Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 638/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 66 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 7 i art 77 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Magda Froncisz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi E. P. i R. M. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 28 lutego 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia 7 grudnia 2016r. nr [...] znak: [...] nakazał współwłaścicielom budynku przy ul [...] w K.:

A. B., J. D., U. D., J. F., A. F., R. M., E. P.,

wykonanie następujących robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w zakresie eliminującym stan zagrożenia bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w K. poprzez:

I. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku tj.:

1. Odkucie odspojonych i odparzonych fragmentów tynków elewacyjnych oraz spodniej płaszczyzny gzymsu wieńczącego

2. Ustabilizowanie obluzowanych balustrad schodów i podestów w klatce schodowej

3. Usunięcie odpadających fragmentów tynku płyt balkonowych

4. Zabezpieczenie odkrytej studni odwodnienia terenu o wym. 60x60 cm usytuowanej od strony południowej poza obrysem budynku (strona od ogrodu) - poprzez zamontowanie pokrywy żeliwnej otwieralnej

oraz

II. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie przewodów kominowych tj.:

1. usunięcie w pomieszczeniu łazienki i WC w mieszkaniu nr [...] z przewodu wentylacyjnego urządzenia mechanicznego wspomagającego wentylację, w sposób zapewniający prawidłową wentylację grawitacyjną

2. odłączenie okapu w lokalu nr [...] z przewodu wentylacyjnego nr [...] w sposób zapewniający prawidłową wentylację grawitacyjną.

Termin wykonania obowiązku określono do 31 marca 2017 r.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez R. M., E. P. oraz J. D. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 lutego 2017 r., znak: [...] uchylił opisaną wyżej decyzję w całości i orzekł:

na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 tekst jednolity z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r. poz.23 ze zm.)

o nakazaniu współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr.5 [...] przy ul. [...] w K. - A. B., J. D., U. D., J. F., A. F., R. M., E. P. - usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] obr. [...] ul. [...] w K. w zakresie eliminującym stan zagrożenia bezpiecznego użytkowania tego obiektu, poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:

• odkucie odspojonych i odparzonych fragmentów tynku występujących na elewacjach budynku, spodniej płaszczyźnie gzymsu wieńczącego budynek oraz płytach balkonowych obiektu

• ustabilizowanie obluzowanych balustrad schodów i podestów na klatce schodowej budynku

• zabezpieczenie odkrytej studni odwodnienia terenu o wym. 60x60cm usytuowanej od strony południowej poza obrysem budynku (strona od ogrodu), poprzez zamontowanie na studni żeliwnej otwieralnej pokrywy

Określono termin wykonania obowiązku do dnia 31 maja 2017r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że prowadzone postępowanie administracyjne dotyczy nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w K..

Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] obejmującej w/w nieruchomość (k. 35-38 akt WINB), przedmiotowy budynek mieszkalny stanowi współwłasność właścicieli czterech wyodrębnionych lokali w w/w obiekcie:

< A. i J. F. (właściciele lokalu nr [...] - vide: księga wieczysta nr [...] [...]),

< A. B. (właściciel lokalu nr [...] - vide: księga -wieczysta nr [...] [...]),

< U. i J. D. (właściciele lokalu nr [...] - vide: księga wieczysta nr [...]) oraz

< E. P. i R. M. (właściciele lokalu nr [...] - vide: księga wieczysta nr [...]).

Organ I instancji prawidłowo przyznał wymienionym osobom status strony prowadzonego przez siebie postępowania. W postępowaniu odwoławczym tak ustalony krąg stron, uznany przez MWINB za prawidłowy pozostaje tożsamy.

PINB w K. Powiat Grodzki opierając się na ustaleniach przeprowadzonej w dniu 8 listopada 2016 r. kontroli w terenie budynku przy ul. [...] w K., a także zapisach pozyskanych do akt niniejszej sprawy dokumentów utrzymania w/w obiektu (protokołów rocznej i pięcioletniej okresowej kontroli stanu technicznego obiektu, a także protokołów z okresowej kontroli instalacji elektrycznej, gazowej oraz przewodów kominowych w obiekcie) stwierdził, że w/w budynek mieszkalny znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym mogącym stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia jego użytkowników i wymaga podjęcia kompleksowych działań przez jego właścicieli, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wykonanie kompleksowego remontu budynku szczególnie w zakresie balkonów i elewacji obiektu, tynków na klatce schodowej, powierzchniowego odwodnienia liniowego budynku - vide: strona 12 skarżonej decyzji k.698 akt PINB). Jednocześnie PINB uznał, że pełny zakres koniecznych do wykonania w niniejszym przypadku robót budowlanych, z uwagi na ich inwestycyjny charakter oraz konieczność wcześniejszego uzyskania stosownych zezwoleń z właściwego organu administracji architektoniczne - budowlanej nie może być przedmiotem nakazu organu nadzoru budowlanego wynikającego z art. 66 Prawa budowlanego i w związku z tym w dniu 7 grudnia 2016 r. wydał skarżoną decyzję nr [...] znak: [...] [...], nakazując współwłaścicielom w/w budynku wykonanie w określonym terminie wyłącznie robót budowlanych eliminujących stan zagrożenia dalszego bezpiecznego użytkowania przedmiotowego obiektu ("decyzja wydana w tut. postępowaniu ma na celu wyłącznie zniwelowanie występującego dla ludzi stanu zagrożenia bezpieczeństwa w budynku p/ul [...] natomiast doprowadzenie w całości przedmiotowego budynku do właściwego stanu technicznego leży w gestii współwłaścicieli budynku i wykracza poza zakres art.66 ustawy Prawo budowlane - vide: strona 12 skarżonej decyzji k. 698 akt PINB)

Jako podstawę prawną skarżonej decyzji organ I instancji wskazał art.66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, co oznacza, że ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IVSA 1420/96 niepubl).

Wymieniony przepis zawiera cztery samodzielne normy prawne, dotyczące czterech różnych stanów faktycznych:

- norma pierwsza: obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska

- norma druga: obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku

- norma trzecia: obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym

- norma czwarta: obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

MWINB stanął na stanowisku, iż o ile w ocenie właściwego organu nadzoru budowlanego, mającej swoje oparcie w zebranych dokumentach i wiedzy fachowej pracowników państwowego nadzoru budowlanego, obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, to organ nadzoru władny jest do wydania natychmiastowego rozstrzygnięcia wynikającego z pierwszej z przywołanych powyżej norm prawnych. Wydanie takiej decyzji (w oparciu o art.66 ust. 1 pkt 1 Pb) ma najczęściej na celu doprowadzić do usunięcia stanu zagrożenia jakie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska powoduje obiekt budowlany. Podjęcie przez organ nadzoru takiego działania nie zamyka organowi drogi do ewentualnego dalszego prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego tego obiektu, wynikającego z następnych przywołanych powyżej norm prawnych np. postępowania, którego celem będzie doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Procedury związane z doprowadzeniem obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego są często długotrwałe, a organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników dowolnego obiektu budowlanego, zobligowany jest do podjęcia natychmiastowych działań, które w pierwszej kolejności przedmiotowe zagrożenie zlikwidują.

Dalej wskazano, że przepisy Prawa budowlanego (w tym art.66) nie dają organom nadzoru budowlanego podstawy do wydania decyzji nakładającej na osobę fizyczną lub prawną obowiązku ubiegania się o pozwolenie na budowę w sytuacji, gdy osoba ta nie wyraża woli podejmowania takiej działalności inwestycyjnej. Zastępowanie w tej kwestii woli inwestora i zmuszanie go do podejmowania działalności inwestycyjnej wykracza poza zadania i uprawnienia tych organów. Z punktu widzenia przepisów prawa, nakazanie przez organ nadzoru budowlanego takich robót w oparciu o przepis art. 66 Prawa budowlanego prowadziłoby do omijania przepisów regulujących kwestię uzyskania pozwolenia na budowę i wkraczało w zakres kompetencji organów administracji architektoniczno - budowlanej, co uznać należy za działanie nieprawidłowe. Zdaniem MWINB w takim przypadku organy nadzoru budowlanego, pozostawiając decyzję o podjęciu takich robót wyłącznie właścicielowi obiektu, zobligowane są do podjęcia działań mających na celu doraźne zabezpieczenie tego obiektu (likwidację istniejącego zagrożenia dla jego użytkowników). Powyższa teza znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W związku z powyższym, po dokładnej analizie akt niniejszej sprawy, MWINB w K. uznał, że organ I instancji prawidłowo ocenił występującą w niniejszym przypadku sytuację i miał uzasadnione podstawy do władczej ingerencji w postaci wydania skarżonej decyzji. Niepodważalny jest, bowiem fakt, że budynek mieszkalny zlokalizowany przy ul. [...] w K. znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. W protokole kontroli obiektu jaką PINB w K. Powiat Grodzki przeprowadził w dniu 8 listopada 2016r. czytamy m.in. cyt. "w ramach możliwej oceny wizualnej na elewacjach budynku widoczne miejscowe ubytki tynku (w szczególności na elew. zachodniej) oraz odparzenia, widoczne również miejscowe ubytki tynku w gzymsie wieńczącym (...)" (k. 593 akt PINB). Prawdziwość tego stwierdzenia jednoznacznie potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana przez organ I instancji podczas kontroli (k.589-PINB), a także znajdujące się w aktach sprawy aktualne (wykonane w roku 2016) protokoły kontroli rocznej i pięcioletniej przedmiotowego budynku. W protokole Nr [...] z budowlanej rocznej kontroli dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego w/w budynku, sporządzonym 19 kwietnia 2016 r. rzeczoznawcę budowlanego J. H., w punktach od 1.1 do 1.3 dotyczących "tynki elewacji", "gzymsy", "balkony loggie" wskazano: "odpadający tynk, odparzenia zabrudzenia" (k. 496 akt PINB). Autor tego dokumentu zwrócił także uwagę na niestabilnie zamocowane balustrady na klatce schodowej budynku cyt. "balustrady - chwiejne na klatce schodowej" (vide: pkt. 1.4 protokołu). W zaleceniach przedmiotowego protokołu, jako konieczne do wykonania zapisano m.in. cyt. "remont elewacji z ociepleniem ścian i balkonów", "remont tynków w klatce schodowej z malowaniem i poprawą mocowania balustrady przy schodach", "remont powierzchniowego odwodnienia liniowego przy wjeździe na działkę", "wykonanie balustrady i daszku nad schodami wejściowymi" (k. 495 akt PINB). J. H. podobne spostrzeżenia zawarł w sporządzonym przez siebie w dniu 7 listopada 2016r. protokole Nr [...] z budowlanej pięcioletniej kontroli dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K.. W przedmiotowym dokumencie stwierdzono m.in. "odpadający tynk od spodu gzymsów" (vide: pkt 1.5 protokołu k.586 akt PINB), "balkony, loggie - odpadający tynk, wykwity i odkryte zbrojenie" (vide: pk. 1.9 protokołu k.586 akt PINB), "tynki elewacji - odpadający tynk, liczne odparzenia i zabrudzenia" (vide: pkt. 1.12 protokołu k.586 akt PINB), "tynki, malowanie - zabrudzenia, łuszczenie farby, nierówny tynk" (vide: pkt 4.3 protokołu k.585 akt PINB), "bramy wejściowe do budynku, wjazdy, kraty - początki korozji elementów metalowych bramy i ogrodzenia" (vide: pkt 4.6protokołu k.585 akt PINB), "balustrada schodowa - słabe mocowanie balustrady na klatce schodowej" (vide: pkt 4.8 protokołu k.585 akt PINB), "estetyka budynku na niskim poziomie wskutek złego stanu tynków zewnętrznych, zniszczenia tynków mają tendencję postępującą z upływem czasu. Estetyka otoczenia: uszkodzony murek oporowy od strony ogrodu /południe/ ubytki betonu, odkryta studzienka kanalizacyjna (...) " (vide: pkt VI protokołu k. 583 akt PINB). Natomiast w protokole Nr [...] z dnia 30 listopada 2016r. z kontroli okresowej pięcioletniej stanu technicznego i przydatności do użytkowania w/w budynku, sporządzonym przez mgr inż. Z. J. odnośnie elewacji i balkonów budynku wskazano: "4. Tynki zewnętrzne. Część ścian zewn. powyżej połaci dachowych, kominy i lukarna oraz ściany wokół tarasu na I piętrze przy lokalu nr [...] zostały ocieplone styropianem i pokryte tynkiem strukturalnym, cienkowarstwowym na siatce. Pozostała pow. ścian zewnętrznych: od strony frontowej: wapienne, stan techniczny zły, widoczne zacieki, odparzenia i zniszczenia łącznie z korozja biologiczną, od strony podwórka: wapienne stan techniczny zły, na elewacji zachodniej duże ubytki, na elewacji południowej pod stromą częścią dachu widoczne ślady zacieków na gzymsie i ścianach po gzymsem (...) remontu wymagają także zniszczone płyty wszystkich balkonów, a w szczególności odtworzenia kapinosów dla sprawnego odprowadzania wody deszczowej i uniknięcia zamakania spodu płyty i erozji tynku i betonu konstrukcyjnego (...) Wymagany remont elewacji w powiązaniu z termoizolacją ścian rozpoczętą przy remoncie dachu (...) Nad ocieplonymi fragmentami ścian gzymsy zostały ocieplone styropianem z tynkiem cienkowarstwowym na siatce niestety bez odtworzenia istniejących kapinosów i charakterystycznego profilowania. Pozostałe gzymsy z widocznymi ubytkami i pęknięciami (...)" (vide: strona 2-3 protokołu k. 690-691 akt PINB).

Następnie stwierdzono, że odparzony i odspojony miejscowo tynk na elewacjach budynku, spodniej stronie gzymsu wieńczącego budynek oraz jego płytach balkonowych, mogący w każdej chwili spaść ze znacznej wysokości na użytkowników obiektu niewątpliwie stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Podobne niebezpieczeństwo stwarza niestabilnie zamocowana w podłożu barierka na klatce schodowej budynku (możliwość upadku ze znacznej wysokości) oraz niezabezpieczona właściwie studzienka kanalizacyjna zlokalizowana w ogrodzie od strony południowej budynku (brak pokrywy studzienki grozi wpadnięciem do niej mieszkańców budynku lub innych osób znajdujących się na posesji). Wobec powyższego, a także mając na uwadze także, iż przepis art.66 Prawa budowlanego nie daje organom nadzoru budowlanego uprawnień do nakazywania wykonania robót budowlanych o charakterze inwestycyjnym, wymagających uzyskania stosownych zezwoleń organu administracji architektoniczno - budowlanej, organ I instancji słusznie uznał, iż w niniejszym przypadku, z uwagi na zaistnienie przesłanek o których mowa w w/w art.66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (stan techniczny obiektu w w/w zakresie może zagrażać życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia) koniecznym jest wydanie decyzji, mającej na celu wyłącznie zapewnienie dalszego bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w K. (bez nakazywania kompleksowego remontu w określonym zakresie w/w obiektu). PINB miał zatem uzasadnione podstawy do wydania w dniu 7 grudnia 2016r. skarżonego rozstrzygnięcia, w którym nakazał wykonanie robót budowlanych likwidujących istniejące zagrożenie w powyższym zakresie (nakaz zawarty w pkt 1 sentencji skarżonej decyzji).

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby dla dalszego bezpiecznego użytkowania budynku przy ul. [...] w K. konieczne było wykonanie robót nakazanych przez PINB w pkt II sentencji skarżonej decyzji (dotyczących przewodów kominowych w obiekcie). Jak słusznie bowiem wskazują skarżący w odwołaniach, w przedstawionych przez współwłaścicieli aktualnych (wykonanych w roku 2016) protokołach i opiniach sporządzonych przez posiadających stosowne uprawnienia mistrzów kominiarskich brak jest zapisów nakazujących likwidację podłączenia do przewodu kominowego okapu w lokalu nr [...], czy też urządzeń wspomagających wentylację łazienki i wc w lokalu mieszkalnym nr [...] (vide: Opinie Nr [...] z dnia 4 listopada 2016r. oraz Nr [...] z dnia 5 grudnia 2016r. z wyniku przeprowadzonych oględzin urządzeń grzewczo - kominowych w lokalach nr [...] w budynku przy ul. [...] w K., sporządzone przez mistrza kominiarskiego A. N. k. 549-550 oraz k.658-659 akt PINB; Protokół Nr [...] z dnia 9 listopada 2016r. z okresowej kontroli przewodów kominowych obsługujących lokal mieszkalny nr [...] w/w budynku, sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. N. k.684 akt PINB).

Mając na uwadze powyższe, MWINB w K. korzystając z przysługującego mu prawa wynikającego z art.138 § 1 pkt 2 Kpa, zreformował skarżoną decyzję organu I instancji w powyższym zakresie (pomijając w niniejszym rozstrzygnięciu przedmiotowe nakazy), wskazując także nowy termin wykonania nałożonych obowiązków.

Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniach R. M. oraz E. P. i dotyczące braku podstaw do nakazywania wszystkim współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. (zamiast określonym właścicielom lokali mieszkalnych w w/w obiekcie) wykonania nałożonych skarżoną decyzją obowiązków w zakresie ustabilizowania obluzowanych balustrad schodów i podestów w klatce schodowej, czy też usunięcia odparzonych i odpadających tynków płyt balkonowych, MWINB w K. wskazał, iż uznaje przedmiotowe zarzuty za bezzasadne. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie przewidzianym w rozdziale 6 ustawy o prawie budowlanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Art. 61 tej ustawy, umiejscowiony w przepisach przedmiotowego rozdziału wskazuje, że obowiązek utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym obiektu budowlanego, a także jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W związku z powyższym wyłącznie właściciel (wszyscy współwłaściciele) lub zarządca obiektu budowlanego (a nie lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład obiektu) może zostać adresatem decyzji nakazowej wydanej w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (również zawarty w rozdziale 6 przedmiotowej ustawy), który organ I instancji uczynił podstawą prawną skarżonego rozstrzygnięcia.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że obowiązki, o których mowa w art. 66 ustawy Prawo budowlane nakłada się na wszystkich współwłaścicieli budynku, który jest obiektem budowlanym, nie zaś na właścicieli poszczególnych lokali - chyba, że chodzi o przestrzeń wykorzystywaną do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez właścicieli lokalu. Trudno uznać, aby w niniejszym przypadku odspojone i odparzone tynki, zlokalizowane głównie na spodniej stronie płyt balkonowych budynku przy ul. [...] w K. wchodziły w skład wierzchnich warstw wykończeniowych balkonów, za których stan odpowiadają wyłącznie właściciele lokali, do których balkon przynależy.

Powyższe (nakaz wydany w stosunku do wszystkich współwłaścicieli budynku) nie przesądza kogo będą obciążały koszty związane z wykonaniem nakazanych robót budowlanych. Zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądowo - administracyjnym "w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan. Ujawniając taki stan organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości (...)" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010r. sygn. akt II SA/Wa 613/10). Kierując przedmiotowy nakaz organ nie rozstrzyga o sposobach finansowania nakazanych robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Nie do organów nadzoru budowlanego należy natomiast rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym sporów między współwłaścicielami obiektu, co do tego kto i w jakiej wysokości powinien ponosić koszty związane z wykonaniem robót budowlanych nakazanych decyzjami uprawnionych organów administracji publicznej. W tym zakresie (w razie konfliktu) strony winny wystąpić na drogę postępowania przed sądem powszechnym.

Odnośnie podnoszonego przez R. M. oraz E. P. zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia przez PINB daty powstania budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K., MWINB w K. wskazał, że przedmiotowa data w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Natomiast odnośnie zarzutu J. D., iż cyt. "zabezpieczenie studni pokrywą żeliwną nie odniesie zamierzonego przez organ I instancji efektu tj. nie uchroni kanalizacji pod budynkiem od kolejnych awarii związanych z jej niedrożnością spowodowaną napływem błota i innych zanieczyszczeń" i w związku z tym konieczne jest także nakazanie wykonania cyt. "brukowej bądź betonowej opaski wokół otworu studni", MWINB w K. wskazał, że nakaz wykonania żeliwnej otwieranej pokrywy na przedmiotowej studni spowodowany był koniecznością likwidacji zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi związanego z możliwością ich wpadnięcia do niezabezpieczonego otworu studni. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, aby współwłaściciele budynku przy ul. [...] w K. zlecając montaż przedmiotowej pokrywy, jeśli uznają to za konieczne wykonali również wskazywane przez skarżącego dodatkowe zabezpieczenie przedmiotowej studni przed napływem do niej błota i innych zanieczyszczeń zalegających w okalającym studnię terenie.

Mając na uwadze powyższe, MWINB w K. stwierdził, iż w niniejszej sprawie organ I instancji miał uzasadnione podstawy do wydania w dniu 7 grudnia 2016r. skarżonej decyzji nr [...] znak: [...] [...], którą jednak z uwagi na wskazany powyżej powód należało zreformować w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zakresie rodzaju nałożonych na adresatów decyzji obowiązków oraz terminu ich wykonania.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. P. i R. M., zarzucając jej :

1. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji i nałożenie obowiązku na wszystkich współwłaścicieli budynku pomimo braku istnienia ku temu przesłanek;

2. naruszenie art. 7 K.p.a, 77 § 1 K.p.a ,80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego wadliwej oceny i wydanie decyzji w sytuacji, gdy:

a. nie wszystkie balkony wymagają podjęcia prac zabezpieczających;

b. odspojenia tynków nie dotyczą elementów konstrukcyjnych, lecz warstw wierzchnich, których obowiązek naprawy i utrzymania w należytym stanie obciąża właściciela korzystającego z balkonu;

c. zaniechanie rozważenia, czy objęte zaskarżoną decyzją prace budowlane są jedynym sposobem zabezpieczenia płyt balkonowych oraz gzymsów i wyjaśnienia przyczyn, dla których taki rodzaj prac został wybrany;

3. naruszenie art. 8 K.p.a poprzez wydanie zaskarżonej decyzji i skierowanie jej do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w sytuacji, gdy w analogicznym stanie faktycznym poprzednio organ administracyjny nakładał obowiązek tylko na niektórych

współwłaścicieli.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że skarżący nie kwestionują istnienia ubytków i odspojeń tynku na elewacjach, szczególnie na ścianie elewacji zachodniej. Istnienie tej okoliczności jest bezsporne i w tym względzie ustalenie organów administracyjnych jest prawidłowe. Dalsze jednak stwierdzenia i ustalenia organów administracyjnych, z uwagi na ich nieprecyzyjność i wadliwą ocenę, muszą być przedmiotem skargi.

Skarżący wskazali na cel art. 66 Prawa budowlanego, którego stosowanie przez organy nadzoru budowlanego zasadza się na zapewnieniu należytego użytkowaniu obiektów budowlanych. Dlatego decyzje wydawane przez organ nadzoru budowlanego powinny zmierzać do usunięcia stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości.

I tak w protokole kontroli dokonanej przez organ I instancji w dniu 8 listopada 2016 r. stwierdzono "(...) widoczne również miejscowe ubytki tynku w gzymsie wieńczącym." Taki stan odnotował też mgr inż. Z. J. w pkt. 5 protokołu nr [...] z kontroli okresowej pięcioletniej stanu technicznego budynku: "... gzymsy z widocznymi ubytkami i pęknięciami oraz wycięciami w miejscach rur spustowych (...)" wskazując, że wymagana jest naprawa tego stanu i uzupełnienie konstrukcji gzymsów, z czym należy się zgodzić.

Nakazane przez organ odkucie odspojonych lub raczej odparzonych fragmentów tynku na spodniej płaszczyźnie gzymsu wieńczącego budynek nie poprawi jednak zdaniem Skarżących tego stanu, a nawet może prowadzić do dalszego zniszczenia gzymsów, to jest do pogorszenia stanu technicznego budynku. Ponadto usunięcie stanu zagrożenia może nastąpić nie tylko w sposób opisany w decyzji, lecz również np. przez stosowanie siatek zabezpieczających. Organy administracyjne w sposób niezrozumiały nie zezwoliły na wybór środków po strome współwłaścicieli, nie analizowały tej kwestii i nie rozważały, czy aby przyjęty przez nie sposób naprawy nie doprowadzi do ingerencji w substancję budynku generującą dalej idące potrzeby w zakresie remontu.

Zdaniem skarżących istotne jest również dokonanie oceny, czy odspojenia tynków dotyczą takiego elementu obiektu budowlanego, z którym wiąże się obowiązek należytego utrzymania obciążający wszystkich jego współwłaścicieli, czy może utrzymanie w należytym stanie, jednego elementu obiektu, nie wpływa na jego funkcjonowanie jako całości, obciąża tylko określonego właściciela i na niego powinien zostać nałożony obowiązek. Kwestia ta została jedynie wzmiankowo, powierzchownie, rozważona w zaskarżonej decyzji.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że obowiązek dotyczy też tynków płyt balkonowych. Przy czym płyta balkonowa nie jest elementem jednorodnym, lecz składa się z elementów konstrukcyjnych oraz elementów powierzchniowych, czy ozdobnych. Takie rozróżnienie nie pozostaje bez znaczenia, gdyż rozróżnienie ma znaczenie na gruncie prawa cywilnego i w zakresie rozkładu obowiązków dotyczących utrzymywania w należytym stanie.

Jak bowiem powszechnie uznaje się balkon jest częścią składową nieruchomości lokalowej, gdyż służy wyłącznemu użytkowaniu przez właściciela danego lokalu. Balkon stanowi część składową rzeczy w rozumieniu art. 47 § 2 K.c., bowiem balkon od lokalu nie może być odłączony bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości budynku lub bez uszkodzenia lub istotnej zmiany samego balkonu. Z tych względów, w uchwale z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III 10/08, Sąd Najwyższy uznał, że właściciel lokalu mieszkalnego ponosi wydatki związane utrzymaniem w należytym stanie balkonu stanowiącego pomieszczenie pomocnicze służące wyłącznemu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w lokalu.

W ocenie Skarżących tynki pokrywające część wierzchnią płyt balkonowych nie są elementem konstrukcyjnymi balkonów i nie wpływają na funkcjonowanie obiektu jako całości. Wobec tego obowiązek ich utrzymania w należytym stanie nie ciąży na wszystkich współwłaścielach budynku, lecz wyłącznie na właścicielu do którego przynależy dany balkon. Obowiązek mógł być nałożony wyłącznie na właściciela tego lokalu, którego częścią składową jest balkon i który zaniedbał utrzymanie swojego balkonu w należytym stanie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1.12.2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1068/15, wyrok NSA z 27 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 355/06).

Nie jest przy tym konieczne przy wykonywaniu prac objętych zaskarżoną decyzją współdziałanie wszystkich właścicieli, czy z uwagi na ich charakter, nie jest wymagana zgoda pozostałych współwłaścicieli. Zresztą możliwości takiego współdziałania są istotnie ograniczone. Przede wszystkim działania objęte zaskarżoną decyzją wymagają korzystania w pewnym zakresie z balkonów będących w wyłącznym korzystaniu Stron (choćby oparcia zamocowania dla ewentualnego rusztowania oraz czasowego zajmowania). Przestrzeń balkonów wchodzi w skład lokali należących do pozostałych współwłaścicieli budynku jest chroniona prawem zarówno cywilnym, jak i karnym, a tym samym bez odpowiedniej zgody nie jest możliwa taka ingerencja. Na powyższe nakłada się istniejący pomiędzy współwłaścicielami spór, którego przejawem są liczne zgłoszenia do PINB i choćby dotychczas zajmowane przez strony stanowisko w niniejszej sprawie. W tej sytuacji nie wydaje się możliwe by prawidłowe było nałożenie obowiązku w zakresie balkonów na wszystkich współwłaścicieli, gdy część z nich nie ma realnej możliwości wykonania takiego obowiązku.

Odspojenia tynków na płytach balkonowych według Skarżących nie mogą być kwalifikowane, jako wpływające na funkcjonowanie całego obiektu, ale ze względu na charakter prac budowlanych wymagających jedynie ich prowadzenia w ramach określonego lokalu. Odspojenia tynków na balkonach dotyczą funkcjonowania pomieszczenia w postaci danego lokalu. Nie są też związane z zaniedbaniem obowiązku utrzymania obiektu w dobrym stanie technicznym ciążącym na wszystkich współwłaścicielach, lecz na konkretnym współwłaścicielu.

Odmienna sytuacja byłaby, gdy prace objęte zaskarżona decyzją dotyczyły konstrukcji balkonów. Obowiązek ich wykonania w sensie prawnym spoczywałby na współwłaścicielach.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1447) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) -dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest bezzasadna, bowiem przeprowadzone postępowanie administracyjne spełnia wymogi art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego i wyprowadziły stanowcze wnioski o przyczynach nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego w postaci odspojonych i odparzonych fragmentów tynku na elewacjach, obluzowanych balustrad schodów i podestów na klatce schodowej, stwierdziły występowanie odkrytej studni odwodnienia terenu a następnie konkretnie i fachowo określono w zaskarżonej decyzji prace, jakie należy wykonać by budynek nie zagrażał życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu.

Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) organ stwierdził nieodpowiedni stan techniczny budynku, który może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co zostało udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego z dnia 8 listopada 2016 r , zapisami protokołów utrzymania obiektu (protokoły z dnia 19 kwietnia 2016 r i 7 listopada 2016 r sporządzone przez rzeczoznawcę J. H. , protokół z dnia 30 listopada 2016 r sporządzony przez mgr inż. Z. J. ), wykonanymi w trakcie kontroli zdjęciami. W zakresie przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia w zaskarżonej decyzji organ wypowiedział się kategorycznie, co nie budzi wątpliwości i wynika bezpośrednio z ustaleń kontroli i protokołów.

Jednocześnie wskazać należy, że w treści decyzji organ powinien określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu, ( co ma wynikać z ustaleń kontroli), jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego oraz termin likwidacji nieprawidłowości. (teza 3 i 5 do art. 66 - w komentarzu do prawa budowlanego pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 r)

W protokołach kontroli i opiniach rzeczoznawców stwierdzono jednoznacznie odpadający tynk od spodu gzymsów, odpadający tynk na balkonach (głównie na spodnich stronach płyt ) i loggiach, odparzenia i zabrudzenia elewacji, łącznie z korozją biologiczną, słabe mocowanie balustrady na klatce schodowej, odkrytą studzienkę kanalizacyjną.

Stwierdzony stan techniczny budynku mieszkalnego na działce nr [...] obr [...] przy ul. [...] w K. wyczerpywał dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi a w konsekwencji obligował organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań mających na celu wykonanie przez właścicieli konkretnie określonych robót budowlanych: odkucia odspojonych i odparzonych fragmentów tynku występujących na elewacjach budynku, spodniej płaszczyźnie gzymsu wieńczącego budynek oraz płytach balkonowych obiektu, ustabilizowania obluzowanych balustrad schodów i podestów na klatce schodowej budynku, zabezpieczenia odkrytej studni odwodnienia terenu o wym. 60x60cm usytuowanej od strony południowej poza obrysem budynku (strona od ogrodu), poprzez zamontowanie na studni żeliwnej otwieralnej pokrywy Wyznaczono realny termin usunięcia nieprawidłowości.

Analiza skargi wskazuje, że sami skarżący świadomi są złego stanu technicznego budynku, a także, że zwłoka może doprowadzić do katastrofy budowlanej. W złożonej skardze głównie obawiają się, że wykonanie prac wygeneruje koszty obciążające wszystkich współwłaścicieli, bo przecież każdy z balkonów stanowi część składową konkretnego lokalu a także wskazują, że usunięcie stanu zagrożenia może nastąpić również innymi metodami np. przez zastosowanie siatek zabezpieczających.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że obowiązek dbałości o stan techniczny obiektu budowlanego w tym obowiązek usuwania nieprawidłowości spoczywa na właścicielu obiektu z mocy prawa (art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego) a współwłaścicieli obciążają koszty utrzymania w należytym stanie obiektu budowlanego. Stosownie do art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego - Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Prawidłowo, zatem organ nadzoru budowlanego skierował nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do wszystkich współwłaścicieli budynku, którzy odpowiadają za jego stan.

Jeżeli współwłaściciele dojdą do wniosku i porozumienia, że należy dodatkowo zastosować " siatki zabezpieczające" nie ma żadnych przeszkód by również i ten sposób usunięcia stanu zagrożenia zastosować.

Istniejący konflikt pomiędzy współwłaścicielami połączony ze stwierdzonym złym stanem obiektu budowlanego tym wyraźniej przemawiał za potrzebą władczej ingerencji organu w stosunki właścicielskie, celem przymusowego wykonania przez współwłaścicieli obowiązków polegających na zażegnaniu niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi, jakie wywołuje aktualny stan budynku.

Skarżący trafnie powołują się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r , III CZP 10/08. Sąd Najwyższy dokonując analizy pod względem cywilistycznym wydatków obciążających właściciela balkonu stanowiącego pomieszczenie pomocnicze lokalu i wydatków wspólnoty mieszkaniowej związanych z bieżąca konserwacją części budynku, które są elementem konstrukcji balkonu trwale połączonym z budynkiem - dochodzi do wniosku, że pod pojęciem "balkonu", jako części budynku stanowiącej zarazem część składową lokalu mieszkalnego rozumieć należy tę tylko część ( przestrzeń wewnętrzną), która służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu i osób z nim zamieszkałych. Natomiast elementy architektonicznej konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, zatem powinny być kwalifikowane, jako stanowiące nieruchomość wspólną.

Z tym poglądem należy się zgodzić, jednak o faktycznej kwalifikacji balkonu lub jego części do pomieszczenia pomocniczego przynależnego do konkretnego lokalu mieszkalnego bądź elementu konstrukcyjnego budynku zaliczanego do części wspólnej budynku decydują konkretne względy natury architektonicznej bądź estetycznej i indywidualne cechy obiektu budowlanego. Balkony znajdujące się na nieruchomości przy ul. [...] w K. to proste, odkryte płyty betonowe z metalowymi barierkami. Taki wygląd i konstrukcja balkonów pozwala na ich zakwalifikowanie wyłącznie do części elewacji budynku (stanowiącej część nieruchomości wspólnej), bowiem trudno wyodrębnić w nich przestrzeń wewnętrzną stanowiącą wyłącznie część lokali mieszkalnych.

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, ze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).