Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 707/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: art. 7, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość była mieniem gromadzkim uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

SA/Rz 707/03

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi Gminy D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego /SKO/ w K. z dnia [...].03.2003 r., Nr [...] uchylająca decyzję Starosty B. z dnia [...].07.2001 r., Nr [...] i umarzająca postępowanie w sprawie charakteru prawnego pgr 5307 o pow. 54,17 ha, położonej we wsi U., objętej księgą gruntową lwh 394 na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych.

Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. Nr 28, poz. 169 z późn. zm./.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji nawiązał do rozstrzygnięcia Starosty B. zawartego w decyzji z dnia [...].07.2001 r., który stwierdził, że parcela gruntowa nr 5307 o pow. 54,17 ha, stanowiąca las położony we wsi U., gmina D., objęta lwh 394, na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, stanowiła mienie gromadzkie gminy D.

Powołane rozstrzygnięcie organ I instancji wydał na podstawie art. 1, art. 3 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. Nr 28, poz. 169/ i art. 104 k.p.a.

Organ I instancji ustalił, że w księdze gruntowej lwh 394 /obecnie zamkniętej/ widnieje zapis, iż pgr 5307 stanowi majątek gminy U. Wpis ten został dokonany na podstawie dochodzeń związanych z założeniem księgi gruntowej w myśl ustawy z dnia 20.03.1874 r. W związku z zamknięciem tej księgi, stanowi ona wartość dokumentu określającego stan prawny nieruchomości objętej tą księgą.

Na podstawie ustawy z dnia 23.03.1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego, majątek jednowioskowej gminy U. został przeniesiony na obejmującą ich obszar gminę wiejską /art. 15 ust. 4 tej ustawy/. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14.07.1934 r. o podziale powiatu b. w województwie l. na gminy wiejskie, wieś U. została przydzielona do gminy wiejskiej D. Starsi mieszkańcy wsi U. na rozprawie administracyjnej w dniu 26.04.2001 r. zeznali, że w okresie międzywojennym, w czasie okupacji niemieckiej i po wojnie, wieś U. posiadała tzw. majątek wiejski, w skład którego wchodziła przedmiotowa parcela leśna, którą zarządzał sołtys i Rada Wiejska, a nadzór sprawował gajowy opłacany z majątku wiejskiego. Zdaniem Starosty sporny las nie mógł być objęty ustawą z dnia 4.05.1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych, gdyż ta ustawa obejmowała tylko nieruchomości stanowiące dobro gminne podlegające wspólnemu użytkowaniu, położone na terenie województw południowych oraz c. części województwa ś. Dalej organ I instancji wywodził, że w dniu 27.07.1949 r. został wydany dekret o przejęciu na własność Państwa nieruchomości nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa b., l., r. i k., który mógłby stanowić podstawę do wydania orzeczenia przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B., o przejęciu parceli 5307 na rzecz Państwa.

W tym przypadku orzeczenie Prezydium PRN w B. z dnia [...].03.1956 r., które mogłoby dotyczyć tej parceli zostało wydane po wejściu w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r., czyli w czasie, gdy ta parcela już należała do mienia gromadzkiego gminy D.

Sporny las nigdy nie był mieniem opuszczonym, ponieważ Gmina D. cały czas istniała jako osoba prawna, a wieś U. pomimo wysiedlenia jej mieszkańców, była cały czas zamieszkiwana.

Obecnie parcela leśna 5307 stanowi teren działek ewidencyjnych o numerach: 337, cz. 329, cz. 340, cz. 341, cz. 342 i cz. 353. Działki te wpisane są jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego, Lasy Państwowe – Nadleśnictwo D.

Nie ma dowodu, iż działki od 1947 r. stanowią własność Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego. Zapis potwierdzający posiadanie przez Lasy parceli 5307 wynika tylko z opisu taksacyjnego lasów w Planie Gospodarczego Urządzenia Lasów. Natomiast z mapy leśnej wynika, że parcela 5307 stanowiła część oddziałów leśnych nr 189, 195, 190, 191 i była objęta Planem Urządzenia Lasów. W konkluzji organ I instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowy las stanowił wspólnotę gruntową w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, ale jest wystarczający do stwierdzenia, że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. stanowił mienie gromadzkie gminy D.

Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziły się Lasy Państwowe – Nadleśnictwo D. i w odwołaniu zarzuciły, że sporna parcela na mocy art. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejęciu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych, stała się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa.

Organ odwoławczy uwzględniając odwołanie podkreślił, że sprawa powinna być rozstrzygnięta na tle unormowania prawnego zawartego w art. 1 ust. 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz na tle przepisów ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejęciu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, na zasadach tej ustawy zagospodarowaniu podlegają nieruchomości rolne, leśne, obszary wodne stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeśli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Powołana ustawa weszła w życie 5.07.1963 r., podczas gdy przedmiotowy las na mocy przepisów ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejęciu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych stał się z mocy prawa własnością Państwa /art. 1 ust. 1/.

Z wykazu zmian gruntowych za rok 2001 wynika, że właścicielem dawnej parceli nr 5307 jest Skarb Państwa, zaś jej zarządcą Państwowe Gospodarstwo Leśne – Lasy Państwowe, Nadleśnictwo D.

Zapis taki pozwala więc twierdzić, że przedmiotowa parcela "skutecznie" przeszła na własność Państwa w oparciu o w/w ustawę z dnia 18.11.1948 r.

Poświadczenie hipoteczne, na które powołał się organ I instancji, dotyczy stanu istniejącego przed wejściem w życie ustawy z 18.11.1948 r., przeto dokument ten nie ma znaczenia prawnego.

We wniosku końcowym organ odwoławczy skonstatował, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe bo nie zaistniały przesłanki wynikające z ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, skarżąca Gmina D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

1/ art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejęciu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych przez przyjęcie, że parcela leśna Nr 5307 wpisana w zamkniętej lwh 394, położona we wsi U., stała się z mocy prawa własnością Państwa,

2/ art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do ustalenia, że w/w parcela stanowiła mienie gromadzkie Gminy D.

Rozwijając przedstawione zarzuty skarżąca wyjaśniła, że art. 1 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych odnosi się do lasów i gruntów leśnych stanowiących własność związków samorządu terytorialnego, zaś ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że przedmiotowa parcela leśna stanowiła własność związku samorządu terytorialnego.

Parcela ta bowiem na podstawie ustawy z dnia 23.03.1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14.07.1934 r. o podziale powiatu b., stanowiła majątek gminy wiejskiej D. Art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 23.03.1933 r. stanowił, że każda gmina wiejska jest samorządową jednostką terytorialną, osobą prawną i przedmiotem praw majątkowych. Utworzone na podstawie tej ustawy związki samorządu terytorialnego były odrębnym podmiotem praw majątkowych i to właśnie one na mocy ustawy z 1948 r. podlegały przejęciu na własność Państwa. Nie mógł zatem podlegać przejęciu na rzecz Państwa majątek gminy wiejskiej D. Art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nakazywał przepisanie tytułu własności przejętych nieruchomości i praw rzeczowych w księgach wieczystych na wniosek właściwej dyrekcji lasów państwowych lub zainteresowanego związku samorządu terytorialnego.

W przedmiotowej sprawie brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego tytuł prawny Lasów Państwowych. Powołany w zaskarżonej decyzji wykaz zmian za 2001 r., nie może zastąpić wymaganego prawem wpisu w księdze wieczystej.

Skarżąca napomknęła też, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15.04.1998 r., sygn. akt I SA 1478/97 wskazał na konieczność ustalenia czy parcela gruntowa nr 5307 była w 1954 r. mieniem gromadzkim, czy też wspólnotą gruntową, mającą istotne znaczenie w sprawie komunalizacji mienia. W oparciu o powyższe wskazanie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].10.2000 r., Nr [...] zawiesił postępowanie komunalizacyjne oraz pismem z dnia [...].10.2000 r. zwrócił się do Starosty B. o ustalenie w/w faktu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik Lasy Państwowe – Nadleśnictwo D. w piśmie procesowym z dnia [...].04.2005 r. podtrzymało argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty B. z dnia [...].07.2001 r., a dodatkowo podniosło, że Gromada D. jak również Gromada W., w skład której po 1945 r. prawdopodobnie wchodziła wieś U. do 1996 r. nikt się tą parcelą nie interesował i nie wnosił żadnych roszczeń. Nieruchomość ta była traktowana jako grunt Skarbu Państwa objęty orzeczeniem PPRN w B. z dnia [...].09.1956 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Gminy D. opiera się na uzasadnionych podstawach prawnych.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż przedmiotowa sprawa ma związek ze sprawą dotyczącą komunalizacji parceli leśnej nr 5307 o pow. 54,17 ha położonej we wsi U. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.04.1998 r., sygn. akt I SA 1478/97 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...].05.1997 r., Nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody K. z dnia [...].06.1995 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę D. własności nieruchomości stanowiącej parcelę nr 5307 o pow. 54,17 ha położoną we wsi U. W uzasadnieniu powołanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zalecił, ażeby organ rozważył potrzebę wykorzystania przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm./ dla ustalenia czy działka nr 5307 stanowiła mienie gminne w rozumieniu powołanych przepisów /K. 36 akt Wojewody P., [...], str. 12 uzasadnienia w/w wyroku/.

W związku z powyższym zaleceniem, Wojewoda P. – postanowieniem z dnia [...].10.2000 r., Nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku Wójta Gminy D. dotyczącego stwierdzenia nabycia przez Gminę D. z mocy prawa nieodpłatnie nieruchomości oznaczonej nr 5307 o pow. 54,17 ha w jednostce ewidencyjnej D. obręb U. /K. 50 w/w akt Wojewody P./.

Zarząd Gminy D. we wniosku z dnia [...].05.2000 r., skierowanym do Starosty B. żądał ustalenia w trybie określonym przez art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych czy działka nr 5307 położona w miejscowości U. przed wejściem w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych była mieniem gromadzkim /gminnym/, czy też wspólnotą gruntową.

Sprawa z tego wniosku i zapadłe w niej rozstrzygnięcia są przedmiotem oceny /kontroli/ Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Starosta Powiatowy w B., decyzją z dnia [...].07.2001 r., Nr [...] stwierdził, że parcela gruntowa nr 5307, stanowiąca las we wsi U., na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych stanowiła mienie gromadzkie gminy D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uwzględniło remonstrację /odwołanie/ Lasów Państwowych – Nadleśnictwa D. i zaskarżoną decyzją reformatoryjną z dnia [...].03.2003 r., Nr [...] uchyliło decyzję Starosty B. z dnia [...].07.2001 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ II instancji przyjął, że parcela leśna nr 5307 została przejęta na własność Państwa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejściu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych /Dz. U. Nr 57, poz. 456/.

Art. 1 ust. 2 /Kolegium podało art. 1 ust. 7 pkt 2/ ustawy z dnia 20.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. Nr 28, poz. 169 z późn. zm./ stanowi, że oprócz wspólnot gruntowych /ust. 1/ podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiącej mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Wymieniona ustawa weszła w życie z dniem 5.07.1963 r. /art. 35/.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że skoro przedmiotowa parcela leśna przed dniem 5 lipca 1963 r. była własnością Państwa i znajdowała się w użytkowaniu Lasów Państwowych, zatem postępowanie administracyjne o jakim mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stało się bezprzedmiotowe.

Argumentację i rozstrzygnięcie organu odwoławczego zakwestionowała skarżąca Gmina D. i zarzuciła, że art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. nie dotyczył majątku dawnych gromad.

Zdaniem Sądu in merito, zarzut skarżącej zasługuje na uwzględnienie.

Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejściu na własność Państwa niektórych lasów i innych gruntów samorządowych stanowił, że lasy i grunty leśne, stanowiące własność związków samorządu terytorialnego, przechodzą z mocy samego prawa na własność Państwa. Wskazana ustawa nie określała pojęcia "związków samorządu terytorialnego".

Poszukując zatem odpowiedzi na pytanie, co należy rozumieć przez "związki samorządu terytorialnego", należy sięgnąć do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20.03.1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej /Dz. U. Nr 14, poz. 130/, który wprawdzie nie udziela bezpośredniej odpowiedzi na postawione pytanie, ale stanowi, że "znosi się związki samorządu terytorialnego", czyli pośrednio odsyła do ustawy z dnia 23.03.1933 r. o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego /Dz. U. Nr 35, poz. 294 z późn. zm./, zwanej niżej ustawą samorządową z 1933 r. Z ustawy tej wynika /art. 1 ust. 1-3/, że organem stanowiącym i kontrolującym w gminach wiejskich była rada gminna, w miastach – rada miejska, w powiatowych związkach samorządowych – rada powiatowa, zaś organami zarządzającymi i wykonawczymi w gminach wiejskich był zarząd gminny, w miastach zarząd miejski, w powiatowych związkach samorządowych – wydział powiatowy, zaś w miastach wydzielonych z powiatowych związków samorządowych – prezydent miasta.

Z art. 32 ust. 2 i 44 ust. 1 przywołanej już ustawy ustrojowej z dnia 20.03.1950 r. wynika też, że majątek dotychczasowych związków samorządu terytorialnego z mocy prawa stał się majątkiem Państwa, zaś dotychczasowe przepisy o gromadach i organach gromadzkich zachowują moc do czasu odrębnego uregulowania ustawowego.

Z przepisów tych wynika również, że art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20.03.1950 r. – nie miał zastosowania do majątku gromad /por. Marek Gintowt i Stanisław Rudnicki – Problematyka Prawna Nieruchomości, Wyd. Prawnicze, W-wa 1976 r., str. 202/.

Majątek byłych gromad /mienie gromadzkie/ stał się własnością Państwa dopiero na podstawie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych /Dz. U. Nr 43, poz. 191 ze zm./, ale zgodnie z art. 38 tej ustawy wszystkie przysługujące mieszkańcom dotychczasowych gromad własności, użytkowania lub inne prawa rzeczowe i majątkowe pozostają nienaruszone /por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 26.03.1960 r., 1 Cr 535/59 – OSPiKA Nr 2/61, poz. 39 oraz Stefan Breyer – Przeniesienie własności nieruchomości, Wyd. Prawnicze, W-wa 1971 r., str. 403 i przytoczona przezeń dalsza literatura na ten temat/.

Niesporna jest okoliczność, że do dnia 1.08.1934 r. istniała jednowioskowa Gmina U.

W poświadczeniu hipotecznym z dnia 9.06.2000 r., L.ks.zam: 938/2000, Sąd Rejonowy – Wydział Ksiąg Wieczystych w B. poświadczył, że prawo własności nieruchomości położonej w U. objętej whl 394 U., składającej się z pgr 5307 las - jest wpisane na podstawie dochodzeń celem założenia księgi gruntowej w myśl ustawy z dnia 30.03.1874 r. na rzecz gminy U. – jako majątek tejże.

Księga gruntowa whl 394 jest księgą zamkniętą i z dniem 1 stycznia 1989 r. utraciła moc prawną na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.07.1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1.01.1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg /Dz. U. Nr 28, poz. 141/, czyli nie może ona stanowić podstawy do ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości.

Stosownie do § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia zachowała tylko moc dokumentu, z którym mogą konkurować inne dowody w sprawie.

Na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14.07.1934 r. o podziale powiatu b. w województwie l. na gminy wiejskie /Dz. U. Nr 64, poz. 540/, dawna jednowioskowa gmina U. weszła w skład gminy wiejskiej D.

Według ustawy samorządowej z 1933 roku podstawową jednostką samorządową była gmina wiejska, która dzieliła się na gromady, jeżeli obejmowała kilka miejscowości /art. 15/. Gmina D. składała się z kilku miejscowości i każda z nich /osiedle, wieś, osada, miasteczko/ z reguły stanowiła gromadę wiejską. Taką gromadą od 1.08.1934 r. była wieś U. Gromada w rozumieniu omawianej ustawy nie była sensu stricto jednostką samorządową, ale była podmiotem mienia /majątku/ gromadzkiego co wyraźnie zostało podkreślone w art. 15 ust. 3 tejże ustawy.

Przedstawione rozważania prowadzą do konkluzji, że pgr 5307 stanowiła majątek gromady U., zatem stosownie do art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4.05.1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych /Dz. U. Nr 33, poz. 290/, nie podlegała przepisom tej ustawy. Niewątpliwie stan taki istniał do dnia wejścia w życie dekretu z dnia 11.10.1946 r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych /art. XXVI – Dz. U. Nr 57, poz. 321 ze zm./, czyli do dnia 1.01.1947 r. Po drugie rozważania te również expressis verbis wyłączają możliwość zastosowania art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 18.11.1948 r. o przejęciu na własność Państwa lasów i innych gruntów samorządowych, bowiem majątek dawnych gromad nie stanowił własności związków samorządu terytorialnego.

Art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowił, że wspólnotami gruntowymi są m. innymi nieruchomości zapisane w księgach wieczystych /gruntowych/ jako własność gminy /gromady/, jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy /gromady/ do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości. Takiego zapisu nie ma w zamkniętej księdze gruntowej whl 394 U.

Wymieniona ustawa nie określa pojęcia mienia gromadzkiego /gminnego/, zatem zdaniem Sądu należy stosować definicję tego pojęcia określoną w § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.11.1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania /Dz. U. Nr 64, poz. 303/.

Przepis ten stanowi, że przez mienie gromadzkie należy rozumieć mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25.09.1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych /Dz. U. Nr 43, poz. 191/ stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe.

Tak więc organy orzekające w przedmiotowej sprawie administracyjnej powinny przede wszystkim zbadać czy pgr 5307 w okresie 1.01.1947 – 28.09.1954 r. stanowiła majątek gromady U. i w czyim była posiadaniu.

Organ odwoławczy w takim zakresie sprawy nie wyjaśnił i tym samym naruszył art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz przepisy postępowania tj. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ - uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie zastosował art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /skrót p.p.s.a./ bowiem zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie w I instancji nie nadaje się do wykonania. Sąd nie orzekał także o kosztach postępowania sądowego, bowiem skarżąca Gmina była z mocy prawa zwolniona od opłat sądowych /art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13.06.1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /jednolity tekst Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm./ w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ i art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających z dnia 30.08.2002 r. Skarżąca Gmina D. w postępowaniu sądowo-administracyjnym była reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, który do czasu zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów. W takim stanie rzeczy strona skarżąca zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. utraciła uprawnienie do żądania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy stosownie do art. 1 dekretu z dnia 27.07.1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa b., l., r. i k. /Dz. U. Nr 46, poz. 339 ze zm./ zbada czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. – Powiatowego Zarządu Rolnictwa z dnia [...].09.1956 r., Nr [...] objęło pgr 5307 położoną w U.

W związku z tym oceni wszystkie dotychczasowe dowody zebrane w postępowaniu administracyjnym, jak również w postępowaniu w sprawie komunalizacji tej parceli, a poza tym przeprowadzi inne dowody przedstawione przez strony – związane z tą kwestią, jak również z kwestią dotyczącą faktycznego władania /posiadania/ tejże nieruchomości. Dogłębna analiza zebranych dowodów powinna doprowadzić do logicznego ustalenia w czyim posiadaniu była ta parcela do dnia 29.09.1954 r.