Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3221/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Jędrkowiak Sędziowie: WSA Jolanta Górska (spr.) as. WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 listopada 2002r., nr [[...]] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 lipca 2002r., nr [[...]] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego P. W. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 18 lipca 2002r. Nr [[...]] na podstawie art. 22 ust. 1, art. 8 ust 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. UT z 2002r. Nr 42 poz. 371 ze zm.) odmówił przyznania P. J. W. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Armii Krajowej w okresie 1943-1944 oraz pobytu w więzieniu w 1955r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd Główny ŚZŻAK nie poparł wniosku w części dotyczącej służby w AK na Wołyniu z powodu braku udokumentowania, natomiast poparł wniosek w części dotyczącej pobytu w więzieniu. Organ wskazał, że złożone przez stronę oświadczenia świadków nie mogą być dowodem w sprawie, ponieważ nie dołączono do nich żadnych dowodów potwierdzających, że świadkowie pełnili służbę w AK. Wskazał nadto, że okoliczności przewidziane art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy potwierdza prezes sądu okręgowego. Skarżący dołączył do wniosku jedynie odpis skazującego wyroku, nie przedłożył natomiast decyzji prezesa sądu potwierdzającej, że skazanie nastąpiło za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. W. wskazał, że informował organ o toczącym się postępowaniu przed Prezesem Sądu Okręgowego.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 19 listopada 2002r. Nr [[...]], na podstawie art. 22 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy wydaną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniósł nic nowego do sprawy, a strona nie przedłożyła dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji.

P. W. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ nie uwzględnia wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i Sąd Najwyższy. Wskazał, że po otrzymaniu pisma dotyczącego przedłożenia zaświadczenia prezesa właściwego sądu, wystąpił o wydanie takiego zaświadczenia i postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone, o czym informował organ.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowi, że kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 1 ust. 2 pkt 1 za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie.

Art. 4 ust. 1 pkt. 4 tej ustawy stanowi, że przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, a represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku- za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4, potwierdza prezes sądu okręgowego na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy).

W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismami z dnia 21 czerwca 1999r., 17 października 2001r. i 18 lutego 2002r. występował do skarżącego o uzupełnienie dokumentacji o decyzję prezesa sądu okręgowego potwierdzającą, że skazanie nastąpiło za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość RP. Skarżący informował organ o toczącym się postępowaniu w przedmiocie potwierdzenia okoliczności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Składał również wydawane w tej sprawie orzeczenia, a mianowicie odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2001r., sygn. akt V S.A. 2049/00, którym to uchylone zostało postanowienie Ministra Sprawiedliwości oraz postanowienie Prezesa Sądu Okręgowego o zawieszeniu postępowania w sprawie, a także odpis wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2002r., sygn. akt II RN 224/01, którym z kolei oddalono rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2001r.

Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Rozstrzygnięcie w przedmiocie potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi z całą pewnością zagadnienie wstępne w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich. Stąd tez organ powinien był zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie do czasu zakończenia toczącego się przez Prezesem Sądu Okręgowego postępowania. Wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji własnej organu z dnia 18 lipca 2002r. nastąpiło zatem z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wskazać nadto należy, że w myśl art. 22 ust. 1 ustawy 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego o spełnieniu warunków stanowiących podstawę uprawnień kombatanckich i o ich przyznaniu orzeka Kierownik Urzędu do Spraw do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacja jest jednym z dowodów na okoliczność tego rodzaju działalności podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § i art. 80 k.p.a.) i brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak i przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu tych uprawnień. W niniejsze sprawie organ nie dokonał oceny przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność służby w Armii Krajowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd Główny ŚZŻAK nie poparł wniosku w tej części z powodu braku udokumentowania. Organ stwierdził, że złożone przez stronę oświadczenia świadków nie mogą być dowodem w sprawie, ponieważ nie dołączono do nich żadnych dowodów potwierdzających, że świadkowie pełnili służbę w AK. Wskazać jednakże należy, że na przedłożonych przez skarżącego zeznaniach świadków znajdują się adnotacje Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wołyński dotyczące służby tychże świadków. Okoliczności te nie zostały jednakże uwzględnione ani też ocenione przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Takie postępowanie organu stanowi naruszenie postanowień art.7 i 77 k.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło zatem z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji powinien w pierwszej kolejności ustalić czy zostało zakończone, prowadzone przez Prezesa Sądu Okręgowego, postępowanie o wydanie decyzji w przedmiocie potwierdzenia okoliczności, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy. Dopiero po zakończeniu tego postępowania organ winien szczegółowo wyjaśnić wskazane przez stronę podstawy nabycia uprawnień, zakreślić stronie termin na złożenie wniosków dowodowych na poparcie jej twierdzeń w tym zakresie, przeprowadzić zaoferowane przez stronę dowody, a następnie podjąć rozstrzygnięcie w sprawie.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.