Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 409/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3 i  ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi W. M. i J. M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia[...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał M. R., A. R., W.M., W.M., J. M. i K. P. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. M. K. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości występujących w stanie technicznym obiektu, mogących spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, poprzez:

1. sporządzenie projektu na wzmocnienie fundamentów pod klatką schodową, ścian

sąsiednich oraz w strefie oddziaływania zjazdu do garażu, na usunięcie uszkodzeń ścian klatki schodowej i ścian do niej przyległych, nadproży nad oknami, wykonanie ściany w miejscu bramy do garażu, usunięcie uszkodzeń i wzmocnienie ściany frontowej w/w budynku,

2. zamurowanie otworu wjazdowego (w miejscu wrót) do garażu (w oparciu o w/w projekt),

3. skucie betonowego zjazdu do garażu, usunięcie gruzu i zasypanie wykopu gruntem przepuszczalnym,

4. wykonanie wzmocnienia fundamentów pod klatką schodową i ścianami sąsiednimi oraz likwidację uszkodzeń ścian klatki schodowej i ścian do niej przyległych, wzmocnienie nadproży nad oknami, usunięcie uszkodzeń oraz wzmocnienie ściany frontowej (w oparciu o w/w projekt).

Ponadto w osnowie decyzji orzekający organ nadzoru budowlanego postanowił, że przed przystąpieniem do czynności należy zabezpieczyć ściany klatki schodowej i ściany do niej przyległej budynku za pomocą dwóch ram stalowych (RI - rama dolna, RII - rama górna), ramę dolną należy zaprzeć o dwa bloki betonowe rozporą stalową z dwóch kształtowników gorącowalcowanych C120, a następnie wykonać ściągi z prętów fi 16 mm (bądź innych elementów stalowych odpowiadających przekrojowi prętów) łączące ramy (RI i RII) ze ścianą środkową budynku (ściągi umieścić pod stropem każdej kondygnacji); po wykonaniu ram (w kolejności RI a następnie RII) wykonać 3 pasy z płaskownika 5x60mm (PI, Pil, PIH), zamocowania pasów należy

wykonać z kształtownika gorącowalcowanego C80, konstrukcję schodów należy podstemplować, a po wykonaniu zabezpieczenia zamocować do ścian - w oparciu o "Projekt budowlany z 2006 roku - pt. zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed katastrofą budowlaną zlokalizowanego na działce nr [...] we W. przy ul. M. K. [...]", do czasu wykonania w/w zabezpieczeń budynku eliminujących nieprawidłowości mogące spowodować zagrożenie dla zdrowia, życia ludzi, bezpieczeństwa mienia obowiązuje zakaz użytkowania lokali mieszkalnych w budynku; do czasu usunięcia nieprawidłowości należy odłączyć zasilanie instalacji gazowej budynku, a przed ponownym włączeniem instalacji gazowej należy przeprowadzić kontrolę oraz próbę szczelności instalacji; po usunięciu nieprawidłowości budynku należy zdemontować w/w zabezpieczenia; usunięcie nieprawidłowości należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne (odpowiednie do rodzaju i zakresu robót) uprawnienia budowlane, mogącej sprawować samodzielne funkcje techniczne w budownictwie;

Po usunięciu nieprawidłowości należy zawiadomić organ nadzoru budowlanego załączając oświadczenie osoby nadzorującej usunięcie nieprawidłowości wraz z projektem na wzmocnienie fundamentów pod klatką schodową ścian sąsiednich oraz w strefie oddziaływania zjazdu do garażu, na usunięcie uszkodzeń ścian klatki schodowej i ścian do niej przyległych, nadproży nad oknami, wykonanie ściany w miejscu bramy do garażu, usunięcie uszkodzeń i wzmocnienie ściany frontowej w/w budynku; powyższe obowiązki należy wykonać w terminie do 30 czerwca 2011 roku.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że postępowanie w tej sprawie tzn. w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. M.K. [...] we W. zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie pisemnego wniosku skierowanego do tego organu przez W. M., W. M., J. M. W toku tego postępowania (w dniu 2 czerwca 2009 r.) przeprowadzona została kontrola na terenie przedmiotowej nieruchomości, podczas której ustalono, że na terenie posesji przy ul. M. K. [...] we W. znajduje się budynek mieszkalny 2-kondygnacyjny z poddaszem częściowo mieszkalnym, całkowicie podpiwniczony. Na ścianie zewnętrznej przedmiotowego budynku znajdującej się od strony wschodniej (od ulicy) występują pionowe pęknięcia przebiegające od piwnicy na całej wysokości, ściany. W toku kontroli stwierdzono również pęknięcia ściany zewnętrznej znajdującej się od strony klatki schodowej (na całej wysokości ściany), są to pęknięcia pionowe. Ściana zewnętrzna klatki schodowej posiada również duże pionowe pęknięcie (od strony ogrodu). Pęknięcia są również widoczne na ścianach zewnętrznych w obrębie klatki schodowej. Z czynności kontrolnych sporządzono stosowny protokół oraz dokumentację fotograficzną.

Ponadto w toku prowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż przedmiotowy budynek nie był poddawany przez współwłaścicieli okresowej kontroli wynikającej z art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Współwłaściciele przedmiotowego budynku nie przedłożyli protokołów okresowej kontroli, do czego zostali wezwani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nr [...] z dnia [...] roku.

W takich okolicznościach organ nadzoru budowlanego, prowadzący postępowanie w sprawie uznał, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest nieodpowiedni i może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia.

Następnie w uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wyjaśnił treść przepisu art. 62 przywołanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane i wskazał uprawnienia i obowiązki właściwego organu nadzoru budowlanego wynikające z tego przepisu, podając jednocześnie, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku

- przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku w trybie art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), oraz w trybie 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia - i sporządzenie z przeprowadzonych czynności stosownych protokołów,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] we W. - w szczególności odnoszącej się do pęknięć powstałych na ścianach zewnętrznych przedmiotowego budynku (na ścianie zewnętrznej znajdującej się od strony ulicy oraz od strony klatki schodowej występują pionowe pęknięcia na całej wysokości ściany, ściana zewnętrzna klatki schodowej od strony ogrodu - posiada również duże pionowe pęknięcie) oraz pęknięć ścian zewnętrznych w obrębie klatki schodowej. Przedmiotowa ekspertyza techniczna powinna wskazać przyczyny powstawania w/w pęknięć, ocenić ich wpływ na stan techniczny budynku, oraz wskazać sposób usunięcia nieprawidłowości.

(Ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz ich mienia przed wydaniem rozstrzygnięcia odstąpiono od zasady wyrażonej w art. 10 kpa). Wobec braku wniesienia środka zaskarżenia - odwołania decyzja ta stała się ostateczna, a obowiązki w niej określone stały się wymagalne.

Z uwagi na fakt, iż orzeczone obowiązki nie zostały wykonane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął postępowanie egzekucyjne. W toku przedmiotowego postępowania został wystawiony tytuł wykonawczy zawierający treść egzekwowanego obowiązku oraz nałożona grzywna w celu przymuszenia do jego wykonania.

W konsekwencji wszczęcia w dniu 6 stycznia 2010 r. egzekucyjnego postępowania administracyjnego do organu wpłynęło "Sprawozdanie z kontroli budynku mieszkalnego dwurodzinnego położonego we W. przy ulicy M. K. [...] we W." i protokół nr [...] z dnia [...] r. okresowej kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku przy ul. K. [...] m. [...] i [...] we W. , a także protokół nr [...] badania rezystancji izolacji instalacji elektrycznej i protokół nr [...] badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń elektrycznych w lokalu nr 1 przedmiotowego budynku oraz protokół nr [...] badania rezystancji izolacji elektrycznej i protokół nr [...] badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej urządzeń elektrycznych w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku przy ul. K. [...] .

W dniu [...] r. złożono kolejne pismo, przy którym J. M. przekazał ,,Ekspertyzę techniczną budynku mieszkalnego dwurodzinnego położonego we W. przy ulicy K. [...]", własnego autorstwa.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający wyjaśnił powody uznania, że przedłożone w toku postępowania dokumenty tj. ,,Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego dwurodzinnego położonego we W. przy ul. K.[...] ", uzupełniona opracowaniem oznaczonym jako ,,Projekt budowlany zabezpieczenia budynku mieszkalnego przed katastrofą budowlaną zlokalizowanego na działce nr [...] we W. przy ul. K. [...] " nie stanowią wykonania obowiązków określonych w decyzji Nr [...] z dnia [...] r., podając, ze ekspertyza mimo sporządzenia jej przez osobę uprawnioną nie umożliwia organowi nadzoru budowlanego wydania stosownego rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. W ocenie organu wnioski i zalecenia zawarte w pkt 7 przedłożonej ekspertyzy mają bardzo ogólny charakter i nie wskazują konkretnych robót budowalnych, jakie należy wykonać, aby doprowadzić budynek przy ul. M. K. [...] we W. do właściwego stanu technicznego.

Te okoliczności spowodowały, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej na współwłaścicieli przedmiotowego budynku wobec niewykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczy z dnia [...] r. Nr od [...] do [...] (wystawionym dla każdego ze zobowiązanych). Postanowienie zostało uchylone orzeczeniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr[...], wydanym w postępowaniu zażaleniowym, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...] zostały przez zobowiązanych wykonane.

Uwzględniając stanowisko organu odwoławczego przyjęte w kasacyjnym postanowieniu powiatowy organ nadzoru budowlanego uznał, że jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie w trybie art. 66 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powołanej, wykorzystując materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym przedłożoną ekspertyzę techniczną, która zawiera informacje (na str. 9 oraz str. 11-12) o sposobie usunięcia nieprawidłowości – likwidacji garażu (wykonanie ściany w miejscu wrót garażowych - przywracając ją do stanu sprzed adaptacji piwnicy na garaż, zlikwidowanie betonowego zjazdu do garażu poprzez skucie płyty betonowej, usunięcie gruzu i zasypanie wykopu gruntem nieprzepuszczalnym. We wnioskach i zaleceniach autor ekspertyzy wskazał konieczność - wykonania zabezpieczenia ścian klatki schodowej i popękanej ściany od strony południowo-zachodniej budynku minimum w zakresie zgodnym z opracowaniem z 2006 roku (projekt zabezpieczenia budynku), wyłączenia z użytkowania lokali mieszkalnych w budynku do czasu jego zabezpieczenia, przygotowania projektu na wzmocnienie fundamentów pod klatką schodową i ścian sąsiednich oraz na usunięcie uszkodzeń ścian klatki schodowej i ścian przyległych do niej, nadproży nad oknami, zlikwidowania garażu pod budynkiem (zamurowanie wrót i zasypanie wykopu), jak również wskazał konieczność sporządzenia projektu wzmocnienia fundamentów w strefie oddziaływania zjazdu do garażu, wykonania ściany w miejscu bramy garażowej, usunięcia i wzmocnienia ściany frontowej, wyniesienia zaworu gazowego i liczników gazu poza strefę zagrożenia, wykonania remontu kapitalnego budynku.

Jednocześnie organ orzekający wskazał iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, w rozdziale 6 zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" zawiera przepisy mające na celu zapewnienie właściwego użytkowania oraz utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nieposiadający jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części albo naruszenie innych wymagań wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane.

Zgodnie z treścią przepisu art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany":

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W ocenie organu nadzoru budowlanego zgromadzony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy wskazuje, iż obecny stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] we W. jest nieodpowiedni (może spowodować zagrożenie dla życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia). W związku z powyższym występuje przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, która obliguje organ nadzoru budowlanego, do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości które mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia.

Organ orzekający zwrócił też uwagę, że przepisy rozdziału 6 ustawy – Prawo budowlane wskazują podmioty, do których powinny być adresowane decyzje wydane na ich podstawie.

Zgodnie art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności, na wszystkich współwłaścicielach. Wobec powyższego zasadnym stało się nałożenie obowiązku określonego w sentencji niniejszej decyzji na wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego przy ulicy K. [...] we W.

Zapewniając stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu - przed wydaniem decyzji, umożliwiając wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. zawiadomił strony pismem z dnia 9 września 2010 r., o powyższych uprawnieniach. W. M. skorzystał z przysługującego prawa w dniu [...] r. zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy - nie wnosząc żadnych uwag.

Po analizie zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał za zasadne wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - nakazując współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ulicy K. [...] we W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu mogących spowodować zagrożenie dla życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia, o czym mowa w sentencji niniejszej decyzji - które zostały określone w ekspertyzie mgra inż. J. M. (na stronach 9, 11-12). Ponadto wskazał w uzasadnieniu, że w jego ocenie niezasadnym było nakazanie współwłaścicielom budynku "remontu kapitalnego budynku", bowiem niniejszy nakaz winien przede wszystkim eliminować takie nieprawidłowości obiektu które mogą stwarzać zagrożenie - w zakresie nadmiernego zużycia technicznego obiektu oraz ,,wyniesienie zaworu gazowego i liczników gazu poza strefę zagrożenia", bowiem same roboty związane z demontażem instalacji gazowej mogą stwarzać zagrożenie. Zdaniem organu, jeżeli sama instalacja stanowi zagrożenie - to odłączenie zasilania dopływu gazu eliminuje (możliwość niekontrolowanego rozszczelnienia instalacji gazu (mogącego prowadzić do wybuchu). Nakazane roboty spowodują usunięcie zagrożenia - natomiast ponowne włączenie winno nastąpić po sprawdzeniu instalacji gazowej (dokonania kontroli oraz próby szczelności instalacji przed włączeniem).

Organ orzekający wyjaśnił również w uzasadnieniu, że z racji zagrożenia obiektu katastrofą budowlaną - zgodnie z zapisem autora w ekspertyzie budowlanej -uznano za konieczne nałożenie na współwłaścicieli obowiązku wyłączenia z użytkowania lokali mieszkalnych do czasu zabezpieczenia budynku - odpowiednio do przepisu art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a zabezpieczenie budynku - określono na

podstawie "Projektu budowlanego pt. zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed

katastrofą budowlaną zlokalizowanego na działce nr [...] we W. przy

ul. M. K. [...] ".

Od opisanej powyżej decyzji odwołania wnieśli W. M. i J. M. oraz K.P.

W. M. i J. M. zakwestionowali decyzję organu I instancji w części dotyczącej nieuwzględnienia w orzeczonym nakazie obowiązku przeniesienia zaworu gazowego głównego na zewnątrz budynku (poza strefę zagrożenia) oraz w zakresie orzeczonego terminu wykonania obowiązków, wynikających z decyzji.

K. P. w odwołaniu zakwestionował zalecenia wymienione w zaskarżonej decyzji, które w jego ocenie nie mają żadnego wpływu na proces osiadania fundamentów i związanych z tym uszkodzeń pozostałych elementów budynku.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał: M.R., A.R., W. M., J.M., W.M. oraz K.P. – jako współwłaścicielom zlokalizowanego przy ul. K. [...] we W. budynku mieszkalnego:

1. usunięcie, w terminie, do dnia 31 grudnia 2012 r., stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku poprzez:

- wzmocnienie fundamentów,

- wzmocnienie murów ścian konstrukcyjnych,

- likwidację uszkodzeń ścian konstrukcyjnych,

- wzmocnienie nadproży nad oknami,

- przemurowanie komina powyżej I piętra,

- wymianę skorodowanej instalacji gazowej,

2. zabezpieczenie, przed przystąpieniem do usuwania stwierdzonych nieprawidłowości, spękanych ścian budynku,

3. wyłączenie z użytkowania znajdujących się w przedmiotowym budynku lokali mieszkalnych – do czasu wykonania ww. zabezpieczenia eliminującego nieprawidłowości mogące spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia.

4. odłączenie zasilania instalacji gazowej – do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku, przed ponownym włączeniem zasilania instancji gazowej należy przeprowadzić kontrolę oraz próbę szczelności instalacji.

W osnowie decyzji organ orzekający wskazał również, że usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości winno zostać dokonane pod nadzorem osoby legitymującej się uprawnieniami budowalnymi odpowiednimi do rodzaju i zakresu robót.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przywołany wcześniej przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej w toku instancji decyzji ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom oraz umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem. Decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter związany, a z jego treści wynika ponadto, że w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek w tym przepisie uwzględnionych organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Następnie organ odwoławczy – przyznając, że w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zaistniały przesłanki określone w art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane i uznając zasadność i celowość działań podjętych przez organ pierwszej instancji – wskazał w uzasadnieniu na nieprawidłowości w sformułowaniu w osnowie zaskarżonej decyzji nałożonych na współwłaścicieli budynku obowiązków. Zdaniem organu odwoławczego istota tych obowiązków pomija ich cel naprawczy oznaczający, że powinny one zmierzać bezpośrednio do wyeliminowania nieprawidłowości zaistniałych w stanie technicznym obiektu budowlanego poprzez podjęcie czynności o charakterze faktycznym czyli przeprowadzenie określonych robót budowlanych.

W dalszej części uzasadnienia organ orzekający przedstawił argumentację odnoszącą się do istoty podjętego w postępowaniu odwoławczym reformacyjnego rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że nie dopatrzył się w przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wyjaśniającym nieprawidłowości uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec zaś prawidłowo zastosowanej przez organ I instancji procedury, jak i zupełności materiału dowodowego, obrazującego w pełni zaistniały stan faktyczny sprawy, stosując się do wykładni art. 138 Kpa, organ uznał za wskazane orzeczenie w sprawie, nakazując współwłaścicielom budynku przy ul. K. [...] we W., zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku, zakreślając termin realizacji tego obowiązku do dnia 31 grudnia 2012 r., oraz nakazując jednocześnie w oparciu o art. 66 ust. 2 tej samej ustawy wyłączenie znajdujących się w przedmiotowym budynku lokali mieszkalnych z użytkowania do czasu zabezpieczenia spękanych ścian budynku, który to nakaz uzasadnia, w ocenie organu, wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, jakie może zaistnieć w obrębie tego budynku w związku z jego złym stanem technicznym.

Organ odwoławczy uznał racje organu pierwszej instancji w kwestii odmowy uwzględnienia w nakazie objętym oprotestowaną decyzją robót polegających na przeniesieniu głównego zaworu gazu poza budynek. Roboty takie wypełniałyby bowiem znamiona przebudowy, o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, a jako takie wykraczają niewątpliwie poza materię objętą dyspozycją art. 66 Prawa budowlanego. Zwrócił też uwagę, iż przepis art. 66 umieszczony został przez ustawodawcę w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co wskazuje na możliwość stosowania tego przepisu wyłącznie wówczas, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Według art. 61 obiekt należy utrzymywać i użytkować zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli odnoszącymi się jedynie do użytkowania, a przede wszystkim z wyłączeniem wymagań dotyczących odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej oraz zapewnienia poszanowania wstępujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem organu odwoławczego z art. 5 wynika zakaz stosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego z uwagi na naruszenie warunków technicznych regulujących odpowiednie usytuowanie obiektu budowlanego na działce budowlanej. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego winien być bowiem postrzegany jako efekt zużycia technicznego lub też innych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 697/04). Stąd, jak podkreśla orzecznictwo sądowo-administracyjne, obowiązki nakładane na podstawie przepisu art. 66 Prawa budowlanego winny mieć charakter czynności naprawczych. Jak wskazał w wyroku z dnia 22 listopada 2007 r. WSA w Łodzi, "niedopuszczalnym jest (...), by decyzja administracyjna wydana w ww. trybie prowadziła w konsekwencji do wydania nakazu wykonania nowej inwestycji". Tymczasem lokalizacja głównego zaworu gazu w przedmiotowym budynku, wydania nakazu zmiany której to lokalizacji strona skarżąca się domaga, nieprawidłowością wynikającą ze zużycia technicznego budynku przy ul. K. [...] we W. nie jest, tym samym nakaz jej zmiany nie miałby charakteru naprawczego, ale stanowiłby nową inwestycję, z inicjatywą realizacji której wyjść może tylko sama strona.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił dodatkowo - w nawiązaniu do powołanego przez stronę w odwołaniu § 159 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami techniczno-budowlanymi, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź też utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania (zob. wyrok NSA W-wa z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 916/10). Niedopuszczalnym jest zatem stosowanie art. 66 ustawy Prawo budowlane jako podstawy prawnej obowiązku, wykonanie którego ma na celu usunięcie nieprawidłowości wynikających z naruszenia warunków technicznych.

W zakończeniu uzasadnienia organ zwrócił uwagę, że zamknięcie zaworu głównego w budynku nie jest jedynym sposobem odłączenia zasilania instalacji gazowej budynku, a strona może również zwrócić się w tej kwestii do dostawcy gazu o dokonanie takiego odłączenia w innym miejscu, np. na najbliższym zaworze poza budynkiem.

Odnośnie zaś zakreślonego przez organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją terminu realizacji nałożonych na strony obowiązków, mając na uwadze fakt, iż na moment orzekania przez organ termin ten upłynął, jak również zważywszy na podniesioną w odwołaniu W. i J.M. argumentację, wyznaczony został nowy termin do dnia 31 grudnia 2012 r.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym w części dotyczącej punktów 1, 2 i 4 zakwestionowali W. M. i J. M. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcia, a ponadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w punkcie 1 i 2 do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Skarżący podali, że decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, będąca przedmiotem skargi została wydana z naruszeniem prawa.

Jednocześnie zarzucili, że:

1. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie ustalił, czy przebudowa piwnic budynku na garaż, w wyniku której nastąpiło uszkodzenie konstrukcji budynku oraz przebudowa instalacji gazowych w przedmiotowym budynku zostały wykonane legalnie, czy w wyniku samowoli budowlanej, a w przypadku wykonania ich w oparciu o pozwolenie na budowę, czy zostały wykonane zgodnie z dokumentacją zatwierdzoną przez organy architektoniczno-budowlane.

2. Decyzja jest niezgodna z prawem, zasadami ekonomii i ze ,,zdrowym rozsądkiem", ponieważ nakazuje wykonanie robót, które usuwają tylko niektóre objawy złego stanu technicznego budynku bez nakazania uprzedniego usunięcia jego przyczyn.

3. Decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest ,,niewykonalna i nieegzekwowalna", ponieważ na jej podstawie nie można przystąpić do robót budowlanych zmierzających do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku.

4. Wykonanie decyzji dopuszczającej pozostawianie gazu w obszarze intensywnych robót budowalnych zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została przez skarżących szczegółowa argumentacja mająca wykazać zasadność twierdzeń i zarzutów sformułowanych we wstępnej części skargi.

W odpowiedzi na skargę doręczoną Sądowi w dniu 21 czerwca 2012 r. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi o odwołał się do motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podając dodatkowo, że w skardze nie powołano nowych okoliczności.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a Sąd postanowieniem z dnia [...] r. oddalił wniosek skarżących w tym przedmiocie skierowany w dniu 12 lipca 2012 r.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 3 października 2012 r. pełnomocnik D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami o wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego orzeczenia stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane, stanowiący, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Jak zasadnie stwierdził w uzasadnieniu organ orzekający stwierdzenie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, przy czym ustawodawca nie pozostawił uznaniu tego organu inicjatywy w dążeniu do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Nieodpowiedni stan techniczny, o jakim mowa w tym przepisie jest pojęciem nieostrym, ale – w ocenie Sądu – należy go intepretować w sposób ścisły. Z tego względu obowiązki unormowane w omawianym przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, jaką organy nadzoru budowlanego mogą nakładać na właścicieli i zarządców budynków – stosownie do kręgu podmiotów, wynikającego z regulacji zawartej w rozdziale 6 powoływanej ustawy – związane są ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie utrzymania budynków pod względem ich zużycia zarówno w normalnym procesie eksploatacji, jak i wynikającego z innych szczególnych działań lub zdarzeń, a nawet sytuacji nadzwyczajnych. Taki sposób traktowania hipotezy przepisu art. 66 był wielokrotnie wskazywany w judykaturze, w której podkreślano, że przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie odpowiadającym jej funkcjom, czy też zachowanie jej w dobrej sprawności" (np. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1721/2007 nie publ.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2298/06, Lex nr 336729).

Istotne jest przy tym - zdaniem Sądu – że konstrukcja omawianego przepisu nie daje podstaw do obligowania się właściwego organu nadzoru budowlanego do badania przyczyn powstania stanu zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, ani ustalania osoby za to odpowiedzialnej. Ujawniając stan zagrożenia organ ma obowiązek nakazać określonym podmiotom (właścicielowi, współwłaścicielom lub zarządcy) usunięcie nieprawidłowości i określić jego sposób poprzez skonkretyzowanie czynności faktycznych, jak prawidłowo zwrócił uwagę organ orzekający.

W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości zaistnienie przesłanek, o których mowa w przepisie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Materiał zebrany w sprawie potwierdza w sposób jednoznaczny prawidłowość ustaleń w zakresie stanu faktycznego dokonanych przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym.

Nieprawidłowy stan techniczny wynika ze stwierdzonych w czasie wizji pionowych pęknięć wschodniej ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku oraz wewnętrznej ściany znajdującej się od strony klatki schodowej oraz wniosków i danych zawartych w ekspertyzie technicznej przedmiotowego budynku przedłożonej w toku postępowania.

W obowiązujących warunkach nie można – zdaniem Sądu – zakwestionować prawidłowości reformacyjnego w stosunku do orzeczenia pierwszoinstancyjnego, rozstrzygnięcia wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego.

Zasadne jest bowiem twierdzenie organu odwoławczego, że obowiązki orzeczone w trybie powoływanego przepisu muszą prowadzić bezpośrednio do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją temu kryterium odpowiadają, a zakreślony w niej termin wykonania obowiązków uwzględnia realia i możliwości wykonawcze.

W okolicznościach faktycznych istniejących w sprawie na całkowitą akceptację zasługuje objęty osnową zaskarżonej decyzji obowiązek zabezpieczenia spękanych ścian budynku, nakaz wyłączenia z użytkowania – w okresie wskazanym w decyzji – lokali mieszkalnych znajdujących się w przedmiotowym budynku oraz nakaz odłączenia na określony w decyzji czas zasilania instalacji gazowej.

Sąd – uwzględniając materiał sprawy – nie znalazł podstaw dla uznania zasadności podnoszonych w tym zakresie zarzutów przedstawionych w skardze.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego – stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

PM 06.11.2012 r.