Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 578/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 3108/18 odrzucające skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 3108/18 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji i uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w ten sposób, że w miejsce sygnatury akt "VII SA/Wa 3109/18", "VII SA/Wa 3109/19" wpisać "VII SA/Wa 3108/18", 2. oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2020 r., odrzucił skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 3108/18 oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 100 złotych wpis sądowy.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 listopada 2019 r. J. K. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi kasacyjnej, poprzez: złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi, wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwania te pełnomocnik skarżącego odebrał w dniu 18 listopada 2019 r. Pismem z dnia 25 listopada 2019 r. (data stempla urzędu pocztowego) pełnomocnik skarżącego nadesłał żądanie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie wraz z jednym załącznikiem (jak wynika z prezentaty Biura Podawczego tut. Sądu – k. 76) – pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wpis w kwocie 100 zł został uiszczony po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

Sąd uznał, że skoro skarżący nie nadesłał odpisu pisma zawierającego żądanie rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, to skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 w zw. z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."). O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia oraz o "obciążenie kosztami postępowania organu, który wydał zaskarżony wyrok i zasądzenie odeń na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów sądowych".

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:

- rażące naruszenie art. 176 w zw. z art. 178 p.p.s.a., poprzez uznanie, że brak złożenia przez stronę odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym to braki formalne, stanowiące podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej, podczas gdy w treści wezwania z dnia 14 listopada 2019 r. do usunięcia braków skargi kasacyjnej nie wskazano, iż zarówno pełnomocnictwo, jak i oświadczenie dotyczące rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, winny być dostarczone w oryginale wraz z jego odpisem, natomiast odrzucenie skargi kasacyjnej J. K. pozbawia skarżącego skutecznego prawa do odwołania się od orzeczenia naruszającego, w jego ocenie, przepisy prawa w sposób rażący i poznania stanowiska sądu II instancji w tymże zakresie;

- naruszenie art. 176 § 2 w zw. z art. 182 p.p.s.a., poprzez uznanie, że brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie skutkuje jej odrzuceniem, mimo że regułą jest rozpoznawanie skarg kasacyjnych na rozprawie.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego "odrzucenie", podnosząc, że jest ono bezzasadne, a zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że odrzucenie skargi kasacyjnej nastąpiło wyłącznie w związku z brakiem złożenia na wezwanie Sądu odpisu stosownego oświadczenia wymaganego na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., a nie z uwagi na brak odpisu pełnomocnictwa.

Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, m.in. poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jednym odpisem tego wniosku (oświadczenia). Pełnomocnik strony w piśmie z dnia 22 listopada 2019 r. (25 listopada 2019 r. – data nadania w UP), nadesłał wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, lecz nie załączył odpisu tego pisma. Trafnie zatem przyjął Sąd I instancji, że wezwanie nie zostało wykonane w pełni, a więc nie usunięto braku formalnego skargi kasacyjnej.

Na marginesie podkreślić należy, że brak było podstaw do zastosowania w tym przypadku procedury przewidzianej w art. 49 § 1 p.p.s.a. i wzywania do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 22 listopada 2019 r., gdyż w zarządzeniu z dnia 9 sierpnia 2018 r. wyraźnie wskazano, iż strona powinna uzupełnić brak formalny skargi kasacyjnej, poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jednym odpisem tego wniosku. Przepis art. 177a p.p.s.a. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że nieprzesłanie, pomimo wezwania, odpisu pisma zawierającego oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy celem jego doręczenia stronie przeciwnej, nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej. Konieczność dołączenia odpisu pisma uzupełniającego jest konsekwencją mającej zastosowanie również w niniejszej sprawie reguły zawartej w art. 47 p.p.s.a., stąd odpowiednio można zastosować tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, wedle której niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1334/17; z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OZ 807/17; z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I OZ 1110/17; z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt II FZ 436/16; z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 248/19; z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 412/19; z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OZ 447/20). Fakt, iż pełnomocnik strony złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a więc stanowisko pozostałych stron postępowania co do przeprowadzenia rozprawy nie było wymagane (a contrario art. 182 § 2 p.p.s.a.), nie oznacza, że Sąd nie miał obowiązku przesłania tego wniosku stronie przeciwnej. Każda ze stron postępowania ma prawo wiedzieć czy sprawa będzie rozpoznana wcześniej na posiedzeniu niejawnym, czy też okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy będzie znacznie dłuższy w związku z wnioskiem jednej ze stron o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy są elementami formalnymi skargi kasacyjnej, zatem, jako część skargi kasacyjnej, powinny zostać doręczone wszystkim stronom postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 1407/18).

Nie można też uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia, czy nieuprawnionej odmowy konstytucyjnego prawa do sądu, skoro stanowisko Sądu I instancji, znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Z faktu nienależytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, w tym niezastosowania się do oczywistego w swojej treści wezwania Sądu I instancji, nie można wywodzić skutków, jakie skarżący chciałby osiągnąć, poprzez zarzucenie Sądowi braku dopuszczenia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, skoro odrzucenie skargi kasacyjnej nie naruszało prawa i było konsekwencją uchybień strony (zob. postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OZ 476/19).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ma świadomość, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w powyższej kwestii jest niejednolite. Przeciwny pogląd zawarty jest m.in. w postanowieniach NSA z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 400/19 i z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II FZ 655/19. Jednakże z przyczyn wskazanych wyżej prezentowanego w nich stanowiska nie podziela. Ponadto, nawet tam akcentuje się (pierwsze z powołanych postanowień NSA), że wyrażone stanowisko nie może być traktowane jako przyzwolenie na składanie pism procesowych zawierających wniosek, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a., bez stosownego odpisu. Zasadą bowiem jest, że pismo do sądu należy złożyć wraz z odpisem dla strony przeciwnej (por art. 47 § 1 p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji słusznie więc wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej wraz ze złożeniem stosownego odpisu. Na moment kierowania tego wezwania nie było przecież znane sądowi stanowisko skarżącego co do jego preferencji w zakresie trybu rozpoznania skargi kasacyjnej (rozprawa, czy posiedzenie niejawne).

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Stosownie do art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie wobec błędnego oznaczenia sygnatury akt rozpoznawanej sprawy, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia.