Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 324/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 72 poz 747
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Andrzej Cisek, Asesor WSA Alicja Palus (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Grott, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia 25 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy K. z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Rada Gminy K. w dniu 25 lutego 2005 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Jako podstawę prawną dokonywanej czynności Rada Gminy wskazała przepisy: art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.).

W § 1 podjętego aktu Rada Gminy postanowiła nadąć następujące brzmienie § 50 załącznika nr 1 do uchwały – Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków:

|50.1. |W przypadku nowo przyłączonego obiektu do sieci wodociągowej potencjalny Usługobiorca przed włączeniem do sieci zobowiązany jest |

| |do uiszczenia opłaty, która stanowi partycypację w kosztach budowy wodociągu. Wysokość opłaty będzie stanowić równowartość |

| |300 m3 wody. |

| 2. |W wypadku wykonania przez gminę przyłącza kanalizacji sanitarnej, właściciel |

| |budynku obowiązany jest do uiszczenia opłaty, która stanowi równowartość 50 m3 odprowadzanych ścieków. Szczegółowe zasady |

| |dotyczące terminu oraz warunków wykonania przyłącza określa umowa z Usługobiorcą. |

| 3. |W przypadku stwierdzenia nielegalnego poboru wody i odprowadzania ścieków |

| |Usługodawca obciąży Usługobiorcę należnością za cały okres udowodnionego nielegalnego: |

| |pobierania wody w ilościach ustalonych zgodnie z zasadami opisanymi w § 27 lub § 28 |

| |odprowadzania ścieków zgodnie z zasadami opisanymi w § 29 |

| |odprowadzania wód opadowych zgodnie z zasadami opisanymi w § 30 ust. 2 i obowiązującymi w tym okresie opłatami, powiększoną o 150 |

| |%. |

| |b) Jeżeli nie można ustalić okresu nielegalnego poboru wody i odprowadzania ścieków, Usługodawca obciąży Usługobiorcę |

| |należnością za 1 rok wstecz nielegalnego: |

| |pobierania wody zgodnie z zasadami opisanymi w § 27 lub § 28, |

| |odprowadzania ścieków zgodnie z zasadami opisanymi w § 29 |

| |odprowadzania wód opadowych zgodnie z zasadami opisanymi w § 30 ust. 2 i obowiązującymi w tym okresie opłatami, powiększoną o 200 |

| |%. |

W § 2 Rada Gminy powierzyła wykonanie uchwały Wójtowi Gminy, a w § 3 postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa D.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda D. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały.

W uzasadnieniu skargi organ nadzoru przytoczył treść § 50 załącznika do uchwały Rady Gminy K. z dnia 7 marca 2003 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w brzmieniu nadanym mu zaskarżoną uchwałą, a następnie wyjaśnił, że w ramach tych przepisów Rada Gminy wprowadziła opłatę partycypacyjną w kosztach budowy sieci wodociągowej pobieraną od usługobiorcy przed przyłączeniem do sieci (§ 50 ust. 1), oraz opłatę uiszczaną w przypadku podłączenia usługobiorcy do kanalizacji sanitarnej (§ 50 ust. 2). Dalej Rada Gminy unormowała zasady pobierania należności w razie stwierdzenia nielegalnego poboru wody i odprowadzania ścieków (§ 50 ust. 3).

W ocenie Organu Nadzoru Rada Gminy K., dokonując przedmiotowej regulacji, przekroczyła granicę upoważnienia wynikającą z art. 19 ustawy z 07.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. nr 72, poz. 747 ze zm.).

Zgodnie z art. 19 ustawy rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,

4) warunki przyłączania do sieci,

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych,

6) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,

7) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków.

Dokonana w ramach przedmiotowej uchwały regulacja obejmuje materię, która, w ocenie Organu Nadzoru, została wyczerpująco i jednoznacznie unormowana w ramach przepisów powszechnie obowiązujących.

Jak wynika bowiem z art. 15 ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić realizację budowy i rozbudowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji. Na usługobiorcy ciąży zaś obowiązek pokrycia tylko kosztów budowy "przyłącza" do sieci oraz "studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego". Koszty zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego pokrywa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a urządzenia pomiarowego - odbiorca usług. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Przepisy powyższe nie dają zatem podstaw do obciążenia odbiorcy usług opłatą udziałową w kosztach budowy wodociągu, a tym bardziej uzależniania dokonania przyłączenia od wniesienia opłaty partycypacyjnej w kosztach budowy sieci. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma za to podstawy do obciążenia odbiorcy usług opłatami wynikającymi z zatwierdzanych corocznie przez radę gminy taryf. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1-4 ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na 1 rok. Przedsiębiorstwo określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ceny i stawki opłat określone w taryfie są różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne ustalają, dla celów określenia taryf, niezbędne przychody uwzględniając w szczególności:

1) koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy,

2) zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkość usług i warunki ich świadczenia,

3) koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych, realizowanych na podstawie planów rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

Z powyższego wynika, iż koszty związane z rozwojem i modernizacją infrastruktury wodociągowo - kanalizacyjnej uwzględniane są przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na etapie obliczania taryf na kolejny rok. Tezę tą potwierdza treść § 6, 7 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.03.2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 26, poz. 257), z których wynika, iż niezbędne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek opłat planowanych na rok obowiązywania taryf obejmują m.in. koszty wynikające z inwestycji modernizacyjno-rozwojowych i ochrony środowiska, ustalonych na podstawie planu inwestycyjnego wynikającego z wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w roku obrachunkowym poprzedzającym rok wprowadzenia taryfy. W dalszej części rozporządzenie powyższe wskazuje, że różnicowanie taryfowych cen i stawek opłat zapewnia siew szczególności przez uwzględnienie, przy określaniu niezbędnych przychodów odpowiadających poszczególnym taryfowym cenom i stawkom opłat, zróżnicowania kosztów eksploatacji i utrzymania, w tym kosztów wynikających z poniesionych nakładów inwestycyjnych - odpowiednio do zużycia wody i odprowadzania ścieków przez odbiorców z poszczególnych grup taryfowych (§ 13 ust. 3 pkt 3).

Regulacje prawne wynikające z ustawy i przywołanego rozporządzenia wskazują jednoznacznie, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest uprawnione do uwzględniania kosztów inwestycji i modernizacji sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w ramach procedury ustalania wysokości taryf i w ten sposób (niejako pośrednio) obciąża usługobiorców m.in. kosztami rozbudowy sieci. Rada Gminy nie ma natomiast podstaw prawnych do nakładania na usługobiorców, w ramach regulaminu zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków, odrębnych opłat partycypujących w kosztach rozbudowy sieci.

Odnosząc się do zamieszczonej w zaskarżonej uchwale regulacji zasad pobierania opłat w razie stwierdzenia nielegalnego poboru wody lub odprowadzania ścieków, to należ> wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy, przedsiębiorstwo może w tym przypadki: odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne. Ustawa nie przewiduje natomiast specjalnego trybu naliczania i pobierania opłat za nielegalnie pobraną wodę lub odprowadzane ścieki. Przedsiębiorstwo zatem uprawnione jest w takich sytuacjach do naliczenia opłat na ogólnych zasadach wynikających z art. 26 i 27 ustawy. Zgodnie z art. 26 ustawy rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków prowadzone są przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. Jak wynika z treści art. 27 ust. 1 i 2 ustawy ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku - w oparciu o przeciętne normy zużycia wody określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 14.01.2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. nr 8 poz. 70). Ilość odprowadzanych ścieków ustala się zaś, zgodnie z art. 27 ust. 4 i 5 ustawy, na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w ich braku - na podstawie umowy, jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie. W przypadku nielegalnego poboru wody lub odprowadzania ścieków przedsiębiorstwo pobiera opłaty w normalnej wysokości, zaś osoba pobierająca wodę lub odprowadzająca ścieki bez zawarcia stosownej umowy lub zrywając albo uszkadzając plomby umieszczone na urządzeniach pomiarowych lub zaworze odcinającym musi liczyć się z odpowiedzialnością karną wynikającą z art. 28 ustawy.

Unormowana przez Radę Gminy K. w przedmiotowej uchwale materia związana w wysokością opłat nie znajduje więc podstaw prawnych, jako że zagadnienie to zostało poddane regulacji ustawowej.

W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. wniosła o jej oddalenie i wskazała m.in., że uchwała wraz z regulaminem została przekazana stronie skarżącej w terminie 7 dni. W toku czynności nadzorczych dotyczących legalności tego aktu organ nadzoru nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego § 50 regulaminu w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami) uznając tym samym, iż zapis § 50 regulaminu nie narusza normy ustawowej zawartej w art. 19 ustawy z 07.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późniejszymi zmianami). Regulacja prawna dokonana została przez Radę Gminy w granicach kompetencji ustawowej.

W dniu 25.02.2005 r. Rada Gminy uchwałą [...] zmieniła zapis § 50 regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w ten sposób, że zachowując dotychczasową treść ust. 1 i 2 zmieniła ich porządek wprowadzając w ust. 2 dodatkową opłatę za przyłączenie właściciela budynku do kanalizacji wybudowanej ze środków Gminy (§ 50 ust. 2). Opłata ta stanowiąca równowartość 50 m3 odprowadzanych ścieków wyliczona wg obowiązującej taryfy ponoszona ma być przez właściciela w wypadku wykonania przyłącza przez Gminę. W zdaniu drugim określono, iż szczegółowe zasady dotyczące zarówno terminu oraz warunków wykonania przyłącza określi umowa zawarta z Gminą jako usługodawcą (wykonawcą).

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z 07.06. 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późniejszymi zmianami) realizację budowy przyłączy do sieci zapewnia osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

Rada Gminy dokonując takiej regulacji nie nałożyła dodatkowego obowiązku na mieszkańców ubiegających się o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej, ustaliła jedynie zryczałtowaną opłatę za wykonanie usługi w przypadku, gdy właściciel nieruchomości powierzy Gminie wykonanie przyłącza, którego koszt obciąża właściciela.

Nie można podzielić twierdzenia strony Skarżącej, iż zapisy § 50 regulaminu dotyczące kosztów partycypacji w budowie wodociągu (opłaty te określono na poziomie minimalnym), opłaty za wykonanie przez Gminę przyłącza do sieci kanalizacyjnej, a także pobierania opłat za nielegalny pobór wody oraz odprowadzanie ścieków naruszają art. 19, 26 i 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W art. 19 ust. 2 ustawodawca określił wzajemne prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług w zakresie zaopatrzenia w wodę, jak i odbioru ścieków. Regulacja zawarta w § 50 regulaminu nie narusza ani szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z usługobiorcami, ani sposobu rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat określone w taryfie, jak również warunki przyłączenia do sieci. Art. 26 i 27 ustawy stanowi, że rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków prowadzone jest na podstawie określonych w taryfie cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzanych ścieków, zatem dokonując regulacji określonej w § 50 regulaminu Gmina nie naruszyła norm zawartych w wymienionych przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej) w ten sposób sformułowane zostało przez ustawodawcę generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz.1 270 z późn. zm.).

Przedmiotem oceny wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy w K. zmieniająca uchwałę tego organu z dnia 7 marca 2003 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym stanowi powoływana wcześniej ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z treścią przytoczonego w skardze przepisu art. 19 wskazanej powyżej ustawy rada gminy po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków, opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na obszarze gminy. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,

2) szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,

4) warunki przyłączania do sieci,

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych,

6) sposób postępowania w przypadkach niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,

7) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków.

Uregulowana zaskarżoną uchwałą jednorazowa opłata – określona jako partycypacja w kosztach budowy wodociągu – za przyłączenie obiektu do sieci wodociągowej, do uiszczenia której zobligowany został potencjalny usługobiorca, opłata za wykonanie przez gminę przyłącza instalacji sanitarnej, do uiszczenia której zobowiązany został właściciel budynku oraz należności za nielegalne korzystanie z usług wodno-kanalizacyjnych wykonywanych przez gminę nie mieszczą się w zakresie regulacji wskazanej w art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem Sądu mimo, że wyliczenia stanowiącego treść tego przepisu nie można traktować jako katalog zamknięty, to zakres tematyczny wskazanych w nim materii nie pozwala przyjąć, aby można było w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków zawrzeć jakiekolwiek obowiązki o charakterze fiskalnym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego od dawna ugruntował się pogląd, że jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat, nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego.

Pogląd ten ma od kilku lat jednoznaczną normatywną podstawę w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu art. 84 ustawy zasadniczej zamieszczonego w rozdziale dotyczącym środków ochrony wolności i praw człowieka i obywatele wynika bowiem, że obywatel jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych przewidzianych wyłącznie ustawą. Nie ma natomiast przepisów tej rangi, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia takich opłat w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Za taki przepis nie może być uznany powołany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

W warunkach rozpoznawanej sprawy wynika z niego wyłącznie upoważnienie do uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków o treści wynikającej z przepisu art. 19 powoływanej poprzednio ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Żadna ustawa nie legitymuje gminy generalnie do nakładania na jej społeczność danin publicznych. Należy przy tym mieć na względzie przepisy rozdziału 4 ustawy o samorządzie gminnym, określające kompetencje gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego.

Zaskarżona uchwała wykracza poza te prawotwórcze kompetencje rady gminy. Nie ma wyraźnego upoważnienia ustawowego i nie należy też do kategorii aktów prawnych określających zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

W orzecznictwie NSA i SN zgodnie od dawna przyjęto bowiem, że w zakresie ustalania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się wprowadzanie opłat za korzystanie z nich (np. wyrok NSA z 31 maja 1996 r. sygn. akt I SA/Łd 65/96, wyrok NSA z 16 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Kr 1377/96; uchwała SN z 26 września 1995 r., sygn. akt III AZP 22/95, OSNIAOPiUS 1996, Nr 6, poz. 80).

W aktualnych warunkach prawnych brak jest podstaw dla przyznania radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia odpłatności za zamiar przyłączenia poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej.

W ocenie Sądu jedyną legalną drogą uzyskania środków do budżetu gminy związanych z uczestnictwem właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej m. in. wodociągów, zwiększających wartość nieruchomości są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w szczególności regulujące kwestie opłat adiacenckich.

Odnosząc się natomiast do postanowień zaskarżonej uchwały dotyczących opłaty za wykonanie przez gminę przyłącza instalacji sanitarnej, należy wyjaśnić – niezależnie od braku podstaw prawnych do ustalenia takiego obowiązku, że odpłatność ta powinna być uregulowana wyłącznie w umowie zawartej z właścicielem nieruchomości.

Ponadto ze względów wcześniej wskazanych za naruszające prawo w sposób kwalifikowany uznać należy zawarte w zaskarżonej uchwale postanowienia dotyczące należności za nielegalny pobór wody i nielegalne odprowadzanie ścieków.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona uchwała wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego i zgodnie z art. 147 § 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sądu przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy.