebiegają niezależnie od siebie i podjęcie obu ww. uchwał w jednakowym terminie nie było celowym działaniem IZ RPO WŁ, aby nie dopuścić do merytorycznego rozpoznania protestu, a tym samym uniemożliwienia skarżącemu potencjalnej możliwości dalszego uczestnictwa w konkursie i pozyskania środków. Zdaniem organu argumentacja wnioskodawcy nie jest uzasadniona. Zarząd Województwa Łódzkiego wybrał 16 projektów na kwotę 163 371 462,50 zł rozdysponowując całą alokację. Wszystkie umowy na łączną kwotę 163 371 462,50 zł zostały zawarte do dnia 27 października 2017r. Jednocześnie należy stwierdzić, iż kwestia złożenia protestu w ramach danego poddziałania nie wstrzymuje procedury podpisywania umów, zgodnie z art. 65 ustawy wdrożeniowej, procedura odwoławcza, o której mowa w art. 53-64 ustawy wdrożeniowej, nie wstrzymuje zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały wybrane do dofinansowania.

Kwota wsparcia UE przeznaczona na realizację Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wynosi 178 485 543 EUR. Zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020: na Poddziałanie VI.3.1 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego - ZIT przeznaczona została kwota 75 947 380 EUR, w ramach której zgodnie z Porozumieniem w sprawie powierzenia zadań Instytucji Pośredniczącej w ramach instrumentu Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 przez Zarząd Województwa Łódzkiego Stowarzyszeniu Łódzki Obszar Metropolitarny z dnia 22 października 2015 r. mieści się również rezerwa wykonania w wysokości 4 556 842,80 EUR. Na Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego przeznaczona została kwota 44 038 163 EUR. Natomiast zgodnie z porozumieniem dotyczącym ustaleń dotyczących podziału alokacji na rzecz rewitalizacji w ramach RPO WŁ 2014-2020 dla Miasta Łodzi z dnia 26 listopada 2015r. aneksowanym w dniu 2 listopada 2016r. kwota alokacji przeznaczona na Podziałanie VI.3.3 wynosi 58 500 000 EUR z tym tylko, iż na mocy w/w dokumentu kwota ta nie uwzględnia rezerwy wykonania. Dodatkowo IZ RPO WŁ wskazuje, iż zgodnie z art. 20 Rozporządzenia ogólnego, 6 % środków przeznaczonych na rzecz EFRR stanowi rezerwę wykonania, którą ustanawia się w umowie partnerstwa i programach, oraz która zostanie przydzielona do konkretnych priorytetów, zgodnie z art. 22 przedmiotowego rozporządzenia. Wobec dofinansowania z EFRR w ramach Działania VI.3. Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego została pomniejszona o rezerwę wykonania. Zgodnie z postanowieniami Kontraktu Terytorialnego zawartego pomiędzy Ministrem Infrastruktury i Rozwoju a Marszałkiem Łódzkiego, zatwierdzonego uchwałą Nr 229 Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2014r. zmienionego Aneksem nr 1 podpisanym w dniu 29 lipca 2015r., Instytucja Zarządzająca zobowiązuje się przestrzegać limitu do alokacji ustalanego za pomocą algorytmów, o których mowa w załączniku do Kontraktu. Jednocześnie IZ RPO WŁ poinformowała, że łączna kwota rezerwy wykonania dla Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego wynosi 10 709 132,58 EUR, tj. 6% dostępnej alokacji.

Tym samym kwota alokacji dostępna na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowego Konkursu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi 37 885 873,22 Euro, tj. 163 371 462,50 PLN, kurs Euro = 4,3122 PLN z dnia 28 września 2017 r. Po zakończeniu oceny projektów i utworzeniu listy ocenionych projektów Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą nr 1198/17 z dnia 5 września 2017r. w sprawie zatwierdzenia listy, wyboru projektów do dofinansowania oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działanie VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałanie VI.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego wybrał do dofinansowania ze środków EFRR czternaście projektów na łączną kwotę dofinansowania ze środków EFRR 155 612 928,75 PLN. Następnie Uchwałą nr 1287/17 z dnia 20 września 2017r. wybrał do dofinansowania dwa dodatkowe projekty z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie dofinansowania rozdysponowując pozostałą kwotę środków EFRR w wysokości 5 773 313,99 PLN. W związku z pojawieniem się wolnych środków finansowych wynikających z różnic kursowych Zarząd Województwa Łódzkiego Uchwałą Nr 1435/17 z dnia 9 października 2017r. podniósł poziom dofinansowania dla projektów pierwotnie wyłonionych na obniżonym poziomie do łącznej kwoty 7 758 533,75 PLN. Tym samym cała dostępna alokacja dla przedmiotowego działania została wyczerpana.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej Uchwale oparte było na wyczerpaniu alokacji przeznaczonej na konkurs IZ RPO WŁ stwierdza, iż przedmiotowy zarzut jest bezpodstawny i stanowi dowolną interpretację zapisów zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu uchwały IZ RPO WŁ szczegółowo przedstawiła sposób rozdysponowania alokacji dostępnej w ramach Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 wskazując, że jedyne środki dostępne w ramach Poddziałania zostały przeznaczone na dofinansowanie projektów w ramach prowadzonego konkursu. Tym samym wyczerpanie dostępnej alokacji w ramach prowadzonego konkursu jest równoznaczne z wyczerpaniem alokacji dostępnej w ramach Działania.

Organ podkreślił, że wybranie projektu do dofinansowania nie jest równoznaczne z dofinansowaniem projektu, z uwagi na fakt, iż art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, iż podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu. W przyjętym mechanizmie wyliczania dostępnej alokacji, do stosowania którego zobowiązana została IZ na mocy Kontraktu terytorialnego, uwzględnia się m.in. kurs Europejskiego Banku Centralnego z przedostatniego dnia roboczego poprzedzającego miesiąc, w którym kontraktowane są środki. Powyższy mechanizm powoduje, iż kontraktacja środków w ramach poszczególnych Działań następuje w cyklach miesięcznych. Podstawą przygotowania umowy o dofinansowanie dla poszczególnych projektów jest uchwała Zarządu Województwa Łódzkiego o wyborze ich do dofinansowania. Tym samym Zarząd Województwa Łódzkiego jako IZ RPO WŁ zobowiązany jest podejmować decyzje o wyborze projektów do dofinansowania w oparciu o dostępną alokację wyliczoną zgodnie z przyjętym algorytmem. Wobec powyższego to uchwała Zarządu Województwa Łódzkiego decyduje o przyznaniu projektowi dofinansowania, a nie sam fakt technicznego podpisania umowy, która jest czynnością następczą w stosunku do uchwały. Warunkiem podpisania z wnioskodawcą umowy o dofinansowanie projektu jest dostępność środków, która uzależniona od poniższych zasad. Kwota, która może zostać zakontraktowana w ramach zawieranych umów o dofinansowanie projektów w przedmiotowym Konkursie uzależniona jest od aktualnego w danym miesiącu kursu euro oraz wartości algorytmu wyrażającego w PLN miesięczny limit środków wspólnotowych oraz krajowych możliwych do zakontraktowania. Otrzymanie przez wnioskodawcę informacji o wybraniu do dofinansowania nie jest równoznaczne z podpisaniem umowy/decyzji o dofinansowanie projektu. Umowa nie zostanie zawarta jedynie w przypadku braku środków finansowych.

Z powyższego wynika zatem, ze dofinansowanie projektu może nastąpić jedynie wówczas, gdy pozwala na to wysokość środków przeznaczonych na dofinansowanie. Wyczerpanie alokacji - rozumianej jako kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów - uniemożliwia przyznawanie dofinansowania. Wyczerpanie tej kwoty w ramach postępowania odwoławczego powoduje po stronie IZ obowiązek pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Nawet ewentualny pozytywny wynik procedury odwoławczej i uwzględnienie protestu nie uprawniałby w takiej sytuacji wnioskodawcy do domagania się dofinansowania, jeśli środki zostały wyczerpane. Poprzez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania należy rozumieć taką sytuację, w której wszystkie środki zostały rozdysponowane na projekty wybrane do dofinansowania. Przesądza o tym jednoznacznie brzmienie art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, który posługuje się sformułowaniem kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów nie może oznaczać - jak zdaje się oczekiwać tego strona skarżąca - zawarcia umów o dofinansowanie. Przedstawiony kierunek wykładni pojęcia wyczerpania alokacji potwierdza brzmienie art. 65 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym procedura odwoławcza nie wstrzymuje zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały wybrane do dofinansowania.

Odwołując się do stanowiska doktryny organ wskazał, że przez wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie w ramach działania należy rozumieć taką sytuację, w której wszystkie środki w ramach danego działania przeznaczone na konkurs zostały rozdysponowane na projekty wybrane do dofinansowania. Jeśli wyczerpanie kwoty nastąpi w toku postępowania odwoławczego, właściwa instytucja, stwierdzając tę okoliczność ma obowiązek pozostawić protest bez rozpatrzenia.

Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017r. pełnomocnik strony skarżącej popierając wniesioną skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik organu administracji publicznej wnosił o oddalenie skargi. Oświadczył, że na dzień wniesienia przez stronę protestu nie były podpisane umowy o dofinansowanie z innymi wnioskodawcami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369, ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Taką szczególną regulację stanowi art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 217, ze zm.), dalej u.z.r.p. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 - w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu.

W rozpoznawanej sprawie wszystkie wskazane powyżej warunki formalne skargi zostały spełnione, tj. skarga wraz z kompletną dokumentacją została złożona z zachowaniem 14-dniowego terminu bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W wyniku rozpoznania skargi, sąd może stosownie do treści art. 61 ust. 8 u.z.r.p.:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 20 września 2017r. nr 1292/17 o pozostawieniu bez rozpatrzenia protestu Gminy Wieluń od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Przebudowa i rewitalizacja terenu basenu kąpielowego przy ul. Broniewskiego 4 w Wieluniu z nadaniem nowych funkcji powiązanych z rewitalizacją terenu targowiska miejskiego" o nr WND-RPLD.06.03.02-10-0037/17 złożonego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej VI Rewitalizacja i potencjał endogeniczny regionu, Działania VI.3 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego, Poddziałania Vl.3.2 Rewitalizacja i rozwój potencjału społeczno-gospodarczego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 66 ust. 2 u.z.r.p., zgodnie z którym w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania:

1) właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61;

2) sąd, uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Z użytego w cyt. powyżej przepisie sformułowania wynika, że kontrola sądowa w przypadku skargi na informację o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia ogranicza się jedynie do zbadania przesłanek pozostawienia protestu bez rozpatrzenia. Przedmiotem kontroli nie jest natomiast prawidłowość oceny projektu. Ta ostatnia kwestia nie jest w żadnej mierze - co wynika z treści art. 66 ust. 2 pkt 1 u.z.r.p. - rozstrzygana w informacji o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Określony w art. 66 u.z.r.p., model kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny dopuszcza merytoryczną weryfikację oceny projektu przez sąd dopóty, dopóki nie zostały wyczerpane środki przeznaczone na dofinansowanie projektów w ramach działania. Ustawodawca uznał bowiem, że kontrola taka byłaby bezprzedmiotowa w przypadku, gdyby nie istniała jakakolwiek możliwość uzyskania dofinansowania przez podmiot inicjujący tę weryfikację. Wyjątkiem jest sytuacja, w której protest został merytorycznie oceniony przez właściwą instytucję, zaś dopiero na etapie postępowania przed sądem administracyjnym środki zostały wyczerpane. Wówczas, zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 u.z.r.p., sąd, stwierdzając zasadność skargi może stwierdzić że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo lecz nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozważając zgodność z prawem pozostawienia przez organ protestu bez rozpatrzenia w oparciu o art. 66 ust. 2 pkt 1 u.z.r.p., sąd nie podzielił stanowiska organu co do interpretacji pojęcia "wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania". Organ utożsamia spełnienie powyższej przesłanki, nakazującej pozostawienie protestu bez rozpatrzenia, z faktem, że po sporządzeniu listy wybranych do dofinansowania w przedmiotowym konkursie projektów brak jest już dostępnych środków na dofinansowanie innych projektów. Argumentuje, że wyznacznikiem dostępności środków na dofinansowanie kolejnych projektów jest limit środków na dofinansowanie, jakie można zaangażować w danym działaniu, w ramach umów o dofinansowanie zawieranych z beneficjentami, pomniejszony o wartość projektów wybranych do dofinansowania.

Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zdaniem sądu pojęcia "wyczerpania" kwoty na dofinansowanie nie można wiązać jedynie z przeznaczeniem tych środków na wybrane projekty. Użyte w ustawie pojęcie wskazuje na konieczność faktycznego "wyczerpania" kwoty przeznaczonej na dofinansowanie, nie zaś jedynie przeznaczenia jej do zużycia. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 u.z.r.p., podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowanie projektu. Rzeczywiste wyczerpanie środków musi zatem nastąpić w formie prawnej przewidzianej w art. 52 ust. 1 u.z.r.p., a nie jedynie poprzez wykazanie przeznaczenia ich na poszczególne projekty (wnioski). Za takim stanowiskiem przemawia także użycie przez ustawodawcę w innym przepisie ustawy, tj. art. 53 ust. 2 pkt 2 sformułowania: "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania". O ile przeznaczenie kwoty na dofinansowanie projektu dokonuje się w formie listy projektów przeznaczonych do dofinansowania, to jej wyczerpanie następuje dopiero w chwili jej rzeczywistego wydatkowania – rozumianego jako zawarcie umów, zobowiązujących do płatności kwot przeznaczonych na dofinansowanie projektów. Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania determinuje sposób załatwienia sprawy i zakończenie postępowania, wobec powyższego musi ono być wykazane przez organ dokumentem urzędowym, z którego wynika rzeczywiste wyczerpanie środków na finansowanie przedmiotowego zadania. Zaakceptowanie poglądu prezentowanego w sprawie przez organ prowadziłoby do tego, że ochrona sądowa stałaby się czysto iluzoryczna w każdym przypadku sporządzenia listy projektów przeznaczonych do dofinansowania z wykorzystaniem pełnej kwoty środków finansowych przeznaczonych na określone działanie.

Jak wynika ze stanowiska organu i przedłożonych dokumentów, w niniejszej sprawie nie doszło do zawarcia umów ani wydania decyzji o dofinansowanie projektów na kwotę, która uprawniałaby do stwierdzenia rzeczywistego wyczerpania środków na finansowanie przedmiotowego zadania. Okoliczność powyższą dodatkowo potwierdził na rozprawie pełnomocnik organu administracji oświadczając, że na dzień wniesienia przez stronę protestu nie były podpisane umowy o dofinansowanie z innymi wnioskodawcami.

Uzasadniając zasadność rozstrzygnięcia Instytucja Zarządzająca ograniczyła się jedynie do wskazania kwoty wsparcia Unii Europejskiej przeznaczonej na realizację Działania VI.3 Rewitalizacja i potencjału społeczno- gospodarczego, w ramach RPO WŁ na lata 2014-2020, mechanizmu alokacji tych środków na poszczególne Poddziałania realizowane w ramach w/w Działania VI.3 oraz do przywołania dwóch uchwał podjętych w sprawie, tj. uchwały z dnia 5 września 2017r., nr 1198/17 w sprawie zatwierdzenia listy wyboru projektów do dofinansowania oraz utworzenia listy rezerwowej projektów w ramach naboru nr RPLD.06.03.02-IZ.00-10-001/16 oraz uchwały z dnia 20 września 2017r., nr 1287/17 o wyborze do dofinansowania dwóch dodatkowych projektów z listy rezerwowej, na obniżonym poziomie.

W tym stanie rzeczy nie można uznać, że Instytucja Zarządzająca w sposób rzetelny i przejrzysty wykazała, że doszło do wyczerpania środków, czyli że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 u.z.r.p.

Jak już wskazano, przez wyczerpanie kwoty środków przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach określonego działania należy rozumieć taką sytuację, w której ta kwota środków została rozdzielone w określonej formie prawnej a nie jedynie rozdysponowana na poszczególne wnioski. Kwoty alokacji na dane działanie nie należy utożsamiać z kwotą przeznaczoną na dofinansowanie projektów w danym konkursie. Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie (tj. alokacja na konkurs) musi mieścić się w alokacji na działanie i jest ustalana przez właściwą instytucję w ogłoszeniu o konkursie (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.z.r.p.) i może być zwiększona po jego rozstrzygnięciu (art. 46 ust. 2 u.z.r.p.). W żadnym więc wypadku zastosowania art. 66 ust. 2 u.z.r.p. nie uzasadnia wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym konkursie.

Należy podkreślić, że umowy o dofinansowanie podlegają zmianom w trakcie ich wykonywania (np. w wyniku dostosowania wartości dofinansowania do rzeczywiście wykorzystanych środków w przypadku oszczędności w projekcie). Umowy te, w przypadku nieprawidłowości w projekcie, ulegają również rozwiązaniu, a środki wykorzystane w sposób nienależny podlegają zwrotowi. Relacja pomiędzy poziomem zakontraktowania a wysokością alokacji jest przy tym zmienna ze względu na zmienność kursu euro (w tej jednostce wyrażany jest w dokumentach programowych poziom alokacji) wobec złotego (w tej walucie wyraża się kwotę przyznanego w umowie dofinansowania). Wszystkie te okoliczności powodują, że wyczerpanie alokacji w końcowej fazie wdrażania danego działania nie jest stanem pewnym i ostatecznym. Do momentu zamknięcia wdrażania programu może ono bowiem ulegać zmianie z uwagi na pojawienie się wolnych środków na skutek wzrostu kursu euro, czy rozwiązania umów o dofinasowanie.

Zatem jedynie całkowite i ostateczne wyczerpanie środków na dane działanie uzasadnia zastosowanie rozwiązania prawnego, o jakim mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 u.z.r.p, gdyż w takim jedynie przypadku nie będzie możliwe zawarcie umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Wskazać także należy, że zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie dominuje pogląd, że wykazanie faktu wyczerpania alokacji na realizację działania przed sądem administracyjnym następuje wyłącznie na podstawie dokumentów w rozumieniu art. 244 § 1 K.p.c. (vide J. Jaśkiewicz, Zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz do art. 66 LEX 2014; wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2017r., sygn. akt II GSK 5592/16, z dnia 18 października 2017r., sygn. akt II GSK 3172/17 publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem, jak już wyżej wskazano - dokumentów takich Instytucja Zarządzająca nie przedłożyła sądowi.

Wprawdzie informacja o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem w art. 50 u.z.r.p. ustawodawca przesądził, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów, to jednak nie oznacza, że czynności właściwych instytucji mogą być w ogóle pozbawione jakiegokolwiek wyjaśnienia, uzasadnienia stanowiska

Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.z.r.p., właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Natomiast zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy.

Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Tym samym wnioskodawcy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niejasnego i nieprecyzyjnego sformułowania informacji, konsekwencji niewłaściwych działań i zaniechań w toku postępowania o przyznanie dofinansowania.

Zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie tego postępowania konkursowego.

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że instytucja zarządzająca podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 1 u.z.r.p. jest zobowiązana wykazać i udokumentować, że środki na dofinansowanie projektu w ramach działania zostały w sposób wiążący rozdysponowane, a oceny ziszczenia się warunku "wiążącego rozdysponowania" nie sposób dokonywać bez uwzględnienia kryterium, którym są właśnie zawarte umowy o dofinansowanie.

Z powyższych względów, z uwagi na naruszenie przez instytucję zarządzającą normatywnych zasad ustanowionych w art. 37 u.z.r.p., a w szczególności zasady przejrzystości oraz zasady rzetelności wyboru projektów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. b w zw. z art. 61 ust. 1 u.z.r.p. stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. O kosztach postępowania, na które składają się wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U z 2015r., poz.1804 ze zm.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu instytucja zarządzająca uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną biorąc pod uwagę aktualny stan faktyczny, co pozwoli na merytoryczne rozpoznanie protestu, jeśli kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania nie została wyczerpana (w przedstawionym powyżej przez sąd rozumieniu) lub pozostawi protest bez rozpatrzenia, jeśli do takiego wyczerpania doszło – co organ powinien wykazać i udokumentować odpowiednimi urzędowymi dokumentami.

B.K.