Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1734/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. W. i J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 212/11 w sprawie ze skargi B. W. i J. W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 212/11, oddalił skargę B. W. i J. W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy - w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku magazynowego, zlokalizowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości L., gm. P., w następującym stanie faktycznym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] lutego 2009 r. dokonał z udziałem J. W. (prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M.), oględzin nieruchomości, tj. działek nr ewid. [...] i [...] w L. i stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowany został budynek magazynowy z przeznaczeniem na drewno, o konstrukcji stalowej szkieletowej ustawionej na fundamencie betonowym i wymiarach 30,70 m x 18,40 m i wysokości 5,50 m. W protokole z oględzin zapisano, iż wskazany obiekt został zrealizowany w 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i pierwotnie posiadał wymiary 60,00 m x 18,40 m. Część budynku w dniu 30 października 2008 r. uległa spaleniu i spalony fragment budynku został rozebrany.

Pismem z 23 lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zawiadomił Przedsiębiorstwo Produkcyjne M. J. W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy budynku magazynowego na ww. działkach w miejscowości L., gm. P. Następnie, postanowieniem z [...] marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej: Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości L. oraz nałożył na Przedsiębiorstwo Produkcyjne M. J. W., będące (jak wskazał organ) właścicielem spornego obiektu, obowiązek dostarczenia wskazanych w sentencji tego orzeczenia dokumentów, w tym 4 egzemplarzy projektu budowlanego, w terminie ośmiu miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Obowiązek wynikający z postanowienia organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie został wykonany. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał J. W. – właścicielowi Przedsiębiorstwa Produkcyjnego M. rozbiórkę budynku magazynowego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wobec nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych postanowieniem dokumentów, należało orzec o rozbiórce.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2009 r., J. W. wniósł o wyrażenie zgody na rozbiórkę spornego budynku w grudniu 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 136 w zw. z art. 123 k.p.a.- zlecił PINB w P. przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w zakresie ustalenia aktualnego stanu prawnego działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości L., gm. P. wskazując, iż ustalenie to winno być poparte stosowną dokumentacją. W odpowiedzi, przy piśmie z 14 stycznia 2010 r., PINB w P. przekazał organowi II instancji skrócony wypis skorowidza ww. działek z 11 stycznia 2010 r., z którego wynika, że przedmiotowe działki stanowią współwłasność małżeństwa B. i J. W.

Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. W., uchylił decyzję PINB w P. z [...] listopada 2009 r. oraz postanowienie tego organu z [...] marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na skutek postępowania uzupełniającego ustalono, że działki nr ew. [...] i [...] stanowią współwłasność J. i B. W. Tym samym bezspornym jest, iż sporny obiekt budowlany nie jest wyłączną własnością J. W. Dlatego nakaz rozbiórki winien być skierowany do wszystkich współwłaścicieli. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji winien kierować pisma oraz akty administracyjne wydawane w trakcie niniejszego postępowania również do B. W., z tytułu posiadanego prawa współwłasności działki nr ew. [...] i [...].

Pismem z 1 lutego 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ponownie zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, dotyczącej samowolnej budowy budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości L., gm. P., przy czym o postępowaniu zawiadomił tym razem B. i J. W. Dalej, organ I instancji postanowieniem z [...] lutego 2010 r. Nr [...] - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - ponownie wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku magazynowego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości L. będącego własnością B. i J. W. oraz nałożył obowiązek dostarczenia wskazanych w sentencji orzeczenia dokumentów, w terminie ośmiu miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie zostało doręczone B. i J. W. w dniu 18 lutego 2010 r.

Decyzją z [...] października 2010 r. Nr [...], w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał B. i J. W. rozbiórkę budynku magazynowego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nakaz rozbiórki spowodowany został niewykonaniem w terminie, który to upłynął w dniu 18 października 2010 r., obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i J. W., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 10 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania odwołujący się wskazali, że w sprawie organ I instancji, ponownie prowadząc postępowanie, nie przeprowadził zasadniczego dowodu w tego rodzaju postępowaniu, tj. oględzin działki i budynku. Oględziny przeprowadzono tylko raz, w ramach kontroli i bez udziału B. W. Odwołujący się zarzucili w konsekwencji, że organ nie zbadał, czy stan faktyczny nie uległ zmianie i ograniczył się do uznania, że wystarczające są wyniki kontroli sprzed niemal dwóch lat. W ten też sposób organ uniemożliwił B. W. ustosunkowanie się do materiału dowodowego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z [...] października 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowano prawidłowy tryb i prawidłowo w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzeczono o rozbiórce. Organ przypomniał, że PINB w P. po stwierdzeniu, że budowa obiektu jest samowolą budowlaną, nakazał inwestorowi dostarczenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Po niespełnieniu tego obowiązku przez inwestora, organ I instancji wydał, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z ust. 4 tego artykułu, nakaz rozbiórki obiektu. Dalej, organ odwoławczy zauważył, że zalegalizowanie samowoli budowlanej w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił nałożonego na niego w postanowieniu obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów jest niedopuszczalne. Wskazał też, że niespełnienie przez inwestora obowiązków z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego (nałożonych w drodze postanowienia) w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 omawianego artykułu (ust. 4). Organ odwoławczy podał również, że z akt sprawy wynika, iż B. i J. W. postanowienie z [...] lutego 2010 r., którym organ powiatowy wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia wymaganych prawem dokumentów w terminie ośmiu miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia, otrzymali w dniu 18 lutego 2010 r. W związku z powyższym termin do złożenia dokumentów upłynął 18 października 2010 r. Organ II instancji podkreślił, że inwestor na dzień wydania niniejszej decyzji nie wykonał nałożonego na niego ww. postanowieniem obowiązku. Na koniec, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za całkowicie nieuzasadnione. Wskazał m.in. w tym zakresie, że postępowanie dotyczące budynku magazynowego toczy się od lutego 2009 r. W tym czasie organy nadzoru budowlanego wydały szereg rozstrzygnięć odnośnie przedmiotu postępowania, w tym organ powiatowy dwukrotnie nakładał obowiązek przedstawienia wymaganych do legalizacji dokumentów, wyznaczając długi – ośmiomiesięczny termin na ich przedstawienie. Pomimo tego B. i J. W. nie złożyli żadnych dokumentów, które mogłyby świadczyć o chęci zalegalizowania samowoli budowlanej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. złożyli B. i J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

- naruszenie art. 7 i art. 77 oraz art. 10 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz z uwagi na niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom w każdym stadium postępowania;

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja (organu I instancji) jest prawidłowa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia.

W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że w sprawie bezsporne jest, iż obiekt budowlany objęty wydanymi w sprawie decyzjami wybudowany został w ramach samowoli budowlanej, tj. bez zezwolenia właściwego organu. Bezspornym w sprawie jest również to, że budynek ten powstał w 2006 r. Okoliczności te wynikają z protokołu oględzin, mających miejsce na nieruchomości w dniu 18 lutego 2009 r. w obecności J. W., tj. współwłaściciela spornego obiektu, i nie były przez żadną ze stron postępowania na żadnym etapie kwestionowane. Z treści wskazanego protokołu (podpisanego bez uwag przez J. W.) wynika dodatkowo, że przedmiotowy budynek miał wymiary 60,00 m x 18,40 m, ale w 2008 r. uległ częściowemu spaleniu i obecne wymiary tego obiektu wynoszą 30,70 m x 18,40 m i wysokość 5,50 m. Wymiary te także nie były przez strony postępowania w jakikolwiek sposób zwalczane, a świadczą o tym, iż realizacja obiektu mogła nastąpić tylko w oparciu o pozwolenie na budowę, którego inwestor nie okazał.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w sprawie prawidłowo zastosowano art. 48 Prawa budowlanego odnoszący się do samowoli budowlanej, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany (lub jego część) jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do ust. 1 tego artykułu, samowola budowlana - co do zasady - skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki, w obowiązującym obecnie stanie prawnym (i tym mającym zastosowanie w sprawie), nie jest jednak orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał bowiem organ do badania, czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (ust. 1 art. 48). Przy czym, jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności, o których mowa w ust. 2 art. 48 (tj. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi), organ nadzoru budowlanego winien w drodze postanowienia kierowanego do inwestora (właściciela lub zarządcy) wstrzymać prowadzenie robót budowlanych (bez względu na stopień ich zaawansowania), ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy i nałożyć obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w ust. 3 omawianego artykułu. W myśl ust. 4, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (tj. właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części).

W niniejszej sprawie, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, prowadząc ponownie postępowanie (na skutek decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z [...] stycznia 2010 r.), w dniu [...] lutego 2010 r. wydał postanowienie przewidziane w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przyjmując, że sprawa dotyczy samowolnie zrealizowanego budynku magazynowego. Ustalenia organu w tym zakresie wynikają z protokołu czynności przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 18 lutego 2009 r. i nie były przedmiotem sporu w sprawie. J. W. ani w trakcie czynności przeprowadzanych 18 lutego 2009 r., ani w trakcie prowadzonego w stosunku tylko do niego (a z pominięciem żony) postępowania nie podnosił, że budynek zrealizował legalnie, na podstawie ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Okoliczności takich strony nie zgłaszały także w późniejszym postępowaniu administracyjnym (ani przed Sądem). Jednocześnie Sąd wskazał, że w odwołaniu od decyzji PINB w P. z [...] listopada 2009 r.(uchylonej następnie ww. decyzją z [...] stycznia 2010 r. M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego), J. W. wnosił jedynie o opóźnienie rozbiórki budynku do grudnia 2010 r. Nie zgłaszał natomiast zarzutów dotyczących zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Tym samym, w ocenie Sądu, PINB w P. zasadnie zastosował art. 48 i zasadnie w pierwszej kolejności - dążąc do legalizacji spornego obiektu - wydał ww. postanowienie. Postanowienie to organ prawidłowo skierował do właścicieli spornego obiektu, B. i J. W. Prawidłowo również postanowieniem tym zażądał przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego i wyznaczył długi (ośmiomiesięczny) termin na wykonanie tego obowiązku. B. i J. W. na postanowienie organu nie zareagowali w żaden sposób. Ani nie przedłożyli dokumentów, ani nie wnosili o przedłużenie terminu wyznaczonego na ich złożenie. Nie wnosili też o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie i nie kwestionowali także na tym etapie ustaleń faktycznych dotychczas poczynionych.

Brak wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia organu I instancji z [...] lutego 2010 r., skutkować zaś musiał decyzją orzekającą o rozbiórce. Ustawodawca nie pozostawił organom nadzoru budowlanego w takim przypadku żadnego wyboru. W świetle cytowanego powyżej ust. 4 art. 48, w sytuacji niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc nakaz rozbiórki.

W konsekwencji Sąd uznał za prawidłową w decyzję PINB w P. z [...] października 2010 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku magazynowego w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 tego artykułu oraz zaskarżoną decyzję MWINB z [...] grudnia 2010 r. utrzymującą w mocy orzeczenie organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów procesowych podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd zauważył, że nie zostały one w dostateczny sposób rozwinięte. Wprawdzie skarżący wskazali na to, że w toku ponownie prowadzonego przez PINB w P. postępowania, nie przeprowadzono ponownie oględzin i oparto się na oględzinach mających miejsce 18 lutego 2009 r. Jednakże skarżący nie wyjaśnili z jakiego powodu poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o protokół z czynności przeprowadzonych na nieruchomości w dniu 18 maja 2009 r. należy uznać za nieprawidłowe. Nie wskazali na żadne okoliczności świadczące o tym, że stan faktyczny od dnia 18 lutego 2009 r. do dnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę uległ zmianie. Nie zanegowali więc w istocie stanu faktycznego przyjętego w sprawie w oparciu o ww. protokół. Skarżący podnosząc zarzuty w ww. zakresie wskazali właściwie jedynie na to, że B. W. nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego. Sąd stwierdził, że pismem z 1 lutego 2010 r. PINB w P. powiadomił strony, w tym B. W., o prowadzeniu postępowania w sprawie i pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a. Pismo to skarżący otrzymali 3 lutego 2010 r. Nic nie stało tym samym na przeszkodzie, aby strony zapoznały się z aktami, czy też złożyły dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Tymczasem akta administracyjne wskazują na to, że strony postępowania, w tym B. W., na żadnym etapie nie wykazały się inicjatywą dowodową w postępowaniu. Przede wszystkim nie odniosły się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ powiatowy, a stanowiących o prowadzeniu postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przy czym Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. (z uwagi na brak przeprowadzenia ponownych oględzin na nieruchomości, co wpłynęło na to, iż B. W. "nie miała możliwości ustosunkowania się do materiału dowodowego"), zostały zgłoszone przez skarżących w odwołaniu. W treści odwołania, poza tymi zarzutami, B. W. nie wypowiedziała się jednak co do zgromadzonego materiału dowodowego, a to mogła niewątpliwie uczynić chociażby na tym etapie postępowania.

Reasumując, Sąd nie znalazł żadnych powodów do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie i do postawienia organom orzekającym zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wobec braku powtórzenia oględzin na nieruchomości.

Nadto, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu wymagającym wzruszenia chociażby zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie pouczył stron postępowania o przysługujących im prawach wynikających z ww. przepisu. Bezpośrednio przed wydaniem decyzji w I instancji, nie uczynił tego również PINB w P. Dostrzegając taki stan rzeczy Sąd uznał jednak, że chociaż organy orzekające w sprawie naruszyły omawiany przepis, to jednak nie w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Organy obu instancji nie wykonały co prawda obowiązku wynikającego z § 1 tego artykułu, jednakże skarżący nie wykazali, aby uchybienie organów popełnione w tym zakresie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skarżący nie podali jakiej czynności procesowej nie mogli (z uwagi na wadliwe zachowanie organów orzekających) dokonać w sprawie. Przy czym, w ocenie Sądu, brak pouczenia stron postępowania przez organy orzekające o treści art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji przez te organy, nie uniemożliwił B. W. zajęcia stanowiska co do materiału dowodowego.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, zarzuty procesowe skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. W. i J. W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że realizacja budynku gospodarczego w warunkach samowoli budowlanej powoduje konieczność jego rozbiórki;

2. naruszenie przepisów postępowania stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 i art. 153, p.p.s.a., poprzez oddalenie przez

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja M.

Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 10 i

77 k.p.a. uzasadniającym jej uchylenie;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że stan faktyczny sprawy został ustalony.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z powyższego przepisu wynika zatem, że wybudowanie obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Jeżeli jednak zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, organ obowiązany jest przeprowadzić procedurę legalizacji obiektu budowlanego, uregulowaną w art. 48 Prawa budowlanego. Przepis art. 48 Prawa budowlanego przewiduje zatem możliwość legalizacji samowoli budowlanej, ale wyłącznie w przypadku, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym też celu organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, o których stanowi przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazana procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych wyżej obowiązków, musi być wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Do bezspornych okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy należy to, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania, został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zanim organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, postanowieniem z [...] lutego 2010 r. - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego obiektu oraz nałożył obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, w terminie ośmiu miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Z uwagi na niewykonanie przez skarżących nałożonych obowiązków, organ był zobligowany na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Wskazać należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy został w dostateczny sposób wyjaśniony i udokumentowany w aktach sprawy, co pozwoliło organom na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Ustalenia stanu faktycznego dokonane na podstawie protokołu oględzin, mających miejsce na nieruchomości w dniu 18 lutego 2009 r. w obecności J. W. nie były przez żadną ze stron na żadnym etapie postępowania kwestionowane. Podkreślenia także wymaga – jak słusznie zauważył Sąd I instancji - że J. W. ani w trakcie czynności oględzin, ani w trakcie prowadzonego w stosunku do niego postępowania nie podnosił, iż budynek zrealizował legalnie, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczności takich strony nie zgłaszały także na późniejszych etapach postępowania. Wskazać także należy, że w odwołaniu od decyzji PINB w P. z [...] listopada 2009 r., skarżący nie podnosił zarzutu zastosowania w sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wnosił jedynie o opóźnienie rozbiórki budynku do grudnia 2010 r. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było potrzeby ponownego przeprowadzania oględzin spornego obiektu, albowiem ustalenia dokonane na podstawie oględzin dokonanych w dniu 18 lutego 2009 r. nie były sporne, skarżący ich nie kwestionowali, ani nie wnosili o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie. Nie wskazali także na żadne okoliczności świadczące o tym, że stan faktyczny od dnia 18 lutego 2009 r. do dnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę uległ zmianie. Sąd I instancji prawidłowo także uznał, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organy nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący nie podali, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogli dokonać w sprawie z uwagi na naruszenie przez organy powyższego przepisu. B. W. miała natomiast możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zapoznania się z aktami sprawy, o czym została pouczona wraz ze skarżącym w piśmie organu I instancji informującym o prowadzeniu postępowania, mimo tego z przysługujących uprawnień skarżący nie korzystali. Nie sposób zaś przyjąć, aby brak pouczenia o treści art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji stanowił uchybienie, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z tych przyczyn, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a także naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 i art. 153 p.p.s.a., w zw. z art. art. 10 i 77 k.p.a. oraz naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.