Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2114/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 63 poz 394
law: Ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej
article: art. 12a, art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 255 poz 22
law: Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. Z. na uchwałę Krajowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] Krajowej Izby Architektów RP z dnia [...] maja 2015 r., wydaną na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 63, poz. 394, z 2013 r. poz. 1650 oraz z 2014 r. poz. 1004) w zw. z art. 33 pkt 9 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa z dnia 15 grudnia 2000 r. (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1946, z późn. zm.), oraz art. 104 i 107 § 1 kpa w związku z art. 3 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 63, poz. 394, z późn. zm.) oraz w zw. z § 6 ust. 8 Regulaminu postępowania w sprawie uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w stosunku do osób będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli w tych państwach, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kwalifikacje do wykonywania zawodu architekta (stanowiącego Załącznik nr 1 do uchwały nr O - 15A - III - 2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 10 kwietnia 2014 r.) – dalej: Regulaminu, odmówiono uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w zakresie odpowiadającym uprawnieniom budowlanym w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w rozumieniu polskiego prawa budowlanego p. mgr inż. arch. K.Z (wnioskodawcy).

W uzasadnieniu przypomniano, że dnia [...] marca 2015 r. został złożony przez wnioskodawcę wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy uznania jego kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta - stosownie do dyspozycji § 6 ust. 8 Regulaminu.

Krajowa Rada Izby Architektów RP (KRIA), po ponownym przeanalizowaniu złożonego przez p. K. Z. wniosku oraz przedłożonych dokumentów, jak również dotychczas przeprowadzonego postępowania w sprawie wnioskodawcy, podjęła decyzję o odmowie uznania kwalifikacji p. K.Z. do wykonywania zawodu architekta w zakresie odpowiadającym uprawnieniom budowlanym w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w rozumieniu polskiego prawa budowlanego.

Uzasadnieniem podjętej przez KRIA RP decyzji jest poniższa argumentacja prawna i faktyczna.

Dnia [...].10.2013 r. złożony został przez wnioskodawcę wniosek o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta. Posiadane przez wnioskodawcę doświadczenie i wiedza udokumentowana przedłożonymi zaświadczeniami i dyplomem uniemożliwiały uznanie kwalifikacji wnioskodawcy do wykonywania zawodu architekta w systemie automatycznym. Po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów, wnioskodawca został zakwalifikowany do postępowania o uznaniu kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w systemie ogólnym.

Nie można podzielić twierdzeń wnioskodawcy wyrażonych we wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, jakoby wnioskodawca spełniał wymogi niezbędne do automatycznego uznania jego kwalifikacji. Obowiązujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisy prawa unijnego oraz przepisy wewnętrzne IARP, nie uprawniają do automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu architekta osobie posiadającej dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka uzyskany na polskiej uczelni, która następnie nabyła kwalifikacje do wykonywania zawodu architekta zgodnie z przepisami innego państwa. Przede wszystkim, podstawowe znaczenie dla oceny dopuszczalności automatycznego uznawania kwalifikacji zawodowych, mają przepisy dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych z dnia 7 września 2005 r. (dalej: dyrektywa). W stosunku do wnioskodawcy, który zrzeszony jest w stowarzyszeniu w Szwajcarii, kwestie wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych reguluje umowa międzynarodowa podpisana między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Konfederacją Szwajcarską. Obowiązująca aktualnie Decyzja nr 2/2011 Wspólnego Komitetu UE - Szwajcaria utworzonego na mocy art. 14 umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób z dnia 30 września 2011 r., zastępująca załącznik III (Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych) do tej umowy (2011/7OWE). Na mocy tej Decyzji dodano w pkt 5.7.1 załącznika V do dyrektywy wymagania dotyczące osób, które nabyły kwalifikacje w Szwajcarii w zakresie dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji przez architektów uznawanych zgodnie z art. 46 dyrektywy. Powyższa regulacja wskazuje, iż wystarczającym wymogiem do uznania kwalifikacji jest posiadanie dyplomu ukończenia wskazanych w w/w dokumencie uczelni w Szwajcarii (nie jest wymagane żadne zaświadczenie). Zatem, możliwość automatycznego uznawania kwalifikacji dotyczy osób, które uzyskały wykształcenie na uczelni w Szwajcarii, a nie na polskiej uczelni. Występowanie z wnioskiem o uznanie kwalifikacji zawodowych przez osobę posiadającą wykształcenie zdobyte na polskiej uczelni, a następnie wpisaną jako członek instytucji zrzeszającej architektów w Szwajcarii, uniemożliwia automatycznego uznania kwalifikacji na podstawie w/w przepisów. Przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty nie uprawniają także do uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w systemie automatycznym na zasadzie praw nabytych zgodnie z 49 dyrektywy.

W kontekście powyższego należy wskazać, że wadliwe są twierdzenia wnioskodawcy wyrażone we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a dotyczące interpretacji postanowienia § 11 ust. 3 Regulaminu. Przepis ten stanowi: "Za dokumenty stanowiące podstawę do uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w systemie automatycznym Krajowa Rada uznaje dyplomy i inne dokumenty, które uzyskały notyfikację Komisji Europejskiej - zawarte w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz załącznikach do dyrektywy 2005/36/WE - załączniku nr V pkt 5.7.1. lub załączniku nr VI pkt 6 oraz dokumenty, o których mowa w art. 49 tej dyrektywy (prawa nabyte)."

Wnioskodawca błędnie twierdzi, że cyt.: spójnik ,,lub" użyty w przywołanym wyżej zapisie oznacza alternatywę, a więc fakt, iż dokumenty niezbędne do uznania kwalifikacji mogą znajdować się w załączniku nr V pkt 5.7.1. lub też w załączniku nr VI pkt 6. Dyplom polskiej uczelni, jakim legitymuje się mój mocodawca (w Państwa posiadaniu), jest wymieniony w przywołanym w regulaminie załączniku nr VI pkt 6. Oznacza to, iż bezzasadnym jest argument, iż wymagany dokument nie znajduje się w jednym z dwóch wymienionych alternatywnie załączników do Dyrektywy, jeżeli jest on wymieniony właśnie w tym drugim". Taka interpretacja jest niedopuszczalna i niezgodna z przepisami Dyrektywy 2005/36/WE. Spójnik "lub" użyty w powołanym postanowieniu rzeczywiście określa alternatywę - alternatywę łączną. Jednakże omawianego postanowienie nie można interpretować w sposób jaki powołuje wnioskodawca we wniosku z dnia 20.03.2015 r., a tym samym w oderwaniu od przepisów Dyrektywy 2005/36/WE. Oznacza to, że wnioskodawca nie może "wybierać" sobie poszczególnych przesłanek spośród wszystkich załączników do Dyrektywy 2005/36/WE, ale musi spełnić konkretne wymogi w całości określone - w jednym spośród tych dokumentów.

Za nietrafne uznać należy także zarzuty wnioskodawcy dotyczące postępowania prowadzonego przez KRIA RP. Każdorazowe braki formalne we wniosku (np. brak oryginału zaświadczenia R.) wymagały wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Krajowa Rada starała się złagodzić rygorystyczne postępowanie względem wnioskodawcy, dlatego też dawała mu wielokrotnie możliwość uzupełnić niekompletny wniosek.

W związku z faktem, że wnioskodawca nie spełniał warunków do uznania kwalifikacji w systemie automatycznym, Krajowa Rada przeprowadziła postępowanie o uznanie kwalifikacji w systemie ogólnym.

Na marginesie należy wskazać, iż w Rzeczypospolitej Polskiej, oprócz ukończenia odpowiednich studiów na kierunku Architektura i Urbanistyka, niezbędne jest odbycie praktyki zawodowej, stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego oraz zdania 2-częsciowego egzaminu (część pisemna i ustna). Co więcej, postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji w systemie automatycznym (zgodnie z Regulaminem), dotyczy osób, które spełniają wymogi określone przepisami w art. 33a-c ustawy samorządowej. Nieukończenie studiów w Szwajcarii przez obywatela Państwa Członkowskiego oznacza niespełnienie warunków automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych (określonych w załączniku nr V.7.1. do dyrektywy 2005/36/WE), a zatem, w takiej sytuacji właściwym jest jedynie system ogólny uznawania kwalifikacji (art. 33d ustawy samorządowej), a w konsekwencji decyzja o uznaniu kwalifikacji powinna być poprzedzona stażem adaptacyjnym lub testem umiejętności w związku z zasadniczą różnicą w kształceniu/szkoleniu.

Po uzupełnieniu brakujących dokumentów w dniu [...].05.2014 r. przez wnioskodawcę, KRIA RP podjęła decyzję o uzależnieniu uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta od odbycia stażu adaptacyjnego albo zdania testu umiejętności - zgodnie z wyborem wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. wnioskodawcy został wyznaczony 14-dniowy termin od dnia odebrania postanowienia - na podjęcie decyzji o wyborze odbycia stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności, a w przypadku podjęcia przez wnioskodawcę decyzji o przystąpieniu do testu umiejętności, również złożenia oświadczenia o wyborze okręgowej izby architektów RP, w której wnioskodawca zamierza przystąpić do testu umiejętności. Biorąc pod uwagę doświadczenie wnioskodawcy przy sporządzaniu projektów architektonicznych w pracowni architektonicznej w Szwajcarii, Krajowa Rada maksymalnie skróciła konieczny okres stażu adaptacyjnego do 3 miesięcy oraz pozostawiła prawo wyboru miejsca odbywania stażu do wyboru wnioskodawcy (przy sporządzaniu projektów lub na budowie). Wnioskodawca miał również możliwość przystąpienia do testu umiejętności w terminie [...] grudnia 2014 r.

Wyznaczony w postanowieniu z dnia [...] lipca 2014 r. 14-dniowy termin na podjęcie decyzji o wyborze odbycia stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności, upłynął bezskutecznie. Stosownie do § 13 ust. 3 Regulaminu Krajowa Rada stwierdziła konieczność odbycia stażu adaptacyjnego albo testu umiejętności w formie postanowienia. Wzór postanowienia stanowi załącznik nr 9 do regulaminu. W postanowieniu wskazuje się termin, w ciągu którego wnioskodawca jest zobowiązany dokonać wyboru pomiędzy odbyciem stażu adaptacyjnego a przystąpieniem do testu umiejętności, a w przypadku wyboru testu umiejętności także termin wyboru okręgowej izby architektów RP, w której wnioskodawca przystąpi do testu umiejętności. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w w/w postanowieniu, Krajowa Rada stwierdzi niespełnienie przez wnioskodawcę warunków do uznania kwalifikacji w systemie ogólnym i rozpatrzy wniosek o uznanie kwalifikacji na podstawie dotychczas przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów.

Wnioskodawca nie poinformował Krajowej Rady o wyborze pomiędzy stażem adaptacyjnym a testem umiejętności, dlatego też w sposób prawidłowy została podjęta decyzja o odmowie uznania jego kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta.

Mając na uwadze powyższe, wskazujemy, że ponowna analiza sprawy wniosku p. K.Z. doprowadziła do odmowy uznania kwalifikacji wnioskodawcy do wykonywania w Polsce zawodu architekta.

Skargę na powyższą decyzję Krajowej Rady Architektów wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Warszawie wnioskodawca, działający za pośrednictwem pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 12a ustawy prawo budowlane - poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy odpowiednie kwalifikacje zawodowe do samodzielnych funkcji technicznych określonych w art. 12 ust. 1 powinny zostać uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych;

- art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w większości przez osoby, które brały udział w wydaniu decyzji niższej instancji;

- art. 7 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem terminu określonego w tej ustawie;

- art. 40 § 2 kpa poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi skarżącego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1. Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Krajowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...].02.2015 r.;

2. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu;

3. Zobowiązanie Krajowej Rady do przeprowadzenia ponownego postępowania weryfikacyjnego w oparciu o art. 12a ustawy prawo budowlane;

4. Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych uwzględniając podatek od towarów i usług oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skarżący przypomniał, że w dniu [...] października 2013 r., złożył wniosek o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta - na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych.

W dniu [...].05.2014 r., a więc aż 7 miesięcy po złożeniu wniosku, skarżący otrzymał od Krajowej Izby Architektów postanowienie nakładające obowiązek usunięcia braków we wniosku.

Dnia [...].05.2014 r. skarżący dostarczył do Krajowej Izby Architektów wszystkie wymagane dokumenty, w tym kserokopię dokumentu "Reference" wystawionego przez architekta P.Z. oraz świadectwo ukończenia studiów magisterskich.

Dnia [...] lipca 2014 r. wydane zostało koleje postanowienie, w którym Krajowa Rada wskazała możliwą drogę do uzyskania kwalifikacji: odbycie stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności - według wyboru wnioskodawcy. W tym celu wyznaczono skarżącemu 14- dniowy termin na złożenie oświadczenia o wyborze podjęcia stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności. Ww. postanowienie uzasadnione zostało tym, iż zdaniem Krajowej Rady posiadane przez wnioskodawcę doświadczenie i wiedza udokumentowana przedłożonymi zaświadczeniami i dyplomem uniemożliwiają uznanie kwalifikacji wnioskodawcy do wykonywania zawodu architekta w systemie ogólnym (automatycznym). W uzasadnieniu postanowienia przywołane zostały przepisy dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych. Wskazano, że zawarte w pkt 5.7.1 załącznika V do ww. Dyrektywy wytyczne, uniemożliwiają w sytuacji skarżącego automatyczne uznanie kwalifikacji na podstawie ww. przepisów, pomijając milczeniem wymogi z załącznika VI do ww. Dyrektywy. KRIA podniosła, iż możliwość automatycznego uznawania kwalifikacji dotyczy osób, które uzyskały wykształcenie na uczelni w Szwajcarii, a nie na polskiej uczelni oraz że nieukończenie studiów w Szwajcarii przez Obywatela Państwa Członkowskiego oznacza niespełnienie warunków automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych, a zatem, w takiej sytuacji właściwym jest jedynie system ogólny uznawania kwalifikacji, a w konsekwencji, decyzja o uznaniu kwalifikacji powinna być poprzedzona stażem adaptacyjnym lub testem umiejętności w związku z zasadniczą różnicą w kształceniu/szkoleniu.

Na powyższe wnioskodawca odpowiedział w dniu [...].08.2014 r., podnosząc, że jako członek Szwajcarskiego Rejestru Architektów (R.) spełnia warunki automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych, które określone zostały w załączniku nr VI pkt 6 ww. Dyrektywy. O fakcie przynależności do stowarzyszenia R. skarżący poinformował Przewodniczącego Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej p. J.K. już w piśmie z dnia [...].05.2014 r.

Dnia [...].08.2014 r. Krajowa Rada wydała kolejne postanowienie w sprawie nawiązując do automatycznego uznania kwalifikacji, tym razem nakładające na p. Z. obowiązek usunięcia braków we wniosku poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego wpis w rejestrze Szwajcarskich Architektów R. W piśmie tym znalazło się następujące stanowisko:

"Zgodnie z §11 ust. 2 pkt 2) Regulaminu postępowania w sprawie uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w stosunku do osób będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli w tych państwach poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kwalifikacje do wykonywania zawodu architekta w postępowaniu o uznanie kwalifikacji w systemie automatycznym wymagane jest

przedstawienie dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe do wykonywania zawodu architekta. (...) Uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego wpisanie Pana do rejestru Szwajcarskich Architektów R. (spowodowanych ujawnieniem przez Pana okoliczności figurowania w rejestrze R.), umożliwi przeprowadzenie postępowania w sprawie uznania kwalifikacji w systemie automatycznym"

Skarżący usunął wskazany brak dnia [...].09.2014 r.

W tym stanie rzeczy nie istniała więc żadna przyczyna uniemożliwiająca automatyczne uznanie kwalifikacji zawodowych wnioskodawcy.

W związku z brakiem reakcji ze strony Krajowej Rady przez brak odpowiedzi na w/w pismo, dnia [...].12.2014 r., skierowany został wniosek o niezwłoczne wydanie decyzji uznającej kwalifikacje skarżącego do wykonywania zawodu architekta.

Dnia [...].02.2015 r., wydana została decyzja nr [...] odmawiająca uznania kwalifikacji do zawodu architekta.

Decyzja ta nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa oraz nie koresponduje z przedstawionym wcześniej stanowiskiem Izby Architektów. W piśmie z [...].08.2014 r., znalazła się bowiem informacja: "Uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego wpisanie Pana do rejestru Szwajcarskich Architektów R. (spowodowanych ujawnieniem przez Pana okoliczności figurowania w rejestrze R.), umożliwi przeprowadzenie postępowania w sprawie uznania kwalifikacji w systemie automatycznym." Pomimo uzupełnienia braków, postępowanie to- wbrew zaprezentowanemu w piśmie stanowisku Izby nie zostało przeprowadzone. To celowe i świadome po stronie Krajowej Izby jak organu działanie podważające zaufanie obywateli do organów administracji publicznej - naruszenie art. 8 kpa.

W decyzji ponownie zwrócono uwagę, iż nieukończenie przez skarżącego studiów w Szwajcarii oznacza niespełnienie warunków automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych określonych w załączniku nr 5.7.1 do Dyrektywy 2005/36/WE. W decyzji tej zawarto błędne stanowisko, że "Występowanie z wnioskiem o uznanie kwalifikacji zawodowych przez osobę posiadającą wykształcenie zdobyte na polskiej uczelni, a następnie wpisaną jako członek instytucji zrzeszającej architektów w Szwajcarii, uniemożliwia automatycznego uznania kwalifikacji na podstawie w/w przepisów."

Na powyższą decyzję odpowiedzią był wniosek z [...].03.2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta. We wniosku tym podniesiono, iż skarżący spełnia wszystkie wymagane prawem wymogi do uznania jego kwalifikacji, zaś wszystkie niezbędne do tego uznania dokumenty znajdują się w Krajowej Radzie Izby Architektów. W piśmie tym zwrócono również uwagę na fakt, iż powoływanie się przez Izbę na brak odpowiedzi na pismo wcześniejsze, w którym wnioskodawcy został wyznaczony termin na dokonanie wyboru czy przystępuje do odbywania stażu adaptacyjnego, czy też do testu umiejętności (z [...].07.2014 r.)., które zostało niejako zanegowane pismem późniejszym, stanowiącym, iż po dostarczeniu zaświadczenia z Restru R., jego kwalifikacje zostaną uznane automatycznie (z [...].08.2014 r.) jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz nosi cechy naruszenia zasad ogólnych postępowań administracyjnych wyrażonych w art. 6-12 kpa.

Dnia [...].06.2015 r. Krajowa Rada wydała decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania, w której ponownie odmówiła skarżącemu uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w zakresie odpowiadającym uprawnieniom budowlanym w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w rozumieniu polskiego prawa budowlanego. Stanowisko Krajowej Rady Izby Architektów pozostało niezmienione – wg KRIA "obowiązujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego w tym przepisy prawa unijnego oraz przepisy wewnętrzne Izby Architektów RP nie uprawniają do automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu architekta osobie posiadającej dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka uzyskany na polskiej uczelni, która następnie nabyła kwalifikacje do wykonywania zawodu architekta zgodnie z przepisami innego państwa" a co za tym idzie, "możliwość automatycznego uznania kwalifikacji dotyczy osób, które uzyskał wykształcenie na uczelni w Szwajcarii, a nie na polskiej uczelni."

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego

Wskazał, że stanowisko KRIA jest całkowicie błędne oraz nie znajduje uzasadnienia.

Przede wszystkim, KRIA nie wskazało na jakich przepisach prawa oparło swoją decyzję. W podstawach prawnych decyzji, znalazły się bowiem jedynie przepisy proceduralne, wskazujące na uprawnienia KRIA do wydania decyzji, nie zaś przepisy, które merytorycznie uzasadniają treść decyzji. W podstawie prawnej wydania decyzji powinien znaleźć się art. 12a ustawy o prawie budowlanym, bowiem ten przepis powinien mieć zastosowanie w tym stanie faktycznym.

K.Z. dnia [...].07.2010 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera architekta w po ukończeniu studiów na Wydziale Architektury na Politechnice [...]. Następnie po odbywaniu stażu w Szwajcarii, uzyskał wpis do rejestru architektów R. Fakty te zostały przez skarżącego odpowiednio udokumentowane, oraz są bezsporne w przedmiotowej sprawie.

W powyższej sprawie KRIA niewątpliwe powinna zastosować przepis art. 12a ustawy prawo budowlane, który mówi o tym, iż: "Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych. " Przepisy odrębne, o których mowa w tych artykułach, to ustawa o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. 2008 Nr 63, poz. 394), w której znajduje się odesłanie również do Dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE.L 2005 Nr 255, str. 22). Warty podkreślenia jest fakt, iż przywołana ustawa w art. 1 ust. 1 jako "państwa członkowskie" określa obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Zaś na mocy Decyzji nr 2/2011 wspólnego komitetu UE - Szwajcaria utworzonego na mocy art. 14 umowy między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony, a konfederacją Szwajcarską z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób z dnia 30 września 2011 r. "Szwajcaria stosuje bez ograniczeń prawa nabyte przewidziane w Dyrektywie 2005/36/WE z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszej decyzji oraz załączniku", jak również w załącznikach Dyrektywy 2005/36/WE poczynione zostały stosowne zmiany. Oznacza to, że na mocy polanych wyżej aktów prawnych, uprawnienia zdobyte w Szwajcarii, traktuje się na równi z uprawnieniami zdobytymi w pozostałych krajach Unii Europejskiej.

Krajowa Rada legitymowana jest na mocy art. 12a ustawy prawo budowlane do orzekania w sprawie weryfikacji uprawnień budowlanych osób, o których mowa w art. 12a ww. ustawy, tj. obywateli państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji - Szwajcarskiej, którzy nabyli już uprawnienia do wykonywania czynności odpowiadających samodzielnym funkcjom technicznym w budownictwie w jednym z państw należących do tego Obszaru.

Skarżący złożył wniosek o uznanie jego kwalifikacji zawodowych w trybie art. 12a - gdyż wniosek swój zgłosił na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Krajowa Izba Architektów przy tym wniosku pobrała także od niego opłatę odpowiadająca treści wniosku . Wnioskodawca złożył komplet dokumentów, niezbędnych do uznania jego kwalifikacji zawodowych. Krajowa Rada nie zakwestionowała żadnego ze wskazanych dokumentów. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż jedyną przeszkodą dla uwzględnienia posiadanych uprawnień zawodowych nabytych na obszarze Konfederacji Szwajcarskiej - a więc państwa członkowskiego w rozumieniu ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, jest fakt, iż skarżący legitymuje się dyplomem polskiej uczelni - nie zaś uczelni w Szwajcarii. Krajowa Rada nie podała żadnego uzasadnienia prawnego decyzji w tym zakresie - co jest naruszeniem art. 107 kpa.

Uznawanie kwalifikacji zawodowych osób, które ukończyły studia w Polsce, zaś uzyskały wpis w rejestrze architektów w innym państwie członkowskim, kilkukrotnie było już rozstrzygane, przez Sądy Administracyjne. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2008, r., sygn. akt: VII SA/Wa 2226/07) Przepis art. 12a ustawy Prawo budowlane powinien być interpretowany w ten sposób, że każdy obywatel państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, a zatem także obywatel polski, może skutecznie domagać się uznania kwalifikacji zawodowych w trybie przewidzianym w cytowanym przepisie. Dodatkowo, skoro ustawodawca wymaga - jako warunku koniecznego do uzyskania potwierdzenia kwalifikacji - ukończenia studiów wyższych zagranicznych uznanych w Polsce za równorzędne, to tym bardziej należy ten warunek uznawać za spełniony w sytuacji ukończenia odpowiednich studiów w Polsce. Z treści uzasadnienie: "Ponadto Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uzasadniając odmowę uznania kwalifikacji zawodowych Z. R. wykazała się daleko idącą niekonsekwencją powołując przesłanki określone zarówno w art. 12, jak i 12a Prawa budowlanego. Skoro bowiem organ prowadzi postępowanie w trybie przewidzianym w art. 12a Prawa budowlanego, to nie może odmawiać uznania kwalifikacji zawodowych ze względu na konieczność traktowania wnioskodawcy wyłącznie jako obywatela polskiego i potrzebę prowadzenia postępowania w trybie art. 12 tej ustawy. Za błędne należy uznać nie tylko stanowisko organu dotyczące bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania w oparciu o art. 12a, jako nie mającego zastosowania do obywateli polskich posiadających uprawnienia budowlane nabyte w innych państwach, ale również argument dotyczący konieczności ukończenia wyższych studiów zagranicznych uznanych w Polsce za równorzędne, z pominięciem studiów odbytych w Polsce. Zdaniem Sądu przepis art. 12a powinien być - w świetle powołanych wyżej przepisów wspólnotowych oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - interpretowany w ten sposób, że każdy obywatel państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, a zatem także obywatel polski może skutecznie domagać się uznania kwalifikacji zawodowych w trybie przewidzianym w cytowanym przepisie. Dodatkowo, skoro ustawodawca wymaga - jako warunku koniecznego do uzyskania potwierdzenia kwalifikacji - ukończenia studiów wyższych zagranicznych uznanych w Polsce za równorzędne, to tym bardziej należy ten warunek uznawać za spełniony w sytuacji ukończenia odpowiednich studiów w Polsce." (LEGALIS nr 274837). Tak samo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.07.2010, sygn. akt VII SA/Wa 856/10, którego teza brzmi: "Za błędne uznać należy stanowisko, iż ukończenie odpowiednich studiów w Polsce nie może stanowić spełnienia warunku koniecznego do potwierdzenia kwalifikacji zawodowych." (LEGALIS nr 565738)

Podkreślenia wymaga fakt, iż wpis skarżącego do rejestru Szwajcarskich Architektów R. powinien spowodować uznanie jego kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta. Nie znajduje uzasadnienia uzależnienie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta od odbycia stażu lub przystąpienia do testu umiejętności - które to stanowisko KRIA znalazło się w piśmie z dnia [...].07.2014 r. "w związku ze stwierdzeniem zasadniczej różnicy w wykształceniu wnioskodawcy pod względem czasu trwania i treści zakresu programu szkolenia, którego znajomość jest niezbędna do wykonywania przez niego zawodu architekta, w porównaniu ze szkoleniem wymaganym w Rzeczypospolitej Polskiej." Treść zakresu szkolenia, jakie odbywał pan Z. w Szwajcarii może wynikać jedynie z dokumentu dostarczonego przez niego i nie została zbadana przez Izbę. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej:

"Art. 13. 1. Właściwy organ może uzależnić decyzję o uznaniu kwalifikacji od odbycia przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności, z zastrzeżeniem art. 16, w przypadku:

1) gdy okres kształcenia lub szkolenia odbytego w państwie wnioskodawcy jest krótszy co najmniej o rok od okresu kształcenia lub szkolenia wymaganego przepisami regulacyjnymi, lub

2) zasadniczej różnicy w kształceniu lub szkoleniu, lub

3) gdy zakres wykonywanego w państwie wnioskodawcy zawodu różni się znacząco od zakresu tego zawodu w Rzeczypospolitej Polskiej, a różnica ta odnosi się do określonego kształcenia lub szkolenia Rzeczypospolitej Polskiej."

Skarżący odbywał praktykę przez okres 3,5 lat, co wyklucza możliwość zastosowania pkt 1 powołanego przepisu, Izba Architektów nie zbadała więc - a co za tym idzie w żaden sposób nie wykazała, aby treść programu szkolenia, jakie odbył skarżący, zasadniczo różniła się od treści szkolenia wymaganego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Wydając postanowienie o uzależnieniu uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta od odbycia stażu bądź przystąpienia do testu umiejętności, KRIA w ogóle nie odniosła się do przesłanek zawartych w art. 13 ust. 1 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych, a jedynie powołała się na fakt, iż możliwość automatycznego uznania kwalifikacji przez skarżącego są wykluczone, z uwagi na fakt, iż legitymuje się on dyplomem ukończenia polskiej uczelni. Jak zostało wykazane wyżej, po przedstawieniu zaświadczenia o figurowaniu w szwajcarskim Rejestrze Architektów, KRIA niejako zanegowała swoje stanowisko o uzależnieniu decyzji o uznaniu kwalifikacji od: odbycia stażu bądź przystąpienia do testu i jednoznacznie wskazała, że złożenie dokumentu potwierdzającego wpisanie p. Z. do rejestru R., umożliwi przeprowadzenie postępowania w sprawie uznania kwalifikacji w systemie automatycznym.

Poza wskazanymi powyżej uchybieniami Krajowej Rady w sferze zastosowania bądź niezastosowania prawa materialnego, skarżący podnosi, iż organ ten popełnił również szereg uchybień w zakresie zastosowania reguł postępowania administracyjnego.

W wydaniu zaskarżonej decyzji brały udział w większości te same osoby, które brały udział w wydaniu decyzji niższej instancji (w wydaniu decyzji z dnia [...].05.2015 r. brała udział tylko jedna dodatkowa osoba, która nie brała udziału w wydawaniu decyzji z [...].02.2015 r.) Zgodnie zaś z art. 24 § 1 pkt 5 osoby biorące udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, powinny podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie.

Wniosek o uznanie kwalifikacji zawodowych skarżącego został złożony dnia [...].10.2013 r. Termin wydania pierwszej decyzji w sprawie to [...].02.2015 r. KRIA w ciągu całego trwania postępowania, tylko raz poinformowała wnioskodawcę o wyznaczeniu terminu zakończenia sprawy- pismem z dnia [...].05.2015 r.- a więc już po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pomimo licznych zapytań składanych drogą mailową, skarżący nie otrzymał żadnych konkretnych informacji dotyczących procedury uznania kwalifikacji. Dopiero w dniu [...].05.2014 r., a więc 7 miesięcy po złożeniu wniosku, wnioskodawca otrzymał pierwszą informację zwrotną po złożeniu wniosku - postanowienie nakładające obowiązek usunięcia braków we wniosku.

Ponadto, KRIA dokonała doręczenia decyzji bezpośrednio wnioskodawcy, z pominięciem pełnomocnika. Pełnomocnictwo wraz z dowodem opłaty skarbowej stanowiło załącznik do pisma z dnia [...].12.2015 r. Od tego czasu tylko jeden pełnomocnik prowadził korespondencję z KRIA, pełnomocnictwo nie zostało cofnięte, ani jego zakres nie został ograniczony. Pomimo tego, organ uchybił nałożonemu przez przepis art. 40 § 2 obowiązkowi i nie doręczył pełnomocnikowi zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Krajowej Izby Architektów z dnia [...].02.2015 r. oraz o zobowiązanie Krajowej Rady Izby Architektów do przeprowadzenia ponownego postępowania weryfikacyjnego w oparciu o art. 12a ustawy prawo budowlane jest w pełni uzasadniony.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Izby Architektów RP uznała, że skarga zasługuje na oddalenie jako bezzasadna i wniosła o oddalenie skargi w całości, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz Krajowej Rady kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Po obszernym omówieniu przebiegu dotychczasowego postępowania Krajowa Rada odniosła się do zarzutów skarżącego zgłoszonych w skardze, stwierdzając, że nie zasługują one na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Krajowa Rada wskazała bezpodstawność zarzutu naruszenia przepisu art. 12a Prawa Budowlanego z 7 lipca 1994 r. Przepis ten stanowi, iż: "Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych." Przepis ten nie stanowi podstawy materialnej do uznania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu architekta i tym samym nie mógł się znaleźć w podstawie prawnej wydania decyzji. Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przez osoby, posiadające uznanie kwalifikacji zawodowych. Przepis ten zrównuje takie osoby z osobami, które nabyły uprawnienia w Polsce, zgodnie z przepisami m.in. 12 ust. 2 prawa budowlanego. Tym samym, niezasadny jest zarzut skarżącego, że ten przepis powinien stanowić podstawę wydania decyzji przez Krajową Radę Izby Architektów RP.

Przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 12 a prawa budowlanego - wbrew stwierdzeniu skarżącego - są nie tylko przepisy ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, ale także przepisy ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa z dnia 15 grudnia 2000 r. Wadliwe jest zatem stwierdzenie, iż "Krajowa Rada Izby Architektów RP, legitymowana jest na mocy art. 12a ustawy prawo budowlane do orzekania w sprawie weryfikacji uprawnień budowlanych osób, o których mowa w art. 12a ww. ustawy (...)". Podstawą do orzekania w sprawie uznawania kwalifikacji przez KRIA RP jest przepis art. art. 33 pkt 9 ustawy samorządowej, zgodnie z którym: "Krajowa Rada Izby kieruje działalnością samorządu zawodowego między Krajowymi Zjazdami, a w szczególności: wydaje, po przeprowadzeniu postępowania weryfikacyjnego, decyzje w sprawie uprawnień budowlanych, w stosunku do osób, o których mowa w art. 12a ustawy -Prawo budowlane, a w wypadku nadania uprawnień budowlanych zobowiązuje okręgową izbę, wskazaną przez zainteresowanego, do dokonania wpisu na listę członków." Z kolei szczegółową regulację w tym zakresie zawierają przepisy Regulaminu, który zgodnie z art. 33 ustawy samorządowej Krajowa Rada ma wyłączną kompetencje i jednoczenie obowiązek uchwalić. Zgodnie z przepisem § 2 pkt 7 Regulaminu, postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji w systemie automatycznym (sektorowym) - to postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji obywatela państwa członkowskiego zamierzającego wykonywać zawód architekta w Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzone na podstawie przepisów art. 33a-33c ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. 2001 Nr 5, poz. 42 z późn. zm.). Z kolei, postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji w systemie ogólnym - to postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji obywatela, o którym mowa w § 1, zamierzającego wykonywać zawód architekta w Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzone na podstawie przepisów art. 33d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Tym samym, na podstawie art. 33d ustawy samorządowej, tylko w odniesieniu do postępowania w systemie ogólnym możliwe jest "odpowiednie" stosowanie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Automatyczne uznawanie kwalifikacji jest możliwe w stosunku do osób, które spełniają wymogi wskazane w przepisie § 11 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym: "Za dokumenty stanowiące podstawę do uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w systemie automatycznym Krajowa Rada uznaje dyplomy i inne dokumenty, które uzyskały notyfikację Komisji Europejskiej - zawarte w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz załącznikach do dyrektywy 2005/36/WE - załączniku nr Vpkt 5.7.1. lub załączniku nr VI pkt 6 oraz dokumenty, o których mowa w art. 49 tej dyrektywy (prawa nabyte)".

Podstawowe znaczenie dla oceny dopuszczalności automatycznego uznawania kwalifikacji zawodowych, mają przepisy dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych z dnia 7 września 2005 r. W stosunku do skarżącego, który zrzeszony jest w stowarzyszeniu w Szwajcarii, kwestie wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych reguluje umowa międzynarodowa podpisana między Wspólnotą europejską i jej państwami członkowskimi a Konfederacją Szwajcarską. Obowiązująca aktualnie Decyzja nr 2/2011 Wspólnego Komitetu UE – Szwajcaria, utworzonego na mocy art. 14 umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób z dnia 30 września 2011 r. zastępująca załącznik III (Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych) do tej umowy (2011/702/UE). Na mocy tej Decyzji dodano w pkt 5.7.1 załącznika V do dyrektywy wymagania dotyczące osób, które nabyły kwalifikacje w Szwajcarii w zakresie dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji przez architektów uznawanych zgodnie z art. 46 dyrektywy. Powyższa regulacja wskazuje, iż wystarczającym wymogiem do uznania kwalifikacji jest posiadanie dyplomu ukończenia wskazanych w w/w dokumencie uczelni w Szwajcarii (nie jest wymagane żadne zaświadczenie). Zatem możliwość automatycznego uznawania kwalifikacji na podstawie załącznika 5.7.1. do Dyrektywy dotyczy osób, które uzyskały wykształcenie na uczelni w Szwajcarii, a nie na polskiej uczelni. Występowanie z wnioskiem o uznanie kwalifikacji zawodowych przez osobę posiadającą wykształcenie zdobyte na polskiej uczelni, a następnie wpisaną jako członek instytucji zrzeszającej architektów w Szwajcarii, bez właściwej praktyki zawodowej oraz wymaganego egzaminu, uniemożliwia automatyczne uznanie kwalifikacji na podstawie przepisów Dyrektywy. Dyrektywa stworzyła bowiem system automatycznego uznawania kwalifikacji dla osób, które nabyły kwalifikacje w innym państwie członkowskim (wykształcenie, praktyka zawodowa, egzamin) W przypadku Szwajcarii sytuacja jest szczególna, gdyż zawód architekta jest regulowany jedynie w 6 kantonach. W 20 kantonach nie jest w ogóle regulowany. Najczęściej, oprócz wykształcenia, nie trzeba spełnić żadnych wymogów aby móc wykonywać czynności projektowe z zawodu architekta. Osoby wykonujące ten zawód w Szwajcarii nie zdobywają więc tam kwalifikacji (poza tymi, które spełniają wymogi zał. 5.7.1) odpowiadających kwalifikacjom koniecznym do wykonywania tego zawodu niemalże w każdym innym kraju europejskim. Polacy, którzy uzyskali wykształcenie w Polsce, rozpoczynają wykonywanie zawodu w Szwajcarii i często, tak jak w przypadku skarżącego, po 3 latach pracy wpisują się na listę R. (Szwajcarskie Stowarzyszenie Architektów), do którego przynależność jest fakultatywna w kontekście prawa do wykonywania zawodu. Dlatego też można byłoby uznać kwalifikacje takiej osoby gdyby wpis do R. został poprzedzony egzaminem. Skarżący takiego egzaminu nie złożył, co było bezsporne w niniejszym postępowaniu. Sam skarżący powołuje się jedynie na 3 letni staż. Gdyby uznać kwalifikacje zawodowe skarżącego, nastąpiłoby ominięcie prawa - każdy obywatel polski, omijając wymogi praktyki zawodowej oraz egzaminu, mógłby po pobycie w Szwajcarii i rozpoczęciu tam bez dodatkowych wymogów (oprócz wykształcenia) pracy zawodowej, żądać uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w Polsce - tylko na tej podstawie, że rozpoczął jego wykonywanie w Szwajcarii - a nie taki jest cel Dyrektywy. Gdyby uznać argumentację skarżącego, sytuacja obywateli Polski czy Niemiec którzy nabywają uprawnienia w swoim kraju, na podstawie których mogą zdobyć uznanie kwalifikacji w innym kraju członkowskim, stawiałaby ich w dużo gorszej sytuacji w zakresie koniecznych do spełnienia wymogów.

Skarżący pismem z dnia [...].08.2014 r. powołał się na członkostwo w Szwajcarskim Stowarzyszeniu Architektów R., nie przedkładając przy tym żadnego dokumentu potwierdzającego takie twierdzenia. Krajowa Rada wydała postanowienie z dnia [...].08.2014 r. wzywające skarżącego do usunięcia braków we wniosku poprzez złożenie zaświadczenia potwierdzającego wpis w rejestrze Szwajcarskich Architektów R. Jednakże wydane postanowienie nie miało znaczenia prawnego w tym sensie, że przedłożenie takiego dokumentu gwarantuje skarżącemu uznanie kwalifikacji. Zaświadczenie R. było o tyle istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania, że gdyby wpis poprzedzony był egzaminem w Szwajcarii, mogło to umożliwić zrównanie wymogów i uznanie kwalifikacji w systemie automatycznym na podstawie załącznika nr VI do Dyrektywy. Dlatego też w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazano, że zaświadczenie umożliwi przeprowadzenie procedury, a nie - jak zrozumiał skarżący, że umożliwi uznanie jego kwalifikacji czyli wydanie decyzji pozytywnej. Oczywistym jest bowiem, iż przed otrzymaniem dokumentu organ nie przesądza o treści decyzji, którą wydaje po zakończeniu postępowania w sprawie. W toku postępowania ustalono, że skarżący nie odbył egzaminu, odmówił pisemnie procedury ogólnego systemu uznania kwalifikacji poprzez odmowę wybory stażu adaptacyjnego, wobec czego Krajowa Rada miała pełne prawo do zakończenia postępowania i wydania decyzji odmownej.

Niezasadne są twierdzenia skarżącego, że posiadanie zaświadczenie R. stanowi podstawę do uznania kwalifikacji w systemie automatycznym. Przedłożony przez skarżącego dokument nie uprawniał do uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w systemie automatycznym na zasadzie praw nabytych, zgodnie z art. 49 dyrektywy. Znamiennym dla rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości w niniejszym postępowaniu jest treść pisma Koordynatora ds. uznawania kwalifikacji zawodowych w Szwajcarii z Federalnego Departamentu Spraw Gospodarczych, Edukacji i Badań EAER (w załączeniu), zgodnie z którym p. Z. zarejestrował się w R. tylko na podstawie stopnia akademickiego, nie zdawał żadnych dodatkowych egzaminów, oraz że przynależność do R. jest fakultatywna. Zgodnie z w/w stanowiskiem Federalnego Departamentu w Szwajcarii przywołanie R. w załączniku nr VI Dyrektywy (na który powołuje się skarżący) nie ma istotnego znaczenia. Możliwość powołania się na w/w załącznik dotyczy osób, które zdały w R. egzamin uprawniający do prowadzenia samodzielnej działalności zawodowej architekta, do czego konieczne jest posiadanie 8 letniego doświadczenia zawodowego oraz zdanie egzaminu. Natomiast członkostwo w S. (prywatnym stowarzyszeniu) nie ma znaczenia dla uznania kwalifikacji zawodowych w innym kraju członkowskim. Powyższe potwierdza również pismo p. D.C. z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2015 r. (w załączeniu).

Wobec niespełnienia przez skarżącego w/w wymogów, brak jest zatem podstaw prawnych do uznania jego kwalifikacji zawodowych architekta w Polsce.

Krajowa Rada nie podziela także zarzutów proceduralnych podnoszonych przez skarżącego.

Za całkowicie bezzasadny Krajowa Rada uznała zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.

Skarżący wskazał w skardze, że w wydaniu zaskarżonej decyzji rozpatrującej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy brały udział te same osoby, które wydawały decyzję pierwszą - z dnia [...].02.2015 r. Zgodnie z postanowieniem § 6 ust. 8 zd. 1 Regulaminu, od decyzji Krajowej Rady przysługuje wnioskodawcy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Krajową Radę, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Stosownie natomiast do przepisu § 11 ust. 1 Regulaminu, w postępowaniu o uznanie kwalifikacji w systemie automatycznym w pierwszej kolejności znajdują zastosowanie przepisy ustawy o samorządach, natomiast w zakresie nieuregulowanym przepisami ww. ustawy - przepisy Regulaminu o uznawaniu kwalifikacji i k.p.a. Analogiczna regulacja dotyczy systemu ogólnego (§ 11 ust. 6 Regulaminu): W przypadku, gdy, w wyniku czynności opisanych w § 5 ust. 2-5 Krajowa Rada uzna, że wnioskodawca nie spełnia wymagań określonych ustawą o samorządach rozpoznaje wniosek o uznanie kwalifikacji w systemie ogólnym, stosując odpowiednio przepisy ustawy o uznawaniu kwalifikacji, a w kwestiach nieuregulowanych tą ustawą - k.p.a. Zatem, przepisu k.p.a. w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji stosuje się jedynie posiłkowo - w zakresie nieuregulowanym.

Zatem, skoro Regulamin postępowania w sprawie uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w sposób szczególny reguluję kwestę zaskarżania decyzji - środkiem niedewolutywnym, wskazując wprost, iż od decyzji Krajowej Rady przysługuje wnioskodawcy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Krajową Radę, Krajowa Rada winna procedować zgodnie z zasadami określającymi sposób jej funkcjonowania. W tym zakresie obowiązuje Regulamin organizacji i trybu działania organów jednostek organizacyjnych samorządu zawodowego architektów - Izby Architektów RP z wyłączeniem zjazdów. Krajowa Rada Izby Architektów RP należy do kolegialnych organów izby (§ 2 ust. 1 pkt 5 w/w Regulaminu). Stosownie do przepisu § 4 ust. 1 wspomnianego Regulaminu, organy, o których mowa w § 3 (kolegialne organy izby) podejmują swoje decyzje kolegialnie, w formie uchwał podejmowanych zwykłą większością głosów, wykonywanie których należy do osób odpowiedzialnych za ich realizację w związku z pełnioną funkcją, chyba że organ powierzy wykonań e uchwały innej osobie. Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 zdanie drugie regulaminu, uchwały, o których wyżej mowa podpisują wszyscy członkowie organu kolegialnego, którzy brali udział w głosowaniu. Nadto, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z § 1 pkt 1 uchwały nr 9 III Sprawozdawczo - Wyborczego Krajowego Zjazdu Izby Architektów z dnia 30 maja 2014 r. w sprawie ustalenia składu liczbowego organów Krajowej Izby Architektów RP, skład Krajowej Rady Izby Architektów RP wynosi 13 osób. Zgodnie z § 22 ust. 1 zdanie pierwsze regulaminu organów uchwały kolegialnego organu Izby zapadają przy obecności, co najmniej połowy jego członków (quorum), w tym odpowiednio prezesa lub przewodniczącego względnie ich zastępcy, zwykłą większością głosów. Quorum dla zdolności podejmowania przez Krajową Radę uchwał wynosi zatem 7 osób. Oczywistym jest zatem, iż decyzję w sprawach uznawania kwalifikacji może wydać Krajowa Rada Izby Architektów w minimalnym składzie siedmiu osób. Ponadto, nawet gdyby wprost zastosować art. 24 kpa, należy podkreślić w sposób szczególny, że przepisów KPA o wyłączeniu organu i członków organu kolegialnego nie można interpretować w sposób, który uniemożliwia rozpoznanie środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. II GSK 567/12; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r, sygn. II GSK 1068/11], a do takiej sytuacji doprowadziłoby uwzględnienie wskazanego zarzutu. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji ministra, która jest w kpa wprost przywołana. Do podjęcia decyzji w sprawie uznawania kwalifikacji uprawnieni są wszyscy członkowie Krajowej Rady. Dlatego też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy także rozpatrują - w przeważającej większości - ci sami członkowie Krajowej Rady. W związku z powyższym, procedura postępowania Krajowej Rady w tym zakresie jest zgodna z wewnętrznymi przepisami Izby Architektów RP oraz z przepisami k.p.a.

Jednocześnie, odnośnie pozostałych ewentualnych zarzutów proceduralnych należy podkreślić, że wskazane uchybienia nie zostały przez skarżącego wykazane, a nadto, nawet gdyby powołane przez skarżącego uchybienia miały miejsce, to nie mają one istotnego wpływ na wynik postępowania i treść wydanych decyzji. Nie każde bowiem uchybienie proceduralne organów administracji stanowi w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę do uchylenia orzeczenia, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (tak m.in..: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22.07.2009, sygn. akt: I OSK 1454/08). Krajowa Rada Izby Architektów RP rozważyła w sposób prawidłowy całokształt stanu faktycznego oraz podjęła decyzję co do meritum (zgodnie z przepisami), zatem trudno jest określić jakiś wymierny wpływ ewentualnych uchybień na ostateczny wynik sprawy. Ponadto to skarżący ma obowiązek wykazania ewentualnego wpływu uchybienia na wynik sprawy, co nie zostało uczynione. Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa administracyjnego, nie każde uchybienie proceduralne, jakie miało miejsce w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, może skutkować jej uchyleniem. Konieczne jest w takim przypadku ustalenie, że stwierdzone przez Sąd uchybienie mogło mieć istotny (zasadniczy) wpływ na wynik sprawy, co - w myśl utrwalonego poglądu, przyjętego w orzecznictwie sadowo-administracyjnym - oznacza, że gdyby nie doszło do wspomnianego wyżej uchybienia, to treść zaskarżonego aktu była by prawdopodobnie odmienna.

Jednocześnie na rozprawie załączono dwa przywołane wcześnie w odpowiedzi na skargę pisma wnosząc o dopuszczenie ich jako dowody z dokumentów w niniejszej sprawie, tj. pismo p. F.B. z dnia [...] czerwca 2015 r. Koordynatora ds. uznawania kwalifikacji w Szwajcarii oraz pismo p. D.C. z dnia [...] lutego 2015 r. - Koordynatora ds. uznawania kwalifikacji w Polsce na okoliczność, iż potwierdzenia faktu niespełnienia wymogów do uznania kwalifikacji zawodowych architekta w Polsce przez skarżącego. Z uwagi na fakt, iż problem osób rozpoczynających wykonywanie zawodu w Szwajcarii i następnie domagających się uznania kwalifikacji w innym kraju członkowskim, stawiającym swym obywatelom wyższe wymogi, stał się ogólnoeuropejskim, niezależnie od konkretnych postępowań w sprawie, Pełnomocnik ds. Zagranicznych przeprowadził konsultacje w powyższym zakresie. Dowody te zmierzają do rozstrzygnięcia wszystkich istotnych wątpliwości w sprawie a ich złożenie nie przedłuży postępowania. Są stanowiskiem Krajowej Rady w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący K.Z. wystąpił - stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej do Krajowej Rady Izby Architektów RP z wnioskiem o uznanie jego kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta.

Z akt sprawy wynika, że skarżący dnia [...] lipca 2010 r. uzyskał tytuł magistra inżyniera architekta po ukończeniu studiów na Wydziale Architektury na Politechnice [...]. W Szwajcarii skarżący uzyskał wpis do rejestru S. oraz wpis do rejestru Szwajcarskiego Stowarzyszenia Architektów R. – jednakże tylko na podstawie stopnia akademickiego, a nie zdanych dodatkowych egzaminów. Przynależność do R. jest zresztą fakultatywna i zgodnie ze stanowiskiem Federalnego Departamentu w Szwajcarii przywołanie R. w załączniku nr VI Dyrektywy (na który powołuje się skarżący) nie ma istotnego znaczenia. Możliwość powołania się na w/w załącznik dotyczy osób, które zdały w R. egzamin uprawniający do prowadzenia samodzielnej działalności zawodowej architekta, do czego konieczne jest posiadanie 8 letniego doświadczenia zawodowego oraz zdanie egzaminu. Natomiast członkostwo w S. (prywatnym stowarzyszeniu) nie ma znaczenia dla uznania kwalifikacji zawodowych w innym kraju członkowskim.

Stanowisko zajęte w niniejszej sprawie przez skarżącego sprowadza się w dużym uproszczeniu do tezy, że skoro jest absolwentem Politechniki [...] i posiada uprawnienia architekta w Szwajcarii, gdzie został wpisany do rejestru architektów R., co potwierdza jego uprawnienia zawodowe na terenie Szwajcarii, zatem spełnia wszelkie przesłanki do uwzględnienia wniosku. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołuje m.in. Decyzję 2/2011 oraz przepisy Dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, która znajduje zastosowanie do wszystkich obywateli Państw Członkowskich zamierzających wykonywać zawód regulowany w Państwie Członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe.

Natomiast organ wywodził, że gdyby wpis skarżącego do rejestru R. w Szwajcarii poprzedzony był egzaminem w Szwajcarii, mogło to umożliwić zrównanie wymogów i uznanie kwalifikacji w systemie automatycznym. Natomiast w toku postępowania ostateczne ustalono, że skarżący nie odbył egzaminu, wobec czego organ odmówił uznania kwalifikacji zawodowych, proponując zastosowanie systemu ogólnego.

Stosownie do treści art. 12a prawa budowlanego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych.

Przepis art. 12a p.b. w obecnym brzmieniu został wprowadzony ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów i ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 210, poz. 1321), która weszła w życie 13 grudnia 2008 r. Ustawą tą dokonano implementacji dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, s. 22, z późn. zm.). Dyrektywa niniejsza ustanawia zasady, na podstawie których każde państwo członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych, uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych państwach członkowskich, które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych państwach tego samego zawodu.

Powoływana w sprawie Decyzja nr 2/2011 z dnia 30 września 2011 r. Wspólnego Komitetu UE - Szwajcaria, utworzonego na mocy art. 14 Umowy, w sprawie swobodnego przepływu osób zastępująca załącznik III (Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych) do tej umowy (2011/702/UE) przewiduje w art. 2, że Szwajcaria stosuje bez ograniczeń prawa nabyte przewidziane w dyrektywie 2005/36/WE.

Przepisami szczególnymi są przepisy ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz powołana wyżej ustawa samorządowa. Ustawa o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej określa sposób uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych lub działalności obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy nabyli w tych państwach, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kwalifikacje do wykonywania zawodów regulowanych lub działalności, o których mowa w załączniku nr IV do dyrektywy 2005/36/WE (art. 1 ust. 1 ustawy o uznawaniu kwalifikacji zawodowych).

Ustawa zapewnia obywatelom państw członkowskich, których kwalifikacje zostały uznane, prawo do wykonywania w Rzeczypospolitej Polskiej zawodu regulowanego lub działalności na takich samych zasadach jak osobom, które kwalifikacje do ich wykonywania uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 2 ustawy o uznawaniu kwalifikacji zawodowych w UE).

Uznanie kwalifikacji zawodowych wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania kwalifikacji, które zostało uregulowane w rozdziale 2 ustawy. Zgodnie z art. 33a ust. 1 ustawy samorządowej, postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych na wniosek obywatela państwa członkowskiego wszczyna właściwa Krajowa Rada Izby. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji (art. 33a ust. 3 ustawy samorządowej). Do zasad uznawania kwalifikacji zawodowych lub świadczenia usług transgranicznych w zakresie nieuregulowanym w ustawie o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów stosuje się przepisy ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich UE.

W ocenie Sądu, rozpoznawana sprawa należy niewątpliwie do spraw wspólnotowych, co oznacza, że sąd administracyjny - jako jednocześnie sąd wspólnotowy, rozpoznający skargę - ma obowiązek zbadania kontrolowanej decyzji nie tylko pod kątem zgodności z polskim porządkiem prawnym ale również sprawdzenia czy zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie prawa polskiego zastosowanego zgodnie z prawem wspólnotowym. Przepisy prawa wspólnotowego, w tym także implementowana Dyrektywa 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, która znajduje zastosowanie do wszystkich obywateli Państw Członkowskich zamierzających wykonywać zawód regulowany w Państwie Członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe - nie różnicują statusu wnioskodawcy w zależności od posiadanego obywatelstwa. Potwierdza to również orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który wielokrotnie podkreślał (np. w tzw. sprawie J. Knoors), iż beneficjentami Dyrektywy są obywatele wszystkich państw członkowskich, niezależnie od miejsca ich zamieszkania i obywatelstwa, jednakże przy założeniu, że znajdują się (obiektywnie) w sytuacji przewidzianej w dyrektywie. Ponadto Trybunał podkreślił konieczność przestrzegania zasady transgraniczności i unikania tzw. "odwróconej dyskryminacji", tj. takiego traktowania ze strony państwa członkowskiego, które stawia w gorszej sytuacji swych własnych obywateli w stosunku do obywateli innych państw członkowskich. W ten sposób w sytuacji, w której obywatele państwa członkowskiego przez swoje działanie znaleźli się w jednej z sytuacji regulowanych przez prawo wspólnotowe, takiej jak uzyskanie kwalifikacji zawodowych w innym państwie członkowskim, mogą oni powołać unormowania traktatowe dotyczące swobodnego przepływu osób niejako "przeciwko" regulacji państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiadają. Obywatele ci bowiem znajdują się w stosunku do państwa, z którego pochodzą w sytuacji podobnej do sytuacji wszystkich innych osób korzystających z praw i wolności gwarantowanych przez Traktat. W wyżej powołanej ustawie transponowano część przepisów dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dotyczących tak zwanego "ogólnego systemu" uznawania kwalifikacji zawodowych oraz świadczenia usług transgranicznych.

Przepis art. 49 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - dotyczący swobodnego świadczenia usług stanowi, że w ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Wspólnoty są zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w państwie Wspólnoty innym niż Państwo odbiorcy świadczenia. Oznacza to, że każdy obywatel państwa członkowskiego ma prawo udać się do innego państwa członkowskiego w celu świadczenia usługi lub skorzystania z niej, przy czym nie wolno wówczas stosować wobec niego warunków mniej korzystnych, niż obowiązujące w przypadku podobnej działalności prowadzonej w tym kraju. Zakaz wszelkiej dyskryminacji dotyczy nie tylko jej przejawów w sposób jaskrawy, opartych na względach narodowościowych lub w przypadku osób prawnych, związanych z ich siedzibą, lecz także takich jej form, które - choć pozornie oparte są na neutralnych kryteriach - faktycznie prowadzą do tego samego rezultatu.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący ukończył Politechnikę [...], by następnie podjąć pracę w Szwajcarii i uzyskał tamże wpis do rejestru R. Jak ustalił organ; skarżący zarejestrował się w R. tylko na podstawie stopnia akademickiego, nie zdawał żadnych dodatkowych egzaminów, oraz że przynależność do R. jest fakultatywna." Po drugie, w Szwajcarii zawód architekta jest regulowany jedynie w 6 kantonach. W 20 kantonach nie jest w ogóle regulowany. "Najczęściej oprócz wykształcenia, nie trzeba spełnić żadnych wymogów aby móc wykonywać czynności projektowe z zawodu architekta. Osoby wykonujące ten zawód w Szwajcarii nie zdobywają więc tam kwalifikacji (poza tymi, które spełniają wymogi zał. 5.7.1) odpowiadających kwalifikacjom koniecznym do wykonywania tego zawodu niemalże w każdym innym kraju europejskim. Polacy, którzy uzyskali wykształcenie w Polsce, rozpoczynają wykonywanie zawodu w Szwajcarii i często, tak jak w przypadku skarżącego, po 3 latach pracy wpisują się na listę R. (Szwajcarskie Stowarzyszenie Architektów), do którego przynależność jest fakultatywna w kontekście prawa do wykonywania zawodu. Dlatego też można byłoby uznać kwalifikacje takiej osoby, gdyby wpis do R. został poprzedzony egzaminem.

Powyższe okoliczności wynikają z ustaleń dokonanych w oparciu o pismo z [...] lutego 2015 r. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz z [...] czerwca 2015 r. otrzymane z Konfederacji Szwajcarskiej (Federalnego Departamentu Spraw Gospodarczych i Badań). Na rozprawie Sąd dopuścił dowód z tych dokumentów na podstawie art. 106 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację organu zawartą w wydanej decyzji oraz uzupełnioną w odpowiedzi na skargę. Co prawda, opisane wyżej dokumenty w postaci pisma z [...] lutego 2015 r. Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Konfederacji Szwajcarskiej (Federalnego Departamentu Spraw Gospodarczych i Badań) z [...] czerwca 2015 r. zostały przedstawione dopiero wraz z odpowiedzią na skargę, lecz potwierdzają one w całości stanowisko organu o braku uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego K.Z.. Inaczej mówiąc, co do zasady, odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jednakże w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja wyjątkowa, w której treść wspomnianych pism dotyczyła, oprócz skarżącego także innych osób, co wyjaśnił organ na rozprawie. Ponadto, w rozpoznawanej sprawie powody odmowy uznania kwalifikacji zawodowych skarżącego zostały wystarczająco wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, zaś w odpowiedzi na skargę te argumenty zostały jedynie doprecyzowane i rozwinięte. W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzut skarżącego dotyczący tej kwestii był niezasadny bowiem skarżący w toku postępowania sądowego miał możliwość ustosunkowania się do tych okoliczności, czemu dał wyraz w replice.

Idąc tym tokiem rozumowania nie można podzielić stanowiska skarżącego co do tego , że sam fakt wpisania go do rejestru R. jest wystarczający do uwzględnienia jego wniosku.

Sąd zauważa, że w przypadku skarżącego sytuacja była o tyle skomplikowana, iż skarżący ukończył studia architektoniczne w Polsce, a następnie podjął praktykę zawodową w Szwajcarii. Z kolei praktykując w Szwajcarii uzyskał wpis do rejestru , mimo, że nie zdał tam żadnego egzaminu. Jak wynika z ustaleń organu przynależność do R. jest fakultatywna. Natomiast co do Szwajcarii, to możliwość powołania się na załącznik VI Dyrektywy 2005/36/WE dotyczy osób, które zdały w R. egzamin kwalifikujący je do prowadzenia samodzielnej działalności zawodowej architekta, do czego wymagane jest ośmioletnie doświadczenie i zdanie egzaminów.

Zestawienie tych okoliczności faktycznych doprowadziło Sąd do przekonania, że trafne wywody organu przeprowadzone w sprawie, iż; "Regulacja wynikająca z pkt 5.7.1 zał. V wskazuje, iż wystarczającym wymogiem do uznania kwalifikacji jest posiadanie dyplomu ukończenia wskazanych w w/w dokumencie uczelni w Szwajcarii (nie jest wymagane żadne zaświadczenie). Natomiast stosownie do wymogów określonych w załączniku nr VI.6, do uznania kwalifikacji niezbędne jest posiadanie dyplomu nadania tytułu architekta w Szwajcarii oraz wpis do rejestru R. Zatem, możliwość automatycznego uznawania kwalifikacji dotyczy osób, które uzyskały wykształcenie na uczelni w Szwajcarii, a nie na polskiej uczelni."

W konsekwencji wpis uzyskany przez skarżącego do ww. rejestru nie daje podstawy do żądania uznania kwalifikacji zawodowych odpowiadających w Polsce uprawnieniom budowlanym w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w rozumieniu polskiego prawa budowlanego bez zdania egzaminu. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia prawa poprzez stworzenie nieistniejącego kryterium w postaci obowiązku zdania egzaminu zawodowego w Polsce czy też w Szwajcarii. Z analizowanych pod tym kątem przepisów i ich trafnej interpretacji dokonanej przez organ wynika, że bez zdania egzaminu zawodowego w którymkolwiek z państw, a mianowicie Polsce, czy też Szwajcarii nie jest możliwe uzyskanie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta przez skarżącego.

Takie same stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. VI SA/Wa 2145/15.

Na tle powołanej wyżej przepisów, tj. ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, trzeba jeszcze spojrzeć na sprawę uznawania kwalifikacji zawodowych architektów nabywanych w różnych państwach Uniia przede wszystkim z punkty widzenia Dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych,.

Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że zawód architekta ma istotne znaczenie społeczne, co potwierdza wprost m.in. pkt 27 i 28 preambuły do wspomnianej wyżej dyrektywy. Stwierdza się tam, że:

"(27) Projekt architektoniczny, jakość obiektów budowlanych, ich harmonijne wkomponowanie w otoczenie, poszanowanie charakteru krajobrazu naturalnego i miejskiego oraz zbiorowego i prywatnego dziedzictwa należą do kwestii o znaczeniu publicznym. Dlatego też wzajemne uznawanie kwalifikacji powinno być oparte na kryteriach jakościowych i ilościowych gwarantujących, że osoby posiadające uznane kwalifikacje potrafią zrozumieć i wyrazić potrzeby jednostek, grup społecznych i władz w zakresie planowania przestrzennego, projektowania, organizacji i konstrukcji budynków, konserwacji i wykorzystywania dziedzictwa architektonicznego oraz ochrony naturalnej równowagi.

(28) Krajowe regulacje w dziedzinie architektury oraz podejmowania i wykonywania działalności zawodowej przez architektów mają bardzo zróżnicowany zakres. W większości Państw Członkowskich działalność w dziedzinie architektury prowadzona jest de iure bądź de facto przez osoby posiadające wyłącznie tytuł architekta lub dodatkowo także inny tytuł, przy czym osoby te nie mają wyłączności na prowadzenie takiej działalności, chyba że wynika to przepisów ustawowych. Działalność ta, bądź tylko niektóre jej rodzaje, może być wykonywana także przez przedstawicieli innych zawodów, w szczególności przez inżynierów, którzy uzyskali specjalistyczne wykształcenie w dziedzinie budownictwa lub sztuki budowania. W celu uproszczenia niniejszej dyrektywy należy odnieść się do pojęcia "architekt", aby wyznaczyć zakres stosowania przepisów dotyczących automatycznego uznawania kwalifikacji w dziedzinie architektury, bez uszczerbku dla odrębności występujących w przepisach krajowych regulujących tą działalność."

Po drugie, z powołanych przepisów wynika, że zawód architekta jest we wszystkich Krajach Członkowskich UE uznawany za zawód regulowany.(Por. definicję zawodu regulowanego zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej).

Po trzecie, Dyrektywa określa wspólne wymagania odnoszące się do regulowanego zawodu architekta, dotyczące zarówno systemu kształcenia, jak i praktyki zawodowej. Przepisy przyjmują, że dopiero spełnienie wymagań odnoszących się do systemu kształcenia, jak i niezbędnego doświadczenia zawodowego, pozwala na wykonywanie zawodu architekta w innym państwie UE. Jednocześnie Dyrektywa przyjmuje, że wymagania dotyczące tych kwestii, tzn. systemu kształcenia i praktyki zawodowej, są i mogą być w różnych Państwach Członkowskich UE różne.

Po czwarte, dlatego też Dyrektywa przewiduje dwa systemy uznawania praw do wykonywania zawodu architekta w innych Państwach Członkowskich UE niż w państwie, w którym te uprawnienia zostały nabyte. Pierwszy z tych systemów to określony w pkt (11) preambuły do Dyrektywy 2005/26/WE "system ogólny" uznawania kwalifikacji. System ten opiera się na zasadzie, zgodnie z którą każde przyjmujące Państwo Członkowskie, w którym dany zawód jest zawodem regulowanym, powinno uwzględnić kwalifikacje zdobyte w innym Państwie Członkowskim oraz ustalić, czy kwalifikacje te odpowiadają kwalifikacjom, których ono wymaga. Ogólny system uznawania kwalifikacji nie narusza prawa Państw Członkowskich do ustanowienia dla osób wykonujących dany zawód w tym Państwie Członkowskim szczególnych wymogów wynikających z przepisów dotyczących wykonywania danego zawodu uzasadnionych interesem publicznym. Przepisy tego rodzaju dotyczą, między innymi, zasad organizacji zawodu, standardów zawodowych, w tym dotyczących zasad etycznych, nadzoru oraz odpowiedzialności. Dyrektywa nie ma na celu ingerencji w uprawnienie Państw Członkowskich do przeciwdziałania nieuczciwemu uchylaniu się przez niektórych z ich obywateli od przestrzegania przepisów krajowych dotyczących wykonywania zawodu.

W tym systemie, zgodnie z pkt 15 preambuły, "W przypadku braku harmonizacji minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, wymaganego do dostępu do zawodów objętych systemem ogólnym, przyjmujące Państwo Członkowskie powinno mieć możliwość wprowadzenia środka wyrównawczego. Środek ten powinien być proporcjonalny i uwzględniać, w szczególności, doświadczenie zawodowe wnioskodawcy. Doświadczenie pokazuje, że pozostawienie migrantowi możliwości wyboru, zdania testu umiejętności bądź odbycia stażu adaptacyjnego stanowi wystarczającą gwarancję stwierdzenia poziomu jego kwalifikacji, dlatego odstąpienie od tego wyboru musi być w każdym przypadku uzasadnione istotnym wymogiem interesu publicznego."

Potwierdza to wprost art. 13 wspomnianej wyżej ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w myśl którego:

"Art. 13. 1. Właściwy organ może uzależnić decyzję o uznaniu kwalifikacji od odbycia przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności, z zastrzeżeniem art. 16, w przypadku:

1) gdy okres kształcenia lub szkolenia odbytego w państwie wnioskodawcy jest krótszy co najmniej o rok od okresu kształcenia lub szkolenia wymaganego przepisami regulacyjnymi, lub

2) zasadniczej różnicy w kształceniu lub szkoleniu, lub

3) gdy zakres wykonywanego w państwie wnioskodawcy zawodu różni się znacząco od zakresu tego zawodu w Rzeczypospolitej Polskiej, a różnica ta odnosi się do określonego kształcenia lub szkolenia w Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Właściwy organ może zobowiązać wnioskodawcę do odbycia stażu adaptacyjnego albo przystąpienia do testu umiejętności, zgodnie z wyborem wnioskodawcy, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 1.

3. Staż adaptacyjny nie może przekraczać trzech lat.

4. Wnioskodawca ponosi koszty odbywania stażu adaptacyjnego albo przeprowadzania testu umiejętności."

Druga zasada, o której mowa w pkt (19) preambuły, to zasada automatycznego uznawania kwalifikacji na podstawie skoordynowanych, minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia. Dodatkowo warunkiem wykonywania w Państwach Członkowskich zawodu (...) m.in. architekta powinno być posiadanie przez osobę zainteresowaną kwalifikacji gwarantujących, że posiada ona wykształcenie spełniające ustanowione minimalne wymogi. Powyższy system należy uzupełnić o szereg przepisów dotyczących ochrony praw nabytych, z których wykwalifikowani specjaliści będą mogli korzystać pod pewnymi warunkami.

Reasumując, Dyrektywa przyjmuje dwa systemy (zasady) uznawania praw do wykonywania zawodu architekta w innych Państwach Członkowskich UE niż w państwie, w którym te uprawnienia zostały nabyte. Jest to określony w pkt (11) preambuły do Dyrektywy 2005/26/WE "system ogólny" uznawania kwalifikacji oraz przewidziana w pkt (19) zasada automatycznego uznawania kwalifikacji. Systemy te opierają się na różnych kryteriach, dotyczących zarówno wykształcenia, jak i praktyki zawodowej w różnych Państwach Członkowskich Unii. System ogólny zakłada z góry takie zróżnicowanie, natomiast system automatycznego uznawania kwalifikacji opiera się m.in. na podstawie skoordynowanych (zharmonizowanych), minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, a także praktyki zawodowej.

W rozpatrywanej sprawie nie występuje skoordynowanie w/w minimalnych wymogów, a zatem Krajowa Rada trafnie uznała, że skarżący może uzyskać uznanie jego uprawnień w "systemie ogólnym" uznawania kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie odpowiadającym uprawnieniom budowlanym w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w rozumieniu polskiego prawa budowlanego p. mgr inż. arch. K.Z. (wnioskodawcy), po odbycia przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego albo przystąpieniu do testu umiejętności.

Odnosząc się do zarzutów procesowych, tj. najpierw zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 kpa, Sąd podzielił ocenę Krajowej Rady o jego bezzasadności, odwołując się do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę. Natomiast rozpatrując zarzut doręczenia przez KRIA decyzji bezpośrednio wnioskodawcy, z pominięciem pełnomocnika, Sąd uznał, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy (skarga została wszak złożona w terminie).

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazanych w petitum skargi, a tym samym uznał, że odpowiada ona prawu i powinna pozostać w obrocie prawnym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.