Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1044/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b, art. 124 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 3 pkt 8, art. 3 pkt 3a
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta P. działając na podstawie art. 124 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n."), po rozpatrzeniu wniosku E. , odmówił zobowiązania K. K. i M. K. – współwłaścicieli działek o nr ewidencyjnych [...] o powierzchni 5,15 ha oraz 20 o powierzchni 0,84 ha, obręb 0002 [...], gmina K., do udostępnienia wnioskodawcy części tej nieruchomości o łącznej powierzchni 2981 m2, na których posadowione są słupy nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych polegających na wymianie izolacji przewodów roboczych, wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, instalacji ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji oraz naprawie uziemień, malowaniu renowacyjnym słupów z ewentualnym uzupełnieniem lub wymianą uszkodzonych kątowników, konserwacji oraz naprawie fundamentów, instalacji kompletu nowych tablic oznaczeniowych, wykarczowaniu krzewów i podrostów w obrysie stanowiska oraz wokół słupów, regulacji naciągu przewodów roboczych oraz na ewentualnym przeprowadzeniu badań geotechnicznych.

W pierwszej kolejności organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] r. E. wystąpiła o wydanie decyzji zobowiązującej K. i M. K., współwłaścicieli działek o nr ewidencyjnych [...] i 20, obręb 0002 [...], gmina K., do udostępnienia części tej nieruchomości, w celu wykonania wyżej opisanych prac remontowo-konserwacyjnych i wydania decyzji zezwalającej na jej niezwłoczne zajęcie z rygorem natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pilna potrzeba przeprowadzenia remontu linii w celu zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego jej funkcjonowania podyktowana jest wieloletnią eksploatacją linii, która funkcjonuje od 1968 r. oraz jej stanem technicznym. Wnioskodawca poinformował, że remont ma na celu zwiększenie wytrzymałości konstrukcyjnej słupów linii, a tym samym zminimalizowania ryzyka występowania awarii energetycznych powstałych wskutek przewrócenia słupów czy przerwania przewodów, co może wystąpić podczas silnych burz, śnieżyc, nawałnic czy porywistych wichrów.

Przechodząc do meritum organ I instancji wyjaśnił, że brak jest przesłanek do wydania decyzji zobowiązującej K. i M. K. do udostępnienia części nieruchomości o łącznej powierzchni 2981 m2, na których posadowione są słupy nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych. Dokonane w toku postępowania ustalenia organu dotyczące zakresu terytorialnego zajęcia działek nr [...] i [...] wyraźnie wskazują, że granice, przebieg i zakres planowanego zajęcia, objęte wnioskiem z dnia [...] r. w odniesieniu wyłącznie do działek nr [...] i [...], są inne niż wskazane współwłaścicielom w propozycji udostępnienia obszaru tych działek połączonej z propozycją ustanowienia służebności przesyłu. Okoliczności te wskazują, że nie została spełniona przesłanka do zastosowania art. 124 b ust. 1 u.g.n. dotycząca uzyskania, przed złożeniem wniosku o udostępnienie nieruchomości, zgody współwłaścicieli działek na wykonanie prac remontowo-konserwacyjnych wokół słupów nr [...] i dojazdu do nich.

Organ I instancji podkreślił, że brak jest podstaw do uznania, że podejmowane przez wnioskodawcę próby uzyskania zgody współwłaścicieli dotyczyły zakresu terytorialnego działek objętego wnioskiem z [...] roku. Złożona współwłaścicielom nieruchomości propozycja wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości musi odnosić się do konkretnego planowanego zamierzenia inwestycyjnego i jego zakresu niezbędnego do wykonania tych prac. Obszar zajęcia działki wskazany we wniosku o udostępnienie wynosił łącznie około 2981 m2, a w propozycji przedłożonej współwłaścicielom dotyczył uzyskania zgody na udostępnienie działek w celu przeprowadzenia remontu oraz ustanowienie służebności przesyłu na pasie służebności o łącznej powierzchni 3210 m2. Weryfikacja zakładanego obszaru nieruchomości do niezbędnego minimum wokół słupów wraz z dojazdem do nich winna być, przed złożeniem wniosku do starosty, przedstawiona właścicielowi, który miałby możliwość wypowiedzenia się do propozycji zajęcia mniejszego obszaru działki, a tym samym i mniejszej uciążliwości. Brak ustosunkowania się współwłaścicieli do kwestii zasadniczej tj. zaproponowanych im warunków udostępnienia nieruchomości w trakcie prowadzonej korespondencji, zdaniem organu nie może stanowić podstawy do uznania, że współwłaściciele nie wyrażają zgody w ogóle na wejście na teren i wykonanie jakichkolwiek prac w zakresie obszaru wynikającego z mapy stanowiącej załącznik do wniosku. K. K. w piśmie z dnia [...] r. wyraził ciągłą gotowość do rozmów na temat remontu linii.

W odwołaniu do Wojewody z dnia [...] r., E. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 7, 12, 35 i 80 K.p.a.

W pierwszej kolejności odwołująca podniosła, że art. 124 b ust. 1 u.g.n. nie stawia przed złożeniem wniosku (oprócz wskazania zakresu planowanych prac) wymogu przedstawienia właścicielowi ściśle określonego obszaru nieruchomości, na którym prace te mają być wykonywane. Użyte w dyspozycji normy prawnej przez ustawodawcę sformułowanie "(...) nie wyraża na to zgody", odnosi się wyłącznie do celu jaki ma zrealizować podmiot zobowiązany, tj. do wykonania określonych czynności. Podstawową przyczyną ubiegania się o uzyskanie decyzji jest konieczność wykonania wymienionych w tym przepisie czynności. Treść art. 124 b u.g.n. nie zawiera żadnych wymogów co do trybu uzyskania zgody, nie nakłada na ubiegającego się o udostępnienie obowiązku prowadzenia rokowań, czy też wskazania właścicielowi powierzchni, o której udostępnienie się ubiega.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy odwołująca wielokrotnie kierowała do właściciela pisma, w których opisywała szczegółowo zakres prac jakie musi wykonać wraz z dokładnym wskazaniem lokalizacji urządzeń (na mapie) na nieruchomości (tj. słupów linii), przy których prace będą prowadzone. Wraz z pismem, w którym wnioskodawca prosił o udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac remontowo - konserwacyjnych, proponował właścicielom trwałe uregulowanie stanu prawnego urządzeń, poprzez ustanowienie służebności przesyłu. Wskazano przy tym zakres wykonywania tego prawa oraz treść współkorzystania z nieruchomości. Pomimo licznej korespondencji, właściciele nie wyrazili zgody na wykonanie koniecznych prac. Twierdzenia właściciela, że jest gotów do rozmów, gdzie pomiędzy stronami nastąpiła kilkukrotna wymiana korespondencji, w której właściciele merytorycznie nie zajęli stanowiska, nie może być odczytywana jako chęć wyrażenia zgody.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz w związku z art. 124b ust. 1 u.g.n., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i zobowiązał K. i M. K. do udostępnienia E. sp. z o.o. części nieruchomości gruntowych stanowiących ich współwłasność, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie D., gm. K., objętych odpowiednio księgami wieczystymi nr [...] oraz [...], na których posadowione są słupy nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], o łącznej powierzchni 2981 m2, na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych na tej linii polegających na wymianie izolacji przewodów roboczych, wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, instalacji ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji oraz naprawie uziemień, malowaniu renowacyjnym słupów, z ewentualnym uzupełnieniem lub wymianą uszkodzonych kątowników, konserwacji oraz naprawie fundamentów, instalacji kompletu nowych tablic oznaczeniowych, wykarczowaniu krzewów i podrostów w obrysie stanowisk oraz wokół słupów, regulacji naciągów przewodów roboczych oraz ewentualnego przeprowadzenia badań geotechnicznych.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania odwoławczego zwrócił się do współwłaścicieli nieruchomości o jednoznaczne określenie, czy wyrażają oni zgodę na udostępnienie nieruchomości na warunkach zaproponowanych przez E. sp. z o.o. Pismem z [...] r. współwłaściciele nieruchomości oświadczyli, że nie sprzeciwiają się remontom i naprawom znajdujących się na ich gruntach instalacji elektroenergetycznych, jednakże warunki udostępnienia nieruchomości zaproponowane przez E. są nie do przyjęcia. Ponadto przedstawili oni warunki udostępnienia swoich nieruchomości w celu wykonania prac konserwacyjno-remontowych na linii 110 kV relacji [...] i zakwestionowali deklarowany przez wnioskodawcę charakter planowanych prac. Powyższe stanowisko zostało przekazane wnioskodawcy celem ustosunkowania się. Następnie E. sp. z o.o. pismem z [...] r. wskazała m.in., że zaproponowana kwota [...]zł tytułem odszkodowania za udostępnienie nieruchomości jest rażąco wygórowana, a gotowość wyrażenia zgody przez właścicieli jest uzależniona od spełnienia żądań, których wnioskodawca nie jest w stanie spełnić. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. W tym zakresie Wojewoda dokonał odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego niż organ I instancji.

Ponadto Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji, w którym stwierdził on, że przesłanka braku zgody nie zaistniała z uwagi na brak tożsamości obszaru i powierzchni zajęcia przedstawionych w propozycji skierowanej do właścicieli nieruchomości oraz we wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. Odwołująca słusznie wskazuje, że z przepisu tego nie wynika, by na etapie ubiegania się o zgodę na udostępnienie nieruchomości inwestor miał obowiązek precyzyjnego wskazania obszaru i powierzchni nieruchomości niezbędnej do wykonania prac. Ponadto, projektowany obszar zajęcia został uwidoczniony na mapach do celów projektowych, przedłożonych przez wnioskodawcę na potrzeby niniejszej decyzji. Przedmiotowa mapa została wykonane na podkładzie pobranym z Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego Starostwa Powiatowego w P., zawiera skalę i legendę, a także obrazuje przebieg linii elektroenergetycznej przez nieruchomość objętą niniejszym postępowaniem oraz obszar podlegający udostępnieniu. Należy zatem stwierdzić, że wymóg precyzyjnego określenia obszaru podlegającego udostępnieniu został spełniony.

Odnosząc się do faktu, że m.in. dla działek nr [...] i [...] z obrębu D. , gm. K., Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] r., sygn. akt [...], udzielił E. sp. z o.o. zabezpieczenia roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu wskazano, że postępowanie o ustanowienie służebności przesyłu nie ma charakteru prejudycjalnego w stosunku do postępowań prowadzonych na podstawie art. 124 i nast. u.g.n., albowiem powyższe przepisy w żaden sposób nie uzależniają wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości bądź zobowiązania właściciela nieruchomości do jej udostępnienia od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. Z uwagi zatem na powyższe okoliczności organ odwoławczy stoi na stanowisku, że uzyskanie zabezpieczenia w postaci udzielenia tymczasowego dostępu do nieruchomości, niezależnie od jego prawomocności, nie niweczy w żaden sposób postępowania prowadzonego na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Ponadto Wojewoda doszedł do przekonania, że wskazane wyżej prace mieszczą się w katalogu prac wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a tym samym mieszczą się w pojęciu remontu oraz bieżącej konserwacji. Większość z wymienionych prac polega na wymianie zużytych elementów, mającej na celu przywrócenie linii do stanu pierwotnego. Oceny tej nie zmienia fakt, że wnioskodawca przewidział również instalację tłumików drgań, których remontowana linia uprzednio nie posiadała. Organ odwoławczy przyjmuje w tym zakresie wyjaśnienia wnioskodawcy wskazujące na to, że jest to obecnie stosowane rozwiązanie mające na celu zwiększenia bezpieczeństwa konstrukcji linii oraz na brak wymogu zgłoszenia robót budowlanych w przypadku instalowania urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych, stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.

W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K. i M. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że na podstawie analizy dołączonej do wniosku dokumentacji należy dojść do przekonania, że zamiast naprawy i remontu linii energetycznej de facto dojdzie do przebudowy linii oraz z jej modernizacji. Wskazują na to chociażby projekty umów negocjacyjnych (w aktach sprawy), które wprost posługują się słowem "przebudowa". Wnioskodawca dąży pod pretekstem remontu i naprawy istniejącej linii energetycznej do dowolnej rozbudowy instalacji energetycznej na nieruchomościach. Dowodem na powyższe twierdzenie jest chociażby porównanie parametrów przewodów elektrycznych obecnej linii energetycznej z oceny stanu technicznego linii z [...] r., gdzie określa się jej wartość na poziomie 40°C oraz treści decyzji Starosty [...] z grudnia 2016 r., gdzie na stronie 6 organ ustalił, że projektowa temperatura pracy przewodów fazowych nowej instalacji wyniesie 80°C. Powyższe spowoduje, że co prawda napięcie elektryczne wyniesie 110 kV, jednakże przesył będzie jeszcze raz taki, gdyż z pewnością zwiększy się natężenie płynącego przewodami nowej linii energetycznej prądu, co spowoduje naturalnie ich zwiększone nagrzewanie się i podwyższenie temperatury.

Ponadto skarżący podnieśli, że linia energetyczna [...] nie jest tą sama linią co [...] z odczepem [...], czy [...]. Linie te są różnymi liniami energetycznymi, zlokalizowanymi w różnych miejscach i nie można ich traktować zamiennie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący w piśmie z dnia [...] r. podnieśli, że w 2014 r. w przedmiocie linii energetycznej [...] Wójt Gminy K. wszczął postępowanie mające na celu wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na demontażu i budowie nowej linii energetycznej, co jest skutkiem dalej idącym niż remont i naprawa. Następnie w dniu [...] r. skarżący przedłożyli wniosek E. o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., obejmujący działkę nr [...] należącą do K. K., które zdaniem skarżących potwierdzają przebudowę, a nie remont linii.

Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący podtrzymali zarzuty skargi. K. K. oświadczył, że żadne prace na nieruchomości nie zostały wykonane. Przedsiębiorstwo energetyczne próbowało wejść na nieruchomość, ale skarżący do tego nie dopuścił. Skarżący K. K. podtrzymał stanowisko, że planowane roboty nie sa remontem, ale przebudową linii oraz powołał się na wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 974/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazala się niezasadna.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] r., nr [...], uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] i zobowiązująca K. i M. K. do udostępnienia E. sp. z o.o. części nieruchomości gruntowych stanowiących ich współwłasność, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie D., gm. K., objętych odpowiednio księgami wieczystymi nr [...] oraz [...], na których posadowione są słupy nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...], o łącznej powierzchni 2981 m2, na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych na tej linii polegających na wymianie izolacji przewodów roboczych, wymianie przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, instalacji ochrony przeciwdrganiowej, konserwacji oraz naprawie uziemień, malowaniu renowacyjnym słupów, z ewentualnym uzupełnieniem lub wymianą uszkodzonych kątowników, konserwacji oraz naprawie fundamentów, instalacji kompletu nowych tablic oznaczeniowych, wykarczowaniu krzewów i podrostów w obrysie stanowisk oraz wokół słupów, regulacji naciągów przewodów roboczych oraz ewentualnego przeprowadzenia badań geotechnicznych.

Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie jest art. 124b ust. 1 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n."), zgodnie z którym Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

W kontekście powyższego należy wyjaśnić, że art. 124b u.g.n. przewiduje szczególny przypadek czasowego ograniczenia na podstawie decyzji administracyjnej wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z tego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie decyzji zależy jednak od spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 124b u.g.n., warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie wówczas, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w komentowanym przepisie, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także istnienie potrzeby wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 474/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że organ odwoławczy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył istotny dla sprawy materiał dowodowy i na tej podstawie wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, które Sąd w pełni aprobuje.

Po pierwsze, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., które nie stanowią części składowej gruntu. Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku o udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. jest zaś podmiot, który ma obowiązek wykonać prace objęte dyspozycją tego przepisu.

Warunek ten został spełniony, gdyż z akt sprawy wynika, że linia 110 kV relacji [...] z odczepem [...] jest własnością E. Sp. z o.o. Świadczy o tym oświadczenie E. sp. z o.o. (k. 193 akt adm. organu I instancji), a także protokół odbioru technicznego linii 110 kV [...] (k. 171-177 akt adm. organu I instancji). Ponadto w aktach sprawy znajduje się akt notarialny potwierdzający następstwo prawne wnioskodawcy po E. SA (k. 93 - 109 akt adm. organu odwoławczego), która to spółka z kolei była następcą prawnym [...]. Sądowi orzekającemu wiadomo także z urzędu, że E. sp. z o. o. jest właścicielem i operatorem sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej w Województwie W., na którym spoczywa szereg ustawowych obowiązków w zakresie m.in. zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz rozbudowy sieci przesyłowej i połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Operator Systemu Dystrybucyjnego jest zobowiązany do utrzymania zdolności technicznej urządzeń, instalacji i sieci dystrybucyjnej, do realizacji zaopatrzenia w energie elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw oraz stale rosnącego zapotrzebowania na moc.

Przechodząc dalej należy podkreślić, że poza sporem pozostaje, że na działkach nr [...] i [...], położonych w obrębie D., gm. K., objętych odpowiednio księgami wieczystymi nr [...] oraz [...], posadowione są słupy nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej. Spornym natomiast było do jakiej linii elektroenergetycznej przynależą wspomniane słupy. W toku postępowania skarżący zarzucali bowiem, że linia energetyczna [...] nie jest tą samą linią energetyczną co [...] z odczepem [...].

Niemniej jednak zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ odcinek [...] z odczepem [...] (kod linii [...], k. 148 akt adm. organu I instancji) jest częścią linii [...] (k. 170 akt adm. organu I instancji, k. 111 akt adm. organu odwoławczego), o czym świadczy oznaczenie kodowe linii [...] [...]. Ponadto słupy nr [...] znajdujące się na działkach skarżących również mają oznaczenie [...] (k. 93 i 97 akt adm. organu I instancji, k. 131 i 132 akt adm. organu odwoławczego). Wobec tego Wojewoda prawidłowo ustalił, że wskazane słupy są częścią linii napowietrznej 110 kV [...], która funkcjonuje w ramach przedsiębiorstwa energetycznego E. Sp. z o.o.

Sporna w sprawie była również kwestia, czy planowane przez spółkę prace mieszczą się w zakresie czynności wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a w szczególności, czy stanowią "remont" w rozumieniu tego przepisu. Tylko bowiem zakwalifikowanie prac jako remont, konserwację lub usunięcie awarii daje organowi możliwość wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Wobec nieobjaśnienia przez ustawodawcę w ustawie o gospodarce nieruchomościami znaczenia terminu "remont", użytego w art. 124b ust. 1 u.g.n., należy sięgnąć do definicji legalnej tego terminu zamieszczonej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016, poz. 290 ze zm.; dalej: "Pr. bud.") będącej ustawą podstawową dla dziedziny spraw budowlanych, z której niewątpliwie wywodzi się ten termin. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Pr. bud., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy powyższej definicji, stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić przebudowy, rozbudowy, nadbudowy, czy też zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Z kolei przez "konserwację" należy rozumieć niebędące remontem czynności (w tym sprawdzające) lub roboty mające na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie technicznym, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się lub zniszczeniem i dla zachowania jego pełnej sprawności umożliwiającej użytkowanie tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 704/05).

W niniejszej sprawie inwestor określił jakie prace zamierza wykonać, a Wojewoda słusznie doszedł do przekonania, że mieszczą się one w katalogu prac wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., a tym samym mieszczą się w pojęciu remontu oraz bieżącej konserwacji. Większość z tych prac polega na wymianie zużytych elementów, mającej na celu przywrócenie linii do stanu pierwotnego. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że wnioskodawca przewidział również instalację tłumików drgań, których remontowana linia uprzednio nie posiadała. Celem remontu jest też bowiem zapobieganie w przyszłości degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu. A takim celom służy ochrona przeciwdraganiowa. Ulepszenia i unowocześnienia mieszczą się w zakresie pojęciowym remontu.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy, dokonując analizy parametrów linii sprzed wykonania prac i po ich ewentualnym wykonaniu, bezspornie ustalił, że na skutek przeprowadzanych prac nie dojdzie do zmiany: napięcia, długości i przebiegu linii, zwiększenia mocy oraz zwiększenia pola magnetycznego. Kierując się tymi ustaleniami oraz zakresem planowanych przez inwestora robót, organ przyjął, że intencją inwestora nie jest przebudowa ani odbudowa, czy wykonanie nowej sieci, a jej remont. Zdaniem Sądu poczynione przez organ ustalenia uznać należy za prawidłowe. Zamiarem inwestora jest doprowadzenie istniejącej linii do stanu zgodnego z aktualnymi standardami.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że w istocie z oceny stanu technicznego z dnia [...] r. wynika, że dopuszczalna temperatura pracy przewodów roboczych wynosi 40°C (k. 148 akt adm. organu I instancji), a w piśmie wnioskodawcy z dnia [...] r. temperatura projektowa pracy przewodów fazowych wynosi 80°C (k. 137 akt adm. organu I instancji). Niemniej jednak należy wskazać, że dla linii energetycznej istotnym parametrem technicznym jest napięcie. W rozpatrywanej sprawie napięcie linii [...] wynosi 110 kV, i jak wynika z akt sprawy, po wykonaniu prac remontowych napięcie to nie ulegnie zmianie. Linia w dalszym ciągu będzie wykorzystywana jako linia dystrybucyjna o napięciu 110 kV. Ponadto, stosownie do art. 3 pkt 3a Pr. bud. charakterystycznym parametrem obiektu liniowego jakim jest linia energetyczna jest długość, która w tym przypadku nie ulegnie zmianie.

Analiza akt sprawy prowadzi także do wniosku, że stan techniczny linii uzasadnia przeprowadzenie wskazanych we wniosku operatora prac. Należy zauważyć, że linia ta została wybudowana w latach 60 i według oświadczenia E. , funkcjonuje w stanie niezmienionym od 1968 r. Wobec tego z uwagi na wieloletnie funkcjonowanie linii, wiele jej elementów uległo zużyciu. E. wskazała, że niezbędna jest konserwacja konstrukcji słupów, które wskutek długoletniej eksploatacji są bardzo podatne na uszkodzenia (wyraźnie skorodowane słupy kratowe, liczne pęknięcia i ubytki w betonowych częściach ich fundamentów). Ponadto wyeksploatowane przewody robocze uniemożliwiają przesył energii o właściwym natężeniu. Konieczne jest także dokonanie wymiany zużytego przewodu odgromowego. Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej (k. 91 – 97, 99 - 130 akt adm. organu I instancji), a także ocenie stanu technicznego linii [...] z odczepem [...] z dnia [...] r. (k. 146 – 148 akt adm. organu I instancji).

Sąd orzekający podziela także stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie wyraził zgody na udostępnienie E. Sp. z o.o. w P. części działek nr [...] i [...], w celu remontu posadowionych na nich słupów nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej i w tym zakresie w pełni aprobuje rozważania prawne Wojewody.

W tym kontekście podkreślić należy, że wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. musi być poprzedzone próbą uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na jej udostępnienie w celu wykonania określonych prac, a czynność ta powinna zostać udokumentowana i dopiero jej bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku w trybie art. 124b ustawy. Przywołany przepis, odmiennie do art. 124 ust. 3 u.g.n., nie wprowadza natomiast formalnego obowiązku przeprowadzenia rokowań. W praktyce jednak zwykle dochodzi do wymiany pism i stanowisk stron, a zatem do negocjacji. Zgoda nie zostanie wydana w przypadku braku jakiejkolwiek odpowiedzi na propozycję, ale także w przypadku braku porozumienia odnośnie warunków udostępnienia nieruchomości. Wyrażenie zgody pod warunkiem zapłaty określonej kwoty stanowi w tym przypadku brak zgody. Innymi słowy, wyrażenie zgody warunkowej, uzależnionej od spełnienia przez inwestora postulatów finansowych wywiedzionych przez właściciela działki nie może być uważane za jednoznaczne z wyrażeniem zgody na udostępnienie nieruchomości. (zob. G. Matusik, w: G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami, red. S. Kalus, Lexis.pl/el. 2012).

W rozpoznawanej sprawie E. pismami z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r. wystąpiła do skarżących z prośbą o wyrażenie zgodny na udostępnienie działek [...] i [...] w celu wykonania koniecznych prac remontowych, przedstawiając również ofertę ustanowienia służebności przesyłu na tych nieruchomościach (k. 1 – 6, 9 – 14, 17 - 46 akt adm. organu I instancji). Początkowo skarżący nie zajmowali jednoznacznego stanowiska w sprawie (k. 7 – 8 i 15 – 16 akt adm. organu I instancji), kwestionując jedynie przebieg linii i zakres prac. Jednakże na wezwanie organu odwoławczego, choć skarżący podnieśli, że nie sprzeciwiają się remontom instalacji energetycznych na ich gruncie, to uzależnili wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości od zapłaty odszkodowania w kwocie [...]zł od każdej działki. Zakwestionowali również ponownie zakres prac twierdząc, że chodzi o przebudowę, a nie remont (k. 33 – 35 akt adm. organu odwoławczego). W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że kwota ta jest rażąco wygórowana i nie może zgodzić się na jej zapłatę (k. 42 – 43 akt adm. organu odwoławczego). Wobec tego podkreślić należy, że skoro gotowość wyrażenia zgody przez właścicieli jest uzależniona od spełnienia żądań, których wnioskodawca nie jest w stanie spełnić, w sprawie ziściła się przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie.

Na powyższą konstatację nie ma wpływu fakt, że inny był obszar powierzchni zajęcia przedstawionych w propozycji skierowanej do właścicieli nieruchomości (3210 m2) oraz we wniosku o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. (2981 m2). Sąd zauważa, że różnica w powierzchniach jest niewielka i nie ma znaczenia w sytuacji, gdy w niebudzący wątpliwości sposób przedstawiono na mapie przebieg linii, a także wskazano szczegółowy zakres planowanych prac, a skarżący mimo to nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący wprost oświadczył, że nie dopuścił do wejścia na nieruchomość, co należy wiązać z jednoznaczną odmową udostępnienia nieruchomości.

Jedynie ubocznie Sąd wskazuje, że E. przyjęła nieprawidłową praktykę występowania o zgodę właściciela na udostępnienie nieruchomości wraz z jednoczesnym przedstawieniem warunków ustanowienia służebności przesyłu. W tym przypadku wszelkie negocjacje sprowadzają się więc głównie do kwestii ustanowienia służebności przesyłu, a nie wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości, a są to dwie odrębne kwestie. Oddzielenie tych spraw zwiększyłoby przejrzystość działania operatora względem właścicieli, którzy często nie mają wykształcenia prawniczego i nie odróżniają od siebie kwestii wyrażenia zgody na udostępnienie nieruchomości od kwestii ustanowienia służebności przesyłu. Niemniej jednak nie miało to wpływu na wynik tej sprawy, albowiem skarżący w sposób jednoznaczny nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości.

Reasumując powyższe, zdaniem Sądu organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania, gdyż prawidłowo ustalił istnienie okoliczności faktycznych określonych w hipotezie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się do przedłożonych przez skarżących na etapie postępowania sądowego dokumentów należy wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja zobowiązująca K. i M. K. do udostępnienia E. sp. z o.o. części nieruchomości gruntowych stanowiących ich współwłasność, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] w celu wykonania określonych w decyzji prac remontowych. Wobec tego wniosek E. o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczący linii relacji [...], znajdującej się na działce [...] należącej do K. K., a także zawiadomienie Wójta Gminy K. wydane w postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na demontażu i budowie linii energetycznej tam wskazanej, nie dotyczą sprawy rozpatrywanej w niniejszym postępowaniu.

Końcowo Sąd podkreśla, że w pełni podziela stanowisko zajęte przez Sąd w powołanym przez skarżącego na rozprawie wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 974/17. Wbrew intencji skarżącego wyrok ten nie dowodzi jednak, że określone w zaskarżonej decyzje prace remontowo-konserwacyjne stanowią w istocie przebudowę. Wręcz przeciwnie, Sąd zajął w nim stanowisko, że wymiana izolacji przewodów roboczych, wymiana przewodu odgromowego wraz z zawieszeniem, instalacja ochrony przeciwdrganiowej, konserwacja oraz naprawa uziemień, malowanie renowacyjne słupa z ewentualnym uzupełnieniem lub wymianą uszkodzonych kątowników, konserwacja oraz naprawa fundamentów, instalacja kompletu nowych tablic oznaczeniowych oraz wykarczowanie krzewów i podrostów w obrysie stanowiska oraz wokół słupa – a więc prace tożsame z pracami określonymi w zaskarżonej decyzji – stanowią prace remontowo-konserwacyjne.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę.