Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2373/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 68 ust.6a,66 ust.1 pkt.2 w zw. art.4b ust.1 pkt.1, art.72 ust.1 pkt.4
journal: Dz.U. 1982 nr 16 poz 124
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) w W. z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie odmowy wpisu M. M. (dalej również strony lub skarżącego) na listę adwokatów Izby Adwokackiej w P.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. M. M. wniósł o wpisane go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w P., powołując się na przepis art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.). Skarżący wskazał, że latach 2004 – 2007 odbył aplikację prokuratorską w Prokuraturze Rejonowej w K., która została ukończona zdaniem egzaminu prokuratorskiego w październiku 2007 r., z wynikiem ogólnym "dobrym". Ponadto, w latach 2003 – 2004 pełnił funkcję kuratora społecznego, a od 2003 r. do chwili złożenia wniosku świadczył usługi prawne w kancelarii radcy prawnego S. F. w K., jak również – od 2005 r. – współpracuje i wykonuje zadania zlecone z inną kancelarią prawną radcy prawnego M. M., zaś od czerwca 2006 r. samodzielnie prowadzi obsługę jednej z firm – P.

Skarżący zaznaczył również, że uchwałą Kolegium Prokuratury Okręgowej w K. z dnia [...] listopada 2007 r. wystąpiono do Ministra Sprawiedliwości – prokuratora Generalnego o mianowanie go asesorem w Prokuraturze Rejonowej w O. z datą rozpoczęcia pracy od [...] stycznia 2008 r.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka (ORA) w P. odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

W uzasadnieniu uchwały ORA powołała się na pkt. 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06, OTK – A 2006/4/45) w którym stwierdzono , że art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. ustawy Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) , w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. W tym zakresie organ przytoczył również fragment uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego gdzie wyrażono pogląd, iż w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt. 2 o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki może, a nawet winien badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przesłankami takiej oceny winny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Powołując się na powyższe wytyczne ORA w P. stwierdziła, iż dokonała wszechstronnej oceny przydatności skarżącego do zawodu adwokata oraz w sposób szczegółowy przeanalizowała cały staż zawodowy kandydata, posiadaną wiedzę i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata. W ocenie Rady, przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2008 r. rozmowa jednoznacznie dowiodła, że skarżący nie zna w odpowiednim zakresie podstawowych zagadnień z zakresu etyki adwokackiej oraz nie posiada wystarczająco długiego okresu pracy po zdaniu w październiku 2007 r. egzaminu prokuratorskiego, który pozwoliłby na należyte wykonywanie zawodu adwokata.

Odwołanie od powyższej uchwały ORA w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. złożył skarżący, który wniósł o jej uchylenie w całości i zmianę poprzez wyrażenie zgody na wpis skarżącego na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 pkt. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że strona – z uwagi na zbyt krótkie doświadczenie w zawodzie prawniczym po zdaniu egzaminu prokuratorskiego – nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Skarżący wskazał w tym zakresie, że dołączone do wniosku o wpis na listę adwokatów dokumenty potwierdzają posiadanie przez niego w momencie złożenia wniosku co najmniej 3,5 letniego doświadczenia w zawodzie prawniczym. Zarzucił również – w zakresie naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego – błędną ich wykładnię poprzez przyjęcie, że nieodpowiednia znajomość zagadnień z zakresu etyki adwokackiej stanowi przesłankę braku rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. W odwołaniu skarżący wskazał także na naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niezamieszczenie w powołanej uchwale pouczenia o możliwości złożenia od niej odwołania oraz niezamieszczenie na niej podpisu i pieczęci osób ją wydających, a ponadto naruszenie art. 7 i 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, w tym brak wyczerpującej analizy materiału dowodowego w postaci załączonych do wniosku o wpis rekomendacji oraz zaświadczeń na okoliczność ustalenia posiadania przez skarżącego odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym.

Prezydium NRA na posiedzeniu w dniu [...] maja 2008 r. w głosowaniu tajnym podjęło uchwałę jednogłośnie utrzymującą zaskarżoną uchwałę w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że stanowisko ORA w P. było należycie uzasadnione, z powołaniem się na brak odpowiedniej praktyki zawodowej skarżącego po złożonym egzaminie prokuratorskim oraz na odpowiedzi zainteresowanego, jakich udzielił w trakcie przeprowadzonej rozmowy dotyczącej zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu.

Odwołanie od uchwały Prezydium NRA z dnia [...] maja 2008 r. złożył skarżący, który wskazał analogiczne zarzuty jak w odwołaniu od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia [...] stycznia 2008 r., dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 60 ustawy - Prawo o adwokaturze oraz art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. polegający na utrzymaniu w mocy uchwały ORA w P. w trybie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy decyzje organu I instancji dotknięte były wadą nieważności. W ocenie strony uchwała ORA została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a., i nie zawierała w swej treści pouczenia o możliwości złożenia od niej odwołania w przewidzianym prawem trybie oraz brak było na niej podpisu i pieczęci osób ją wydających.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. w zw. z art. 68 ust. 6a oraz w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 4b ust. 1 pkt. 1 i art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r., Nr 7, poz. 39) – utrzymał w mocy uchwałę Prezydium NRA w W. z dnia [...] maja 2008 w przedmiocie odmowy wpisu M. M. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w P.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 1 pkt. 6 lit. a ustawy z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustawy (Dz. U. Nr 80, poz. 540) – weszła w życie w dniu 6 czerwca 2007 r. – który wprowadził do art. 68 ustawy Prawo o adwokaturze ust. 6a. Powołany przepis przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienie do rozpatrywania odwołań od uchwał Prezydium NRA w sprawach o wpis na listę adwokatów.

Minister wskazał, że decyzją Prokuratora Generalnego z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący został mianowany z dniem [...] lutego 2008 r. asesorem prokuratorskim w Prokuraturze Rejonowej w O. Organ ocenił, że organy samorządu adwokackiego podejmując decyzję o odmowie wpisu skarżącego na listę adwokatów nie wzięły pod uwagę wszystkich przesłanek mających wpływ na rozstrzygnięcie.

Minister zauważył, że wyrażona w zaskarżonej uchwale praktyka samorządu adwokackiego poddawania osób wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt. 2 Prawa o adwokaturze sui generis egzaminowi kwalifikacyjnemu, choćby dotyczył on tylko znajomości przepisów funkcjonowania adwokatury jest nieprawidłowa i dlatego niezadowalający wynik takiego egzaminu nie może uzasadniać odmowy dokonania wpisu na listę adwokatów. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r., (sygn. akt II SA 3093/95, Glosa 1997/9/29) Minister wskazał, że zarówno obowiązujące przepisy, jak i orzecznictwo, nie dają żadnych podstaw do sprawdzania przez organy samorządu adwokackiego znajomości prawa przez osobę ubiegająca się o wpis na listę adwokatów. Odnosząc się do pojęcia rękojmi w rozumieniu art. 65 ust. 1 Prawa o adwokaturze organ również powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i w tym zakresie wskazał, że na rękojmię składają się dwa elementy : z jednej strony cechy charakteru kandydata takie jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość , odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem, z drugiej strony dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem, a więc postępowanie do czasu wpisania na listę – odpowiadające ocenom moralnym i etycznym. O posiadaniu tego rodzaju przymiotów mogą świadczyć opinie i okresy dotychczasowego zatrudnienia, aplikacji, jak i wymagane rekomendacje adwokatów. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby, zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu.

Minister stwierdził, że zatrudnienie skarżącego w Kancelarii Radcy Prawnego S. F. w K. jako asystenta radcy prawnego, a także jego współpraca z Kancelarią Radcy Prawnego M. C. oraz prowadzenie samodzielnej obsługi prawnej P. w K. mogłoby stanowić podstawę do rozważenia wskazanej praktyki jako wystarczającej do uzyskania wpisu na listę adwokatów, jednak decydujące znaczenie dla uniemożliwienia skarżącemu wpisu na listę adwokatów ma fakt mianowania go asesorem Prokuratury Rejonowej w O. z dniem [...] lutego 2008 r.

W tej kwestii organ powołał się na art. 4b ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym adwokat nie może wykonywać wolnego zawodu, jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Ponadto Minister przytoczył art. 2 oraz 76 kodeksu pracy, a przede wszystkim art. 99 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy o prokuraturze, które to przepisy dotyczą nawiązania stosunku pracy, na podstawie mianowania asesorem prokuratorskim. Z kolei stosownie do treści art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze – ORA skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach ścigania. W ocenie organu, skarżący będąc zatrudniony w prokuraturze rejonowej w charakterze asesora prokuratorskiego posiadającego na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy o prokuraturze uprawnienia do wykonywania czynności prokuratorskich od dnia [...] lutego 2008 r., objął stanowisko w organach ścigania. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości – z uwagi na treść art. 4 b ust. 1 pkt. 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy prawo o adwokaturze – niedopuszczalne jest równoczesne pełnienie funkcji asesora prokuratorskiego i zawodu adwokata. Organ stwierdził, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji, że skarżący podjął czynności w celu zakończenia stosunku pracy na stanowisku asesora prokuratorskiego, a przede wszystkim brak jest dokumentu potwierdzającego zrzeczenie się z funkcji asesora prokuratorskiego.

Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2008 r. wniósł M. M., który domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA z dnia [...] maja 2008 r., utrzymującej w mocy uchwałę ORA w P. z dnia [...] stycznia 2008 r., a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, czyli art. 4b ust. 1 pkt. 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy tej ustawy zawierają wprost zakaz dokonywania wpisu na listę adwokatów osoby zajmującej stanowisko asesora prokuratorskiego, w sytuacji gdy dotyczą one wykonywania zawodu adwokata, a nie wpisu na listę adwokatów.

W jego ocenie niezasadne jest stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że zajmowanie stanowiska asesora Prokuratury Rejonowej jest przesłanką uniemożliwiająca staranie się o wpis na listę adwokatów, a wnioski o wpis osoby pozostającej w stosunku pracy z tytułu mianowania powinny być a priori odrzucane. Przepisy, na które powołuje się organ (art. 4b ust. 1 pkt. 1) dotyczą nie wpisu na listę adwokatów, ale wykonywania zawodu adwokata, natomiast powołany jako podstawa odmowy wpisu art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o adwokaturze ma zastosowanie do adwokata wpisanego na listę adwokatów, a nie osoby starającej się o taki wpis. Skarżący podkreślił, że ustawa - Prawo o adwokaturze nie zawiera wprost zakazu dokonywania wpisu na listę adwokatów osoby zajmującej stanowisko asesora, tak jak stwierdza to art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1590, z późn. zm.). Skarżący wskazał, że składając wniosek o wpis na listę adwokatów w dniu [...] grudnia 2007 r. nie wiedział, że zostanie w dniu [...] lutego 2008 r. mianowany asesorem Prokuratury Rejonowej w O., natomiast składając wniosek do ORA w P. wyraził tym samym zamiar uzyskania wpisu i w przyszłości po uzyskaniu wpisu wykonywania zawodu adwokata.

Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. art. 65 pkt. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 2 ustawy w zw. z art. 68 ust. 6 a ustawy w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 i § 2 K.p.a. – poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata z uwagi na zbyt krótkie doświadczenie w zawodzie prawniczym po zdaniu egzaminu prokuratorskiego. Zdaniem skarżącego, dołączone do wniosku o wpis na listę adwokatów dokumenty potwierdzają posiadanie przez skarżącego w momencie złożenia wniosku doświadczenia w zawodzie prawniczym odpowiadającego okresowi odbyciu aplikacji adwokackiej, a ponadto posiadanie cech gwarantujących właściwe wykonywanie zawodu adwokata. W tym zakresie wskazał, że ustalenie dokonane przez organy samorządu adwokackiego nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale, a o prawidłowej postawie etycznej skarżącego oraz pozytywnej opinii w środowisku prawniczym K. świadczy m.in. pominięty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fakt podpisania wniosku skarżącego o wpis na listę przez wszystkie osoby wykonujące zawód adwokata w K. Skarżący wskazał także, że świadczy bezpłatną pomoc prawną osobom ubogim w ramach działalności w Zrzeszeniu Prawników Polskich, a ponadto posiada doświadczenie zawodowe w wymiarze 3,5 roku, czyli analogiczne okresowo jak doświadczenie aplikanta adwokackiego. Podkreślił, że cech nieskazitelnego charakteru wymaga się nie tylko od kandydatów na adwokatów, ale i na prokuratorów, zatem skoro skarżący musiał odpowiadać tym wymogom w chwili mianowania asesorem prokuratury rejonowej to jako nieudowodniona została kwestia utrzymania w mocy uchwał samorządu adwokackiego w zakresie stwierdzającym, że skarżący nie daje należytej rękojmi do wykonywania zawodu adwokata.

Skarżący zarzucił również , że organ – pomimo odmiennego stanowiska od organów samorządu adwokackiego – utrzymał w mocy zaskarżone uchwały.

Ponadto strona podniosła zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 7 K.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy uchwały ORA w P. w sytuacji, gdy decyzje organu I instancji dotknięte były wadą nieważności, bowiem uchwała ORA została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a., i nie zawierała w swej treści pouczenia o możliwości złożenia od niej odwołania w przewidzianym prawem trybie oraz brak było na niej podpisu i pieczęci osób ją wydających. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia procedury administracyjnej mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego pozwalające na ustalenie posiadania przez skarżącego odpowiedniej praktyki i doświadczenia w zawodzie prawniczym oraz uzyskania stanowiska strony odnośnie ewentualnego rozwiązania przez niego stosunku pracy. Zarzucił także naruszenie art. 7 i 77 § 1 , art. 80 i 107 § 3 K.p.a., art. 157 § 1 , 2, 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w tym nieustosunkowanie się do podniesionych w odwołaniu zarzuty nieważności zaskarżonych uchwał z mocy prawa oraz nieustosunkowanie się do wszystkich dowodów ujawnionych w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego organ wskazał, że posiada uprawnienie do badania wszystkich przesłanek ustawowych, które stanowiły podstawę podjęcia uchwały przez ORA. Podkreślił także, że złożenie wniosku o wpis nie jest równoznaczne z uzyskaniem żądanego wpisu. Minister uznał zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt. 7 K.p.a. za niezasadny, bowiem wydana decyzja nie zawiera wady powodującej nieważność z mocy prawa. Minister powołał się również na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 1992 r., sygn. W 2/92, OTK 1992/21 stwierdzającą, że zakaz wykonywania zawodu radcy prawnego oznacza zarówno zakaz uzyskania uprawnienia do wykonywania zawodu, jak i niedopuszczalność wpisu na listę. Organ z opisanej uchwały wysnuł wniosek, że również zakaz wykonywania zawodu adwokata w określonych przez ustawę - Prawo o adwokaturze wypadkach oznacza niedopuszczalność dokonania wpisu na listę adwokatów. W ocenie organu, skoro z brzmienia art. 72 ust. 1 pkt. 4 Prawa o adwokaturze wynika obowiązek skreślenia adwokata w przypadku objęcia stanowiska w organach ścigania to tym bardziej nie powinno nastąpić wpisanie na listę osób zajmujących takie stanowiska.

Organ nie podzielił także zarzutu dotyczącego nieważności zaskarżonych uchwał stwierdzając, że ORA w P. działała zgodnie z prawem, bowiem organ kolegialny podejmujący decyzję jest obowiązany do doręczenia stronie postępowania jednego uwierzytelnionego odpisu decyzji, a nie jej oryginału. Z kolei brak pouczenia skarżącego o możliwości odwołania w niniejszym przypadku nie mógł być podstawą uchylenia decyzji, bowiem nie miał wpływu na istotne sprawy i nie spowodował negatywnych dla skarżącego skutków, a jego odwołanie zostało rozpatrzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, a nie według kryteriów słusznościowych.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153 , poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości były przepisy art. 68 ust. 6a oraz w zw. z art. 66 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 4b ust. 1 pkt. 1 i art. 72 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z art. 99 ust. 1 i art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze.

Stosownie do treści art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze adwokat nie może wykonywać zawodu jeżeli pozostaje w stosunku pracy. Z kolei przepis art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, iż okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza.

Podstawą wydanej decyzji było zatem przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości stanowiska, że niedopuszczalne jest jednoczesne pełnienie funkcji asesora prokuratorskiego i zawodu adwokata.

Z tak postawioną tezą należy się zgodzić, mając jednak na uwadze, iż nie ma ona znaczenia w niniejszej sprawie. Powołane bowiem przepisy muszą odnosić się do osoby już wpisanej na listę adwokatów, gdyż dotyczą "adwokata", a nie osoby pretendującej do tego zawodu (starającej się o wpis na listę adwokatów) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1609/08). Natomiast zgodnie z art. 69 ust. 2 ustawy wpis na listę adwokatów (...) uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni (...).

Przepis art. 72 ust. 1 pkt. 4 stosuje się w sytuacji, gdy osoba – będąca adwokatem – zmieniła zawód obejmując stanowisko w organach ścigania. W niniejszej sprawie skarżący jako asesor prokuratury rejonowej chce zmienić zawód i wstąpić do Palestry. Skarżący nie jest jednak adwokatem, ale osobą ubiegającą się o wpis, czyli dopiero kandydatem na adwokata. Nie mogą zatem w stosunku od niego mieć zastosowanie powołane przez Ministra przepisy. Bez znaczenia w tej sytuacji jest okoliczność, że w aktach sprawy brak jest informacji o ewentualnych staraniach kandydata podjętych w celu zakończenia stosunku pracy na stanowisku asesora prokuratorskiego. Żaden przepis ustawy Prawa o adwokaturze nie wymaga bowiem, aby osoba starająca się o wpis na listę adwokatów i pozostająca jednocześnie w stosunku pracy, musiała dokonać jego rozwiązania. Taki przepis byłby nieracjonalnym rozwiązaniem, bowiem wymagałby najpierw rozwiązania stosunku pracy, a dopiero następnie złożenia wniosku o wpis i oczekiwania na decyzję organu samorządu adwokackiego, która może być pozytywna lub negatywna dla wnioskodawcy. Nieuzasadnione jest powołanie się przez organ – w odpowiedzi na skargę – na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 marca 1992 r., sygn. W 2/92, OTK 1992/21 stwierdzającej, że zakaz wykonywania zawodu radcy prawnego przez sędziego lub prokuratora oznacza zarówno zakaz uzyskania uprawnienia do wykonywania zawodu, jak i niedopuszczalność wpisu na listę. Należy bowiem zauważyć, iż art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych stanowi, że osoby, które wykonują zawód sędziego, prokuratora, notariusza, komornika, asesora sądowego, prokuratorskiego i notarialnego bądź odbywają aplikację sądową, prokuratorską lub notarialną, nie mogą jednocześnie zostać wpisane na listę radców prawnych ani wykonywać zawodu radcy prawnego. Ustawa Prawo o adwokaturze nie zawiera uregulowania, które dotyczyłoby niedopuszczalności wpisu na listę osób wykonujących zawód prokuratora bądź asesora prokuratorskiego, a jedynie zakazu wykonywania zawodu adwokata.

Należy zatem stwierdzić, że ustawa Prawo o adwokaturze nie zawiera wprost zakazu dokonania wpisu na listę adwokatów osoby zajmującej stanowisko prokuratora tak jak to czyni w art. 26 ustawa z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Dopiero bowiem po ostatecznym uzyskaniu wpisu, chcąc wykonywać zawód adwokata, skarżący powinien zrzec się stanowiska asesora prokuratury rejonowej, albowiem nie może wykonywać tego zawodu równolegle z zawodem adwokata, bowiem stoją temu na przeszkodzie przepisy art. 4b ust. 1 pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze oraz przepisy art. 99 ust. 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o prokuraturze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1555/07).

Z powyższych względów decyzja Ministra Sprawiedliwości podlegała uchyleniu.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe wskazania, jak również zmiany dokonane ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286).

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz c ustawy P.p.s.a. oraz art. 152 ustawy p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1ustawy p.p.s.a.