Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 199/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 199/18

Uzasadnienie

Wójt Gminy Kołaczkowo decyzją z dnia 26.09.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 75 ust.1 pkt 4 oraz art. 77 ust.1 pkt 1 i 2, art. 80 ust.1 i art. 85 ust.2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, dalej u.i.o.ś.), w związku z art.104 i art. 107 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej k.p.a.), § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71., dalej rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.), w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11.08.2017 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku inwestora Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Gierłatowie ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "budowa fermy drobiu na działce ewidencyjnej nr [...], gmina Kołaczkowo" i jednocześnie określił m.in., że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie 8 budynków inwentarskich o maksymalnej powierzchni odchowu 1 855 m w każdym budynku. Maksymalna obsada na fermie po zrealizowaniu przedmiotowego przedsięwzięcia nie może przekroczyć łącznie 320 000 szt. brojlerów (1 280 DJP).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 20.09.2016 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowego [...] Sp. z o.o. wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu na działce ewidencyjnej nr [...], gmina Kołaczkowo. Przedmiotowa działalność prowadzona będzie w 8 kurnikach produkcyjnych. Powierzchnia odchowu w każdym obiekcie wyniesie 1855 m2. Przewidywana obsada każdego kurnika to 40.000 sztuk. Maksymalna obsada we wszystkich kurnikach będzie wynosić 320 000 sztuk, tj. 1280 DJP.

Do złożonego wniosku - z uwagi, iż planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - załączony został raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony zgodnie z art. 66 u.i.o.ś.

Ponadto, w ramach inwestycji przewiduje się lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m3 każdy. Przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 3 ust. 1 pkt 37 w/w rozporządzenia.

Obszar inwestycji nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wyjaśniono, że wcześniej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, a także po uzyskaniu od Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego we Wrześni opinii w sprawie realizacji ww. przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych (opinia sanitarna z dnia 31.10.2016 r. znak sprawy: [...]) oraz od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia (postanowienie z 02.12.2016 r., znak sprawy: [...]), Wójt w dniu 28.04.2017 r. wydał decyzję znak sprawy: [...] odmawiającą wnioskodawcy określenia środowiskowych uwarunkowań dla w/w przedsięwzięcia. Jako główną i wyłączną przyczynę wydania decyzji odmownej wskazano wzmożone konflikty społeczne i silny protest mieszkańców wsi [...]i przeciwko realizacji inwestycji.

Decyzję Wójta z dnia28.04.2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 11.08.2017 r. znak sprawy: [...] uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, iż brak akceptacji społecznej i obawa mieszkańców wsi [...]i o pogorszenie się warunków życia, możliwy spadek wartości gospodarstw i zahamowanie procesu budownictwa a także problem emisji odorów podnoszony przez mieszkańców nie stanowi przesłanki do odmowy wydania decyzji. Przepisy ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, a nie uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Katalog przypadków, w których należy odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań, precyzyjnie określa ustawa z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydając taką decyzję bierze pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust.1 u.i.o.ś., ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i nie ma podstaw do przyznania prymatu jedynie opinii społeczności lokalnej. Wobec powyższego Wójt biorąc pod uwagę zarówno opinię Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego we Wrześni, jak i uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu ustalił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Planowana inwestycja należy do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane obligatoryjnie. Ponadto, w ramach inwestycji przewiduje się lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m3 każdy. Przedsięwzięcie to kwalifikuje się do § 3 ust. 1 pkt 37 w/w rozporządzenia.

Z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania substancji w powietrzu wynika, że wielkość emisji z ww. źródeł emisji, poza terenem inwestycji nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87), oraz że będą dotrzymane standardy jakości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031), a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach.

Wokół planowanej inwestycji znajdują się tereny rolne. Najbliższe tereny wymagające ochrony akustycznej położone są w odległości ok. 300 m po stronie północno-wschodniej i jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Z zaprezentowanych wyników obliczeń wynika, iż hałas związany z działalnością fermy nie spowoduje przekroczenia poziomu dopuszczalnego określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).

Działka 485/1 w [...]ach obejmuje teren użytkowany rolniczo, na którym znajdują się częściowo nieczynne zabudowania gospodarstwa rolnego. W otoczeniu inwestycji znajdują się głównie tereny leśne i grunty orne. Ponadto w jej najbliższym sąsiedztwie jest cmentarz. W odległości ok. 550 m na północ od planowanego przedsięwzięcia przepływa rzeka Wrześnica. W związku z realizacją przedsięwzięcia nie ma [...]ości usuwania drzew i krzewów. W trakcie wizji terenowej na przedmiotowym terenie nie stwierdzono gatunków roślin i grzybów podlegających ochronie prawnej, ani też miejsc stałego bytowania zwierząt. W odległości ok. 1 km w kierunku południowym zlokalizowane są 2 strefy ochronne ptaków: bielika Haliaeetus albicilla oraz bociana czarnego Ciconia nigra. Przedmiotowy teren nie należy do obszarów o szczególnych walorach krajobrazowych, a inwestycja wpisuje się w dotychczasowy sposób jego zagospodarowania. Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane zostanie poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.). Nie stwierdzono [...]ości ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś.

Realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w postanowieniu wydanym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, opinii Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego we Wrześni, w niniejszej decyzji oraz w przedłożonych dokumentach.

Odwołania od powyższej decyzji o jednobrzmiącej treści wnieśli Piotr [...], Jacek [...], Alina [...], Kazimierz [...], Katarzyna [...] – [...], Lidia [...], Lidia [...]a, Tomasz [...] wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu, oraz nieuwzględnienie okoliczności na które polecił zwrócić uwagę organ II instancji,

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 §1 k.p.a. art. 81 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o niedostateczne przeprowadzenie postępowania dowodowego,

- podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.,

- przepisów w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. poprzez niepoprawną kwalifikację prawną przedsięwzięcia,

- przepisów art. 80 ust. 1 pkt 3 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu.

W uzasadnieniu zarzucono, że organ I instancji dokonując ponownego rozpoznania sprawy wydał decyzję pozytywną w oparciu o ten sam materiał dowodowy na podstawie którego poprzednio odmówił uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań. Organ wydał rozstrzygnięcie bez zapewnienia jakiegokolwiek udziału stron postępowania, które nie zostały powiadomione o czynnościach dokonywanych w toku ponownego rozpoznania sprawy i nie umożliwiono im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Wójt nie wydał żadnych rozstrzygnięć dotyczących składanych przez strony wniosków dowodowych i nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie postępowania. Nie ustosunkował się też do wniosku Prokuratora Rejonowego we Wrześni z dnia 20 kwietnia 2017r., dotyczącego dokonania oględzin w celu ustalenia odległości inwestycji od stanowisk lęgowych, godowych, chronionych gatunków zwierząt, oraz powołania biegłego do sporządzenia opinii dotyczącej określenia kierunków i siły wiatrów występujących na terenach sąsiednich. Wójt Gminy Kołaczkowo uznał te okoliczności faktyczne za udowodnione, pomimo tego, że strony zgłaszały przeciwne wnioski dowodowe.

Zaskarżona decyzja została oparta wyłącznie na informacjach przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest kluczowym dowodem w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach, ale jest dokumentem prywatnym, który podlega ocenie jak każdy dowód w sprawie. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych", (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r. sygn akt II OSK 2151/14). W toku sprawy organ nie dokonał porównania raportu z uwagami zgłaszanymi przez strony postępowania.

Organ nie uwzględnił także zastrzeżeń wnoszonych przez strony postępowania w pismach z dnia 13 kwietnia 2017 r. oraz 19 kwietnia 2017 r., odnoszących się do zagospodarowania obornika oraz poboru wód podziemnych. Z raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż zaopatrzenie planowanej fermy w wodę będzie odbywało się poprzez budowę własnego ujęcia wód podziemnych. Zatem to na etapie wydawania decyzji środowiskowej należy zbadać, czy planowane ujęcie wody należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z rozporządzeniem urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ pominął ten fakt wskazując, iż jeśli ujęcie wody będzie kwalifikowało się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to inwestor zobowiązany będzie do uzyskania decyzji środowiskowej.

Z podstawy prawnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, iż została ona wydana w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie w uzasadnieniu organ wskazał, iż w ramach inwestycji planuje się lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan - butan o pojemności 43 m3 każdy, które to przedsięwzięcie zakwalifikowane zostało z §3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia. Zatem Wójt Gminy Kołaczkowo w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji pominął jedną z podstaw wydania decyzji, tj. §3 ust. 1 pkt 37 wskazując, jako jedyną podstawę rozporządzenia § 2 ust. 1 pkt 51.

Organ I instancji w takim samym stanie faktycznym, na podstawie tego samego materiału dowodowego i w takim samym stanie prawnym wydał w dniu 28 kwietnia 2017 r. decyzję o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań. Wydając zaskarżoną decyzję organ w żaden sposób nie uzasadnił takiej zmiany stanowiska. Na podstawie tego samego stanu faktycznego, jak i prawnego, wydano dwa odmienne rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 11.12.2017r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kwalifikację przedsięwzięcia jako wymagającego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71).

Zakwalifikowanie planowanego przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko skutkowało tym, że [...]e było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i dla którego obligatoryjnie wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w ramach realizacji inwestycji planuje się budowę dwóch zbiorników na gaz propan-butan o pojemności do 43 m każdy, co stanowi przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 37 wspomnianego rozporządzenia. W ramach przeprowadzonego postępowania postanowieniem RDOŚ w Poznaniu z dnia 02 grudnia 2016 r., [...], uzgodnione zostały środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Ponadto PPIS we Wrześni w opinii sanitarnej z dnia 31 października 2016 r., [...]ocenił warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych.

W toku postępowania organ I instancji uzyskał uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrześni. Wspomniane organy w zakresie swoich kompetencji, działając jako organy wyspecjalizowane w kwestiach objętych uzgodnieniami i opinią, przedstawiły swoje stanowiska pozytywnie oceniając warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, przy dochowaniu wyznaczonych warunków. Ponadto po protestach mieszkańców wsi [...]i oraz wniesionych uwagach i zastrzeżeniach do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organy te powtórnie przeanalizowały uzupełniony materiał dowodowy w sprawie. RDOŚ w Poznaniu pismem z dnia 30 marca 2017 r., [...] stwierdził, że kwestie poruszane w pismach stron postępowania nie mają wpływu na ustalone warunki środowiskowe realizacji inwestycji. Także PPIS we Wrześni pismem z dnia 27 marca 2017 r., [...], podtrzymał swoją opinię w całości.

Oceniając planowane przedsięwzięcie organy administracji muszą opierać się na danych przedstawionych przez inwestora, gdyż to on decyduje jakie przedsięwzięcie chce realizować. Natomiast zadaniem organów uzgadniających jest przeanalizowanie przedstawionego przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, wyjaśnienie wątpliwości i braków w dokumentacji, a następnie nałożenie takich warunków realizacji inwestycji, które pozwolą na jej eksploatację bez uciążliwości na środowisko.

Zwrócono uwagę na szczególną moc dowodową uzgodnień regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postępowaniach środowiskowych. Pozytywna weryfikacja raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzona przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska powinna wskazywać jakie warunki muszą być dochowane by przeprowadzenie inwestycji było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa ochrony środowiska oraz by sposób realizacji zamierzonego przedsięwzięcia minimalizował negatywne oddziaływania na środowisko. Wydanie przez ten organ postanowienia uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia powinno dawać gwarancje, że przeprowadzenie działań inwestycyjnych wymagających uzyskania decyzji środowiskowej jest możliwe bez przekroczenia obowiązujących wartości normatywnych określających dozwolone oddziaływanie na środowisko. Uzgodnienie jako ściślejsza forma współdziałania organów administracji przewiduje, iż w przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ główny jest związany treścią ustaleń regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w taki sposób, iż nie mogą być one ominięte oraz modyfikowane. W wyroku WSA w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r.. sygn. akt II SA/Op 113/15, Sąd podkreślił, że "postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi".

W toku prowadzonego postępowania strony złożyły swoje uwagi do raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Uwagi te były analizowane przez RDOŚ w Poznaniu, a także stanowiły przedmiot odrębnych wyjaśnień tego organu przedstawionych w piśmie z dnia 28 marca 2017 r., [...]. Inwestor w trakcie postępowania był wzywany do złożenia uzupełnień i wyjaśnień do raportu. Składana dokumentacja została także ponownie opiniowana przez PPIS we Wrześni, który każdorazowo podtrzymywał swoją opinię sanitarną z dnia 31 października 2016 r., [...]. Dodatkowo inwestor udzielił także wyjaśnień pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. w odpowiedzi na uwagi do raportu zgłaszane przez strony postępowania.

Kolegium zauważyło, że negowanie założeń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ustaleń regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego powiatowego inspektora sanitarnego powinno odbywać się w oparciu o rzetelny materiał dowodowy prezentujący odmienne wnioski od tych, które płyną z raportu złożonego przez inwestora. Powołano się na uzasadnienie wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 375/16, WSA w Gorzowie Wielkopolskim. Wskazano tam, iż raport jest on dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, a orzekające organy uznały, że przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia stronom postępowania przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań stwierdzono, że organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu uchybiając normie wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Jednakże uchybienie to nie stanowi podstawy do uchylania zaskarżonej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym skutkujące ponownym rozpatrzeniem sprawy dotyczy tylko takich czynności, które miały istotne znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia. Brak zawiadomienia stron przez organ I instancji o zakończeniu zbierania materiału dowodowego jest wyłącznie brakiem natury proceduralnej i ostatecznie nie wpłynął on na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji wyłącznie z tego powodu, że nie powiadomiono stron o powtórnej możliwości zapoznania się z aktami i niezapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zgodnie z art. 10 § 1 ustawy k.p.a.. Po uchyleniu decyzji z dnia 28 kwietnia 2017 r. organ I instancji nie poszerzał materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie, stąd też strony postępowania posiadały wiedzę na temat zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, a tym samym nie zaistniała sytuacja, w której strony postępowania byłyby zaskoczone nową dokumentacją, z którą nie mogły się zapoznać i do treści której nie były w stanie się odnieść. Odwołujący się nie wykazali, że uniemożliwiono im dokonanie czynności procesowych lub możliwości zgłoszenia wniosku, bądź dowodu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

W złożonym odwołaniu nie podniesiono nowych zarzutów merytorycznych, innych niż te które zgłaszane były w trakcie postępowania przed Wójtem Gminy Kołaczkowo, co do których odnosił się RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni. Nie przedłożono także nowych dowodów, pozwalających na powzięcie uzasadnionych wątpliwości do treści raportu oraz ustaleń RDOŚ w Poznaniu i PPIS we Wrześni. Odwołujący nie wykazali, a nawet nie wspomnieli, że wydanie decyzji administracyjnej przez organ I instancji z naruszeniem normy wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło im przedłożenie nowych dowodów istotnych dla tego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu, że skoro realizacja inwestycji przewiduje także lokalizację dwóch naziemnych zbiorników na gaz propan - butan o pojemności 43 m3, to w wydanej sprawie organ I instancji pominął jedną z podstaw prawnych wydania decyzji, tj. § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia w sprawie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. wskazano, że w zaskarżonej decyzji Wójt w sentencji powinien wskazać jako podstawę prawną pominięty przepis, jednakże jego niewskazanie nie powoduje, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Najistotniejsze jest, że wspomniana budowa dwóch zbiorników na gaz propan-butan była przedmiotem analizy RDOŚ w Poznaniu, który wziął pod uwagę zarówno kwestie emisji substancji w wyniku spalania płynnego propanu-butanu w celu zapewnienia paliwa dla kotła o mocy 50 kW, a także przyjął, że posadowienie zbiorników z gazem będzie zgodne z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produkcji naftowych i ich usytuowanie (Dz.U.20141853). Ponadto organ ustalił, że ze względu na łączną pojemność naziemnych zbiorników na gaz płynny mogącą pomieścić 47,82 Mg gazów łatwopalnych ciekłych, zakład nie będzie się zaliczać do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U.2016.138). Także PPIS we Wrześni w wydanej opinii sanitarnej przyjął, że emisja z zakładu nie spowoduje przekroczeń standardów jakości środowiska oraz wartości dopuszczalnych stężeń, a także poziomów alarmowych substancji w powietrzu. Takie też stanowisko zajął organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe uchybienie w postaci pominięcia w sentencji części podstawy prawnej jest naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Jednak z analizy akt sprawy wynika, że aspekt planowanej budowy zbiorników na gaz propan-butan został uwzględniony przy określaniu środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji.

W wyroku NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1769/10 stwierdzono, że "decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie będzie decyzją wydaną bez podstawy prawnej, a dotknięta będzie tylko wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem".

Odnosząc się do wniosku Prokuratora o przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia odległości od planowanej inwestycji stanowisk lęgowych, godowych i żerowisk chronionych zwierząt oraz o powołanie biegłego w celu zbadania kierunków wiatrów wstępujących na terenach sąsiadujących z inwestycją Kolegium stwierdziło, że te zagadnienia były już przedmiotem analizy RDOŚ w Poznaniu, który z urzędu przeprowadził wizję terenową na miejscu planowanej inwestycji i nie stwierdził występowania gatunków i grzybów podlegających ochronie prawnej, ani też stałego miejsca bytowania zwierząt. W efekcie organ ten ustalił, że z uwagi na lokalizację przedsięwzięcia poza obszarami chronionymi, charakter zaplanowanych w ramach jego działań oraz dotychczasowy sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu nie przewiduje się jego negatywnego oddziaływania na etapie realizacji, eksploatacji i likwidacji na środowisko przyrodnicze. PPIS we Wrześni także przyjął w opinii sanitarnej, że rośliny i organizmy zwierzęce zlokalizowane w obrębie istniejących i potencjalnych obszarów NATURA 2000 i innych obszarów chronionych znajdują się w znacznej odległości od planowanego Zakładu i są poza zasięgiem jego oddziaływania. W wydanej przez organ opinii sanitarnej zgodnie z informacjami podanymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko emisja z zakładu nie spowoduje przekroczeń standardów jakości środowiska oraz wartości dopuszczalnych stężeń, a także poziomów alarmowych substancji w powietrzu. Wskazano, że żaden z odwołujących się nie przedłożył dowodów, a nawet nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności, które stałyby w sprzeczności z powyższymi ustaleniami organów.

Odnosząc się do zarzutu niepełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poprzez pominięcie oceny ujęcia wód podziemnych mających zaopatrywać w wodę główną inwestycję Kolegium stwierdziło, że planowana budowa ujęcia wód podziemnych nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Wykonanie tego ujęcia wody może wiązać się z przeprowadzeniem kolejnego postępowania środowiskowego, w przypadku gdyby kwalifikowało się ono jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., a więc może wymagać przeprowadzenia kolejnej analizy środowiskowej.

Wyłączna negacja zamierzenia inwestycyjnego przez mieszkańców bez przedstawienia rzetelnego materiału dowodowego podważającego ustalenia organów w wyniku analizy raportu nie może stanowić przyczyny wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Wobec zgromadzenia przez organ I instancji materiału dowodowego (w postaci raportu, postanowienia określającego warunki realizacji przedsięwzięcia oraz pozytywnej opinii sanitarnej), z którego jednoznacznie wynika, że istnieje możliwość funkcjonowania przedsięwzięcia w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi z zakresu ochrony środowiska, sam fakt protestu mieszkańców nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania odmownej decyzji administracyjnej. Merytoryczne zarzuty odwołujących zostały zbadane i stanowiły wielokrotny przedmiot analizy RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni. Strony postępowania nie wykazały także związku, bądź wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości stanowiące ich przedmiot własności, ani nie przedłożyły innych dowodów które pozwoliłby na przyjęcie innych ustaleń, niż te które przyjął Wójt Gminy Kołaczkowo. Ich argumenty nie są wystarczające do podważenia ustaleń przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co mogłyby skutkować wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Kolegium uznało za wiarygodne ustalenia organu uzgadniającego i opiniodawczego i nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Wójta i do ponownego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w sprawie.

Odnosząc do zarzutów Prokuratora Regionalnego we Wrześni dotyczących braku ustosunkowania się organu I instancji do zastrzeżeń mieszkańców [...] m.in. w kwestii oddziaływań odorowych Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w decyzji organu odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2017 r., [...]. 2017, stwierdzające, iż uciążliwość w postaci emisji odorów nie może stanowić przesłanki przemawiającej za wydaniem decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 grudnia 2013r., sygn. akt II OSK 1620/12, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "unormowanie zawarte w art. 85 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wprowadziło odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Należy podkreślić, że zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w polskim systemie prawnym nie obowiązują normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie, przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenie amoniaku i siarkowodoru".

Podważanie przyjętych ustaleń wynikających z analizy raportu wyłącznie w oparciu o twierdzenia i subiektywne odczucia, niepoparte materiałem dowodowym nie może stanowić przyczyny odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium przeprowadzenie wnioskowanych przez Prokuratora dowodów z oględzin celem ustalenia w jakiej odległości znajdują się stanowiska lęgowe i godowe oraz żerowiska chronionych gatunków zwierząt, a także dowód w postaci opinii biegłego dotyczącej określenia kierunków, siły i częstotliwości wiatrów występujących na terenach sąsiednich w kontekście oddziaływania odorowego planowanej fermy drobiu nie było [...]e w sytuacji, gdy kwestie wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz emisji substancji do powietrza zostały wyczerpująco wyjaśnione przez RDOŚ w Poznaniu w toku postępowania przed organem I instancji.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Katarzyna [...] – [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 10 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a.,

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 11 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a.,

- podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.- niewystarczające uzasadnienie decyzji administracyjnej,

- przepisów w art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś., poprzez niepoprawną kwalifikację prawną przedsięwzięcia,

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 §1 k.p.a. art. 81 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a.,

- art. 49 k.p.a. poprzez niewłaściwe zawiadomienie stron postępowania o wydaniu decyzji oraz niekonsekwencję w stosowaniu sposobów doręczeń w toku postępowania.

W uzasadnieniu skargi m.in. wyjaśniono, że stronom postępowania nigdy nie została skutecznie doręczona decyzją SKO w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2017 r. o uchyleniu decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skarżąca po uzyskaniu informacji o uchyleniu decyzji organu I instancji podjęła działania zmierzające do zlecenia opinii przez inny uprawniony podmiot, co do prawidłowości przedstawionego w toku postępowania raportu oddziaływania na środowisko. Jednak z uwagi na sposób działania organów i obszerność analizowanego jej przedstawienie w tak krótkim czasie okazało się niemożliwe.

Organ pierwszej instancji podczas ponownego rozpoznania sprawy zupełnie pominął udział stron. Strony postępowania nigdy nie zostały poinformowane o ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania przez Lidię [...]ą, Lidię [...], Katarzynę [...]-[...], Kazimierza [...]a, Alinę [...], Jacka [...]ego, Piotra [...]a i Tomasza [...] również uchybiło normie przepisu art. 10 k.p.a., gdyż te strony dopiero po wydaniu decyzji poinformowano o przesunięciu terminu do załatwienia sprawy oraz o przysługującym im prawie zgłaszania dowodów i zastrzeżeń. Postanowienie z dnia 28 listopada 2017 r. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2018 r. zostało nadane przez SKO w dniu 20 grudnia 2017 r.. a decyzja w niniejszej sprawie została wydana w dniu 11 grudnia 2017 r. Zatem strony zostały pozbawione możliwości skorzystania z przyznanych im praw.

Uzasadnienie organu I instancji nie wskazuje na zasadność przesłanek jakimi kierował się Wójt, który na podstawie tego samego materiału dowodowego wydał dwie odrębne, sprzeczne decyzje o zupełnie odmiennej treści.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło fakt, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera obligatoryjnych elementów wskazanych w art. 85 ust. 2 u.i.o.ś. W przepisie tym prawodawca wskazuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od tych, jakie wynikają z art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zawierać dodatkowe składniki uzależnione od tego, czy przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli taka ocena została przeprowadzona, organ administracji musi wskazać w uzasadnieniu te elementy, które wynikają z art. 85 ust. 2 pkt 1. Jednym z nich jest informacja o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Powyższego warunku nie spełnia decyzja organu I instancji, gdyż uzasadnienie nie zawiera informacji o prowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa, co Kolegium pominęło.

Kolegium bezkrytycznie podeszło także do twierdzeń Wójta dotyczących pominięcia oceny ujęcia wód podziemnych mających zaopatrywać główną inwestycję w wodę. Z raportu oddziaływania na środowisko jednoznacznie wynika, iż zaopatrzenie planowanej fermy w wodę będzie odbywało się poprzez budowę własnego ujęcia wód podziemnych. Zatem to na etapie wydawania decyzji środowiskowej należy zbadać, czy planowane ujęcie wody należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z rozporządzeniem urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych kwalifikują się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Pominięto ten fakt wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż jeśli ujęcie wody będzie kwalifikowało się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to inwestor zobowiązany będzie do uzyskania decyzji środowiskowej. Takie stanowisko organu sprzeczne jest z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. i powoduje, iż w niniejszej sprawie dochodzi do dzielenia przedsięwzięcia. Skoro jedynym źródłem zaopatrzenia w wodę ma być budowa własnego ujęcie wody, to stanowi ono część planowanego przedsięwzięcia.

Ponieważ skarżącą pozbawiono możliwości czynnego udziału w toku postępowania administracyjnego, dopiero teraz mogła przedstawić opinię sporządzoną przez specjalistyczną firmę z zakresu ochrony środowiska firmę Greenline Laboratorium Badań Środowiskowych s.c. z siedzibą w Luboniu. Z jej treści wynika, iż raport oddziaływania na środowisko zawiera szereg nieprawidłowości, które nie zostały dostrzeżone przez organy obu instancji. Wśród nich znajdują się nieprawidłowości z zakresu emisji zanieczyszczeń do powietrza, wpływu na klimat akustyczny, wpływu na środowisko gruntowo - wodne oraz gospodarkę wodno - ściekową.

W toku sprawy organy bezkrytycznie przyjęły dane zawarte w raporcie, choć jak wykazano powyżej zawiera on szereg nieprawidłowości i braków, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Ponadto Kolegium wskazało, że samo niedochowanie przez organ I instancji procedury określonej w art. 10 § 1 k.p.a. nie może stanowić autonomicznej przesłanki do uchylenia decyzji Wójta Gminy Kołaczkowo z dnia 26 września 2017 r., nr [...]. Organ odwoławczy potwierdził, że powyższe uchybienie organu I instancji stanowiło delikt administracyjny natury procesowej, jednakże wspomniane naruszenie powinno być rozpatrywane w kontekście uniemożliwienia stronom postępowania administracyjnego konkretnego działania procesowego. Zgłaszane w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą zarzuty braku wyjaśnienia kwestii m.in. ustalenia stanowisk lęgowych i godowych oraz żerowisk chronionych gatunków zwierząt, a także określenia kierunków i siły wiatrów występujących na terenach oddziaływania przedsięwzięcia oparte są na przeświadczeniu, bez przedłożenia dowodów o charakterze merytorycznym. Natomiast decyzja z dnia 26 września 2017 r., nr [...] wydana przez Wójta Gminy Kołaczkowo oparta została na postanowieniu wyrażającym stanowisko RDOŚ w Poznaniu oraz opinii sanitarnej PPIS we Wrześni, które po przeprowadzonej analizie przedłożonej dokumentacji uznały, że inwestycja po uwzględnieniu założeń przyjętych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodna będzie z przepisami ochrony środowiska (w tym w zakresie ochrony przed hałasem i ochrony powietrza).

Strony, które nie zgadzają się z wynikami analiz organów zaangażowanych w procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinny oprócz wyrażania niezadowolenia oraz podważania wiarygodności dowodów zgromadzonych w postępowaniu (w tym raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) także przedłożyć inne dowody, które będą mogły być rozpatrzone w toku merytorycznej analizy materiałów opisujących wpływ inwestycji na środowisko.

Kolegium zaakcentowało, że strony podważające ustalenia organów administracji powinny przynajmniej zadeklarować, że potrzebują dodatkowego czasu, gdyż są w trakcie kompletowania nowego materiału dowodowego i w związku z tym niezbędne jest wyznaczenie nowego terminu rozpoznania sprawy. Wskazano, że taki wniosek mógł zostać złożony także na etapie rozpoznania sprawy przez organ II instancji, jednakże nie wpłynął. Istotne jest, że organ I instancji nie poszerzał materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie, stąd też strony postępowania posiadały wiedzę na temat zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów, a tym samym nie zaistniała sytuacja, w której strony postępowania byłyby zaskoczone nową dokumentacją, z którą nie mogły się zapoznać i do treści której nie były w stanie się odnieść. Dlatego brak zawiadomienia stron postępowania w trybie 10 § 1 k.p.a., w określonych przypadkach nie powinien skutkować automatycznym eliminowaniem decyzji administracyjnej z obrotu prawnego.

Według Kolegium to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Dlatego samo zgłoszenie wniosku dowodowego nie dowodzi, iż naruszone zostały ww. uprawnienia procesowe, w sposób mający znaczenie dla wydanego rozstrzygnięcia.

Wyjaśniono, że brak przywołania właściwej podstawy prawnej w obwieszczeniu o wydaniu decyzji nie przesądza o nieskuteczności doręczenia. Nie powołanie w obwieszczeniu podstawy prawnej w postaci art. 49 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. nie oznacza, że nie zmaterializował się skutek w postaci doręczenia stronom decyzji środowiskowej.

Okres prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, w tym czas od kiedy inwestor uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia organów specjalistycznych (w szczególności od momentu wydania postanowienia RDOŚ w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2016 r., [...] uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia) był wystarczający do przygotowania i przedłożenia dowodu, bądź przynajmniej zasygnalizowania organowi prowadzącemu postępowanie, iż strona potrzebuje czasu na przygotowanie i złożenie dowodu kwestionującego zasadność ustaleń ww. organów. Powyższego nie można jednak utożsamiać z wnioskiem stron postępowania o przeprowadzenie dowodu przez organ I instancji, gdyż ten uznał, iż podważane ustalenia dotyczące m.in. siedlisk gatunków chronionych, kierunków i siły wiatrów w terenie oddziaływania inwestycji, zostały wyczerpująco wyjaśnione, a także podlegały pozytywnej ocenie przez RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni (a więc poddane zostały specjalistycznej weryfikacji materiału dowodowego niezależnych organów specjalistycznych powołanych ustawowo do analizy dokumentacji dostarczanej przez inwestora ubiegającego się o otrzymanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Ponadto zgłaszane przez mieszkańców wsi [...]i uwagi zostały poddane wtórnej analizie przez RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni. Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie, iż decyzja środowiskowa została oparta na jednostronnym materiale dowodowym, gdyż strony prócz wnoszonych uwag do dokumentacji (podlegających merytorycznej analizie) nie dostarczały dowodów uzasadniających prezentowane stanowisko. Uczestnictwo stron postępowania ograniczało się głównie do kwestionowania zapisów raportu o oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy przy wydawaniu decyzji środowiskowej pominęły ocenę ujęcia wód podziemnych, mających zaopatrywać główną inwestycję w wodę Kolegium podtrzymało stanowisko, że planowana budowa ujęcia wód podziemnych nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania i nastąpi w ramach odrębnej procedury. W przypadku, gdyby planowane ujęcie wody kwalifikowało się jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r., niezbędne będzie przeprowadzenie kolejnej analizy środowiskowej. Takie też stanowisko zajął w RDOŚ w Poznaniu w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 11.12.2017r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Kołaczkowo z dnia 26.09.2017r. nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "budowa fermy drobiu na działce ewidencyjnej nr [...], gmina Kołaczkowo" w którego ramach ma być wykonane 8 budynków inwentarskich z maksymalną obsadą łącznie do 320 000 szt. brojlerów (1 280 DJP).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji SKO w Poznaniu Sąd orzekający doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa w sposób skutkujący [...]ością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Należy wskazać, że zasadniczo Sąd orzekający podziela argumentację przedstawioną w niniejszej sprawie w decyzji organu odwoławczego.

Niewątpliwie planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 2 ust.1 pkt 51, tj. "chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP)", rozporządzenia RM i kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dla tego typu przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obowiązkowe. Natomiast do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które mają być realizowane na terenie planowanej fermy, należą planowane zbiorniki na gaz (stosownie do § 3 ust.1 pkt 37).

Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 u.i.o.ś.). Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Charakter planowanej inwestycji określa zatem [...]ość uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy.

Niespornym było w sprawie, że realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga uzyskanie decyzji środowiskowej, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Jak słusznie wskazały organy administracji dla tego typu przedsięwzięć sporządzenie raportu i przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne.

W myśl art. 80 ust. 2 u..i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Prawidłowo ustaliły organy administracji, że dla terenu planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że planowana inwestycja dotyczy działalności polegającej na hodowli drobiu na skalę masową, przemysłową.

W ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa wyżej, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.i.o.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – wójt, burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informację o jego braku; nie dotyczy to uzgodnień i opinii dla drogi publicznej, dla linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych oraz dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (art. 77 ust. 2 u.i.o.ś.).

Tak więc przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie. Należy jednak zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy został on sporządzony zgodnie z przepisami.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Wrocław 2009, s. 179). Poprzednia ustawa z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, poz. 1157 ze zm.), zrezygnowała z wcześniej obowiązującego wymogu wykonywania oceny oddziaływania na środowisko przez biegłych, i aktualnie nie ma żadnych ograniczeń podmiotowych, kto może wykonywać raport. Jednakże w praktyce dokumenty takie przygotowywane są przez osoby posiadające stosowne wykształcenie. Raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. Aktualność zachowują zatem poglądy ukształtowane w orzecznictwie pod rządami poprzednio normującego to zagadnienie art. 52 Prawa ochrony środowiska, iż raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym, będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora.

W art. 66 u.i.o.ś. określono elementy, które powinien zawierać raport oddziaływania na środowisko. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis jego analizowanych wariantów. Przywoływany przepis wymienia trzy, to jest wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W doktrynie podnosi się, że nie można wykluczyć w praktyce sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska; wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (op. cit. K. Gruszecki, s. 181), o ile – zdaniem Sądu - w danej sytuacji możliwe będzie opracowanie "racjonalnego wariantu alternatywnego". Należy przypomnieć, że raport sporządzany jest na zlecenia inwestora, który przyjmuje określone założenia dla planowanego przedsięwzięcia (z reguły najbardziej korzystne z jego punktu widzenia) i niejednokrotnie już podjął działania, umożliwiające realizację zamierzonego przedsięwzięcia, np. nabywając konkretne nieruchomości. Powyższe wprost ogranicza wariantowość lokalizacji inwestycji, co oczywiście nie przesądza tego, że organ musi zaakceptować zaproponowany wariant (art. 7 k.p.a.). Uwzględniając powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zachowujący aktualność pogląd, iż nie "(...) w każdym przypadku raport musi przewidywać kilka wariantów planowanego przedsięwzięcia, czy też, że każde planowane przedsięwzięcie musi wywoływać konflikty społeczne, bo jak ich nie ma, to raport jest źle sporządzony" (zob. wyrok NSA z 17 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 149/05, LEX nr 198187).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia m.in. z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przepis art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem, a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym.

Należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (vide: wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06 - LEX nr 340121, wyroki WSA: w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 625/10 – Lex nr 754651, w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 742/07 – Lex nr 489196).

Zdaniem Sądu literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" – czyli osiągnięcie przez organy współdziałające konsensusu dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej, określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie dotyczy natomiast decyzji negatywnej. Organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, jego ochronie (...), Wrocław 2009 r., str. 229 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 października 2010 r., II SA/Po 411/2010, tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 22.09.2015r. o sygn. II SA/Bd 23/15, publ. LEX nr 1852013 oraz WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27.02.2014r., sygn. IV SA/Po 717/13, publ. LEX nr 1437715)

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd wskazując przy tym, iż wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 marca 2011 r., IV SA/Po 751/10 oraz w wyroku z dnia 20.02.2014r., sygn. IV SA/Po 1214/13, publ. LEX nr 1435772). Oznacza to, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, po uzyskaniu negatywnego uzgodnienia z RDOŚ nie może wydać decyzji pozytywnej. Nie może też w zasadzie wydać decyzji negatywnej jeżeli organy uzgodnieniowe uzgodniły pozytywnie planowane zamierzenie. Wprawdzie dopuszcza się możliwość, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną, jednak musi to szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

Jak słusznie wskazał NSA w Warszawie w wyroku z dnia 01.07.2016r. o sygn. II OSK 339/15 (publ. LEX nr 2102273) pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie obligują organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Organ wydając decyzję odmowną powinien zatem wykazać wadliwość zajętych pozytywnych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów. (tak wyrok NSA z dnia 01.07.2016r., sygn. II OSK 339/15, publ. LEX nr 2102273).

Organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może przy spełnieniu określonych warunków wydać decyzję negatywną. Musi to jednak szczegółowo uzasadnić odnosząc się do całego zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności do raportu i postanowienia organu uzgadniającego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, podlegającym ocenie właściwego organu (wyrok NSA z 23.2.2007 r., II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15, akceptowany przez K. Gruszeckiego "Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz" Pressom sp. z o.o. Wrocław 2009 s. 179 uw. 2). We wspomnianym wyroku z dnia 20.02.2014r. o sygn. IV SA/Po 1214/13 WSA w Poznaniu trafnie wskazał, że raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Tym samym raport nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., a jedynie ma status dokumentu prywatnego będącego ekspertyzą rzeczoznawcy, będący w istocie przedstawieniem własnego poglądu przez daną stronę przy zaakcentowaniu, że pogląd ów odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (K. Knoppek "Dokument w procesie cywilnym" Poznań 1993 s. 107- 108; T. Ereciński w: "Kpc. Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 712 uw. 15, s. 758 uw. 18). Tym niemniej raport sporządzany przez inwestora wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód podlega regułom postępowania dowodowego, w tym swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a.

Z art. 80 u.i.o.ś. wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w w/w ustawie. (tak WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 30.04.2015r. o sygn. II SA/Go 110/15, publ. LEX nr 1937273)

Przesłanki odmowy stanowią wyłącznie : niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.), odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.), brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 u.i.o.ś., wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 u.o.p. (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.), wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j p.w. (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.). Jeśli żadna z w/w/ okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. (tak WSA w Łodzi w wyroku z dnia 14.06.2013r. o sygn. II SA/Łd 285/13, publ. LEX nr 1333585, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 07.06.2017r. o sygn. IV SA/Po 121/17, publ. LEX nr 2309878)

Jak słusznie wskazały organy sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być zatem rozumiane jako swoiste referendum nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji. (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27.04.2016r. o sygn. II SA/Bd 429/15 publ. LEX nr 2076558, WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 13.03.2014r. o sygn. II SA/Sz 1208/13, publ. LEX nr 1447536

Bezzasadny jest zarzut niedoręczenia stronom decyzji SKO w Poznaniu z 11 sierpnia 2017 r. Faktycznie na obwieszczeniu podano jako podstawę prawną art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. Jednak zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

Zgodnie z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. jeżeli liczba stron postępowania:1) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji - przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Brak wskazania w obwieszczeniu prawidłowej podstawy prawnej nie niweczy skutku spełnienia przesłanek z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. Organ słusznie wskazał, że treść obwieszczenia byłaby taka sama. Należy uznać, że obwieszczenie mimo wskazania nieprawidłowej podstawy prawnej spełniło swoją funkcję poinformowania stron o wydaniu decyzji.

Przyjmuje się, że obwieszczenie wydane na podstawie art. 85 ust. 3 u.i.o.ś. realizuje jedynie cel informowania społeczeństwa o wydanych przez organ decyzjach mających wpływ na środowisko. Przepis ten ma charakter informacyjny i nie stanowi przepisu szczególnego, o którym mowa w art. 49 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że nie jest on skierowany do stron postępowania, ale do społeczeństwa. Jego celem jest tylko poinformowanie społeczeństwa o wydaniu decyzji środowiskowej, a nie doręczenie jej stronom postępowania. (tak w wyroku NSA z 27.10.2017r. o sygn. II OSK 339/16, publ. LEX nr 2395599).

Należy podkreślić w kontrolowanym postępowaniu szczególną rolę opinii PPIS oraz uzgodnienia RDOŚ. Są to bowiem organy państwowe, a co za tym idzie obiektywne i bezstronne, posiadające specjalistyczną wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie prawidłowej oceny planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli organy administracji nie dostrzegają, z urzędu lub wskutek zarzutów stron, wad w rozumowaniu i ocenach dokonanych przez organy uzgodnieniowe, to nie są zobligowane na żądanie stron do prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w tym zakresie. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

W kontrolowanej sprawie PPIS oraz RDOŚ wydały odpowiednio pozytywną opinię i uzgodnienie dla planowanej inwestycji. Następnie po wpłynięciu zarzutów mieszkańców wobec tej inwestycji zarówno PPIS, jak i RDOŚ, w pismach z dnia 27 i 28 marca 2017 r. odniosły się do uwag mieszkańców dotyczących uciążliwości planowanej inwestycji w zakresie zapachów, ochrony zwierząt, róży wiatrów, specyfiki terenu i podtrzymały swe wcześniejsze pozytywne uzgodnienia planowanej inwestycji. Sąd orzekający nie podziela stanowiska SKO, że te uzgodnienia są wiążące dla organów, jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie. Należy wskazać, że pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Organ wydając decyzję odmowną powinien zatem wykazać wadliwość zajętych pozytywnych stanowisk (opinii, uzgodnień), co wymaga merytorycznego odniesienia się do treści tych dokumentów. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie widziały podstaw do braku akceptacji stanowisk organów uzgadniających. Sąd orzekający podziela tą ocenę. Strony zgłosiły określone wątpliwości w zakresie sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania na środowisko. Inwestor odniósł się do tych wątpliwości. W ocenie Sądu organy administracji biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy nie miały podstaw, by podważać prawidłowość uzgodnień PPIS oraz RDOŚ.

Sąd orzekający w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że jeżeli strony postępowania miały zastrzeżenia co do prawidłowości sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, to w związku z pozytywnymi uzgodnieniami PPIŚ oraz RDOŚ, strony powinny były przedłożyć kontrraport sporządzony przez specjalistów dysponujących fachową wiedzą w celu podważenia ustaleń przyjętych przez organ. Biorąc pod uwagę profesjonalizm i bezstronność organów uzgadniających, a także spójność, logikę i rzetelność ich wywodów oraz wniosków zawartych w opinii i uzgodnieniu, w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, przy tak zebranym materiale dowodowym (m.in. pozytywnych opiniach organów uzgadniających, dodatkowych wyjaśnieniach inwestora, uzupełnieniu raportu) bezzasadne byłoby prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na wniosek stron, w celu podważenia prawidłowości przyjętych ustaleń. Jeśli strony nie zgadzają się z przyjętymi ustaleniami, to w świetle pozytywnych uzgodnień organów wyspecjalizowanych, strony powinny przedłożyć kontrraport.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronom postępowania możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, w tym dalszych wniosków dowodowych, Sąd przyjął, że jest on bezzasadny. Wprawdzie organy dopuściły się tego naruszenia procedury, jednak nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie. Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strony nie wykazały takiego związku. Co więcej, należy wskazać, że organy ponownie rozpoznając sprawę (po uchyleniu decyzji przez SKO) nie przeprowadzały dodatkowego postępowania dowodowego. Dlatego strony nie zostały zaskoczone nową dokumentacją, co do której nie mogłyby się odnieść. Należy również zauważyć, że obwieszczenie o wydaniu decyzji z 26 września 2017 r. zostało wywieszone tego samego dnia. Decyzja organu II instancji została wydana 11 grudnia 2017 r. Strona skarżąca przez cały ten czas nie przedstawiła żadnych nowych dowodów, w tym kontrraportu. Analiza wykonana przez [...], przedłożona dopiero na etapie postępowania sądowego nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy na etapie postępowania administracyjnego i nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie na etapie postępowania sądowego. W trakcie postępowania administracyjnego strona nie wskazała chęci przygotowania i przedłożenia dodatkowych dowodów w sprawie, w związku z czym organ nie miał wiedzy na temat podjętych działań przez stronę. Strona mogła wskazać, że podjęła działania zmierzające do uzyskania kontropinii, co spowodowałoby uzasadnioną [...]ość oczekiwania organu na kontrdowód. Na taką możliwość wskazywał w szczególności organ odwoławczy. Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w sprawie, więc zarzuty w tym zakresie są bezzasadne.

Marginalnie należy jedynie wskazać, że wspomniana analiza [...] nie posiada daty jej sporządzenia i nie określa jakiego przedsięwzięcia dotyczy. Jest także bardzo lakoniczna.

Jak trafnie wskazał, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28.11.2017r., sygn. VII SA/Wa 703/16, publ. LEX nr 2414309) zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16). Takiego związku strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała. Sąd nie dostrzegł także takiego związku z urzędu.

Niezasadny okazał się także zarzut poinformowania niektórych ze stron o przesunięciu terminu do załatwienia sprawy. Wskazane uchybienie to uchybienie procesowe bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie należy wskazać, ze zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strony nie wykazały takiego związku. Organ słusznie wskazał, że strony postępowania administracyjnego mają prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu w całym okresie trwania postępowania administracyjnego. Dlatego też niezależnie od okoliczności, iż wspomniane postanowienie powinno być doręczone przed wydaniem decyzji SKO w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2017 r., SKO.OŚ.405. 349.2017, nie odbierało ono stronom prawa do zgłaszania wniosków i uwag w postępowaniu administracyjnym. O przekazaniu akt sprawy i odwołań do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu strony zostały poinformowane pismem Wójta Gminy Kołaczkowo z dnia 27 października 2017 r., [...]. Organ odwoławczy uznał, że nie było [...]e uzupełnienie materiału dowodowego, a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dlatego Kolegium wydało decyzję z 11 grudnia 2017 r., nr [...].

Organ odwoławczy odniósł się do wniosku Prokuratora o przeprowadzenie dowodu z oględzin celem ustalenia odległości od planowanej inwestycji stanowisk lęgowych, godowych i żerowisk chronionych zwierząt oraz powołanie biegłego w celu zbadania kierunków wiatrów występujących na terenach sąsiadujących. Co istotne, zagadnienia te były przedmiotem analizy RDOŚ w postępowaniu uzgodnieniowym. Jak już wcześniej wskazano brak było podstaw do zasadnego kwestionowania uzgodnienia. Dlatego należy podzielić stanowisko organu, że w związku z powyższymi ustaleniami nie było [...]ości przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie, ponieważ kwestie te zostały wyjaśnione i mają odzwierciedlenie w zebranych przez organy dokumentach. Strony nie przedłożyły dowodów uprawdopodabniających zaistnienie okoliczności, które stałyby w sprzeczności z powziętymi ustaleniami. Dodatkowo należy wskazać, że biegły nie mógłby prawidłowo ustalić róży wiatrów na terenie planowanej inwestycji. W tym celu musiałby bowiem prowadzić wieloletnie badania w tym miejscu, co jest oczywiście nierealne. Dlatego też organy uzgodnieniowe w tym zakresie posłużyły się danymi z najbliższej stacji meteorologicznej w której są prowadzone wieloletnie systematyczne i regularne pomiary m.in. wiatrów.

Istotnie organ I instancji nie odniósł się do wniosków dowodowych stron, jednak należy mieć na uwadze, że wnioski te były złożone na etapie pierwszego postępowania administracyjnego, w którym Wójt wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań i w tej decyzji ustosunkował się do tych wniosków. Następnie decyzja ta została uchylona i postępowanie w sprawie rozpatrzenia pierwotnego wniosku rozpoczęło się na nowo. SKO uchylając decyzję Wójta nie wskazało konieczności ponownego odniesienia się do wniosków dowodowych. Wójt ponownie rozpoznając sprawę w decyzji z 26.09.2017 r. nie odniósł się do kwestii tych wniosków, jednak SKO w decyzji z 11 grudnia 2017 r. poruszyło tę kwestię. Nawet wiec jeśli uznać za uchybienie organu I instancji brak odniesienia się do tych wniosków, to brak ten został konwalidowany przez SKO i w świetle całokształtu sprawy i zebranego materiału dowodowego nie mógł uzasadniać uchylenia decyzji organu I instancji z 26.09.2017 r. Dodatkowo należy wskazać, że świetle powyższych rozważań wspomniane wnioski dowodowe nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Takim wnioskiem, który ewentualnie miałby taki wpływ, byłby wniosek o przeprowadzenie przez organy dowodu ze złożonego przez strony kontrraportu, co jednak nie miało miejsca.

Sąd orzekający podziela stanowisko organu, że okres prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ I instancji, w tym czas od kiedy inwestor uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia organów specjalistycznych (w szczególności od momentu wydania postanowienia RDOŚ w Poznaniu z dnia 02 grudnia 2016 r., [...] uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia) był wystarczający do przygotowania i przedłożenia dowodu, bądź przynajmniej zasygnalizowania organowi prowadzącemu postępowanie, iż strona potrzebuje czasu na przygotowanie i złożenie dowodu kwestionującego zasadność ustaleń ww. organów. Powyższego nie można jednak utożsamiać z wnioskiem stron postępowania o przeprowadzenie dowodu przez organ I instancji z kolejnego raportu, gdyż ten uznał, iż podważane ustalenia dotyczące m.in. siedlisk gatunków chronionych, kierunków i siły wiatrów w terenie oddziaływania inwestycji, zostały wyczerpująco wyjaśnione, a także podlegały pozytywnej ocenie przez RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni (a więc poddane zostały specjalistycznej weryfikacji materiału dowodowego niezależnych organów specjalistycznych powołanych ustawowo do analizy dokumentacji dostarczanej przez inwestora ubiegającego się o otrzymanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Ponadto zgłaszane przez mieszkańców wsi [...]i uwagi zostały poddane wtórnej analizie przez RDOŚ w Poznaniu oraz PPIS we Wrześni w toku postępowania uzgodnieniowego. Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie, iż decyzja środowiskowa została oparta na jednostronnym materiale dowodowym, gdyż strony prócz wnoszonych uwag do dokumentacji (podlegających merytorycznej analizie) nie dostarczały dowodów uzasadniających prezentowane stanowisko. Stąd też uczestnictwo stron postępowania ograniczało się głównie do kwestionowania zapisów raportu o oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy przy wydawaniu decyzji środowiskowej pominęły ocenę ujęcia wód podziemnych, mających zaopatrywać główną inwestycję w wodę Kolegium słusznie wskazało, że planowana budowa ujęcia wód podziemnych nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Jej ocena nastąpi w ramach odrębnej procedury dotyczącej budowy ujęcia wód podziemnych. W przypadku, gdyby planowane ujęcie wody kwalifikowało się jako wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2016.71), niezbędne będzie przeprowadzenie kolejnej analizy środowiskowej. Takie też stanowisko słusznie zajął w RDOŚ w Poznaniu w swym postanowieniu z dnia 02 grudnia 2016 r.

W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej, na podstawie art.,151 p.p.s.a. oddalono skargę.