Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 77/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3a, 3b, art. 83 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014r. M.B. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek "nie podlegających umorzeniu z ustawy abolicyjnej". We wniosku wnioskodawczyni podała, że jej sytuacja materialna i osobista jest trudna. Jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury, której kwota jest niewystarczająca do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na liczne choroby takie jak niedoczynność tarczycy, reumatyzm, nadciśnienie tętnicze i zapalenie aorty zmuszona jest ponosić koszty związane z leczeniem. Nadto zobowiązana jest do wysyłania paczki żywnościowej i higienicznej dla wnuka, który przebywa obecnie w zakładzie karnym. Wskazała, że gospodarstwo rolne otrzymała w spadku po swoim ojcu, które następnie, w drodze darowizny, przekazała swojemu synowi. Obecnie, na skutek tragicznej śmierci jej syna i synowej (którzy zginęli z rąk ich syna), ponownie jest właścicielem tegoż gospodarstwa rolnego. Zabudowania i mieszkalne i gospodarcze są w złym stanie i wymagają pilnego remontu. Wnioskodawczyni podała również, że nie przynoszące żadnych korzyści gospodarstwo rolne utrzymuje z dopłat bezpośrednich w kwocie 9.859,00 zł. otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W toku postępowania administracyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że decyzją z dnia [...] czerwca 1014 r., nr [...] M.B. jako spadkobierczyni zmarłego w dniu [...].11.2009r. syna A.B. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawcy z tytułu nieopłaconych składek. Organ ustalił nadto, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pobiera emeryturę z ZUS w wysokości 1.015,25 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. strona otrzymała dopłatę roczną z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 9.850,00 zł z tytułu płatności obszarowej oraz kwotę 2.561,31 zł jako uzupełniającą płatność obszarową. Zobowiązana figuruje w dziale II księgi wieczystej [...] jako właścicielka 3/4 zabudowanego gospodarstwa rolnego o powierzchni 7,7100 ha położonego w miejscowości [...]. W księdze wieczystej [...] w dziale U nie dokonano wpisu zmiany właściciela nieruchomości — wpisani pozostają na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej A.B. oraz H.B.. W księdze wieczystej nr [...] Sąd Rejonowy wpisał na wniosek ZUS hipotekę zabezpieczającą należności spadkodawcy A.B. dotyczące okresów 03-07/2007 w kwocie 3.192,71 zł, 08-10/2007 w wysokości 2.2289,21 zł, 11/2007-03/2008 w wysokości 3.003,99 zł, 04-07/2008 r. w wysokości 2.984,84 zł oraz 08-09/2008 w wysokości 1.489,81 zł. Spadkodawca A.B. wpisany jest również w dziale

II ksiąg wieczystych [...] oraz [...]. Zobowiązana jako spadkobierczyni A.B. nie wystąpiła o dokonanie zmian w dziale II ww. ksiąg wieczystych.

Z oświadczenia złożonego przez wnioskodawczynię wynika również, że jest

w posiadaniu nieruchomości: domu położonego w miejscowości [...] o pow. 159 m2, współwłasność w części 75%, gospodarstwa o powierzchni 9,29 ha położonego

w miejscowości [...] oraz innych nieruchomości o pow. 7,29 ha położonych

w miejscowości [...]. Jest także właścicielem ciągnika rolniczego z 1987 r. Stałe miesięczne wydatki strony to wydatki związane z bieżącym utrzymaniem w wysokości 509,00 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości 100,00 zł. Ponadto strona ponosi opłaty roczne związane z utrzymaniem gospodarstwa rolnego, tj. podatek rolny -2750,00 zł, ubezpieczenie gospodarstwa rolnego - 709,00 zł, opał - 3.000,00 zł, paliwo -800,00 zł, praca - 500,00 zł, sadzeniaki - 200,00 zł, akumulator - 400,00 zł, opłata rejestracyjna ciągnika - 70,00 zł, pasza dla zwierząt - 1.200,00 zł. Wnioskodawczyni nie posiada zobowiązań wobec innych podmiotów, nie korzysta również z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział, po rozpatrzeniu wniosku M.B., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 03/2009 do 10/2009 w łącznej kwocie 4.311,69 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 04/2007, 03/2009 do 10/2009 w kwocie 2.107,78 zł 15.801,81 zł, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 04/2007, 03/2009-10/2009 w kwocie 433,16 zł. Na powyższe kwoty złożyły się składki, odsetki liczone na dzień otwarcia spadku oraz koszty upomnień.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, analizując sytuację bytową wnioskodawczyni oraz uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności i odnosząc je do przypadku skarżącej, organ stwierdził, że okoliczności wskazane we wniosku o umorzenie należności, a przede wszystkim trudności finansowe uniemożliwiające spłatę należności składkowych, zdaniem Zakładu nie są wystarczającym argumentem do wydania przez ZUS pozytywnej decyzji w kwestii umorzenia należności z tytułu składek wraz

z odsetkami za zwłokę.

Wykazane przez M.B. trudności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem, nie przedłożono żadnych dokumentów, które potwierdziłyby istnienie przesłanek wymienionych § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Strona nie poniosła strat materialnych spowodowanych zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności np. powódź pożar lub kradzież. Nadto M.B. nie dołożyła należytej staranności w udokumentowaniu swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz zdrowotnej, nie udokumentowała wydatków miesięcznych, które wskazała w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym.

Jednocześnie organ podkreślił, że przy ustalaniu stanu faktycznego nie wziął pod uwagę jako dowodów załączonych przez stronę kserokopii polisy nr [...], pokwitowania pierwszej wpłaty składki [...], dokumentów obowiązkowego ubezpieczenia budynków, ponieważ nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem.

Organ podał, że umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną w szczególnie uzasadnionych przypadkach i tylko w sytuacji zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności Zakład Ubezpieczeń Społecznych może skorzystać

z danego mu uprawnienia. Podejmując decyzję uznaniową każdy organ administracji publicznej, a więc również ZUS, zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny – co oznacza, iż rozpatrując wniosek

o umorzenie należności organ musi mieć na uwadze stan finansów publicznych, jak również musi dbać o przestrzeganie dyscypliny budżetowej państwa. Opłacanie składek nie jest przywilejem, lecz obowiązkiem wynikającym z zapisów ustawowych. Podjęcie decyzji o umorzeniu oznaczałoby, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych akceptuje zachowania płatników, którzy prowadząc działalność gospodarczą świadomie dopuszczali do powstania zadłużenia.

Od powyższej decyzji M.B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na nieprawidłowe rozpatrzenie sprawy przez organ.

W uzasadnieniu strona ponownie podkreśliła swoją trudną sytuację materialną, szczegółowo opisując ponoszone wydatki. Strona nie zgodziła się z ustaloną przez ZUS możliwością podjęcia spłaty zadłużenia, albowiem nie posiada środków na zakup leków oraz remont zniszczonego domu, a osiągane dochody nie pokrywają bieżących wydatków strony.

Wnioskodawczyni zarzuciła także ZUS niewłaściwe rozpatrzenie sprawy na podstawie przepisów art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia

31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem wnioskodawczyni przesłanki o całkowitej nieściągalności zachodzą w niniejszej sprawie, gdyż mimo tego, że strona osiąga dochód, to jednak kwota ta nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb (zakup opału, odzieży, leków). Nadto posiadany majątek nieruchomy wymaga remontu, a jego koszt przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie M.B. przedłożyła dowód opłacenia składki ubezpieczenia [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r.

Organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu umorzenie należności byłoby niewątpliwie działaniem sprzecznym z interesem ZUS, bowiem umorzenie należności wpływa na zdolność realizacji przez organ statutowej działalności. Na podstawie analizy sprawy Zakład dostrzegł możliwość odzyskania należności ZUS w związku z dokonaniem zabezpieczenia na nieruchomości strony poprzez wpis hipoteczny. Istnieje także możliwość złożenia wniosku o rozłożenie na raty należności składkowych. Nadto organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, wysokość zaległości jest większa niż kwota kosztów upomnienia oraz nie nastąpiła upadłość ani nie toczyło się postępowanie likwidacyjne.

Odnosząc się do zastrzeżeń niewłaściwego rozpatrzenia sprawy na podstawie

§ 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ odwoławczy podał,

że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności. Istnienie przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania umorzenia należności, tym bardziej gdy inne względy ustawowo przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Organ wziął pod uwagę materiał dowodowy zebrany w sprawie i ważny interes osoby zobowiązanej, a także stan finansów ubezpieczeń społecznych

i możliwość ewentualnego odzyskania należności. Organ wskazał, że taka sytuacja

w niniejszej sprawie występuje, bowiem prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Inne względy ustawowe też przemawiają przeciwko umorzeniu zadłużenia, albowiem dokonano zabezpieczenia hipotecznego. Organ podkreślił, że przez ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia zadłużenia, należy rozumieć ubóstwo osoby zobowiązanej do opłacenia należności, zagrażające jej dalszej egzystencji poprzez nie zapewnienie minium socjalnego w zakresie, który uniemożliwia spłatę zadłużenia

w dłuższym okresie czasu. Nadto trudności wskazane przez stronę nie cechują się trwałym charakterem. Zaległości z tytułu i nieopłaconych składek powstały w związku

z przeniesieniem odpowiedzialności za zobowiązania syna A.B., który podjął się prowadzenia działalności gospodarczej i nie wywiązał się z obowiązku opłacania składek, tak więc przyczyna powstania zaległości stanowiła efekt podejmowanych indywidualnych decyzji w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Strona nie poniosła również strat materialnych spowodowanych zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności takich jak powódź, pożar, kradzież.

Do wniosku o ponowne rozpatrzenie M.B. nie dołączyła dodatkowych dokumentów oraz nie wskazała nowych okoliczności. Przedłożono jedynie dowód opłacenia składki ubezpieczenia [...]. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, zostały przeanalizowane wnikliwie wszystkie dostarczone wcześniej dokumenty oraz akta sprawy.

Organ II instancji podkreślił, że rozstrzygając wniosek o umorzenie należności miał na uwadze również to, że umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek jest wyrazem ostatecznej rezygnacji uprawnionego organu z określonych kwot, które wolą ustawodawcy, jako powinności publicznoprawne powinny zasilać poszczególne fundusze celowe wchodzące w skład polskiego systemu zabezpieczenia społecznego. Ze środków zgromadzonych na tych funduszach realizowane są w ramach zasady solidarności pokoleniowej zadania w zakresie świadczeń długoterminowych (wypłaty rent i emerytur) oraz świadczeń krótkoterminowych (np. zasiłki chorobowe czy wypadkowe).

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, uwzględniając nałożony na ZUS obowiązek dbałości o dobro finansów ubezpieczeń społecznych, dysponując prawem do umarzania należności na zasadzie uznania administracyjnego, podjęto decyzję o nie umorzeniu stronie zadłużenia uznając, iż umorzenie należności byłoby w obecnym stanie faktycznym przedwczesne i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych.

Na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, M.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

W skardze strona wskazała na okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że nie osiąga żadnych korzyści z uprawy gruntów ornych, które posiada, albowiem oddała je w dzierżawę obcym ludziom, aby nie zarastały chwastami. Strona liczy na to, że po powrocie jej wnuka z Zakładu Karnego,

gdzie odbywa karę pozbawienia wolności za spowodowanie śmierci swoich rodziców, zajmie się on gospodarstwem rolnym.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 29 pażdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DZ.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) - zwana dalej usus, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (ust. 4). Stosownie do art. 28 ust. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Jednakże w myśl art. 28 ust. 3a należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b usus rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (DZ.U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy przy tym podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, że może być ona dowolna. Wynikająca z art. 7 kpa zasada praworządności zobowiązuje organy administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek wymaga od organu – stosownie do art. 77 § 1 kpa – wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w celu dokładnego ustalenia sytuacji osobistej i materialnej dłużnika i na tej podstawie zbadania, czy zaistniały przesłanki umorzenia należności określone w powyższych przepisach prawnych. Dopiero wówczas organ jest uprawniony do wyboru określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności. Zarówno poczynione ustalenia w sprawie oraz ich analiza z punktu widzenia przesłanek umorzenia, jak i motywy wyboru rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności winny przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącej nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności wynikające z art. 28 ust. 3 usus. Oceniając sprawę pod względem art. 28 ust. 3a w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (dalej zwane rozporządzeniem), organ podniósł że również decyzja podejmowana na podstawie wskazanych przepisów prawa ma charakter uznaniowy, co oznacza że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Organ wskazał, że oceniając sprawę wziął pod uwagę stan finansów publicznych i możliwość odzyskania należności. Zdaniem organu w sprawie istnieje możliwość odzyskania należności, ponieważ prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, natomiast inne względy również przemawiają przeciwko umorzeniu, a mianowicie dokonano zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości.

Analizując natomiast sprawę pod kątem przesłanek z art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 w.w. rozporządzenia organ podniósł, że skarżąca w postępowaniu odwoławczym nie przedłożyła żadnych nowych dokumentów, a nowe okoliczności nie wystąpiły. W ocenie organu nie mają charakteru trwałego.

Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 usus.

Jednak analiza treści zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ w ogóle nie badał sprawy pod kątem przesłanek o których mowa w § 3 rozporządzenia. W tym zakresie organ poprzestał na wskazaniu uznaniowości rozstrzygnięcia oraz możliwości odzyskania należności ze względu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ nie odniósł stanu faktycznego sprawy do poszczególnych przesłanek dających podstawę do umorzenia należności, pomimo braku całkowitej nieściągalności, a wymienionych w § 3 rozporządzenia. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca w toku postępowania konsekwentnie powoływała się na swoje problemy zdrowotne, które w połączeniu z podeszłym wiekiem, uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia. Wskazywała na trudności finansowe oraz konieczność podjęcia niezbędnych prac remontowych domu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności mieszczą się w granicach przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia, jednak organ nie podjął się analizy stanu faktycznego sprawy, w kontekście wskazanego przepisu rozporządzenia.

Wskazać w tym miejscu nadto należy, że fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania należności z tytułu składek, w żaden sposób nie zwalnia organu z obowiązku zbadania sprawy pod kątem przesłanek z § 3 rozporządzenia. Jak bowiem wyżej podniesiono, przepis ten dotyczy sytuacji szczególnych, gdy pomimo braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu składek mogą być umarzane. Podniesioną w tym zakresie argumentację organu należy zatem uznać za chybioną, gdyż nie odnoszącą się do istoty zagadnienia.

Należy zauważyć, że okoliczności przemawiające za umorzeniem należności zasadniczo powinna wskazać osoba ubiegająca się o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, jednak nie zwalnia to organu z obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Skoro skarżąca w toku postępowania, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, przedstawiała dowody na to, że poniosła określone wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa, to odmowa organu uwzględnienia podnoszonych w ten sposób okoliczności z tego powodu, iż przedłożone rachunki nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, a co za tym idzie nie stanowią dowodu w sprawie, należy ocenić jako podejście nazbyt formalne, rozmijające się z obowiązkami organu wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 kpa.

Wypada również zwrócić uwagę, że przyjmując przejściowy charakter opisywanych przez skarżącą trudności, organ swego poglądu w tym względzie nie uzasadnił i nie wskazał jakie - w jego ocenie - okoliczności spowodują zmianę sytuacji finansowej, osobistej i zdrowotnej skarżącej, a co za tym idzie wpłyną pozytywnie na możliwość spłaty zadłużenia.

Gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, na nim spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wydana decyzja, również o charakterze uznaniowym, winna mieć oparcie w stanie faktycznym i prawnym sprawy, tak aby nie można jej było zarzucić dowolności. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca powyższych wymogów nie spełniają.

Rozpatrując możliwość udzielenia ulgi w spłacie należności publicznoprawnych organ administracji publicznej zawsze musi mieć na uwadze stan finansów publicznych. Trzeba jednak pamiętać, że ustawodawca przewidział sytuacje szczególne, kiedy to ze względu na prawidłowo interpretowany interes indywidualny wnioskodawcy, możliwe jest umorzenie należności o charakterze publicznoprawnym. Rzeczą organu jest wnikliwe rozważnie możliwości zastosowania ulgi w każdej indywidualnej sprawie, przy uwzględnieniu właściwych dla niej okoliczności. Jednocześnie wskazać należy, że dążenie do zaspokojenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie może doprowadzić pozbawienia zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych (§ 3 pkt 1 rozporządzenia).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania Sądu wynikające z powyższych rozważań, dokona ponownego zbadania przesłanek umorzenia i podejmie rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 135 oraz 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.