Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 2/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zmieniono postanowienie (art. 260 § 1 PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ż. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: zmienić postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2016 r. w ten sposób, że przyznać R. Ż. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 7 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął formularz wniosku R. Ż. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z rodzicami oraz bratem i bratanicą. Wnioskodawca podał, że rodzina utrzymuje się z dochodów rodziców uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia oraz jego zasiłku dla bezrobotnych w łącznej wysokości 2455,87 zł miesięcznie. Rodzice są właścicielami mieszkania o pow. 42 m2, w którym rodzina zamieszkuje. Mieszkanie jest zadłużone na kwotę około 5 tys. zł. Wskazał, iż od 13 grudnia 2014 r. pozostaje osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 572,87 zł netto. W międzyczasie otrzymał pracę na zastępstwo na trzy miesiące z wynagrodzeniem 1780 zł brutto. Od 21 sierpnia 2015 r. ponownie zarejestrował się jako osoba bezrobotna i otrzymał zasiłek. Zasiłek nie pokrywa koniecznych opłat i kosztów. Wnioskodawca zobowiązany jest do opłacania w każdym miesiącu: mieszkanie 120 zł, prąd 45 zł, środki czystości 55 zł, leki 85 zł, telefon 30 zł, kredyt na wymianę okien 110 zł. W trakcie zatrudnienia wnioskodawca zaciągnął także drugi kredyt na potrzeby konsumpcyjne rodziny, gdzie obecnie ma zaległości w jego spłacie. Na wyżywienie pozostaje mu obecnie kwota 137 zł.

Wnioskodawca jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przebywającą pod stałą opieką lekarską i wymagającą stałego przyjmowania leków, a nie stać go na samodzielne pokrywanie kosztów zakupu lekarstw. Skarżący szczegółowo opisał swoje problemy zdrowotne. Wskazał, iż rodzice pomagają mu w zakupie żywności i leków, jednak nie może liczyć na nic więcej. Oświadczył, że nie posiada żadnych dóbr, które mógłby spieniężyć na opłacenie kosztów postępowania ani nie ma od kogo pożyczyć pieniędzy na ten cel. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący wskazał wydatki ponoszone przez rodziców (mieszkanie, prąd, gaz, TV, telefony, dojazdy do pracy, podatek, rata kredytu w wysokości 350 zł) i dodał, że ojciec ponosi również wydatki szkolne bratanicy i kupuje do domu środki czystości. Za pozostałe pieniądze rodzice kupują wyżywienie dla całej rodziny.

W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z 11 stycznia 2016 r. i kolejnym z 8 lutego 2016 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Wystosowane do wnioskodawcy wezwania dotyczyły przedstawienia wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę, jego rodziców i brata rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, zobowiązań kredytowych własnych i rodziców, udokumentowania opłat za media – stosownymi rachunkami; kopii zeznania podatkowego złożonego przez wnioskodawcę i jego rodziców do urzędu skarbowego w 2015 r.; dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych wynagrodzeń za pracę rodziców i potwierdzenia pozostawania osobą bezrobotną przez wnioskodawcę i jego brata oraz potwierdzenie o otrzymywaniu zasiłku dla bezrobotnych przez wnioskodawcę; rachunki za zakup leków z ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej o wysokości pomocy udzielonej dla rodziny wnioskodawcy w 2015 r. oraz o świadczeniach pobieranych na chwilę obecną; złożenia wyjaśnień czyją córką jest W. oraz przedłożenia orzeczenia Sądu na mocy którego przebywa ona w domu dziadków, czy na małoletnią świadczone są alimenty oraz czy w związku z jej pobytem rodzina otrzymuje jakiekolwiek wsparcie z instytucji państwowych albo samorządowych, czy dziadkowie zostali ustanowienie dla małoletniej rodziną zastępczą; złożenia wyjaśnień w jakim celu wnioskodawca występuje do organów administracji publicznej z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, czy działa na zlecenie czy wyłącznie we własnym imieniu, czy przynosi mu to korzyści materialne, w tutejszym Sądzie jest w chwili obecnej zarejestrowanych siedem skarg na bezczynność z inicjatywy skarżącego; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego, jego rodziców i brata pojazdów mechanicznych.

W odpowiedzi wnioskodawca przedstawił zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej i prawie do zasiłku do dnia 23 marca 2016 r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzeń otrzymywanych przez rodziców, PIT rodziców i własny za 2014 rok, wyciąg z własnego rachunku bankowego w Banku[..], oświadczenie brata R., że nie posiada konta bankowego, lokaty, jest bezrobotny, ale nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, gdyż został skreślony z listy bezrobotnych oraz nie składał w 2015 r. zeznania podatkowego, oświadczenie rodziców, że nie posiadają kont bankowych ani lokat, zaświadczenie o wysokości czynszu za mieszkanie z lipca 2014 r., załącznik do umów kredytowych w Banku[..] z miesięcznymi ratami 75,20 zł, 99,20 i 35,42 zł; potwierdzenie płatności raty kredytowej w wysokości 349,51 zł przez matkę wnioskodawcy; oświadczenie matki o kosztach dojazdu do pracy w wysokości 150 zł miesięcznie, wydruk z konta elektronicznego o wysokości opłaty za telewizję na poziomie 36,40 zł. Oświadczył również, że nie posiada rachunków za leki, gdyż nigdy ich nie gromadził, jego rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej, W. jest córką brata R., który mieszka za granicą, a jej matka ją porzuciła, nie są na nią otrzymywane żadne alimenty ani świadczenia; składane wnioski o informacje publiczną wynikały z działania wnioskodawcy w Stowarzyszeniu [...] jako wolontariusza w zakresie prac i projektów statutowych dotyczących realizowania zadań publicznych przez instytucje samorządowe w całym kraju. Oświadczył wnioskodawca, że nie otrzymywał za to wynagrodzenia nie mniej składając wnioski o dostęp do informacji publicznej chciał zrealizować swoje konstytucyjne prawa.

Wezwanie z dnia 8 lutego 2016 r. (dotyczące zaświadczenia z PCPR w E. o wysokości pomocy uzyskanej przez rodziców wnioskodawcy tytułem pozostawania rodziną zastępczą dla małoletniej W. bądź zaświadczenia, ze rodzina z takiej pomocy nie korzysta; zaświadczenia od pracodawców rodziców wnioskodawcy o wypłacaniu wynagrodzenia w formie gotówkowej i od kiedy; umowę o wolontariacie zawartą ze Stowarzyszeniem oraz zaświadczenie ze Stowarzyszenia, ze działania wnioskodawcy nie są opłacane i prowadzone są na zlecenie Stowarzyszenia) pozostało w niniejszej sprawie bez odpowiedzi.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2016 r. Referendarz sądowy wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznają R. Ż. prawa pomocy w zakresie wynikającym z wniosku. W ocenie referendarza złożony przez R. Ż. wniosek nie zasługiwał na pozytywne rozpoznanie.

W uzasadnieniu Referendarz wskazał, że z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie udzielając szeregu informacji i nie przedstawiając szeregu dokumentów oraz realizując wezwanie w sposób wysoce wybiórczy uniemożliwił ocenę tego, czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Tym samym nie można stwierdzić, aby wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy był zasadny.

Pismem z dnia 19 marca 2016 r. R. Ż. wniósł sprzeciw od postanowienia z 9 marca 2016 r., wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy zgodnie z wnioskiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ponieważ, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, przedmiotem niniejszej sprawy Sąd uczynił rozpoznanie wniosku R. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku opłacania kosztów sądowych.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy Sąd uznał, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca przy uzyskiwanych obecnie dochodach i ponoszonych wydatkach nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.

Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż źródłem utrzymania rodziny są niewysokie wynagrodzenia za pracę i zasiłek dla bezrobotnych, których łączna wysokość nie zaspokaja podstawowych potrzeb rodziny.

Uwzględniając sprzeciw skarżącego R. Ż. Sąd zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. zmienił zaskarżone postanowienie i przyznał na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy zgodnie z wnioskiem.