Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 297/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2006 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

W uzasadnieniu syndyk wskazał, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, jest postawiona w stan upadłości. Wszelkie środki pozyskiwane ze sprzedaży majątku upadłego przekazywane są na zabezpieczenie spłaty zobowiązań oraz pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. W chwili obecnej upadły nie dysponuje wolnymi środkami umożliwiającymi zapłatę wpisu sądowego. Ponadto syndyk wskazał, że sam fakt otwarcia postępowania upadłościowego świadczy o braku płynności finansowej podmiotu gospodarczego.

Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPPr wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł. wartość środków trwałych [...]zł, za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka wykazała stratę w kwocie [...] zł, stan rachunku bankowego wynosi [...] zł.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli takiego o jaki wnosi strona skarżąca - jest możliwe wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy i w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 ustawy wniosek strony powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. sygn. akt FZ 478/04 opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Na obecnym etapie postępowanie sądowego konieczne koszty sądowe ograniczają się do uiszczenie wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł. Godzi się w tym miejscu podnieść, że fakt posiadania przez spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości [...]tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe wskazuje bowiem, że podmiot skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi kasacyjnej, tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.

Ponadto nie jest wystarczającym do przyznania prawa pomocy oświadczenie wnioskodawcy dotyczące przeznaczania wszystkich posiadanych środków pieniężnych na zabezpieczenie spłaty zobowiązań oraz pokrywanie kosztów postępowania upadłościowego, bowiem obowiązek ponoszenia kosztów postępowania likwidacyjnego ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Koszty postępowania likwidacyjnego nie są wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

W tym kontekście zauważyć należy, że fakt zaangażowania środków finansowych w prowadzenie postępowania likwidacyjnego świadczy o posiadaniu zasobów finansowych wystarczających do pokrycia kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Brak jest zatem ustawowych podstaw dla przyjęcia, że koszty związane z postępowaniem likwidacyjnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulacją (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008r.sygn. akt I FZ 204/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia. nsa.gov.pl).

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.