Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1278/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust.2, art. 30 ust.1 pkt.3  lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Agnieszka Nawara –Dubiel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "P." Spółka z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

Uzasadnienie

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z 26 sierpnia 2016 r., znak: [...], wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych określonych jako instalacja urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnej na istniejącym obiekcie budowlanym o oznaczeniu [...], teren inwestycji: działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] przy os. [...] w K..

W uzasadnieniu organ wskazał na art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, podnosząc, iż zgłaszana inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiednie, wobec których inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i może wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie terenów sąsiednich, w związku z tym, nieruchomości te winny zostać objęte obszarem oddziaływania i ich właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości powinni być stronami postępowania, które może być przeprowadzone jedynie w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

[...] Sp. z o.o. z/s w W. złożyła odwołanie, zarzucając, iż organ nie ustalił i nie wyjaśnił, a co najmniej nie wskazał w uzasadnieniu skarżonej decyzji: jakie nieruchomości stanowią tereny sąsiednie, jakie konkretnie ograniczenia dla terenów sąsiednich może wprowadzić realizacja robót zgłaszanych przez [...] czy oddziaływanie inwestycji nad obszarami ponad działkami sąsiednimi będzie przekraczać normy statuowane przez przepisy obowiązującego prawa w miejscach dostępnych dla ludności. Wg skarżącej art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane nie mogą stanowić podstawy kwalifikowania zakresu określonych robót budowlanych, a tym samym nie można na ich podstawie wywodzić, że dane roboty budowlane podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę czy też nie. Zakres zgłoszonych przez [...] robót budowlanych zwolniony był z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane i roboty nie stanowią budowy obiektu budowlanego, ale instalowanie urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym, stąd w ogóle nie rozważa się w odniesieniu do nich " obszaru oddziaływania obiektu".

Wojewoda decyzją z 28.07.2017r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgłoszone zamierzenie polegać będzie na modernizacji istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej (na dachu budynku na os. [...] w K.) w następujący sposób: wykonanie wzmocnienia konstrukcji i zakotwienia zgodnie z projektem z 11 grudnia 2014 r. (objęte odrębnym postępowaniem), demontaż 3 szt. istniejących anten sektorowych PW 5750, zamontowanie 3 szt. anten sektorowych HW ADU4518R11 oraz 3 szt. anten sektorowych ATR451606 (na projektowanych wspornikach W-2 i W-3), pomalowanie anten na popielato, zamontowanie 6 szt. dodatkowych urządzeń RRU do projektowanego wspornika W-1, zmiana azymutu istniejącej anteny radioliniowej i zamontowanie jej do wspornika W-2 na wysokości 21,8 m n.p.t. W efekcie chodzi o montaż dodatkowych anten i urządzeń na istniejącej już stacji bazowej telefonii komórkowej, co zmienia parametry użytkowe istniejącej stacji bazowej, a w szczególności zwiększa sumaryczną moc zamontowanych na obiekcie anten. Przedsięwzięcie takie można potraktować jako przebudowę istniejącego obiektu. Równocześnie jeśli przyjąć, że charakterystycznym parametrem stacji bazowej jest m.in. ilość anten sektorowych, to zamontowanie dodatkowych 3 anten (charakterystycznego parametru) powodujące zwiększenie tej ilości może zostać ocenione także jako rozbudowa stacji. Kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy niniejsze zgłoszenie może być zrealizowane na podstawie zgłoszenia, czy też koniecznym jest uzyskanie przez Inwestora pozwolenia na budowę. Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 Prawa budowlanego stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 Prawa budowlanego, gdzie wyliczono w sposób enumeratywny rodzaje budów oraz innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Należy stwierdzić, że katalog obiektów zawarty w tych przepisach ma charakter zamknięty, co oznacza, że tylko wymienione w nich roboty budowlane i obiekty budowlane mogą być wykonane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Niedopuszczalna jest w tym przypadku wykładnia rozszerzająca.

Przedmiotowe zamierzenie zostało zgłoszone, na zasadzie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane, jako instalowanie urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, w związku z art. 29 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane czyli jako instalowanie urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (budynek przy [...] w K. zlokalizowany jest na obszarze układu urbanistycznego [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]).

Wojewoda, podkreślił, iż w przypadku takiej inwestycji zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane organ podał, iż w skład projektowanej stacji bazowej wchodzą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych umieszczonych na dachu budynku oraz anteny sektorowe i anteny paraboliczne zamontowane na konstrukcji wsporczej. Stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi całość techniczno-użytkową składającą się z szeregu elementów, które nie mogą działać oddzielnie. Funkcją stacji bazowej jest zapewnienie sygnału dla użytkowników telefonii komórkowej. Wykonania robót budowlanych związanych z wybudowaniem fta budynku masztu wraz z zainstalowaniem na nim anten i doprowadzeniem instalacji elektrycznej i innych elementów niezbędnych do funkcjonowania tejże stacji bazowej nie można utożsamiać z prostym montowaniem anteny na dachu budynku. "Modernizacja" stacji bazowej telefonii komórkowej na istniejącym budynku nie wpływa na odmienną klasyfikację tego zagadnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeżeli art. 30 ust. I pkt 3 lit. b) pr. bud. mówi o urządzeniach o wysokości powyżej 3 m instalowanych na obiektach budowlanych, a stacja bazowa telefonii cyfrowej, z uwagi na definicję zawartą w § 3 rozporządzenia z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864 z późn. zm.) jest telekomunikacyjnym obiektem budowlanym, a właściwie budowlą, nie zaś urządzeniem funkcjonującym samodzielnie, to budowa taka nie mieści w wyjątkach od zasady z art. 28 pr. bud. (...)- cyt. za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa [...]. Przepis art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że obiektem budowlanym jest budowla wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. wolno stojące maszty antenowe. W ocenie organu, usytuowanie masztu stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku nie wpływa na jego klasyfikację, bowiem nieracjonalne byłoby traktowanie masztu raz jako budowli, a innym razem jako urządzenia. Obiekt taki nie zmienia swojego przeznaczenia zależnie od miejsca jego wykonania.

Organ wskazał także odnośnie do wyliczenia budowli w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK [...], iż dokonane w tym przepisie wyliczenie budowli nie stanowi jednak katalogu zamkniętego, a ma charakter jedynie przykładowy.

Ponadto, Wojewoda zauważył, że art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane zwalnia z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych (w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych). W przepisie użyto pojęcia "urządzenie", niemniej jednak wobec niezdefiniowania go przez ustawodawcę nie sposób wywodzić, że chodzi o jakiekolwiek urządzenie w rozumieniu potocznym czyli np. o pralkę, urządzenie cukiernicze do produkcji wafli czy urządzenie rolne do obcinania rogów. Instalowania tego rodzaju urządzeń nie normuje ustawa Prawo budowlane. Zatem, w ocenie organu, ustawodawca miał na myśli urządzenia budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK [...] oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK [...]). Przedmiotowa stacja bazowa nie jest bowiem elementem wyposażenia tego budynku, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt. Tworzy ona samodzielną i odrębną w stosunku do budynku całość techniczno-użytkową, składającą się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku.

W ocenie tutejszego organu, realizacja antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w oparciu o zgłoszenie jest możliwa ale np. na budynkach, w których mieści się jednostka Straży Pożarnej, a instalowane urządzenie radiokomunikacyjne, służy prowadzeniu działalności przez tę jednostkę. Na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane można również zrealizować np. anteny do odbioru telewizji satelitarnej w budynkach mieszkalnych czy internetu drogą radiową oraz zabudowę balkonu (np. szybami). Zatem przepis ten nie jest niemożliwy do zastosowania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła P4 Sp. z o.o. zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt. 1) K.p.a. z uwagi na zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy nie było podstawy do wniesienia sprzeciwu do zgłoszonych robót budowlanych,

- art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. z uwagi na nie odniesienie się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów Spółki powołanych w odwołaniu od sprzeciwu, nie wyjaśnienie treści wszystkich przepisów uznanych za podstawę prawną wydanej decyzji przez organy obydwu instancji i nie wyjaśnienie zasadności zastosowania ich w sprawie,

- art. 7,8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 K.p.a. poprzez nie dokonanie istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, dlaczego zakres robót, których dotyczy sprawa nie mieści się w zakresie zwrotu normatywnego "instalacja urządzeń, "antenowa konstrukcja wsporcza" czy "instalacja radiokomunikacyjna" jak te zwroty winien być zdaniem organów rozumiany,

- art. 6 i 8 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez niedziałanie w postępowaniu administracyjnym przez organy I i II instancji na podstawie i w granicach prawa,

- art. 30 ust. 6 pkt. 1) Prawa budowlanego poprzez zastosowanie przez organy w sytuacji, gdy realizacja planowanych robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,

- art. 29 ust. 2 pkt. 15) Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że instalowanie urządzeń, o których mowa w tym przepisie dotyczy wyłącznie urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt. 9) Prawa budowlanego, co doprowadziło do niezastosowania tego przepisu w stanie faktycznym sprawy.

W uzasadnieniu podkreślono, iż organ nie wyjaśnił dlaczego sporny zakres robót nie mieści się w normatywnych zwrotach instalacja urządzeń, antenowa konstrukcja wsporcza i instalacja radiokomunikacyjna. Nie wyjaśniono także rozróżnienia na urządzenia, urządzenia techniczne i urządzenia budowlane. W ocenie strony skarżącej instalowanie urządzeń to montowanie gdzieś urządzeń technicznych, składanie ich w pewną całość, aby służyły do wykonywania określonych czynności. Już słownikowe rozumienie zwrotu normatywnego wskazuje, iż roboty, których dotyczy niniejsza sprawa dotyczą instalowania urządzeń, gdyż polegają na instalowaniu szeregu elementów na istniejącej na dachu budynku antenowej konstrukcji wsporczej wraz z instalacją radiokomunikacyjną co łącznie stanowi urządzenie. To urządzenie służy odbiorowi i emisji sygnału telekomunikacyjnego, cel ten jest wspólny dla wszystkich elementów wchodzących w jego skład. Instalacją radiokomunikacyjną jest zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, czyli w tym wypadku instalację radiokomunikacyjną tworzą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo- odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych umieszczonych na dachu budynku oraz anteny sektorowe i anteny radioliniowe, umieszczone przy pomocy wsporników na antenowej konstrukcji wsporczej. Całość ta to nic innego jak instalacja radiokomunikacyjna umieszczona na antenowej konstrukcji wsporczej oraz dachu istniejącego budynku (już istnieje, ale w ramach modernizacji dotychczasowe urządzenia w zakresie odstawionym w zgłoszeniu mają być zdeinstalowane a zainstalowane w ich miejsce nowe).

W oparciu o to wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z sentencji i uzasadnienia obu decyzji wynika, że dla obu organów formalną podstawą wniesienia sprzeciwu jest ten sam przepis tj. art. 30 ust. 6 pkt. 1 prawa budowlanego, który stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Pewna różnica wyrażona w uzasadnieniach, że wg. organu I instancji przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a wg. organu II instancji, że każda budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jest jedynie doprecyzowaniem stanowiska organu w ramach tej samej podstawy prawnej wydanej decyzji, a nie wadą decyzji, która mogłaby skutkować jej uchyleniem.

Przechodząc do dalszych rozważań należy wskazać, że kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ocena, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy zgłoszenie może być wybudowane na podstawie zgłoszenia, czy też koniecznym jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Sąd rozpoznający sprawę wyraża pogląd, że w przypadku takiej inwestycji zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Jak wynika ze zgłoszenia i dołączonej dokumentacji projektowej, zgłoszenie dotyczy budowy na dachu istniejącego budynku nowej stacji bazowej telefonii komórkowej, w miejsce obecnie istniejącej, która w zasadniczej części ma być rozebrana. Zgłoszone zamierzenie polegać ma na demontażu wszystkich 3 szt. istniejących anten sektorowych, zamontowaniu 6 szt. nowych innych anten sektorowych na nowych elementach konstrukcji wsporczych (objętych odrębnym postępowaniem), zamontowanie 6 szt. dodatkowych urządzeń RRU, na nowym elemencie konstrukcji wsporczej (objętym odrębnym postępowaniem), zmiana azymutu istniejącej anteny radioliniowej i zamontowanie jej na wysokości 21,8 m n.p.t. oraz zastosowanie dodatkowych elementów okablowania.

Tak opisanych robót budowlanych nie można zakwalifikować jak chce strona skarżąca jako "instalacji urządzeń instalacji radiokomunikacyjnej". Uwzględniając, że anteny są najistotniejszym elementem stacji bazowej telefonii komórkowej, demontaż, a formalnie rozbiórka wszystkich anten sektorowych i montaż 6 nowych innych takich anten oraz planowane zmiany w konstrukcji wsporczej i okablowaniu wskazują, że zgłoszenie dotyczy budowy nowej stacji bazowej telefonii komórkowej, na dachu istniejącego budynku, z wykorzystaniem części elementów dotychczas istniejącej stacji. Okoliczność, że inwestor sztucznie rozdziela zamierzenie obejmujące zmiany w konstrukcji wsporczej i montaż nowych anten nie zmieniają oceny charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego, które musi funkcjonować jako całość i wymaga do tego przeprowadzenia wszystkich robót budowlanych, które inwestor objął różnymi postępowaniami.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, tak określonego przedsięwzięcia nie można uznać za podlegającego obowiązkowi zgłoszenia w związku z treścią art. 29 ust. 2 pkt. 15 uPb. Mimo pełnej świadomości Sądu, co do istnienia orzeczeń, które tak je kwalifikują, Sąd rozpoznający sprawę, w całej rozciągłości podziela poglądy wyrażone w szczególności w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK [...], LEX nr 2111135. W jego uzasadnieniu, wskazane zostały wyczerpująco i na wielu płaszczyznach wraz z odwołaniem się do innych wyroków NSA poglądy, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej zawsze wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z tezą do w/w wyroku:

1. Już sam fakt, iż przedsięwzięcie inwestora przede wszystkim polega na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej, wystarczyć może do uznania, że na tak opisane zamierzenie inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.

2. W sytuacji, gdy w sprawie nie ma wątpliwości, iż na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do niniejszej sprawy, w powołaniu się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu w/w wyroku, należy wskazać, że do budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie może znaleźć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.b. Zgodnie z nimi odpowiednio: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych" oraz "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 uPb budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych". Choć pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 uPb) to ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 uPb). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 cyt. wyż. przepisu), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane.

Planowana przez skarżącą Spółkę inwestycja nie może być jednak uznana za urządzenie zainstalowane na dachu budynku. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia warunku opisanego wyżej pod literą b) - celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK [...], publik. CBOSA.nsa.gov.pl).

Przedmiotowa stacja bazowa nie jest bowiem elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt budowlany, składający się z urządzenia przekaźnikowego, wież antenowych i anten. Tworzy ona samodzielną i odrębną w stosunku do budynku całość techniczno-użytkową, składającą się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. W ocenie Sądu, realizacja antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w oparciu o zgłoszenie jest możliwa ale np. na budynkach, w których mieści się jednostka Straży Pożarnej, a instalowane urządzenie radiokomunikacyjne, służy prowadzeniu działalności przez tę jednostkę. Na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane można również zrealizować np. anteny do odbioru telewizji satelitarnej w budynkach mieszkalnych czy internetu drogą radiową oraz zabudowę balkonu (np. szybami). Zatem przepis ten nie jest niemożliwy do zastosowania.

Uwzględniając powyższe rozważania, realizacja przedmiotowego zamierzenia musi być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2016 roku, sygnatura II OSK [...], podkreślić też należy, że skoro na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci - budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2014 r., II OSK [...], LEX nr 1519388).

Dodać też należy, że w przywołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK [...], podkreślono że nowelizacja przepisów Prawa budowlanego przez ustawę z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, poprzez zmianę przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15, który do 17 lipca 2010 r. który po dokonanej zmianie brzmi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, doprecyzowała jedynie rodzaj urządzeń, jakie można zainstalować na budynku bez pozwolenia na budowę. Nie został natomiast zmieniony zakres pojęcia "urządzenia". Konkludując NSA wskazał, że mając świadomość rozbieżności w orzecznictwie, w jego ocenie budowa stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, bądź bezpośrednio w oparciu o art. 28 Prawa budowlanego, bądź też pośrednio poprzez konieczność zastosowania art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego i wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji.

Odnosząc się do zarzutów związanych z ustawą z dnia 18 marca 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją wizyty Jego Świątobliwości Papieża [...] w [...] oraz [...] 2016 oraz ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, zaznaczyć należy że mają one charakter tzw. specustaw, a pierwsza z nich z założenia obowiązywała czasowo. Obie posługują się terminem tymczasowych instalacji radiokomunikacyjnych wraz z antenowymi konstrukcjami wsporczymi, doprecyzowując że rozumieją przez nie w szczególności stacje bazowe sieci telekomunikacyjnej. Co jest przy tym istotne, obie ustawy określają stacje bazowe sieci telekomunikacyjnej jako instalacje, a nie jako urządzenia, posługując się jednoznacznie takimi terminami, jak: "przystąpienie do eksploatacji instalacji", czy "operator telekomunikacyjny obowiązany jest do usunięcia instalacji". Obie ustawy zezwalają na instalowanie takich tymczasowych instalacji, bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia. W ocenie Sądu takie rozwiązanie legislacyjne miało na celu wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości co do braku obowiązku wszczynania jakichkolwiek postępowań formalnych dla zainstalowania takich tymczasowych instalacji. Na ich podstawie nie można natomiast wyciągać wniosków, że część stacji bazowych może być realizowana na podstawie zgłoszenia, a część na podstawie pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę rozbieżności w orzecznictwie co do wymogów formalnych dla budowy stacji bazowych telefonii komórkowych, rozwiązanie legislacyjne w w/w ustawach o zwolnieniu tymczasowych instalacji radiokomunikacyjnych jedynie z uzyskania pozwolenia na budowę (bez zwrotu odnoszącego się również do braku obowiązku zgłoszenia) prowadziłoby do niewątpliwych sporów, czy takie instalacje wymagają zgłoszenia. Takie rozwiązanie jak przyjęto w obu ustawach, stworzyło możliwości dla szybkiego instalowania tymczasowych instalacji radiokomunikacyjnych, co było celem tych ustaw.

Odnosząc się do opinii przedłożonej przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie należy wskazać, że z jej treści wynika, że była sporządzona w roku 2017. Na poparcie poglądów wyrażanych przez inwestora w zdecydowanej mierze odwołuje się natomiast do orzecznictwa sprzed wielu lat, które w świetle obecnych wyroków sądów administracyjnych uznać należy za nieaktualne. Poglądy wynikające z wyroków najnowszych, prezentujące odmienne stanowisko (np. k. 42-43) nie są aprobowane, przy czym bez przekonującego uzasadnienia. Dlatego przedłożona opinia nie mogła odnieść celu, polegającego na wyrażeniu przez Sąd innych poglądów, niż przedstawione powyżej w uzasadnieniu.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.