Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 733/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 362, 363
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego nałożenia obowiązków zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2020 r. [...], Burmistrz Miasta i Gminy P. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku A. i Z. K. (skarżących) skierowanego do organu w sprawie nielegalnego suszenia ziarna kukurydzy oraz nadmiernego, na skalę przemysłową, ruchu ciężkich maszyn na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie P. , stanowiącej własność W. i M. K..

W uzasadnieniu organ wskazał, że przekazał ww. wniosek Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R., który dalej przekazał go Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w B., ten zaś organ – uznając, że jest on właściwy w sprawach w zakresie negatywnego oddziaływania na środowisko przez podmioty korzystające ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396, dalej "p.o.ś.") – z powrotem wniosek przesłał Burmistrzowi celem rozpoznania go na podstawie art. 363 p.o.ś. Organ przywołał ustalenia wynikające z przeprowadzonych na działce nr [...] oględzin oraz wyjaśnień stron, że na ww. nieruchomości znajduje się maszyna do suszenia kukurydzy, która działa sezonowo przez miesiąc w ciągu roku, wyposażona jest w separator ziarna wyłapujący resztki z suszenia. Wskazał, że w ocenie skarżących jej działanie powoduje nadmierny hałas i zapylenie oddziałujące na nieruchomości sąsiednie, w tym nieruchomość, której są właścicielami. Nadmienił, że jej ponowne uruchomienie planowane jest na jesień 2020 r. W konkluzji uzasadnienia Burmistrz stwierdził, że prowadzone postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. [...], uchyliło rozstrzygnięcie Burmistrza i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie przeprowadził w zasadzie postępowania wyjaśniającego w kontekście art. 362 i 363 p.o.ś., a także nie zweryfikował charakteru prowadzonej działalności rolniczej na działce nr [...] w kontekście art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. Nie przeprowadzono pomiaru hałasu, nie wyjaśniono czy faktycznie M. K. jest właścicielem gospodarstwa rolnego, o jakiej powierzchni, czy emisje związane są z prowadzoną działalnością rolniczą. Zwrócił uwagę, że w przypadku emisji związanych z wykonywaniem działalności rolniczej właściwy będzie art. 362 p.o.ś. oraz rozstrzygający na jego podstawie starosta, w przypadku zaś zastosowania w sprawie art. 363 p.o.ś. właściwy będzie burmistrz. Organ odwoławczy wskazał, że w rozstrzygnięciu I instancji nie rozważono powyższej kwestii właściwości rzeczowej. Przywołał nadto, że w przypadku niezgodności sposobu użytkowania nieruchomości z obowiązującym jej przeznaczeniem organ I instancji winien też rozważyć sprawę pod kątem uprawnień wynikających z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r., poz. 293 – dalej "u.p.z.p.").

W toku ponownie prowadzonego postępowania Burmistrz Miasta i Gminy P. przekazał wniosek skarżących Staroście R. , uznając się za organ niewłaściwy w sprawie prowadzonej w oparciu o art. 362 p.o.ś.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2020 r. Starosta przekazał wniosek skarżących Burmistrzowi wedle właściwości, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 363 p.o.ś. organem właściwym w sprawach nakazu osobie fizycznej wykonania czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko jest burmistrz.

Prowadząc postępowanie Burmistrz ponownie przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości. Wezwał M. K. o przedłożenie dokumentacji potwierdzającej prawo własności gospodarstwa rolnego, dokumentacji technicznej suszarni w języku polskim, oraz wyjaśnienie zgodnie z pytaniem z wcześniej wystosowanego wezwania, czy w gospodarstwie występuje emisja hałasu w rozumieniu art. 3 pkt 4 p.o.ś. Organ wskazał, że konfrontacja danych podanych przez M.K. co do struktury i powierzchni zasiewów nie pokrywa się z tymi zgłoszonymi do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie o przyznanie płatności na rok 2020 r., a nadto podczas oględzin stwierdzono suszenie ok. 150 ton cebuli, której nie wymieniono w strukturze upraw. Organ zwrócił się także do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o wskazanie, czy eksploatowana suszarnia jest instalacją wymagającą zgłoszenia organowi ochrony środowiska zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, czy budynek garażowy, w którym stwierdzono suszenie 150 ton cebuli, jest wykorzystywany zgodnie za przeznaczeniem, czy sporna instalacja wymaga zgłoszenia Staroście, oraz czy zmiana zagospodarowania terenu poprzez jej posadowienie wymaga pozwolenia na budowę.

PINB w R. wyjaśnił, że sposób zasilania suszarni oraz wykorzystywania budynku garażu na nieruchomości nr [...] będzie przedmiotem rozpoznania organu inspekcji budowlanej wedle harmonogramu kontroli. Wskazał, że w sprawie ustalenia obowiązku zgłoszenia suszarni właściwy jest odpowiedni organ ochrony środowiska.

Naczelnik US w R. wskazał, że M. K. nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej i nie figuruje w wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT.

Oględziny przeprowadzone w dniu [...] października 2020 r. na nieruchomości skarżących wykazały zaleganie rozdrobnionych elementów roślinnych, prawdopodobnie pochodzących z ziaren kukurydzy składowanych na działce nr [...]. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] października 2020 r. na działce nr [...] wykazały, że sporna suszarnia pracuje. Zgodnie z oświadczeniem obecnej przy oględzinach W. K. odpady składowane są w workach typu big bag, a wysuszone ziarno jest sukcesywnie wywożone, przy czym ostatni wywóz odbywał się w warunkach silnego wiatru, co tłumaczy zapylenie sąsiednich działek.

W odpowiedzi na wezwanie organu M. K. wyjaśnił, że tytuł własności gospodarstwa rolnego ujęty jest w rejestrach prowadzonych przez urząd miasta, że nie posiada dokumentacji suszarni w języku polskim, nie występuje emisja w rozumieniu art. 3 pkt 4 p.o.ś., że niezgodności struktury zasiewów organ nie poparł danymi z ARiMR, że suszenie cebuli odbywa się na własny użytek, suszarnia nie wymaga zgłoszenia oraz że garaż wykorzystywany jest zgodnie z przeznaczeniem.

Pismem z [...] listopada 2020 r. Burmistrz zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w R. z pytaniem, czy M. K. i prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i czy w związku z tym opłaca składki do KRUS. W odpowiedzi KRUS w R. poinformowała, że M. K. i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonek rolnika.

W dniu [...] listopada 2020 r. do Urzędu Miasta i Gminy P. wpłynęła ekspertyza natężenia hałasu pochodzącego z instalacji suszarni, gdzie stwierdzono przekroczenie poziomu hałasu w punkcie pomiarowym P3 o 1,7 dB, przy czym w punkcie pomiarowym P1 nie stwierdzono przekroczenia poziomu hałasu w porze dnia.

Burmistrz zwrócił się do Starosty [...] o informacje, czy eksploatowana na przedmiotowej działce suszarnia jest instalacją wymagającą zgłoszenia organowi ochrony środowiska. W piśmie z [...] grudnia 2020 r. wskazał, że instalacja charakteryzuje się parametrami: wydajność 70t/24h, moc 30 kW oraz energia cieplna 1160 kW. W odpowiedzi Starosta stwierdził, że podane dane wskazują na wydajność suszarni na poziomie 2,9 Mg, a więc nie jest instalacja wymagająca zgłoszenia odpowiedniemu organowi ochrony środowiska zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 2 lipca 2010 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. [...], Burmistrz Miasta i Gminy P. , na podstawie art. 363 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., nakazał W. i M. K., właścicielom nieruchomości położnej w P. na działce nr ewid.[...], wykonanie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia. Czynności te wskazane zostały w punktach 1-4 rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu, po obszernym przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 363 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., organ stwierdził, że zasadnym jest nałożenie wskazanych obowiązków celem wyeliminowania stwierdzonego negatywnego oddziaływania na środowisko w postaci zapylenia i hałasu.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazali, że Burmistrz nie zastosował w całości wskazań organu odwoławczego z decyzji SKO z [...] czerwca 2020 r., ([...]), w zakresie ustaleń co do nielegalnej zmiany sposobu użytkowania nieruchomości w kontekście art. 59 ust. 3 u.p.z.p.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł też M. K. zarzucając naruszenie art. 8, 9, 10 § 1, 79 oraz art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 363 ust. 1 i 2 p.o.ś., poprzez niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów.

Decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 362 ust. 1 i art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 1219) uchyliło decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie w całości. Po przywołaniu stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że postępowanie było prowadzone przez organ I instancji w oparciu o art. 363 p.o.ś. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 362 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 20 lit. a p.o.ś. w sprawach, w których sprawcą negatywnego oddziaływania na środowisko jest podmiot korzystający ze środowiska, a więc również osoba prowadząca działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, organem właściwym jest starosta. Wskazał, że art. 363 p.o.ś. ma zastosowanie do spraw, w których negatywne oddziaływanie powodowane jest przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą i nieprowadzącą działalności wskazanej w art. 3 pkt 20 lit. a, ani nie korzysta ze środowiska w zakresie, w jakim wymaga to pozwolenia (lit. c). W ocenie organu odwoławczego okoliczności faktyczne sprawy wskazują, iż M. K. jest osobą prowadzącą działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej, na nieruchomości nr [...] znajdują się obiekty związane z działalnością rolniczą, a zgłaszane oddziaływania dotyczą funkcjonowania suszarni w ramach działalności rolniczej. W związku z powyższym postępowanie w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko winno zostać prowadzone przez starostę zgodnie z art. 362 w zw. z art. 378 ust. 1 p.o.ś. Organ odwoławczy zakwestionował kompetencję do rozstrzygania Burmistrza w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu, albowiem M. K. nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców (nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej) i wobec takiej osoby nie wydaje się decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, co wynika z art. 115a ust. 2 p.o.ś.

W odniesieniu do zarzutu nierozważenia przez organ I instancji kwestii zmiany przeznaczenia nieruchomości bez uzyskania stosownej decyzji o warunkach zabudowy, organ odwoławczy stwierdził, że kwestii tej nie obejmuje przedmiot postępowania prowadzonego w oparciu o art. 362 p.o.ś. Zarzuty wobec zgromadzonych dowodów SKO uznało za niemające znaczenia z tego powodu, że postępowanie dowodowe w sprawie będzie zobowiązany powtórnie przeprowadzić organ właściwy w sprawie, tj. Starosta.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. i A. K. podnieśli zarzuty wskazujące na sprzeczność w ich ocenie zaskarżonej decyzji z decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz nieodniesienie się organu odwoławczego do zarzutów odwołania. Podkreślili, że w toku postępowania sprawa została przekazana Burmistrzowi wedle jego właściwości przez Starostę. Skarżący opisali negatywny wpływ, jaki na ich nieruchomości i na środowisko wywiera funkcjonowanie przedmiotowej suszarni. W ich ocenie działa ona nielegalnie – bez wymaganych zezwoleń. Wskazali, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonują dwa ostateczne rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie, a nadto zwrócili uwagę na nieprawidłowy skład osób, który powziął rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada bowiem prawu.

Z uwagi na charakter podniesionych w skardze zarzutów wyjaśnić na początku należy, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej (tj. uprawnienie do rozstrzygania w sprawie o danym przedmiocie – przyp. Sądu) ustala się zaś według przepisów o zakresie jego działania (art. 20 k.p.a.). Działanie organu poza zakresem swojej właściwości rzeczowej stanowi kwalifikowane naruszenie prawa, które objęte jest sankcją nieważności postępowania ustanowioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe stanowi realizację podstawowej zasady postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.).

Przedmiot kontrolowanego postępowania został określony przez organ I instancji jako "nielegalne suszenie ziarna kukurydzy oraz nadmierny, na skalę przemysłową, ruch ciężkich maszyn". Jak słusznie zauważył organ II instancji, materialne przepisy prawa administracyjnego nie przewidują prowadzenia postępowania w tak stricte określonym przedmiocie. Treść wniosku skarżących oraz ich stanowisko podtrzymywane w toku całego postępowania, a co za tym idzie i charakter całej sprawy wskazywał jednak, że postępowanie winno toczyć się w przedmiocie nadmiernego negatywnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie w związku z funkcjonowaniem na działce nr [...] suszarni do kukurydzy. Oddziaływanie to odbywać miało się poprzez emisję kurzu i hałasu na sąsiednie nieruchomości, w tym nieruchomość skarżących. Z uwagi na powyższe kontrolowane postępowanie oparte zostało o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przepisy ww. ustawy zawierają regulacje dotyczące zakresu działania organów ochrony środowiska (organami tymi, zgodnie z art. 3 pkt 15 p.o.ś. w zw. z art. 376 p.o.ś, są m.in. burmistrz i starosta). W art. 378 p.o.ś. ustawa określa zaś właściwość rzeczową poszczególnych organów ochrony środowiska, co koresponduje z powołanym wcześniej art. 20 k.p.a.

Decyzja organu I instancji, uchylona następnie zaskarżoną decyzją organu odwoławczego, podjęta została w oparciu o art. 363 p.o.ś. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia (pkt 1) lub do przywrócenia środowiska do stanu właściwego (pkt 2). Ustalenie zasięgu właściwości rzeczowej wójta (burmistrza, prezydenta) w sprawach w zakresie nakazu wykonania określonych czynności w związku ze stwierdzonym negatywnym oddziaływaniem na środowisko, nie może abstrahować od art. 362 p.o.ś., zgodnie z którym nałożenie obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia lub obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego dotyczy negatywnego oddziaływania na środowisko przez "podmiot korzystający ze środowiska" i w tym przypadku – zgodnie z art. 378 ust. 1 – organem właściwym do nałożenia ww. obowiązków jest starosta.

Jak podnosi się w doktrynie, oba przepisy (art. 362 i 363 p.o.ś.) są wobec siebie komplementarne (vide: Gruszecki Krzysztof, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. V, publ. Wolters Kluwer Polska 2019). Ich wspólnym ratio legis jest bowiem wyposażenie organów ochrony środowiska w instrumenty prowadzące do zaprzestania negatywnego wpływu na środowisko, a co za tym idzie – jego ochronę. Elementem różnicującym postępowania prowadzone na podstawie tych przepisów jest to, jaki charakter ma podmiot, którego działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, co wpływa z kolei na właściwość organu upoważnionego do prowadzenia postępowania i nałożenia konkretnych obowiązków prowadzących do usunięcia tego oddziaływania (nakazów). W art. 362 p.o.ś. mowa jest o "podmiocie korzystającym ze środowiska", zaś w art. 363 p.o.ś. – o osobie fizycznej.

W rozumieniu ustawy (jej art. 3 pkt 20 lit. a) podmiotem korzystającym ze środowiska jest m.in. przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162) oraz przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 994 i 1641), a także osoba prowadząca działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Słuszny jest pogląd WSA w Warszawie, wyrażony w wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. IV SA/Wa 2245/13 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), a na który prawidłowo powołał się organ odwoławczy, że zasady wykładni celowościowej obu przepisów przemawiają za przyjęciem, iż art. 363 p.o.ś. (zastosowany w kontrolowanej sprawie przez Burmistrza), obejmuje jedynie sytuacje nieujęte w art. 362 p.o.ś. Racjonalny ustawodawca w celu urzeczywistnienia celów ustawy nie nakładałby bowiem na organ samorządowy najniższego szczebla obowiązku rozstrzygania w zakresie wszelkich spraw związanych z koniecznością wdrożenia działań naprawczych przez osoby fizyczne. Tylko sprawy niedotyczące działalności wymienionej w art. 3 pkt 20 (niedotyczące "podmiotów korzystających ze środowiska: w rozumieniu p.o.ś.) mogą być zatem rozstrzygane przez wójta, burmistrza lub prezydenta. Organem właściwym w sprawach, w których występuje podmiot korzystający ze środowiska, jest zaś starosta.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne nie pozostawiają wątpliwości, że M. K. jest osobą prowadzącą działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych. Tym samym zalicza się do kategorii "podmiotów korzystających ze środowiska", wobec których postępowanie w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko winien prowadzić właściwy miejscowo starosta. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, okolicznościami uzasadniającymi powyższą konstatację są: status M. K. jako właściciela gospodarstwa rolnego o pow. 36,9838 ha oraz dzierżawcy gruntów rolnych o pow. ok. 24 ha (k. 308 i poprz. akt adm.) , prowadzenie przezeń działalności rolniczej w zakresie produkcji rolnej o wskazanej strukturze zasiewów (co potwierdza również niekwestionowany w sprawie fakt pozostawania beneficjentem dopłat unijnych w rolnictwie – k. 209 akt adm.), wyposażenie nieruchomości – gospodarstwa rolnego w obiekty i urządzenia służące działalności rolniczej, w tym przede wszystkim w stanowiącą przyczynek zaistniałego sporu maszynę do suszenia kukurydzy, wykorzystywaną w ramach tej działalności.

Skoro zatem Burmistrz rozstrzygnął o nakazach, o których mowa w art. 363 p.o.ś., wobec podmiotu korzystającego ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.o.ś., to oznacza to, że wykroczył poza swoją właściwość rzeczową i rozstrzygnięcie winno ulec uchyleniu. Brak kompetencji do prowadzenia przez burmistrza postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązków na ww. podmiot uzasadniał nadto umorzenie postępowania w całości. O powyższym prawidłowo rozstrzygnął organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do stanowiska skarżących wyrażonego w skardze stwierdzić należy po pierwsze, że argumentacja dotycząca samej okoliczności negatywnego oddziaływania na środowisko, tj. ustalenia stanu faktycznego sprawy ponad to, jak zakwalifikować podmiot, którego działania mają negatywnie oddziaływać na środowisko, jest nieistotna dla wyniku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też przedwczesnym byłoby w ogóle odnoszenie się do niej. Podkreślić należy, że ocena tego, czy w rozpatrywanym stanie faktycznym w istocie zaistniało negatywne oddziaływanie na środowisko przez podmiot korzystający ze środowiska, jaki oddziaływanie to ma zasięg i charakter, a nadto jakie obowiązki winny zostać ewentualnie nałożone na podmiot oddziałujący na środowisko, będzie przedmiotem "ponownych" rozważań organu właściwego, a więc Starosty [...]. W postępowaniu przed tym organem winien on również dopuścić jako dowód w sprawie materiał dowodowy z umorzonego postępowania. Zbędnym pozostaje zatem rozważanie, czy ocena organu niewłaściwego – Burmistrza Miasta – była w tym kontekście prawidłowa i czy prawidłowo nałożył on na podmiot korzystający ze środowiska wskazane obowiązki. Organ odwoławczy nie mógł przy tym samodzielnie przeprowadzić postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i rozstrzygnąć co do istoty, albowiem spowodowałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania opisanej w art. 15 k.p.a. Organ odwoławczy rozpoznałby w takim przypadku sprawę z pominięciem organu właściwego w instancji pierwszej, zasadą postępowania administracyjnego wywodzoną z art. 15 k.p.a. jest zaś dwukrotne (w przypadku wniesienia odwołania lub zażalenia) rozpoznanie sprawy administracyjnej przez dwa organy różnych instancji.

Z uwagi na charakter stwierdzonego uchybienia nie mogły również odnieść skutku zarzuty koncentrujące się na pominięciu przez organ odwoławczy zarzutów postawionych w odwołaniu, a dotyczących merytorycznych aspektów przeprowadzonego przez Burmistrza postępowania. Podobnie – skoro był on niewłaściwy w sprawie, to bez znaczenia pozostaje jego ocena przesłanek wystąpienia negatywnego oddziaływania na środowisko oraz ocena co do koniecznych do zastosowania środków naprawczych.

Chybiony okazał się również zarzut, jakoby w obrocie prawnym pozostawały dwa rozstrzygnięcia SKO o tożsamym przedmiotowo i podmiotowo charakterze. Decyzja z dnia [...] czerwca 2020 r. (znak [...]), miała charakter kasacyjny (przekazywała sprawę organowi do ponownego rozpoznania ze wskazaniem zbadania m.in. swej właściwości rzeczowej), nie rozstrzygnęła sprawy co do istoty. Decyzja zaskarżona z kolei stanowiła kontynuację tego samego postępowania, rozstrzygając w przedmiocie innej decyzji Burmistrza, podjętej na skutek uprzedniego – mocą decyzji z [...] czerwca 2020 r. - przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzja zaskarżona oraz decyzja z [...] czerwca 2020 r. nie pozostają również wobec siebie w sprzeczności. Organ I instancji podjął próbę wypełnienia obowiązku prawidłowego określenia własnej właściwości w sprawie, jednak wynik tej analizy okazał się sprzeczny z prawem, co prawidłowo i wyczerpująco wyjaśnił organ II instancji w zaskarżonej decyzji. W tym kontekście zauważyć należy, że w istocie w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji powziął wątpliwości co do swojej właściwości i przekazał wniosek skarżących Staroście R. , który to organ zwrócił jednak wniosek Burmistrzowi do rozpoznania.

Nadmienić należy, że w tej sytuacji procesowej to działanie Starosty stanowiło naruszenie prawa. Organ administracji, któremu inny organ przekazał sprawę do rozpoznania uznając swoją niewłaściwość (art. 65 § 1 k.p.a.) nie może również uznać się niewłaściwym ponownie zwracając sprawę organowi przekazującemu. Organ, któremu przekazano podanie (wniosek) w trybie art. 65 § 1 k.p.a., nie ma już takich kompetencji (obowiązku), jak organ, który przekazał mu podanie (sprawę) w oparciu o powyższy przepis. Organ, któremu przekazano podanie jest związany przekazaniem, gdyż istnieje domniemanie, że organ przekazujący prawidłowo ustalił organ właściwy. W wyroku z 6 maja 2021 r. sygn.. IV SA/Po 1823/20 WSA w Poznaniu wskazał, że okoliczność związania organu administracji, któremu w trybie art. 65 k.p.a. zostało przekazane podanie, tym przekazaniem - które to związanie oznacza, że ów organ, jeżeli też uzna się za niewłaściwy w danej sprawie, nie może już "zwrócić" sprawy organowi przekazującemu, lecz powinien wystąpić do właściwego organu lub sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego pomiędzy tymi organami - nie dotyczy takiej szczególnej sytuacji, gdy po pierwotnym przekazaniu sprawy w trybie art. 65 § 1 k.p.a., oba zainteresowane organy zgodnie dochodzą do przekonania, że tamto przekazanie było niewłaściwe, i w efekcie dokonują przekazania "zwrotnego".

Okoliczność powyższa wskazuje na specyficzne warunki procesowe, w jakich działał Burmistrz. Nie ma to jednak wpływu na zasadniczą dla sprawy ocenę, że rozstrzygnięcie I instancji zapadło w warunkach przekroczenia właściwości rzeczowej organu i jako takie zasługiwało na uchylenie, samo zaś postępowanie przez niego prowadzone – na umorzenie.

Postępowanie w przedmiocie negatywnego oddziaływania na środowisko instalacji do suszenia kukurydzy, która funkcjonuje na działce nr [...], winno zostać z urzędu przeprowadzone przez Starostę R. . To ten organ właściwy będzie do ustalenia rodzaju oddziaływań oraz ich natężenia, oraz do oceny, czy zasadnym będzie nałożenie na podmiot korzystający w ten sposób ze środowiska konkretnych obowiązków służących ograniczeniu tego oddziaływania. Właściwy tryb w tym przypadku zawiera art. 362 p.o.ś., o czym prawidłowo rozstrzygnął organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 29 czerwca 2021 r. Przed rozpoznaniem sprawy umożliwiono stronom pisemne wypowiedzenie się w sprawie.