Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2687/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędzia NSA Anna Lechowska Asesor WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r Nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2687/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984r. nr 32, poz. 174) orzekł o zameldowaniu W. S. na pobyt stały w R. przy ul. K.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że W. S. 7 lutego 2001r. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały w budynku w R. przy ul. K. oraz opisał trudności meldunkowe wynikające z faktu, że współwłaścicielka tej nieruchomości, E. S., była żona wnioskodawcy odmówiła potwierdzenia uprawnień do zameldowania pod wskazanym adresem, a współwłasność ta wynika ze wspólności małżeńskiej. W budynku tym zamieszkał od 7 marca 1994r., i tam skoncentrował całe swoje życie. W tym czasie wyposażył dom w instalację grzewczą, elektryczną, wod.-kan., ocieplił dom oraz zakonserwował ściany przed położeniem tynku. Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 6.02.2001r. sygn. akt [...], potwierdzone zostało prawo wnioskodawcy do zamieszkiwania i przebywania w budynku położonym w R. przy ul. K. nr [...], nie naruszając przy tym uprawnień do zamieszkiwania i przebywania innych osób. Natomiast E. S. uzależniła potwierdzenie uprawnień W. S. od dokonania takiego potwierdzenia jej własnych uprawnień przez W. S. Zostały również przeprowadzone oględziny nieruchomości budynkowej położonej w R. przy ul. K., na podstawie których ustalono fakt zamieszkiwania przez W. S. w opisanym budynku (użytkowanie 2 pokoi, kuchni wraz z przynależnościami).

Na postawie tak ustalonego stanu faktycznego organ przyjął, że zostały spełnione przesłanki do zameldowania W. S. we wskazanym budynku. W myśl bowiem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania na pobyt stały winny być spełnione następujące przesłanki: 1/ zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art.6 ustawy); 2/ obowiązek meldunkowy powstaje, gdy osoba przebywa pod tym samym adresem z zamiarem stałego przebywania dłużej niż 3 doby i należy go dopełnić przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia (art. 10 ust.1); 3/ do zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu pochodzące od właściciela bądź zarządcy budynku (art. 9 ust.2 i 29 ust.1ustawy).

Organ dał wiarę zgromadzonym w sprawie dowodom z dokumentów, albowiem zostały sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Od decyzji tej odwołała się E. S., nie podając kierunków weryfikacji przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że dom stanowi wspólny majątek dorobkowy, jej stanowisko w przedmiotowej sprawie jest ugodowe, gdyż sama planuje zameldować się w tym domu. Odpis z księgi wieczystej i wyrok Sądu Rejonowego z dnia 6.02.2001r. zobowiązały W. S. do ugody, gdyż w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że uprawnienie dotyczy cywilnoprawnego uprawnienia W. S. do przebywania i zamieszkiwania w budynku przy ul. K. w R. W. S. w budynku tym zamieszkał bez jej zgody, przy użyciu przemocy fizycznej, o czym był poinformowany Wydział Spraw Obywatelskich. Decyzja została oparta na mylnym uzasadnieniu W. S., o trudnościach meldunkowych wynikających z faktu odmowy potwierdzenia tych uprawnień przez drugiego współwłaściciela. W toku postępowania bowiem złożyła deklarację, że uprawnienia te potwierdzi, gdy jej własne również zostaną potwierdzone. Natomiast w czasie oględzin nie zostały otworzone wszystkie pokoje, pomimo zgłoszenia takiego żądania. W. S. mógłby też zameldować w innym mieszkaniu którego jest właścicielem.

Wojewoda [...] decyzją z [...].10.2001r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. nr 87, poz. 960) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego w przypadku W. S. zaistniały przesłanki do zameldowania. Organ wykazał, że W. S. przebywa w budynku zlokalizowanym w R. przy ul. K. i tam skoncentrował swoje życie osobiste, dlatego też powstał obowiązek meldunkowy. Dowodem na to są zeznania złożone przez W. S. i E. S. na rozprawie administracyjnej oraz przeprowadzone przez organ I instancji oględziny przy udziale E. S. Definicja pobytu stałego została zawarta w art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którą pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na prawną konstrukcję pobytu stałego składają się dwa elementy: przebywanie

w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. O stałości pobytu w danym miejscu decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie w tym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, czyli aktualnego centrum życiowej działalności człowieka (wyrok S.A./Rz 333/98). W kontekście oceny drugiej przesłanki organ stwierdził, że W. S. posiada uprawnienia o charakterze samoistnym, wynikające z istoty współwłasności lokalu, co potwierdził wypis z Kw. Nr [...]. Na podstawie materiału dowodowego organ ustalił, że strony po rozwodzie nie dokonały podziału majątku dorobkowego. Zgodnie z orzecznictwem NSA uprawnienia współwłaściciela do przebywania w lokalu stanowiącym współwłasność wynikają z istoty współwłasności (wyrok S.A./Rz 783/98). Reasumując organ stwierdził, że spełnione zostały łącznie przesłanki określone w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych konieczne do dokonania czynności zameldowania na pobyt stały, gdyż W. S. posiada samoistne uprawnienia do przebywania w lokalu oraz faktycznie przebywa w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła E. S. nie wskazując kierunków weryfikacji zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca E. S. zarzuciła, że organ I instancji wydając decyzję oparł się na mylnym uzasadnieniu W. S. o czynionych przez skarżącą trudnościach w zameldowaniu, a pominięto jej deklarację o ugodowym załatwieniu sprawy w przypadku wzajemnego potwierdzenia uprawnień do zameldowania przez byłych małżonków w budynku przy ul. K. w R,. Celem wykluczenia zgody skarżącej, W. S. na drodze postępowania sądowego uzyskał potwierdzenie uprawnień do przebywania i zamieszkiwania bez naruszania uprawnienia do przebywania i zamieszkiwania innych osób uprawnionych. W. S. nie respektował praw współwłaściciela wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w R. z 6.02.2001r., jak również nie uczynił tego organ I instancji, co spowodowało, że następnym wyrokiem Sądu Rejonowego z 17.07.2001r. zostały potwierdzone uprawnienia skarżącej do przebywania i zamieszkiwania pod wymienionym adresem. Wyrok ten nie był respektowany przez W. S., gdyż uniemożliwił przebywanie i zamieszkiwania pod tym adresem, dlatego też skarga jest uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 26.04.2004r. E. S. dokonała uzupełnienia wcześniej wniesionej skargi i zarzuciła naruszenie art. 199 k.c. o współwłasności i Kodeksu rodzinnego poprzez dokonanie dowolnej oceny sytuacji, kiedy dom stanowi współwłasność majątkową z małżeństwa. Organ naruszył przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmawiając zawieszenia postępowania o zameldowanie w związku z postępowaniem o podział majątku dorobkowego, a nadto zarzuciła, że organy prowadzące postępowanie nie udzielały wskazówek i wyjaśnień przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy oraz nie wzięły pod uwagę możliwości zameldowania na pobyt czasowy. W podsumowaniu tego pisma skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody z dnia [...].10.2001r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem interesu obu stron i ewentualne zameldowanie na pobyt czasowy do zakończenia sprawy o ustalenie udziałów w majątku dorobkowym stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej w skrócie P.p.s.a.) W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres ten wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę można uwzględnić tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone naruszenie prawa w stopniu określonym przez przepisy zawarte w art. 145 tej ustawy.

Poddając takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.

W dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm. zwaną dalej ustawą), zgodnie z którym przy dopełnianiu obowiązku meldunkowego należy przedstawić dowód osobisty, a w uzasadnionych wypadkach – inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości (ust.1), przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie (ust.2). Przepis ten zawiera również wymagania w stosunku do osób niepełnoletnich jak i podlegających powszechnemu obowiązkowi obrony (ust. 3 i 4 tego artykułu), które w rozpoznawanej sprawie nie mają jednak zastosowania.

Przepis art. 9 ust.2 utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r., K 20/01, stwierdzającego niezgodność tego przepisu z art. 52 ust.1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Stwierdzenie nieważności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że w chwili obecnej do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma zastosowania przepis art. 9 ust.2 ustawy, który wymagał potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, jako regulacja niekonstytucyjna. W tym przypadku ocena ta powinna ograniczyć się jedynie do ustalenia, czy przy zameldowaniu zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 10 ust. 1 i z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.

W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast stosownie do art. 10 ust. 1ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Innymi słowy zameldowanie na pobyt stały może nastąpić wówczas, gdy spełnione zostaną obydwa warunki określone w wyżej wymienionych przepisach, a mianowicie, gdy osoba fizyczna faktycznie zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania.

Bezspornym jest, że W. S. w domu przy ul. K. w R. zamieszkuje od 1998r., co zostało potwierdzone w protokole z rozprawy z 24.08.2001r. zeznaniami W. i E. S. (karta akt administracyjnych nr 59). Poza sporem pozostaje również fakt, że W. S. i E. S. są współwłaścicielami – w całości na prawach wspólności ustawowej zabudowanej działki nr 1060 położonej w R. Obr. [...] (karta akt adm. nr 3).

W protokole oględzin sporządzonym 24.08.2001r. organ wykazał, że w budynku mieszkalnym położonym w R. przy ul. K. W. S. użytkuje kuchnię, dwa pokoje wraz z przynależnościami, znajdują się tam jego rzeczy osobiste, dokumenty oraz żywność, co potwierdza fakt zamieszkiwania (karta akt adm. nr 62).

Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy dawał podstawy do przyjęcia, że w dacie zameldowania W. S. zamieszkiwał w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Potwierdzają to również starania W. S. w zakresie wykończenia domu i chęci w nim zamieszkania. W sytuacji, gdy takie przedsięwzięcia łączą się z dużymi nakładami finansowymi, co jest faktem powszechnie znanym, gdyby W. S. nie miał zamiaru stałego zamieszkania w tym budynku, to nie podejmowałby tego typu inwestycji.

Organy zatem słusznie przyjęły na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że zostały spełnione przez W. S. normatywne przesłanki do zameldowania w miejscu stałego pobytu. Warto również podkreślić, że warunki te zaistniały również w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, gdy obowiązywał jeszcze przepis art. 9 ust. 2, albowiem prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R z 6.02.2001r. sygn. akt [...], zostały o potwierdzone uprawnienie do przebywania i zamieszkiwania w budynku, w którym przebywał.

W obecnym stanie prawnym przedstawienie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie nie stanowi przesłanki zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące (wyrok SN IIIRN 183/01 OSNP 2003/20/477).

Stosownie do art. 47 ust.1 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast z ust. 2 tego przepisu wynika, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy tworzy dla organu meldunkowego kompetencję do wydania decyzji o zameldowaniu, która przysługuje również organowi II instancji w postępowaniu prowadzonemu na skutek złożonego odwołania.

W aktach administracyjnych znajduje się też złożony przez W. S. formularz "Zgłoszenia pobytu stałego", na którym brakuje potwierdzenia uprawnienia do przebywania w wyżej wymienionym budynku przez drugiego współwłaściciela (wymaganych przepisami w dacie jego złożenia). Uprawnienia te, jak to już wyżej przedstawiono zostały udokumentowane wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 6.02.2001r., a zatem organy prawidłowo zastosowały przepis ust.2 art. 47 ustawy, wydając decyzję o zameldowaniu. Podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania (wyrok SN z 20.09.2002r. sygn. akt III RN 139/01 OSNP 2003/15/347).

Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły go zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), przy zastosowaniu reguły wynikającej z art. 80 k.p.a. poprzez ocenę, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które odpowiada regułom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca tak w odwołaniu jak i w skardze odmawia potwierdzenia uprawnień, stwierdzając równocześnie, że dokona takiego potwierdzenia, ale na zasadzie wzajemnego potwierdzenia takich uprawnień, gdyż ona sama również stara się o zameldowanie w tym budynku, co jej zadaniem świadczy o chęci ugodowego załatwienia sprawy.

Wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyżej przywołanego i utraty mocy obowiązującej art. 9 ust.2 ustawy, kwestionowanie potwierdzenia uprawnienia nie jest okolicznością, która mogłaby mieć wpływ na zaskarżoną decyzję. Kwestionowanie tych uprawnień wobec prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 6.02. 2001r. sygn. akt [...], w którym potwierdzono uprawnienia W. S. do zamieszkiwania i przebywania w dacie złożenia wniosku o zameldowanie nie było zasadne i nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do pisma skarżącej nazwanego "Uzupełnieniem skargi na decyzję Wojewody z dnia [...].10.2001r.", Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie wobec wyżej przedstawionego stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy. Niedopuszczalne jest też żądanie rozszerzenia zakresu przedmiotowego skargi poprzez objęcie nią innych jeszcze aktów, które mogły być zaskarżone w określonym terminie i trybie, zgodnie z zawartym w nich pouczeniem.

Na rozprawie przed Sądem skarżąca złożyła propozycję zawarcia ugody z W. S., której przedmiotem miałoby być potwierdzenie uprawnień skarżącej do zameldowania i zamieszkania przy ul. K.

Sąd wyjaśnił, że cytowana na wstępie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje instytucji ugody, a zatem wniosek skarżącej Sąd uznał za niedopuszczalny. Ugoda może być natomiast zawarta przed organami administracji publicznej na warunkach określonych w art.114-115 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej względów Sąd, w oparciu o przepis art. 151 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.