Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 358/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 4 lutego 2022 r., nr 0401-CKB.4040.87.2021.3 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję,


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej (dalej także: organ, Dyrektor) decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nałożył na S. Sp. z o.o. w L. (dalej także: Skarżąca, Spółka) karę pieniężną w wysokość [...] zł w związku z niedopełnieniem przez Spółkę obowiązku zgłoszenia w terminie informacji, o których mowa w art. 59 ustawy z dnia [...] marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2021 r., poz. 1132 ze zm.) – dalej: "ustawa".

W pierwszej kolejności organ podkreślił, że w myśl art. 58 przywołanej ustawy podmioty wymienione w tym przepisie zobowiązane są do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz ich aktualizacji. Informacje te w myśl art. 60 ustawy są zgłaszane do Rejestru w terminie 7 dni od dnia wpisu podmiotów wymienionych w art. 58 ustawy do Krajowego Rejestru Sądowego lub ich aktualizacji. Przy czym, do biegu terminów nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy. Natomiast w przypadku spółek, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), tj. przed 13 października 2019 r. - obowiązek zgłaszania informacji do CRBR, zgodnie z art. 195 ustawy, upłynął 13 lipca 2020 r. Z uwagi na występujące zakłócenia systemu, ostateczny termin zgłoszenia danych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych dla spółek zarejestrowanych w KRS przed 13 października 2019 r. upłynął 17 lipca 2020 r. Mając na uwadze powyższe, organ podkreślił, że z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżąca została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców 22 kwietnia 2014 r., a zatem ustawowy termin do dokonania zgłoszenia do CRBR dla Spółki upłynął 17 lipca 2020 r. Dyrektor stanął na stanowisku, że w związku z niedopełnieniem ciążącego na Spółce obowiązku w postaci zgłoszenia do CRBR, w ustawowo przewidzianym terminie, zaistniałej podstawy do nałożenia kary pieniężnej, wynikającej z art. 153 ust. 1 ustawy. Natomiast stosownie do art. 153 ust. 1 ustawy, podmioty wymienione w art. 58, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59, w terminie wskazanym w ustawie, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1.000.000,00 zł.

Następnie Dyrektor zaznaczył, że przed nałożeniem kary administracyjnej w pierwszej kolejności rozważył, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary określone w art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej "k.p.a." – wykluczając wystąpienie negatywnych przesłanek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że waga naruszenia jest znikoma. Podkreślił, że w toku badania czy waga naruszenia jest znikoma należy badać rodzaj i charakter naruszenia, rozmiar szkody, sposób popełnienia czynu oraz jego intensywność. Uwzględnić należy również czas trwania naruszenia. Długotrwałe pozostawanie w stanie zaniechania może wpływać na uznanie, iż w danym przypadku nie może być mowy o znikomej wadze naruszenia w kontekście istoty uchybionego obowiązku odczytanego przez pryzmat wykładni celowościowej, która go nałożyła. Ponadto zdaniem organu znikomość wagi naruszenia należy postrzegać także przez pryzmat skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej lub prywatnej. Element ten ma szczególne znaczenie przy wymierzaniu kary na podstawie art. 153 ustawy. Organ podkreślił także rangę i znaczenie przepisów CRBR, a także cel ustawy, wskazując, że jest ona instrumentem w walce z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu, ma służyć również stworzeniu warunków do sprawnej wymiany informacji w celu zwiększenia skuteczności przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Następnie organ podkreślił, że w jego ocenie w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, zarówno w trybie obligatoryjnym (art. 189f § 1 k.p.a.), jak i fakultatywnym (art. 189f § 2 k.p.a.). Dyrektor zauważył, że dokonanie wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych po upływie blisko 18 miesięcy od ustawowego terminu, nie może być potraktowany jako naruszenie, którego waga ma charakter znikomy. W piśmie wyjaśniającym Spółka wskazała, iż w okresie od [...] czerwca 2019 r. do [...] października 2021 r. nie prowadziła działalności gospodarczej (zawieszona działalność) i nie posiadała rachunku bankowego. Przedstawiciel Spółki wskazał, że ten powód oraz problemy natury osobistej były przyczyną braku rejestracji Spółki w Rejestrze. Jednak sam fakt okresowego zawieszenia działalności, czy też brak w tym okresie rachunku bankowego, a także problemy osobiste reprezentanta Spółki nie stanowią powodu do odstąpienia od wymierzenia kary. Szczególnie, że po ich ustaniu Spółka nadal nie dokonała rejestracji. Organ dodał także, że Spółki, wymienione w art. 58 ustawy, które dokonały zgłoszenia zawieszenia działalności w KRS, mają obowiązek zgłaszania informacji do CRBR na zasadach określonych w ustawie. Dyrektor podkreślił przy tym, że wyżej wymienione okoliczności miały wpływ na znaczące obniżenie wymiaru kary, natomiast nie stanowią przesłanek wyłączających odpowiedzialność za brak rejestracji. Uznał, że podnoszony przez Spółkę fakt braku otrzymania informacji w banku o konieczności rejestracji nie stanowi powodu do odstąpienia od nałożenia kary. Organ uznał, że to na Spółce ciąży obowiązek przestrzegania obowiązujących przepisów, które obowiązują już od października 2019 r. Podkreślił, że obowiązkiem każdego jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie nałożenie kary. Dyrektor podkreślił, że odstąpienie od nałożenia kary jest wyjątkiem i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, których nie stwierdzono w przedmiotowej sprawie. Z kolei wysokość administracyjnej kary pieniężnej ustalana jest na podstawie art. 189d k.p.a. Przepis ten wytycza granice uznania administracyjnego przy ustalaniu wysokości kary. W przypadku, gdy przepis szczególny nie określa zasad wymiaru kary pieniężnej organ bierze pod uwagę dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w art. 189d k.p.a. Ponadto podkreślił, że administracyjna kara pieniężna powinna pozostawać proporcjonalna do rodzaju i stopnia naruszenia prawa, a na ustalenie wagi naruszenia prawa ma wpływ ochrona wskazanych w powołanym przepisie wartości, a także czas trwania naruszenia.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor podkreślił, że wziął przede wszystkim pod uwagę cel regulacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wskazał, że przy ocenie okoliczności naruszenia prawa wziął pod uwagę wskazany przez Spółkę fakt zawieszenia działalności w okresie od [...] czerwca 2019 r. do [...] października 2021 r., a także problemy natury osobistej. W odniesieniu do czasu trwania naruszenia prawa podkreślił, iż zgłoszenie informacji, o których mowa w art. 59 ustawy zostało dokonane dopiero [...] stycznia 2022 r., natomiast przepisy dotyczące Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych zaczęły obowiązywać od dnia [...] października 2019 r. Ustawowy termin do dokonania zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych dla Spółki upłynął 17 lipca 2020 r. Dyrektor dodał także, że ustalając wysokość administracyjnej kary pieniężnej, organ administracji publicznej uwzględnia również częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara. Organ podkreślił, że przed datą wszczęcia postępowania w sprawie Spółka nie wypełniła również podobnego obowiązku. Tym samym organ uwzględnił przy określeniu wymiar kary pieniężnej te okoliczności. Dyrektor zauważył, że jak wynika z wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] października 2021 r. Skarżąca dokonała zmiany zakresie wartości udziałów oraz osób wskazanych jako wspólnicy Spółki, a także adresu siedziby Spółki. Wskazane zmiany w zakresie informacji dotyczących wartości udziałów beneficjenta rzeczywistego oraz adresu siedziby wymagały również od Spółki zgłoszenia do Rejestru stosownej aktualizacji, której Spółka nie dopełniła w ustawowo przewidzianym terminie. Organ podkreślił, że nie mógł tego faktu pominąć, gdyż co prawda Spółka nie dokonała pierwotnej rejestracji w terminie, jednak jego nieuwzględnienie powodowałoby nierówne traktowanie podmiotów. W gorszej sytuacji stawiałoby podmioty, które dokonały rejestracji w CRBR po terminie, ale przed wystąpieniem obowiązku aktualizacji. W przypadku takich podmiotów, jeżeli naruszenie obowiązku aktualizacji wystąpi już po rejestracji w CRBR, ale przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary za nieterminowe zgłoszenie, taka przesłanka będzie obligatoryjnie uwzględniona. Tym samym, organ uznał, że ta przesłanka ma wpływ na wymiar kary pieniężnej w przedmiotowej sytuacji.

Dyrektor podkreślił, że przy wymierzeniu kary pieniężnej wziął pod uwagę, że w trakcie trwania naruszenia prawa obowiązywał w [...] stan pandemii, który mógł utrudnić wykonanie ustawowego obowiązku dokonania rejestracji w CRBR. Ta okoliczność wpłynęła na określenie wysokości kary na tak niskim poziomie w porównaniu do jej wymiaru maksymalnego. Następnie organ podkreślił, że pomimo, że Spółka dokonała rejestracji dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie, to obniżył wymiar kary z uwagi na dokonanie rejestracji. Dodał też, że w sprawie nie można wskazać na realną korzyść lub realną stratę Spółki z uwagi na niedokonanie wpisu do CRBR w terminie, której wysokość można by było wskazać lub oszacować. Tym samym, organ nie podwyższył wymiaru kary proporcjonalnie do wielkości osiągniętej korzyści lub unikniętej straty. Wymiar kary uwzględnia brak ich osiągnięcia. Dyrektor zauważył także, że Skarżąca jest osobą prawną, a zatem w tym przypadku, brak ustawowego wymogu, aby sytuacja finansowa Spółki była brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej.

Reasumując organ podkreślił, że po dokonaniu analizy dyrektyw zawartych w art. 189d k.p.a. oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Skarżąca ma status czynnego podmiotu, co powinno być jednoznaczne z posiadaniem świadomości w zakresie obowiązujących przepisów i regulacji związanych z funkcjonowaniem spółek, w tym przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, normujących obowiązek dokonywania zgłoszeń do CRBR. Spółka jest osobą prawną, od której należy oczekiwać szczególnej staranności w podejmowaniu działań wynikających z realizacji obowiązków nałożonych przepisami prawa. Zwłaszcza, że przepisy ustawy, regulujące obowiązek dokonywania zgłoszeń do CRBR obowiązywały od 13 października 2019 r., natomiast ostateczny termin na dokonanie zgłoszenia przez Spółkę upłynął 17 lipca 2020 r. Organ uznał, że wskazany okres był wystarczający, aby umożliwić Spółce realizację obowiązku zgłoszenia w przewidzianym ustawą terminie. W związku z powyższym, organ stanął na stanowisku, że w kontekście długotrwałego pozostawania w stanie naruszenia prawa zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej, wynikającej z art. 153 ust. 1 ustawy. Podkreślił także, że wymiar kary wynosi jedynie 0,6% jej maksymalnej wysokości. Wskazał, że określając karę w tej wysokości, miał na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności czas trwania naruszenia prawa, tj. brak rejestracji w CRBR, do czasu wszczęcia postępowania (18 miesięcy od ustawowego terminu). Z kolei na obniżenie kary decydujący wpływ miał trwający w okresie naruszenia prawa stan pandemii oraz fakt dokonania rejestracji przed wydaniem niniejszej decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a także podnoszone przez Stronę okoliczności. Organ podkreślił jednak, iż długi okres trwania naruszenia prawa oraz fakt niewypełnienia przez Spółkę podobnego obowiązku nie uzasadniają większego obniżenia kary.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 150 ust. 5 w zw. z art. 58 i 59 ustawy przez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, w sytuacji gdy waga naruszeń jest znikoma, a w okresie naruszenia art. 58 i 59 ustawy spółka nie przyjęła żadnej płatności, nie wykonywała działalności, nie posiadała rachunku bankowego a dodatkowo natychmiast po wszczęciu postępowania zaprzestano naruszania przepisów ustawy, ponadto jedyny członek zarządu w okresie realizacji obowiązku rejestracyjnego sprawował opiekę nad swoim dziadkiem od [...] listopada 2018 r. do chwili obecnej (cztery decyzje w załącznikach), a dodatkowo nałożenie kary wpłynęłoby na usunięcie Skarżącej z rejestru pośredników kredytu konsumenckiego (Rejestr pośredników kredytu konsumenckiego prowadzony przez KNF) uniemożliwiając jednocześnie wykonywanie jakiejkolwiek działalności przez Skarżącą, co oznacza, iż w sprawie występują okoliczności do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, a nie jak błędnie stwierdził organ I instancji w decyzji z dnia [...] lutego 2022 r. o nałożeniu kary finansowej;

2) art. 189d § 1 i 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wymiar kary powinien zostać określony w oparciu o art. 150 ust. 4 ustawy;

3) art. 189f k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy odstąpienie od wymierzenia kary powinno zostać ocenione w oparciu o art. 150 ust. 5 ustawy;

4) art. 150 ust. 4 w zw. z art. 58 i 59 ustawy przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy kryteria wymiaru kary pieniężnej powinny zostać określone w oparciu o skarżony przepis nie zaś art. 189f k.p.a., co z kolei skutkowało nieuwzględnieniem wszelkich okoliczności sprawy;

Skarżąca dodała także, że uważa, że organ swoim działaniem naruszył również art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., gdyż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Naruszeniu polegało na nieuwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nakładając na Spółkę wysoką jak na jej możliwości karę organ przyczynia się do likwidacji jej działalności a tym samym do pozbawienia możliwości stworzenia nowych miejsc pracy oraz odprowadzania podatków na rzecz skarbu państwa co godzi w interes społeczny i interes obywateli.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi przez organ I instancji w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i odstąpienie od wymierzenia kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2022 r. Skarżąca nadesłała kopię pisma Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. stanowiącego upomnienie dotyczące nałożonej kary pieniężnej. Wskazała, że niezrozumiałym jest dla niej, że niniejsza sprawa nie została zakończona, a ona otrzymał tego rodzaju upomnienie. Z kolei pismem z dnia [...] lipca 2022 r. Skarżąca poinformowała, że jest zarejestrowana w KNF pod numerem rejestru [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2022 r. organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie zdalnej, jednakże Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2022 r. wystąpiła o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W związku z tym Sąd oddalił wniosek organu o przeprowadzenie zdalnej rozprawy i rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] lutego 2023 r. (k. 93 akt sądowych). Wcześniej Skarżąca została poinformowana także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych informacji, o których mowa w art. 59 ustawy. Termin na zgłoszenie tych informacji upłynął w dniu [...] lipca 2020 r., natomiast Skarżąca dokonała według organu zgłoszenia dopiero w dniu [...] stycznia 2022 r. W związku z tym organ wymierzył spółce, na podstawie art. 153 ustawy, karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną we wskazanej wysokości.

Materialnoprawną podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Jak wynika z treści art. 58 pkt 4 ustawy, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązane są do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz ich aktualizacji. W art. 59 ustawy wskazano szczegółowo rodzaj informacji podlegających zgłoszeniu. W myśl art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy informacje te powinny być zgłoszone do Rejestru w terminie 7 dni od dnia wpisu podmiotów do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast w przypadku spółek, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, tj. przed 13 października 2019 r. – zgodnie z art. 195 ustawy – obowiązek zgłoszenia informacji do Rejestru upłynął w dniu 13 lipca 2020 r. W myśl art. 195 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2020 r.) spółki, o których mowa w art. 58, wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed dniem wejścia w życie rozdziału 6 zgłaszają do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych informacje o beneficjentach rzeczywistych w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozdziału. Organ przyjął jednak, że u uwagi na występujące zakłócenia systemu, ostateczny termin zgłoszenia danych do Rejestru upłynął w dniu 17 lipca 2020 r.

Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców w dniu [...] kwietnia 2014 r., a zatem ustawowy termin do dokonania zgłoszenia dla spółki upłynął właśnie w dniu 17 lipca 2020 r.

W myśl natomiast art. 153 ust. 1 ustawy podmioty wymienione w art. 58 pkt 1-5 i 7-13, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59, w terminie wskazanym w ustawie, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1.000.000 zł.

Nie zgadzając się podjętym przez organ rozstrzygnięciem Skarżąca wskazała na nieproporcjonalność nałożonej kary w stosunku do sytuacji finansowej Spółki. Nadto, prezes Spółki w toku postępowania administracyjnego jako przyczynę nieterminowego zgłoszenia do Rejestru wskazywał złożoną sytuację rodzinną i trudności finansowe zarówno prezesa, jak i Spółki związane z następstwami epidemii COVID-19.

W ocenie Sądu w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na regulację zawartą w art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Natomiast w myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 został dodany 16 grudnia 2020 r. na mocy art. 1 pkt 24 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255). Wprowadzona nowelizacja nie zawiera przepisów przejściowych. Wspomniany art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 ma zatem zastosowanie do wszystkich spraw administracyjnych toczących się w dniu jej wejścia w życie i dotyczy także terminów, którym strona uchybiła przed jej wejściem w życie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I GSK 498/21 stwierdził, że w warunkiem zastosowania tej regulacji jest to, aby uchybienie przez stronę terminu wynikającego z przepisów prawa administracyjnego (a takim terminem jest termin wynikający z art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy) nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491). Stan ten obowiązywał do dnia 16 maja 2022 r., kiedy weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r., poz. 1027).

Należy zatem zauważyć, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 obowiązywał w czasie, w którym Skarżąca powinna dokonać zgłoszenia stosownych informacji do Rejestru. Wskazać też należy, że organ wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2022 r.), a zatem także w czasie obowiązywania tego przepisu. Przepis ten modyfikuje regulację zawartą w art. 195 ustawy, umożliwiając przewrócenie terminu przewidzianego w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, w grę wchodzi przepis art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19, który dotyczy terminów zawitych przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony.

Wskazać należy, że termin ustanowiony w art. 195 ustawy jest terminem materialnoprawnym (zawitym) wynikającemu z prawa administracyjnego, z niedochowaniem, którego wiążą się negatywne konsekwencje. Wydłużenie przez ustawodawcę terminu do zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych (z 6 miesięcy do 9 miesięcy), nie oznacza, że termin ten nie może być przywrócony. Pogląd, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 dotyczy także przepisów prawa materialnego jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 256/22; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 177/22; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 1022/21). Sąd w składzie orzekającym ten pogląd podziela. Od regulacji zawartej w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie przewidziano żadnych wyjątków. Tym samym w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminu zawitego przewidzianego przepisami prawa administracyjnego, organ powinien zastosować się do treści powyższego przepisu.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ naruszył art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19, a także art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa.

Ponownie rozpatrując sprawę organ poinformuje Skarżącą o przekroczeniu terminu do zgłoszenia informacji do Rejestru i wyznaczy jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu, czyli zastosuje regulacje wynikające z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy COVID-19. W rezultacie organ przedwcześnie wymierzył Skarżącej karę pieniężną, bowiem najpierw powinna być rozstrzygnięta kwestia przywrócenia uchybionego przez stronę terminu.

Mając powyższe uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W zakresie kosztów sądowych nie wydano orzeczenia, ponieważ Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego nie złożyła stosownego wniosku.