Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 267/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 i 7, art. 93 ust. 4 i 5, art. 92b ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 7
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. K. (zwanego dalej skarżącym) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: GITD) z dnia 29 stycznia 2021 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: ŚWITD) z dnia 21 sierpnia 2020 r., nr [...], o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.950 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 14 lipca 2020 r. w [...] funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli ciągnik siodłowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez D. G. Pojazdem był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A w [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] wraz z opisem stwierdzonym naruszeń, stanowiącym załącznik nr 1. Protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag.

Pismem z dnia 24 lipca 2020 r., nr [...], ŚWITD - w związku z ww. kontrolą funkcjonariuszy Policji - zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszeń wskazanych w protokole nr [...] oraz pouczył o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. Ponadto organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o możliwości przesłania dowodów wskazujących na spełnienie przesłanek przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Następnie ŚWITD decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.950 zł z tytułu:

1) przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut zgodnie z lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (300 zł);

2) niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis zgodnie z lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (1.650 zł).

Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 s. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 561/2006, a także art. 34 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 s. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 165/2014.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przeprowadzoną kontrolę drogową w dniu 14 lipca 2020 r. i odnotował, że skarżący nie złożył żadnych wyjaśnień w sprawie. Omówił też mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i unijnego. Odnosząc się do pierwszego z naruszeń, podał organ, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy D. G., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż kierowca w dniu:

- 22 czerwca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty w czasie od godziny 05:41 do godziny 11:00; w okresie tym kierowca odebrał tylko jedną przerwę minimum 15-minutową w czasie od godziny 09:39 do godziny 09:55;

- 9 lipca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty w czasie od godzin 10:32 do godziny 16:32; w okresie tym kierowca odebrał tylko jedną przerwę minimum 15-minutową w okresie od godziny 13:18 do godziny 13:54;

- 13 lipca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty; kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty w czasie od godziny 05:30 do godziny 11:27; w okresie tym kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa prawidłowych przerw.

ŚWITD wyjaśnił, że kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W konsekwencji tych ustaleń uznał, że naruszono normę określoną w art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 i za każdy z trzech ww. przypadków nałożył karę po 100 zł, przewidzianą w lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy.

W zakresie drugiego naruszenia opisanego w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy organ stwierdził, na podstawie analizy danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, że niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych (brak wpisu symbolu państwa, w którym kierowca rozpoczynał i kończył dzienny okres pracy) miało miejsce w dniu: 16.06.2020 r. (brak 1 wpisu); 19.06.2020 r. (brak 1 wpisu); 20.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 22.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 23.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 24.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 25.06.2020 r. (brak 1 wpisu); 26.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 29.06.2020 r. (brak 1 wpisu); 30.06.2020 r. (brak 2 wpisów); 1.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 2.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 3.07.2020 r. (brak 1 wpisu); 6.07.2020 r. (brak 1 wpisu); 7.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 8.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 9.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 10.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 13.07.2020 r. (brak 2 wpisów); 14.07.2020 r. (brak 1 wpisu). Organ podał, że za opisane naruszenie zasadne jest nałożenie kary w wysokości 1.650 zł (33 braki wpisu x 50 zł). Podkreślił również, że przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu drogowego. Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi, czyli z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca. Oznacza to, że organ kontrolny w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa transportowego zobligowany jest do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę w wysokości ustanowionej w załączniku nr 3 do ustawy. Ponadto ŚWITD uznał - po analizie materiału dowodowego - że brak jest przesłanek uprawniających skarżącego do zwolnienia się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92b i art. 92c ustawy.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się w części dotyczącej naruszenia określonego w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy i zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie przypisania skarżącemu naruszenia w postaci braku wpisu symbolu kraju rozpoczęcia pracy. Na tej podstawie wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w zaskarżonej części i ponowne przeprowadzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że "treść lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy może być stosowana wobec przewoźnika jedynie w sytuacji braków wpisów manualnych, czyli danych aktywności kierowcy", co potwierdza naruszenie opisane w lp. 7.12 załącznika nr 1 do ustawy oraz "oprogramowanie kontrolne Tachoscan Control w wersji 6.3.0". Poza tym dowodził, że naruszenie polegające na braku wpisu symbolu państwa miejsca rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu prowadzenia, w sytuacji gdy skarżący wykonuje tylko i wyłącznie krajowe przewozy drogowe, jest pozbawione sensu, ponieważ nie ma żadnego wpływu na bezpieczeństwo transportu drogowego. Zdaniem skarżącego za nieprzestrzeganie wymogu wynikającego z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 odpowiedzialny jest sam kierowca i to on powinien zostać ukarany mandatem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD decyzją z dnia 29 stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg postępowania i podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Następnie szczegółowo omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego oraz unijnego i - mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy - za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w łącznej wysokości 1.950 zł za naruszenia określone w lp. 6.3.8. i lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do ustawy. Dalej, odnosząc się do zarzutów odwołania, zaznaczył, że zakres działań organu nie obejmuje rozważania sensu obowiązujących przepisów prawa, a wyłącznie ich stosowanie przez podmiot realizujący transport drogowy. Stwierdził też, że mandat karny dla kierowcy jest indywidualną karą dla niego samego (zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy), w związku z czym kara pieniężna w wysokości 1.650 zł nie jest mandatem, a karą administracyjną dla przedsiębiorcy za naruszenia powstałe przez działanie lub zaniechanie działania kierowcy, nałożoną zgodnie z lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy. GITD wskazał, że przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot świadczący usługi transportu drogowego ponosi odpowiedzialność, ponieważ przewóz drogowy jest realizowany na jego rzecz i w jego imieniu. Skarżący winien był zatem upewnić się, czy kierowcy wykonujący przewozy na rzecz strony prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu, a w niniejszym przypadku - analizować i weryfikować działania podmiotu, któremu zlecono kontrolę naruszeń i ewidencję czasu pracy kierowcy. Ponadto, w opinii organu odwoławczego, postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a., zaś zaskarżona decyzja została wydana na podstawie posiadanego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, który był wystarczający do nałożenia kary. Poza tym w czasie kontroli udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący dopuścił się naruszeń. Natomiast sama strona w trakcie toczącego się postępowania nie dostarczyła dokumentów świadczących, że ujawnione naruszenia powstały na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia, na które nie miała wpływu. Nie było więc konieczności zebrania dodatkowego materiału dowodowego, podczas gdy ustalenia faktyczne uzyskane w trakcie kontroli nie budziły wątpliwości i jednoznacznie wskazywały na powstanie naruszeń. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych, gdyż skarżący nie wskazał okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanek z art. 92b i art. 92c ustawy i nie udowodnił, że podjął wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń.

W skardze na powyższą decyzję skarżący ponowił zarzuty i argumentację odwołania dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w związku ze stwierdzeniem naruszenia opisanego w lp. 6.3.8. złącznika nr 3 do ustawy. Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. polegające na braku odniesienia się przez GITD w uzasadnieniu decyzji do podniesionych przez stronę zarzutów oraz naruszenie art. 7a K.p.a. polegające na nieprawidłowym zastosowaniu zapisów wskazanych pod lp. 6.3.8. złącznika nr 3 do ustawy. Na podstawie tych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części kwestionowanego naruszenia.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że zawiera ona wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu nie zaistniały nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. Podjęte rozstrzygnięcia odpowiadają również przepisom prawa materialnego.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1.950 zł stanowiły przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nadal zwanej w skrócie ustawą. Wskazać należy, że przepis art. 92a ust. 1 ustawy przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Przy czym na zasadzie art. 92a ust. 3 ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12.000 zł.

Wyjaśnić od razu trzeba, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku.

Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Na podstawie art. 4 pkt 22 ustawy przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego nadal rozporządzeniem nr 165/2014.

Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Po myśli art. 93 ust. 7 ustawy w postępowaniu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

W kontekście zarzutów skargi, oceniając w pierwszej kolejności legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził - jak już wspomniano wcześniej - że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Przypomnienia wymaga, że decyzje dotyczące nałożenia kary pieniężnej wydane zostały w postępowaniu wszczętym przez ŚWITD po dokonaniu kontroli drogowej przez funkcjonariuszy Policji w dniu 14 lipca 2020 r., których czynności zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] wraz z zawartym w załączniku opisem stwierdzonych naruszeń. W takim przypadku funkcjonariusz Policji, który ujawni naruszenie, za które ustawa przewiduje karę pieniężną, przekazuje dokumenty z przeprowadzonej kontroli właściwemu ze względu na miejsce kontroli wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego (art. 93 ust. 4 ustawy). Natomiast postępowanie administracyjne prowadzi i decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje wojewódzki inspektor transportu drogowego, co wynika z treści art. 93 ust. 5 ustawy. Stosownie do powyższego przyjąć trzeba, że ustalenia dokonane podczas kontroli drogowej mogły stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, zaś protokół z tej kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. - sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. Tym samym stwierdzić należy, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli, które nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez skarżącego.

Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy, celowe jest powtórzenie, że organ stwierdził dwa naruszenia w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, sankcjonowane w załączniku nr 3 do ustawy odpowiednimi karami pieniężnymi. Przy czym skarżący nie zgodził się jedynie z naruszeniem określonym w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy.

Odnośnie do stwierdzonego przez organy naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (lp. 5.11. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy) wyjaśnić należy, że art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, iż po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie zaś z art. 4 lit. d rozporządzenia nr 561/2006 "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Z kolei wedle art. 4 lit. j tego rozporządzenia "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany:

- automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub

- ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.

Podczas kontroli drogowej udostępniono dane z karty kierowcy D. G. Dokonując analizy zapisów cyfrowych zawartych na tej karcie, organy prawidłowo uznały, że kierowca: w dniu 22 czerwca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty; w dniu 9 lipca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty; w dniu 13 lipca 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. W rezultacie powyższych ustaleń - w ocenie Sądu - niepozostawiających żadnych wątpliwości, prawidłowo organy nałożyły na skarżącego za każdy stwierdzony przypadek karę w wysokości po 100 zł.

W tym miejscu wskazać również trzeba, że z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż skarżący odnośnie do powyższego naruszenia nie przedstawił żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Nie okazał też wydruków z kart kierowców z opisem przyczyn powstania naruszeń. W sytuacji skarżącego nie mógł zatem mieć zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że pod warunkiem, iż nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Skarżący nie przedstawił odpowiednich dokumentów, które umożliwiłyby zastosowanie odstępstwa przewidzianego w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Poza tym omawiane naruszenie nie było kwestionowane przez skarżącego.

Przechodząc do oceny stwierdzonego przez organ naruszenia polegającego niespełnieniu wymogu wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy), z którym nie zgodził się skarżący, wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 50 zł sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis. W rozpoznawanej sprawie na podstawie okazanych podczas kontroli przez kierowcę danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy organ prawidłowo przyjął, że kierowca nie dopełnił 33 razy wymogu ręcznego wprowadzenia na nią danych dotyczących symboli państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy, co niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, słusznie organy zakwalifikowały powyższe naruszenie jako niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, za które - w oparciu o treść lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy - wymierzana jest kara 50 zł za każdy wpis, nakładając w efekcie na skarżącego łączną karę w wysokości 1.650 zł za brak 33 wpisów. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska, że naruszenie, o jakim mowa w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy, dotyczące zasad i warunków użytkowania tachografu, odnosi się tylko do sytuacji "braków wpisów manualnych, czyli danych aktywności kierowcy". Prezentowane przez skarżącego rozumienie lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy jest sprzeczne z treścią tego przepisu. Komentowany przepis jest bowiem jasny i nie wymaga zastosowania wykładni przez analogię do innych rozwiązań prawnych ustawy, wskazanych w odwołaniu i w skardze. Co również ważne, nie wprowadza on ograniczeń w zakresie rodzaju danych wymagających ujawnienia na wykresówce lub karcie kierowcy, za których brak organ zobowiązany jest nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę. Natomiast sugerowane przez skarżącego wyjątki czy ograniczenia w jego stosowaniu musiałyby zostać jasno określone przez ustawodawcę. Trafnie również zauważył GITD, polemizując z argumentacją odwołania, że celem jego działania jest stosowanie obowiązujących przepisów prawa, a nie poszukiwanie sensu tych przepisów. Podobnie nie jest też rolą sądów administracyjnych "poprawiane" ustawodawcy, jak tego oczekuje skarżący.

Badając dalej zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do wniosku, że organy prawidłowo uznały, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania w przypadku skarżącego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy.

Zgodnie z pierwszą ze wskazanych regulacji nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy AETR

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przytoczone regulacje stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 92a ust. 1 ustawy), a wystąpienie określonych w nich przesłanek powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest organizacja pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów (art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006). Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców, gdyż czas pracy kierowców i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. To na podmiocie wykonującym przewozy ciąży obowiązek przedstawienia dowodów zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów obu rozporządzeń oraz prawidłowych zasad wynagradzania. Ponadto przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń obowiązujących przepisów o czasie pracy. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności.

W ocenie Sądu skarżący nie udowodnił, że stosował właściwą organizację i dyscyplinę pracy, zapewniając przestrzeganie przez kierowcę przepisów prawa. Materiał dokumentacyjny sprawy dowodzi, że w wyniku braku odpowiedniej organizacji pracy doszło do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów i okresach odpoczynku. Naruszenia w tym zakresie świadczą co najmniej o braku odpowiedniego przeszkolenia kierowy i braku dostatecznej weryfikacji jego działań, czyli o niezapewnieniu przez przedsiębiorcę właściwego i skutecznego nadzoru nad zatrudnionymi pracownikami. Zdaniem Sądu skarżący nie udowodnił również, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że wskazane w art. 92c ust. 1 ustawy przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi się posługuje przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Wymienić można np. sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. Podkreślenia nadto wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. przez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzenia naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 4/18, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy więc wykazanie braku winy, lecz wymagane jest również pozytywne udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Takich dowodów co do przesłanek z art. 92b i art. 92c ustawy strona nie przedstawiła, zarzucając głównie błędne przypisanie odpowiedzialności za naruszenie określone w lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy. Poza tym kierowca podpisał protokół bez żadnych uwag. Wbrew zatem zarzutom skargi, organy były zobligowane do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością finansową za ujawnione naruszenia.

Uwzględniając powiedziane powyżej, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdził wystąpienie wymienionych w zaskarżonej decyzji naruszeń, a kara pieniężna z tego tytułu została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ponadto w sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, które to przesłanki zostały przez organ szczegółowo omówione. Stąd, nie zasługują na akceptację stawiane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponadto organy dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod powołane przepisy oraz z pewnością nie naruszyły określonej w art. 7a K.p.a. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony. Powtórzyć bowiem przyjdzie, że w świetle ustaleń organów znajdujących umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie nie występują wątpliwości co do treści zastosowanej normy prawnej. Ponadto, w przekonaniu Sądu, ustalenia i ocena organu znalazła wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej wszystkie wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. W decyzji tej organ wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, przedstawiając swoje stanowisko w sposób jasny i zrozumiały, a także odniósł się (choć w sposób dość zwięzły) do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentując w tym zakresie właściwą argumentację. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.