Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 750/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 1, art. 4, art. 26 ust. 2 i 6
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych( Dz. U. z 2015r., poz. 1659, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016r, poz. 23 ze zm.; dalej: Kpa) oraz art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U.2016.1987, ze zm. dalej jako ustawa o odpadach) po rozpatrzeniu odwołania R. M. (dalej jako strona, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...], dotyczącej zobowiązania skarżącego do usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], działka nr [...], ark. [...], obręb Ł., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i zmieniło termin wykonania obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji z "do dnia [...] września 2016r." na "do dnia [...] lipca 2017r."

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniach [...] lipca do [...] sierpnia 2011 r. na posesji przy ul. [...] w P., której właścicielem jest skarżący odbyła się kontrola W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WWIOŚ). W wyniku oględzin organ ustalił, że na posesji zalega ok. 30 pojazdów, z których 10 nie posiadało tablic rejestracyjnych. Skarżący dla tych pojazdów przedstawił unieważnione dowody rejestracyjne. Na terenie objętym kontrolą nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Skarżący okazał dokumenty, z których wynikało, że prowadzi na terenie całego kraju działalność transportu drogowego pojazdami samochodowymi. Organ uznał na podstawie art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów i pojazdów wycofanych z eksploatacji, że pojazdy wycofane z eksploatacji których dowody rejestracyjne zostały unieważnione są odpadami w rozumieniu ww. ustawy, a magazynowanie ich na nieutwardzonym i niezabezpieczonym terenie stwarza groźbę jego zanieczyszczenia. Dowody rejestracyjne 10 – ciu pojazdów zostały unieważnione i dołączone do umowy sprzedaży, a to wskazuje, że skarżący nabył odpady, które obecnie są magazynowane na wspomnianym terenie a skarżący jest ich posiadaczem. Organ podał, że z uwagi na sposób ich składowania nie ma możliwości sprawdzenia czy z samochodów usunięto substancje niebezpieczne.

Pismem z dnia [...].08.2011r. WIOŚ w P. poinformowało o powyższym wydział ochrony środowiska Urzędu Miasta P. celem podjęcia działań, które doprowadzą do usunięcia w/w odpadów. WWIOŚ przekazał organowi kserokopie umów sprzedaży wraz z unieważnionymi dowodami rejestracyjnymi pojazdów oraz protokół kontroli. Skarżący w pismach z dnia [...].10.2011r. i [...].11.2011r. podał, że auta nie są magazynowane a jedynie czasowo parkowane, czekające na odrestaurowanie. Nie ma aut wycinanych, ciętych, poprzewracanych, są auta kultowe z czasów PRL, DDR i ZSRR i jest to jego hobby od wielu lat, a auta mają od 25 do 40 i więcej lat a skarżący jest hobbystą i kolekcjonerem tych pojazdów. Z aut usunięte zostały akumulatory, ciecze chłodzące, paliwo, olej. Zdaniem skarżącego pojazdy te nie są szkodliwe dla otoczenie a samochody wyrejestrowane przez poprzednich właścicieli mogą zostać ponownie zarejestrowane.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach zobowiązał skarżącego do: usunięcia odpadów w postaci 10 pojazdów magazynowanych w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. - w terminie do [...] maja 2012 r. (pkt 1); przekazania powyższych odpadów do odzysku lub unieszkodliwienia podmiotom posiadającym stosowane zezwolenia (pkt 2); przedstawienia w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P. w terminie do [...] maja 2012 r. dowodów usunięcia odpadów i ich zagospodarowania (pkt 3).

Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargę na rozstrzygnięcie kasacyjne Kolegium wniósł skarżący, zarzucając "naruszenie prawa i interesu prawnego we wszystkich jego możliwych prawnych przypadkach" oraz "rażące uchybienia proceduralne organu I instancji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II SA/Po 356/14 oddalił skargę.

W wyroku tym zawarte zostały wskazania co dalszego postępowania. Sąd uznał, że organ winien był wyjaśnić podstawowe dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, bowiem Prezydent Miasta P. oparł się jedynie na danych wynikających z protokołu kontroli przeprowadzonej przez WWIOŚ na posesji przy ul. [...] w P.. Skarżący nie zaprzeczył faktowi posiadania i przechowywania na tej nieruchomości 10 pojazdów mechanicznych, jednak kwestionował uznanie ich za odpady. Natomiast organ I instancji nie przeprowadził samodzielnie żadnych czynności dowodowych, które doprowadziłyby do ustalenia aktualnego na dzień orzekania stanu faktycznego na nieruchomości skarżącego w zakresie przedmiotowych 10 pojazdów mechanicznych, które miałyby stanowić odpady a których dotyczy decyzja z dnia 6 kwietnia 2012 r. W szczególności, jak trafnie odnotowało Kolegium, organ nie przeprowadził oględzin przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie miał odpowiednich wiadomości dotyczących okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sama osnowa decyzji organu I instancji nie wskazywała, które konkretnie pojazdy, spośród znajdujących się na działce skarżącego, miałyby podlegać usunięciu, Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawierało również odpowiednio pogłębionych rozważań dotyczących uznania tych pojazdów za odpady w rozumieniu ustawy art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach i obowiązku postąpienia z nimi zgodnie z wymogami ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Prezydent Miasta P. nie wyjaśnił, czy skarżący jest w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach posiadaczem takich odpadów (konkretnych pojazdów znajdujących się we wskazanej przez organ lokalizacji), o których mowa w art. 4 ust. 1a powołanej ustawy.

W konsekwencji Sąd uznał, że stwierdzone przez organ II instancji uchybienia proceduralne organu I instancji, odnoszące się do braków przeprowadzonego postępowania, a w szczególności kwestii przeprowadzenia odpowiednich dowodów i ustalenia podstawowych okoliczności sprawy, znalazły potwierdzenie w toku kontroli zaskarżonej decyzji i przemawiały za zasadnością zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] nakazał skarżącemu usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania tj. z terenu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], działka nr [...], skr. [...], obręb Ł.. Po rozpatrzeniu odwołania R. M. od tej decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie ponownie prowadzonego postępowania Prezydent Miasta P. zawiadomił pismem z dnia [...] lutego 2014 r. stronę o przeprowadzeniu dowodu z oględzin na należącej do niego nieruchomości. R. M. w dniu [...] marca 2014 r. nie przyjął zawiadomienia o przeprowadzeniu dowodu z oględzin wyznaczonych na [...] marca 2014 r., oświadczając, że "cała sprawa jest skierowana do sądu samorządowego". W dniu [...] maja 2014 r. przeprowadzono oględziny na posesji przy ul. [...] w P., w których nie wziął udział skarżący, uniemożliwiając pracownikom organu wejście na teren nieruchomości. Podczas wizji wykonano dokumentację zdjęciową (zza płotu) nieruchomości oraz sporządzono protokół. W trakcie postępowania ustalono, że na ww. nieruchomości użytkowanej przez stronę zgromadzone są pojazdy nabyte przez stronę, których część została wycofana z eksploatacji (dane W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska). R. M. nie przedstawił dokumentów potwierdzających, że usunął pojazdy uznane za odpady oraz dowodów, że nadają się do dalszej eksploatacji. Brak jest również dowodów co do stanu pojazdów i usunięcia z nich elementów niebezpiecznych. SKO stwierdziło, że R. M. nabywał pojazdy na stałe wycofane z ruchu lub wyrejestrowane - nabywał on pojazdy, których sprzedający chciał się pozbyć, a zatem nabywał odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Skoro składowanie odpadów może być prowadzone wyłącznie na wyznaczonych składowiskach odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o.), a magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, nie można uznać by strona była wytwórcą posiadanych przez siebie odpadów, podmiotem uprawnionym do zbierania odpadów ani podmiotem przetwarzającym odpady. Z tego względu należąca do niego działka nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów i zasadnym było usunięcie pojazdów na niej zgromadzonych (art. 26 ust. 1 u.o.).

Wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Po 208/15 uchylono decyzję I i II instancji.

W uzasadnieniu sąd podał, że odpady, które jak przyjęto znajdują się na działce skarżącego zostały oznaczone kodami: 16 01 04 zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy oraz kodem 16 01 06 zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów. Jednakże odpady te nie zostały określone precyzyjnie (indywidualnie),co do każdego z pojazdów wycofanych z eksploatacji, który organ uznały za odpad. W ocenie WSA decyzje organów naruszały art. 107 k.p.a., co było wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Sąd zwrócił uwagę, że w sytuacji nałożenia na posiadacza odpadów nakazu ich usunięcia z terenu, na którym nie mogą one być składowane ani magazynowane niezbędne jest precyzyjne, rzeczowe scharakteryzowanie tychże odpadów, tak, by w razie niewykonania przez adresata decyzji obowiązku zeń wynikającego, organ egzekucyjny był w stanie określić, jaki obowiązek o charakterze niepieniężnym podlega egzekucji. Organy orzekające ograniczyły się w tym zakresie do określenia rodzaju odpadów (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, które w zależności od występowania niebezpiecznych elementów będą zakwalifikowane jako odpady o kodzie 16 01 04 lub 16 01 06. Organy nie wskazały jaka jest ilość tychże pojazdów uznanych za odpady, nie opisały ich indywidualnie (np. po nr VIN lub innych cechach znamionowych), a w rezultacie nie skategoryzowały poszczególnych pojazdów, których usunięcia się domagają, do poszczególnych podgrup o wymienionych w decyzji kodach. Sąd podał, że organ nie był w stanie ocenić, czy skarżący zgromadził na nieruchomości odpady. Nie zbadano bowiem jaka jest ich ilość, nie opisano co do rzeczy, nie ustalono jaki jest ich stan prawny, tzn. czy zostały wycofane z eksploatacji ( w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji) i stanowią odpad, czy może zostały wyrejestrowane z innych powodów (art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym).

W ocenie Sądu organ I instancji powinien przeprowadzić oględziny nieruchomości należącej do skarżącego i dokładnie określić markę, kolor, ewentualnie nr rej. każdego auta i ustalić co do każdego z nich, czy jest odpadem. W tym celu powinno się ponownie przeprowadzić oględziny miejsca na podstawie art. 85 § 1 kpa, pod rygorem ukarania grzywną za nieokazanie przedmiotu oględzin (art. 88 § 1 kpa). Dopiero bowiem kompleksowe oględziny nieruchomości skarżącego, a nie oględziny wokół należącej do niego terenu, mogą pozwolić na precyzyjne, a wymagane w przypadku podejrzenia niezgodnego z prawem składowania lub magazynowania odpadów w postaci zużytych lub nienadających się do eksploatacji pojazdów, stanu faktycznego. Jednocześnie sąd podkreślił, że przepis art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. definiujący pojęcie "posiadacza odpadów" zawiera domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta P. nakazał skarżącemu usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania tj. terenu nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], działka nr [...], srk. [...], obręb Ł. (pkt 1), określił termin do ich usunięcia (do [...] września 2016 r.), rodzaje odpadów o kodzie 1 601 04 i 16 01 06; wskazał 6 pojazdów przeznaczonych do usunięcia:

- samochód WAZ Łada 2105, nr rej. [...], nr [...], nr podwozia [...];

- pojazd marki Trabant 601, nr. rej. [...], nr [...], nr silnika [...];

- pojazd marki Ford Escort 1.1., nr rej. [...], nr nadwozia [...];

- pojazd marki Fiat 126p, nr rej. [...], nr [...], nr [...];

- pojazd marki Trabant 601, nr rej. [...], nr [...], nr silnika [...],

- pojazd marki Tarpan 233, nr rej. [...], nr [...], nr [...]

Organ wskazał sposób usunięcia odpadów, w ten sposób że przy ich usuwaniu należy prowadzić kontrolę czy w pojeździe występują elementy niebezpieczne w celu właściwej klasyfikacji; odpady należy przekazać bezpośrednio po usunięciu do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu pojazdów; przedstawić dowody potwierdzające przekazanie odpadów uprawnionym podmiotom do Wydziału Ochrony Środowiska UM P. w terminie 7 dni po wyznaczonym terminie usunięcia odpadów.

W uzasadnieniu decyzji organ zwrócił uwagę, że przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające i oględziny w dniu [...] lipca 2016 r. Ustalił, że na posesji parkowanych jest 30 samochodów, 4 przyczepy i 1 dłużyca. 6 z 10 pojazdów wskazanych przez WWIOŚ jako odpady jest nadal magazynowanych na nieruchomości. Wskazał te pojazdy przez podanie ich marki, nr rejestracyjnego, silnika, nadwozia, podwozia. Skarżący, będąc obecny przy oględzinach oświadczył w protokole, że do 30 września 2016 r. usunie 6 pojazdów wymienionych i opisanych w protokole, zobowiązał się również do poinformowania WOŚ UM P. o ich usunięciu, z tych względów taki termin ustalono w decyzji. Skarżący nie złożył zastrzeżeń do protokołu i podał, że 6 w/w pojazdów stanowi jego własność. W piśmie z dnia [...].06.2016r.podał, że nie posiada pojazdów historycznych. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną pojazdów. Organ podał, że nieruchomość nadal jest użytkowana przez skarżącego. Nie zmienił się również sposób korzystania z tej nieruchomości – podwórze. Przeanalizowano przesłanki uznania zgromadzonych pojazdów za odpad.

Organ stwierdził, że pojazdy skarżącego nie spełniają przesłanek z art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym , bowiem nie są to samochody 1) odzyskane po kradzieży; 2) zabytkowe; 3) mające co najmniej 25 lat uznane przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mają szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji; 4) ciągniki i przyczepy rolnicze;5) wywiezione z kraju lub zbyte za granicą, o którym mowa w ust. 1 pkt 3. Organ wyjaśnił, że pojazdem historycznym w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy o recyklingu pojazdów jest

-pojazd zabytkowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym,

-pojazd mający co najmniej 25 lat, uznany przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji.

Z zebranych w postępowaniu dokumentów wynika, że pojazdy były kupione a nie odzyskane po kradzieży. Zgodnie z oświadczeniem zobowiązanego nie są pojazdami historycznymi, zatem nie jest spełniony warunek określony w art. 74 ust. 4 pkt. 2 i 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wymienione pojazdy nie są zaliczane do ciągników i przyczep rolniczych. Nie były również wywiezione z kraju lub zbyte za granicą.

W związku z powyższym pojazdy te winny być traktowane jako pojazdy wycofane z eksploatacji i przekazane podmiotowi właściwemu ze względu na przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2013 roku, poz. 21, ze zm.) i ustawy o pojazdach wycofanych z eksploatacji.

Organ I instancji zważył zebrane dane dot. magazynowania zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym i uznał za stosowne nakazać usunięcie odpadów z terenu nieruchomości. Uznał, że posiadaczem zgromadzonych pojazdów (podlegających usunięciu) jest Skarżący ( art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.). Wskazał, ze działka skarżącego nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Skarżący nie jest wytwórcą odpadów pojazdów wycofanych z eksploatacji, nie posiada zezwolenia na zbieranie odpadów oraz nie prowadzi ich przetwarzania. Organ powołał się na art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, który nakłada obowiązek usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania. Dodał, że skarżący nie przedłożył dowodów podważających stanowisko WIOŚ. Te wszystkie okoliczności dają podstawę do nakazania stronie usunięcia 6 pojazdów magazynowanych na terenie posesji. Z uwagi na to, że nieruchomość znajduje się na terenie P. nie zachodzi przesłanka z art. 26 ust. 3 u.o. i organem właściwym do wydania decyzji jest Prezydent Miasta P.. Decyzja została skarżącemu doręczona [...].09.2016r.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. strona wniosła odwołanie, w którym wskazała, że "decyzja I instancji jest niezgodna z prawdą".

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr SKO. [...] utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, zmieniając termin wykonania zaskarżonej decyzji do dnia [...] lipca 2017 r.

W ocenie SKO organ I instancji zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z 6 maja 2015 r., uzupełnił postępowanie dowodowe, dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy zebranego materiału dowodowego czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ I instancji wyjaśnił na jakiej podstawie uznał składowane pojazdy za odpady oraz dlaczego nie mogą być one przechowywane na działce skarżącego. W decyzji precyzyjnie oznaczono pojazdy, które mają zostać usunięte, w związku z czym decyzja ta odpowiada prawu a SKO nie znalazło podstaw do jej uchylenia. SKO podało, że nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe odpady należą do skarżącego, który jest użytkownikiem gruntu, na którym są zlokalizowane przedmiotowe odpady. Z protokołu oględzin z 11 lipca 2016r. wynika, że na nieruchomości skarżącego nadal znajduje się 6 pojazdów uznanych za odpady. Skarżący jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. a przedmiotowych 6 pojazdów stanowi odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Działka skarżącego, na której składowane są w/w pojazdy znajduje się na obszarze oznaczonym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. z [...] września 2014r. symbolem MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o wiodącym przeznaczeniu – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w formie wolnostojących budynków mieszkalnych, funkcja uzupełniająca: zabudowa usługowa towarzysząca zabudowie mieszkaniowej. W związku z powyższym SKO uznało, że działka ta stanowi grunty o przeznaczeniu mieszkalnym, zatem nie stanowi terenu przeznaczonego do składowania odpadów. Uwzględniając powyższe organ II instancji uznał, że decyzja została prawidłowo wydana na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.o. i zawiera wszystkie elementy wskazane w art.26 ust. 6 u.o.

W złożonej w terminie skardze do sądu R. M. zarzucił, że "ustalenia decyzji nie są zgodne z prawdą do odpadów a stanami faktycznymi, nie zgadza się z twierdzeniami Wydziału Ochrony Środowiska w P., a większość materiału przedstawiona w decyzji go nie dotyczy".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie skarżący podał, że jego zdaniem pojazdy te nie są odpadami i potrzebuje czasu na zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do ich odrestaurowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, określanej dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej eliminację z obrotu prawnego.

Sprawa niniejsza była już przedmiotem badania tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie II SA/Po [...] oddalił skargę R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r., uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nakazującą R. M. usunięcie odpadów w postaci 10 pojazdów magazynowanych w miejscu nieprzeznaczonym na ten cel tj. z nieruchomości położonej w P. przy ul. [...].

Następnie, po ponownym wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta P. i utrzymaniu jej w mocy przez SKO w P., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. (sygn. II SA/Po 208/15) uchylił decyzje organu I i II instancji.

Powołane wyroki nie zostały zaskarżone i stały się prawomocne, tym samym, w ponownym postępowaniu, jak i w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym – występuje związanie zarówno organów, jak i Sądu, oceną prawną oraz wskazaniami wyrażonymi w motywach tych orzeczeń. Według bowiem art. art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Jak wskazuje się w orzecznictwie art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 ustawy oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ustawy oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. II GSK 4008/17, CBOSA).

W takim stanie rzeczy kontrolowane przez Sąd decyzje należało ocenić przez pryzmat zaleceń zawartych w wyroku z dnia 10 lutego 2016 r. W tym wyroku została dokonana ocena realizacji art. 153 p.p.s.a w związku z poprzedzającym go wyrokiem z 4 września 2014r. i wydane zalecenia co do dalszego toku postępowania.

Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji były przepisy art. 26 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (obecnie Dz.U. 2018. 21). Treść tego przepisu nie zmieniła się. Zgodnie z jego brzmieniem:

Ust. 2. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.,

Ust. 6. W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności:

1) termin usunięcia odpadów;

2) rodzaj odpadów;

3) sposób usunięcia odpadów.

Decyzja wydana przez właściwy organ tj. Prezydenta Miasta P. zawiera wszystkie elementy wskazane w w/w art. 26 ust. 6 u.o. Organ II instancji dokonał jedynie zmiany terminu usunięcia odpadów na odleglejszy od tego wskazanego w decyzji organu I instancji, co było dopuszczalne.

Jak wskazał WSA w wyroku z 10 lutego 2016r. warunkiem zastosowania powyższych przepisów jest uprzednie ustalenie, że posiadacz odpadów nie wypełnił normy zawartej w art. 26 ust. 1 u.o., tj. nie usunął niezwłocznie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

Organ zasadnie ustalił, czego skarżący również nie kwestionował, że działka na której składowane są przedmiotowe pojazdy nie jest terenem, na którym mogą być składowane i magazynowane odpady. Skarżący nie prowadzi na jej terenie działalności gospodarczej a sam nie ma zarejestrowanej działalności związanej ze składowaniem i magazynowaniem odpadów, stacji demontażu pojazdów, nie jest podmiotem uprawnionym do składowania, magazynowania czy przetwarzania odpadów. Jak wynikało z protokołu kontroli ( vide: załączony materiał zdjęciowy) pojazdy znajdowały się na ogrodzonym, nieutwardzonym, niezadaszonym i niezabudowanym terenie w P., na działce o przeznaczeniu – podwórze, w terenie przewidzianym pod zabudowę mieszkaniową ( vide: akta sprawy). Jak wskazał WSA w wyroku z 10.02.2016r. przepis art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. definiujący pojęcie "posiadacza odpadów" zawiera domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Skarżący nie był również przedsiębiorcą prowadzącym punkt zbierania pojazdów (rozdział V ustawy z dnia 20 stycznia 2005r.ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji) i przedsiębiorcą prowadzącym stację demontażu ( rozdział IV tej ustawy) – nie posiadał stosownych zezwoleń. A zgodnie z art. 5 ustawy tylko przedsiębiorcy prowadzący taką działalność mogą prowadzić zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przedmiotowe pojazdy skarżący nabył jako osoba fizyczna. Z uwagi na powyższe zaistniały warunki z art. 26 ust. 1 u.o. Sporne pozostało jedynie ustalenie czy wskazane w decyzji pojazdy są odpadami. Wykonując zobowiązanie zawarte w obu w/w wyrokach w decyzji z [...].08.2016r. pojazdy uznane za odpady usunąć które winien skarżący zostały określone precyzyjnie, przez wskazanie ich marek, nr rejestracyjnych a także przy każdym z pojazdów wskazano dodatkowe informacje związane z nr silnika, bądź nadwozia czy podwozia. Tak określone pojazdy umożliwiają ich identyfikację, likwidując uchybienie w tym zakresie zawarte w decyzjach wcześniejszych. Pojazdy te nie były w częściach. Skarżący wskazywał, że nie zawierały akumulatorów, paliwa czy innych płynów. Organ zakwalifikował je do kodów 16 01 04 lub 16 01 06

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o. odpady klasyfikuje się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając:

1) źródło ich powstawania;

2) właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określone w rozporządzeniu (UE) nr 1357/2014 i w rozporządzeniu (UE) 2017/997, oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5;

3) składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi.

Nadal obowiązuje wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 3 u.o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów ( Dz.U. 2014.1923), w załączniku do którego, zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy zaliczono do kodu 16 01 04 a zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów do kodu 16 01 06.

Prawidłowo więc organ wskazał te dwa kody do klasyfikacji przedmiotowych pojazdów zalecając, by przy ich usuwaniu prowadzono kontrolę czy w pojeździe znajdują się elementy niebezpieczne celem ich właściwej klasyfikacji. Składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 4 ust. 2 u.o.) i to podmiot zajmujący się usuwaniem odpadów takiej oceny dokonuje.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę Prezydent Miasta P. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. i dalej SKO rozpoznając odwołanie od tej decyzji uzasadniły również, na jakiej podstawie wymienione w decyzji pojazdy uznano za odpady. Przedmiotowa decyzja spełnia przesłanki określone w art. 107 § 1 k.p.a. , stosownie do zaleceń zawartych w wyroku z 10 lutego 2016 r. W ocenie Sądu SKO zasadnie orzekło w decyzji z dnia 29 maja 2017 r. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji.

Należało się zgodzić z organami obu instancji, że przedmiotowe 6 pojazdów stanowi odpady. Pojazdy te zostały wycofane z eksploatacji, wynikało to wprost z protokołu kontroli W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z 2011r., na który organ powołał się w decyzji oraz dokumentacji umów sprzedaży i dowodów rejestracyjnych pojazdów. W protokole tym wskazano na 10 pojazdów wyrejestrowanych tj. wycofanych z eksploatacji, z których podczas oględzin dokonanych przez organ w 2016r. na terenie nieruchomości skarżącego nadal pozostawało 6 z tych 10 – ciu. Z analizy znajdującej się w aktach dokumentacji wynika, że wymienione w decyzji z [...].08.2016r.:

- Łada, r.prod. 1989, została nabyta przez skarżącego na podstawie umowy z [...].2008r., wyrejestrowana w 1999r.,(k. 241 akt administracyjnych)

- Trabant , r,.prod. 1988r., nabyty przez skarżącego na podstawie umowy z [...]06.2002r., wyrejestrowany przed zakupem (k. 239 j.w.),

- Ford Eskort , rok prod. 1993, decyzją Prezydenta Miasta P. z [...].09.2009r.- brak zgody na rejestrację (k. 227, 234 j.w.),

-Fiat 126p , nabyty przez skarżącego na podstawie umowy z [...].01.2007r., wyrejestrowany w 1999r. (k. 219 j.w.),

- Trabant 601, rok prod 1985, nabyty przez skarżącego na podstawie umowy z dnia [...].10.2009r., wyrejestrowany przed sprzedażą (k. 210j.w.),

- Tarpan 233, rok prosd. 1978, nabyty [...].10.2009r., wyrejestrowany przed sprzedażą (k. 207 j.w).

Pojazdy te zostały wycofane z użycia jeszcze przed ich sprzedażą skarżącemu. I choć podczas oględzin na terenie działki skarżącego stwierdzono 30 pojazdów, jedynie w odniesieniu do w/w 6 organ zasadnie uznał, że stanowią one odpady. Skarżący poza twierdzeniem, że nie stanowią one odpadów, nie przedstawił żadnych dowodów ani okoliczności podważających ustalenia dokonane przez organy.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21), "odpadem" jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. a zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2005 r. poz. 202 ze zm.), stanowią one odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. Magazynowane przez skarżącego pojazdy nie były jednocześnie pojazdami historycznymi, za które uważa się w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o recyklingu pojazdów: (1) pojazd zabytkowy w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. pojazd wpisany do rejestru zabytków ruchomych lub znajdujący się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami – art. 2 pkt 39 prawoo ruchu drogowym)) (2) pojazd mający co najmniej 25 lat uznany przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji. Skarżący nie wykazał, aby jakikolwiek z 6 pojazdów został wpisany do odpowiedniego rejestru, nie dysponował również opinią rzeczoznawcy świadczącą o tym że samochody są unikatowe lub mają szczególne znaczenie dla historii motoryzacji a zaznaczyć należy, że postępowanie obejmujące te samochody toczy się już od 2011r., czyli w czasie wystarczającym do ewentualnego uregulowania stanu prawnego tych pojazdów, czego skarżący nie wykazał. Owszem skarżący powoływał się na walory historyczne magazynowanych pojazdów, określając je jako zabytki PRL, organy ani sąd nie kwestionowały pasji skarżącego związanej z tymi pojazdami, jednak wobec ich nieuprawnionego magazynowania i braku spełnienia ww. przesłanek samo oświadczenie strony nie pozwalało Sądowi uznać samochody za historyczne lub zabytkowe. Odrębne przepisy regulują ewidencjonowanie pojazdów zabytkowych czy inwentarze muzealiów a skarżący nie przedstawił spełnienia wymaganych na ustalenie tych okoliczności warunków. Dodać trzeba, że w myśl art. 79 ust 4 Prawo o ruchu drogowym, pojazdy gromadzone przez skarżącego nie zostały również odzyskane po kradzieży, nie są ciągnikami ani przyczepami rolniczymi, nie zostały wywiezione z kraju lub zbyte za granicą, w związku z czym nie można było ich potraktować na zasadzie wyjątku. Skoro nie były samochodami spełniającymi warunki z art. 79 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z tym przepisem nie podlegały powtórnej rejestracji. W związku z tym nie ulega wątpliwości, ze stanowiły one odpady, a skarżący był ich posiadaczem. Nie ulega również wątpliwości, ze teren posesji skarżącego nie jest przeznaczony do składowania i magazynowania odpadów. Zasadnym było więc zobowiązanie skarżącego do usunięcia odpadów, których charakterystykę zawarto w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Mając to na uwadze należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 p.p.s.a.