Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 89/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 7,  art. 77
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 roku sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ,,,[...]",nr ,,[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta "[...]" z "[...]" przyznane zostało L. G. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na syna – M. G.

w kwocie 184,42 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2019 r. do 31 października 2019 r. oraz w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2019 r. do 28 lutego

2021 r.

W odwołaniu wnioskodawczyni wniosła o wyrównanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 28 lutego 2019 r.

Wskazała, że wystąpiła do Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania

o Niepełnosprawności w "[...] o zaliczenie jej syna do osób niepełnosprawnych, jednakże orzeczeniem z "[...] organ ten odmówił uznania jej syna za osobę niepełnosprawną. Wobec tego wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który jednak podtrzymał zaskarżone orzeczenie. W związku z tym wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego

który wyrokiem z 28 września 2018 r. zaliczył jej syna do osób niepełnosprawnych. Strona wskazała również, iż z uwagi na swoją chorobę wyrok ten odebrała dopiero 20 grudnia 2018 r. Co więcej z uwagi na fakt, iż wyrok ten nie wskazywał czy niepełnosprawność jej syna jest stała czy okresowa został on uzupełniony przez Sąd Rejonowy wyrokiem z 24 lipca 2019 r.

Zarzuciła, że nie otrzymała decyzji z pouczeniem o trzymiesięcznym terminie na żądanie wyrównania zaległego zasiłku pielęgnacyjnego. Podała, że chciała w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej złożyć wnioski o wypłatę jej zasiłku pielęgnacyjnego za okres 2 lat wstecz, lecz została poinformowana, że nie może tego zrobić, gdyż jest już za późno. Podniosła też, że nie pouczono jej o możliwości wniesienia odwołania, ani przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]".

Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazano, że zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z "[...]" syn strony został uznany za osobę niepełnosprawną (orzeczenie to zostało wydane na czas określony, do 31 lipca 2016 r.) i w związku z tym organ I instancji decyzją z "[...]" przyznał stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 czerwca

2014 r. do 31 lipca 2016 r. Z kolejnym wnioskiem o uznanie syna za osobę niepełnosprawną wystąpiła ona dopiero 29 maja 2017 r. (orzeczenie Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z "[...]"). Nie występują zatem jakiekolwiek przesłanki pozwalające przyznać prawo do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 sierpnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.

Przy określeniu początkowej daty przysługiwania stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Kolegium nie znalazło również podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli

w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Natomiast, jak już wyżej wskazano, strona wniosek o uznanie jej syna za osobę niepełnosprawną złożyła 29 maja 2017 r. Co więcej, w wyniku postępowania zainicjowanego tymże wnioskiem syn strony został zaliczony do osób niepełnosprawnych na mocy wyroku Sądu Rejonowego z 28 września

2018 r. Co za tym idzie, aby możliwe było zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy

o świadczeniach rodzinnych, strona musiałaby złożyć wniosek o ustalenie prawa do wnioskowanego na syna zasiłku pielęgnacyjnego najpóźniej do 28 grudnia 2018 r.

W przedmiotowej zaś sprawie strona wniosek złożyła dopiero 25 marca 2019 r.

W związku z tym, wobec braku podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy

o świadczeniach rodzinnych, organ I instancji prawidłowo ustalił datę początkową przyznania zasiłku w oparciu o art. 24 ust. 2 powoływanej ustawy (to jest począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym strona złożyła wniosek o ustalenie jej prawa do tego świadczenia).

Kolegium nadmieniło, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności jest terminem o charakterze materialnoprawnym, a więc nie jest możliwe jego przywrócenie nawet w sytuacji, gdy nie został on zachowany z przyczyn od strony niezależnych (jak chociażby choroba

i hospitalizacja strony).

Wnioskodawczyni wniosła skargę, w której określiła decyzję jako rażąco krzywdząca dla jej dziecka.

Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, Kolegium wniosło

o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy istotne znaczenie ma określenie daty początkowej przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestię tę reguluje art. 24 u.ś.r. stanowiąc, że prawo do świadczeń rodzinnych co do zasady ustala się na okres zasiłkowy. Prawo do tego zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Z regulacji zawartej w ust. 2 powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że sprawa o przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego, a zatem i zasiłku pielęgnacyjnego, nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej, czyli, że samo uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego materializuje się zaś wraz z wejściem do obrotu prawnego decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego. Należy zatem rozróżnić sytuację osób, które potencjalnie spełniają kryteria przyznania tego typu pomocy oraz tych które uprawnione są na mocy odpowiedniej decyzji do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Dopiero na skutek wyrażenia woli otrzymywania świadczenia, mającej postać wniosku o jego przyznanie, oraz zweryfikowania w toku postępowania administracyjnego spełnienia przez wnioskodawcę odpowiednich kryteriów organ administracji wydaje indywidualny i konkretny akt stosowania prawa, w którym ustala prawo do pobierania tego zasiłku oznaczając osobę uprawnioną, wysokość zasiłku oraz czas na jaki został przyznany. Zatem decyzje organów właściwych w sprawach świadczeń rodzinnych są decyzjami konstytutywnymi, tworzą prawa na przyszłość, ze skutkiem ex nunc.

Jednocześnie termin określony w art. 24 ust. 2 u.ś.r. - jest terminem prawa materialnego, a zatem nie mają doń zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące przywracania terminów procesowych (art. 58-60 k.p.a.). (vide: wyroki NSA z: 28 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 696/07, 3 grudnia 2010 r., I OSK 1108/10 i z 9 stycznia 2013 r., I OSK 1197/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), (vide: wyrok NSA z 3 grudnia 2010 r., I OSK 1108/10; wyrok NSA z 9 stycznia 2013 r., I OSK 1197/12). Termin ten ustanowiony został dla zapewnienia stabilności stosunków prawnych. Wobec tego w razie jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia niejako "wstecz"", czyli za miesiące poprzedzające złożenie wniosku, , powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony, złe rokowania choroby czy też związane z nią zaburzenia pamięci, są irrelewantne i nie mają znaczenia dla ustalenia początku biegu terminu (vide: A.Kawecka (w:) K.Małysa-Sulińska (red.), A.Kawecka, J.Sapeta, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Lex 2015, uwagi do art. 24).

W kontrolowanej sprawie sporną kwestią pozostaje ustalenie terminu początkowego uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w sytuacji ustalenia niepełnosprawności wyrokiem sądu powszechnego, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Zdaniem skarżącej, powinna to być data złożenia przez nią wniosku o orzeczenie stopnia niepełnosprawności, tj. sierpień 2016 r. W tym aspekcie, w świetle powyższego, Sąd w pełni podziela pogląd Kolegium wraz z argumentacją, że w od 1 sierpnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. brak było podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, skoro wniosek do Miejskiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności skarżąca złożyła dopiero 29 maja 2017 r.

Natomiast odmiennie wygląda sytuacja prawna skarżącej w zakresie przysługiwania jej rzeczonego świadczenia od 1 maja 2017 r. do 28 lutego 2019 r.

W ocenie Kolegium , skoro Sąd Rejonowy wyrokował 28 września 2018 r., to wniosek winien być złożony do 28 grudnia 2018 r., a tymczasem wpłynął do organu 25 marca 2019r., a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a u.ś.r., w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie ustalenia wymaga zatem, czy pomimo złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po upływie trzech miesięcy od daty wydania wyroku ustalającego niepełnosprawność, a nawet od daty prawomocności wyroku, przysługuje zasiłek pielęgnacyjny od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności tj. od 1 maja 2017 r., czy też zasiłek ten przysługuje skarżącej dopiero od miesiąca, w którym złożyła wniosek wraz z kompletem dokumentów tj. od marca 2019 r.

W zakresie interpretacji użytego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. określenia "wydanie orzeczenia" doszło do wyodrębnienia trzech nurtów orzecznictwa. Wedle pierwszego, zgodnie zasadami wykładni literalnej termin "wydać" należy interpretować zgodnie z jego słownikowym rozumieniem jako "uchwalić coś lub ogłosić". Zatem wyłącznie w okresie trzech miesięcy od dnia wydania stosownego orzeczenia rozumianego jako dzień wydania przez właściwy organ lub Sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust. 2a u.s..r Taki pogląd na tle niniejszej sprawy reprezentuje Kolegium. Wedle drugiego nurtu uzupełniającego wyniki wykładni językowej art. 24 ust. 2a u.ś.r. wykładnią celowościową, uwzględniającą funkcję świadczeń pielęgnacyjnych oraz mechanizm ustawowy ich przyznawania, sądy administracyjne zauważają bezwzględną konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji tego przepisu różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydanego przez sąd powszechny w formie wyroku. Dopiero bowiem prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma podstawowe znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.s.r. Z tych względów, wedle zaprezentowanego drugiego poglądu, w przypadku rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, termin zakreślony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.s.r., należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku. Z kolei według trzeciego poglądu aprobowanego również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni popiera i przyjmuje jako własny (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2143/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS") wykładnia uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 oraz cel unormowania zawartego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.s.r. pozwala na objęcie dyspozycją tego przepisu także osobę, która nie była w stanie złożyć wniosku nawet w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (wedle tylko wykładni literalnej tego przepisu), na skutek trwającego postępowania sądowego w przedmiocie niepełnosprawności.

Należy podkreślić, że jeżeli tak, jak rozpatrywanej sprawie w związku z brzmieniem art. 24 ust. 2a u.ś.r., nie mamy do czynienia z datą wydania przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ale z wyrokiem sądu powszechnego dotyczącym tej niepełnosprawności, to należy dostrzec istotną różnicę między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w przytoczonym wyżej art. 24 ust. 2a), a datą wydania wyroku sądu powszechnego. Orzeczenia wymienionych komisji są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym, nadto taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany (osobiście, przez pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego). Z kolei orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawane przez sąd powszechny mają formę wyroku i nie są z urzędu doręczane stronom. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że w przypadku wyroku sądu I instancji, data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji, a data nadania klauzuli prawomocności wyrokowi jest zawsze datą późniejszą niż data, z którą stwierdzana jest prawomocność tego wyroku. Jednakże konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, w tym zaopatrzonego w klauzulę prawomocności wyroku sądowego ustalającego niepełnosprawność - zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych - powoduje konieczność pouczenia osoby działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, w jakich okolicznościach wyrok sądu powszechnego (innych dla wyroku sądu I instancji, a inny dla wyroku sądu II instancji) staje się prawomocny oraz pouczenia, że czym innym jest data prawomocności wyroku, a czym innym orzeczenie o stwierdzeniu prawomocności wyroku, które to orzeczenie zwane nadaniem klauzuli prawomocności jest wydawane po dacie prawomocności wyroku i może być wydane w kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy po nim - w zależności także od tego, czy wyrok Sądu I instancji był zaskarżony, czy w II instancji został utrzymany w mocy, czy też zmieniony w całości lub części. Bezsprzecznie pomiędzy wydaniem wyroku, a uzyskaniem przez niego statusu prawomocności może upłynąć termin dłuższy niż trzy miesiące i wtedy uprawniony w ogóle nie mógłby z przyczyn od siebie niezależnych skorzystać z dobrodziejstwa art. 24 ust. 2a u.ś.r.

W ocenie Sądu konsekwencją dostrzeżenia różnicy pomiędzy sytuacją, w której o niepełnosprawności lub o jej stopniu orzeka powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, a sytuacją, gdy orzeczenie tych organów zostaje zmienione wyrokiem sądu powszechnego, powinno być założenie, że w tej drugiej sytuacji strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji tego, że źródłem rozstrzygnięcia o niepełnosprawności lub jej stopniu jest wyrok sądu powszechnego. Zdaniem Sądu, aby takie założenie zrealizować to art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.ś.r. należy interpretować w ten sposób, że jeżeli strona nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku zmieniającego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i tym samym nie pouczono jej o tym, czym jest prawomocność wyroku oraz o tym, że wyrok nie podlega doręczeniu z urzędu, to datą początkową trzymiesięcznego okresu na złożenie wniosku powinna być data, w której strona dowiedziała się o prawomocności wyroku oraz o tym, że doręczenie stronie odpisu prawomocnego wyroku nie następuje z urzędu, lecz wymaga złożenia przez nią wniosku do sądu. Od tej bowiem daty strona może wystąpić o doręczenie jej wyroku sądu powszechnego wraz z klauzulą prawomocności, aby po otrzymaniu tego wyroku załączyć go do wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dopiero bowiem sytuacja, w której strona wie o prawomocności wyroku zmieniającego orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu tej niepełnosprawności oraz posiada wiedzę o konieczności złożenia wniosku o doręczenie wyroku, gdyż nie jest on doręczany z urzędu, może być uznana za zbliżoną do tej, w której strona znajduje się po wydaniu przez organ powiatowy lub wojewódzki orzeczenia o niepełnosprawności lub o ustaleniu stopnia niepełnosprawności, co należy uwzględnić przy oznaczeniu daty początkowej trzymiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.ś.r.

Na zaprezentowane powyżej stanowisko Sądu wskazują wyniki wykładni celowościowej i systemowej przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.ś.r. przeprowadzonej w duchu argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/07 (OTK-A 2007/9/106, Dz. U. z 2007 r. Nr 200, poz. 1446), zgodnie z którą "zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności".

W realiach rozpoznawanej sprawy datę tą powinien wyznaczać moment powzięcia przez skarżącą informacji o prawomocności wyroku i konieczności złożenia wniosku o jego doręczenie, co nastąpiło - jak wynika z oświadczenia zawartego w odwołaniu - z chwila jego otrzymania w dniu 20 grudnia 2018 r., a nie jak przyjęło Kolegium już w dacie wyrokowania.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest – w świetle nadesłanych akt sprawy - jakichkolwiek podstaw prawnych do zarzucenia skarżącej, że uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego uzależnionego od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i przerzucania na osobę niepełnosprawną konsekwencji błędnych decyzji organów orzekających o tej niepełnosprawności. Skoro bowiem ustawodawca nie określa - jak w art. 24 ust. 2a u.ś.r. u.ś.r. w przypadku orzeczeń wydanych przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - daty, od której należy liczyć termin 3 miesięcy w przypadku orzeczenia o takiej niepełnosprawności przez sąd powszechny (czy ma to być data wydania wyroku, data prawomocności wyroku czy data stwierdzenia tej prawomocności, która może nastąpić powyżej 3 miesięcy od daty wydania wyroku), to w takim wypadku wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów będzie zawsze złożony w terminie umożliwiającym przyznanie rzeczonego świadczenia od miesiąca, w którym złożono wniosek o orzeczenie tej niepełnosprawności. Skarżąca w rozsądnym terminie - biorąc pod uwagę dodatkowe okoliczności sprawy, w tym uzupełnienie przez Sad Rejonowy własnego wyroku z 28 września 2028r. wyrokiem z 24 lipca 2019r. - złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe mieści się w granicach celowościowej wykładni art. 24 ust. 2a u.ś.r. uzasadnionej brzmieniem art.69 Konstytucji RP zgodnie, z którym osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. W konsekwencji, pozostawałoby w rażącej sprzeczności z celem regulacji ustawowej i jej kontekstem konstytucyjnym wynikającym z art. 69 Konstytucji RP przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi określonemu w art. 24 ust. 2a u.ś.r. i jego niepełnosprawnemu synowi nie przysługuje prawo do wnioskowanego świadczenia od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie jego niepełnosprawności.

W kontrolowanej sprawie organy nie przeprowadziły na tę okoliczność postępowania dowodowego ani nie wypowiedziały się na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czy złożenie w dniu 25 marca 2018 r. przez skarżącą kompletnego wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego zawierającego m.in. zaopatrzony w klauzulę prawomocności wyrok sądu powszechnego zaliczający syna skarżącej do osób niepełnosprawnych spełnia wymagania rozsądnego terminu, tj. terminu, w którym osoba nieobeznana z przepisami prawa, działająca bez profesjonalnego pełnomocnika oraz niepouczona o konieczności zachowania konkretnego terminu do złożenia wniosku była w stanie taki wniosek złożyć bez nieuzasadnionej zwłoki i przypisania jej niedbalstwa. Jeżeli efektem przeprowadzonego postępowania nie będzie zakwestionowanie daty otrzymania przez skarżącą wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 września 2018r. wraz z klauzulą jego prawomocności w dacie wskazanej w odwołaniu, tj. 20 grudnia 2018 r., a jednocześnie organy nie wykażą, że skarżąca była należycie poinformowana w zakresie różnicy pomiędzy prawomocnością wyroku, a stwierdzeniem jego prawomocności i składając 25 marca 2018 r. wniosek do organu o przyznanie rzeczonego świadczenia miała świadomość "uchybienia" terminowi - o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.,ś.r., liczonego od 20 grudnia 2018r. - to w świetle ustalonych okoliczności sprawy przyjmą, że zachowała należytą staranność i wniosek złożyła w terminie 3 miesięcy od doręczenia klauzuli prawomocności wyroku sądu powszechnego ustalającego niepełnosprawność. W konsekwencji powyższego prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustalą począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, czyli w okolicznościach przedmiotowej sprawy od 1 maja 2017r. do 28 lutego 2019 r.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że Kolegium naruszyło art. 24 ust. 2a u.s.r. poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją tego naruszenia jest naruszenie także art. 7, 77 i 80 k.p.a.