Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 126/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 15(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 5, art. 148,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 2, art. 3 ust. 20,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par 29, par. 28 ust. 1,
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 234 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Wojewoda (dalej: "Wojewoda") po rozpatrzeniu odwołania M. A. reprezentowanego przez radcę prawnego (dalej powoływany także jako: "Strona", "Skarżący") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] r., znak: [...] umarzającą wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...] r. (nr. [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi S. sp. z o. o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę zespołu [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działek nr [...], [...] i [...] z obrębu 2093 położonych w rejonie ul. [...] w S..

Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wnioskiem z [...] r., zmodyfikowanym następnie pismem [...] r., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W następstwie powyższego wniosku Prezydent Miasta S., na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., postanowieniem z [...] r., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę. Dalej zaś, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., decyzją z [...] r. umorzył wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji uznano, iż realizacja inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nie powoduje takiego negatywnego oddziaływania na działkę wnioskodawcy, które uzasadniałoby zaliczenie jej do obszaru oddziaływania. W szczególności uznano, że w wyniku realizacji inwestycji nie dochodzi do jakiejkolwiek zmiany stosunków wodnych lub przekształceń terenu rowów melioracyjnych i zbiornika wodnego.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez pełnomocnika Skarżącego, w następstwie czego Wojewoda wydał aktualnie zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazał w zakresie podnoszonych przez Skarżącego podstaw wznowienia, iż zarzuty były oparte na twierdzeniu o nieuzasadnionym pominięciu przez organ I instancji faktu, że inwestor w wyniku przebudowy istniejącej infrastruktury wodnej naruszył stosunki wodne. Tym samym doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 5 Prawa budowlanego, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 234 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "G. w S., przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. (Dz. Urz. Woj. Z., z 2012 r., poz. 1234).

Wojewoda ustalił, iż Skarżący jest właścicielem działki nr [...], działki nr [...] oraz działki nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] miasta S.. Działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...], zaś działki nr [...] i [...] w stosunku do działki nr [...] oddzielone są działką nr [...].

Wyjaśniono, iż krąg stron postępowania w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przyjęto zatem, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego będzie również stanowić podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego podmiotu w postępowaniach nadzwyczajnych zmierzających do wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że stroną postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę jest inwestor, czyli podmiot, który złożył wniosek o wydanie pozwolenia. Stronami postępowania są również właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Dla ustalenia kręgu stron postępowania, poza inwestorem, wymagane jest zatem prawidłowe określenie obszaru oddziaływania inwestycji. Stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r., przez obszar oddziaływania inwestycji należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Jak podkreśla się w orzecznictwie przymiotu strony postępowania nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na otoczenie. Z definicji legalnej obszaru oddziaływania inwestycji wynika, że tylko ograniczenia będące skutkiem obowiązywania tych "odrębnych przepisów", na podstawie których został wyznaczony teren w otoczeniu obiektu budowlanego, daje podstawę do przyznania statusu strony postępowania. Dla ustalenia kręgu stron kluczowe znaczenie ma zatem ustalenie oddziaływania konkretnej uciążliwości, co do których przepisy prawa materialnego ustanawiają ograniczenia w zabudowie bądź zagospodarowaniu terenu. Ograniczenie to nie może być natomiast następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego, gdyż fakt tzw. "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ zauważył, iż taka interpretacja znalazła odbicie w wprowadzonej przez ustawodawcę zmianie definicji obszaru oddziaływania obiektu, dokonanej ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie 19 września 2020 r. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu do ustawy zmieniającej, inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny i wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego). Przedmiotowe ograniczenia odnoszą się do możliwości zabudowy danej działki bądź nieruchomości. Wszelkie zatem negatywne i potencjalne oddziaływanie na teren sąsiedniej nieruchomości nie stanowi argumentu objęcia jej obszarem oddziaływania, a w konsekwencji uznania jej właścicieli, użytkowników wieczystych, bądź zarządców za strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę.

Mając powyższe na uwadze organ wyjaśnił, że działka wnioskodawcy nr [...] bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną nr [...]. Działki nr [...] i nr [...] oddzielone są zaś od działki inwestycyjnej nr [...] działką nr [...]. Granica działek nr [...] i [...] zlokalizowana jest w odległości ok. [...] m od granicy działki nr [...]. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu na działce inwestycyjnej [...], od strony granicy z działką nr [...] zaprojektowano budynek [...] dwa parkingi oddzielone od siebie miejscem gromadzenia odpadów stałych (jeden parking składa się [...] miejsc postojowych w tym jednego dla osoby niepełnosprawnej, drugi parking składa się z [...] miejsc postojowych w tym jednego dla osoby niepełnosprawnej). Budynki zlokalizowane są w odległości [...] m, zaś parkingi i miejsce do gromadzenia odpadów stałych w odległości [...] m od granicy z działką nr [...]. W stosunku do znajdujących się na działce nr [...] zabudowań projektowane na działce nr [...] budynki, parkingi i miejsce do gromadzenia odpadów stałych zlokalizowane zostały w odległości co najmniej [...] m. Uznano, że usytuowanie powyższych obiektów na działce inwestycyjnej nr [...] nastąpiło z zachowaniem wymagań określonych w § 12, § 19 i § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Mając na uwadze lokalizację tychże obiektów w stosunku do granicy działki nr [...], jak i znajdującej się na terenie działki zabudowy oraz wysokość budynków [...] (budynki dwukondygnacyjne o wysokości [...] m) w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zjawisku przesłaniania, jak i naruszenia norm określających minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń oraz norm regulujących odległości między zewnętrznymi ścianami budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§13, § 60 i § 271 rozporządzenia).

Natomiast odnosząc się do podnoszonych przez wnioskodawcę zarzutów naruszenia przez inwestora stosunków wodnych, przebudowy istniejącej infrastruktury wodnej, doprowadzenia do niedrożności rowu melioracyjnego znajdującego się na działce inwestycyjnej nr [...] zaznaczono, że zgodnie z projektem budowlanym w wyniku realizacji inwestycji warunki gruntowo - wodne nie zostaną naruszone i nie ulegną pogorszeniu, naturalny spływ wód nie zostanie zakłócony, tereny sąsiednie nie będą zalewane. Woda z powierzchni utwardzonych i z dachów zostanie odprowadzona do projektowanej kanalizacji deszczowej. Istniejące na terenie inwestycji rowy melioracyjne oraz zbiornik wody nie ulegną przekształceniu, zaś zapewnia się do nich dostęp w celu konserwacji (projekt budowlany - branża: zagospodarowanie terenu; opis techniczny strona 6). Spełniony zatem zostanie warunek wynikający z § 29 rozporządzenia, zgodnie z którym dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Dla inwestycji przewidziano realizację kanalizacji deszczowej, stosownie do postanowień § 28 ust. 1 rozporządzenia. Ponadto, jak wynika z projektu zagospodarowania terenu różnica rzędnych terenu pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] wynosi [...] (w sąsiedztwie działki nr [...] ( w sąsiedztwie działki nr [...]). W miejscu lokalizacji parkingów i miejsca do gromadzenia odpadów stałych teren zostanie ukształtowany ze spadkiem 2% w stronę przeciwną od granicy z działką nr [...]. Jednocześnie, jak wynika z akt kwestionowana zmiana sposobu użytkowania działki nr [...] mająca polegać na zasypaniu zbiornika wodnego oraz podniesieniu rzędnych terenu, była przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w trybie art. 59 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy stwierdził, że organ administracji architektoniczno - budowlanej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę związany jest ustaleniami projektu budowlanego oraz założonymi przez projektanta rozwiązaniami projektowymi. Nie jest dopuszczalne domniemanie realizacji zamierzenia w sposób odmienny niż jak to wynika z projektu budowlanego. Kwestia ewentualnego naruszenia przy realizacji inwestycji warunków i założeń wynikających z pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego należy do organów nadzoru budowlanego, nie zaś organów administracji architektoniczno - budowlanej. Jednocześnie wszelkie potencjalne zakłócenie stosunków wodnych leży w gestii regulacji objętych ustawą z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Stosowne postępowanie w powyższym zakresie, jak wynika z akt postępowania, prowadzone jest przed stosownymi organami. Jak wyjaśnił organ, subiektywne przyjęcie przez wnioskodawcę, że realizacja inwestycji powoduje zakłócenie stosunków wodnych nie może stanowić podstawy do zaliczenia działki nr [...] do obszaru oddziaływania inwestycji.

Uznano w konsekwencji, że wnioskodawca nie posiada statusu strony, a zatem i legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.

Pismem z dnia [...] roku Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł skargę do sądu administracyjnego zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowalne poprzez uznanie, że prawidłowo wydano decyzję z pominięciem udziału w postępowaniu Pana M. A. i odmówiono mu charakteru strony postępowania pomimo tego, że przed organem toczyły się postępowania dotyczące naruszenia stosunków wodnych oraz zmiany zagospodarowania terenu poprzez jego znaczne podwyższenie, przebudowę rowu melioracyjnego oraz przebudowę, przeniesienie i zmianę parametrów zbiornika wodnego, co świadczyło o tym, iż nieruchomość P. znajduje się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu budowalnego,

b) § 6 pkt 8, 9 i 10 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] w S., w ten sposób, iż uznano że w decyzji nr [...] z dnia 28 października 2019 r. uwzględniono istotne dla sprawy okoliczności i nie zezwolono na pogarszanie stosunków gruntowo-wodnych, a planowane roboty budowalne ich nie zmienią,

c) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 9 ustawy z dnia z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w związku z § 14 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , poprzez uznanie, że pas techniczny i droga dojazdowa do rowu melioracyjnego i zbiornika wodnego znajdującego się na działce [...] są wystarczające, co narusza interes prawny Skarżącego w postaci ochrony jego nieruchomości,

d) art. 234 ust. 1 i 3 Prawa wodnego, w ten sposób, iż uznano że skutki decyzji nr [...] z dnia [...] r. nie doprowadzą do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych, oraz poprzez uznanie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszym postępowaniu, albowiem toczy się postępowanie o naruszenie stosunków wodnych, pomimo tego, iż oba postępowania dotyczą różnego przedmiotu sprawy,

2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższy przepis znajdował zastosowanie, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., chociaż organ powinien zastosować art. 138 § 2 k.p.a. tj. uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

b) art 105 § 1 i Art 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo umorzył wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę,

c) art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast organ nie uwzględnił okoliczności, iż brak udziału Skarżącego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy toczy się postępowanie o naruszenie stosunków wodnych i nawiezienie ziemi doprowadził do sytuacji, w której nie zostały uwzględnione wnioski i zastrzeżenia Skarżącego, co naruszyło jego interes prawny polegający na ochronie jego majątku przed zniszczeniem,

d) art. 6, art. 7b, art. 8 § 1, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie zastosowanie tych artykułów w postępowaniu, a mianowicie nie podjęcie działań przewidzianych przepisami prawa, nie poinformowanie Skarżącego o toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę na terenie działek nr: [...], [...] i [...] z obrębu 2093 położonych w rejonie ul. [...] w S..

Skarżący zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów w postaci:

1) decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., znak: WGK- [...],

2) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...],

- na okoliczność, iż Skarżący powinien być uznany za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. oraz na okoliczność, że nieruchomość Skarżącego znajduje się w obszarze odziaływania planowanych obiektów budowlanych.

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowaniu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wyjaśniono w szczególności, że wnioskodawca wyprowadza swój interes prawny z faktu, iż działka Skarżącego nr [...] (na której Skarżący zamieszkuje i prowadzi także gospodarstwo ogrodnicze - uprawę kwiatów) graniczy z działką [...]. Na owej sąsiadującej działce nr [...] znajduje się odkryty rów melioracyjny, do którego odprowadzana jest woda z kanału znajdującego się na działce Skarżącego , ale również z rowu na działce nr [...], na której znajdują się R. ". Przedmiotowy rów poprowadzony jest przez kolejne działki w kierunku ul. [...]. Rów na działce [...] jest niedrożny, zaniedbany i zarośnięty, co jest skutkiem zaniedbań spółki Inwestora. W dalszej części rowu rosną drzewa, które w ocenie strony mają wpływ na drożność rowu. Ponadto w rowie położony jest kabel energetyczny średniego napięcia, który nie został prawidłowo przeciągnięty pod rowem. Z tego względu dochodzi do zalewania działki Skarżącego przez wodę wylewającą się z rowu znajdującego się na działce [...].

W ocenie Skarżącego, planowana na sąsiednich działkach inwestycja doprowadzi do zmiany stosunków wodnych i przebudowy istniejącej infrastruktury wodnej. Przy czym jak wskazuje Skarżący przed wydaniem przez Prezydenta Miasta S. decyzji nr [...], wszczął on postępowanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych mającego na celu nakazanie właścicielowi działki nr [...] obręb przywrócenie do prawidłowego stanu rowu melioracyjnego znajdującego się na tej działce. Skarżący podejmował także działania zmierzające do zakwestionowania "nawiezienia ziemi na działki sąsiednie" a mające być zabudowanymi (w istocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania działki).

Skarżący stoi wreszcie na stanowisku, że zagęszczenie gruntu, jego utwardzenie, zmiana ukształtowania terenu są czynnikami, które powodują zmianę w zakresie stosunków wodnych. Z tego względu z uwagi na położenie w tak newralgicznym obszarze stanowisko Skarżącego powinno być uwzględnione.

W ocenie Skarżącego jego działka przylegająca bezpośrednio do działki [...] jest funkcjonalnie powiązana z działką inwestora z uwagi na istniejące urządzenia wodne. Wywiódł też w tym zakresie, że zatwierdzony projekt zakłada przebudowę istniejącego zbiornika na działce [...], zmianę jego miejsca lokalizacji jak również zmianę parametrów zbiornika. W ocenie Skarżącego twierdzenie Wojewody, iż nie dochodzi do zmiany zbiornika wodnego wynikają z okoliczności, że Wojewoda jako urządzanie wodne uznaje jedynie oczko wodne, nie zaś także teren je otaczający. Tymczasem, we wspomnianym powyżej postępowaniu o nawiezienie ziemi osią sporu jest także okoliczność, iż nawożąc ziemię, Inwestor nie tylko zmienił ukształtowanie terenu, ale również częściowo zasypał teren który stanowił obszar, na który rozlewała się woda w przypadku deszczy nawalnych. Planowane prace budowlane prowadzą do tego samego skutku.

Co do innych naruszeń wskazanych w skardze wywiedziono, że w uchwale

nr [...] Rady Miasta S. z dnia 23 kwietnia 2012 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. (Dz. U. Woj. Zach. poz. 1234 z dnia 30.05.2012 r.) zakazano pogarszania stosunków gruntowo-wodnych, likwidacji istniejących rowów melioracyjnych oraz nakazano utrzymanie istniejącego drenażu melioracyjnego. W ocenie Skarżącego planowana przebudowa nie polepszy stosunków gruntowo-wodnych. Obecnie istniejący na działce [...] rów wraz z przyległym terenem spełniał funkcje retencyjne. W ocenie Pana Adamowicza planowana inwestycja nie zapewnienia prawidłowego odpływu wody z okolicznego terenu, ponieważ prowadzi do dalszego zabudowania i zasypywania terenu rozlewiska. Wojewoda wskazuje, że planowany jest spadek gruntu w stronę przeciwną niż działka Skarżącego, co ma zapewnić brak zagrożenia dla Skarżącego. Jest to błędne twierdzenie, albowiem problemem nie jest tylko sama przesiąkalność gruntu w okolicy, ale również okoliczność, iż przez rów na działce Spółki przepływa również woda z sąsiedniej Gminy D.. W sytuacji podwyższenia, utwardzenia i zagęszczenia gruntu na działce Spółki, to nieruchomość Skarżącego stanie się lokalnym obniżeniem terenu, w którym zbierać się będzie woda opadowa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. (sygn. akt SA/Wr [...]), granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną wydaną w postępowaniu zwykłym.

Zgodnie z art.145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej powoływany jako "k.p.a."), na którą to przesłankę powołał się Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Druga z powoływanych przez Skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania przesłanek tj. ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), mogłaby być przez Skarżącego podniesiona po potwierdzeniu, iż posiadał on przymiot strony we wznawianym postępowaniu. Wówczas dodatkowej ocenie podlegałaby ocena także zachowania terminu na wystąpienie z takim zarzutem (art. 148 k.p.a.).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem w pierwszej kolejności do ustalenia, czy w zaistniałych okolicznościach Skarżącemu przysługiwał status strony postępowania mającego za przedmiot udzielnie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości.

Krąg stron postępowania w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. – dalej "P.b"). Jak wskazuje się zaś w orzecznictwie, kwestia oceny przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę powinna być oceniona na podstawie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co wymaga uwzględnienia konkretnych rozwiązań projektowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK [...], publ. CBOSA).

Z art. 28 ust. 2 P.b. wynika wprost, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W realiach niniejszej sprawy rozważenia wymagała zatem okoliczność, czy nieruchomość stanowiąca własność Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania mającego powstać obiektu.

Mając na względzie definicję legalną "obszaru oddziaływania obiektu" zawartą w art. 3 ust. 20 P.b. oraz przepisy przejściowe dotyczące tej regulacji, należało w tym zakresie przyjąć, iż chodziło o "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu".

Jak wskazuje się w orzecznictwie, wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK [...],; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK [...], publ. CBOSA). To zaś oznacza, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu – wykorzystaniu danego terenu i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK [...], z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK [...], z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OSK [...], publ. CBOSA).

Zatem w sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym również w zabudowie i korzystaniu z sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

W ocenie Sądu organy administracji architektoniczno - budowlanej, wobec treści projektu budowalnego podlegającego ich ocenie, miały podstawy do uznania, iż wskazywane przez Skarżącego okoliczności dotyczące: naruszenia stosunków wodnych, zamiany urządzeń wodnych, zmiany zagospodarowania terenu poprzez jego podwyższenie, przebudowy rowu melioracyjnego oraz przebudowy, przeniesienie i zmianę parametrów zbiornika wodnego, jako nie znajdujące potwierdzania w treści zatwierdzanego projektu, nie uzasadniają przyjęcia, iż nieruchomość Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu którego dotyczy pozwolenie na budowę. Z projektu budowalnego wynika bowiem, że w wyniku realizacji inwestycji warunki gruntowo - wodne nie zostaną naruszone i nie ulegną pogorszeniu, naturalny spływ wód nie zostanie zakłócony a woda z powierzchni utwardzonych i z dachów zostanie odprowadzona do projektowanej kanalizacji deszczowej. Treść projektu nie daje też podstaw do twierdzenia aby zamierzonym efektem inwestycji była zmiana istniejących na terenie inwestycji rowów melioracyjnych oraz zbiornika wodnego. Czyniło to uzasadnionym wniosek, że realizacja wynikającej z projektu budowalnego inwestycji na podstawie badanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie będzie skutkować takim negatywnym oddziaływaniu na działkę wnioskodawcy, które uzasadniałoby włączenie jej do obszaru oddziaływania w rozumieniu ustawy. Organy prawidłowo dostrzegły, iż projekt wypełnia w tym zakresie zasady przewidziane w przepisach odrębnych tj. w szczególności w §29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) w którym zakazano dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Ponadto bezspornie dla nieruchomości, stosownie do § 28 ust. 1 powyższego rozporządzenia, przewidziano realizację kanalizacji deszczowej.

Przedstawiając swoje stanowisko o konsekwencjach zabudowy nieruchomości sąsiedniej Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń i w istocie ograniczył się do opisania istniejącego stanu i potencjalnie negatywnych skutków zabudowania sąsiednich gruntów oraz okazał kopie decyzji administracyjnych.

Należało też dostrzec, iż problemy związane z zalewaniem nieruchomości Skarżącego, wedle jego twierdzeń, istniały już przed wydaniem pozwolenia na budowę i sam Skarżący wiąże je przede wszystkim ze stanem sąsiedniej nieruchomości przed jej zabudową (częściowa niedrożność rowu melioracyjnego, nawieziona ziemia) a także z rolą jaką rów melioracyjny pełni z uwagi na odprowadzanie wód opadowych z innych, nie sąsiadujących z jego nieruchomością terenów.

Powyższe okoliczności mogą podlegać ocenie w trybie właściwym dla weryfikacji naruszenia stosunków wodnych. Jak wskazuje sam Skarżący stosowne postępowanie zresztą się toczyło. W myśl z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.) jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Przedłożona przez Skarżącego decyzja Prezydenta Miasta S. z [...] roku wskazuje, iż organ wykonujący zadania w zakresie prawa wodnego uznał, że dla przywrócenia właściwych stosunków wodnych wystarczające jest: coroczne wykonywanie odmulenia koryta rowu melioracyjnego, przeprowadzenie koszenia roślinności dwa razy w ciągu roku oraz zawiadomienie E. o konieczności przełożenia kabla. Nie sposób stwierdzić aby powyższe dawało podstawy do oznaczenia innego niż przyjęty przez organy określenia obszaru oddziaływania inwestycji.

Również okazana przez Skarżącego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] roku, której następstwem jest umorzenie postępowania w sprawie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania działki [...], nie daje podstaw do przyjmowania odmiennego niż przyjęty przez organy administracji obszaru oddziaływania inwestycji. Warto w tym miejscu odnotować, iż we wskazywanym w skardze innym postępowaniu toczącym się przed tutejszym sądem, mającym za przedmiot przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania sąsiedniej działki, WSA w Szczecinie w wyroku z 25 marca 2021 roku, sygn. akt. II SA/Sz [...], oddalając skargę Skarżącego, doszedł do konkluzji, iż z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że na działce oznaczonej nr [...] nie wykonywano robót budowlanych, a podwyższenie terenu nastąpiło na skutek nawiezienia na nią mas ziemi z działki sąsiedniej, przy czym działka nr [...] w dalszym ciągu pozostawała niewykorzystana. Nie doszło zatem do zmiany sposobu jej użytkowania a podniesienie rzędnych terenu i częściowe zasypanie zbiornika wodnego usytuowanego na działce, skutkiem czego były sygnalizowane we wniosku o wszczęcie postępowania podtopienia i zalewanie sąsiednich działek bezsprzecznie dawało asumpt do przyjęcia, że mogło dojść do zmiany stosunków wodnych i tego powinno dotyczyć wszczęte postępowanie administracyjne.

Sąd w niniejszym składzie orzekającym, mając na względzie charakter postępowania w przedmiocie zmiany stosunków wodnych, również nie znajduje podstaw do uznania, iżby okoliczności dotyczące naruszenia stosunków wodnych z powodu podniesienia rzędnych terenu czy częściowego zasypania zbiornika wodnego mogły być weryfikowane w innych postępowaniach niż wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę w ustawie Prawo wodne. Rozstrzygnięcie zapadłe w takim postępowaniu mogłoby mieć znacznie dla prowadzonego przez organy administracji architektoniczno - budowlanej postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, gdyby rozwiązania przyjęte w projekcie budowalnym uniemożliwiały realizację podlegającej wykonaniu decyzji wydanej w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Powyższego w badanej sprawie nie sposób się dopatrzyć.

Zatem organy administracji architektoniczno - budowlanej zgodnie z prawem nie dopatrzyły się u Skarżącego statusu strony, co zgodnie z prawidłowo przywołanymi przez nie przepisami dawało podstawy do umorzenia wznowionego postępowania. Brak przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę po stronie Skarżącego nie dawał przy tym podstaw do merytorycznego rozważania jego wniosku wznowieniowego jako zgłaszanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 148 §1 k.p.a., w przypadku tej przesłanki, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wyklucza to skuteczne zgłoszenie takiego zarzutu jako przesłanki wznowienia postępowania przez podmioty nie będące stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.