Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 210/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1375
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. B. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania miejsca w Ośrodku Opiekuńczym Dla Dzieci i Młodzieży w S. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat A. L. – M. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

1. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] przyznał małoletniemu wówczas K. B. miejsce w Ośrodku Opiekuńczym dla Dzieci i Młodzieży oraz ustalił miesięczną opłatę za usługi świadczone ww. Ośrodku, zmienioną następnie decyzją z dnia [...].

2. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930, ze zm., dalej przywoływana jako: "u.p.s."), Prezydent Miasta uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. przyznającą K. B. miejsce w Ośrodku Opiekuńczym dla Dzieci i Młodzieży oraz ustalającą odpłatność za usługi świadczone w tym Ośrodku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ podał, że w dniu [...] r. do tutejszego Ośrodka M. B. (matka) złożyła wniosek o kontynuację uczestnictwa (małoletniego wówczas) K. B. w opisanej wyżej placówce. Jednocześnie złożyła ona wyjaśnienia dotyczące sytuacji mieszkaniowej rodziny. Zgodnie z oświadczeniem miejscem zamieszkania rodziny jest Gmina.

W dniu 23 marca 2016 r. przekazano wniosek M.B. do Ośrodka Pomocy Społecznej oraz wskazano, że K. B. nadal wymaga kontynuacji uczestnictwa w Ośrodku, a także wskazano na możliwość zawarcia porozumienia międzygminnego w obszarze zabezpieczenia potrzeb osób z upośledzeniem umysłowym.

Dodatkowo Organ wyjaśnił, że w dniu 20 lipca 2016 r. przekazano do OPS również podanie M. B. dotyczące dalszego uczestnictwa K. B. w Ośrodku .

W dalszej części uzasadnienia Organ I instancji wskazał, że do tutejszego Ośrodka wpłynęła informacja z OPS (pismo z dnia [..] r.), z którego wynika, że na terenie Gminy funkcjonuje Środowiskowy Dom Samopomocy, placówka Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z UU. Objęte są nim osoby niepełnosprawne z terenu Gminy, które Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zakwalifikował do rehabilitacji społecznej w formie środowiskowego systemu wsparcia lub terapii zajęciowej. Zadaniem placówki jest prowadzenie rehabilitacji społecznej oraz usprawnienie funkcjonowania użytkowników, zatem zgodnie z orzeczeniem [...] r. K. B., który został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności i wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej, może korzystać z usług Środowiskowego Domu Samopomocy i terapii zajęciowej. OPS poinformował również, że Środowiskowy Dom Samopomocy realizuje nieodpłatne usługi transportowe dla osób z zaburzeniami zachowania lub niepełnosprawnością fizyczną polegające na dowożeniu na zajęcia z miejsca zamieszkania i odwożeniu po zajęciach. Z informacji OPS wynika również, że w związku z funkcjonowaniem na terenie Gminy ośrodka wsparcia w postaci Środowiskowego Domu Samopomocy nie ma podstaw do zawarcia porozumienia międzygminnego w obszarze zabezpieczenia potrzeb osób z upośledzeniem umysłowym.

Prezydent Miasta argumentując podjęte rozstrzygnięcie powołał się na art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wskazał, że z uwagi na miejsce zamieszkania całkowicie ubezwłasnowolnionego K. B. oraz jego opiekuna prawnego, a także możliwość skierowania go do Środowiskowego Domu Samopomocy na terenie Gminy , decyzja umieszczająca małoletniego wówczas K. B. w Ośrodku Opiekuńczym Dla Dzieci i Młodzieży oraz ustalająca miesięczną opłatę (zmieniona decyzją dotyczącą ustalenia odpłatności) – powinny być uchylone z urzędu.

2. Kwestionując wskazaną decyzję M.B. - opiekun prawny K. B. (dalej przywoływana jako: "reprezentująca Skarżącego" złożyła od niej odwołanie, w którym podniosła, że jej syn realizuje obowiązek szkolny w ramach zespołu rewalidacyjno- wychowawczego w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych . Wskazała, że na terenie nie ma wyżej wymienionego zespołu, ani możliwości realizowania obowiązku zajęć. Wobec powyższego wniosła o uchylenie wcześniej wydanej decyzji i ponowne skierowanie syna do Ośrodka (za porozumieniem gmin).

3. Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej przywoływana jako: "K.p.a.") w związku z art. 106 ust. 5, art. 101 ust. 1 u.p.s., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że na dzień wydania decyzji z dnia [...] r. przyznającej małoletniemu wówczas K. B. miejsce w Ośrodku Opiekuńczym dla Dzieci i Młodzieży przy wraz z rodziną (matką M. B. i rodzeństwem) zamieszkiwał, zatem organem właściwym do udzielania mu świadczeń z pomocy społecznej (w tym także na podstawie art. 51 ust. 1 u.p.s.) był Prezydent Miasta.

Jednocześnie Organ przytoczył treść art. 101 ust. 1 u.p.s., w myśl którego właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Ponadto Organ II instancji wyjaśnił, że w trakcie realizacji wskazanej decyzji M.B. zwróciła się w dniu 29 lutego 2016 r. z prośbą do MOPR o kontynuację uczęszczania jej syna K. B. w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych . Wtedy też okazało się, że zmieniło się miejsce zamieszkania K. B. i jego rodziny, którzy zamieszkali w miejscowości (gmina ).

Na podstawie akt sprawy, w tym oświadczenia M. B. z dnia [...] r., Kolegium ustaliło, że centrum życiowe Skarżącego oraz jego rodziny znajduje się w miejscowości , w której przebywają z zamiarem stałego pobytu.

W tej sytuacji, zdaniem Organu, organem właściwym do udzielania świadczeń z pomocy społecznej K. B. i członkom jego rodziny aktualnie jest Burmistrz . Jednocześnie Organ wskazał, że pismem z dnia 23 marca 2016 r., działając w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a., przekazano podanie M. B. – według właściwości – Burmistrzowi .

Ponadto Organ wskazał, że w piśmie z dnia 15 lipca 2016 r., skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej , M.B. zwróciła się z prośbą "o wstrzymanie decyzji o usunięciu mojego syna K. B. z Ośrodka Wsparcia dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej przy [...] ".

W związku z powyższym Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, w piśmie z dnia [...] r. poinformował MOPR, że na terenie Gminy funkcjonuje Środowiskowy Dom Samopomocy - placówka Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z U U. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym ŚDS programem realizowanym przez ŚDS objęte są osoby niepełnosprawne z terenu Gminy, które Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zakwalifikował do rehabilitacji w formie środowiskowego systemu wsparcia lub terapii zajęciowej. Zadaniem placówki jest prowadzenie rehabilitacji społecznej oraz usprawnienie funkcjonowania użytkowników.

Wobec tego, że jak wynika z orzeczenia z dnia [...] r. potwierdzającego stopień niepełnosprawności - Skarżący wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej, a zatem może korzystać z usług Środowiskowego Domu Samopomocy , z warsztatów terapii zajęciowej. Jednocześnie poprzez kontakt z pozostałymi uczestnikami Skarżący może ćwiczyć umiejętności społeczne, o których mowa w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] r., w którym zwrócono uwagę na potrzebę zajęć rewalidacyjno-wychowawczych (zespołowych). Ponadto, poinformowano, że Środowiskowy Dom Samopomocy realizuje nieodpłatnie usługi transportowe dla osób z zaburzeniami zachowania lub niepełnosprawnością fizyczną, polegające na dowożeniu na zajęcia z miejsca zamieszkania i odwożeniu po zajęciach. Ostatecznie podniesiono, że w związku z funkcjonowaniem na terenie Gminy ośrodka wsparcia w postaci Środowiskowego Domu Samopomocy nie ma podstaw do zawarcia porozumienia międzygminnego w obszarze zabezpieczenia potrzeb osób z upośledzeniem umysłowym.

W podsumowaniu Kolegium powołując się na treść art. 106 ust. 5 u.p.s. ustaliło, że zmieniła się sytuacja osobista Skarżącego (zmiana miejsca zamieszkania), która to zmiana spowodowała, że Prezydent Miasta utracił właściwość do udzielania K. B. świadczeń z pomocy społecznej wynikających z treści art. 51 ust. 1 u.p.s.

Organ odwoławczy stwierdził, że skoro aktualnie organem właściwym w tym przedmiocie jest Burmistrz , a zatem Organ I instancji miał podstawy do uchylenia swojej decyzji z dnia [..] r.

4. Nie zgadzając się z powyższą decyzją reprezentująca Skarżącego matka, występując, jako opiekun prawny swojego syna – K. B., złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego .

W uzasadnieniu wyjaśniła, że jej syn jest upośledzony umysłowo w stopniu głębokim, całkowicie ubezwłasnowolniony i zgodnie z Orzeczeniem Poradni P – P powinien realizować zajęcia [...].

Zdaniem M. B., w placówkach dla osób z niepełnosprawnością intelektualną na terenie Gminy nie ma możliwości realizacji obowiązku szkolnego przez osoby głęboko upośledzone umysłowo. Wobec powyższego w jej ocenie decyzja Organu I instancji z dnia [...]r. uniemożliwiła jej synowi realizację obowiązku szkolnego.

5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

6. Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. w sprawie II SA/Sz 210/17 ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik M. B. reprezentującej Skarżącego – K. B. złożył dokumenty w postaci: Opinii o uczniu K. B. z dnia [...] r. oraz Oceny postępów K. B. z dnia [...] r. – podpisanych przez E. P. – " " - wnosząc o dołączenie wskazanych dokumentów do akt sprawy oraz oświadczył, że Ośrodek ki nie zapewni opieki w takim zakresie jak Ośrodek, z uwagi na brak np. logopedy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

7. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.").

Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004 r., s. 240-241).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

8. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Organu I instancji w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej K. B. miejsce w Ośrodku Opiekuńczym Dla Dzieci i Młodzieży [..], oraz ustalającej miesięczną opłatę za usługi świadczone w tym ośrodku.

9. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Podstawę materialnoprawną obu rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej.

Celem pomocy społecznej zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisu tego wynika ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej, gdyż mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania (art. 3 ust. 2 ustawy). Podkreślić też trzeba, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Inaczej mówiąc, możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwienia sprawy.

Z kolei, zgodnie z art. 51 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia.

Artykuł 101 ust. 1 u.p.s. statuuje generalną zasadę dotyczącą właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej, a w dalszych przepisach tego artykułu zawiera wyjątki od tej zasady. Stąd, na podstawie art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Wyjątek natomiast przewiduje m.in. ust. 3, który stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, m.in. sytuację osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu.

Na podstawie ust. 4 tego artykułu w przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia wymienione w art. 37-42 i 47-50. Zatem brzmienie ust. 3 i 4 art. 101 wyklucza zastosowanie tego wyjątku do świadczeń wymienionych np. w art. 51 u.p.s.

10. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia [...].

Przytoczony przepis w stosunku do unormowania zawartego w art. 163 K.p.a. stanowi szczególną regulację, obligującą organ administracji publicznej do dokonania zmiany lub uchylenia decyzji w przypadku wystąpienia jednej z okoliczności w nim wymienionych, nawet bez zgody strony.

Przedstawiony katalog przesłanek uzasadniających zmianę lub uchylenie decyzji, wynikający z cytowanego przepisu ma charakter zamknięty. W przypadku zatem wystąpienia jednej z powyższych okoliczności, organ pomocy społecznej ma nie tyle prawo, co obowiązek podjęcia działania (wszczęcia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo). Organ jest zobowiązany do uruchomienia przewidzianego prawem postępowania i podjęcia stosownej decyzji.

Przy czym przesłanki obligatoryjnej weryfikacji decyzji na niekorzyść strony powinny być ściśle interpretowane, zaś uchylenie lub zmiana decyzji w warunkach nie odpowiadających tym przesłankom stanowi rażące naruszenie prawa, prowadzące do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W badanej sprawie jako uzasadnienie do zastosowania wskazanej obligatoryjnej formy weryfikacji decyzji organ pomocowy uznał wymienioną w przepisie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej przesłankę zmiany sytuacji osobistej uznając za taką zmianę miejsca zamieszkania.

Przepisy u.p.s. nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania". W związku z powyższym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w przepisach k.c. (Kodeksu cywilnego).

W świetle art. 101 ust. 1 u.p.s. w związku z art. 25 k.c. o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie jest czynnością prawną, a tym samym nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w danej miejscowości. Samo zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości, czyli adres zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności dorosłej osoby fizycznej.

O tym, że centrum życiowych interesów danej osoby koncentruje się w danej miejscowości może świadczyć fakt korzystania z podstawowej opieki zdrowotnej i z leczenia specjalistycznego, załatwianie tam bieżących spraw związanych np. z opłacaniem należności. Można uznać wówczas, że zamiar zamieszkania wynika z zachowania polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w danym mieście.

11. Przesłanka zmiany sytuacji osobistej strony koresponduje z treścią art.109 powołanej wyżej ustawy, nakładającym na osobę korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej obowiązek niezwłocznego informowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia. Każda zmiana wskazanych sytuacji nakłada na świadczeniobiorcę obowiązek złożenia informacji, jednakże niepowiadomienie organu nie powinno stanowić jedynej podstawy wstrzymania świadczenia bez zbadania, czy dany podmiot przestał spełniać warunki do korzystania z pomocy (zob. I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej – komentarz, Warszawa 2007, s. 408 ).

W związku z tym zmiana sytuacji osobistej musi być tego rodzaju , że wiąże się z podstawą prawną i faktyczną przyznania świadczenia, a zatem ma wpływ na spełnianie bądź niespełnienie wymogów do jego otrzymania.

W odróżnieniu od np. "sytuacji dochodowej", przez którą należy rozumieć sytuację wynikającą z art. 8 ust.3 u.p.s. czyli dochód i co za tym idzie, kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania danej formy pomocy i jej wysokości (podobnie S. Nitecki, Obligatoryjne formy weryfikacji decyzji administracyjnej w sferze pomocy społecznej " Samorząd Terytorialny" Nr [..], s.52), pojęcie "sytuacji osobistej" nie zostało w ustawie zdefiniowane.

Organ, jak wskazywano już, przyjął, że mamy do czynienia ze zmianą sytuacji osobistej m.in. w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, co implikowało zmianę organu właściwego do decydowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Oczywiście nie powinno umknąć uwadze, iż pojęciem "sytuacji osobistej" można objąć także inne zdarzenia ją kreujące, z tym jednak zastrzeżeniem, że mają się one wiązać z podstawą do przyznania świadczenia.

12. Wśród świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej w art. 36 ust. 2 lit. l) i m) ustawodawca wskazuje usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy, oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia. Sformułowanie zawarte w tym przepisie wskazuje, że ustawodawca różnicuje świadczenie usług opiekuńczych, nie wiążąc tych w ośrodkach wsparcia oraz tych – w rodzinnych domach pomocy z miejscem zamieszkania beneficjenta. Dopełnieniem tej regulacji jest art. 51 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia.

Uwypuklić w tym miejscu można, że choć do zadań własnych gminy należy prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki (art. 17 ust. 2 pkt 3 u.p.s.), to wypełnienie obowiązku realizacji tych zadań nie oznaczania zakazu powierzania ich wykonania innej jednostce, co wynika z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446, ze zm.), zgodnie z którym gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich określonych przez nie zadań publicznych. Porozumienie to jednak jest przejawem woli obu stron gmin i brak jest instrumentu prawnego "przymuszającego" do zawarcia takiego porozumienia.

13. Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona w drodze wykładni prawa z szeregu przepisów prawnych - w tym częstokroć także z różnych aktów prawnych, w tym o różnej randze (tak podkreślał NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2017, sygn. akt I OSK 1867/15). W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z 10 grudnia 2002 r. (sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91), Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego bądź dwu przepisów (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej, zawartych w jednej ustawie), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że w pełni podziela argumentację przedstawioną we wskazywanym już orzeczeniu NSA z dnia 19 stycznia 2017, (sygn. akt I OSK 1867/15), zaś wyrażone w nim tezy uznaje za swoje i wskazuje, że we współczesnej nauce i praktyce sądów, przeważa pogląd, zgodnie z którym wykładnię należy kontynuować przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych, bez względu na stopień jasności rezultatu wykładni otrzymanego w wyniku zastosowania dyrektyw chronologicznie wcześniejszych (dyrektyw językowych, systemowych, funkcjonalnych; por. M. Peno, M. Zieliński, Koncepcja derywacyjna wykładni a wykładnia w orzecznictwie Izby Karnej i Izby Wojskowej Sądu Najwyższego, w: Zagadnienia prawa dowodowego, pod red. J. Godynia, M. Hudzika, L. K. Paprzyckiego, Warszawa 2011, s. 120). Jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw niebywale wzmacniają uzyskany rezultat wykładni i taka sytuacja winna być typowa w każdym przypadku poprawnie przeprowadzonej legislacji. Różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 238-239, nb 432, 433, przypis 17).

Art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483, sprost. Dz. U. z 2001 Nr 28 poz. 319, zm. Dz. U. z 2006 Nr 200, poz. 1471, Dz. U. z 2009, Nr 114, poz. 946), stanowi (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy), że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej,[...] mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych; (...) której zakres określa ustawa.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie podkreśla się normatywne znaczenie art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji, bo naruszenie konstytucyjnego postanowienia określającego cele działalności organów władzy publicznej następuje m.in. wówczas, gdy ustawodawca niewłaściwie zinterpretował przepis konstytucji wyznaczający określony cel czy zadanie władzy publicznej, a w szczególności uchwalając ustawę, zastosował takie środki, które nie mogły doprowadzić do realizacji tego celu (odpowiednio - wyrok TK z 4.4.2001 r., K 11/00, OTK 2001/3/54 s. 358 i powołany tam pogląd J. Trzcińskiego). Art. 71 ust. 1 zd. 2 formułuje prawo podmiotowe, którego adresatem są władze publiczne - zarówno organy państwowe, jak i samorządowe (L. Garlicki w: Konstytucja RP. Komentarz, t. III Wyd. Sejm. 2003 uw. 5-7 do art. 71; wyrok TK z 10.7.2000 r., SK 21/99, OTK 2000/5/144; B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 423-425, nb 1, 2, 3; s. 151-152, nb 7).

Dla zrekonstruowania normy prawnej koniecznym jest sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz, Toruń 2002 s. 77). W zespole założeń o racjonalności prawodawcy założenia o racjonalności aksjologicznej mają wagę najwyższą, co przejawia się w tym, że w razie konfliktu z innymi złożeniami prawodawcy założenia aksjologiczne są zawsze preferowane. Akceptacja tej preferencji stanowi w szczególności podstawę do przełamania jednoznacznego rezultatu wykładni językowej. Zawsze chodzi o to, by wartości przypisywane prawodawcy były możliwie najbardziej powszechnie akceptowane społecznie (M. Zieliński, Wykładnia... op. cit., s. 306-307, nb 554). W pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją – zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (wyrok TK z 8.11.2000 r., SK 18/99, OTK 2000/7/1273).

14. Nie ulega wątpliwości, że rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo (art. 18 Konstytucji), podlegają szczególnej ochronie.

Rola rodziny i jej znaczenie w społeczeństwie zostały w Konstytucji wielokrotnie podkreślone. Nie chodzi tu jednak o stwierdzenie w sensie socjologicznym, ale o konsekwencje prawne stąd wynikające. Konstytucja bowiem, traktując o rodzinie, określa obowiązki państwa w tym zakresie. Z art. 71 wynika, że prowadząc politykę społeczną i ekonomiczną, jest ono zobowiązane do uwzględniania dobra rodziny. Jednym z przejawów tej polityki jest pomoc ze strony władz publicznych, udzielana rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Do szczególnej pomocy władz publicznych mają prawo rodziny wielodzietne, a także niepełne (W. Skrzydło Komentarz do art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Dopełnieniem regulacji konstytucyjnych jest przywoływany już art. 3 u.p.s., zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Podkreślić należy, że organy administracji publicznej, realizując konstytucyjny obowiązek uwzględniania dobra rodziny zobligowane są jednocześnie do dostosowywania pomocy do konkretnej sytuacji i indywidualnego beneficjenta. W taki oto sposób generalna i abstrakcyjna norma prawna przybiera postać konkretnego działania nakierowanego na indywidualny podmiot – człowieka.

Nie budzi wątpliwości, że indywidualizacja świadczeń umożliwia wypełnienie celów pomocy społecznej. Ze wskazywaną indywidualizacją świadczeń nierozerwalnie wiązać się musi elastyczność i "odpowiedniość" w dostosowaniu form pomocy do konkretnych sytuacji i indywidualnych potrzeb, bez niej bowiem nie byłoby możliwe wypełnienie postulatu godnego traktowania człowieka – beneficjenta pomocy społecznej, co potwierdza art. 3 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy; tym samym ustawodawca nakazuje stosować zasadę proporcjonalności przy doborze rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia.

Szczególnego zaakcentowania wymaga tu rola, jaką ustawodawca powierzył organom pomocy społecznej, która zgodnie z zasadą pomocniczości ma polegać na wspieraniu, nie wyręczaniu. Wspieranie, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 u.p.s. oznacza także współpracę organów pomocy społecznej z beneficjentem tej pomocy. Z kolei współpraca zakładać ma aktywne uczestnictwo beneficjenta pomocy, którego celem stać się powinno tam, gdzie to możliwe, usamodzielnienie i integracja ze środowiskiem. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 u.p.s. zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie i umożliwienie przezwyciężenia trudnym sytuacjom życiowym, których osoby i ich rodziny nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s. w zw z art. 2 ust. 1 u.p.s.).

Zwieńczenie tej rozbudowanej normy prawnej zawarto w art. 3 ust. 4 u.p.s., w którym ustawodawca zobligował organy pomocy społecznej do uwzględnienia potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy (poprzez sformułowanie: "potrzeby (...) powinny zostać uwzględnione"), jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Ustawodawca wskazując na wsparcie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb także akcentuje indywidualizację i podkreśla różnorodność potrzeb, co z kolei przekłada się na różnorodność oferowanych w ramach pomocy społecznej świadczeń.

15. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy wskazać należy, że Organy pomocy społecznej skoncentrowały się nazbyt mocno na zagadnieniu dotyczącym właściwości miejscowej organu, nie dość jednak wystarczająco na beneficjencie pomocy i jego indywidualnych potrzebach, które jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie mogłyby być zapewniane na warunkach dotychczasowych, przy dogłębnym i wnikliwym uwzględnieniu jego szczególnej, jednostkowej sytuacji, uwarunkowań psychofizycznych płynących z niepełnosprawności oraz, co najistotniejsze – możliwości kontynuowania bez uszczerbku dla dotychczasowych osiągnięć beneficjenta i pracy jaka została dokonana przez jego nauczycieli i opiekunów.

Wskazywano powyżej już na istotne elementy dla prawidłowego zrekonstruowania normy prawnej, na potrzebę sięgnięcia do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne. Podkreślano, że w całokształcie założeń o racjonalności prawodawcy założenia o racjonalności aksjologicznej mają wagę najwyższą, co przejawia się w tym, że w razie konfliktu z innymi złożeniami prawodawcy założenia aksjologiczne są zawsze preferowane. Bowiem zawsze chodzi o to, by wartości przypisywane prawodawcy były możliwie najbardziej powszechnie akceptowane społecznie. Wobec tego w tej, konkretnej sprawie przyjąć należałoby preferencję chronionych przez ustawodawcę wartości wyznaczonych normą art. 18 i 71 Konstytucji w zw. z art. 3 u.p.s. przed regulacją wyznaczającą właściwość organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w szczególności gdy możliwe jest przekazanie realizacji zadań innemu (pierwotnie niewłaściwemu miejscowo organowi, w drodze porozumienia).

Tymczasem, jak wynika z dokumentu złożonego na rozprawie - opinii o uczniu K. B., regularnie bierze on udział w zajęciach szkolnych, nabywa nowe umiejętności w wybranych sferach, potrafi sam inicjować kontakt, okazuje sympatię osobom lubianym. Przez ostatnie 4 lata, obserwuje się bardzo intensywny rozwój K. w sferze komunikacyjnej, emocjonalnej i społecznej. Działania osób pracujących z dzieckiem są ukierunkowane na jak najpełniejsze zaspokajanie potrzeb ucznia w w/w sferach oraz umożliwianie dalszego rozwoju na miarę jego możliwości. Ważnym elementem pracy jest dobra znajomość ucznia – jego potrzeb, możliwości, nastrojów i ograniczeń, a także, co podkreślono w opinii, akceptacja terapeutów przez niego samego. Jak wskazuje opinia, zachodzi obawa, iż K. może mieć trudności adaptacyjne w nowym miejscu i wśród nieznanych sobie osób. Może się to przejawiać apatią i wycofaniem lub atakami złości i autoagresją. Lata pracy z podopiecznym pozwoliły na wypracowanie skutecznych metod postępowania w sytuacjach trudnych, a także zapobiegania im. W opinii podniesiono, że chłopiec pozwala się karmić tylko wybranym osobom, zaś jego przywiązanie do znanych mu osób jest bardzo widoczne i często od tego zależy funkcjonowanie chłopca w czasie zajęć. Oprócz zajęć szkolnych, uczeń objęty jest zajęciami wspomagającymi (logopedia, rehabilitacja i muzykoterapia). Wreszcie, jak wynika z opinii, wszystkie [proponowane formy pracy z uczniem – stymulacja wielozmysłowa na zajęciach szkolnych i wspomaganie przez specjalistów – pozytywnie wpływają na ogólny rozwój ucznia, jego uspołecznienie oraz nabywanie umiejętności komunikacyjnych, ułatwiających mu funkcjonowanie w najbliższym otoczeniu. Opinia podnosi także ostatni, jednak wydaje się że najistotniejszy argument – ważną zasadę pracy z osobami z głęboką niepełnosprawnością intelektualną – ustrukturyzowanie najbliższego otoczenia poprzez wprowadzenie stałości miejsca, czasu i osób pracujących z uczniem. To właśnie daje dziecku poczucie bezpieczeństwa, wyzwala jego aktywność i pozwala osiągać rezultaty w pracy terapeutycznej.

Wszystkie podnoszone wyżej obszary są dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy istotne, zaś w ocenie Sądu nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Indywidualna, szczególna sytuacja chłopca, jego możliwości, w tym adaptacyjne, jego dobro, jak też w konsekwencji dobro jego rodziny w świetle możliwości i posiadanych zasobów ośrodka dotychczasowego i ośrodka proponowanego nie zostały w sposób kompletny i właśnie indywidualny rozpatrzone.

16. W rozpatrywanej sprawie także normy wyrażone w przepisach o ochronie zdrowia psychicznego należy mieć na względzie. Wartości wskazywane powyżej, wyrażone w Konstytucji, jak tez w ustawie o pomocy społecznej, uzupełnione o wyrażone w preambule ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego wskazanie, że zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem osobistym człowieka, a ochrona praw osób z zaburzeniami psychicznymi należy do obowiązków państwa, tworzą nakreślony powyżej aksjologiczny obraz podejścia do człowieka.

Argumentem wzmacniającym poglądy wyrażone w tym orzeczeniu są przepisy statuujące obowiązek szkolny i obowiązek nauki dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Ta kwestia, czy K.B. będzie mógł dalej kontynuować realizację obowiązku szkolnego, nie została przez Organy obu instancji zbadana w ogóle.

Zgodnie z art. 7 ust. 1. ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.), dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo bez względu na stopień upośledzenia organizuje się naukę i zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, w szczególności w przedszkolach, szkołach, placówkach opiekuńczo -wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych, w domach pomocy społecznej i podmiotach leczniczych, a także w domu rodzinnym.

Zgodnie z ust. 3 art. 7, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego i ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, uwzględniając potrzebę zapewnienia jakości i dostępności tych zajęć.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej wydano rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (Dz. U. z 2013 r., poz. 529).

Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, zwane dalej "zajęciami", organizuje się dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, posiadających orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydane przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradniach specjalistycznych, zgodnie z przepisami w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. § 1 ust. 2 stanowi, iż zajęcia organizuje się dla dzieci i młodzieży, o których mowa w ust. 1, od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 25 lat, zaś celem zajęć jest wspomaganie rozwoju dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, rozwijanie zainteresowania otoczeniem oraz rozwijanie samodzielności w funkcjonowaniu w codziennym życiu, stosownie do ich możliwości psychofizycznych oraz indywidualnych potrzeb rozwojowych (§ 2).

Normodawca w § 3 rozporządzenia wskazał, iż udział w zajęciach dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim objętych obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkiem szkolnym lub obowiązkiem nauki uznaje się za spełnianie tych obowiązków, zgodnie z art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy, jednostka, w której do tej pory przebywa na pobyt dzienny chłopiec spełnia dwojaką rolę. Z jednej strony bowiem wypełnia znamiona ośrodka pomocy społecznej, zaś jego usługi są formą tej pomocy, z drugiej zaś, co pominęły Organy administracji publicznej orzekające w sprawie, wypełnia on rolę edukacyjną, pozwalając na realizację przez podopiecznego obowiązku szkolnego, który to obowiązek wynika m.in. z wydanego na okres 5 lat (do końca roku szkolnego [...]) orzeczenia nr [...] o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zespołowych, z dnia [...] r.

Dla tej sprawy istotne znaczenie ma § 4 przywoływanego rozporządzenia. w ust. 1 normodawca sprecyzował, że w przypadku zajęć organizowanych w przedszkolu, w tym przedszkolu specjalnym, lub szkole, w tym szkole specjalnej, zajęcia organizuje się odpowiednio w przedszkolu lub szkole położonej najbliżej miejsca zamieszkania lub pobytu dzieci i młodzieży, o których mowa w § 1 ust. 1.

W § 4 ust. 2 przytaczanego rozporządzenia, wskazuje się, że (...) młodzieży, o których mowa w § 1 ust. 1, przebywającym w podmiotach wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, innych niż jednostki systemu oświaty, oraz w domach rodzinnych, na wniosek kierowników tych podmiotów lub rodziców (prawnych opiekunów), udział w zajęciach zapewnia jednostka samorządu terytorialnego, do której zadań własnych należy zakładanie i prowadzenie odpowiednio przedszkola specjalnego lub szkoły specjalnej, właściwa ze względu na siedzibę lub miejsce położenia danego podmiotu albo miejsce zamieszkania rodziców (prawnych opiekunów). Ta norma jest dla niniejszej sprawy istotna o tyle, że niejako "luzuje" rygor normy prawnej z art. 101 u.p.s. Warto bowiem w tym miejscu podkreślić, że o ile właściwość miejscowa organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej wyznacza ogólna norma zawarta w art. 101 u.p.s., to przepis z § 4 ust. 2 wskazywanego rozporządzenia stanowi dla niej lex specialis tym bardziej, że w sposobie ustalenia tejże właściwości kieruje się nie tylko miejscem zamieszkania rodziców (prawnych opiekunów) ale także siedzibą lub miejscem położenia danego podmiotu. Wobec tego przyjąć należy, że podmiotem, w którym można realizować obowiązek szkolny (obowiązek nauki) wcale nie musi być ten właściwy ze względu na miejsce zamieszkania beneficjenta, szczególnie jeśli nie spełnia on specyficznych potrzeb jednostki, nie umożliwia rozwoju przynajmniej na dotychczasowym poziomie.

17. W rozpatrywanej sprawie zabrakło dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Bowiem brak jest analizy i oceny sprawy z perspektywy obowiązku nauki realizowanego przez chłopca, tym samym pominięto w ogóle normy zawarte w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego wraz z rozporządzeniem wykonawczym do tej ustawy. Dokładana analiza przypadku w oparciu o przytoczone unormowania doprowadziłaby Organy być może do odmiennego rozstrzygnięcia. Sąd zatem na tym etapie nie ma możliwości pełnej kontroli zaskarżonej decyzji, z uwagi na niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego.

18. Wszystkie przywoływane w tym orzeczeniu wartości nacechowane są podmiotowym podejściem do jednostki i jej potrzeb i to im należy przydać pierwszeństwo. Te regulacje zaś, które powinny ustąpić, jak w tej sprawie, to regulacje o znaczeniu jedynie formalnym.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.