Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 127/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant: Starszy asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) oraz art. 104 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości przy ul. O.[...] we W.- usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. O.[...] we W., poprzez:

1. Wykonanie nowego i szczelnego pokrycia dachowego, wraz z wymianą uszkodzonej ławy kominiarskiej,

2. Wymianę zniszczonych, uszkodzonych, porażonych biologicznie elementów więźby dachowej (część krokwi, płatwi, belek, łat, konstrukcji lukarn dachowych),

3. Wymianę zniszczonych, uszkodzonych, skorodowanych biologicznie elementów drewnianych stropu poddasza nieużytkowego (część belek stropowych i desek drewnianej podłogi),

4. Przemurowanie z otynkowaniem uszkodzonych trzonów kominowych ponad dachem, wykonanie nowych czap kominowych, uszczelnienie połączeń trzonów kominowych z konstrukcją dachu,

5. Wymianę obróbek blacharskich, rynien dachowych i rur spustowych,

6. Wykonanie szczelnej izolacji przeciwwilgociowej pionowej ścian fundamentowych budynku wraz z prawidłowym ukształtowaniem spadku (odprowadzenia wód opadowych) w kierunku od budynku na tereny zielone oraz wykonaniem opaski odwadniającej przy budynku,

7. Usunięcie zawilgoconych, zagrzybionych tynków i wykonanie nowych na klatce schodowej i w piwnicy budynku,

8. Naprawę (mostkowanie - sklejenie) rys i pęknięć ścian konstrukcyjnych budynku,

9. Naprawę (mostkowanie - sklejenie) pęknięć i uszkodzeń wypełnienia stropu nad piwnicami oraz oczyszczenie z korozji i zabezpieczenie antykorozyjne belek stalowych stropu,

10. Stabilne zamocowanie balustrady i uzupełnienie brakujących tralek w konstrukcji balustrady schodów wewnętrznych w budynku,

11. Skucie luźnych, odspojonych tynków na elewacjach budynku,

12. Naprawę odspojonych parapetów zewnętrznych i wymianę uszkodzonych na nowe,

13. Wymianę zniszczonej, zmurszałej, spróchniałej i nieszczelnej stolarki okiennej w obrębie klatki schodowej, poddasza nieużytkowego i piwnicy oraz uszkodzonej stolarki drzwiowej - zewnętrznej, na klatce schodowej i do piwnicy,

14. Wykonanie nowych tynków na elewacjach budynku,

15. Naprawę uszkodzeń schodów zewnętrznych do budynku,

16. Naprawę instalacji odgromowej w zakresie zapewnienia jej ciągłości.

W osnowie decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł również, że powyższe obowiązki należy wykonać w terminie:

- 5 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - w zakresie pkt 1, 2, 3, 4, 5, 9,10, 11,16;

- 10 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - w zakresie pkt 6, 7, 8, 9,12,13, 14,15,

a ponadto pouczył, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając bezpieczeństwo dla ludzi i mienia podczas prowadzenia robót, pod nadzorem osób/osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, przynależącej do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, w oparciu o Ekspertyzę techniczną obejmującą stan techniczny elementów budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. O. [...] we W., sporządzoną [...] r. przez dr inż. M. K.

Organ poinformował też, że o zakończeniu robót należy powiadomić organ nadzoru budowlanego, załączając oświadczenie osób/osoby nadzorującej roboty o usunięciu nieprawidłowości i o prawidłowości wykonania robót wraz z przedłożeniem dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień budowlanych i przynależność do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że po powzięciu informacji o nieodpowiednim stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. O. [...] we W., upoważnieni pracownicy organu przeprowadzili w dniu [...] r. kontrolę po czym wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zagrożenia wynikającego z nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. O. [...] we W.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego – stwierdzając, że stan techniczny obiektu może stwarzać zagrożenie dla zdrowia, życia ludzi, bezpieczeństwa mienia – decyzją nr [...]z dnia [...] r. nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej, stanowiącej ogół współwłaścicieli nieruchomości przy ul. O. [...] we W.:

- przeprowadzenie kontroli w/w budynku, w trybie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia,

- sporządzenie ekspertyzy technicznej obejmującej stan techniczny elementów budynku, określającej spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, wskazującej przyczyny powstania nieprawidłowości oraz sposób ich usunięcia.

Przedłożona Ekspertyza techniczna obejmująca stan techniczny elementów budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. O. [...] we W., sporządzona [...] r. przez dr inż. M.K. oraz Protokół nr [...] z dnia [...] r. z okresowej kontroli sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia, wykonywanej co najmniej raz na 5 lat na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wskazują wady w utrzymaniu obiektu i zalecenia, które należy wykonać, w celu ich usunięcia, w tym usunięcia zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego i groźby awarii budowlanej, m.in. w odniesieniu do: grożącej awarią budowlaną konstrukcji dachu wraz z pokryciem (zaawansowana destrukcja części krokwi, płatwi, belek, łat, nadmierne ugięcie krokwi, zaawansowana korozja biologiczna lukarn dachowych oraz żerowanie owadów, liczne nieszczelności pokrycia dachowego i przeciekanie wód opadowych, pokrycie z dachówki uszkodzone, nieprawidłowo mocowane do ugiętych i zniszczonych łat, dają się łatwo wysuwać z linii zaczepu), ścian fundamentowych (bez izolacji pionowej ścian budynku co powoduje podciąganie kapilarne wód gruntowych i zawilgacanie ścian przyziemia), ścian konstrukcyjnych zewnętrznych (z miejscowymi pęknięciami ścian zewnętrznych i korozją biologiczną), stropu nad piwnicami (z pęknięciami i uszkodzeniami wypełnienia stropu pomiędzy belkami stalowymi oraz powierzchniową korozją dwuteowników stalowych), stropu poddasza nieużytkowego (zaawansowana destrukcja belek stropowych i desek stropowych, spowodowana przeciekaniem wód opadowych przez nieszczelne pokrycie dachowe, nadmierne ugięcie belek i desek stropowych, zaawansowana korozja biologiczna oraz żerowanie owadów), trzonów kominowych (spękane i odspojone tynki, komin uszkodzony i lekko przechylony w kierunku do sąsiedniego budynku, duże nieszczelności przy trzonach kominowych, skorodowane i nieszczelne obróbki), obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych (nieszczelne, skorodowane, zniszczone), elewacji budynku (uszkodzenia, ubytki i odspojenia tynków, uszkodzone i odspojone od muru parapety zewnętrzne), stolarki okiennej w częściach wspólnych (zniszczona, spróchniała), schodów klatki schodowej (niestabilna konstrukcja balustrady, braki tralek), ścian wewnętrznych (zagrzybienie na skutek bardzo dużej wilgotności masowej przegród - w lokalach mieszkalnych nr [...], [...], [...]), podłóg drewnianych (zniszczenie i korozja biologiczna części desek podłogowych, szczególnie przy ścianach zewnętrznych w lokalu mieszkalnym nr [...]), instalacji odgromowej (nieciągła, przy jednym ze zwodów instalacja przerwana).

Organ orzekający wskazał przy tym, że zalecenia sformułowane w przedłożonym opracowaniu technicznym (ekspertyzie) przez jego autora (osobę uprawnioną) zostały uwzględnione w sentencji wydanej w tej sprawie decyzji.

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. – motywując podjęte w sprawie rozstrzygnięcie – wyjaśnił, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 w/w ustawy - czyli utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej w szczególności w zakresie bezpieczeństwa użytkowania, bezpieczeństwa konstrukcji.

Ustawa Prawo budowlane, w rozdziale 6 zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" zawiera przepisy mające na celu zapewnienie właściwego użytkowania oraz utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nieposiadający jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części albo naruszenie innych wymagań wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 - 7 Prawa budowlanego.

Podkreślił, że właściciel ma obowiązek prawny usuwania nieprawidłowości w stanie technicznym budynku nie czekając na działania przymuszające ze strony odpowiednich organów państwowych; decyzja oparta na przepisie art. 66 ustawy Prawo budowlane stanowi jedynie podstawę do wyegzekwowania ciążącego na adresacie decyzji obowiązku, który już istniał.

Ponadto w uzasadnieniu organ orzekający przywołał przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane i wskazał, że w toku postępowania prowadzonego w rozpoznawanej sprawie zastosował się do wszystkich wymogów procedury administracyjnej, a następnie wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, utrzymanie obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym, jak również użytkowanie obiektów zgodnie z zasadami Prawa budowlanego, jest obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. W przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym istnieje wspólnota mieszkaniowa, zatem obowiązki określone w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane rozkładają się w takiej sytuacji odmiennie niż w przypadku typowej współwłasności, bo w zależności od tego, której części nieruchomości dotyczą - lokalu stanowiącego odrębną własność czy części wspólnej.

W przypadku lokalu stanowiącego odrębną własność jednego z członków wspólnoty, to on będzie podmiotem zobowiązanym do utrzymania tego lokalu w należytym stanie sprawności technicznej. Z kolei w przypadku części wspólnych obowiązki dotyczące ich stanu technicznego obciążać będą wszystkich współwłaścicieli solidarnie.

Mając na uwadze powyższe, organ uznał za zasadne nałożyć wyszczególniony w sentencji decyzji nakaz na wspólnotę mieszkaniową bowiem roboty te dotyczą jedynie części wspólnych obiektu.

Organ wyjaśnił też dodatkowo, że konkretyzując roboty, wymagające wykonania pozostawił wspólnocie mieszkaniowej swobodę wyboru metody ich realizowania, która jest uzależniona od swoistych predyspozycji technicznych i finansowych wspólnoty mieszkaniowej.

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., wyjaśnił, że mając na uwadze zalecenia autorów ekspertyzy, za technicznie uzasadnione terminy na wykonanie obowiązku wynikającego z niniejszej decyzji uznał termin 5 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - wskazane do wykonania w trybie pilnym (jako wpływające na bezpieczeństwo użytkowania) oraz w terminie 10 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna – w zakresie pozostałych robót, a ponadto poinformował, że w uzasadnionych przypadkach może na wniosek zobowiązanego (złożony pod koniec upływu terminu) zmienić termin wykonania obowiązku, jednak zasadnicze znaczenie (prócz zgody wszystkich stron na zmianę decyzji - w trybie art. 155 kpa) dla zmiany ma przystąpienie do realizacji nakazu (fizyczne, nie formalne), a w pierwszej kolejności usunięcie wad obiektu powodujących zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych. Wówczas, po przeanalizowaniu zakresu wykonanych robót oraz pozostałych do wykonania, organ może określić nowy termin na wykonanie pozostałych prac.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. O.[...], działającą przez Zarząd Wspólnoty, reprezentowany przez pełnomocnika, który w odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej.

Powołując się na zawarte w odwołaniu zarzuty pełnomocnik wniósł o zmianę terminów robót określonych w zaskarżonej decyzji w sposób wskazany w odwołaniu albo o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazania terminów do wykonania obowiązku określonego w punkcie 9 i w tym zakresie wyznaczył nowy termin – 5 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że celem art. 66 ustawy Prawo budowlane jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan,. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem.

W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci m.in. protokołu z kontroli czy też ekspertyza techniczna potwierdza, iż przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Dlatego też należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy usuwając jednocześnie błąd polegający na wskazaniu dwóch terminów (5 miesięcy oraz 10 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna) na wykonanie obowiązku określonego w punkcie 9 zaskarżonej decyzji.

Ponadto organ odwoławczy – odnosząc się do treści odwołania – wyjaśnił, że interes społeczny przemawia za tym, aby doprowadzenie obiektu do stanu technicznego zgodnego z prawem nastąpiło w możliwie krótkim czasie, bowiem w interesie społecznym jest jak najszybsze wyeliminowanie zagrożenia związanego ze złym stanem technicznym obiektu budowlanego oraz wyeliminowanie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wskazał też, że wydłużenie terminu realizacji obowiązków powoduje akceptację stanu niezgodnego z prawem w dłuższym okresie. Zwłoka w wykonaniu obowiązku i związana z tym postępująca degradacja stanu technicznego prowadzi do zwiększenia zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców przedmiotowego budynku oraz osób postronnych, które mogą przebywać w jego otoczeniu.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że organy nadzoru budowlanego pierwszej instancji działają w sposób profesjonalny i dysponują pracownikami z odpowiednim wykształceniem i wiedzą fachową, którzy potrafią określić prawidłowo termin, w którym możliwe jest faktyczne wykonanie nakazanych przez taki organ obowiązków.

Prawidłowość decyzji wydanej w tej sprawie w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała Wspólnota Mieszkaniowa ul. O. [...] we W., reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, zastępowany przez pełnomocnika profesjonalnego, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi pełnomocnik strony skarżącej – powołując się na przepis art. 57 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, poprzez przyjęcie, iż z ekspertyzy technicznej budynku sporządzonej przez dr inż. M. K. wynika, że stan nieruchomości skarżącej powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź ochrony środowiska, podczas gdy z rzeczonej opinii wynika, iż stan fundamentów budynku, ścian fundamentowych, ścian konstrukcyjnych (nośnych) zewnętrznych, ścian konstrukcyjnych (nośnych) wewnętrznych, stropu nad piwnicami, stropu nad parterem i piętrem zapewnia obecnie bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego nie powodując tym samym stanu zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub ochrony środowiska oraz nie uzasadniając nałożenie na skarżącą obowiązków wskazanych w zaskarżonej decyzji organu II instancji;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na j naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się pominięciem istotnych okoliczności stanu faktycznego mających wpływ na długość zakreślonego terminu do wykonania decyzji, takich jak pora roku prowadzenia prac remontowych dachu, konieczność przygotowania dokumentacji techniczno-budowlanej oraz wyłonienia wykonawcy, skutkujących przyjęciem terminu 5-miesięcznego oraz 10-miesięcznego od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna na usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, podczas, gdy terminy te są obiektywnie niemożliwe do zrealizowania przez stronę z uwagi na całokształt okoliczności faktycznych sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pobieżne wskazanie i wyjaśnienie przesłanek faktycznych, jakimi kierował się organ uznając, że zakreślone przez niego terminy pozwolą w pełni na terminowe wykonanie przedmiotowych obowiązków remontowych.

co w konsekwencji spowodowało:

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie objawiające się przyjęciem, że wyznaczony przez organ II instancji termin na wykonanie decyzji odpowiednio 5-miesięczny oraz 10-miesięczny, jest racjonalny, podczas, gdy w rzeczywistości tak krótki okres nie uwzględnia zakresu prac i całokształtu okoliczności związanych ze sposobem wykonania tych ł prac - takich jak konieczność sporządzenia dokumentacji techniczno-budowlanej, czy wreszcie pory roku, mającej znaczenie dla wykonywania szeregu prac budowlanych.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] r., uchylonej w części dotyczącej ustalenia terminów do wykonania obowiązku określonego w punkcie 9 i w tym zakresie wyznaczającej termin pięciu miesięcy od dnia wydania decyzji, a w pozostałym zakresie utrzymującej decyzję w mocy, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości w trybie art. 61 § 2 i 3 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została – w odniesieniu do poszczególnych zarzutów – szczegółowa argumentacja, zmierzająca do wykazania ich zasadności. Pełnomocnik podkreślił w niej szczególnie kwestię określenia terminów wykonania orzeczonych obowiązków, które – zdaniem pełnomocnika – nie uwzględniają lokalnych uwarunkowań klimatycznych i nie są określone racjonalne, a ponadto obiektywnie uniemożliwiają skarżącej wykonanie nakazanych robót.

Pełnomocnik wskazał też w uzasadnieniu skargi, że w czasie wyznaczonym na faktyczne wykonanie obowiązków prawdopodobnie możliwe będzie dopiero przygotowanie inwestycji pod względem organizacyjnym i formalnym, a ponadto, że wykonanie robót budowlanych określonych w pkt 6-8 oraz pkt 12-15 jest technicznie możliwe dopiero po zakończeniu prac nakazanych w pkt 1-5, pkt 9-11 i pkt 16, przy czym prace określone w pkt 6-8 oraz pkt 12-15 decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego dotyczą elementów budynku niestwarzających zagrożenia w użytkowaniu i zasadnym jest ich wykonanie dopiero po całkowitym zakończeniu robót remontowych na dachu.

W zakończeniu uzasadnienia pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił pojęcie "istotny wpływ na wynik sprawy", podtrzymując jednocześnie swoje twierdzenie, że tak należy kwalifikować naruszenia przepisów postępowania, dokonane w postępowaniu odwoławczym zakończonym podjęciem zaskarżonej decyzji.

W doręczonej Sądowi w dniu [...] r. odpowiedzi na skargę D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podtrzymując stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

Ponadto postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. Nr 232/2018 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. również nie uwzględnił wniosku skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 5 czerwca 2018 r. pełnomocnik substytucyjny strony skarżącej oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy - Prawo budowlane, należącej do sfery prawa administracyjnego.

Jej realizowanie powierzono organom administracji publicznej, wskazanym w rozdziale 8 tego aktu, które uprawnione są do prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego.

Podejmowane w tym zakresie działania organów administracji publicznej podporządkowane są zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne – w ujęciu doktrynalnym traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy prawa odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez które następuje konkretyzacja uprawnienia lub obowiązku podmiotu ustalonego według kryteriów określonych ustawowo. Każda ingerencja w sferę prawną adresata rozstrzygnięcia może odbywać się wyłącznie na podstawie odpowiedniego przepisu prawa materialnego, do którego stosowania uprawniony jest organ prowadzący postępowanie w indywidualnej sprawie i posiadający kompetencję orzeczniczą.

Gwarancją prawidłowego zastosowania w sprawie przepisu prawa materialnego jest poprzedzenie tej czynności postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym z uwzględnieniem zasad przyjętych w art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W przepisach tych ustawodawca postanowił, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz zobligował te organy do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1).

W ocenie Sądu czynności wyjaśniające organów orzekających w sprawie w postępowaniu instancyjnym, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje doprowadziły do dokonania takich ustaleń faktycznych, które uprawniły właściwy organ nadzoru budowlanego do zastosowania w sposób legalny – jako podstawy orzekania – przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane.

W świetle wskazanej powyżej regulacji w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowalny może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia (pkt 1), albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Z nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności adekwatne do tak skonstruowanego przez ustawodawcę wzorca normatywnego.

Doręczone wraz z odpowiedzią na skargę akta sprawy, na podstawie których orzeka sąd administracyjny, wskazują jednoznacznie na liczne nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku, w tym: liczne nieszczelności w pokryciu dachowym, powodujące zalewanie kolejnych kondygnacji budynku, widoczne ślady po zalewaniu w obrębie strychu, stropu nad pierwszym piętrem w obrębie lokalu nr [...], znaczne zużycie techniczne, uszkodzenia, ubytki dachówek, ubytki oraz nieciągłości rynien, rur spustowych, obróbek blacharskich i ich korozję, uszkodzenia kominów ponad dachem, szczególnie komina najbliższego sąsiedniemu budynkowi, spękanego i przechylonego, widoczne spękania na elewacji, zawilgocenia i miejsca biologicznie porażone na drewnianej więźbie dachowej, zdeformowanie dachu, zły stan techniczny podłogi w obrębie strychu, niestabilne balustrady i braki tralek schodów wewnętrznych, widoczne zawilgocenia ścian budynków.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że "nieodpowiedni stan techniczny", uwzględniony w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, to stan, będący wynikiem niewłaściwego użytkowania obiektu, powstały wskutek zużycia jego niektórych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów i braku właściwej dbałości o stan techniczny (np. wyrok NSA z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I OSK 264/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2630/16, Lex nr 242630). Jak wskazano już wcześniej w uzasadnieniu kwestie dotyczące zachowania we właściwym stanie technicznym substancji obiektu budowlanego reguluje art. 61 ustawy - Prawo budowlane nakładający na właściciela lub jego zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, jak też obowiązek zapewnienia, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury - w tym takich jak intensywne opady atmosferyczne - w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Zdaniem Sądu wobec takich ustaleń organy właściwe instancyjnie zasadnie uznały, że stan techniczny budynku może stanowić zagrożenie dla zdrowia, życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia i wymaga interwencji w formie działań ustawowo określonych.

Należy też zwrócić uwagę, że powoływane wcześniej regulacje ustawy – Prawo budowlane (w tym art. 66 ust. 1) mają na celu zabezpieczenie użytkowników obiektów budowlanych przed skutkami niewłaściwego ich użytkowania i doprowadzenia do stanu, w którym będą one stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa osób, mienia i środowiska.

Istotne też jest, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. ł pkt 1 - 3 ustawy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy, może być wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 ustawy, czyli właściciel lub zarządca budynku, albowiem te podmioty są zobowiązane do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 5 ust. 2 tej ustawy). Nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, o jakich stanowi art. 66 ust. 1 ustawy jest konsekwencją niezastosowania się do ciążących na nich obowiązków, mających na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym i estetycznym wynikających z art. 61 ust. 1. Zakres tych obowiązków wskazuje art. 5 ust. 2 ustawy, według którego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu.

Zdaniem Sądu zakres orzeczonych robót znajduje uzasadnienie i potwierdzenie swojej prawidłowości w zebranym w sprawie materiale dowodowym, w tym przede wszystkim w treści ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawnioną osobę i przedłożonej do akt sprawy w wykonaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...]. Jak wyjaśniły organy orzekające w postępowaniu instancyjnym w uzasadnieniach podjętych w sprawie decyzji, zalecenia wskazane w przedłożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. O.[...] we W. ekspertyzie technicznej, stanowiły podstawę dla sformułowania nakazów zawartych w decyzji pierwszoinstancyjnej i określenia zakresu orzeczonych obowiązków.

Z ekspertyzy tej bezspornie wynika, że przedmiotowy budynek wymaga wykonania określonych w niej prac budowlanych, koniecznych ze względu na jego stan techniczny i zagrożenia dla dóbr ustawowo chronionych. W uznaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie czynności wyjaśniające zostały przeprowadzone w sposób wymagany przepisami art. 77 § 1 kpa, wszystkie istotne w sprawie kwestie zostały ustalone w sposób prawidłowy, a oceniając materiał dowodowy organy zastosowały się do reguł przyjętych w przepisach art. 80 i art. 81 kpa, uznając prawidłowo – na co Sąd zwrócił już wcześniej uwagę, że ustalone fakty odpowiadają hipotezie normy zawartej w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane.

W sposób zgodny z prawem określony też został w decyzji adresat orzeczonych nakazów, przy czym zasadnie zakres obowiązków nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową ograniczony został do części wspólnych budynku. (Z akt sprawy wynika, że właściwy organ nadzoru budowlanego skierował również stosowne nakazy do poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku.)

Zdaniem Sądu istotne też jest, że przepis art. 66 ustawy został umieszczony w rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Stanowi on konkretyzację unormowanego w art. 61 ustawy nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 ustawy i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, jak też dalszych obowiązków wynikających z regulacji rozdziału 6 dotyczących utrzymywania obiektu. Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 ustawy dotyczy jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, czyli związanych z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy na skutek upływu czasu lub działania innego czynnika na substancję materialną obiektu budowlanego (np.: wyrok NSA z 17 czerwca 2011 r., 11 OSK 1100/10, wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2013 r., VII SA/Wa 2882/12, wyrok WSA w Szczecinie z 17 sierpnia 2016 r., II SA/Sz 328/16, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy właściwe instancyjnie prawidłowo uznały – na podstawie dokonanych ustaleń, że nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku, powodujący zagrożenie, o jakim mowa w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane jest konsekwencją wieloletnich zaniedbań jego współwłaścicieli m.in. w zakresie braku kompleksowego remontu i koniecznych napraw.

Ponadto – mimo zarzutów skargi i argumentacji przedstawionej w jej uzasadnieniu – Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości terminów wykonania orzeczonych nakazów, określonych w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko przyjęte w tym zakresie przez organy przy orzekaniu w sprawie, zgodnie z którym należy minimalizować – z zachowaniem racjonalnej oceny – czasokres utrzymywania obiektu budowlanego w nieodpowiednim stanie technicznym i postrzegać go w kontekście konieczności zagwarantowania bezpiecznego użytkowania obiektu, co nadaje też określonym w trybie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane terminom charakter dyscyplinujący.

Sąd w dokonywanej w odniesieniu do omawianej kwestii ocenie uwzględnił również to, że orzeka o niej profesjonalny organ, a ponadto – jak wyczerpująco wyjaśniły to organy orzekające w decyzjach wydanych w tej sprawie – w uzasadnionych przypadkach możliwe jest – na wniosek zobowiązanego podmiotu – zmiana terminu wykonania obowiązku, określonego w decyzji orzekającej o nakazie wykonania określonych robót w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego i powodowanego tym zagrożenia bezpieczeństwa jego użytkowników.

Dodatkowo Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, na co wskazał też organ odwoławczy, że nakazy orzeczone w trybie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nie kreują nowych obowiązków podmiotów wskazanych w art. 61 tej regulacji, ale stanowią o obowiązkach wynikających z prawa i istniejących przed podjęciem interwencji przez właściwy organ nadzoru budowlanego.

Prawidłowo też organy wskazały, że podejmując orzeczenie w trybie art. 66 ust. 1 powoływanej powyżej ustawy, organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania nakazanych robót i nie rozważa tej kwestii.

Aspekty ekonomiczne związane z możliwościami finansowymi zobowiązanego podmiotu nie są przedmiotem ustaleń i czynności wyjaśniających organu nadzoru budowlanego, szczególnie w odniesieniu do takich robót, których wykonanie jest konieczne ze względu na bezpieczeństwo użytkowników obiektu lub osób trzecich (np. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1751/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 613/10).

W istniejących w sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd uznał, że organy orzekające w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym właściwie zastosowały przy orzekaniu przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni i nie naruszyły zasad procedury administracyjnej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.