Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 10/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 149, art. 161 par 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 12, art. 35-36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 roku sprawy ze skarg B. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli budynku 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 2. stwierdza, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej B. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

B. P. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Ł. oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...]r. o nakazanie przeprowadzenia kontroli budynku posadowionego na nieruchomości w Ł. przy ulicy A [...] oraz w przedmiocie: wzniesienia budynku niezgodnie z projektem budowlanym, bez wymaganej prawem dokumentacji budowlanej i zamieszkiwania w wymienionym budynku bez pozwolenia na użytkowanie.

W motywach skargi jej autorka wyjaśniła, że w dniu [...]r. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł. wniosek o przeprowadzenie kontroli budynku posadowionego na nieruchomości w Ł. przy ulicy A [...], Jej pełnomocnik kolejnego dnia wniósł o wszczęcie postępowania w przedmiocie wzniesienia wymienionego budynku niezgodnie z projektem budowlanym, wzniesienia go bez wymaganej prawem dokumentacji budowlanej oraz zamieszkania w wymienionym budynku bez pozwolenia na użytkowanie. Choć od daty wpływu wniosku do organu minęły ponad trzy lata sprawa nie została merytorycznie zakończona. Organ nadzoru budowlanego w tym czasie wydał – w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r. – dwie decyzje merytoryczne, obie uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W sprawie wielokrotnie były składane zażalenia na bezczynność i przewlekłość, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wielokrotnie wyznaczał lub odmawiał wyznaczenia dodatkowego terminu, bądź zobowiązywał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zakończenia postępowania wydaniem decyzji administracyjnej.

W dniu [...]r. po raz kolejny skarżąca złożyła do organu wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i bezczynność tego organu. Skarżąca w zażaleniu kwestionowała prawidłowość działania organu w zakresie objętym dyspozycją art. 35 § 3 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, dalej jako: "K.p.a."), a ponadto wnosiła o wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy oraz zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a także podjęcia środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia sprawy w przyszłości. Domagała się nadto stwierdzenia, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. Ponieważ organ nadal nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie skarżąca w dniu [...]r. ponownie wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność organu) oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, w trybie art. 37 § 1 i 2 K.p.a.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sposób przewlekły załatwia sprawę robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym przy ulicy A [...] w Ł. oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...]r..

Jak dalej argumentowała skarżąca, brak reakcji ze strony organu zgodnie z art 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), na złożony przez nią w dniu [...]r. wniosek o nakazanie natychmiastowego wstrzymania prac budowlanych i zabezpieczenie dokumentacji budowy oraz podjęcie pierwszej czynności w sprawie dopiero [...]r., dały inwestorowi niezbędny czas na uzupełnienie dokumentacji budowlanej i przygotowanie budynku dla potrzeb przyjęcia zgłoszenia o zakończeniu robót budowlanych. Brak wydania przez organ merytorycznej decyzji w sprawie, pomimo upływu terminów określonych w art. 37 K.p.a. oraz przyjęcie zgłoszenia inwestora o zakończeniu rozbudowy budynku bez sprzeciwu przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie wcześniej zainicjonowanej przez skarżącą, spowodowało nierówność stron postępowania administracyjnego, utrudniło postępowanie dowodowe w sprawie z powództwa cywilnego, naruszyło prawo skarżącej do skutecznego środka prawnego i prawo do rzetelnego procesu oraz naraziło na dalsze szkody.

W konkluzji strona podniosła, iż pomimo wyraźnego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartego w uzasadnieniu wyroku w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 88/11, organ do dnia wniesienia skargi nie podjął czynności sprawdzających w sprawie i nie wydał decyzji merytorycznej. Nie przeprowadził także postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wzniesienia wymienionego budynku bez wymaganej prawem dokumentacji budowlanej i nie wydał decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż w dniu [...]r. do. organu wpłynęło pismo skarżącej o nakazanie wstrzymania prac budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ulicy A [...]. Kolejnego dnia – [...]r. – wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej o dokonanie kontroli budynku w trybie art. 62 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz o wszczęcie postępowania w przedmiocie wzniesienia budynku niezgodnie z projektem, wzniesienia bez wymaganej prawem dokumentacji budowlanej oraz zamieszkiwania bez pozwolenia na użytkowanie. Dnia [...]r. do organu wpłynęło kolejne pismo B. P. dotyczące wstrzymania prac budowlanych prowadzonych na nieruchomości. Organ pismem z dnia [...]r. udzielił skarżącej wyjaśnień w sprawach, a pismem z dnia [...]r. przekazał pełnomocnikowi dodatkowe wyjaśnienia, że w sprawie domniemanej zmiany procentowego nachylenia połaci dachowej na rozbudowanej części budynku mieszkalnego, dokonano powtórnej kontroli celem ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. W jej wyniku organ stwierdził, iż nachylenie połaci dachowej wynosi 12,7% i jest nieznacznie mniejsze od nachylenia projektowanego określonego jako 13%. Nie potwierdzono sugestii skarżącej, że nachylenie połaci dachowej wynosi 6%. Szczegółowe wyjaśnienia w tym zakresie zawarte zostały w piśmie z dnia [...]r..

Dalej organ wyjaśnił, iż w postępowaniu w sprawie wstrzymania robót budowlanych uznał skarżącą za stronę, ponieważ jest właścicielką nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B [...], sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością przy ul. A [...], a istniejące na nich budynki mieszkalne przylegają do siebie. Niemniej wnioski o wstrzymanie robót budowlanych, w świetle zebranego materiału dowodowego, organ nie uznał za uzasadnione.

Organ podkreślił, iż badając sprawę zgodności realizacji rozbudowy budynku z przepisami prawa budowlanego, nie potwierdzono argumentów dotyczących wzniesienia budynku niezgodnie z projektem, wzniesienia bez wymaganej prawem dokumentacji budowlanej oraz faktu zamieszkiwania bez pozwolenia na użytkowanie. Rozbudowa budynku mieszkalnego została zakończona, inwestor zawiadomił organ w dniu [...]r. o zakończeniu robót budowlanych, a organ nie zgłosił sprzeciwu w tym zakresie.

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r. umorzył w całości postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych polegających na rozbudowie spornego budynku. W wyniku złożonego przez B. P. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

Organ prowadząc dalej postępowanie decyzją z dnia [...]r. ponownie umorzył w całości postępowanie w sprawie prawidłowości rozbudowy istniejącego jednorodzinnego budynku mieszalnego. B. P. zakwestionowała tę decyzję w drodze odwołania, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r. ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

Podejmując dalsze czynności w tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyznaczył na dzień [...]r. oględziny na nieruchomości celem uzupełnienia materiału dowodowego. Organ wezwał także do stawiennictwa osobistego w dniu [...]r. w charakterze świadka Z. S. celem złożenia wyjaśnień. Pismem z dnia [...]r. organ wystąpił do organu administracji architektoniczno – budowlanej o przekazanie zatwierdzonego projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących nieruchomości przy ulicy A [...]. Na wniosek skarżącej organ wystąpił do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi II Wydziału Cywilnego o zwrot akt dotyczących nieruchomości, a przesłanych do Sądu dnia [...]r. W toku postępowania udzielał odpowiedzi na pisma i wnioski skarżącej. Następnie pismem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami i składania wyjaśnień w sprawie.

W celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] organ zobowiązał inwestora – H. W. do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości zrealizowanych robót budowlanych (docieplenie ścian zewnętrznych, zmiana rodzaju pokrycia dachowego, niewykonanie ogniomuru na ścianie zachodniej) związanych z rozbudową budynku mieszkalnego. Dnia [...]r. inwestor przedłożył ocenę techniczna, która jednak wymagała uzupełnienia, o czym organ powiadomił inwestora pismem z dnia [...]r.. Uzupełnioną ocenę techniczną inwestor złożył w dniu [...]r.. W tej sytuacji organ ponownie powiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a także składania wszelkich uwag i wniosków mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego, organ pierwszej instancji – nie stwierdzając występowania nieprawidłowości przy realizacji robót budowlanych związanych z rozbudową spornego budynku – decyzją z dnia [...]r., nr [...]umorzył w całości postępowanie administracyjne w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W takiej sytuacji Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Warunek zawarty w art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a.. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono ten środek prawny.

Na podstawie analizy akt administracyjnych należało uznać, iż skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia służące w postępowaniu przed organami administracji. Podkreślić należy, iż w treści pisma z dnia [...]r. jego autorka wyraziła niezadowolenie z tego, że organ od sierpnia 2010r. nadal prowadzi postępowanie w sprawie wzniesienia budynku niezgodnie z projektem budowlanym, wzniesienia budynku bez wymaganej dokumentacji budowlanej oraz zamieszkiwania w tym budynku bez pozwolenia na użytkowanie. Pismo to zatytułowane jest zażalenie i skierowane zostało do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, iż pismo to stanowi zażalenie wniesione w trybie art. 37 § 1 K.p.a.. Dostrzec jednocześnie należy, iż organ wyższego stopnia w postanowieniu z dnia [...]r., nr [...] podzielił wątpliwości skarżącej uznając, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sposób przewlekły załatwia sprawę robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym przy ul. A [...] w Ł. i wskutek tego wyznaczył temu organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...]r..

Wśród wstępnych uwag poczynić należy zastrzeżenie, iż skarga opiewa na dwa zarzuty. Pierwszy dotyczy bezczynności organu, a drugi ma na celu wykazanie, iż prowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie było przewlekle. Do powyższych zarzutów wypada odnieść się z osobna.

Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi wyeksplikować wypada, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a.. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego należy w pierwszym rzędzie przypomnieć, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte pismem skarżącej z dnia [...]r. skierowanym do organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, w którym wnioskowano o natychmiastowe wstrzymanie prac budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. A [...] i zabezpieczenie dokumentacji budowy. Dnia [...]r. wpłynęło do organu pismo pełnomocnika skarżącej, w którym z kolei wnioskowano o wszczęcie postępowania w przedmiocie wzniesienia budynku niezgodnie z projektem budowlanym, bez wymaganej dokumentacji budowlanej oraz zamieszkiwania w budynku bez pozwolenia na użytkowanie. W ramach czynności wyjaśniających organ nadzoru budowlanego kilkakrotnie przeprowadzał oględziny na nieruchomości (20 września 2010r., 16 marca 2011r. oraz 17 września 2012r.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego także dwukrotnie wydawał decyzje o umorzeniu postępowania, które to rozstrzygnięcia, po rozpoznaniu odwołań skarżącej, uchylane były przez organ wyższej instancji.

Analiza akt postępowania potwierdza okoliczności sprawy przedstawione przez strony i tak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie wszczęte z urzędu z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a następnie decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. po raz kolejny umorzył postępowanie prowadzone z urzędu w sprawie nieprawidłowości rozbudowy istniejącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Także i ta decyzja została, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, uchylona przez organ nadzoru budowlanego wyższej instancji decyzją z dnia [...]r.. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zawarł wytyczne, które wymagały przeprowadzenia przez organ szczebla powiatowego postępowania wyjaśniającego. Lektura akt administracyjnych pozwala odnotować, że tym razem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. ponownie przeprowadził oględziny na nieruchomości (w dniu 17 września 2012r), oraz przesłuchał świadka (w dniu 18 września 2012r.). Następnie postanowieniem z dnia [...]r. zobowiązał inwestora do złożenia w terminie do dnia [...]r., ekspertyzy technicznej. Ekspertyza ta została złożona dnia [...]r., a pismem datowanym na dzień [...]r. organ powiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami w trybie art. 10 K.p.a.. Po tej dacie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – w następstwie rozpoznania zażalenia skarżącej – postanowieniem z dnia [...]r. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadzi przedmiotowe postępowanie przewlekle i wyznaczył temu organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...]r.. Termin ten został dotrzymany przez organ pierwszej instancji, bowiem decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., "po rozpoznaniu sprawy z urzędu", wydał decyzję o umorzeniu w całości postępowania w sprawie prawidłowości rozbudowy istniejącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z rozbudową spornego budynku wskazuje, iż inwestycja została zrealizowana z zachowaniem przepisów Prawa budowlanego, co uzasadnia umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Konkludując powyższe informacje i jednocześnie odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi – bezczynności organu – należy wyjaśnić, iż instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach. Z powyższego przepisu wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje on być w bezczynności. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż w przypadku uwzględnienia przez organ administracji wniesionej do sądu skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny zobowiązany jest wydać na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego z powodu jego bezprzedmiotowości.

W tym miejscu wyjaśnić wypada, iż niewątpliwie organ w decyzji z dnia [...]r. wskazał, że rozpoznawał sprawę "z urzędu" nie zaś z wniosku skarżącej i że jej przedmiotem była "jedynie" prawidłowość rozbudowy istniejącego obiektu. Niemniej w motywach rozstrzygnięcia organ odniósł się do wszystkich kwestii podnoszonych przez skarżącą, jak i jej pełnomocnika we wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania. W tej sytuacji należało ocenić, iż postępowanie sądowe w części dotyczącej bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – wobec wydania wskazanej powyżej decyzji – stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a..

Następnie przypomnieć należy, iż skarga B. P. opiewa również na zarzut przewlekłego prowadzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie. W judykaturze nie jest sporne, iż przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją, o której mowa w przepisie art. 12 K.p.a., ustanawiającym zasadę szybkości postępowania administracyjnego, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, choćby na skutek wykonywania czynności w dużym odstępie czasu, względnie zarzut podejmowania czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia, a więc w istocie nieefektywnych, choć przedsiębranych w taki sposób i w takim czasie, że formalnie organ nie jest bezczynny.

Oceniając opisany wcześniej tok czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji należało uznać zasadność skargi, stwierdzając, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Niewątpliwie organ naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 K.p.a.. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej ponad 3 lata od momentu otrzymania wniosku skarżącej inicjującego rzeczone postępowanie. Analiza akt administracyjnych dostarcza jednoznacznych dowodów na wielomiesięczne przerwy w kontynuowaniu postępowania, jak również na powtarzanie przez organ tych samych czynności procesowych, ponadto wskazuje, że koncentracja materiału dowodowego w istocie nastąpiła w ciągu kilku miesięcy poprzedzających decyzję z dnia [...]r. Na tej podstawie należało uznać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadził postępowanie w sposób przewlekły.

Co więcej w realiach niniejszej sprawy zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie ulega wątpliwości, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania będą miały charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 P.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia zarówno z bardzo poważnym przekroczeniem terminów wskazanych w przepisie art. 35 K.p.a.. jak i z wielokrotnym, długotrwałym niepodejmowaniem czynności w toku prowadzonego postępowania, a jednocześnie organ nie wskazuje okoliczności mogących usprawiedliwiać taki stan rzeczy. Co więcej organ w toku postępowania zupełnie zaniechał informowania stron o przyczynach opóźnień w załatwieniu sprawy i nie wyznaczał w trybie art. 36 K.p.a. nowych terminów jej załatwienia. Dostatecznie uzasadnia to tezę, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżąca wnioskowała także o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywny z powyższego tytułu. Odnosząc się do tegoż wniosku wskazać należy, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. jest upływ terminu do załatwienia sprawy. Wyraźnego zaznaczenia wymaga przy tym fakt, iż postępowanie w sprawie trwa od ponad 3 lat i mimo tego, że organ aktualnie nie pozostaje w bezczynności, bowiem wydał w dniu [...]r. decyzję o umorzeniu postępowania, to prowadził postępowanie w sposób przewlekły, czyli z jaskrawym pogwałceniem przepisów określających terminy załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym. Z tego powodu należało uznać, że uzasadnione jest nałożenie na organ grzywny, a kwota 1.000zł będzie odpowiednią sankcją.

Grzywna na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie ma na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale także w szerszym kontekście winna przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowań administracyjnych. Uwzględniając z jednej strony to od jak dawna toczy się przedmiotowe postępowanie, a z drugiej strony zauważając wydanie rozstrzygnięcia uchylającego stan istniejącej bezczynności należało dojść do wniosku, że wysokość orzeczonej grzywny jest adekwatna do okoliczności sprawy i będzie odpowiednia dla realizacji wskazanych powyżej celów.

W tym stanie rzeczy należało: umorzyć postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a. (pkt 1. wyroku); stwierdzić, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. (pkt 2. wyroku); oraz wymierzyć organowi grzywnę na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. (pkt 3. wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt 4. wyroku).

ag