Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 426/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 86 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2018 r. o sygn. akt III SA/Kr 1534/17 przywracające termin do wniesienia skargi A.B. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, działając na podstawie 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej złożył A.B. (dalej jako skarżący) w dniu 27 kwietnia 2017 r., pisemną propozycję pracy nr [...], określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej w Krakowie. W powyższej propozycji wskazano, że zaproponowane warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od dnia 1 czerwca 2017 r. Organ pouczył skarżącego, że w terminie 14 dni od dnia otrzymania propozycji powinien on złożyć pisemne oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia, stosunek służbowy skarżącego wygaśnie po upływie 3 miesięcy licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym skarżący złoży oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia lub upływie terminu do złożenia oświadczenia, jednak nie później niż 31 sierpnia 2017 r. W ww. pisemnej propozycji zawarto też stwierdzenie, że "wygaśnięcie stosunku służbowego traktuje się jak zwolnienie ze służby".

Skarżący otrzymał propozycję w dniu 27 kwietnia 2017 r., natomiast w dniu 18 maja 2017 r. złożył oświadczenie o jej przyjęciu (k. 9).

Jednocześnie pismem z dniu 17 maja 2017 r. skarżący wezwał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie do złożenia mu propozycji służby, a w dniu 18 maja 2017 r. złożył odwołanie od otrzymanej propozycji.

Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie poinformował skarżącego o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz złożenia skarżącemu propozycji służby.

Na złożoną propozycję pracy skarżący pismem z dnia 6 grudnia 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniósł również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc, że kierowane do niego pisma nie zawierały żadnych pouczeń prawnych do środków zaskarżenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wnioskując o odrzucenie skargi wskazał, że złożona skarżącemu propozycja pracy nie stanowi aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a, tj. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Nadto z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Obydwa swoje stanowiska obszernie uzasadnił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. o sygn. akt III SA/Kr 1534/17 przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji termin do wniesienia skargi do sadu upłynął 7 września 2017 r.

Rozpatrując merytorycznie złożony przez skarżącego wniosek Sąd doszedł do przekonania, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy, gdyż żadne z pism procesowych skierowanych przez organ do skarżącego nie zawierało pouczenia do środków zaskarżenia.

Dodatkowo Sąd wskazał, że trudno przypisać skarżącemu winę w niedochowaniu terminu do wniesieniu skargi do sądu, skoro przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej są na tyle niejasne, że spowodowały rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przesądzającym jednak argumentem za przyjęcie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi było to, że organ, nie uznając prawa skarżącego do zaskarżenia przedmiotowego aktu, konsekwentnie nie pouczał go o sposobie i terminach wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OZ 61/12 oraz WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 603/17).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz respektując wynikającą z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu, Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi do sądu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.

Obszerne zażalenie od powyższego postanowienia wywiódł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie reprezentowany przez r.pr. M.G.

W ocenie organu Sąd Wojewódzki naruszył art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 165 ust. 7 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, jak też art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 276 ust. 1 i 2 w zw. z ust. 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz art. 86 § 1 p.p.s.a.

W ocenie organu składającego zażalenie Sąd Wojewódzki powinien skargę odrzucić, gdyż nie mieści się ona w zakresie właściwości sądów administracyjnych, a nadto przedmiotem skargi uczyniono akt z zakresu podległości służbowej. Dodatkowo, w ocenie organu, nawet gdyby przyjąć dopuszczalność skargi, to do uchybienia terminowi nie doszło bez winy strony skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydane w sprawie postanowienie jest przedwczesne.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednak § 2 tego przepisu wskazuje, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Nie budzi zatem wątpliwości, że dla zastosowania przepisów p.p.s.a. o przywróceniu terminu na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym przed sądem administracyjnym, postępowanie to musi być dopuszczalne.

Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca skargę:

1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;

3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;

5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;

5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;

6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Uwzględniając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku w postępowaniu sądowoadministracyjnym konieczne jest więc dokonanie oceny warunków dopuszczalności skargi, gdyż zaistnienie przesłanki uzasadniającej odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. lub art. 220 § 3 p.p.s.a. (nieuiszczenie wpisu) uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Stwierdzenie niedopuszczalności postępowania głównego skutkuje niedopuszczalnością postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu. Należy podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego została określona w sposób wyczerpujący w art. 3 § 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy szczególne przewidują sądową kontrolę, przy czym z zakresu powyższego wyłączono sprawy wymienione w art. 5 p.p.s.a. Innymi słowy, możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi uzależnione jest od ustalenia, że zaskarżony akt lub czynność podlega kontroli sądowej, na podstawie art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a skarga nie dotyczy jednej ze spraw wymienionych w art. 5 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., II OZ 1432/16).

Powyższe jest tym istotniejsze, że art. 53 p.p.s.a. różnicuje termin na wniesienie skargi w zależności od przedmiotu zaskarżenia. Tym samym jego określenie oraz potwierdzenie, że należy on do zakresu objętego właściwością rzeczową sądu administracyjnego, jest warunkiem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

W niniejszej sprawie uwzględnić należy zatem zarzuty zażalenia w tym zakresie, w jakim wskazano w nim, iż Sąd Wojewódzki zastosował art. 86 § 1 p.p.s.a. bez rozważenia w sposób uzewnętrzniony w uzasadnieniu postanowienia, jaka jest kwalifikacja prawna przedmiotu skargi z perspektywy właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, determinująca dopuszczalność wniesienia skargi (niezasadność zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz liczenie terminu na jej wniesienie. Brak ten uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu poddanie kontroli zapatrywania Sądu Wojewódzkiego odnośnie tej materii, jak też czyni przedwczesnym odniesienie się do pozostałych uwag zażalenia.

Mając na uwadze powyższe, stosując art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.