Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2359/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 a § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Wiech-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. H. Sp. z o.o. z/s w W., G. B., A. G., A. K., T. R., K.G., W. D. i W. W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem wydanym dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody D. Nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych pod nazwą: "Zadanie NR 4. UDROŻNIENIE S. OD DOLNEGO STANOWISKA JAZU P. DO MOSTÓW KOLEJOWYCH P.".

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż wnioskodawcy nie mają przymiotu strony w przedmiotowej sprawie, a co za tym idzie, nie posiadają legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody D. na podstawie 156 § 1 pkt 2 kpa.

W dniu 17 czerwca 2013 r. do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął wniosek D. G., Prezesa Zarządu oraz J. M., Członka Zarządu, reprezentujących D. H. Sp. z o.o., a także T. R., K. G., W. W., A. K., G. B., A.G. oraz W. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia 19 lipca 2013 r. wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 z późn. zm.), oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.), oraz art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 143, poz. 963, z późn. zm.).

Uzasadniając powyższe podkreślili, że o posiadaniu przez nich interesu prawnego w przedmiotowej sprawie świadczą przepisy prawa materialnego, a mianowicie art.8 ust 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1 ustawy prawo autorskie. W ich przekonaniu bezspornym jest, że Wojewoda D. nie przeanalizował dokumentów przedłożonych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 specustawy przeciwpowodziowej oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, podkreślając że ww. ustawy nakładają na inwestora obowiązek przedłożenia aktualnego projektu dostosowanego do obowiązujących przepisów oraz stosownych oświadczeń autorów i osób upoważnionych. Jak zauważyli wnioskujący, bez uwzględnienia tej procedury pozwolenie nie powinno być wydane, gdyż stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Ponadto w piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. D. G., Prezes Zarządu oraz J. M. Członek Zarządu, reprezentujący D. H. Sp. z o.o. wystąpili z wnioskiem o wszczęcie przez Ministra z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody D. Uzasadniając powyższe ponownie zarzucili, że dokumentacja projektowa złożona w przedmiotowej sprawie nie spełnia wymogów ustawowych, co powoduje, że realizowana w oparciu o nią inwestycja stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia mieszkańców D.. Podkreślili, że ww. dokumentacja nie była aktualizowana, zaś inwestor bez wiedzy i zgody projektantów posłużył się ich projektem wykonanym przed laty.

Po zapoznaniu się z wnioskiem, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem postanowienia Ministra. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podtrzymał zatem stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wobec uznania, iż brak jest przesłanki podmiotowej do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody D., natomiast zarzuty i wyjaśnienia wnioskodawców nie zasługują na uwzględnienie.

Organ podkreślił, iż na podstawie art. 61 a § 1 kpa wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wydanie takiego postanowienia jest poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, podczas którego badane są kwestie formalne dopuszczalności wniosku. Badanie przyczyn nieważności aktu administracyjnego ujętych w art. 156 § 1 kpa, a więc stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek skutkujących jego nieważnością, następuje dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wszczęcie postępowania na wniosek strony może nastąpić wówczas, gdy zawarte we wniosku żądanie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji, wniosek został złożony przez osobę będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa, wniosek odpowiada wymaganym warunkom formalnym i procesowym, oraz gdy organ, do którego wniesiono podanie, jest właściwy w sprawie. Spełnienie powyższych przesłanek jest przedmiotem oceny przez organ administracji publicznej, do którego wniesiono żądanie. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania następuje w przypadku, gdy organ w postępowaniu wyjaśniającym ustali, że nie zaistniały przesłanki podmiotowe tj. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, bądź podmiot ten nie posiada zdolności prawnej lub, gdy zaistnieją przesłanki przedmiotowe tj. m.in. gdy zawarte we wniosku żądanie nie dotyczy sprawy indywidualnej załatwianej w drodze decyzji.

Wskazał, że decyzja Wojewody D. została wydana w oparciu o przepisy specustawy przecipowodziowej.

Z treści art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 i 7 specustawy przeciwpowodziowej wynika, iż stronami postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych są poza inwestorem, dotychczasowi właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których ma być prowadzona inwestycja, natomiast "pozostałymi stronami" są m.in. podmioty mające inne prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze objętym liniami rozgraniczającymi projektowanej inwestycji. Ponadto stronami omawianego postępowania są także właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych poza obszarem znajdującym się w liniach rozgraniczających projektowanej inwestycji, ale w stosunku do których ustala się w decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych trwałe ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, o którym mowa w art. 9 pkt 5 lit. b specustawy przeciwpowodziowej albo nieruchomości, z których korzystanie ogranicza się ze względu na konieczność dokonania przebudowy sieci uzbrojenia terenu na podstawie art. 9 pkt 8 lit. e specustawy przeciwpowodziowej.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 specustawy przeciwpowodziowej do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji stosuje się przepisy kpa, z zastrzeżeniem przepisów tej ustawy.

Krąg "pozostałych stron" ustala się zatem również w oparciu o art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Wykazanie interesu prawnego jest zatem konieczne do prawidłowego ustalenia przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Przy czym ugruntowany pozostaje pogląd zarówno orzecznictwa, jak i doktryny postępowania administracyjnego, że interes prawny, legitymujący stronę postępowania, musi być oparty na prawie materialnym (czyli wynikać z obowiązujących przepisów prawa), nie może zaś wywodzić się tylko z subiektywnego przekonania podmiotu, że taki interes posiada (vide: wyrok NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, LEX nr 171196, uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 9/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 102). Istotą interesu prawnego jest zatem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danej osoby. Konieczne jest zatem stwierdzenie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji (wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 206/09).

O interesie prawnym określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym można zatem mówić, jeśli w wyniku subsumcji stanu faktycznego do dyspozycji normy prawnej podmiot zostanie adresatem normy prawnej, a co za tym idzie wynik indywidualizacji i konkretyzacji normy prawa administracyjnego będzie miał bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków danego podmiotu. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw.

W tym miejscu należy dokonać rozróżnienia pomiędzy interesem prawnym a interesem faktycznym, rozumianym jako sytuacja, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie jest w stanie wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, uzasadniającego jej żądania (por.; Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1996 r., sygn. akt: SA/Ł 1843/95, niepubl.). Ponadto, źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 kpa, musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu.

Przy czym stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji.

Z uwagi na powyższe, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], działając na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 54 § 1 kpa, wezwał wnioskodawców, do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wojewody D. z dnia [...] września 2012 r. W ocenie organu argumentacja zawarta we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jak i następne wyjaśnienia wskazują, iż wnioskujący nie wykazali interesu prawnego koniecznego dla wszczęcia postępowania nadzorczego.

Organ podkreślił, że bezzasadne jest twierdzenie wnioskujących o posiadaniu interesu prawnego koniecznego dla skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że autorzy projektów architektonicznych obiektów budowlanych nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa nie tylko w postępowaniu dotyczącym obiektu dobudowanego do obiektu, objętego ich projektem, ale również w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio projektowanych przez nich obiektów. Z tego względu również w postępowaniu dotyczącym na przykład przebudowy lub rozbudowy określonego obiektu budowlanego autor projektu architektonicznego tego obiektu nie jest stroną postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 1991 r., sygn. akt: IV SA 972/90, podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt: IV SA 815/97). W wyroku z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt: II OSK 581/07, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie podkreślił, że wykonawcy robót budowlanych nie mają przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, w którym stosowane są materialnoprawne przepisy ustawy Prawo budowlane także wówczas, gdy postępowanie administracyjne dotyczy obiektu budowlanego, objętego umową zawartą między wykonawcą robót, a inwestorem tego obiektu budowlanego. Jednocześnie zaznaczył, że skutki wykonywania robót w sposób wadliwy lub sprzeczny z umową nie mogą mieć żadnego wpływu na postępowanie administracyjne, zaś sprawy dotyczące kwestii odpowiedzialności wykonawcy robót w ramach zawartej umowy o roboty budowlane należą do właściwości sądów powszechnych. Organ podniósł, że podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt: II OSK 91/12, podkreślając że choć na projektancie ciążą obowiązki wynikające z uczestnictwa w procesie inwestycyjnym, to jednakże nie oznacza to, że podmioty te uzyskują uprawnienia procesowe w jurysdykcyjnych postępowaniach administracyjnych związanych z przygotowaniem, projektowaniem, czy wykonywaniem inwestycji.

Obowiązki wynikające z prawa budowlanego dotyczą bowiem obowiązków nieprocesowych, wynikających z wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Legitymacja do występowania we własnym imieniu w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot proces inwestycyjny, przysługuje inwestorowi i innym stronom tych postępowań wykazujących własny interes prawny, nie zaś projektowi będącemu profesjonalnym uczestnikiem tego procesu, lecz działającym w imieniu i na rzecz inwestora. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt: I SA/Wa 42/10, zauważył że w wielu różnego typu postępowaniach administracyjnych uczestniczą osoby, które ze względu na rodzaj wykonywanych prac muszą posiadać odpowiednią określoną przepisami rangi ustawowej wiedzę specjalistyczną. Jednakże w żadnym z tych postępowań ani uprawniony na mocy odpowiedniej decyzji administracyjnej inspektor nadzoru inwestorskiego lub kierownik robót, ani również autor projektu, czy też autor koncepcji urbanistycznej, nie zostali przez ustawodawcę uznani z powodu funkcji, którą sprawują w konkretnym postępowaniu administracyjnym, za strony tego postępowania.

W konsekwencji Minister prawidłowo uznał, iż projektant odpowiedzialny za sporządzenie części lub całości danego projektu budowlanego nie może mieć interesu prawnego w postępowaniu, w którym projekt budowlany, przy sporządzaniu którego ta osoba brała udział, został zatwierdzony. Bowiem jeśli autor projektu budowlanego nie ma interesu prawnego w zaskarżaniu rozstrzygnięcia objętego tym projektem budowlanym to tym bardziej projektanci, których opracowania wykorzystano w takim projekcie budowlanym, będący w sporze z autorami przedmiotowego projektu budowlanego nie mogą mieć interesu prawnego w zaskarżaniu takiego rozstrzygnięcia.

Podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące bezprawnego posłużenia się opracowaniami sporządzonymi przez wnioskodawców oraz ich oświadczeniami mają charakter cywilnoprawny, zaś wnioskodawcy mogą dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy ustawy o prawie autorskim oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

Odnosząc się co do zarzutu dotyczącego wszczęcia przedmiotowego postępowania z urzędu organ podkreślił że brak jest środków procesowych, pozwalających stronie na zmuszenie organu do podjęcia takich działań. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje formy postanowienia dla informacji, że nie będzie wszczęte z urzędu postępowanie w trybie tzw. nadzoru czyli z urzędu.

Właściwy organ wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w następujących sytuacjach: gdy sam poweźmie wiadomość o wadliwości decyzji, w przypadku wniesienia sprzeciwu prokuratorskiego, o którym mowa w art. 184 kpa bądź wniesienia żądania przez organizację społeczną, stosownie do art. 31 § 1 pkt 1 kpa, gdy żąda tego podmiot upoważniony na podstawie przepisów szczególnych, a także wskutek skargi wniesionej przez osobę trzecia, zgodnie z art. 235 § 1 w zw. z art. 233 kpa.

Organ wyjaśnił, że nie zawsze stosowne żądanie prowadzi do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. W przypadku złożenia skargi przez osobę trzecią organ ma obowiązek rozważenia zasadności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu, w przypadku gdy znajduje w skardze osoby trzeciej przesłanki do podjęcia takiego postępowania. Jednocześnie podkreślił, że w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu jedynie organ właściwy w sprawie ma uprawnienie do zainicjowania postępowania, zaś wszelkie pisma i wnioski pochodzące od podmiotów, które nie posiadają legitymacji do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji są traktowane jako informacje mające na celu "zwrócenie organowi uwagi" na ewentualne wady kwalifikowane decyzji, nie zaś jako wnioski, które zobowiązują organ do zareagowania w postaci postanowienia bądź decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2010 r.). Zakładając racjonalność ustawodawcy, przepis art. 157 § 2 kpa celowo wprowadza dwie formy wszczęcia postępowania: na wniosek strony i z urzędu, zaś sytuacja w której organ byłby zobligowany do wszczęcia postępowania z urzędu w przypadku każdego pisma zawierającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, niezależnie od jakiego podmiotu pochodzi, przeczyłby idei wprowadzenia ww. rozróżnienia pomiędzy postępowaniem wszczynanym z urzędu i na wniosek strony.

W sytuacji wniesienia wniosku przez podmiot nieposiadający interesu prawnego, organ powinien jedynie rozważyć konieczność wszczęcia postępowania z urzędu na podstawie informacji zawartych we wniosku podmiotu nieuprawnionego do wszczęcia postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt: II SA/Kr 1101/10). W ocenie organu, mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w przedmiotowej sprawie taka konieczność nie zachodzi.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 specustawy przeciwpowodziowej do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji został załączony projekt budowlany wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane aktualnym na dzień opracowania projektu. Jednocześnie zauważył, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo budowlane projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2 ww. artykułu do projektu budowlanego dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zauważył, iż treść oświadczeń projektantów jednostki projektowej J.V.: S. W. – H. – B. wskazuje na fakt, iż odnoszą się one do całego projektu budowlanego, natomiast oświadczenia projektantów H. Sp. z o. o. dotyczą jedynie tych części projektu budowlanego, które zostały przez nich sporządzone. Wskazał, że oświadczenia projektantów jednostki projektowej odpowiedzialnej za sporządzenie projektu budowlanego dla decyzji Wojewody D. obejmują swoim zakresem również oświadczenia projektantów H. Sp. z o. o., których zaktualizowane opracowania stanowią część projektu budowlanego.

Wskazał także, że zgodnie z treścią przepisów ustawy Prawo budowlane, za każdy projekt budowlany, stanowiący podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę powinien być odpowiedzialny projektant, tj. osoba uprawniona do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Innymi słowy każdy projekt budowlany musi mieć swojego projektanta, który odpowiada za wszystkie zawarte w nim rozwiązania.

Przy czym w ocenie organu, projekt budowlany będący integralną częścią decyzji Wojewody D., zawiera wszelkie niezbędne części składowe, o których stanowiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.), obowiązujące w dniu wydania decyzji Wojewody D., w tym oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Został sporządzony zgodnie z przepisami i w takim zakresie podlegał kontroli organu, nie zaś w przedmiocie jego zgodności z przepisami dotyczącymi własności intelektualnej prawa autorskiego czy ochrony dóbr osobistych autorów projektu, gdyż naruszenie prawa w powyższym zakresie nie przesądza o wadliwości projektu budowlanego.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli D.Sp. z o.o. oraz G. B., A. G., A. K., T. R., K. G., W.D. i W. W.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący zarzucili naruszenie:

1) art. 61 a par. 1 kpa w zw. 28 kpa w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ust. 1, 16 i 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych,

2) art. 157 par. 2 kpa poprzez wadliwe uznanie, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu i brak wyjaśnienia przyczyn, mimo rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem decyzji nr [...] z [...] września 2011 r.,

3) art. 156 par. 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 6 ust. 1 — 7 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych i art. 20 ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 13 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, a także w zw. art. 104 par. 1 i 2 kpa w zw. z art. 106 par. 1 i art. 107 par. 1 kpa poprzez brak wymaganych uzgodnień innych organów oraz pozostawienie adresatowi decyzji nieokreślonych uprawnień (pkt III i pkt IV decyzji),

4) art. 7 w zw. z art. 77 kpa, art. 6 i 8 kpa oraz art. 107 par. 3 kpa poprzez błędną ocenę materiału w sprawie, a w szczególności brak oceny oświadczeń projektantów jednostki projektowej S. W. – H.i ich zakresu, a także brak wyjaśnienia, dlaczego wykorzystano oświadczenia projektantów H. sp. z o.o. i ich dane wskazano w decyzji nr [...] z [...] września 2011 r., a przede wszystkim brak analizy, czy dokumentacja sygnowana przez H. wobec braku należytej jej aktualizacji spełniała warunki stawiane przez przepisy prawa w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może (zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art.145 p.p.s.a., uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - przywoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd nie jest związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi zarzutami, wnioskami i żądaniami, co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych zasad, Sad doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna bowiem objęte nią postanowienie nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności należy podkreślić że kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu nieważnościowym stanowiącym wyjątek od wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji ostatecznej. Od tej zasady ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest właśnie stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.

Podstawa materialną- prawną kontrolowanego postanowienia jest art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie z treścią którego organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie może być wszczęte.

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że wnioskujący nie mają przymiotu strony koniecznego dla skutecznego prawnie wszczęcia postępowania nadzorczego i Sąd podziela ustalenia i ocenę organu w pełni.

Wnioskujący o wszczęcie postępowania nadzorczego wskazali, że są autorami projektu budowlanego sporządzonego w 2006 r. – którego aktualizacja dokonana przez firmę J. V. i S. W. – H. została zatwierdzona kwestionowaną decyzją – a w związku z tym ich przymiot strony w postępowaniu w niniejszej sprawie wynika z przepisów art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Sad podzielił ocenę organu iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż w postępowaniu mającym na celu proces inwestycyjny projektantowi (mimo że jest on profesjonalnym uczestnikiem tego procesu – jednakże działającym z ramienia i na rzecz inwestora), kierownikowi budowy ani inspektorowi nadzoru inwestorskiemu nie przysługuje przymiot strony.

Podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące niezgodnym z prawem posłużeniu się sporządzony przez nich projektem budowlanym mogą być dochodzone przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego i przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W tym miejscu należy podnieść, że art. 28 k.p.a. wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne przymioty strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest wiec legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Z unormowania art. 28 k.p.a. nie wynika, aby projektantowi budynku przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła zaskarżona decyzja. Przymiotu takiego nie dają mu także przepisy prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118). Projektant nie ma bowiem interesu prawnego w zaskarżaniu rozstrzygnięć organu administracji dotyczących zaprojektowanego przez niego obiektu budowlanego.

Przepis art. 17 Prawa budowlanego określający uczestników procesu budowlanego, wymienia osoby, które swoim działaniem kształtują proces budowy, co nie oznacza, że uczestnicy procesu budowlanego są z mocy tego przepisu stronami postępowania administracyjnego. Tylko inwestor jest jedynym uczestnikiem procesu budowlanego, który jest stroną postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę czy innych postępowań, dla których podstawę prawnomaterialną stanowią przepisy prawa - budowlanego (vide Prawo budowlane Komentarz C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 254 i następne). Projektowanie jak i , sprawowanie nadzoru autorskiego jest samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, a podstawowe obowiązki projektanta określa art. 20 ustawy, natomiast jego prawa – art. 21 Prawa budowlanego. Przepisy te nie dają projektantowi przymiotu strony postępowań administracyjnych, dotyczących zaprojektowanego przez niego obiektu. Z tych względów prawidłowo przyjęły organy administracyjne w przedmiotowej sprawie, że projektant nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, bądź kwestionowania wydanych rozstrzygnięć w postępowaniu dotyczącym zaprojektowanego przez niego obiektu.

Przy czym podkreślić należy, iż wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu należy wyłącznie od uznania właściwego organu administracji publicznej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.