Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 122/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 8, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2b, 2c
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego R. T. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez R. T. (dalej skarżący) decyzją z dnia 6 grudnia 2017 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu G, jednostka ewidencyjna M w zakresie regulacji stanu prawnego działki nr [...].

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] 2017r. nr [...] Starosta orzekł o: "odmowie aktualizacji informacji zawartych w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego G, jednostka ewidencyjna M, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 lipca 1990r. za numerem: [...], w przedmiocie dz. [...] poprzez rozbicie działki [...] na działki wynikające z podziału na parcele gruntowe pgr. [...] i [...]. "

Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożył skarżący podnosząc w nim naruszenie przez Starostę art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1034, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty ze względu na niepełny materiał dowodowy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po uzupełnieniu dokumentacji o kserokopie: rejestru ewidencji gruntów założonego w 1977 r., mapy katastralnej w skali 1:2880, Aktu Własności Ziemi nr [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy obejmującego parcele l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...], szkicu oraz mapy uzupełniającej z podziału działki nr [...] (KERG [...] z 19 marca 1992r.), aktu notarialnego - umowy sprzedaży działek nr [...], nr [...] i nr [...] z 27 marca 1992, Rep.A.Nr [...], Starosta w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję nr [...], ponownie odmówił "aktualizacji informacji zawartych w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego G, jednostka ewidencyjna M, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 lipca 1990 r. za numerem: [...], w przedmiocie dz. [...] poprzez "rozbicie działki [...] na działki wynikające z podziału na parcele gruntowe pgr. [...] i [...]. "

W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Po przeanalizowaniu akt sprawy i zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 6 grudnia 2017 r. nr [...].

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest na wniosek skarżącego i dotyczy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewid. Nr [...] położonej w G. Jak wynika z pisma z 23 sierpnia 2016 r. wnioskodawca wniósł o wydzielenie z ww. działki nieruchomości stanowiących części dawnych parcel gruntowych pgr l. kat. [...] i [...].

Następnie organ wyjaśnił, że w toku postępowanie ustalono, iż skarżący, w rejestrze gruntów obrębu G wykazany jest w jednostce rejestrowej [...] jako właściciel działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,3475 ha. Powyższy wpis jest zgodny ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...].

Działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,28 ha, położona w obrębie G, której przedmiotowe postępowanie dotyczy, figuruje w jedn. rej. [...] jako własność M. i B. P., co jest zgodne z zapisem ujawnionym w księdze wieczystej nr [...].

Parcela katastralna l. kat. [...], na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...] z 22 maja 1973 r. oraz założonej na jego podstawie księgi wieczystej nr [...] stanowiła własność J. i M. T. Jak wynika ze sporządzonego przez geodetę uprawnionego K. T. w dniu 14 lutego 1992 r. wykazu synchronizacyjnego, parcela katastralna l. kat. [...] wraz z parcelami l. kat. [...] i l. kat. [...] utworzyła działkę nr [...]. Na podstawie tego wykazu została ona wykreślona z ww. księgi wieczystej.

J. i M. T. aktem notarialnym Rep A Nr [...] z 24 sierpnia 2011 r. darowali działkę nr [...] R. T. i obecnie działka ta wykazana jest w księdze wieczystej nr [...].

Parcela katastralna l. kat. [...], nadal ujawniona jest w księdze wieczystej nr [...] jak własność S. W. K. Parcela l. kat. [...] uległa podziałowi w wyniku którego powstała parcela gruntowa l. kat. [...], natomiast pozostała część parceli l. kat. [...] utworzyła wraz z innymi drogę, oznaczoną obecnie jako działka ewid. nr [...].

Organ wskazał, mając na uwadze treść art. 28 k.p.a. oraz art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, że skarżący nie legitymuje się interesem prawnym do zainicjowania postępowania w sprawie zmiany danych ewidencyjnych w zakresie działki ewid. Nr [...]. Nie jest bowiem właścicielem ani działki nr [...], ani parceli l. kat. [...], której wyodrębnienia żąda. Wątpliwości mogą pojawić się jedynie w odniesieniu do dawnej parceli l. kat. [...], będącej niegdyś własnością jego rodziców. Zgodnie bowiem z wykazem synchronizacyjnym weszła ona w skład działki ewidencyjnej nr [...] i nie stanowi już przedmiotu żadnej księgi wieczystej. Jednakże nawet w przypadku, gdy wykaz synchronizacyjny nie został sporządzony z nienależytą starannością, w wyniku czego parcela ta została błędnie w całości przyporządkowana do działki nr [...] co skutkowało wykreśleniem jej z księgi wieczystej, to nie oznacza to, iż automatycznie skarżący jako aktualny właściciel działki nr [...] ma interes prawny do dawnej parceli [...]. Właścicielami tej parceli byli bowiem, o czym powyżej, J. i M. T., na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...]. Wnioskujący, mimo wezwania organu odwoławczego o przedłożenie postanowienia spadkowego po ww. lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia nie dostarczył żądanych dokumentów. Tym samym nie dowiódł swojego interesu prawnego do wniesienia wniosku dotyczącego dawnej parceli l. kat. [...] której właścicielami byli jego rodzice. Wprawdzie parcel ta wymieniona była w wykazie synchronizacyjnym sporządzonym dla działki nr [...], ale co należy zaznaczyć, sam wnioskujący kwestionuje prawidłowość tego wykazu właśnie z uwagi na zawarcie w nim parceli [...]. Istotnym w sprawie jest fakt, iż skarżący stał się właścicielem działki ewidencyjnej nr [...]. Tymczasem, jego wniosek dotyczy gruntu położonego w granicach sąsiedniej działki ewidencyjnej nr [...], gruntu który w ocenie wnioskującego stanowi parcelę [...], będącą niegdyś własnością jego rodziców.

Jak wyjaśnił organ, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt 11 SA/Ol 197/08). Wynika z tego zatem, iż podmiot nie posiadający praw do nieruchomości, nie jest stroną w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skutkiem tak rozumianego pojęcia interesu prawnego, jako koniecznej przesłanki legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym jest przyjęcie, iż status strony nie wynika z uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracyjny, oraz że interes faktyczny nie tworzy legitymacji procesowej. Nie tworzy takiej legitymacji również subiektywne przekonanie podmiotu o istnieniu po jego stronie interesu prawnego. Ww. rozważania prowadzą do wniosku, w ocenie organu, że postępowanie ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób.

Ponadto WINGiK wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na wniosek, to na wnioskującym ciąży obowiązek dowiedzenia swojego interesu prawnego, a także przedstawienia stosownej dokumentacji geodezyjnej, która umożliwi realizację wniosku zgodnie z żądaniem wnoszącego.

W świetle powyższego organ stwierdził, że nie jest możliwe zrealizowanie wniosku strony, w okolicznościach nieuzasadnienia przez niego interesu prawnego w sprawie oraz nieprzedstawienia stosownej dokumentacji geodezyjnej. Jak wyjaśnił bowiem, zmian przedmiotowych w operacie ewidencyjnym organ może dokonać wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, spełniającej wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych oraz zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w § 46 ust. 3 ( § 85 ust. 2 rozporządzenia ). Nadto przepis § 86 ust. 2 stanowi, że "Modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenia tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych".

W toku postępowania ustalono, że operatem nr [...] zastąpiono dotychczas obowiązującą ewidencję gruntów dla obrębu G, opartą na mapach katastru austriackiego wykonanych w skali l :2880, nową ewidencją gruntów i budynków w skali 1 :2000. Została ona ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 30 maja 1990 r. (Dz. Urz. Nr 13, poz. 138). Nową ewidencję gruntów założono na podstawie obowiązujących wówczas przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) oraz zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P.1969.11.98). Od tej pory przestały obowiązywać: mapa ewidencyjna w skali l :2880 oraz oznaczenia i powierzchnie działek ewidencyjnych odpowiadających parcelom gruntowym. Materiały te stanowią obecnie jedynie dokumenty archiwalne.

Wówczas też została ujawniona działka ewid. nr [...], która następnie operatem nr [...] została podzielona na działki nr [...], nr [...] i nr [...].

Jak wyjaśnił organ, porównanie archiwalnej mapy katastralnej w skali 1 :2880 z mapą ewidencyjną potwierdza, że podczas prac związanych z założeniem nowej ewidencji gruntów parcele gruntowe l. kat. [...] i l. kat. [...] zostały włączone do działki ewid. nr [...] (obecnie cześć tej działki - działka nr [...]). Natomiast z wykazu synchronizacyjnego wykonanego w 1992 r. wynika, że działce ewidencyjnej nr [...] odpowiadają parcele katastralne l. kat l. kat. [...], [...] i [...].

WINGiK podkreślił również, że wydzielenie nieruchomości połączonych w działce ewidencyjnej, w trybie ewidencyjnym, możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy stan prawny działki ewidencyjnej narusza przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym "Działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomoce/ linii granicznych ".

Wobec powyższego organ stwierdził, że wprawdzie stan prawny działek nr [...] i nr [...] jest uregulowany, gdyż są one wykazane w księgach wieczystych, jednakże wykazy synchronizacyjne nie zostały sporządzone z wystarczającą starannością. Ponadto parcela l. kat. [...] nadal stanowi przedmiot księgi wieczystej nr [...], nie mając w ewidencji gruntów i budynków działki jej odpowiadającej. Z powyższego wynika, że w wyniku błędu organu ewidencyjnego - parcela gruntowa pgr [...] nie została uwidoczniona w zakładanej nowej ewidencji, a jej powierzchnia została błędnie przypisana do działki nr [...]. Oznacza to, że działka ewid. nr [...] jest działką niejednorodną pod względem prawnym (własnościowym), a tym samym nie stanowi działki ewidencyjnej, o jakiej mowa w przytoczonym § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wynika z tego, że należy ten stan rzeczy uregulować tak, aby można było mówić, że istotnie działka ta stanowi działkę ewidencyjną, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Tak więc, w ocenie organu odwoławczego, działka ewidencyjna odpowiadająca parceli gruntowej nr [...], objętej księgą wieczystą [...] powinna być w trybie aktualizacji uwidoczniona w nowej ewidencji gruntów i budynków wraz z jej powierzchnią i granicami, choćby stan granic był sporny. Tym bardziej, że w rzeczywistości, w terenie istnieje w granicach działki nr [...] droga, której przebieg w części odpowiada w przybliżeniu ww. parceli. Jednakże wykazanie w ewidencji grunt i budynków działki odpowiadającej tej parceli na pewno nie może zostać dokonane na wniosek R. T., który nie posiada legitymacji do złożenia skutecznego wniosku w jej zakresie.

Nadto organ wyjaśnił, że nie jest zadaniem organu ewidencyjnego regulowanie nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych, w rozpatrywanej sprawie nawet nie wnioskodawców. Jednakże rolą każdego organu administracji publicznej jest rzetelne wnikliwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, na podstawie pełnego materiału dowodowego, z udziałem pełnego kręgu stron postępowania. Ponadto każdy organ administracji publicznej zobligowany jest (art. 9 k.p.a.) do należytego, wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Reasumując przedstawione rozważania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty winna zostać utrzymana w mocy. Jednakże, przyczyny odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem R. T. są odmienne od przedstawionych przez Starostę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie odnalazł bowiem, w świetle art. 24 ust. 2a pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z art. 28 k.p.a., interesu prawnego skarżącego do wnioskowania o wydzielenie z działki nr [...] będącej własnością Państwa M. i B. P., nieruchomości stanowiących niegdyś własność S. W. K. (dawna parcela [...]) oraz J. i M. T. (dawna parcela [...]).

Jak wyjaśnił organ, nie wyklucza się natomiast dokonania takiej zmiany z urzędu, na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy lub na wniosek podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku w tej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez ponowne branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji na etapie postępowania odwoławczego przez działającą z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego M. M. – D., co stanowi kwalifikowaną wadę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a.,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 d) ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 9 ust. 1 i § 45 ust. 1 pkt. 1) i 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mimo wykrycia błędu w ewidencji, co obliguje organ ewidencyjny do dokonania z urzędu aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i zastąpienia ich danymi zgodnymi ze stanem prawnym i odpowiadającymi przepisom prawa,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym poprzez wyeliminowanie dostrzeżonego błędu i zadośćuczynienie w ten sposób słusznemu interesowi skarżącego, czego organ nie uczynił pozostawające skarżącego w stanie niepewności co do usunięcia błędu, naruszając tym samym zasadę pogłębiania zaufania do obywateli oraz szybkości działania.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, oraz wniósł o przyznanie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu sądowym kontrola wydanych w sprawie decyzji wykazała, że nie tkwią w nich kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania. Przy ich wydawaniu organy naruszyły natomiast przepisy postępowania oraz prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1034, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Ewidencja gruntów i budynków jest zatem specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z regulacji art. 20, 22 i 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja rejestruje zatem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ma zatem charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Analiza art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).

Zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie : a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Jak wynika natomiast z treści art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Prawa geodezyjnego i kartograficznego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie można się zgodzić z kategorycznym stanowiskiem organów odmawiającym dokonania aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków. Stanowisko organu I instancji jest całkowicie błędne w kontekście ustalonego stanu faktycznego i postanowień § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu nie można się też zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżący nie posiadał w świetle art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy w związku z art. 28 k.p.a., interesu prawnego do wnioskowania o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków polegającej na wydzieleniu z działki nr [...], będącej własnością M. i B. P., nieruchomości stanowiących niegdyś własność S. W. K. (dawna parcela l. kat. [...]) oraz J. i M. T. (dawna parcela l. kat. [...]). Faktem jest, że pomimo wezwania organu skarżący nie wykazał tego skutecznie w toku postępowania administracyjnego, nie mniej jednak, jego pełnomocnik dołączając do akt sądowych pismo z dnia 16 kwietnia 2018 r. wraz załącznikami w postaci Aktów poświadczenia dziedziczenia, poświadczonych notarialnie, potwierdził, jego prawo, powstałe z chwilą otwarcia spadku, że skarżący jest następcą prawnym J. T. oraz M. T., uprzednich właścicieli parceli l. kat. [...], wchodzącej w skład działki ewid. nr [...].

W takim stanie rzeczy już od chwili otwarcia spadku, miał on interes prawny w domaganiu się aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewid. nr [...].

Z drugiej jednak strony nie była to klasyczna sytuacja, w której skarżący uprzednio wezwany przez organ do wykazania swojego interesu prawnego w postępowaniu w ogóle nie zareagował na to wezwanie. Rzeczywiście, organ odwoławczy wobec okoliczności zawartych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, pismem z dnia 9 listopada 2017 r. (k. 114 akt administracyjnych) wezwał skarżącego do przedłożenia postanowienia spadkowego lub poświadczenia dziedziczenia po zmarłych: J. T. i M. T. Tyle tylko, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu, w piśmie z dnia 24 listopada 2017 r. (k. 117 akt administracyjnych) wyraźnie wskazał, że: "informuje, że odpis aktu notarialnego znajduje się w Państwa aktach dotyczących mojej sprawy". Wobec tego, to organ, powinien był w takim przypadku, wezwać ponownie skarżącego, zwłaszcza, że działał on na tym etapie bez profesjonalnego pełnomocnika, do przedłożenia stosownych dokumentów, wyjaśniając skarżącemu, iż wskazany przez niego akt notarialny, znajdujący się w aktach administracyjnych nie jest tym dokumentem niezbędnym do uruchomienia i pozytywnego załatwienia postępowania aktualizacyjnego z jego wniosku. Zwrócić należy bowiem uwagę, że w świetle treści art. 9 k.p.a. organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy mają więc czuwać nad tym, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu mają udzielać im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Oczywiście, nie oznacza to, że w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. organ ma zastępować stronę w swej aktywności, czy świadczyć doradztwo prawne. Skoro jednak skarżący twierdził, że taki żądany przez organ dokument jest w aktach sprawy, to wprost należało wyjaśnić skarżącemu, iż istotnie znajduje się akt notarialny (umowa zniesienia współwłasności i umowa darowizny, który to dokument prawdopodobnie miał na myśli skarżący; k. 41 – 44 akt administracyjnych), ale niezbędny jest inny - mianowicie taki, z takich a nie innych przyczyn faktycznych i prawnych, z którego by wynikało następstwo prawne skarżącego, w tym do określonej działki, po zmarłych rodzicach. Wyciagnięcie więc w tym zakresie przez organ odwoławczy negatywnych wobec skarżącego konsekwencji z powodu nieznajomości przez niego prawa, stanowiło w ocenie Sądu, naruszenie art. 9 k.p.a., który sam organ odwoławczy przywoływał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. To wszakże organ zobligowany jest do podjęcia czynności, mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego (artykuły: 7 i 77 § 1 k.p.a.), realizując w tym zakresie zasady prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Ponadto, co również istotne, same organy przyznały, że stan prawny działek nr [...] i nr [...] jest uregulowany, bo są one wykazane w księgach wieczystych, a jedynie wykazy synchronizacyjne nie zostały sporządzone z wystarczającą starannością, a także, że parcela l. kat. [...] nadal stanowi przedmiot księgi wieczystej nr [...], nie mając w ewidencji gruntów i budynków działki jej odpowiadającej, a w wyniku błędu organu ewidencyjnego - parcela gruntowa pgr [...] nie została uwidoczniona w zakładanej nowej ewidencji, jej powierzchnia została błędnie przypisana do działki ewid. nr [...], to winny w postępowaniu aktualizacyjnym doprowadzić stan prawny działki ewid. nr [...] do zgodności z postanowieniami § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazana co dopiero działka jest bowiem działką niejednorodną pod względem prawnym (własnościowym), a tym samym nie stanowi działki ewidencyjnej w rozumieniu wskazanego co dopiero przepisu rozporządzenia. Trafnie więc zauważył organ odwoławczy, że stan tej działki należy uregulować, uwidaczniając działkę ewidencyjną, odpowiadająca parceli gruntowej nr [...], objętej księgą wieczystą [...] w trybie aktualizacji w nowej ewidencji gruntów i budynków wraz z jej powierzchnią i granicami, choćby stan granic był sporny. Tym bardziej, że w rzeczywistości, w terenie istnieje w granicach działki ewid. nr [...] droga, której przebieg w części odpowiada w przybliżeniu ww. parceli.

Powstanie zatem negatywnych dla skarżącego skutków procesowych, które doprowadziły do podjęcia przez organy rozstrzygnięcia o odmowie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków, nie wynikło więc tylko i wyłącznie z zaniechania działania przez skarżącego, lecz swoją genezę miało w działaniach także samego organu odwoławczego – braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Wobec powyższego zarzuty naruszenia artykułów: 7, 77 § 1 i 80, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 d) Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 9 ust. 1 i § 45 ust. 1 pkt. 1) i 30 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, mimo wykrycia błędu w ewidencji i uchybieniom obowiązkom wynikającym z art. 9 k.p.a., okazały się uzasadnione.

W konsekwencji organy dopuściły się też naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2a pkt 1 d) Prawa geodezyjnego i kartograficznego w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przyjmując przy nieprawidłowo ustalonych istotnych dla treści rozstrzygnięcia okolicznościach, że organy widząc błędy w ewidencji gruntów i budynków nie mogły dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych w postępowaniu uruchomionym wnioskiem skarżącego z powodu braku po jego stronie interesu prawnego w domaganiu się dokonania tego przez orzekające organy.

Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.