Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 3447/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: article: art. 262 i art. 23 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 122, art. 187 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Liwacz, Asesor WSA Urszula Wiśniewska, Protokolant Anna Krenz, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz skarżącego kwotę 700, 00 zł (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. Sp. z o.o. w B. w dniu 6 sierpnia 2004r. w Oddziale Celnym w B. dokonała zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] dotyczącym objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu maszyny ofsetowo-arkuszowej.

Do zgłoszenia celnego załączyła umowę kupna z dnia 21 lutego 2001r. nr [...], rachunek (fakturę) z dnia 2 sierpnia 2001r. nr [...], w którym wartość transakcji została określona na kwotę [...] oraz deklarację wartości celnej.

Zgłoszenie celne, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 §1 i §2 Kodeksu celnego, zostało przyjęte przez Dyrektora Urzędu Celnego w T., co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą.

Wartość celna przedmiotowego towaru, została ustalona w oparciu o rachunek załączony do powyższego zgłoszenia celnego, stosownie do art. 23 §1 ustawy Kodeks celny.

Dnia 19 grudnia 2001r. Spółka złożyła wniosek o uznanie zgłoszenia celnego zawartego w wyżej wymienionym dokumencie SAD za nieprawidłowe z powodu zadeklarowania niewłaściwej wartości towaru. Zdaniem strony w rachunku z dnia 2 sierpnia 2001r. nr [...] eksporter błędnie określił wartość towaru na kwotę [...]. Jako prawidłową wartość przeprowadzonej transakcji strona wskazała kwotę [...], wynikającą z przedłożonego rachunku korygującego z dnia 27 listopada 2001r. nr [...], wystawionego przez zagranicznego kontrahenta.

W związku z faktem, iż Strona nie przedstawiła dowodu bankowego potwierdzającego dokonanie pełnej płatności za towar, Dyrektor Urzędu Celnego w T. wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą uznał zgłoszenie celne z dnia 6 sierpnia 2001r. nr [...] za prawidłowe.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie zwracając się o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i uznanie za nieprawidłowe wskazane zgłoszenie celne. Powołała się na umowę sprzedaży, rachunek korygujący oraz dokumenty potwierdzające dyspozycje wpłat na rachunek bankowy eksportera. Wyjaśniła, że przyczyną, dla której zapłacono część ceny, było wstrzymanie płatności z powodu stwierdzonych wad i usterek towaru. Uważa, iż wystarczające dla ustalenia wartości celnej towaru jest wykazanie kwoty należnej za maszynę. Przywołane przez organ orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznała za nieadekwatne, bowiem odnosi się do innego stanu faktycznego, niż w zaskarżonej sprawie.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Stwierdził, że kwota należna do zapłacenia za przedmiotowy towar wynosi [...] i pokrywa się z kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym. W konsekwencji zdaniem organu brak jest podstaw do uznania zgłoszenia celnego z dnia 6 sierpnia 2001r. za nieprawidłowe.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zwracając się o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów art. 23 §1, 83 §3 i 85 §1 ustawy Kodeks celny. Powtórzył, że ceną transakcyjną jest kwota należna za towar wynikająca z umowy. Zaznaczył, że zgodnie z generalną wykładnią art. 23 par. 1 Kodeksu celnego dokonaną przez organy celne, niemożliwe byłoby ustalenie wartości celnej towaru, gdyby w chwili zgłoszenia celnego nie nastąpiła jeszcze zapłata ceny z powodu braku wymagalności zapłaty, czy chociażby z powodu zwłoki w zapłacie ceny przez importera.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. podniósł, że w przedmiotowej sprawie wartość celna towaru winna zostać ustalona w oparciu o wartość transakcyjną, tj. należną za towar. Istotnym było ustalenie czy dane dotyczące wartości celnej towaru zawarte w zgłoszeniu celnym z dnia 6 sierpnia 2001r. są tożsame z danymi ujętymi w dokumentach handlowych firmy, co jest równoznaczne z ustaleniem ceny zapłaconej lub należnej za zakupiony towar.

Dokumentem, na podstawie którego dokonuje się zgłoszenia celnego jest Jednolity Dokument Administracyjny, podpisany przez zgłaszającego. Podstawą określenia wartości celnej może być wyłącznie rzeczywisty stan towaru i jego wartość oceniana na podstawie dokumentów przedłożonych organowi celnemu w dniu zgłoszenia celnego. Z akt sprawy wynika, że do zgłoszenia celnego załączony został m.in. rachunek z dnia 2 sierpnia 2001r., w którym kontrahent zagraniczny określił wartość towaru na kwotę [...].

W odpowiedzi na wezwanie organu celnego I instancji strona nie przedłożyła dokumentów bankowych potwierdzających dokonanie zapłaty, jednocześnie podała, iż część płatności za towar została wstrzymana z powodu stwierdzenia wad i usterek nabytego towaru. W odpowiedzi natomiast na wezwanie organu odwoławczego, Strona udostępniła dowody bankowe, które sumują się do kwoty [...].

Organ wskazał, że wartość celną towaru ustalono w oparciu o rachunek załączony do powyższego zgłoszenia celnego, stosownie do art. 23 §1 ustawy Kodeks celny. Przepisy prawa celnego zostały zastosowane prawidłowo w oparciu o dokumenty, których rzetelności strona nie kwestionowała w dniu złożenia zgłoszenia celnego.

Organ ustalił, że eksporter wystawił cztery rachunki w tym dwa korygujące, jednakże z wyjaśnień strony wynikało, że wszystkie dotyczyły maszyny ofsetowo-arkuszowej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym z dnia 6 sierpnia 2001r. W dodatkowym wyjaśnieniu złożonym przez stronę dnia 9 lipca 2003r. udostępniono korespondencję pomiędzy kontrahentami, w której potwierdzono fakt istnienia dwóch rachunków za towar. W związku z tym, iż powyższe wyjaśnienia organ uznał za niewystarczające dla wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności oraz faktu istnienia czterech rachunków dotyczących jednego towaru, w dniach 11 – 17 lipca 2003r. została przeprowadzana kontrola w siedzibie firmy W., której wyniki zawarto w protokole kontrolnym z dnia 18 lipca 2003r.

Z protokołu wynika, że w dokumentacji związanej z powyższym zgłoszeniem celnym oraz zapisem na koncie analitycznym dotyczącym dostawcy maszyny zaksięgowany został jedynie rachunek nr [...] z dnia 2 sierpnia 2001r., wystawiony na kwotę [...], a łączna kwota przekazana przez firmę W. na rzecz kontrahenta zagranicznego wyniosła natomiast [...].

Według wyjaśnień Strony powodem, dla którego nie zaksięgowano prawidłowo wystawionej noty korygującej nr [...] z dnia 27 listopada 2001r., na kwotę [...], był fakt braku decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego z dnia 6 sierpnia 2001r. za nieprawidłowe.

Wyjaśnienie takie nie zostało uznane przez organ odwoławczy za wystarczające, ponieważ z art. 6 pkt 1 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (Dz. U. Nr 94, poz. 591 z późn. zm.) wynika, że w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

W związku z rozbieżnościami pomiędzy numerami rachunków przedłożonymi przez importera, a powołanymi na dokumentach bankowych, dnia 24 lipca 2003r. Strona złożyła pisemne wyjaśnienia, z których wynika, że w związku z zakupem importowanej maszyny wystawiono rachunek nr [...] z dnia 26 lipca 2001r. oraz rachunek nr [...] z dnia 2 sierpnia 2001r., obydwa opiewające na kwotę [...]. Rachunek nr [...] z dnia 2 sierpnia 2001r. został załączony do zgłoszenia celnego, natomiast pierwsza płatność za maszynę została dokonana na podstawie drugiego z rachunków nr [...] z dnia 26 lipca 2001r.

Organ podkreślił jednak, że niezależnie od powyższego, w księgach rachunkowych nie zaewidencjonowano również rachunków (not) korygujących.

Biorąc pod uwagę rezultaty opisanego wyżej postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że kwota należna do zapłacenia za przedmiotowy towar wynosi [...] i pokrywa się z kwotą zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, a zatem nie ma podstaw do uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 par. 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonej sprawie wydana decyzja narusza prawo, w związku z tym nie może pozostać w obrocie prawnym.

Na podstawie art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy – Ordynacja podatkowa.

Stosownie do art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 187 par. 1 powołanej ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Odnosząc powyższe uregulowania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organy celne nie uczyniły zadość powyższym zasadom postępowania.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organy celne przyjęły, że wartość transakcyjna wynikająca z tytułu nabycia przez skarżącą maszyny ofsetowo-arkuszowej wyniosła [...], a nie jak twierdzi Spółka [...].

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że argumentacja organów celnych jest zasadna. Zgodnie z art. 23 par. 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile to konieczne z uwzględnieniem art. 30.

W zaskarżonej sprawie na potwierdzenie faktycznej wartości towaru Spółka przedłożyła rachunek korygujący nr [...] z dnia 27 listopada 2001r., wystawiony przez zagranicznego kontrahenta na kwotę [...]. W celu ustalenia kwoty, jaką ostatecznie zapłacono w związku z importem maszyny ofsotowo-arkuszowej, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej. Bezsporne w sprawie jest, że należność jaka została uiszczona przez Spółkę na rzecz kontrahenta z tytułu nabycia maszyny wyniosła [...]. Zapłata zatem za nabyty towar pokrywa się z należnością wynikającą z umowy oraz ze skorygowanego rachunku.

Z drugiej natomiast strony w ewidencji księgowej Spółka zaksięgowała jedynie rachunek nr [...] z dnia 2 sierpnia 2001r., zawierający kwotę [...]. Jednocześnie stwierdzono, że sprzedający wystawił cztery rachunki w tym dwa rachunki (noty) korygujące. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom złożonym przez główną księgową, zgodnie z którymi brak zaewidencjonowania rachunku korygującego był wyłącznie następstwem odmowy przez organy celne uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Niewątpliwie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że stosownie do przepisów ustawy o rachunkowości wszystkie dokumenty w tym faktury (rachunki) oraz ich korekty odzwierciedlające zdarzenia gospodarcze powinny być zaewidencjonowane. Sąd jednakże zauważa, że zapisy w ewidencji księgowej nie mogą mieć decydującego znaczenia przy ustalaniu wartości transakcyjnej towaru. Organ powinien dążyć do ustalenia rzeczywistej wartości transakcyjnej towaru, która nie zawsze ma odzwierciedlenie w ewidencji księgowej ze względu na jej nierzetelne prowadzenie. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżąca pomimo obowiązku zaewidencjonowania faktury korygującej, naruszyła przepisy ustawy o rachunkowości, jednakże nie ma to wpływu na prawidłowe ustalenie wartości transakcyjnej nabytej maszyny.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowody nie potwierdza, że zgłoszenie celne z dnia 6 sierpnia 2001r. jest prawidłowe. Odmowa uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe byłaby dopuszczalna wówczas, gdyby organ celny ustalił rzeczywisty stan sprawy choćby poprzez zwrócenie się w ramach pomocy prawnej do organu właściwego dla kontrahenta Spółki w celu zbadania będących w jego posiadaniu dokumentów źródłowych. Zweryfikowanie dokumentów przedłożonych przez skarżącą mogłoby stanowić dowód upoważniający organy celne do ustalenia, że zgłoszenie celne jest prawidłowe. W przeciwnym razie, jeżeli nie zostały zebrane nowe dowody, wówczas powstałych wątpliwości, nie należy rozstrzygać na niekorzyść strony.

Organ odwoławczy powołuje się na orzeczenie NSA (wyrok z dnia 26.03.1993r., sygn. akt SA/Gd 2060/92), zgodnie z którym wniosek o skorygowanie wartości celnej towaru powinien znajdować uzasadnienie w materiale nie budzącym wątpliwości i świadczącym o tym, że cena faktycznie zapłacona za towar była inna niż przyjęto uprzednio na podstawie faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Sąd w obecnym składzie podziela powyższy pogląd, jednakże zauważa, że stan faktyczny w zaskarżonej sprawie nie pozwala stwierdzić, że zgłoszenie celne jest niewątpliwie prawidłowe.

Powyższe ustalenia stały się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 152 Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości oraz orzekł o kosztach postępowania stosownie do art. 200 wymienionej ustawy.