Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 671/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Sylwester Marciniak(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant staż. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia Nr w przedmiocie ryczałtu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w L. Nr z dnia II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skar- żącego M. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/S.Marciniak /-/B.Koś LF


UZASADNIENIE

B. i M. małżonkowie M. pismem z dnia 14.07.1999 r. poinformowali Urząd Skarbowy w L., że w dniu [...].07.1999 r. aktem notarialnym Rep. dokonali sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego znajdującego się w L. przy ul. za kwotę [...] zł.

Sprzedaż powyższego prawa majątkowego nastąpiła przed upływem pięciu lat liczą od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 05.09.1996 r.).

Nadto w złożonym piśmie podatnicy zawarli oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży tegoż ograniczonego prawa rzeczowego wydatkują na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Urząd Skarbowy w L. ustalił, że małżonkowie M. kwotę uzyskaną z przedmiotowej sprzedaży przeznaczyli na spłatę kredytu mieszkaniowego, remont lokalu mieszkalnego znajdującego się w L. przy ul. nabytego przez B. M. w drodze spadku oraz na pokrycie wydatku związanego z działem tego spadku, który nastąpił w wyniku ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w L. – protokół z dnia r. sygn. akt. W rezultacie weryfikacji dowodów dokumentujących powyższe wydatki organ podatkowy pierwszej instancji nie uznał kwot związanych z realizacją tejże ugody oraz kwot wydatkowanych na remont lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. (ponieważ podatnik nie jest właścicielem ani współwłaścicielem tego prawa) jako podlegających zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit."a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji Urząd Skarbowy w L. w dniu r. wydał decyzję Nr , w której określił na podstawie art. 21 § 3, art. 53 § 1, 4, art. 207 O.p., art. 1, art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. "b", art. 19, art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych M. M. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w 1999 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł, zaległość w podatku dochodowym z tego tytułu w kwocie [...] zł oraz odsetki na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł. Organ podatkowy pierwszej instancji przychód uzyskany z powyższej sprzedaży podzielił po 50 % na każdego z małżonków (po stronie podatnika M. M. przychód podlegający opodatkowaniu 10 % zryczałtowanym podatkiem dochodowym wyniósł [...] zł).

W uzasadnieniu stwierdzono, iż do rozliczenia uwzględniono kwotę [...] zł (na każdego małżonka przypada kwota [...] zł) dotycząca spłaty w dniu 7.07.1997 r. kredytu mieszkaniowego potwierdzoną zaświadczeniem wydanym przez Bank PKO BP SA I Oddział Centrum w L.

Z kolei splata dokonana przez żonę podatnika w wysokości [...] zł na rzecz E. N. tytułem wykonania ugody sadowej w sprawie działu spadków nie jest zdaniem organu podatkowego związana z wydatkowaniem należności uzyskanych ze sprzedaży na cele mieszkaniowe.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym zarzucił rozstrzygnięciu podjętemu przez organ podatkowy pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Podatnik wniósł o uchylenie decyzji, uznanie wszystkich poniesionych wydatków jako zwolnionych z opodatkowania i wymierzenie podatku od kwoty [...] zł. Nadto strona podniosła, że uzyskany ze sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przychód był objęty ustawową wspólnością majątkową opisana w art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zdaniem odwołującego Urząd Skarbowy w L. nie uwzględnił tego faktu i błędnie przyjął, że każdy z małżonków uzyskał po [...] zł.

Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia r. Nr na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymała w mocy decyzje organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż kwota [...] zł stanowiąca dopłatę dla współspadkobiercy należną z tytułu działu spadku i kwota [...]zł stanowiąca opłatę skarbowa od działu spadku nie mogą być uznane za wydatki poniesione w ustawowym celu, gdyż w istocie rzeczy stanowią dopłatę dla współspadkobiercy, któremu w dziale spadku nie przyznano masy spadkowej w wielkości odpowiadającej jego udziałowi.

Z kolei wydatki na remont lokalu mieszkalnego przy ul. nie mogą być zaliczone, gdyż własnościowe spółdzielcze prawo do tego lokalu przysługuje jedynie małżonce podatnika.

Wreszcie stwierdzono, iż możliwość wspólnego opodatkowania małżonków nie dotyczy dochodów, które są opodatkowane w formach zryczałtowanych.

W skardze na tą decyzję M. M. zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 23, art. 27 i art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Strona podnosi, że przychód uzyskany ze sprzedaży spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego "stanowi (...) wspólność ustawową opisana w art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego". Zdaniem skarżącego organy podatkowe winny potraktować przychód łącznie oraz łącznie zsumować i rozliczyć wydatki. M. M. dowodzi, iż mieszkanie nabyte przez jego małżonkę B. w drodze spadku służy zaspakajaniu potrzeb jego rodziny, a wydatek poniesiony w związku z zawarciem ugody sadowej wraz z opłatą skarbową od działu spadku, pochodził ze wspólnego przychodu uzyskanego w wyniku sprzedaży własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Powyższe przesądza – według skarżącego – o kwalifikacji tychże wydatków (obok wydatków remontowanych) jako podlegających zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (k. 3-4 i 25).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy negatywnie ustosunkował się do jej zarzutów i wniósł o jej oddalenie (k. 13-18).

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w P. , która zgłosiła swój udział w sprawie wniosła o uchylenie decyzji zarówno I jak i II instancji, podnosząc wątpliwości co do prawidłowości podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży mieszkania na obu podatników oraz uznania, iż wydatek na spłatę udziałów należy zaliczyć do wydatków na nabycie lokalu (k. 26).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z kolei w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (T.J. Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) źródłem przychodu jest między innymi sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Natomiast z brzmienia art. 28 ust. 2 powyższej ustawy wynika, ze od dochodu ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. "a"-"c" tej ustawy, ustala się podatek dochodowy w formie ryczałtu w wysokości 10 % uzyskanego przychodu.

Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia sprzedaży.

Obowiązek zapłaty podatku według wyżej określonych zasad nie dotyczy osób, które w terminie 14 dni od chwili dokonania sprzedaży złożą oświadczenie, że dochód uzyskany ze sprzedaży wydatkują na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" wyżej powołanej ustawy.

Z kolei przepis art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" tej ustawy stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane w wyniku sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. "a" – "c", w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub nabycie wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Niewątpliwie z brzmienia art. 28 ust. 2 ustawy podatkowej wynika, że aby skorzystać z przywileju polegającego na zwolnieniu ze zryczałtowanego podatku dochodowego należnego z tytułu sprzedaży m.in. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego konieczne jest wydatkowanie kwoty uzyskanej z tej sprzedaży na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" tejże ustawy przy jednoczesnym zachowaniu dwuletniego terminu, w którym wydatkowanie to ma nastąpić.

W niniejszej sprawie skarżący wnosi o uznanie za wydatek poniesiony na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego kwoty uiszczonej w związku z działem spadku, który nastąpił w wyniku zawarcia ugody sądowej oraz kwoty [...] zł. z tytułu zapłaconej opłaty skarbowej od działu spadku.

Jest bezsporne, iż Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia r. sygn. akt uznał ugodę za zgodną z prawem w sprawie o dział spadku po M. G. i podział majątku wspólnego małżeńskiego M. i A. G, w skład którego wchodziło wyłącznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w budynku położonym w L. przy ul.. Dział spadku nastąpił w ten sposób, że powyższe mieszkanie przejęła na własność żona skarżącego B. M, która zobowiązała się jednocześnie zapłacić na rzecz E. N. tytułem spłaty z racji dokonanego działu spadku kwotę [...] zł.

Ma rację organ odwoławczy, iż przewidziana w art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego instytucja działu spadku jest sposobem wyjścia ze wspólności majątkowej, w której pozostają spadkobiercy.

Nie mają jednak racji organy podatkowe, iż do chwili działu spadku każdy spadkobierca jest właścicielem każdej rzeczy, w tym także nieruchomości wchodzącej w skład spadku. Jest bowiem jedynie współwłaścicielem rzeczy, a wielkość jego udziału wynika z postanowienie sądowego o stwierdzenie nabycia spadku.

Zatem wydatkowana przez żonę skarżącego kwota 11.350 zł stanowi w istocie spłatę dla spadkobiercy, który w wyniku ugody spadkowej rezygnuje z udziału w własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego. Tym samym należy uznać, iż żona skarżącego nabywa udział innego spadkobiercy w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego.

Reasumując Sąd przyjął, iż słowo "nabycie" użyte w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" obejmuje także nabycie w drodze spadku w części wydatkowanej na spłatę pieniężną innych spadkobierców.

Należy zauważyć, iż organy podatkowe nie są w tym zakresie konsekwentne, gdyż jak wynika z druku oświadczenia (k. 2 akt administracyjnych) same przyjmują, iż nieruchomość (prawo majątkowe) może być nabyte w drodze kupna, darowizny i spadku.

Z kolei skoro żona skarżącego nie złożyła oświadczenia, że sporne kwoty wydatkowała z majątku odrębnego, to należy przyjąć, iż w połowie tych kwot skarżący jest uprawniony do odliczenia.

Zatem należy przyjąć, że kwota [...] zł będąca spłatą pieniężną z tytułu udziału innego spadkobiercy w lokalu mieszkalnym i kwota [...] zł stanowiąca opłatę skarbową od działu spadku mogą być uznane za wydatki poniesione na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeżeli zaś chodzi o wydatki poniesione przez stronę na remont lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. to także należy uznać, iż spełniają one warunki określone w tym przepisie.

Ma rację co prawda organ odwoławczy, iż przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie stanowią odrębny majątek każdego z małżonków (art. 33 ust. 1 pkt. 2 k.r.i o.). Jednakże należy zauważyć, iż żona skarżącego w drodze spadku nabyła jedynie udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Natomiast udział innego spadkobiercy w tymże prawie spłaciła w trakcie małżeństwa i środkami pieniężnymi pochodzącymi z majątku wspólnego.

Co więcej przepis art. 215 § 2 Prawa spółdzielczego (obowiązujący w tymże okresie) stanowił, iż spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb rodziny należy wspólnie do obojga małżonków bez względu na istniejące między nimi stosunku majątkowe.

Tym samy wydatki na remont lokalu mieszkalnego poniesione przez skarżącego również spełniają warunek określony w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Trzeba w tym miejscu także zauważyć, iż tzw. ulga remontowa czy budowlana przysługuje obojgu małżonkom.

Mając powyższe na uwadze Sąd wobec twierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uwzględnił skargę.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 powyższej ustawy.

/-/K.Pawlicki /-/S.Marciniak /-/B.Koś

LF