Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2407/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.15 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 11 kwietnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R.-S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 889/10 w sprawie ze skargi S. R.-S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 889/10 wydanym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Krowodrza oddalił skargę S. R.-S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Jednocześnie Sąd przyznał na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o podatek od towarów i usług.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta Krakowa działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o wymeldowaniu S. R.- S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie.

Jak podał organ, w dniu [...] stycznia 2009 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie S. R. –S. z w/w lokalu. Podstawą wszczęcia było pismo Zarządu Budynków Komunalnych w Krakowie informujące, iż Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] września 1992 r. cofnął zainteresowanemu uprawnienie do zajmowania w/w lokalu, w wyniku czego od września 1993 r. do chwili orzekania zamieszkiwał w nim nowy najemca T. B. Organ l instancji ustalił, że S. R.-S. zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu nieprzerwanie do dnia [...] czerwca 1990 r., tj. do momentu zatrzymania go przez Policję w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 148 § 1 Kodeksu karnego. Wyrokiem z dnia [...] stycznia 1991 r. sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w Krakowie uznał S. R.-S. winnym zarzucanych mu czynów i skazał go na karę łączną 25 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał orzeczenie Sądu l instancji w mocy. Po zatrzymaniu i osadzeniu S. R. – S. w areszcie śledczym, lokalem przy ul. [...] w Krakowie opiekowała się jego matka, która bez zgody właściciela lokalu oddała go do używania osobom trzecim. Z powyższych względów decyzją z dnia [...] września 1992 r. Prezydent Miasta Krakowa cofnął S. R.-S. uprawnienia do zajmowania przedmiotowego lokalu i nakazał J. R.-S. opróżnić z rzeczy i opuścić przedmiotowy lokal. Od tego orzeczenia odwołali się S. R.-S. oraz J. R.-S. Decyzją z dnia [...] lutego 1993 r. Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W 1992 r. J. R.-S. opróżniła lokal z części rzeczy i oddała go do dyspozycji administracji. Pozostawione rzeczy przewieziono i złożono w depozycie poeksmisyjnym. W dniu [...] listopada 1993 r. lokal przy pl. [...] w Krakowie został oddany na podstawie umowy najmu T. B., która wraz z rodziną nadal w nim zamieszkuje. Od momentu zatrzymania i osadzenia w areszcie śledczym, a następnie w zakładzie karnym S. R.-S. jedynie raz wyszedł na przepustkę, zaś przerwa w odbywaniu kary trwała od [...] sierpnia 2008 r. do [...] lutego 2009 r. Podczas pobytu poza zakładem karnym nie zamieszkiwał on w miejscu zameldowania na pobyt stały. Odwiedził przedmiotowy lokal, jednak z uwagi na brak kluczy nie podejmował prób wejścia do niego i ponownego zamieszkania. Organ l instancji wskazał, że termin zakończenia odbywania kary pozbawienia wolności przez S. R.-S. przewidywany jest na 2015 r.

Organ uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz ustalenia poczynione na jego podstawie wskazują, iż S. R.-S. opuścił lokal przy ul. [...] w Krakowie w sposób dobrowolny i trwały, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu bezspornym było, iż S. R.-S. nie zamieszkiwał w chwili orzekania w przedmiotowym lokalu, a opuścił go z uwagi na czynności organów ścigania, w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Zatem został zmuszony do opuszczenia przedmiotowego lokalu w konsekwencji własnych czynów, za które został skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Zdaniem Prezydenta orzecznictwo sądów administracyjnych związane z dobrowolnością i trwałością opuszczenia lokalu nie może być przywoływane w każdym przypadku, gdyż doprowadziłoby do schematycznego podejścia do sprawy bez uwzględnienia jej realiów. Bezkrytyczne podejście do zaistnienia przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, doprowadziłoby do sytuacji utrzymywania fikcji meldunkowej, w przypadku wykonania czynności eksmisyjnych przez uprawnione do tego organy. Natomiast celem postępowania meldunkowego jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem faktycznym. Zdaniem organu, dla oceny charakteru opuszczenia lokalu istotne było obiektywne stwierdzenie faktycznej możliwości realizacji woli strony przebywania w przedmiotowym lokalu po opuszczeniu zakładu karnego. Ponadto w czasie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności S. R.-S. nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. [...] w Krakowie. Zainteresowany nie potrafił pogodzić się z faktem utraty prawa do zajmowania przedmiotowego lokalu, jednak zdając sobie sprawę, iż zamieszkuje w nim nowy najemca, całkowicie zerwał kontakt z miejscem zameldowania na pobyt stały. Prezydent podkreślił, że nie można wymagać od nowego najemcy, aby zezwolił na zamieszkiwanie w nim obcej osoby. W ocenie organu l instancji S. R. – S. miał świadomość, że nie powróci już do miejsca stałego pobytu, a odmawiając wymeldowania próbował jedynie wymusić na organach gminy zapewnienie sobie miejsca zamieszkania po opuszczeniu zakładu karnego. Dlatego w ocenie Prezydenta utrzymanie zameldowania S. R. – S. w przedmiotowym lokalu byłoby wyłącznie fikcją meldunkową - stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu. Organ uznał zatem, że w sprawie została spełniona przesłanka do wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegająca na opuszczeniu lokalu w sposób dobrowolny i trwały, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.

Po rozpatrzeniu odwołania S. R.-S. od powyższej decyzji, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i powołał się na wyjaśnienia J. R.-S., która podała, że syn po popełnieniu przestępstwa w lokalu na os. [...] w Krakowie pojechał do lokalu przy ul. [...] w Krakowie, skąd został zabrany do szpitala w K., a następnie do zakładu karnego. Podała nadto, że S. R. –S., będąc kilkakrotnie na przepustce, nigdy nie szedł do lokalu przy ul. [...] w Krakowie. Nie interesował się tym lokalem, gdyż wiedział, że nie ma do niego uprawnień. Także M. H. - brat S. R.-S. zeznał, że brat był pierwszy raz na przepustce po trzech latach pobytu w zakładzie karnym i mieszkał wówczas wraz z matką w lokalu na os. [...] w Krakowie, gdyż w lokalu przy ul. [...] zamieszkiwali już nowi najemcy. W ocenie Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdzał, iż S. R.-S. nie zamieszkiwał w rzeczonym lokalu, a opuszczenie lokalu przy ul. [...] w Krakowie miało charakter trwały. Potwierdza to okoliczność, że decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa Krakowskiego z dnia [...] lutego 1993 r. odwołującemu się cofnięto uprawnienia do zajmowania lokalu, zaś na skutek czynności eksmisyjnych lokal został opróżniony ze wszystkich rzeczy należących do S. R.-S.. Wojewoda podkreślił, że przedmiotowe mieszkanie jest w dyspozycji T. B. oraz jej rodziny i zamieszkanie w nim S. R.-S. jest nierealne. W związku z tym Wojewoda ocenił decyzję organu l instancji jako zgodną z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze na decyzję Wojewody Małopolskiego S. R.-S., podniósł, że jest ona niekonsekwentna, skoro do poprzedniej zaskarżonej przez niego decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Wojewoda odniósł się pozytywnie, uchylając decyzję o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Zdaniem skarżącego uzupełnienie postępowania dowodowego przez organ l instancji nie wniosło do sprawy niczego, co miałoby znaczący wpływ na decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Oświadczył, że pozbawienie go mieszkania wskutek wydania przedmiotowej decyzji, czyni z niego osobę bezdomną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że wykonywanie obowiązku meldunkowego polegające na wymeldowaniu się reguluje art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który nakazuje osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące wymeldowanie się w organie gminy właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Brak wykonania tego obowiązku uprawnia organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 15 ust. 2 ustawy). Jak podkreślił Sąd, zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Dlatego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania.

Wskazując na powyższe Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji konieczne jest zbadanie, czy organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem ul. [...] w Krakowie, a jeśli opuścił ten lokal, czy dopełnił obowiązku wymeldowania się. Bezspornym jest bowiem, że skarżący przebywał w przedmiotowym lokalu do dnia [...] czerwca 1990 r., zaś Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] września 1992 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do zajmowania przedmiotowego lokalu. Decyzja Prezydenta stała się ostateczna po utrzymaniu jej w mocy przez organ odwoławczy na mocy decyzji z dnia [...] lutego 1993 r. Od tej daty zatem skarżący nie posiadał żadnego prawa do lokalu przy ul. [...] i przebywał najpierw w areszcie, a potem w zakładzie karnym. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal, zaś w kontrolowanym postępowaniu spór dotyczył tego, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny.

Pozbawienie wolności w wyniku aresztowania oczywiście nie następuje z woli aresztowanego, lecz jego przymusowy charakter nie przesądza jeszcze o tym, że osoba aresztowana nie może zostać wymeldowana z powodu braku przesłanki dobrowolnego opuszczenia lokalu. W takiej sytuacji konieczne jest uwzględnienie całokształtu okoliczności danej sprawy. Mając na uwadze dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych w przedmiotowej kwestii Sąd I instancji podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 840/09 stwierdził, że "Jeżeli dana osoba pomimo usunięcia jej z lokalu wbrew jej woli, przez długi czas nie podejmuje kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, świadczyć to może o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych".

Odnosząc zatem powyższe do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy Sąd stwierdził, że opuszczenie przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w Krakowie nastąpiło w wyniku zawinionych działań skarżącego, za które został on skazany prawomocnym wyrokiem karnym i nadal odbywa karę pozbawienia wolności. Nie można więc uznać, że skarżący zmuszony był opuścić przedmiotowy lokal w wyniku jakichkolwiek bezprawnych działań osób trzecich względem niego. Ponadto po wydaniu w 1993 r. decyzji pozbawiającej skarżącego prawa do przedmiotowego lokalu nie podejmował on działań zmierzających do przywrócenia tego prawa. Fakt przebywania w zakładzie karnym utrudniał, lecz nie uniemożliwiał skarżącemu podejmowania takich kroków. Także w 2008 r., a więc ponad piętnaście lat po opuszczeniu i pozbawieniu prawa do lokalu, skarżący, będąc poza zakładem karnym, nie przebywał w przedmiotowym lokalu i nie podejmował kroków, aby do niego powrócić, wiedząc, że są one skazane na niepowodzenie.

Powyższe w ocenie Sądu świadczy o tym, że organy zasadnie przyjęły, iż zachodziły przesłanki ustawowe do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego, ponieważ nie wykazywał on woli zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu ani też zamiaru stałego w nim przebywania. Skoro zaś nie dopełnił obowiązku wymeldowania z pobytu stałego, to organy były uprawnione do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W związku z tym Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi wskazujące na brak przesłanek do wymeldowania ze względu na brak dobrowolnego opuszczenia lokalu. Instytucja zameldowania nie służy zapewnieniu prawa do lokalu ani nie ma znaczenia dla kwestii własności i posiadania lokalu, zatem podniesiona w skardze okoliczność, że wymeldowanie pozbawia skarżącego miejsca zamieszkania, nie miała wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Skoro zaś zameldowanie służy jedynie celom ewidencyjnym, to w przypadku stwierdzenia, że stan uwidoczniony w ewidencji nie odpowiada rzeczywistemu, organy ewidencyjne zobowiązane są doprowadzić do zgodności prowadzonej ewidencji ludności ze stanem istniejącym.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku S. R.-S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżając powyższy wyrok w punkcie I podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegające na wadliwym przyjęciu, że przesłanka dobrowolności przy wyprowadzaniu się przez osobę wymeldowaną musi nosić znamiona niezawinionego zachowania, podczas gdy przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że dobrowolność przy opuszczaniu mieszkania nie może być dodatkowo precyzowana jako niezawiniona czy zawiniona, względnie przedmiotem ustaleń faktycznych może być co najwyżej moment wyprowadzania się, zaś później ustalone okoliczności co do zawinionego zachowania opuszczającego mieszkanie pozostają bez znaczenia, bowiem istotne są pierwotne okoliczności wyprowadzania się,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na obrazie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie podejmował działań zmierzających do przywrócenia mu prawa posiadania, podczas gdy zarówno z faktu udania się w czasie przepustek do spornego lokalu, jak i z faktu prowadzonego przez skarżącego postępowania przed Kolegium Odwoławczym przy Sejmiku Samorządowym Województwa Krakowskiego wynika, że jednak skarżący wykazywał się rodzajem aktywności adekwatnym do zamiaru ochrony jego prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu. Okoliczności całokształtu zachowania skarżącego przemawiają za bezzasadnością ustaleń zarówno organu, jak i zaskarżonego wyroku.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła zostać uwzględniona.

Nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), którego błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej upatruje w przyjęciu przez Sąd, że przesłanka dobrowolności przy wyprowadzaniu się przez osobę wymeldowaną musi nosić znamiona niezawinionego zachowania. Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Badając zgodność tego przepisu z Konstytucją R.P. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, wskazał, że: "obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Należy podkreślić, iż ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki." Ewidencja ludności służy zatem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Podkreślić należy, że choć w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego dla podjęcia decyzji o wymeldowaniu jest co do zasady spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny, niemniej jednak z brzmienia cytowanego przepisu nie wynika wprost, by w każdym przypadku ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego było konieczne (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2398/10, lex nr 1123128). Mogą bowiem zaistnieć takie sytuacje, w których ustalenie woli osoby, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie, nie będzie wymagane. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z ustaleń organu, fakt opuszczenia lokalu mieszkalnego przez skarżącego nie budzi wątpliwości, nie jest również sporna okoliczność przebywania skarżącego w zakładzie karnym. W tej sytuacji trudno przyjąć kwestię dobrowolności opuszczenia lokalu, podnoszoną przez pełnomocnika skarżącego, za kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sam bowiem fakt odbywania kary pozbawienia wolności, co wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu, potwierdza zaistnienie przesłanki z

art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Bez wpływu na powyższe pozostać musi powoływanie się skarżącego na jego aktywność w zakresie podejmowania przysługujących mu środków celem ochrony zamieszkiwania w lokalu. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego.

W tej sytuacji chybionym okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a., który pełnomocnik skarżącego wywodzi z faktu pominięcia przez Sąd, iż skarżący wykazywał się aktywnością i skorzystał z przysługujących mu środków w zakresie podejmowania środków o przywrócenie uprawnień do zajmowania tego lokalu.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ww. ustawy) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 tej ustawy.