Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1484/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt II SA/Ke 270/11 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] marca 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2011 r. M. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem – F. K., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, na stałe.

Organ I instancji odmawiając przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stwierdził, że wymagający opieki F. K. pozostaje w związku małżeńskim z M. K., co oznacza, że stosownie do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.

Decyzją z dnia [...] marca 2011r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania M. K.: 1) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny F. K., 2) świadczenia w formie składek na ubezpieczenie społeczne.

Organ odwoławczy ustalił, że M. K. ukończyła 65 lat i nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Powołując brzmienie art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że pomimo sprawowania opieki nad chorym mężem, M. K. nie jest osobą w wieku aktywności zawodowej. Nie można zatem uznać, że zrezygnowała ona z zatrudnienia lub nie podejmuje zatrudnienia. W ocenie organu ustawodawca konstruując przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym miał na uwadze osoby w wieku aktywności zawodowej gotowe do podjęcia pracy, lecz zmuszone do odstąpienia od jej podjęcia lub rezygnacji z niej z uwagi na sytuację w rodzinie. W sprawie nie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium wyjaśniło, iż odmienna przyczyna odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego niż podana przez organ I instancji, nie uzasadnia uchylenia jego decyzji, gdyż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zapadłaby także decyzja o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 19 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 270/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] marca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że powodem odmowy przyznania M. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie, iż wnioskodawczyni w dacie złożenia wniosku ukończyła 60 lat i tym samym jest osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 13 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), za niezdolność do pracy z tytułu wieku uważa się – kobietę, która ukończyła 60 lat i mężczyznę, który ukończył 65 lat życia. Zdaniem organu, w tej sytuacji skarżąca nie ma możliwości podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z tytułu sprawowania opieki, a w konsekwencji nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. Powyższe zaprezentowane przez Kolegium stanowisko, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, nie zasługuje na akceptację.

Kwestie dotyczące przesłanek warunkujących wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego uregulowane zostały w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu (pkt 1), innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny (pkt 2), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 3); jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z istoty tego świadczenia wynika zatem, że może ono być przyznane osobie, która rezygnuje z zatrudnienia albo nie podejmuje pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, iż powołane wyżej przepisy przewidują jako przesłankę przyznania lub odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – zdolność lub niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o taką pomoc. Tylko bowiem w stosunku do osoby zdolnej do pracy można mówić o podejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Sąd wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych dla ustalenia zdolności lub niezdolności do pracy nie odwołuje się do kryterium wieku. O niezdolności do pracy decydują inne kryteria, związane przede wszystkim ze stanem zdrowia wnioskodawcy, co powinno być potwierdzone orzeczeniem powołanych w tym celu organów na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.), bądź na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Kryterium wieku organ odwoławczy wywiódł z art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej, który określa definicje pojęć na użytek konkretnej ustawy. Oznacza to, że dokonywanie wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w znaczeniu przewidzianym w art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej jest możliwe tylko w przypadku normy odsyłającej do odpowiedniego stosowania tych przepisów. W przepisach regulujących zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zaś takiej normy brak. Posługiwanie się przez Kolegium definicją niezdolności do pracy z tytułu wieku w sprawach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego jest więc nieuprawnione.

Z podniesionych wyżej względów brak podstaw do stwierdzenia, że kryterium wieku ustalone w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowi przesłankę niezdolności do pracy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która bezwzględnie skutkuje odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odmienne stanowisko Kolegium należy uznać więc za naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

W ocenie Sądu, prawidłowe natomiast jest stanowisko Kolegium co do naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ I instancji. Z tego względu zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji z dnia 27 stycznia 2011 r.

Odmawiając przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego organ I instancji przywołał art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ tej ustawy. Sąd wskazał na pierwotne brzmienie przepisu art. 17 ust. 1, który przewidywał, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługiwało matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisem tym korespondował zapis zawarty w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy, w myśl którego świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Wyrokiem z dnia 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku w art. 1 pkt 8 lit. a/ ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456) znowelizowano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie przewidywał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio).

Powyższa nowelizacja nie zmieniła (nie uchyliła) natomiast przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. S 1/10 wskazywał, że literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy jest niedostosowane do aktualnych zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego i traktowane dosłownie – sprzeczne z Konstytucją. Podkreślono również brak w obecnym stanie prawnym ratio legis powyższego wymogu.

Uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych, Sąd w pełni podzielił przyjętą wykładnię powołanego przepisu, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na rzecz współmałżonka, jeśli zostaną spełnione pozostałe przesłanki, warunkujące co do zasady możliwość ubiegania się o ten rodzaj świadczenia.

Sąd wywodził, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło od dnia 1 maja 2004 r. (data wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych) zasiłek stały, przewidziany w art. 27 ust. 1, 2, 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), które to przepisy wyrokiem Trybunał Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. (sygn. akt P 23/05) zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim uniemożliwiają one nabycie prawa do zasiłku stałego osobie "zdolnej do pracy, lecz niepozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym, pełnoletnim członkiem rodziny". W związku z powyższym powtórzenie obecnie, w obowiązującej ustawie o świadczeniach rodzinnych, normy prawnej, której niekonstytucyjność została poprzednio stwierdzona przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który na skutek wydania ww. wyroku ukształtował w odpowiedni sposób stan prawny, pozwala aktualnie na dokonanie wykładni omawianych norm w taki sposób, aby umożliwić najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych.

Dokonana wykładnia nie narusza przy tym w żaden sposób art. 6 k.p.a. nakazującego organom działanie na podstawie przepisów prawa. Należy bowiem mieć na względzie, że jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2005 r. (sygn. akt SK 22/99) orzeczenie o niezgodności przepisu z Konstytucją oznacza przypisanie atrybutu konstytucyjności nie pewnej jednostce redakcyjnej bez względu na jej treść, lecz określonej treści normy zawartej w tym przepisie, ustalonej w wyniku interpretacji.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2008 r., w części końcowej uzasadnienia wyraźnie zwrócił uwagę, że wprawdzie orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy wyłącznie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale do organów stosujących przepisy tej ustawy należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności zaskarżonego art. 17 ust. 1 ustawy w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał w tym miejscu zwrócił szczególną uwagę na znaczenie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy dla sprawy, w której zapadł ww. wyrok, a w którym to stanie faktycznym o świadczenie pielęgnacyjne wystąpił, analogicznie, jak w sprawie niniejszej, współmałżonek. Redakcja pytania prawnego, skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego, ograniczona jedynie do przepisu art. 17 ust. 1 omawianej ustawy, uniemożliwiła wprawdzie Trybunałowi na zajęcie stanowiska odnośnie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych, tym niemniej tą końcową wypowiedzią Trybunał zasygnalizował istotę problemu i tym samym wprost zauważył, że to organ orzekając w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad współmałżonkiem musi "ocenić skutek stwierdzenia niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 cytowanej ustawy" w dawnym brzmieniu.

Z powyższych wzglądów Sąd doszedł do przekonania, że organ I instancji dokonał niewłaściwej, z pogwałceniem zasady równości, wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a/ w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ prowadząc postępowanie administracyjne weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wywody i wyeliminuje dotychczas popełnione uchybienia.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparło na zarzucie:

– naruszenia prawa materialnego, a mianowicie obrazę przepisu art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż okoliczność braku możliwości podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne, powinna być rozpatrywana wyłącznie w powiązaniu z jej stanem zdrowia, który to winien być stwierdzony orzeczeniem o niepełnosprawności na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych lub na podstawie przepisów o emeryturach i rentach.

Na tych podstawach wnosiło o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi,

2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że ocena zdolności lub niezdolności do pracy osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne nie może wynikać jedynie ze stanu zdrowia wnioskodawcy potwierdzonego stosownym orzeczeniem powołanych w tym celu organów. Konieczność posługiwania się takim orzeczeniem nie wynika bowiem z żadnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium zawarty w art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej dotyczy osób w wieku aktywności zawodowej, tj. do osiągnięcia wieku emerytalnego. Na powyższe wskazuje art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż za niezdolność do pracy z tytułów wieku uważa się – kobietę, która ukończyła 60 lat i mężczyznę, który ukończył 65 lat życia. Również zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury ma kobieta, która ukończyła 60 lat i mężczyzna, który ukończył 65 lat życia.

Wprawdzie ustawa o świadczeniach rodzinnych nie odsyła wprost do przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście ograniczenia wieku osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne, to jednak w art. 17 ust. 5 pkt. 1 w zakresie w jakim wyklucza możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia osobie, która otrzymuje zasiłek stały nawiązuje do przepisów tej ustawy. Art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, brzmi – Świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli: osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Na kryterium wieku jako przesłanki określającej niezdolności do pracy wskazuje także art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego, zasiłek stały przysługuje; pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Zatem wbrew ocenie Sądu, przyjęcie kryterium wieku ustalonego w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, stanowi przesłankę niezdolności do pracy w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która skutkuje odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Za taką wykładnią przemawia też konieczność uwzględnienia całości regulacji pomocy państwa w różnych formach zabezpieczenia społecznego, tj. ustawy o ubezpieczeniu społecznym i pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) ustanawia podstawową przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego: przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W zaskarżonym wyroku Sąd przeprowadził w pełni prawidłową wykładnię tej przesłanki, która ma pełne umocowanie w regulacji Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdolność do zatrudnienia czy podjęcia innej pracy zarobkowej nie została ograniczona przesłanką wieku. Jednostka ma prawo do pracy zarobkowej i to prawo nie jest ograniczone przesłanką wieku. Tak np. prowadzenie działalności gospodarczej oparte na konstytucyjnej zasadzie swobody działalności gospodarczej nie jest i nie może zostać ograniczone wiekiem. Wprowadzenie granicy wieku stanowi naruszenie gwarancji równego traktowania (art. 1 ustawy z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, Dz.U. Nr 254, poz. 1700).

Przy wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma podstaw do stosowania art. 6 ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), która reguluje niezdolność do pracy z tytułu wieku, a nie rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Sąd przeprowadził prawidłowa wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.