Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 285/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: zobowiązano do wydania aktu lub podjęcia czynności
umorzono postępowanie sądowe w pozostałym zakresie
stwierdzono że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 w zw. z art. 161 par. 1 pkt 3 i art. 149
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w zakresie pytania zawartego w punkcie VI i VIII wniosku M. W. K. z dnia 19 lipca 2013 r.; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w K. na rzecz skarżącego M. W. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 3 września 2013 r. do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie wpłynęła skarga M. W. K. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego. Skarżący zarzucił, że organ ten pozostaje w bezczynności co do udzielenia mu informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w piśmie z dnia 19 lipca 2013 r. zwrócił się z żądaniem przesłania na jego adres informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz.1198, z późn. zm.). Skarżący zarzucił bezczynność organu i zażądał nakazania mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku poprzez przesłanie mu pełnych informacji, o jakie wnosił. Skarżący podkreślił, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej oraz wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym dojazdu do Sądu. W uzasadnieniu swojej skargi podkreślił 14 dniowy termin do udzielenia żądanej informacji, chyba że organ nie ma technicznej możliwości udzielenia informacji w powyższym terminie, wówczas powinien poinformować wnioskodawcę o innym ewentualnym sposobie udostępnienia informacji. Skarżący podkreślił też, że organ może odmówić udostępnienia informacji tylko w wypadkach wyraźnie określonych w ustawie w formie decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi, ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma z dnia 5 grudnia 2013 r. na okoliczność poinformowania skarżącego, że informacja, której żądał wnioskiem z dnia 19 lipca 2013 r., nie ma charakteru informacji publicznej i nie może być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skarżący ma możliwość dostępu do akt jako strona postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, ale ich brak w sytuacji gdy organ był zobowiązany do podjęcia określonej czynności lub wydania aktu w odpowiednim terminie.

Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku.

W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o odstępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej "udip".

Treść udip, a zwłaszcza art. 13, jednoznacznie wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było takie uregulowanie trybu udzielania informacji publicznej przez organy administracji, by było to postępowanie jak najbardziej odformalizowane oraz toczące się bez zbędnej zwłoki. Dlatego też zasadą jest udzielanie informacji publicznej w terminie 14 dni od złożenia wniosku lub w uzasadnionych przypadkach w terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy.

W kontrolowanym postępowaniu zakwestionowane zostało, że wnioskowane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 6 udip, a zatem w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć tę kwestię. .

W tym celu należy przypomnieć przedmiot wniosku skarżącego. W piśmie z dnia 19 lipca 2013 r. zwrócił się on m.in. z żądaniem przesłania na jego adres informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz.1198, z późn. zm.), domagając się udostępnienia:

1. informacji składającej się z podania kto, kiedy i ewentualnie na czyje zlecenie lub za czyją zgodą w dniach od 10 lipca 2013 r. do 16 lipca 2013 r. miał dostęp do akt sprawy o sygn. [...];

2. informacji składającej się z podania kto, kiedy i ewentualnie na czyje zlecenie lub za czyją zgodą dokonywał odręcznych zapisów na kartach tych akt, w tym w szczególności na karcie 119;

3. informacji składającej się z podania , czy o "podobnych nieprawidłowościach np. zakresie ograniczenia prawa do sporządzania odpisów z akt poprzez wykonanie zdjęć w czytelni tut. Sądu, władze Sądu Okręgowego były informowane oraz jeśli tak to jakie zajęły stanowisko " – skarżący wniósł o przesłanie kopii tych stanowisk;

4. informacji składającej się z kopii notatki służbowej, o jakiej mowa w piśmie wiceprezesa SO z dnia 12 czerwca 2013 r. (sygn. Prez. Adm. [...]) – skarżący podał, że nie ma jej w aktach sprawy.

Zdaniem Sądu wszystkie żądane informacje mają charakter informacji publicznych jako dotyczące spraw publicznych (kto miał dostęp do akt, kto dokonywał w nich adnotacji) oraz treści dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej (stanowisko prezesa SO, notatka służbowa), których jednak skarżący nie miał możliwości uzyskać poprzez dostęp do akt sprawy jako strona postępowania. W aktach sprawy znajdowały się jedynie (spośród ww. żądanych informacji) adnotacje urzędowe skoro skarżący zapytał, kto itd. ich dokonał. Brak akt sprawy i wyjaśnień organu w tym zakresie nie pozwala na ocenę, czy zostały one dokonane z podaniem daty (o którą skarżący pytał), czy też danych osób je sporządzających. Pozostałe informacje, szczególnie z pkt 3 (stanowisko/-a prezesa sądu) nie znajdowały się w aktach sprawy, podobnie jak żądany dokument urzędowy w postaci notatki służbowej (organ nie zaprzeczył przynajmniej twierdzeniu skarżącego, że nie ma jej w aktach).

Informacje, o udzielenie których zwrócił się skarżący nie wiążą się zatem "ściśle" z postępowaniami sądowymi, w których skarżący jest stroną, jak podniesiono w odpowiedzi na skargę. Ponadto skarżący nie wnosił o dostęp do samych akt, gdyż możliwość taką ma na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego oraz kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Nie budzi zatem wątpliwości, że Prezes SO w Krakowie, do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem z dnia 19 lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej miał obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie. Podkreślić w tym miejscu należy, że żądanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawarte w ww. piśmie wyrażone zostało w sposób konkretny i jednoznaczny.

Organ otrzymał wniosek o udzielenie informacji publicznej skarżącego w dniu 22 lipca 2013 roku i nie udzielił żądanej informacji w terminie 14 dni, w terminie tym nie podjął też żadnej innej czynności przewidzianej w u.d.i.p.

W piśmie z dnia 30 lipca 2013 r. (informującym o biegu spraw i skargi z 19 lipca 2013 r.) organ w ogóle nie odniósł się do ww. wniosku.

Pismem z dnia 17 października 2013 roku, sygn. [...], [...], organ natomiast podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 30 lipca 2013 r., dodając, iż poprzednie pismo nie zawierało wszystkich informacji, bowiem w tym czasie akta sprawy II W 948/12/N nie mogły być zbadane z powodu skierowania do wykonania wyroku i po otrzymaniu skargi M. K., akta przekazano Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji Krakowskiej. Organ zwrócił również uwagę na fakt, iż w dniu 11 lipca 2013 r. akta przekazano do czytelni Sądu aby umożliwić skarżącemu zapoznanie się z nimi, z uwagi na brak wniosku skarżącego o umożliwienie fotografowania akt, którego pan K. nie chciał sporządzić na polecenie pracownika Sądu. Ponadto w ww. piśmie organ odniósł się do wniosku z dnia 19 lipca 2013 r. informując, iż dostęp do akt mają wszyscy pracownicy Sądu, w tym sędziowie, a na kartach od 118 do 120 akt o sygn. [...] nie ma żadnych odręcznych zapisów, a jedynie urzędowe adnotacje dokonane przez pracowników Sądu, bądź Komisariatu Policji. Ponadto Prezes Sądu Okręgowego poinformował, iż zwłoka w przekazaniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego wynikła z przekazania akt do badania przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego.

W kolejnym piśmie z dnia 5 grudnia 2013 r. organ wyjaśnił, że żądane we wniosku z dnia 19 lipca 2013 r. informacje, nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym Prezes Sądu Okręgowego nie ma obowiązku udostępnić wnioskowanych informacji w trybie tej ustawy. Organ stwierdził, że żądane informacje są ściśle związane z postępowaniami sądowymi, w których M. K. jest stroną i w ramach których ma dostęp do akt na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego oraz kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Wnioskowane informacje są zdaniem organu informacjami w sprawach indywidualnych, o sposobie i przebiegu postępowania i nie można ich uznać za informację publiczną.

Przechodząc do oceny tego, czy Prezes SO w Krakowie pozostawał w bezczynności co do poszczególnych informacji wymienionych powyżej w punktach 1 - 4, Sąd doszedł do następujących wniosków:

1. odnośnie informacji opisanych wyżej w punktach 1- 2, należy wskazać, że żądane informacje zostały udzielone skarżącemu w piśmie z dnia 17 października 2013 r. Zatem w dniu rozpoznania skargi organ nie był już w bezczynności w powyższym zakresie. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt I OPS 6/08, że "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności". Postępowanie sądowe ulega zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 ppsa, gdyż, uwzględniając skargę na bezczynność nie mógłby zobowiązać organu do wydania w określonym terminie aktu, który został wydany już po wniesieniu skargi, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 149 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.

2. odnośnie informacji opisanych wyżej w punktach 3 - 4, Sąd uznał, że organ nadal pozostaje w bezczynności, ponieważ skarżący wyraźnie domagał się kopii stanowiska Prezesa SO w Krakowie (o ile było zajmowane) oraz kopii wskazanej notatki służbowej. Powyższe oznacza, że organ powinien zakończyć wszczęte ww. wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie stwierdzenia, że żądana informacja nie znajduje się w posiadaniu organu – udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma. Ponieważ organ do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 19 lipca 2013 r. w żadnej z prawem przewidzianych form należy stwierdzić, że pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej we wskazanym zakresie.

Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt I i III sentencji na podstawie art. 149 § 1 ppsa, przy czym Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa należy uznać, w ocenie Sądu, przede wszystkim brak jakiejkolwiek aktywności organu, podczas gdy w nin. sprawie, jak wynika z akt wizytacyjnych prowadzona jest bardzo liczna korespondencja związana z wieloma wnioskami zawartymi w pismach skarżącego. O ile dla stwierdzenia bezczynności jej przyczyny nie mają żadnego znaczenia, to dla oceny, czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa już tak.

Mając to na uwadze orzeczono jak w punkcie I i III sentencji wyroku na podstawie art. 149 ppsa.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie Sąd częściowo uwzględnił skargę na bezczynność organu, na podstawie art. 200 ppsa zasadnym było zasądzenie od Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, czyli kwoty 100 złotych uiszczonej przez skarżącego tytułem wpisu od skargi.