Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 834/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12,  art. 13  ust. 3,  art. 17,  art. 45
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 77  par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. C. i A. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w B., obręb G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność M. C. i A. D. oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Stan faktyczny sprawy organ przedstawił następująco.

Nieruchomość położona w B., obręb G., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, została przeznaczona pod budowę autostrady płatnej A-1 na odcinku: od węzła [...] (bez węzła, km [...]) do węzła [...] (z węzłem, km [...]) - decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-1.

Wnioskiem z dnia 25 września 2007 roku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wyznaczenie M. C. i A. D. 30 dniowego terminu do zawarcia umowy sprzedaży, wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomości oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dyrektor podniósł, że zgodnie z ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej A-1 przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę autostrady płatnej A-1 na odcinku: od węzła [...] (bez węzła, km [...]) do węzła [...] (z węzłem, km [...]). Brak dostępu do tego terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem budowy autostrad i dróg ekspresowych. Dodał, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad złożyła współwłaścicielkom nieruchomości M. C. i A. D. ofertę kupna przez Skarb Państwa działki nr [...] o pow. [...] ha, jednakże nie wyraziły one zgody na sprzedaż działki za cenę zaproponowaną w ofercie kupna, a ponadto wnosiły o wykupienie także działki nr [...] o pow. [...] ha leżącej poza pasem drogowym.

Zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2008 roku, Wojewoda [...] wszczął postępowanie w sprawie wywłaszczenia w/w działki zawiadamiając o tym współwłaścicielki nieruchomości.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w B., obręb G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność M. C. i A. D. oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda umotywował powody uzasadniające wydanie tej decyzji.

Stwierdził, że na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. organ wyznaczył współwłaścicielkom nieruchomości termin do zawarcia umowy z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w celu zbycia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż w wyznaczonym terminie nie doszło do zawarcia umowy, organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 ww. ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601) - po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Skoro postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, to oznacza, iż spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących możliwość wydania decyzji w trybie w/w art. 17.

Spełniona została również druga z przesłanek tegoż artykułu – "uzasadniony przypadek".

W złożonym wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, iż niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a brak dostępu do terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robot zgodnie z harmonogramem budowy autostrad i dróg ekspresowych w latach 2004-2006 i latach dalszych, stanowiącym załącznik do Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013 (działka ujęta w decyzji Wojewody położona jest na odcinku autostrady A1 ujętym w harmonogramie jako : "[...]".

W związku z powyższym Wojewoda uznał, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne i uzasadnione.

W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości spełnione zostały przesłanki określone ww. art. 17 ustawy, poza tym organ miał także na względzie argumenty podniesione przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad dotyczące wymogu wykazania się przez inwestora tytułem prawnym do w/w nieruchomości dla uzyskania pozwolenia na budowę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). ,

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły M. C. i A. D., żądając uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie.

Skarżące podniosły, iż zaproponowana cena jest nieadekwatna do rynkowej wartości nieruchomości i dlatego nie wyrażają zgody na jej sprzedaż. Ponadto podział geodezyjny wyodrębniający działkę nr [...] jest niekorzystny, ponieważ działka nie będzie mogła być prawidłowo wykorzystywana na dotychczasowe cele ze względu na przebiegającą autostradę. Zdaniem skarżących działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha powinny być wykupione razem w myśl art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, bądź powinno się za obie działki zaproponować nieruchomość zamienną, zgodnie z art. 13 ust. 2 ww. ustawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w B., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0[...] ha, stanowiącej współwłasność M. C. i A. D. oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Minister stwierdził, że przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154 poz. 958) stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zaś zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2006 r. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w jego dotychczasowym brzmieniu.

Natomiast przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowi, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy - decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Minister powołał się na fakt spełnienia przesłanek koniecznych do wydania przez Wojewodę decyzji w sprawie niezwłocznego zajęcia nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, przewidzianych w ww. art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.

Są to: wszczęcie przez wojewodę postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do tej nieruchomości oraz istnienie uzasadnionego przypadku - które przesądzają o konieczności niezwłocznego jej zajęcia.

Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, o czym strony zostały zawiadomione pismem z dnia 24 listopada 2008 roku.

Zdaniem organu odwoławczego została również spełniona druga przesłanka tj. wystąpienie uzasadnionego przypadku, gdyż we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod budowę autostrady płatnej A-1 na odcinku: od węzła [...] (bez węzła, [...] (z węzłem, km [...]) - decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., która stała się ostateczna z dniem 16 stycznia 2004 r.

Brak dostępu do tego terenu uniemożliwia wystąpienie o pozwolenie na budowę oraz rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem budowy autostrad i dróg ekspresowych na lata 2004-2006, stanowiącym załącznik do Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013. W związku z powyższym proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończenia robót, a Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa i w dalszej kolejności utratę środków pomocowych z Unii Europejskiej.

Z harmonogramu budowy autostrad i dróg ekspresowych na lata 2007-2013, stanowiącego załącznik do Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013 wynika, iż przedmiotowa działka położona jest na odcinku autostrady A1 oznaczonym w harmonogramie jako "A-1 odcinek [...] ([...] km)". Obecnie w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prowadzone jest postępowanie przetargowe na wybór spółki, z którą zawarta zostanie umowa na budowę i eksploatację autostrady A 1 oznaczonym w harmonogramie jako "A-1 odcinek [...] ([...] km)".

Ponadto autostrada A-1 ma fundamentalne znaczenie w rozwoju polskiej sieci dróg i jest jednym z największych projektów drogowych realizowanych przez Rząd Rzeczpospolitej Polskiej. Realizacja projektu pozwoli na najdogodniejsze połączenie krajów z południa Europy i regionów [...] Polski z krajami Europy Zachodniej i Europy Wschodniej. Ma również decydujący wpływ na ożywienie i rozwój województw leżących w [...] pasie Polski, integrując i rozwijając poszczególne regiony. Projekt ten ma przyczynić się do ożywienia gospodarczego w regionie [...], w obliczu nieodwracalnego charakteru procesu likwidacji wielu nierentownych kopalń i hut, jakie ma miejsce w skali całego regionu śląskiego.

Autostrada ta stanowi element Transeuropejskiej sieci autostrad TINA z lokalizacją w korytarzu VI i VI B tej sieci, stanowiącym połączenie przez terytorium Polski krajów skandynawskich z krajami Europy południowej.

Na poparcie swojego stanowiska Minister przytoczył też szereg wyroków sądów administracyjnych.

Dodał, że zaskarżonej decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz.1118 ze zm.).

Podsumowując organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, a konieczność dysponowania przedmiotową nieruchomością została przekonywająco uzasadniona we wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. W powyższej sprawie został zgromadzony stosowny materiał dowodowy, który wskazuje na konieczność zajęcia przedmiotowej nieruchomości w celu umożliwienia prowadzenia kolejnych etapów inwestycji drogowych.

Minister odniósł się też do pozostałych zarzutów strony stwierdzając, iż w przedmiotowym postępowaniu organ bada tylko zaistnienie przesłanek określonych w art. 17 powoływanej ustawy, tzn. czy toczy się postępowanie wywłaszczeniowe oraz czy wydanie decyzji jest uzasadnione.

Natomiast w tym postępowaniu przedmiotem rozpatrywania nie są kwestie związane z ustaleniem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wartość nieruchomości będzie przedmiotem oceny dopiero w postępowaniu wywłaszczeniowym, w którym jest ustalana wysokość odszkodowania za dokonane wywłaszczenie.

Również nabycie części nieruchomości - która w wyniku podziału nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele - może nastąpić tylko w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - na żądanie właściciela w drodze umowy cywilnoprawnej z Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad. Nie jest to kwestia rozstrzygana w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły współwłaścicielki nieruchomości M. C. i A. D. wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zarzucały jej naruszenie:

1) art. 7 oraz art. 9 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż w dacie wydania przez Wojewodę Śląskiego decyzji w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości z nadanym jej rygorem natychmiastowej wykonalności (24.11.2008r.) zachodziły przesłanki uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym warunkujące zasadność i prawidłowość tejże decyzji, podczas gdy wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w tym przedmiocie pochodzi z dnia 25 września 2007 roku;

2) art. 80 kpa w związku z art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721) oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez przekroczenie swobody oceny dowodów i uznanie jako niezasadnych roszczeń Skarżących o wykup bądź zamianę wydzielonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha;

3) art. 80 kpa w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - poprzez przekroczenie swobody oceny dowodów i ustalenie, iż spełnione zostały przesłanki warunkujące opatrzenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku w przedmiocie wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości klauzulą natychmiastowej wykonalności;

4) art. 7 kpa w związku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) - poprzez naruszenie zasad praworządności przyjmując, iż spełnione zostały przesłanki warunkujące opatrzenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku w przedmiocie wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości klauzulą natychmiastowej. wykonalności, podczas gdy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie jest w posiadaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego

W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).

Na podkreślenie zasługuje szczególny charakter tej ustawy, wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa - jej obowiązywanie przewidziane zostało (art. 45) do 31 grudnia 2007 roku. Już ten fakt wskazuje, że celem, jaki założył ustawodawca, było unormowanie w szczególny, wyjątkowy sposób stosunków prawnych w określonej sytuacji gospodarczej. Wyjątkowość uregulowań ustawy wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez inwestorów na cele budowlane. Służyć to ma w istocie przyspieszeniu procesu realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Świadczą o tym szczególne - w stosunku do uregulowań ustawy o gospodarce nieruchomościami - rozwiązania przewidziane w omawianej ustawie, a miedzy innymi art. 12, na mocy którego decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi jest równocześnie decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, jak również przepis art. 17 stanowiący, iż po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z brzmienia cytowanego przepisu wprost wynika ("udziela zezwolenia", "nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności"), że wykazanie istnienia wymienionych w nim przesłanek obliguje wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy drogi krajowej oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Także w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę ustawa zawiera znaczące uproszczenia procedur w stosunku do rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wszystko to świadczy to o intencji ustawodawcy, która nie może pozostać bez wpływu na interpretację przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r., celem której jest doprowadzenie do szybkiej rozbudowy i modernizacji sieci dróg w kraju.

W rozpoznawanej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości oraz o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 roku - na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji.

Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest tylko ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Dlatego też wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości nie podlegają ocenie Sądu w niniejszej sprawie i nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

Potrzebę zastosowania szczególnego rozwiązania - wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uzasadniała tym, że przedmiotowa nieruchomość uznana została za niezbędną do zrealizowania celu publicznego jakim jest budowa autostrady A-1. Autostrada ta ma fundamentalne znaczenie w rozwoju polskiej sieci dróg i jest jednym z największych projektów drogowych realizowanych przez rząd. Realizacja projektu autostrady A1 stanowi strategiczny cel dając najdogodniejsze połączenie krajów z południa Europy i regionów południowej Polski z krajami Europy północnej. Projekt ten przyczyni się również do ożywienia gospodarczego w regionie Śląskim, w obliczu nieodwracalnego charakteru procesu likwidacji wielu nierentownych kopalń i hut jaki ma miejsce w skali całego regionu śląskiego. Inwestycja ta powinna być zrealizowana jak najszybciej, bowiem współfinansowana jest przez budżet państwa i Fundusz Spójności, a jej realizacja obwarowana jest terminami. Nieprzygotowanie jej do realizacji w przewidywanym terminie mogłoby spowodować utratę środków przeznaczonych na ten cel z Unii Europejskiej, świadczyłoby też o nie wywiązaniu się Polski z zawartych umów międzynarodowych, co zmniejszyłoby wiarygodność naszego państwa na arenie międzynarodowej.

W oparciu o powyższą argumentację Wojewoda [...] dokonał oceny przesłanek ustawowych uzasadniających zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1 i 2 w/w ustawy, a organ odwoławczy ocenę tę podzielił.

Ocena ta, zdaniem Sądu, nie budzi zastrzeżeń. W świetle przytoczonej treści wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, znajdującego odzwierciedlenie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, nie może budzić wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1. Nie można uznać też, że przyjęta przez organy ocena była dowolna, a twierdzenia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad gołosłowne.

Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tak więc dowodem jest również dokument, którym w rozpoznawanej sprawie jest powołany wniosek. Należy również zauważyć, że stosownie do treści art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Powołane wyżej okoliczności wskazane we wniosku z dnia 25 września 2007 r. mają taki charakter, bowiem powszechnie wiadomo, że rozbudowa dróg jest obecnie priorytetowym zadaniem państwa, drogi mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju kraju, a środki pochodzące na ten cel w dużej mierze przyznane są przez Unię Europejską i powinny być wykorzystane w określonym terminie. Nie wymaga też szczegółowego dowodzenia okoliczność, że realizacja inwestycji na wskazanym odcinku jest projektem priorytetowym w związku z przyznaniem Polsce i Ukrainie prawa organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. Planowana autostrada A1 ma na celu zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012.

Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty skarżących dotyczące wysokości odszkodowania oraz wykupu działki nr [...] o pow. [...] ha leżącej poza pasem drogowym.

Powołana ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. w art. 17 stanowi, o czym winien rozstrzygać organ wydając decyzję w trybie tego przepisu.

Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość jest rozstrzygane w decyzji wywłaszczeniowej, której konsekwencją jest odjęcie dotychczasowemu właścicielowi przysługującego mu prawa własności. Również kwestia wykupu części nieruchomości - która w wyniku podziału nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele - może nastąpić tylko w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. tj. w drodze umowy cywilnoprawnej.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd w pełni zaakceptował stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając, że organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny zaistnienia przesłanek z art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem, a w toku postępowania organy obydwu instancji stosowały prawidłowo przepisy procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.