Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 896/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 9, 77  par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. C. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. C. (dalej powoływana jako skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i [...], stanowiącą działkę nr [...],[...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2 pochodzącą z księgi hipotecznej "[...]" zajętą pod drogę publiczną.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Prezydent W. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie przyznania odszkodowania za opisaną powyżej nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i [...], zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wniosek w danej sprawie został złożony po wyznaczonym ustawowo terminie określonym w art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 z 1998 r., poz. 872 ze zmianami) tj. po dniu 31 grudnia 2005 roku.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji wskazując, że zajęcie działek pod drogę publiczną nastąpiło po 1998 r., a działki były wydzielone z inicjatywy Gminy W.

Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Termin, o którym mowa w art. 73 ust. 4 w/w ustawy jest terminem zawitym co oznacza, że bezczynność strony w oznaczonym terminie powoduje utratę uprawnień. Przywrócenie terminu zawitego prawa materialnego (terminu ustalonego dla dochodzenia przez stronę jej praw podmiotowych lub roszczeń) jest możliwe jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewiduje przepis określający dany termin.

Wojewoda wskazał, że art. 73 w/w ustawy nie przewiduje takiej możliwości. Ustawodawca jednoznacznie określa termin składania wniosków od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. jednocześnie stwierdzając, że po upływie tego terminu roszczenie wygasa.

Nawiązując natomiast do odwołania skarżącej organ zaznaczył, że odszkodowanie w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) dotyczy działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela przedmiotowej nieruchomości. W związku z czym należy stwierdzić, że w/w przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

M. C. nie zgodziła się z tym orzeczeniem i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że zajęcie przedmiotowych działek miało miejsce w latach 1999- 2000, a zatem powołany przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w ogóle nie miał w sprawie zastosowania. Zdaniem skarżącej winny w tym przypadku mieć zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie miały miejsce - mające istotny wpływ na wynik sprawy - uchybienia proceduralne.

Na wstępie podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym wydanie każdego prawidłowego rozstrzygnięcia powinno zatem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. W przypadku zaś wszczęcia postępowania na wniosek, organ administracji publicznej zobowiązany jest dokładnie ustalić treść oraz zakres wniosku, który strona kieruje do organu.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne, zakończone zaskarżoną decyzją przeprowadzone zostało bez należytego wyjaśnienia żądania strony. Z treści pisma skarżącej z dnia 25 czerwca 2008 r., skierowanego do Prezydenta W. nie można bowiem jednoznacznie wnioskować - tak jak uczyniły to organy orzekające w sprawie - że skarżąca domaga się przyznania odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). W przedmiotowym piśmie skarżąca wnosi o "wypłacenie odszkodowania za zajęcie części nieruchomości na drogi", nie wskazując wprost, że istotnie chodzi jej o przyznanie odszkodowania w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie powyższego wniosku jest bardzo ogólne i nieprecyzyjne. Skarżąca porusza w nim różnego rodzaju kwestie, które nie do końca związane są z istotą sprawy. Z treści wniosku nie wynika za jakie konkretnie nieruchomości domaga się ona odszkodowania, ani też kiedy i na jakiej zasadzie nastąpiło ich zajęcie pod drogi. Okoliczności powyższych nie można również jednoznacznie stwierdzić na podstawie analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Możliwe zatem jest, że skarżąca swoje roszczenia odszkodowawcze wywodzi z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też Kodeksu cywilnego, nie zaś - jak przyjęły to organy orzekające w sprawie - z przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co skutkowałoby – bez względu na zasadność czy też niezasadność wniosku – zastosowaniem odmiennego trybu.

Zdaniem Sądu automatyczne zakwalifikowanie pisma skarżącej jako wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., bez dokładnego zbadania w jakim istotnie trybie skarżąca dochodzi roszczeń odszkodowawczych za nieruchomość, narusza art. 7 kpa, art. 9 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę wskazane wyżej kwestie, w razie potrzeby uzupełnią materiał dowodowy i dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, a przede wszystkim treści żądania strony - określą właściwy przedmiot sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.