Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2507/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. Sp.K. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz E. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych (dwa typy budynków z garażem podziemnym) wraz z infrastrukturą, na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] przy ul. [...] w G. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podaniem z dnia 8 stycznia 2015 r. (data wpływu do Starost Powiatowego w [...]) Pan M. T. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazaną decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Wnioskodawca podniósł, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, zarzucając jednocześnie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. liczne naruszenia prawa w tym dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miasta G. - rejon ul. [...] - etap 1 zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] września 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] poz. [...] z dnia [...] października 2013 r.).

Wskazał ponadto, iż o wydaniu decyzji przez Starostę [ i treści jej rozstrzygnięcia dowiedział się w dniu 22 grudnia 2014 r. podczas przeglądania akt sprawy w Starostwie Powiatowym w [...}.

Starosta [...] pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane przez Pana M. T., a tym samym brak jest przesłanek świadczących o tym, że nie brał on udziału w przedmiotowym postępowaniu.

W odpowiedzi M. T. wskazał, iż podpisy widniejące na zwrotnych potwierdzeniach odbioru, nie zostały złożone przez niego w związku z czym złożył zawiadomienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. Starosta [...]mając na uwadze odpowiedź wnioskodawcy pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do udzielenia informacji kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o wydaniu pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

Organ I instancji wezwał również pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. inwestora do udzielenia informacji na temat planowanej inwestycji oraz kontaktów z wnioskodawcą.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] Starosta [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Starosty [...]Nr [...]z dnia [...]czerwca 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych (dwa typy budynków z garażem podziemnym) wraz z infrastrukturą, na działkach ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] przy ul. [...]w G.. Podjęte rozstrzygnięcie organ powiatowy uzasadnił nieudokumentowaniem przez wnioskodawcę terminu w jakim dowiedział się on o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania.

Rozpatrując zażalenie M. T. na powyższe postanowienie Wojewoda [...] uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że wprawdzie udowodnienie zachowania terminu należy do wnioskodawcy, to jednak nie zwalnia to organu administracji od wykazania w tym zakresie inicjatywy. W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie nie można było uznać, że informacje dotyczące terminu w jakim wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia są niewystarczające, ponadto organ posiadał oświadczenie inwestora - E. Sp. z o.o. Sp. K., które stoi w sprzeczności z twierdzeniem wnioskodawcy co do zachowania terminu. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego nakładało na Starostę [...]obowiązek zbadania twierdzenia M. T. w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy oraz wykazania zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., które fakty Starosta Powiatowy uznał za udowodnione, a którym i w oparciu o jakie dowody odmówił wiarygodności. Obligowało także organ drugiej instancji do uchylenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżonego postanowienia Starosty [...] i zobowiązanie go do podjęcia czynności mających na celu ustalenie czy wniosek został złożony w terminie.

Skargę na postanowienie Wojewody [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka E. Sp. z o.o. Sp. K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.k. poprzez błędne uznanie, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

art. 15 k.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej przez organ drugiej instancji z zachowaniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., art. 149 § 3 i art. 152 § 1 k.p.a. poprzez błędne uzasadnienie postanowienia w zakresie wskazania jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że w jej ocenie przepis art. 138§ 2 k.p.a.. stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia został zastosowany nieprawidłowo. Przepis ten upoważnia do wydania decyzji kasacyjnej, jeżeli organ wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Przewidziana w tym przepisie możliwość przekazania sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ I –ej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 15 k.p.a., który to (stosowany odpowiednio do postanowień wobec treści at. 144 k.p.a.), ukształtował postępowanie przed organem II-ej instancji jako postępowanie merytoryczne. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania, sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy przed organem pierwszej instancji jest otwarta do ponownego orzekania. Przed organem drugiej instancji powstaje więc obowiązek ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej.

Przyjąć zatem należy, zdaniem skarżącej, że organ zażaleniowy może wydać orzeczenie kasatoryjne jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że zakres konieczny do wyjaśnienia sprawy ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie stronom nie zagwarantowano prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie znajdowało uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżąca wskazuje, że organ nie wziął pod uwagę, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przez Pana M. T.decyzji Starosty Powiatowego nr [...]z dnia [...]czerwca 2014 r. o pozwoleniu na budowę, opatrzone datą 30 czerwca 2014 r. Należy zatem przyjąć, że wnioskodawca o wydaniu decyzji dowiedział się 30 czerwca 2014 r. Skarżąca podnosi, że w sam fakt poinformowania Prokuratora o popełnieniu przestępstwa nie może skutkować uznaniem, iż zachodzą wątpliwości co do doręczenia wezwania. Sfałszowanie podpisu na zwrotnym poświadczeniu odbioru musi wynikać z prawomocnego orzeczenia sądu, czego w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zasadnie zakwestionowała prawidłowość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz naruszenia art. 15 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.

Przypomnieć należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewody [...] stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja (postanowienie) ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny powinien ocenić, czy organ odwoławczy mógł podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k..p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia ustawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k..p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy co do zasady, jak wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej( wyrok NSA II OSK 2804/14).

Odnosząc powyższe do zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że z uzasadnienia postanowienia organu II-ej instancji wynika, iż organ ten uznał, że informacje podane przez wnioskodawcę odnośnie terminu w jakim dowiedział się on o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia są wystarczające. Stwierdził jednak, że koniecznym dla oceny wiarygodności oświadczenia wnioskodawcy w kwestii wyżej wskazanego terminu jest zbadanie dokumentacji sprawy. Wskazał także na potrzebę oceny tak zebranego materiału dowodowego w kontekście stanowiska inwestora E. Sp. Z o.o. S.K. które stoi w sprzeczności z twierdzeniem wnioskodawcy co do tego terminu. Sposób rozstrzygnięcia sprawy wskazuje, iż organ drugiej instancji uznał, że nie może przeprowadzić wyżej wymienionych czynności i dla tej przyczyny uchylił postanowienie Starosty [...].

W ocenie Sądu orzekającego w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie ma racji. Analiza dokumentacji zmierzająca do ustalenia dat mogących potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniu wnioskodawcy co do terminu, w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, jest czynnością, która stanowi uzupełnienie dowodów w sprawie w rozumieniu art. 136 k.p.a. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy – wskazany przez organ odwoławczy jest wąski, dotyczy bowiem weryfikacji dokumentów, które już znajdują się w aktach sprawy. Nie ma przeszkód, by zbadanie tego materiału i jego ocena zostały dokonane przez organ drugiej instancji. W okolicznościach tej sprawy zakres postępowania dowodowego nie doprowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a sprzyjać będzie szybkości postępowania. Organ drugiej instancji winien zatem ocenić zgromadzony materiał dowodowy i dać , zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. wyraz swojej ocenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym Sąd uznał, że w sprawie doszło do podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania ( art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględniając rozważania Sądu, przeprowadzi czynności dowodowe i dokonana oceny dowodów zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Na marginesie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje, iż podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. II OSK 2595/15, które prowadzi do uznania, iż inwestor - E. Sp. Z o.o. S.K. jest stroną w badanym postępowaniu, albowiem wszczęcie postępowania oznacza prawną dopuszczalność zakwestionowania decyzji, której był on bezpośrednim adresatem.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie naruszyło w sposób istotny przepisy postępowania i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a."). uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej równowartość uiszczonego wpisu od skargi.