Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2131/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.32 ust. 4 pkt 2, art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 35 ust. 3 i 4 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 października 2015 r., odmówił M.G. zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie instalacji wewnętrznej gazu w budynku mieszkalnym na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...] w W. dzielnicy W..

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. G..

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M.G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca, na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nałożył na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia: zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane legitymującą się na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W przypadku, gdy organ rozpatrujący wniosek stwierdzi naruszenia w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Nieusunięcie stwierdzonych braków w terminie określonym w postanowieniu wzywającym do ich uzupełnienia skutkuje wydaniem decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Organ II instancji podkreślił, że stosownie do treści art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlanego Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], nałożył na M. G. obowiązek usunięcia wskazanych w ww. postanowieniu nieprawidłowości w terminie 14 dni od daty doręczenia powyższego postanowienia. Po upływie wskazanego w ww. postanowieniu terminu, organ I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2016 r. decyzję nr [...], odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, wskazując w uzasadnieniu na niewywiązanie się przez inwestora ze wszystkich obowiązków wynikających z ww. postanowienia. Wojewoda [...], po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, podzielił wyżej zaprezentowane stanowisko organu I instancji.

Odnosząc się do zasadności nałożonych obowiązków, organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent [...] słusznie wezwał inwestora do dostarczenia prawidłowo wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na formularzu PB-3 w oparciu o aktualne tytuły prawne. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane wynika, że przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Co prawda złożenie oświadczenia na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podlega ocenie pod względem prawdziwości oświadczenia, przez sądy karne pod rygorem odpowiedzialności karnej za przestępstwo określone w art. 233 § 6 k.k., to jednak nie zwalnia organów z obowiązku wyjaśnienia tej kwestii, albowiem przy rozstrzyganiu o legalności wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ władny jest do dokonania oceny, czy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, inwestor posiadał tytuł prawny uprawniający go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz czy prawo takie wynika z dokumentu wskazanego przez inwestora (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 193/07).

W niniejszej sprawie inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością stanowiącą działkę nr ew. [...] z obrębu [...] na cele budowlane, w którym wskazał, iż prawo to wywodzi jednocześnie z tytułu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego i innego tytułu do wskazanej nieruchomości. W rozpatrywanym stanie faktycznym problem dotyczy nieprawidłowego wypełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec nieprecyzyjnej treści oświadczenia organ miał wątpliwości co do prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i na tej podstawie nie może jednoznacznie ustalić czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania tą nieruchomością na wykonanie objętych wnioskiem robót budowlanych. Na druku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien być wskazany konkretny tytuł, z którego inwestor wywodzi prawo do korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy Prawo budowlane "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami."

W ocenie Wojewody [...] za niesłusznie nałożony należało natomiast uznać obowiązek poprawienia projektu budowlanego co do rozwiązań projektowych w zakresie spełnienia wymagań § 170 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z zaleceniami zawartymi w opinii z kontroli przewodów kominowych z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]. Wskazania bowiem wymaga, że jak wynika z oświadczenia, o którym mowa w art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane rozwiązania przyjęte w projekcie odpowiadają przepisom prawa (str. 4 projektu budowlanego).

Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż organ zatwierdzający projekt budowlany nie sprawdza prawidłowości konkretnych rozwiązań projektowych oraz zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, gdyż ww. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie daje mu takich uprawnień. Powyższy przepis pozwala jedynie na sprawdzenie zgodności z przepisami prawa w tym przepisami techniczno-budowlanymi projektu zagospodarowania terenu. Za zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej odpowiada wyłącznie uprawniony i należący do izby samorządu zawodowego projektant. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 ustawy Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (o ile jest ona wymagana), w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1502 ze zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do projektu budowlanego, projektant jest obowiązany dołączyć stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ nie sprawdza czy oświadczenie jest zgodne z prawdą, ma natomiast obowiązek sprawdzenia, czy takie oświadczenie zostało przez projektanta dołączone. Wobec powyższego przyjąć należy, iż za rozwiązania zawarte w projekcie architektoniczno-budowlanym odpowiada jego autor. Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 ustawy Prawo budowlane stanowi wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organem właściwym do kontroli legalności i prawidłowości wykonanych robót budowlanych jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Dopiero wykazanie w odpowiednim postępowaniu, że projektanci i sprawdzający w przedmiotowych oświadczeniach dopuścili się poświadczenia nieprawdy lub, że ich oświadczenia zostały sfałszowane, może ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Na marginesie organ odwoławczy zaznaczył, że wydanie decyzji odmownej nie zamyka inwestorowi drogi do ponownego wystąpienia z prawidłową oraz kompletną dokumentacją w celu uzyskania decyzji zezwalającej na budowę.

Skargę uzupełnioną pismem z dnia 17 lipca 2017 r. na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożył M. G. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego (postanowienie spadkowe, postanowienie o zasiedzeniu, wniosek o zniesienie współwłasności), jak również nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań W. K. - współwłaściciela działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. i w konsekwencji przyjęcie, że inwestor M. G. nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy W. K. nie składał sprzeciwu w ww. zakresie, a ponadto M. G. i W. K. dokonali podziału tej nieruchomości quod usum i na tej podstawie M. G. był uprawniony do wyłącznego dysponowania tą nieruchomością;

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 13, art. 75 k.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy ww. decyzja winna być uchylona, a postępowanie z wniosku M. G. winno zakończyć się wydaniem pozwolenia na budowę;

- art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie skarżącego M. G.za podmiot nieposiadający tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że załączył do akt sprawy prowadzonej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej szereg dokumentów potwierdzających jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do dokumentów tych należą postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 1995 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. i A. M., postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia oraz postanowienie prostujące oraz wniosek o zniesienie współwłasności z dnia 20 stycznia 2016 r.

Z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, że M. G. jako spadkobierca Z. i A. M., jest właścicielem działki nr [...]. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika również, że drugim współwłaścicielem tej działki formalnie był również W. K.. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu zasiedzenia wynika, że już spadkodawcy M.G. i W. K. dokonali podziału odziedziczonych nieruchomości guod usum w ten sposób, że działkę nr [...] posiadali spadkodawcy M. G., natomiast działkę nr [...] spadkodawcy W. K.. Powyższy stan rzeczy utrzymuje się do dnia dzisiejszego, czego wyrazem jest zgodny wniosek M. G. i W. K. o zniesienie współwłasności.

Niewyciągnięcie ww. wniosków przez organy obu instancji i przyjęcie, że M. G. nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiło zatem naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 11 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlanego.

Skarżący wypełniając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, być może w sposób nieumiejętny, aczkolwiek na wskroś uczciwy wskazał i przesłał do organu wszystkie posiadane przez siebie dokumenty, które potwierdzały jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rolą organów było więc wnikliwe przeanalizowanie tych dokumentów i wyciągnięcie na ich podstawie właściwych wniosków - innymi słowy wyjaśnienie istoty sprawy.

M. G. legitymował się prawem współwłasności do działki nr [...] (na podstawie postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku i postanowienia o zasiedzeniu), ale również był uprawniony do jej wyłącznego używania na podstawie stosunku obligacyjnego łączącego go z W. K.. Stosunek obligacyjny można bez problemu wywieść z uzasadnienia cytowanego wyżej postanowienia Sądu o zasiedzeniu, jak również z podpisanego przez M. G. i W. K. o wniosku o zniesienie współwłasności, w którym obaj zgodnie oświadczyli, że "... działka o nr [...] zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi o powierzchni łącznej 915 m2 stanowi własność M.G....".

Strona podkreśliła, że podział quoad usum kształtuje pomiędzy współwłaścicielami nowy stosunek obligacyjny, który pozwala im na korzystanie z przyznanych im części nieruchomości z wyłączeniem innych współwłaścicieli. Tym samym spełniona zostaje przesłanka istnienia tytułu prawnego, od którego uzależnione jest również istnienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jeśli w ocenie organów kwestia podziału quoad usum nie została w pełni wyjaśniona, to winny one dopytać o to wnioskodawcę i zobowiązać go do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Mogły również wystąpić do W. K. i zobowiązać go do przedłożenia stosownego oświadczenia, iż wyraża zgodę na to by M. G. mógł ubiegać się o pozwolenie na budowę. Czynności te nie zostały przeprowadzone, a osoba skarżącego, który jest starszym i schorowanym człowiekiem została zignorowana.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że decyzja jaką stanowi pozwolenie na budowę nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Jeśli zostały spełnione wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane - jak wynika z art. 35 ust. 4 tejże ustawy - organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to typowy przykład normy prawnej o charakterze związanym, kiedy organ nie ma żadnego "luzu decyzyjnego" i jeśli spełnione są przesłanki przewidziane wyżej powołanymi przepisami, to nie może wydać decyzji odmownej (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 77/13). Przy czym w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 art. 35 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Istota sporu, w niniejszej sprawie, sprowadza się do ustalenia, czy inwestor został prawidłowo wezwany do dostarczenia prawidłowo wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na formularzu PB-3, w oparciu o aktualne tytuły prawne oraz w kontekście argumentacji zawartej w skardze, czy złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do nieruchomości na cele budowlane oraz dołączone przez niego dokumenty wskazujące na tytuł prawny mogło być wystarczające do rozpoczęcia robót budowlanych.

Obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w art. 32 ust. 4 pkt 2 nakłada jedynie na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie oznacza to, że samo złożenie takiego oświadczenia powoduje każdorazowo uznanie, że inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Samo złożenie takiego oświadczenia jest wymogiem formalnym, bez którego pozytywna decyzja wydana być nie może. Nie oznacza to jednak, że oświadczenie takie nie może podlegać weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, co do zgodności jego treści z rzeczywistym stanem. Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane prawo do zabudowy to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Możliwość wykorzystania nieruchomości na cele budowlane jest uprawnieniem wynikającym z prawa własności albo wprost, albo pośrednio. Własność zaś jest prawem chronionym konstytucyjnie. Ochrona tego prawa mieści się w obowiązku zgodnego z prawem działania organów administracji publicznej. Dlatego też organ architektoniczno-budowlany nie może ograniczyć badania wniosku o pozwolenie w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne na budowę tylko wymogu formalnego tj. faktu złożenia oświadczenia, zwłaszcza wtedy, kiedy z już zgromadzonego materiału sprawy wynika niezgodność jego treści z rzeczywistym stanem prawnym. Zasada podstawową jest, że pozwolenie na budowę może być udzielone wyłącznie osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie tylko złoży oświadczenie o jego posiadaniu. Złożone przez inwestora oświadczenie jest skuteczne wówczas, gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynikają dane sprzeczne z jego treścią. Oświadczenie takie stwarza domniemanie, że składającemu je podmiotowi przysługuje wskazane prawo, jednak domniemanie to może być obalone dowodem wskazującym, iż nie odpowiada ono rzeczywistości. Organ władny jest do dokonania oceny, czy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, inwestor posiadał tytuł prawny uprawniający go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz czy prawo takie wynika z dokumentu wskazanego przez inwestora. Nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy inwestorowi rzeczywiście przysługiwało prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest istotnym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (zob. wyroki NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 760/14, z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 193/07, z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1534/08).

W rozpoznawanej sprawie, co ma odzwierciedlenie w aktach sprawy, inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością stanowiącą działkę nr ew. [...] z obrębu [...] na cele budowlane, w którym wskazał, iż prawo to wywodzi jednocześnie z tytułu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego i innego tytułu do wskazanej nieruchomości. Problem dotyczy zatem, jak słusznie zauważył organ, nieprawidłowego wypełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wobec nieprecyzyjnej treści oświadczenia organ miał wątpliwości co do prawa do dysponowania nieruchomością na cele realizacji projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i na tej podstawie nie mógł jednoznacznie ustalić czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania tą nieruchomością na wykonanie objętych wnioskiem robót budowlanych. Na druku oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien być wskazany konkretny tytuł, z którego inwestor wywodzi prawo do korzystania z nieruchomości na cele budowlane. Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy Prawo budowlane "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami." W postanowieniu z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], nałożono na inwestora obowiązek dostarczenie prawidłowo wypełnionego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na formularzu PB-3 w oparciu o aktualne tytuły prawne, wskazując, iż nieprawidłowość złożonego w dniu 8 października 2015 r. oświadczenia, w którym jako tytuły wskazano własność, użytkowanie wieczyste i inny, potwierdza załącznik do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym M.G. oświadczył, że w księdze wieczystej o nr [...] prowadzonej między innymi dla działki ew. nr [...] w obrębie [...] znajdują się wpisy dotyczące współwłasności, przynależne współwłaścicielom w udziałach: 4/6 M. G., 1/6 W.K., 1/6 W. K. (zmarła). Tytuł prawa współwłasności potwierdza również informacja z prowadzonego przez Prezydenta [...] rejestru gruntów, gdzie widnieją wskazani przez M. G. współwłaściciele. Stwierdzono, biorąc pod uwagę znajdującą się w aktach sprawy kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] listopada 2015 r. załączoną przez inwestora do roszczenia przedsądowego z dnia 6 stycznia 2016 r., w którym stwierdzono zasiedzenie części nieruchomości i udziału w nieruchomości, że rozpatrzenie wniosku o pozwolenie na budowę wymaga dostarczenia oświadczenia złożonego z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

Pomimo wezwania, inwestor nie złożył prawidłowo wypełnionego oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Tym samym jedynym słusznym rozstrzygnięciem była odmowa udzielenia pozwolenia na budowę.

Odrębną natomiast kwestią, jest to, czy dołączone przez inwestora dokumenty wskazujące na tytuł prawny mogły być wystarczające do rozpoczęcia robót budowlanych.

W skardze wskazano, że inwestor legitymował się prawem współwłasności do działki nr [...] (na podstawie postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku i postanowienia o zasiedzeniu), ale również był uprawniony do jej wyłącznego używania na podstawie stosunku obligacyjnego łączącego go z W. K.. Stosunek obligacyjny można było bez problemu wywieść z uzasadnienia postanowienia Sądu o zasiedzeniu, jak również z podpisanego przez M.G. i W. K. wniosku o zniesienie współwłasności, w którym obaj zgodnie oświadczyli, że "działka o nr [...] zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi o powierzchni łącznej 915 m2 stanowi własność M. G.." Strona podkreśliła, że podział quoad usum kształtuje pomiędzy współwłaścicielami nowy stosunek obligacyjny, który pozwala im na korzystanie z przyznanych im części nieruchomości z wyłączeniem innych współwłaścicieli. Tym samym spełniona zostaje przesłanka istnienia tytułu prawnego, od którego uzależnione jest również istnienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jak wyżej wskazano, stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający m.in. z prawa własności przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Powstanie i ustanie tego prawa należy oceniać stosownie do rodzaju stosunku prawnego, z którego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika. Korzystanie z nieruchomości (nawet wyłączne) wspólnej oznacza prawo do jej używania i użytkowania (m.in. pobierania pożytków). Wyłączne prawo korzystania z nieruchomości stanowiącej współwłasność nie jest tożsame z prawem do dysponowania taką nieruchomością. Prawomocne postanowienie sądu o podziale nieruchomości gruntowej stanowiącej przedmiot współwłasności do wyłącznego korzystania przez współwłaścicieli wydzielonych części nieruchomości nie zawierające rozstrzygnięcia o uprawnieniu współwłaściciela do wykonywania robót budowlanych nie rodzi prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Wszelkie czynności przekraczające zwykły zarząd (a do takich należy m.in. budowa obiektu budowlanego, wykonanie robót budowlanych) wymagają zgody współwłaścicieli. Sam podział quoad usum, a więc wyłącznie do korzystania a nie dysponowania rzeczą wspólną nie może braku tej zgody zastąpić (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Go 107/06). Instytucja prawa cywilnego podziału quoad usum, która ze swej istoty wobec faktu, iż dotyczy kwestii wyłącznego korzystania z określonej części rzeczy wspólnej przez jednego ze współwłaścicieli za zgodą pozostałych, może być rozpatrywana jedynie w sferze stanów faktycznych (posiadanie jest stanem faktycznym) i odnosi się jedynie do ograniczenia wykonywania prawa własności przysługującego poszczególnym współwłaścicielom, nie rodzi żadnych skutków prawnych w zakresie przysługujących im praw podmiotowych (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 lutego 2015 r.). Wystąpienie o pozwolenie na budowę na działce stanowiącej współwłasność powinno być poprzedzone zgodą wszystkich współwłaścicieli jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą (art. 199 Kodeksu cywilnego). Zgoda powinna być przedłożona organowi bez konieczności wezwania przez organ do jej dostarczenia.

Jako że kwestia ta nie była przedmiotem analizy organów administracji architektoniczno-budowlanej, rozważania zostały przedstawione w związku z zarzutami skargi. Mogą być pomocne przy ponownym wystąpieniu przez inwestora z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.

Reasumując, w ocenie Sądu, Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.