Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 226/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 226/03

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania ‘’A’’ Spółki akcyjnej w W., decyzją z dnia 17 stycznia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 25 września 2002 r., mocą której - na podstawie art. 23 § 1 i § 9, art. 30 § 1 pkt 5, art. 65 § 4 pkt 2 lit.b, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) - uznał on zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia 30 września 1999 r. za nieprawidłowe w części dot. pól: 12, 42, 46 i 47 (dla opłaty 111), a w związku z zerową stawką cła kwota długu celnego pozostała bez zmian.

Z powodu ujawnienia przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego [...], w toku powtórnej kontroli celnej, nieprawidłowości dotyczących przedmiotowego zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego [...] postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2002 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego. W wyniku tego postępowania wartość celna towaru powiększona została o koszty związane z transportem towaru takie, jak opłaty portowe, dodatki dewizowe wypłacane załodze statku m/t "[...]" oraz opłaty za badanie ilości i jakości towaru poniesione przy załadunku towaru zgodnie z postanowieniami kontraktu [...]. Wartości wymienionych pozycji dodane zostały do wartości celnej w wysokości proporcjonalnej do masy towaru objętego zgłoszeniem celnym i wyniosły łącznie 739,96 USD.

Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 85 § 1 oraz art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego przeszedł do przepisu art. 30 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego stanowiącego, iż w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem poniesione do granicy państwa lub portu polskiego i na tym tle normatywnym stwierdził, iż zarzuty odwołania nie mogą być uwzględnione.

W szczególności organ ten nie zgodził się z poglądem wyrażonym w odwołaniu, że spójnik "oraz" użyty w powołanym wyżej przepisie oznacza dysjunkcję rozłączną, co oznacza, iż ustawodawca posłużył się dwoma terminami - koszty i opłaty, a nadto opłaty mają charakter publicznoprawny. Zdaniem organu odwoławczego spójnik ten odpowiada funktorowi zdaniotwórczemu koniunkcji. Według natomiast Słownika języka polskiego (bliżej nie określonego) termin opłaty odnosi się również do opłat publicznoprawnych, jak innych kwot pieniężnych wpłacanych za pewne świadczenia, czynności, usługi itd. Zatem do wartości transakcyjnej doliczyć należało opłaty portowe.

Dla prawidłowego doliczenia do wartości transakcyjnej kosztów badania ilościowego i jakościowego towaru nie miało istotnego znaczenia, czy ich przeprowadzenie stanowiło warunek dokonania sprzedaży towaru. Przepis art. 23 § 9 K. cel., w którym ustawodawca posłużył się instytucją warunku, nie odnosi się do katalogu kosztów wliczanych do wartości celnej na podstawie art. 30 K. cel., gdyż przepis art. 23 § 9 precyzuje jedynie czym jest wartość transakcyjna (cena faktycznie zapłacona lub należna za towar).

Organ celny I instancji prawidłowo doliczył koszty te na podstawie art. 23 § 1 w związku z art. 30 § 1 pkt 5 K. cel.

W ocenie organu odwoławczego do kategorii kosztów transportu doliczyć należało poniesione koszty dodatków dewizowych w celu przywozu towaru z zagranicy. W sytuacji, gdy transport przywożonych do kraju towarów odbywał się przy wykorzystaniu środków własnych przedsiębiorstwa, a także zaangażowania jego personelu, wypłacone załodze statku dodatki dewizowe były kosztem, który musiał być poniesiony przez importera w celu przywozu towarów z zagranicy.

Zależnie od zawartej przez stronę kupującą i sprzedającą umowy określającej warunki dostawy towaru przedmiotowe koszty musiały być poniesione przez jedną ze stron w celu umożliwienia organizacji transportu. W przypadku poniesienia kosztów tych przez stronę sprzedającą ich wysokość zostanie wkalkulowana w wartość transakcyjną a co za tym idzie, w sposób automatyczny powiększona zostanie wartość celna towaru. Natomiast w przypadku, gdy umowa sprzedaży zawarta zostanie na warunkach pozostawiających organizację transportu w gestii strony kupującej, to miała ona możliwość wynegocjowania odpowiednio niższej ceny należnej za zakupiony towar. W takim jednak stanie wartość transakcyjna towaru musi zostać skorygowana z uwzględnieniem elementów wymienionych w art. 30 i art. 31 K. cel.

W skardze z dnia 11 lutego 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Spółka akcyjna w W. zarzuciła wydanym w sprawie decyzjom naruszenie przepisów: art. 23 § 1, art. 23 § 9, art. 30 § 1 pkt 5 K. cel. poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, art. 89 Kodeksu cywilnego w zakresie definicji instytucji warunku w zw. z art. 23 K. cel. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie oraz art. 120 Ordynacji -podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie i na tej podstawie wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca Spółka podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu, które szczegółowo omówiono w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę z dnia 3 kwietnia 2003 r. wnoszono o jej oddalenie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 30 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego jako podstawy prawnej oceny opłat portowych poniesionych przez stronę. W sytuacji organizowania transportu drogą morską opłaty takie należą do kosztów transportu. W celu określenia wartości celnej do ceny faktycznie zapłaconej dolicza się wszystkie koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów. Dodatkowe wyszczególnienie w części 2 tego unormowania opłat załadunkowych i manipulacyjnych nie stanowi podstawy do wnioskowania że koszty transportu nie obejmują opłat publicznoprawnych wymaganych dla przetransportowania towaru. Kosztem w znaczeniu ekonomicznym jest każdy wydatek poczyniony przez stronę na cel w ramach podjętego działania gospodarczego. Zasadne są wskazania organów celnych dotyczące zależnej od stron umowy formuły handlowej określającej obowiązki dostawy towaru. Celem przepisu jest określenie wartości celnej w sposób odzwierciedlający ekonomiczne nakłady na transport i ubezpieczenie. Ustawodawca dodatkowo przewidział doliczenie również opłat załadunkowych i manipulacyjnych, zapis ten nie stanowi jednak kategorycznego odróżnienia kosztów i opłat.

W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut naruszenia art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego. Wykładnia systemowa uzasadnia wniosek organów celnych, że wartością celną towaru jest wartość transakcyjną czyli całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy, obejmująca wszystkie płatności dokonane jako warunek sprzedaży towaru w celu przywozu na polski obszar celny. Strony zgodnie wskazują jako istotną dla interpretacji pojęcia warunku regulację art. 89 Kodeksu cywilnego. Analizując znaczenie słowa "warunek" nie można również pominąć definicji słownika języka polskiego, zgodnie z którą warunek to czynnik, od którego uzależnione jest istnienie lub dokonanie czegoś. Strona skarżąca przyznaje, że w umowie handlowej nr [...] strony uzgodniły stosunki, na jakich pokrywają ewentualne koszty związane z zawarciem lub wykonaniem samej umowy - koszty badania ilości i jakości towaru. Strona skarżąca potwierdza, iż niewykonanie umowy w tym zakresie mogło stanowić podstawę do wystąpienia z roszczeniami odszkodowawczymi. Takie zastrzeżenie umowne stanowi warunek sprzedaży w rozumieniu ekonomicznym istotnym dla określenia ceny należnej za towar. W świetle art. 23 § 9 Kodeksu celnego nie jest istotne, czy kwota umownie zastrzeżona jako obciążająca stronę skarżącą z tytułu kosztów badania ilości i jakości towaru została uiszczona dobrowolnie, czy też wyegzekwowana jako kwota należna na rzecz sprzedawcy. Sprzedaż była dokonana zastrzeżeniem warunków określonych w umowie o tyle, że w umowie wskazano stronę jako zobowiązaną do poniesienia tych kosztów i określono skutki w sytuacji niewykonania postanowień umowy w tej części. Skoro w powołanym przepisie istotna jest cena faktyczna lub należna (całkowita kwota płatności), to również należne sprzedawcy odszkodowanie z tytułu-niedopełnienia postanowienia umownego podlegałoby uwzględnieniu jako należnej płatności kształtującej wysokość ceny faktycznie zapłaconej. Przepis art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego stanowi samodzielną podstawę prawną ustalenia wysokości ceny faktycznie zapłaconej przez uwzględnienie w jej wyliczeniu należności z tytułu kosztów badania ilości i jakości towaru. Powołanie przez organy celne w prawnej podstawie rozstrzygnięcia tego problemu również art. 30 § 1 pkt 5 Kodeksu celnego stanowi uchybienie nie mające jednak z przyczyn wyżej wskazanych wpływu na treść orzeczenia. Nie zostało w sprawie wykazane, aby koszty badania ilości i jakości towaru były kosztami transportu.

W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący doliczenia jako elementu kosztów transportu również dodatków dewizowych wypłaconych załodze statku m/t "[...]", skoro nie jest kwestionowane, że towar został przywieziony do Polski z wykorzystaniem tego środka transportu. W sprawie nie jest sporne, że doliczono do ceny faktycznie zapłaconej wydatki nie stanowiące stałego elementu wynagrodzenia, lecz stanowiące należności na rzecz marynarzy związane z podrożą morską poza krajem. W sprawie organy ustaliły, że cały czas tej podróży był związany z transportem przedmiotowego towaru. W konsekwencji zasadne jest ustalenie, że należności zostały wypłacone w związku z transportem towaru i były należne jedynie w związku z transportem w części dokonywanej poza granicami kraju. Prawną podstawą wypłaty świadczeń były umowy o pracę, jednakże wypłata tych elementów wynagrodzenia była warunkowana udziałem w transporcie towaru poza granicami kraju. Jedynie wykazanie przez stronę, że jakaś część podróży morskiej nie stanowiła etapu transportu towaru mogłoby stanowić podstawę do limitowania doliczenia tych wydatków do ceny faktycznie zapłaconej. Bezzasadne jako wykraczające poza granice sprawy rozpoznawanej są zarzuty dotyczące ewentualnej analogii kosztów wyżywienia, zasiłków chorobowych, obsługi lądowej.

Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.