Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 175/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 8, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie P S.A. z dnia [...] r. [...] oraz poprzedzające je postanowienie P S.A. z dnia [...] r. nr [...], III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej J.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2019 r., nr [...], wystawionego przez P. S.A. (dalej: wierzyciel), Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: organ egzekucyjny, organ I instancji) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J.K., celem wyegzekwowania zaległości w opłatach abonamentowych RTV za okres od stycznia 2014 r. do kwietnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

J.K. pismem z dnia [...] listopada 2019 r. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazując w nim, na:

1. nieistnienie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV z powodu wyrejestrowania odbiornika w 2008 r., tj. zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

2. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 w/w ustawy, tj. zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

3. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, tj. zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.), pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów określonych w art. 33 § 1 pkt 1 i 7 u.p.e.a., jednocześnie postanowieniem z tej samej daty zawiesił postępowanie egzekucyjne, do czasu wydania przez Dyrektora [...] P. S.A. ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wierzyciel uznał wniesione przez J.K. zarzuty za niezasadne, dołączając do wydanego rozstrzygnięcia: duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] lipca 2008 r., kserokopię upomnienia z [...] maja 2019 r. oraz kserokopię koperty zawierającej przedmiotowe upomnienie.

Następnie w związku z wniesionym przez zobowiązaną zażaleniem od w/w postanowienia, wierzyciel postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2020 r., nr [...]. Dyrektor [...] P. S.A. odnosząc się do podniesionego przez zobowiązaną zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1324, aktualnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: u.o.a.). Wierzyciel podał, że przedmiotowa ustawa nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jednoznaczny obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 23 lipca 2015 roku. Brak dopełnienia czynności formalnoprawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

Dalej wierzyciel wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie rejestracja odbiornika telewizyjnego zgłoszona została na J.K. pod adresem ul. [...] Na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie Ministra Transportu) zobowiązanej jako użytkownikowi odbiornika został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną. Dyrektor P. S.A. podkreślił, że w/w rozporządzenie nie anulowało zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, na jego podstawie zastąpiono jedynie imienną książeczkę indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wierzyciel wskazał również, że w Rozporządzeniu Ministra Transportu występuje pojęcie "przesłania zawiadomienia", w związku z czym P. wykonała obowiązek powiadamiania użytkowników (posiadaczy książeczek opłat) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych, poprzez przesłanie zawiadomień. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV wysłano J.K. w dniu 17 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Wierzyciel wyjaśnił także, że do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych konieczne jest podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników RTV. Niedokonanie skutecznego w świetle przepisów wyrejestrowania odbiorników skutkuje koniecznością uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel podał, że w niniejszej sprawie nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez J.K. formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w okresie objętym tytułem wykonawczym.

Dyrektor P. S.A. uznał za bezzasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia z [...] maja 2019 r., albowiem niniejsze upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należności z tytułu abonamentu RTV zostało doręczone w trybie art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.).

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 7 oraz art. 34 § 1, § 4, § 5 u.p.e.a. oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070) uznał zarzuty zgłoszone przez J.K. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2019 r., nr [...], za nieuzasadnione.

J.K. pismem z [...] września 2020 r. złożyła zażalenie na w/w postanowienie, w którym wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej wierzyciel nie przedstawił organowi egzekucyjnemu uwierzytelnionej kopii pierwotnej imiennej książeczki opłaty abonamentowej wystawionej na jej osobę, ani ostatniego odcinka wpłaty opłaty abonamentowej dokonanej w styczniu 2008 r. Skarżąca podkreśliła także, że wierzyciel nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób rzetelny i prawidłowy, do czego był zobowiązany. Strona skarżąca powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 listopada 2017 r., III SA/Po 297/17, zarzuciła że wierzyciel nie przedstawił żadnej podstawy prawnej, z której wynikałby obowiązek zachowywania dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV dłużej niż przez 5 lat od daty jego wyrejestrowania. Nadto skarżąca zaznaczyła, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca awizacja przesyłki, więc jej zdaniem nie dokonano prawidłowo doręczenia upomnienia w trybie fikcji doręczenia wynikającej z art. 44 § 1 k.p.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 34 § 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku z nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązującą od 30 lipca 2020 r., do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepisy dotychczasowe, wobec czego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.

Dalej organ II instancji podał, że na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowić mogą okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a.:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 (stosowanie egzekucji administracyjnej) i art. 4 (egzekucja administracyjna innych obowiązków);

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 (upomnienie wzywające dłużnika do wykonania obowiązku § 1);

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (elementy tytułu wykonawczego), a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Natomiast w art. 34 u.p.e.a. określono zasady rozpatrywania zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgodnie z którym:

- zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§ 1),

- jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a),

- na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2),

- organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

Natomiast zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek dotyczy uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników RTV i wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych i stosownie do art. 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1), domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2), obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3), opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 4). Co do zasady, odbiorniki RTV podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Organ wskazał, że zgłoszone w przedmiotowym postępowaniu zarzuty skarżącej wynikają z art. 33 § 1 pkt 1, 7 i 8 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe oraz powołując się na stanowisko sądów administracyjnych organ II instancji uznał zarzut skarżącej dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za bezzasadny i podał, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej RTV powstaje z mocy ustawy o opłatach abonamentowych, bez uprzedniego wezwania i jest realizowany w terminach oraz w wysokościach z tej ustawy wynikających. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia w placówce P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Opłata abonamentowa stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. Nadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że z akt sprawy i ustaleń dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym przez wierzyciela ustalono, iż zobowiązana nie dopełniła niezbędnych formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego w okresie objętym tytułem wykonawczym.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zgłoszonego przez J.K. zarzutu braku doręczenia upomnienia przez wierzyciela, bowiem wierzyciel wskazał, że P. S.A. w dniu 13 maja 2019 r. wysłała na adres zobowiązanej przesyłkę nr [...] zawierającą upomnienie. W związku z niepodjęciem powyższej przesyłki w terminie, została ona zwrócona wierzycielowi w dniu 31 maja 2019 r., wierzyciel zatem stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. uznał datę 31 maja 2019 r. za datę skutecznego doręczenia i dołączył do akt kserokopię upomnienia oraz koperty zawierającej upomnienie.

Organ II instancji nawiązując do zarzutu skarżącej o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzut wynikający z w/w przepisu organ egzekucyjny rozpatruje bez konieczności uzyskania stanowiska wierzyciela oraz podał, że w zakresie egzekwowania należności pieniężnych ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 lit. a tej ustawy. Ustawodawca w niniejszym przepisie wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych przez środek egzekucyjny rozumie się egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości.

Dalej organ wskazał, że na podstawie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Organ egzekucyjny może zatem stosować równocześnie kilka środków egzekucyjnych. Natomiast wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane w konkretnym przypadku, powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku, bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny powinien zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, jedynie wtedy, gdy osiągnięcie celu egzekucji jest możliwe przy wykorzystaniu niektórych środków egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 2017 r., I FSK 1384/15, stwierdził, iż uciążliwość w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy istotne utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Następnie organ odwoławczy zauważył, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest zasada celowości. Zasada ta oznacza podejmowanie w toku postępowania takich postanowień i innych czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku. Postępowanie egzekucyjne, co podkreślił organ II instancji, musi być przede wszystkim skuteczne.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, iż zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. Organ prowadzący postępowanie powinien w konkretnej sprawie ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 11 lipca 2017 r., I SA/To 88/17).

W ocenie organu II instancji mająca miejsce w niniejszej sprawie egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, nie stanowi zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy nie wskazano innego źródła majątku, z którego zaległość mogłaby zostać zaspokojona. Nie można zatem mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, jeśli organ egzekucyjny w toku postępowania nie otrzymał informacji od zobowiązanej o tym, że możliwym jest prowadzenie skutecznej egzekucji z innego składnika jej majątku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, uznające za niezasadny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i stwierdził, że nie istniały podstawy prawne do uwzględnienia zarzutów zgłoszonym w zażaleniu. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że nie sprawuje nadzoru nad czynnościami i postępowaniami prowadzonymi przez P. S.A. i podał, że zobowiązana może wystąpić do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z wnioskiem o umorzenie egzekwowanych należności.

Od powyższego postanowienia J.K. pismem z [...] stycznia 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, w której zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt. 1 i art. 35 § 1 u.p.e.a. poprzez usankcjonowanie dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, mimo że postępowanie wyjaśniające w sprawie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący przez wierzyciela,

- art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez bezzasadne przyjęcie - zbieżne ze stanowiskiem wierzyciela - że skarżąca mimo wyrejestrowania odbiornika rtv w miesiącu styczniu 2008 r., zobowiązana jest nadal do uiszczania opłat abonamentowych,

- art. 5 ust. 5 u.o.a. poprzez nie wyrejestrowanie przez wierzyciela - będącego jednocześnie "operatorem wyznaczonym" w rozumieniu Ustawy Prawo Pocztowe - ze swojego systemu informatycznego odbiornika rtv zarejestrowanego pod adresem skarżącej, mimo dokonania przez skarżącą aktu wyrejestrowania odbiornika rtv w placówce "operatora wyznaczonego" w styczniu 2008 r.,

- § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu poprzez uznanie, że mimo utraty mocy imiennej książeczki abonamentowej oraz faktycznego braku doręczenia skarżącej zawiadomienia o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, za dowód potwierdzający rejestrację odbiornika pod adresem skarżącej uznaje się duplikat tego zawiadomienia, przedstawiony przez wierzyciela

- art. 33 § 1 pkt. 7 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. było prawidłowe, mimo braku wykazania przez wierzyciela nie budzącego wątpliwości dowodu w tej materii.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o uchylenie postanowienia organu I i II instancji, uchylenie postanowień wierzyciela P. S.A., przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów - umów najmu okazjonalnego lokalu przy ul. [...] z lat 2014-2019 na fakt, że skarżąca nie mogła używać odbiorników RTV zarejestrowanych według wierzyciela pod tym adresem, gdyż lokal ten w tym czasie był przedmiotem wynajmu. Jednocześnie skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym.

Należy wskazać, że art. 1 pkt 20 i 21 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), które to przepisy weszły w życie z dniem 30 lipca 2020 r., zmieniły brzmienie art. 33 i art. 34 u.p.e.a., które regulują podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz tryb postępowania w tej sprawie. Jednakże z uwagi na treść art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy regulujące środek zaskarżenia w postaci zarzutów na postępowanie egzekucyjne w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). Uprawnienia P. S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają z przepisu art. 7 ust. 3 u.o.a, a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to P. jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. P. S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż u.o.a., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. P. S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.

W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2014 r. do kwietnia 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżąca podniosła zarzuty w oparciu o podstawę wskazaną w art. 33 § 1 pkt 1 oraz 7 i 8 u.p.e.a. Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącą zarzutów, a więc winien zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko potwierdzone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, z 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09; z 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10; z 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl. – dalej CBOSA).

Skarżąca na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. podniosła, że organ egzekucyjny nie doręczył jej upomnienia. Wskazać trzeba, że to na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek weryfikacji istnienia formalnych podstaw wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (por. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., I GSK 1445/18, CBOSA). Zestawienie obu tych przepisów pozwala na wniosek, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niebędący wierzycielem, winno zostać poprzedzone przesłaniem przez wierzyciela pisemnego upomnienia zobowiązanemu oraz przekazaniem organowi egzekucyjnemu przez tegoż wierzyciela właściwie wypełnionego tytułu wykonawczego. Zachowanie tej kolejności rzutuje na formalną poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika, że przesyłka nr [...] zawierającą upomnienie z [...] maja 2019 r. skierowana do skarżącej nie została przez nią odebrana i wróciła w dniu 31 maja 2019 r. do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Wierzyciel na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. uznał datę 31 maja 2019 r. za datę skutecznego doręczenia i dołączył do akt kserokopię upomnienia oraz koperty zawierającej upomnienie. Należy podnieść, że na załączonej do akt kserokopii koperty, z nieczytelną drugą stroną, brak jest informacji o pozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz informacji, że w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawione zostało powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, jak również informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia oraz podpisu doręczyciela. Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W orzecznictwie podkreśla się, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a., zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie jego odbioru, z datą i podpisem doręczyciela. Zatem, aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji (postanowienia) w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania (nie natomiast z datą zwrotu korespondencji nadawcy, jak przyjął wierzyciel w niniejszej sprawie), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja (postanowienie) została doręczona prawidłowo. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki, nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia: 31 maja 2012 r., I OSK 2105/11, 09 stycznia 2015 r. , II GSK 2893/14, 12 stycznia 2016 r., II OSK 1158/14, 11 grudnia 2019 r., II OSK 3136/18, CBOSA). W orzecznictwie przyjęto również, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje oraz jego adresu. Nie wystarczy w szczególności umieścić na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki. Niewskazanie w zawiadomieniu miejsca, w którym złożono przesyłkę do awiza, stanowi istotny brak tego dokumentu (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1280/13, CBOSA). Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok NSA z 23 czerwca 2017 r., I OSK 1870/16, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie, załączona do akt kserokopia koperty mająca zawierać skierowane do skarżącej upomnienie z [...] maja 2019 r., uniemożliwia prześledzenie i rzeczywiste ustalenia kolejnych czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a niewątpliwie, bezsporne potwierdzenie dokonania tych działań jest konieczne, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego w odniesieniu do doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącej - w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - upomnienia z [...] maja 2019 r. Podniesiony zatem zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., uznać należy za zasadny. Zdaniem Sądu pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącą nie są uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1). Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3). Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest więc obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej).

Wskazać trzeba, że skarżąca stawiając zarzut nieistnienia obowiązku powołuje się na fakt wyrejestrowania posiadanego odbiornika (w 2008 r.), jednakże nie przedstawiła dowodu jego wyrejestrowania. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. wyroki: NSA z 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15, 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16, 7 czerwca 2018 r., I GSK 801/18 z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18; CBOSA). Wskazuje się, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., I GSK 928/18, CBOSA). Obowiązkiem skarżącej było poinformowanie P. o zmianach adresowych bądź wyrejestrowaniu odbiornika. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w pozostałych regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika natomiast, iż skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV, również organ operatora pocztowego nie posiada takiego dowodu w swoim archiwum. Należy podnieść, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie neguje faktu uprzedniego zarejestrowania posiadanego odbiornika. Z powyższych względów uprawnione było stanowisko, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny.

Skarżąca podniosła również w skardze, że nie zostało jej doręczone "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych". Zagadnienie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności P. będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (zob. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1297/15; z dnia 22 czerwca 2017 r., II GSK 2262/15; z dnia 11 marca 2020 r., I GSK 1518/19, CBOSA). Zatem brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie świadczy o nieskuteczności tej czynności. Dodać należy, że po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Zatem sporny obowiązek nie przestał istnieć z uwagi na wejście w życie przepisów rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV. Nie można również pominąć, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej nie jest związany z konkretnym lokalem w którym odbiornik się znajduje, ale z osobą używającą odbiornika RTV. Nie podważają zatem stanowiska organu podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z wynajmem lokalu.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut skarżącej oparty na przesłance "zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego". Istotą tego zarzutu jest stwierdzenie, że organ egzekucyjny spośród kilku możliwych środków z których każdy prowadziłby do osiągnięcia tożsamego rezultatu, wybrał środek powodujący największą dolegliwość dla zobowiązanego. Dla skuteczności takiego zarzutu, zobowiązany musiałby wykazać w pierwszej kolejności, że organ egzekucyjny miał w ogóle wybór jednego z kilku środków zmierzających bezpośrednio do realizacji zabezpieczenia. Ponadto powinno zostać wykazane, że organ egzekucyjny wybrał środek, który w konkretnych okolicznościach okazał się dla zobowiązanego najbardziej dolegliwy (zob. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2021 r., III FSK 812/21, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi taka sytuacja.

Podkreślenia także wymaga, iż z uwagi na zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne sądy te, co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania (por. wyrok NSA z dn. 13 stycznia 2006 r., II FSK 230/05, CBOSA). Sąd administracyjny - jak to wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a. - orzeka na podstawie akt sprawy i tylko wyjątkowo, o ile zachodzą przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentów. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., I OSK 308/13, CBOSA).

Zgodnie z treścią art.106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania sądowego. Co do zasady sąd stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie materiału akt sprawy przedstawionego wraz z odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez skarżącą nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia.

Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz postanowienia I i II instancji będące stanowiskiem wierzyciela. W toku ponownego rozstrzygania sprawy, organy zobowiązane będą do uwzględnienia zawartej w niniejszym wyroku oceny prawnej i udokumentowania prawidłowości doręczenia skarżącej upomnienia, co warunkuje skuteczność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł złożył się uiszczony wpis.