Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 51/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 6, § 2, art. 148, art. 149 § 1-3, art. 151 § 1-2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Jadwiga Pastusiak,, WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. W. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. i A. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 31 maja 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 29 maja 2003 r., nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta [...] decyzją ostateczną z dnia 29 maja 2003 r. (k. [...]- [...] akt organu I instancji) dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr A stanowiącej przedmiot własności M. M. S. (obecnie jego spadkobierczyni, córki D. A. S.) z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr B, stanowiącą przedmiot własności A. i M. małżonków W.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił A. W. pismem z dnia 30 września 2003 r. (kopia pisma – k. [...] – [...], teczka [...] akt SKO).

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2003 r. Burmistrz Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie kwestionowanej decyzji ostatecznej, wskazując, że A. W. powołał się na podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1,5,6,8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej: K.p.a. Burmistrz Miasta [...] przyjął na podstawie wyjaśnień A. W., że o okolicznościach stanowiących podstawy do wznowienia postępowania skarżący dowiedział się w dniu 17 września 2003 r., więc podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a.(k. [...]-[...], teczka [...] akt SKO).

Postanowieniem z dnia 15 marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyznaczyło Wójta Gminy [...] do rozstrzygnięcia sprawy (k. [...], teczka [...] akt SKO).

Decyzją z dnia 14 maja 2004 r. Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie administracyjne dotyczące rozgranicz enia nieruchomości oznaczonej jako działka nr A z nieruchomością oznaczoną jako działka nr C i nr D (ta druga działka objęta była odrębną decyzją o rozgraniczeniu) i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu (k. [...], teczka [...] akt SKO.).

Decyzją z dnia 3 stycznia 2006 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 26 czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 14 maja 2004 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy sądowi, wskazując, że decyzja ta została wydana w postępowaniu wznowieniowym i nie zawiera koniecznego elementu odnoszącego się do decyzji o rozgraniczeniu, która w ten sposób pozostała w obrocie prawnym obok decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego (k. [...]-[...], k. [...]–[...], teczka [...] akt SKO).

Prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 26 października 2006 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 369/06 skarga małżonków A. W. i M. W. na decyzję SKO w [...] z dnia 26 czerwca 2006 r. została oddalona (k. [...] , teczka [...] akt SKO).

Toczyło się również, na wiosek małżonków A. W. i M. W., postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 29 maja 2003 r. o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych jako działki nr A i nr C.

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2007 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 10 października 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu (k. [...]–[...], teczka [...] akt SKO, k. [...]–[...], teczka [...] akt SKO).

Prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 539/07 skarga małżonków A. W. i M. W. na decyzję SKO w [...] z dnia 10 października 2007 r. została oddalona (k. [...], teczka [...] akt SKO).

Wójt Gminy [...] ponownie orzekał w sprawie o wznowienie postępowania decyzją z dnia 5 listopada 2009 r. Decyzją tą organ ponownie umorzył postępowanie administracyjne dotyczące rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr A z nieruchomościami oznaczonymi jako działka nr C i działka nr D i przekazał sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 1 lutego 2010 r. uchyliło wskazaną wyżej decyzję Wójta Gminy [...], wskazując – tak jak w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 stycznia 2006 r. - że decyzja Wójta Gminy [...] została wydana w postępowaniu wznowieniowym i nie zawiera koniecznego elementu odnoszącego się do decyzji o rozgraniczeniu, która w ten sposób pozostała w obrocie prawnym obok decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego (k. [...]–[...], teczka [...] akt SKO).

Następnie decyzją z dnia 31 maja 2011 r. (której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja SKO) Wójt Gminy [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 29 maja 2003 r., nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr A z nieruchomością oznaczoną jako działką nr C (k. [...]-[...] akt organu I instancji).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w miejsce M. M. S. stroną jest D. A. S., jako spadkobierczyni właściciela działki nr A, co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie sygn. akt [...].

W toku postępowania małżonkowie A. W. i M. W., na wezwanie organu, w piśmie z dnia 22 marca 2010 (k. [...] akt organu I instancji) poinformowali, że wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a.

Po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy [...] nie stwierdził, aby zachodziły podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 K.p.a., uzasadniające uchylenie decyzji Burmistrza Miasta [...]. Przede wszystkim nie stwierdzono aby dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe lub decyzja o rozgraniczeniu została wydana w wyniku przestępstwa. Nie doszło także do wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Podniesiono, że strona nie wskazała żadnej decyzji ani wyroku sądu, które zostały uchylone, a stanowiły podstawę wydanej decyzji. Nie stwierdzono, aby wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Twierdzenia strony w tym zakresie nie zostały poparte żadnymi dowodami. Z treści składanych przez A. W. pism wynika, że w istocie zarzuca on geodetom przeprowadzającym rozgraniczenie niewłaściwe dokonanie pomiarów oraz kwestionuje sposób prowadzenia postępowania i dobór dokumentów, na podstawie których rozgraniczenia dokonano. Zarzuca także Burmistrzowi Miasta [...] wydanie decyzji bez właściwego rozpoznania sprawy. Tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić podstawy uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż nie mieszczą się w dyspozycji art. 145 § 1 K.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania M. W. i A. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 10 października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Kolegium z dnia 10 października 2012 r. M. W. i A. W. zarzucili jej nieścisłości, pomyłki oraz brak należytego przedstawienia chronologii zdarzeń, opieszałe działania organów, naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz zasady poszanowania własności i współżycia społecznego.

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 839/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Kolegium z dnia 10 października 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja naruszała art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 146 § 1 K.p.a. Sąd wskazał, że Kolegium ograniczyło rozważania zawarte w decyzji w istocie do stwierdzenia, że nie występują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 2 i 5 K.p.a. i rozstrzygające znaczenie w sprawie ma treść art. 146 § 1 K.p.a., mimo, że organ pierwszej instancji nie wypowiadał się na temat skutku upływu czasu w kontekście możliwości wzruszenia decyzji o rozgraniczeniu. Sąd uznał, że decyzja Kolegium jest wadliwa ze względu na przyjęcie, że upływ okresu przedawnienia z art. 146 § 1 K.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego rozstrzygania w sprawie. Sąd wskazał, że wykładnia art. 146 § 1 K.p.a. w powiązaniu z treścią art. 151 § 2 K.p.a. prowadzi do wniosku, że pierwszy z tych przepisów ma zastosowanie, gdy wystąpiły w sprawie przyczyny wznowieniowe ale z powodu upływu czasu ostateczna decyzja mimo, że jest ona niezgodna z prawem, nie może być uchylona. Nadto Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja była wadliwa w zakresie ustaleń dokonanych w sprawie powództwa o wydanie nieruchomości oraz w zakresie nie sprecyzowania, jakie braki zawiera materiał dowodowy.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego M. W. i A. W. w piśmie z dnia 11 listopada 2013 r. (k. [...], teczka nr [...] akt administracyjnych) podnieśli, że w dniu wydania decyzji o rozgraniczeniu istniały dowody w sprawie, które nie zostały użyte przez organy administracji w postępowaniu rozgraniczeniowym. Dokumenty te to: 1) mapa z 1926 r. o nazwie Pierworys [...] z parcelacji majątku [...], powierzchnia 33 ha 8483 m2, z widocznymi zarysami działek, "stanowiąca dokument bardzo dokładny z danymi pomiarowymi", 2) nomenklatura gruntów z 1926 r. z dokładnymi wyliczeniami powierzchni działek oraz drogi należnej do gruntów wsi [...], 3) umowa (przyrzeczenia) sprzedaży zawarta przez L. i W. W. działek oznaczonych nr x i y; pozostała cześć działki nr x (obecnie nr A) o powierzchni 5735 m2 powinna należeć do D. S.. W piśmie wskazano również, że wadliwa jest powierzchnia działki nr A wynikająca z aktu własności ziemi, to jest 5800 m2 oraz wynikająca z pomiarów geodety to jest 6074 m2 . W ocenie małżonków W. sporna granica między działkami A i C oraz D nie jest przez nich naruszona lecz jest naruszona przez rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu. Podniesiono, że powierzchnia działki 339 m2 powinna zostać zwrócona przez D. S., a swojej granicy powinna szukać dokonując rozgraniczenia. Część ich działki została zajęta na drogę. Zdaniem małż. W., prawidłowe rozgraniczenie wymaga ponownych pomiarów według wymienionych przez nich dokumentów. Domagali się realizacji żądania złożonego Wójtowi Gminy S. z uwzględnieniem trzech dowodów złożonych do akt z pismem z dnia 22 marca 2010 r.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją z dnia 6 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 31 maja 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 29 maja 2003 r., nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja ostateczna z dnia 29 maja 2003 r. o rozgraniczeniu nieruchomości (działek nr C i nr A) wydana została z uwzględnieniem treści księgi wieczystej oraz aktu własności ziemi z dnia 11 maja 1973 r. [...], treści operatu nr [...], treści operatu pomiarowego nr [...], mapy w skali 1:500 wykonanej przez geodetę uprawnionego J. W., operatu nr [...] z podziału działki nr A, rejestru mapy ewidencji gruntów obrębu Marysin nr [...]. W uzasadnieniu decyzji o rozgraniczeniu stwierdzono, że rozgraniczenia dokonano zgodnie ze stanem prawnym przebiegu granicy ustalonym na dzień 4 listopada 1971 r. Wykluczono możliwość ustalenia przebiegu granicy sprzecznie z treścią dokumentów odzwierciedlających stan prawny nieruchomości istniejący na dzień 4 listopada 1971 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się w uzasadnieniu decyzji do każdej wymienionej w art. 145 § 1 K.p.a. podstawy wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. może zaistnieć w sytuacji gdy sfałszowanie dowodu stanowiącego podstawę ustaleń zostało potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Zdaniem Kolegium w postępowaniu zakończonym decyzją o rozgraniczeniu okoliczność taka nie wystąpiła.

Przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. może zaistnieć tylko w sytuacji gdy przestępstwo, w wyniku którego wydano decyzję, zostanie orzeczone przez sąd karny. W postępowaniu zakończonym decyzją o rozgraniczeniu okoliczność taka nie wystąpiła. Brak jest orzeczenia sądu karnego o popełnieniu przestępstwa. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na okoliczność wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Podnoszony przez małżonków W. zarzut dotyczy nieprawidłowych w ich opinii działań geodety L. J. (wykorzystanie "mapy budowlanej" zamiast np. mapy - pierworysu z 1926 r.).

Nie wystąpiła także przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., bowiem decyzja o rozgraniczeniu nie była wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 K.p.a.

W postępowaniu zakończonym decyzją o rozgraniczeniu nie było sytuacji, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).

Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., według którego wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Kolegium wskazało, że małżonkowie W. w postępowaniu wznowionym zarzucali, iż decyzja o rozgraniczeniu została wydana w oparciu o materiał dowodowy wadliwie sporządzony przez geodetę L. J., co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Twierdzili, że granica była ustalona od 1956 r. i do obecnej chwili jest niezmienna i nienaruszona, stanowi wizualnie linię prostą, a nie skrzywioną. Nadto twierdzili, że postawiony na gruncie płot i drzewa znajdują się w granicach działki C. Powołali materiały, które w ich ocenie stanowią nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydal decyzję.

Kolegium zauważyło, że Burmistrz Miasta [...] wydając decyzję o rozgraniczeniu uznał, że zebrany materiał dowodowy dał podstawę do ustalenia granic. W decyzji stwierdzono prawidłowość wykonania czynności ustalenia granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę L. J. na podstawie: badania ksiąg wieczystych oraz aktu własności ziemi z dnia 11 maja 1973 r. [...]; operatu nr [...]; operatu pomiarowego nr [...]; mapy w skali 1:500 wykonanej przez geodetę uprawnionego J. W.; operatu nr [...] z podziału działki nr E; rejestru mapy ewidencji gruntów obrębu [...] nr [...].

Kolegium podniosło, że Burmistrz Miasta [...] wydając decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości nie podzielił stanowiska małżonków W., wyrażonego podczas rozprawy administracyjnej. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że proponowany przez małżonków W. przebieg granicy nie jest możliwy do zastosowania, bowiem nie byłby zgodny ze stanem, który istniał w 1971 r. W decyzji rozgraniczeniowej stwierdzono, że ustalony przebieg granicy jest zgodny ze stanem prawnym na dzień 4 listopada 1971 r. oraz wykluczono możliwość ustalenia przebiegu granicy sprzecznie z treścią dokumentów odzwierciedlających stan prawny nieruchomości istniejący na dzień 4 listopada 1971 r.

Zdaniem Kolegium, powyższe oznacza, że Burmistrz Miasta [...] rozważał w postępowaniu o rozgraniczenie możliwość ustalenia stanu faktycznego na podstawie innych dokumentów, jednak wykluczył ją z uwagi na sprzeczność ich treści ze stanem prawnym nieruchomości istniejącym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie przyznał im mocy dowodowej w sprawie. Z treści decyzji o rozgraniczeniu wynika, że małżonkowie W. w postępowaniu rozgraniczeniowym wnosili o dokonanie odmiennych ustaleń na podstawie innych dokumentów, tak by przebieg granicy był inny, czego organ nie podzielił z uwagi na sprzeczność innych materiałów ze stanem prawnym z daty 4 listopada 1971 r.

Kolegium podniosło, że powołane przez małżonków W. we wznowionym postępowaniu materiały, jako nowe dowody na okoliczność odmiennego przebiegu granic pomiędzy działkami oraz odmiennej powierzchni działek, w stosunku do ustalonej w wyniku rozgraniczenia, nie wpłynęłyby na odmienne rozstrzygnięcie sprawy przez Burmistrza Miasta [...]. Te dowody to: mapa z 1926 r. o nazwie Pierworys [...] z parcelacji majątku S.; 2) nomenklatura gruntów z 1926 r. z dokładnymi wyliczeniami powierzchni działek oraz drogi należnej do gruntów wsi [...]; 3) umowa (przyrzeczenia) sprzedaży zawarta w 1956 r. przez L. i W. W. działek oznaczonych nr x i y. Kolegium wskazało, że treść tych dowodów jest niezgodna ze stanem prawnym na dzień 4 listopada 1971 r., ponieważ pochodzą sprzed tej daty i nie mają one charakteru dowodów, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, winny być istotne dla sprawy i powinny mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Nadto, w ocenie Kolegium nie zaistniały w sprawie przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 K.p.a. Wydanie decyzji nie było uzależnione od uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Nie zaistniało w sprawie zagadnienie wstępne, które zostałoby rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Decyzja nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostałoby następnie uchylone lub zmienione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie małżonkowie A. W. i M. W. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 31 maja 2011 r., zarzucając, że organ drugiej instancji nieprawidłowo odrzucił wskazywane przez nich "dowody źródłowe".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Wyjaśniając istotę instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowanego w rozdziale 12 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, podnieść należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, które zostały wymienione w przepisach tego rozdziału oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. Tylko w przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych między innymi w art. 145 § 1 K.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przepisu art. 151 § 1 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

Należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie, nawet w przypadku stwierdzenia, że są podstawy do wznowienia postępowania, których uwzględnienie miałoby w zwykłej sytuacji wpływ na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, to ze względu na datę orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (6 grudnia 2003 r.) i upływ ponad 10 lat od dnia doręczenia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości nie byłoby możliwe uchylenie decyzji o rozgraniczeniu, a jedynie można byłoby stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 1 K.p.a.)

Z treści wniosku o wznowienie postępowania z dnia 30 września 2003 r. wynika, że A. W. zarzucał ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności w oparciu o fałszywe dowody, z tego względu, że w jego ocenie geodeta L. J. błędnie określił punkty graniczne w pozycjach 2 i 3 oraz nie zwracał uwagi na wskazywane stare znaki na miedzy. W ocenie skarżącego odpowiadało to także sytuacji, w której wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji.

Ponadto zarzucał, że decyzja o rozgraniczeniu została wydana bez wiążącej decyzji jednostki nadzoru geodezyjnego, co w ocenie skarżącego odpowiada sytuacji, że decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

Zdaniem skarżącego decyzja o rozgraniczeniu wydana została w oparciu o inną decyzję, która została zmieniona lub uchylona. Skarżący nawiązywał w ten sposób do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 listopada 2002 r. o uchyleniu decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 8 października 2002 r. dotyczącej umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sadowi powszechnemu (k. [...]–[...], teczka [...] akt SKO).

Należy stwierdzić, żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie dawała podstawy do wznowienia postępowania, a po wznowieniu postępowania do uchylenia ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości ewentualnie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Odnosząc się do wskazanych przez skarżących podstaw wznowieniowych zauważyć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1). Przesłanka ta może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie następujące warunki. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz mają znaczenie prawne. Kolegium słusznie podniosło, że skarżąca nie wykazała, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, ani że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. W szczególności, twierdzenia w tym zakresie nie zostały potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu.

Nie można utożsamiać rzeczywistych lub rzekomych błędów popełnianych przez uprawnionego geodetę, polegających na pominięciu znaków na miedzy lub na określeniu punktów granicznych inaczej niż powinny być określone w ocenie skarżącego, z podstawami wznowienia określonymi w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.

Nie jest to również sytuacja, w której na jaw wychodzą nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.).

W sprawie nie zachodzi przewidziany w art. 145 § 2 K.p.a. wyjątek pozwalający na odstąpienie od wymagania stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu, bowiem przedstawiane przez skarżących okoliczności nie wskazują na sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa, a tym bardziej nie można mówić o oczywistości sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Brak jest również drugiej przesłanki dla zastosowania art. 145 § 2 K.p.a. (która kumulatywnie powinna być spełniona), bowiem nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

Inaczej niż wskazywał skarżący we wniosku o wznowienie postępowania wydanie decyzji o rozgraniczeniu nie jest uzależnione od uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.), w tym również stanowiska organu nadzoru geodezyjnego.

Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że nowe dowody wskazywane przez skarżących w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, wymieniane także w skardze do Sądu, nie dają podstawy do uchylenia decyzji o rozgraniczeniu, ewentualnie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Według art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta ma zastosowanie, gdy spełnione są łącznie następujące warunki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Po drugie, "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, ale dla tego organu są one nowymi i to tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane.

Po czwarte, ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody są dla sprawy istotne, a więc takie, że mogłyby wpłynąć na treść decyzji.

Z decyzji o rozgraniczeniu oraz z operatu rozgraniczeniowego nie wynika, aby w dniu wydawania decyzji ostatecznej znane były Burmistrzowi Miasta [...] dowody, na które skarżący powołał się w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, to jest mapa z 1926 r. o nazwie Pierworys [...] z parcelacji majątku S., nomenklatura gruntów z 1926 r., umowa przyrzeczenia sprzedaży zawarta w 1956 r. przez L. i W. W.

Jednakże prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławczym w [...] oceniło, że dowody te nie mogą być uznane za istotne w sprawie, bowiem nie mogą wpłynąć na zmianę ustaleń co do przebiegu granicy, która – jak wynika z decyzji o rozgraniczeniu – ustalona została według dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej stan posiadania nieruchomości w granicach z dnia 4 listopada 1971 r., a więc przyjętych w postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250). Bezsporne jest, że tytuły własności graniczących nieruchomości regulowane były w postępowaniu uwłaszczeniowym i potwierdzają je decyzje administracyjne (akty własności ziemi). Stan posiadania nieruchomości w dacie 4 listopada 1971 r. wyznacza granicę między tymi nieruchomościami, a więc nawet gdyby granica, którą można byłoby odczytać na podstawie pierworysu z 1926 r. (k. [...], teczka [...] akt SKO) była inna niż według dokumentacji przyjętej w czasie rozgraniczenia, jako obrazującej przebieg granicy w 1971 r., to wówczas nie dawałoby to podstawy do zmiany przebiegu granicy, ani uznania, że jest brak danych do ustalenia granicy lub są one niewystarczające albo sprzeczne. Rejestr z 1926 r. przypisany do wskazanego wyżej pierworysu (nazywany w sprawie "nomenklaturą gruntów") oraz umowa przyrzeczenia sprzedaży nieruchomości z 1956 r. (k. [...] i [...], teczka [...] akt SKO) są związane z pierworysem z 1926 r. nie dają podstawy do samodzielnych ustaleń dotyczących przebiegu granicy nieruchomości.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wzięło pod uwagę również pozostałe przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. i prawidłowo oceniło, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, a w okolicznościach rozpatrywanej sprawy – do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).