Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2968/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1-10, art. 78e ust. 2-6, art. 78h, art. 78f ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 829
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2015 r. z siedzibą w R. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.) w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), stwierdziła, że T. S. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. T. S. przystąpił do egzaminu adwokackiego. Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminacyjnych zainteresowany otrzymał: z prawa karnego – ocenę dobrą, z prawa cywilnego – ocenę dobrą, z prawa gospodarczego – ocenę niedostateczną i z prawa administracyjnego – ocenę dobrą. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że T. S. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

T. S. powyższą uchwałę uczynił przedmiotem odwołania, zarzucając jej naruszenie: art. 7 w związku z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), poprzez niewszechstronną i niewnikliwą ocenę materiału dowodowego w zakresie rozwiązania zadania z prawa gospodarczego; art. 107 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie uchwały. Wskazał, że na podstawie treści uzasadnienia uchwały trudno ustalić, jakimi kryteriami kierował się organ I instancji przy ocenie rozwiązania zadania z części trzeciej egzaminu, bowiem nie wynika z niej, czy organ poddał ocenie wszystkie elementy rozwiązania zadania z trzeciej części egzaminu adwokackiego; art. 78e ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez dokonanie oceny rozwiązania zadania z prawa gospodarczego w sposób nieuwzględniający w pełni kryteriów zawartych we wskazanym przepisie. Formułując wskazane zarzuty, T. S. wniósł - w trybie art. 132 § 1 kpa w związku z art. 78h ust. 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze - o uchylenie zaskarżonej uchwały i wydanie nowej uchwały, stwierdzającej, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, zainteresowany wniósł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 78h ust. 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze o uchylenie zaskarżonej uchwały i stwierdzenie pozytywnego wyniku egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu odwołania zainteresowany podkreślił, że w rozwiązaniu zadania z części trzeciej egzaminu adwokackiego zachował wymogi formalne, wskazał prawidłową podstawę prawną roszczenia i jej interpretację, kładąc nacisk na obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji w celu maksymalnego zabezpieczenia interesu reprezentowanej strony. Powołał właściwe przepisy, a opisany proces rozwiązania problemu jest - w jego ocenie - poprawny pod względem formalnym i materialnoprawnym oraz uwzględnia interes strony, którą zgodnie z zadaniem zdający reprezentuje. T. S. przyznał jednocześnie, że sporządzone przez niego rozwiązanie zadania dotknięte jest wadą, która objawia się w składni i formie językowej, a która sprawia, że prawidłowy tok rozumowania zdającego może być, wbrew jego zamierzeniu, odczytywany odmiennie. Nie jest to jednak - w jego ocenie - wada na tyle znacząca, aby miała skutkować oceną niedostateczną z tej części egzaminu adwokackiego.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu podjętej uchwały organ II instancji wskazał, że zgodnie z zaleceniami, w ramach zadania z trzeciej części egzaminu adwokackiego należało sporządzić pozew albo opinię prawną. Zainteresowany rozwiązał zadanie egzaminacyjne, przyjmując, iż należy sporządzić opinię prawną o braku podstaw do wniesienia pozwu o zapłatę z tytułu umowy sprzedaży zawartej w dniu 2 sierpnia 2010 r. ze Sp. z o.o. "Beta" z siedzibą w Lublinie. Komisja stwierdziła, że rozwiązanie zadania z tej części egzaminu przyjęte przez zdającego jest błędne i podzieliła stanowisko egzaminatorów, że całkowicie chybiona jest koncepcja prowadzenia sprawy zaproponowana przez zdającego w opinii prawnej. W ocenie organu odwoławczego, wadliwy jest pogląd, że "niezasadne i niecelowe jest występowanie do sądu z pozwem o zapłatę z tytułu umowy sprzedaży ze Spółką "Beta" z dnia 2 sierpnia 2010 r.", gdyż Spółka "Alfa" naraziłaby się na możliwość odrzucenia pozwu w trybie art. 199 § 1 pkt 2 kpc. Zdający nie rozumie, czym jest powaga rzeczy osądzonej i nie wie, że wierzyciel powołujący się na bezskuteczność egzekucji przeciwko Sp. z o.o. nie może skutecznie pozywać członka jej Zarządu bez uprzedniego uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko Spółce. Zdający umiejętnie przytacza poglądy doktryny na temat charakteru roszczeń opartych o art. 299 ksh, lecz nie potrafi zastosować tego przepisu w praktyce. Pomiędzy prawomocnie zakończoną sprawą o zapłatę przeciwko Spółce "Beta" a powództwem przeciwko członkowi Zarządu, który nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, nie ma tożsamości, zatem pogląd o powadze rzeczy osądzonej w wypadku skierowania powództwa przeciwko członkowi Zarządu Spółki nie mógł zostać przez egzaminatorów oceniony pozytywnie. Komisja wskazała, że zdający nie zna wykładni pojęcia "bezskuteczność egzekucji", użytego w art. 299 § 1 ksh. Z utrwalonych poglądów doktryny i orzecznictwa wynika bowiem, że ustalenie przewidzianej w art. 299 ksh przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka będąca dłużnikiem nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela. Brak zatem podstaw, by możliwość stwierdzenia bezskuteczności egzekucji uzależniać od formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego. Również postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego pozwala na ustalenie bezskuteczności egzekucji w sytuacji, gdy z postanowienia tego wynika w sposób oczywisty, że wierzyciel nie otrzyma żadnego zaspokojenia swojej należności z powodu całkowitego braku majątku spółki, który mógłby być podzielony między wierzycieli. Zdający nie dostrzegł, że stan faktyczny przedstawiony w zadaniu egzaminacyjnym jednoznacznie wskazywał na fakt, że egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. W opinii prawnej zdający wywiódł, iż po umorzeniu postępowania egzekucyjnego przeciwko Spółce należy skierować egzekucję jedynie do majątku Tomasza Kowalskiego. W ocenie organu odwoławczego, za poprawne można jedynie uznać wywody opinii poświęcone pojęciu niewypłacalności i odpowiedzialności Prezesa Zarządu Tomasza Kowalskiego, opartej o art. 299 ksh. Natomiast pogląd skarżącego, że można prowadzić postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego uzyskanego przeciwko Spółce w stosunku do Prezesa Zarządu tej Spółki jest - zdaniem Komisji - całkowicie błędny i należało to potraktować jako rażący błąd. Zainteresowany zaproponował reprezentowanej Spółce działania, które nie dałyby żadnych efektów. W myśl sporządzonej przez niego opinii, zostałby złożony wniosek egzekucyjny przeciwko nieistniejącej Spółce "Beta", a następnie w oparciu o tytuł wykonawczy - wydany przeciwko tej Spółce, złożony zostałby kolejny wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko Tomaszowi Kowalskiemu, co spowodowałoby, że doszłoby do przedawnienia roszczeń przeciwko Tomaszowi Kowalskiemu i mógłby on zbyć należącą do siebie nieruchomość. Brak wniosku o udzielenie zabezpieczenia, co w pierwszej kolejności powinien zauważyć profesjonalny pełnomocnik zapoznając się ze stanem faktycznym sprawy, jest - zdaniem organu odwoławczego - szczególnie niebezpieczne dla reprezentowanej strony i naraża ją na ewentualne straty.

Mając na uwadze wskazane powyżej uchybienia, organ odwoławczy stwierdził, że T. S. zaproponował reprezentowanej stronie niewłaściwy sposób prowadzenia sprawy i dla niej niekorzystny. Rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, jako błędne, zostało prawidłowo ocenione przez egzaminatorów. Praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną, a ocena egzaminatorów sprawdzających pracę jest obszerna, szczegółowa i spełnia wymogi, które wynikają z przepisów ww. ustawy - Prawo o adwokaturze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę T. S. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie uchwały wydanej przez organ I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 w związku z art. 77 kpa, poprzez niewszechstronną i niewnikliwą ocenę materiału dowodowego w zakresie rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego, nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy i przekroczenie swobodnej oceny dowodów; art. 80 kpa, poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego; art. 107 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie uchwały, bowiem z jej treści nie wynika jednoznacznie, jakimi kryteriami kierował się organ odwoławczy przy ocenie zadania z części trzeciej egzaminu; art. 138 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej uchwały organu I instancji; art. 78e ust. 2 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, poprzez dokonanie oceny rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego w sposób nieuwzgledniający w pełni kryteriów zawartych we wskazanym przepisie.

W uzasadnieniu skargi T. S. powołał się na argumenty, jakich użył w odwołaniu od uchwały organu I instancji. Dodatkowo podkreślił, że w opinii prawnej powołał właściwe przepisy. W rozwiązaniu zadania znalazły się też rozważania na temat przedawnienia roszczenia reprezentowanej strony. Opisany został proces (jego kolejne etapy) rozwiązania problemu. Natomiast nie było zamiarem skarżącego zawarcie w opinii elementów pozwu, zwłaszcza że był on zobligowany do wyboru jednej z dwóch form rozwiązania zadania egzaminacyjnego. Skarżący wskazał, że wyrażony przez niego odmienny pogląd prawny nie jest przejawem niewiedzy, lecz przyjęcia innej niż egzaminatorzy wykładni i koncepcji prowadzenia sprawy, a skoro koncepcja ta znajduje potwierdzenie w nauce prawa i judykaturze, to jego praca egzaminacyjna nie może być uznana za dowód nieznajomości prawa i oceniona negatywnie.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r. T. S. podtrzymał w całości zarzuty i wnioski zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (uchwały) i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 78d ust. 1-10 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Trzecia część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa gospodarczego, polegającego na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Czwarta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa administracyjnego, polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Piąta część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki polegającego na przygotowaniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna – niedostateczna (2).

Stosownie do treści art. 78e ust. 2-6 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów, przy czym:

1) oceny pozytywne to:

a) celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00,

b) bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50,

c) dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50,

d) dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50;

2) ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.

W przypadku gdy przynajmniej dwie oceny cząstkowe z prac pisemnych zdającego dotyczących zadań z różnych części egzaminu adwokackiego są negatywne, a średnia arytmetyczna, o której mowa w ust. 4, wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja egzaminacyjna:

1) odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz

2) przekazuje Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której mowa w art. 78h, prace pisemne zdającego oraz ich oceny cząstkowe, wraz z uzasadnieniami, w celu ustalenia ostatecznych ocen tych prac.

W przypadku, o którym mowa w ust. 5, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 78f ust. 1 i 2 oraz art. 78h ust. 11.

W świetle art. 78f ust. 1 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Wydane na podstawie art. 78h ust. 14 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1192 ze zm.) określa m.in. tryb i sposób działania tej Komisji jako organu odwoławczego. Zgodnie z § 5 ust. 1-4 tego rozporządzenia, prace komisji odwoławczej odbywają się na posiedzeniach. Przewodniczący Komisji odwoławczej wyznacza miejsce i terminy posiedzeń komisji oraz kieruje jej pracami, w szczególności:

1) rozdziela pracę pomiędzy siebie i członków Komisji odwoławczej, wskazując osobę odpowiedzialną za sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, mając na uwadze zakres odwołania lub zakres pracy pisemnej z zadania z danej części egzaminu adwokackiego podlegającej ocenie w trybie art. 78e ust. 5 ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, doświadczenie i wiedzę członków Komisji odwoławczej z zakresu prawa objętego odwołaniem, a także zapewnienie możliwie równego rozdziału prac;

2) wskazuje członka Komisji odwoławczej lub członków Komisji odwoławczej, którzy referują daną sprawę komisji odwoławczej;

3) wyznacza członka Komisji odwoławczej, który sporządza protokół każdego posiedzenia Komisji odwoławczej oraz protokół zbiorczy prac tej Komisji.

Przewodniczący lub członek Komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. Komisja odwoławcza w pierwszej kolejności głosuje nad ostateczną oceną pracy pisemnej zawierającej rozwiązanie zadania z tej części egzaminu adwokackiego, której dotyczy odwołanie, a następnie głosuje w sprawie zaskarżonej uchwały.

Zatem postępowanie odwoławcze jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko te części egzaminu, które zostały zakwestionowane przez stronę. Nie jest to więc drugoinstancyjne postępowanie administracyjne, w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych.

Mając na względzie zakres zaskarżenia, jeżeli Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, rozpatrując odwołanie, dostrzeże mankamenty w kwestionowanej pracy, niepodnoszone przez egzaminatorów Komisji I Stopnia, to ma obowiązek brania ich pod uwagę. Organ odwoławczy, związany zakresem zaskarżenia, winien wziąć pod uwagę pozytywne elementy pracy, które zostały pominięte przez egzaminatorów, a co do których odwołujący nie sformułował zarzutów w swoim odwołaniu.

Obowiązek Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie polega na ponownej, ostatecznej ocenie propozycji rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakwestionowanej przez zdającego części egzaminu w kontekście zarzutów i argumentacji odwołania.

W niniejszej sprawie T. S. kwestionuje dokonany przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia sposób oceny jego pracy z prawa gospodarczego. Komisja bowiem, rozpoznając jego odwołanie, nie podzieliła argumentacji skarżącego co do zarzutów dotyczących oceny jego pracy z tej części egzaminu adwokackiego. W tym też zakresie skarżący formułuje zarzuty w skardze do Sądu, jednakże nie można przyjąć, by były one trafne. Oceniając legalność podjętych w rozpoznawanej sprawie uchwał, zauważyć należy, że postępowanie w sprawie egzaminu zostało przeprowadzone z zachowaniem wymagań formalnych, określonych przepisami ww. ustawy – Prawo o adwokaturze, zaś procedując na skutek odwołania, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia rozpoznała sprawę w odniesieniu do zakresu zaskarżenia, wskazanego przez skarżącego, i w pełni zasadnie uznała, że praca z kwestionowanej części egzaminu, czyli z prawa gospodarczego, nie pozwala na uzyskanie pozytywnej oceny.

Sąd podziela stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, że sposób prowadzenia sprawy wskazany przez skarżącego w opinii prawnej nie może zostać zaakceptowany. Skoro skarżący przyjął, że prawidłowym rozwiązaniem zadania będzie przygotowanie opinii prawnej, to jej treść powinna uwzględniać wszystkie aspekty zadania i wyrażać dbałość o interesy reprezentowanej strony. Tymczasem skarżący zaproponował nieprawidłowy sposób prowadzenia sprawy. Komisja II Stopnia w pełni zasadnie argumentuje, że skarżący nie wie, że wierzyciel powołujący się na bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce z o.o. nie może skutecznie pozywać członka zarządu bez uprzedniego uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce. Skarżący nie potrafi w praktyce zastosować art. 299 ksh. Pomiędzy prawomocnie zakończoną sprawą o zapłatę przeciwko Spółce "Beta" a powództwem przeciwko członkowi Zarządu, który nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, nie ma tożsamości. Pogląd skarżącego o powadze rzeczy osądzonej w wypadku skierowania powództwa przeciwko członkowi Zarządu Spółki nie mógł zostać oceniony pozytywnie. Skarżący zaproponowałby reprezentowanej Spółce działania, które nie dałyby żadnych efektów. W myśl sporządzonej przez skarżącego opinii prawnej, zostałby złożony wniosek egzekucyjny przeciwko nieistniejącej Spółce "Beta", a następnie skarżący w oparciu o tytuł wykonawczy wydany przeciwko tej Spółce złożyłby kolejny wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko Tomaszowi Kowalskiemu. W tym czasie doszłoby do przedawnienia roszczeń przeciwko Tomaszowi Kowalskiemu i mógłby on zbyć należącą do siebie nieruchomość. Zatem w pierwszej kolejności profesjonalny pełnomocnik, zapoznając się ze stanem faktycznym sprawy, powinien zauważyć brak wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Niedostrzeżenie tego jest szczególnie niebezpieczne dla reprezentowanej strony i naraża ją na straty.

W ocenie Sądu, ocena egzaminatorów sprawdzających pracę z zakresu prawa gospodarczego jest zasadna. Egzaminatorzy w sposób obszerny i precyzyjny wskazali, jakie błędy zadecydowały o wystawieniu oceny niedostatecznej. Na wymienione uchybienia trafnie zwraca uwagę organ odwoławczy. Uchybienia popełnione przez skarżącego świadczą o nieznajomości i nieumiejętności stosowania prawa materialnego, jak i procesowego. Subiektywna ocena skarżącego, że zaproponowane przez niego rozwiązanie zadania z prawa gospodarczego jest poprawne z uwagi na przyjęcie innej wykładni i koncepcji prowadzenia sprawy, jest niewystarczające dla uznania, że zadanie z prawa gospodarczego zostało sporządzone prawidłowo. Osoba zdająca ma w sposób profesjonalny, a więc taki, który pozwoli uznać jej pracę za wykonaną ze starannością zawodowego pełnomocnika, mierzoną w kategoriach szczególnej dbałości o interes reprezentowanej strony, wykazać przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Uchybienia wskazane przez egzaminatorów, a następnie potwierdzone przez Komisję II Stopnia, świadczą o nieprawidłowym zabezpieczeniu interesów reprezentowanej strony. Wady występujące w zadaniu z prawa gospodarczego mają charakter merytoryczny i podstawowy, wszak nie chodzi tu o jakiekolwiek rozwiązanie zadania, ale o takie, które wykaże, że zdający dostrzega istniejący w zadaniu egzaminacyjnym problem i jednocześnie potrafi ów problem opisać w celu właściwego i prawidłowego zabezpieczenia interesu mocodawcy. Wymienione wyżej błędy, jakie zaistniały w pracy skarżącego w zaproponowanym przez niego rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego, spowodowały konieczność wystawienia oceny negatywnej z tej części egzaminu. Zdający ma wykazać, że jest w stanie samodzielnie poprowadzić sprawę swego mocodawcy ze skutkiem dla niego pozytywnym, skarżący zaś tego nie wykazał, co - zdaniem Sądu - oznacza, że praca skarżącego z prawa gospodarczego została oceniona prawidłowo.

Należy podkreślić, że istotą i celem egzaminu adwokackiego jest sprawdzenie znajomości i umiejętności zastosowania przez zdającego przepisów prawa w danej sprawie, umiejętności ich interpretacji, wyrażającej się w sposobie formułowania zarzutów i wniosków, a także sposobie uzasadnienia przyjętego stanowiska poprzez logiczny wywód prawny. Proponowany przez zdającego sposób rozwiązania zadania ma jednocześnie należycie uwzględniać interes reprezentowanej strony.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r. o sygn. akt II GSK 1929/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zaznaczono, że w zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu, wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej). Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że błędy merytoryczne w pracy skarżącego z prawa gospodarczego nie pozwalają na przejście do skali ocen pozytywnych.

Podsumowując, stwierdzić należy, że zawarte w zaskarżonej uchwale Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia uzasadnienie oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego jest wyczerpujące i szczegółowe. Jak dokładnie przedstawiono skarżącemu w motywach zaskarżonego aktu, wady w zaproponowanej przez niego opinii prawnej są na tyle istotne, że uzasadniają przyznanie oceny negatywnej. Jednocześnie Komisja II Stopnia szczegółowo i kompleksowo wyjaśniła, dlaczego praca skarżącego nie zasługuje na ocenę pozytywną.

Jak już zostało wyżej zaznaczone, postępowanie odwoławcze prowadzone przed Komisją Egzaminacyjną II Stopnia jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu, podając zarzuty dotyczące oceny wyniku z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie wydawane w sprawie wywołuje szczególny skutek przez to, że decyduje o zaliczeniu, bądź odmowie zaliczenia, osoby w poczet adwokatów, ustawowo zobligowanych do ochrony interesów prawnych podmiotów, które reprezentują. Celem zatem przedmiotowego egzaminu jest zbadanie wiedzy prawniczej kandydatów oraz umiejętności posługiwania się nią w praktyce. Przekłada się to na rolę uzasadnienia decyzji (uchwały) w tego typu sprawach.

W rozpoznawanej sprawie Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości uczyniła zadość obowiązkowi przedstawienia wyczerpującego, realnego, przekonującego uzasadnienia uchwały, realizując tym samym dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 78h ust. 12 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze. Z uzasadnienia zaskarżonej do Sądu uchwały w pełni wynika, dlaczego z zadania z prawa gospodarczego skarżący otrzymał ocenę niedostateczną. Zaskarżona uchwała zawiera dokładne wskazania błędów, jakie zostały popełnione przez skarżącego. Orzekający w sprawie organ zastosował się zatem w pełni do konieczności dogłębnego przeanalizowania pracy skarżącego z tej części egzaminu oraz wyczerpująco uzasadnił wystawioną ocenę negatywną, wypełniając tym samym nakaz zawarty w art. 77 § 1 kpa.

Porównanie obu podjętych w sprawie uchwał wskazuje, że wydając uchwałę na skutek odwołania, organ dokonał ponownej całościowej analizy zakwestionowanej przez skarżącego oceny jego pracy z egzaminu z prawa gospodarczego, co świadczy o tym, że w postępowaniu tym zachowana została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ, działając zgodnie z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 kpa, wypełnił obowiązek ponownego przeanalizowania sprawy na skutek wniesionego odwołania i nie można przyjąć, że naruszył reguły postępowania. Z kolei sam fakt, że skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających Komisji, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

W takim stanie rzeczy, uchwały w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego skarżącego należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.