Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 564/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 87 ust.1, art.92, art.92a ust.4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej [...] z dnia 10 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia 26 lipca 2010 r., nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej [...] na rzecz skarżącego Z. M. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 września 2010 r., Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Z. M. prowadzącego Przedsiębiorstwo ‘A" z siedzibą w [...] od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia 26 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, między innymi, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że w dniu 30 listopada 2009 r. w godz. 2245 - 2355 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] poddany został kontroli drogowej samochód marki [...] o nr rej. [...], którego kierowca nie okazał i nie posiadał przy sobie wymaganej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Kierowca posiadał przy sobie kartę opłaty drogowej ważną na dzień 1 grudnia 2009 r. W tej sytuacji stwierdzono wykonywanie przez kontrolowanego przewozu drogowego w dniu 30 listopada 2009 r. z naruszeniem przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.

Protokół kontroli oraz załącznik do protokołu zostały podpisane bez zastrzeżeń przez kierowcę J. A. K., będącego pracownikiem Przedsiębiorstwa "A" Z. M. z siedzibą w [...]. Fakt braku u kierowcy karty opłaty drogowej w momencie kontroli potwierdziła również strona – skarżący, w złożonych w trakcie postępowania pismach, tj. w wyjaśnieniu (pismo z 22 marca 2010 r.) i odwołaniach (pisma z 18 stycznia 2010 r. i 3 sierpnia 2010 r.).

Ustawa z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) w art. 87 ust. 1 nakłada obowiązek posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli m. In. karty opłaty drogowej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 86, poz. 721), regulujące kwestie dotyczące rodzaju stawek i trybu wnoszenia opłat oraz wzory dokumentów potwierdzających wniesienie opłaty w § 3 ust. 1 - 4 określa, że uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką". Karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu; 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowi zaś łącznie: przedziurkowany odcinek kontrolny i winieta samoprzylepna.

Ustawodawca w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, zawierającym wyszczególnienie naruszeń oraz wysokość kary, w pozycji 4.1. określił, że wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych zagrożone jest karą w wysokości 3000 zł.

Podmiotem odpowiedzialnym za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty jest, zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca.

Z przytoczonych powyżej okoliczności faktycznych i regulacji prawnych organy wywiodły , że podmiot wykonujący w dniu 30 listopada 2009 r. przewóz drogowy, tj. Z. M., nie wyposażył kierowcy przed rozpoczęciem przejazdu we wszystkie wymagane dokumenty, a tym samym nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.

W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot, który wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wymienionych w pkt. 1-8 tegoż artykułu podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł. Sankcje wymienione w art. 92 ustawy o transporcie drogowym stosowane są wobec podmiotów wykonujących przewóz drogowy, podmiotami tymi nie są jednakże kierowcy przedsiębiorcy – przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego oraz definicji transportu drogowego (krajowego i międzynarodowego) określonych w art. 4 ustawy o transporcie drogowym. W myśl tych przepisów wykonującym transport drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Tak więc na gruncie art. 92 ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli w przedmiotowej sprawie Z. M.. Kierowca nie wykonuje transportu drogowego. Odpowiedzialność kierowców uregulowana w art. 92a ustawy o transporcie drogowym sprowadza się do enumeratywnie wyliczonych przypadków określonych tym przepisem, po których stwierdzeniu kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny. Jednakże postępowanie względem kierowcy prowadzone jest w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a więc w postępowaniu całkowicie odmiennym od postępowania administracyjnego, w trybie którego nakładana jest kara pieniężna na wykonującego przewóz drogowy. Zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza postępowania względem przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy. Ukaranie pracownika za naruszenia określone w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym bądź odstąpienie od ukarania nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie obowiązków nałożonych przepisami ustawy o transporcie drogowym. Tak więc odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy jest niezależna od odpowiedzialności kierowcy z tytułu popełnienia wykroczenia.

W odwołaniu strona podniosła, iż w sprawie winien mieć zastosowanie art.92a ust.4 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten stanowi, iż postępowania administracyjnego nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło fakt nieuiszczenia opłaty drogowej w dniu 30 listopada 2009 r. przez prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego Z. M.. Jako podmiot wykonujący transport drogowy zobowiązany był on do wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, w tym również kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym). W dokument ten, kierowca winien być wyposażony przed rozpoczęciem przejazdu. Wyposażenie pracownika w środki pieniężne nie jest tożsame z uiszczeniem opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje bowiem poprzez nabycie przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczpospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty drogowej.

Organ uznał również, że wszelkie niedociągnięcia w zakresie organizacji pracy u danego przedsiębiorcy nie mogą być traktowane jako okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czy też na które nie miał wpływu. To prowadzący transport drogowy odpowiada za zorganizowanie pracy kierowcy tak, by nie dochodziło do wskazanych wyżej naruszeń. Interpretowanie przepisów ustawy tak, jak to uczyniła strona odwołująca się, prowadziłoby do zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności, którą zgodnie z ustawą o transporcie drogowym ponosi podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Zatem nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna jest zasadna, a jej wysokość odpowiada pozycji 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Z. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania zarzucając, że podjęto ją z naruszeniem art.93 ust. 7 i /lub 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Nałożenie kary nastąpiło bowiem w sytuacji, gdy skarżący nie miał możliwości zapobieżenia naruszeniu przepisów przez kierowcę.

Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi skarżący podniósł, że w trakcie trzeciego już z rzędu rozpoznawania sprawy przez organy administracyjne nie wskazano na argumenty przemawiające za odpowiedzialnością przedsiębiorcy poza interpretacją przepisu art. 92a ustawy o transporcie drogowym.

Stosownie do art. 92a ust.4 oraz art.93 ust.7 cyt. ustawy, jeżeli przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia nie nakłada się na niego kary. W okolicznościach sprawy twierdzenie takie jest zasadne. Skarżący podkreśla, że przed przewozem pouczył kierowcę o obowiązku nabycia dobowej karty opłaty drogowej, wyposażył go w kartę na dzień, w którym miał on wykonywać zadania transportowe zgodnie z planem. Skarżący nie wymagał od kierowcy prowadzenia pojazdu bez uiszczenia opłaty. Kierowca w tym zakresie podjął własną decyzję i sam powinien ponieść jej konsekwencje.

W ocenie skarżącego, kierowca po opuszczeniu siedziby pracodawcy staje się podmiotem w dużym stopniu autonomicznym w zakresie wykonywania zleconych zadań transportowych. Pracodawca może przekazać kierowcy zalecenia i wskazywać sposób wykonywania przewozu. Większość decyzji jest jednak wykonywana przez kierowcę samodzielnie. Pracodawca może jedynie zadbać o odpowiednie szkolenie pracownika, natomiast nie jest w stanie na bieżąco reagować na naruszenia przepisów przez kierowców znajdujących się kilkaset kilometrów od siedziby firmy.

W sytuacji gdy kierowcy są zobowiązani do stosowania obowiązujących przepisów i wyposażeni w karty opłaty na dzień, w którym mają wykonywać zadania transportowe brak podstaw do pociągnięcia do odpowiedzialności za samowolne naruszenia dokonywane przez kierowców.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola działalności administracji publicznej zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) i pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest okoliczność naruszenia przepisów wskazanych w zaskarżonych decyzjach administracyjnych. Skarżący nie kwestionuje faktu, że kierowca prowadzący pojazd w dacie kontroli drogowej (30 listopada 2009 r.) nie posiadał przy sobie wymaganej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Okoliczność ta została stwierdzona podczas kontroli i potwierdzona przez kierującego pojazdem w zeznaniach złożonych w tym samym dniu.

Z zeznań kierowcy nie wynikały okoliczności uzasadniające przypuszczenie, iż przedsiębiorca nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie. W zeznaniach tych kierowca podał, że przed wyjazdem z bazy właściciela przedsiębiorstwa w dniu 30 listopada 2009 r., otrzymał od swojego pracodawcy pieniądze na zakup winiety. Przesłuchiwany wskazał, że nabył dobową kartę opłaty drogowej ważną w dniu 1 grudnia 2009 r.

W tych warunkach nie było podstaw do dokonywania wstępnych ustaleń celem zbadania, czy zasadnym było wszczynanie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W toku postępowania administracyjnego skarżący przedsiębiorca konsekwentnie eksponował konieczność zastosowania w sprawie cyt. art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Na poparcie swego stanowiska wskazywał, że nie jest w stanie osobiście dokonywać wszelkich czynności związanych z wykonywaną działalnością. W celu sprawnego działania zatrudnia bowiem pracowników, którym zleca określone czynności, do których zaliczył m.in. zakup karty opłaty drogowej przez kierowcę. Dodatkowo podniósł, że kierowca został wyposażony w kartę opłaty ważną w dniu 1 grudnia 2009 r., zaś decyzja o wyjeździe w nocy 30 listopada 2009 r. została podjęta samodzielnie przez kierowcę bez akceptacji lub choćby wiedzy przewoźnika.

W skardze do Sądu zarzucił ponadto naruszenie przez organy art.93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Wobec zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności należy odnieść się do przepisów art. 92a ust. 4 i 5 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, obowiązujących w dacie kontroli pojazdu skarżącego. I tak, w świetle art. 92a ust. 4 ustawy wskazano, że za uchybienia przepisom dokonane przez kierowcę pojazdu nie wszczyna się postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na zaistniałe naruszenia przepisom prawa. Jednakże w myśl ust. 5 powołanego wyżej artykułu ograniczenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za winę kierowcy nie ma zastosowania, jeżeli uchybienie przepisom przez kierowcę miało charakter rażący, a w szczególności zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub zostało popełnione wielokrotnie. Ustawodawca wyszedł tutaj z założenia, że przedsiębiorca ma wpływ na zachowanie osoby, którą posługiwał się, przykładowo nie kontrolując jej lub tolerując przypadki naruszania przepisów, czy też charakter naruszenia przepisów przez kierowcę, którym posługiwał się przedsiębiorca, nie uzasadniał ograniczenia odpowiedzialności. Przepisy art. 92a ust. 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym dotyczą etapu sprawy na dzień podejmowania przez organ stanowiska w kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Natomiast, jeżeli postępowanie administracyjne zostało już wszczęte, a zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, postępowanie wobec przedsiębiorcy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej podlega umorzeniu.

Przepis art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się sformułowaniem braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz (przedsiębiorcy) na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę, podczas gdy przepis art. 93 ust. 7 ustawy. mówi o braku możliwości przewidzenia przez przedsiębiorcę faktu lub okoliczności naruszenia przez kierowcę przepisów prawa. Jednakże w obu przepisach kryteria brane za podstawę do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę są w istocie równoważne. I tak, na zachowanie kierowcy naruszającego prawo przedsiębiorca miał wpływ, jeżeli mógł to przewidzieć, a nie zapobiegł temu. I odwrotnie, jeżeli przedsiębiorca mógł przewidzieć naruszające prawo zachowanie kierowcy, którym posługiwał się przy wykonywaniu transportu drogowego, to zapewne miał wpływ na to wykroczenie, jeśli nie podjął działań zapobiegającym takim naruszeniom. Równoważność, pod kątem nałożenia kary pieniężnej, stanów faktycznych objętych przepisami art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, rozróżnianych jedynie ze względu na etap postępowania administracyjnego, ma w sprawie o tyle znaczenie, że skoro organ ustalił brak podstaw do zastosowania względem skarżącego przepisu art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, to nie można już czynić zarzutu, iż nie rozważał zastosowania, a tym bardziej nie zastosował, art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, gdyż wówczas organ popadłby w sprzeczność.

W niniejszej sprawie istotnym zagadnieniem pozostaje kwestia, na kim spoczywa ciężar udowodnienia faktów w zakresie wskazanym w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego brak jest regulacji dotyczącej zagadnienia ciężaru dowodu, jak to na gruncie Kodeksu cywilnego przewiduje art. 6 k.c. W myśl tego przepisu ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, że w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania przepis art. 6 k.c. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2006 r. I FSK 197/06 Lex nr 262147). Sąd w niniejszym składzie przychyla się do przeważającego w orzecznictwie stanowiska, co do braku podstaw dla stosowania przepisu art. 6 k.c. na gruncie K. p. a.

Rozkład ciężaru dowodu wynika zasadniczo z przepisu prawa materialnego, który organ administracji publicznej ma obowiązek zastosować w sprawie (art. 6 k.p.a.). Może zatem zaistnieć sytuacja, iż w świetle przepisu prawa materialnego udowodnienie określonej okoliczności faktycznej obciąża stronę postępowania, nie zaś organ, tym niemniej nie zwalnia to organu od jego powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia, całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

Powyższe uwagi odnoszą się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy. Nie powinno ulegać wątpliwości co do tego, że organ administracji publicznej obciąża ciężar udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego tj. brakiem wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, co jest penalizowane karami pieniężnymi.

Na tę okoliczność został załączony do akt sprawy protokół z kontroli pojazdu z dnia 30 listopada 2009 r., podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę oraz protokół przesłuchania go w charakterze świadka.

Sąd w niniejszym składzie w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, iż okoliczności objęte hipotezą przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć.

Skarżący skorzystał z tego prawa, przedstawiając argumentację uzasadniającą w jego ocenie zwolnienie go od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę pojazdu. W tej sytuacji, to na organach administracji orzekających w sprawie spoczywał obowiązek rozpatrzenia i oceny posiadanego materiału dowodowego sprawy stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz przekonującego uzasadnienia stanowiska w wydanych decyzjach (art. 107 § 3 k.p.a.) Z powyższych obowiązków organy nie wywiązały się w sposób dostateczny z następujących względów.

Przepis art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym dotyczy specyficznych sytuacji, kiedy to z ustaleń kontroli na drodze, w tym z zeznań kierowcy prowadzącego pojazd wynika, że jak to określa przepis "...okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie VI SA/Wa 1556/09 nie publ.). W takiej sytuacji organ administracji przed wszczęciem postępowania powinien dokonać wstępnych ustaleń, a nie przez zawiadomienie o jego wszczęciu – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - eliminować niejako automatycznie prawo przedsiębiorcy do powołania się na przesłanki z art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. W czasie kontroli na drodze podjętej w dniu 30 listopada 2009 r. o godz. 2245 kontrolujący stwierdzili nieprawidłowość, która została potwierdzona zeznaniami kierującego pojazdem, złożonymi po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Pomiędzy tymi zeznaniami, a twierdzeniami skarżącego w toku postępowania administracyjnego istniały jednak pewne nieścisłości.

Przesłuchany w charakterze świadka kierowca podał, że przed wyjazdem z bazy właściciela przedsiębiorstwa w dniu 30 listopada 2009 r., otrzymał od swojego pracodawcy pieniądze na zakup winiety i nabył dobową kartę opłaty drogowej ważną w dniu 1 grudnia 2009 r. Skarżący twierdził natomiast, że decyzja o wyjeździe w nocy 30 listopada 2009 r. została podjęta samodzielnie przez kierowcę bez akceptacji lub choćby wiedzy przewoźnika. Według jego zaleceń, kierowca miał rozpocząć jazdę w dniu 1 grudnia 2009 r. tj. w dniu na który posiadał kartę opłaty drogowej.

Okoliczności te, zdaniem Sądu powinny zostać należycie wyjaśnione w kontekście przesłanek zwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. Skoro jednak organ I instancji zdecydował się wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, to zdaniem Sądu, powinien przekonująco uzasadnić odmowę zastosowania art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, również z uwzględnieniem art. 92a ust. 5 cyt. ustawy.

Powyższych uchybień nie dostrzeżono zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającym ją rozstrzygnięciu organu I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji powinny w szczególności przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kierunku oceny stanowiska prezentowanego przez skarżącego na okoliczności wskazane w przepisach art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a zajęte w wyniku tej oceny stanowisko uzasadnić zgodnie z wymogami, jakie stawia art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana

O zwrocie kosztów postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.