Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 324/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art 48, art 35 ust. 1, art 36a ust. 5, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4, ust. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M.K.-A. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

W następstwie pism M. K.-A. z dnia 18 grudnia 2009 r. oraz z dnia 16 kwietnia 2010 r. zawierających prośby o skontrolowanie czy budynek gospodarczy użytkowany jako warsztat samochodowy na działce [...]w miejscowości K. ul. L. [...] oraz dobudowana do niego wiata pobudowane są zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 5 maja 2010 r. przeprowadził na wyżej opisanej działce kontrolę budowy budynku gospodarczego i wiaty, w trakcie której ustalono, iż wybudowano część obiektu - wiatę od strony istniejącej stodoły oraz pomieszczenie na maszyny rolnicze. Nie wykonano wiaty z drugiej strony pomieszczenia na maszyny rolnicze, a tym samym wybudowany obiekt jest niezgodny z udzielonym M. A. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. pozwoleniem nr [...] z [...]1994 r., które obejmuje budowę obiektu składającego się z trzech pomieszczeń: wiaty, pomieszczenia na maszyny rolnicze i wiaty. W trakcie kontroli organ ustalił, iż inwestorem po śmierci Z. A. jest współwłaściciela przedmiotowej działki J. A., który oświadczył, iż ostatnie prace budowlane zostały przeprowadzone w 2007 i 2008 r. Inwestor nie okazał dziennika budowy oraz nie posiadał żadnych informacji o powołaniu kierownika budowy. Ponadto organ ustalił, iż roboty budowlane prowadzone są w sposób odbiegający od udzielonego pozwolenia – zmianie uległy charakterystyczne parametry obiektu.

W dniu 7 maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydal postanowienie o wstrzymaniu robot budowlanych prowadzonych przez J. A. na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. nr [...] z [...]1994 r. i zobowiązał inwestora do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót.

Po złożeniu przez inwestora inwentaryzacji decyzją z dnia 6 lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nałożył na J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - "budynku gospodarczego - wiaty na maszyny rolnicze".

Powyższa decyzja został uchylona przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z [...] 2010 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie dokonał prawidłowych ustaleń co do katalogu stron postępowania.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ustalił, iż J. A. jest współwłaścicielem działki nr [...] położonej w miejscowości K. ul. L. [...]. J. A. oświadczył, iż jest właścicielem budowanego budynku gospodarczego oraz, że nie przepisał na siebie pozwolenia na budowę tego budynku udzielonego jego bratu M. A.. Organ ustalił też, iż stronami postępowania są również pozostali współwłaściciele działki nr [...] – B. A., E. A. oraz M. A., a także właścicielka działki sąsiedniej M. K.-A..

Decyzją z dnia 15 września 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ponownie nałożył na inwestora J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - "budynku gospodarczego - wiaty na maszyny rolnicze", uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Po rozpoznaniu odwołania M. K.-A. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] 2010 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji stwierdzając, iż wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 7 maja 2010 r. postanowienie o wstrzymaniu robot budowlanych straciło ważność po upływie 2 miesięcy i przed wydaniem decyzji z dnia [...] 2010 r. o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Tym samym inwestor może kontynuować roboty budowlane. Organ odwoławczy zauważył, iż w niniejszym przypadku, gdy prace budowlane nie zostały zakończone, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. powinien ponowne wydać postanowienie w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i w terminie załatwić sprawę przez wydanie stosownej decyzji.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2010 r. organ nadzoru I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego - wiaty na maszyny rolnicze, a następnie decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] nałożył na inwestora J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego - "budynku gospodarczego - wiaty na maszyny rolnicze", uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ stwierdził, iż roboty prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] 1994 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. (zmiana charakterystycznych parametrów obiektu). Ponadto organ wyjaśnił, iż dokumentacja powinna być sporządzona zgodnie zobowiązującymi przepisami, a w przypadku zmiany funkcji pomieszczeń inwestor obowiązany jest do uzyskania decyzji lokalizacyjnej dopuszczającej zmianę funkcji obiektu. Ponadto inwestor powinien powołać kierownika budowy i zarejestrować dziennik budowy.

Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 7 stycznia 2011 r. złożyła M. K.-A. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji oraz nakazania inwestorowi J. A. rozbiórkę obiektu budowlanego lub całości obiektu, który została wybudowany niezgodnie z udzielonym pozwoleniem nr [...] z dnia [...] 1994 r. względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca się podniosła, iż zakres naruszeń ustalonych przez organ nadzoru, popełnionych przez inwestora w związku z budowa budynku gospodarczego na działce nr [...], jest tak znaczny, iż budynek ten powinien być rozebrany. W opinii M. K.-A. organ mógł dokonać błędnego ustalenia stron postępowania, gdyż spadkobiercy Z. A. muszą być ustaleni w postępowaniu o stwierdzenie spadku przed sądem lub notariuszem, a organ powołał się jedynie na testament i bliżej nieokreślony akt notarialny.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Organ odwoławczy wskazał, iż nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zmiennego w związku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę oznacza, że niezależnie od zakresu odstąpienia, inwestor musi przedłożyć kompletny projekt zamienny spełniający wymogi art. 34 prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W przypadku gdy inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa jedynie w zakresie projektu zagospodarowania działki, musi on przedłożyć nowy projekt.

Organ odwoławczy stwierdził, iż z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że inwestor niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę rozbudował przedmiotowy obiekt o ok. 10 m2, wykonał dodatkowo dwa otwory okienne oraz komin. Zdaniem organu, wyżej określone roboty budowlane obejmują swym zakresem zmianę zagospodarowania terenu oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. Zmiany te stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które są dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, której to decyzji inwestor nie uzyskał. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia we wskazanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wyjaśnił ponadto, iż przedmiotowa sprawa dotyczy istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę, co oznacza, że roboty budowlane były realizowane na podstawie pozwolenia na budowę, w związku z czym nie są one objęte hipotezą art. 48 Prawa budowlanego. Z tego względu do legalizacji samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od pozwolenia na budowę należy stosować aktualnie obowiązującą ustawę Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie zaś z art. 51 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, albo w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Organ odwoławczy stwierdził także, iż organ I instancji prawidłowo określił krąg osób, którym w niniejszej sprawy przysługuje przymiot strony - zgodnie z art. 988 Kodeksu cywilnego.

Skargę na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K.-A. zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zamiast art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Skarżąca wskazała, iż M. A. w dniu 13 czerwca 1994 r. otrzymał pozwolenie na budowę obiektu składającego się z trzech pomieszczeń: wiaty, pomieszczenia na maszyny rolnicze i wiaty. Z dokumentacji technicznej decyzji o pozwoleniu na budowę tego obiektu wynika, iż obejmował ono wybudowanie: 1) wiaty o powierzchni 37,98 m2, usytuowanej przy istniejącej stodole, 2) pomieszczenia na maszyny rolnicze o pow. 72,40 m2 mającego wspólną ścianę, bez otworów z ww. wiatą oraz 3) wiaty o powierzchni 31,49 m2. Obie wiaty stające po bokach pomieszczenia na maszyny rolnicze miały być otwarte. Tymczasem M. A. a następnie J. A. wybudowali budynek gospodarczy o pow. 83 m2 oraz wiatę o powierzchni 71 m2

Ponadto wybudowana wiata jest wyższa od zatwierdzonej w pozwoleniu na budowę z 1994 r. o 1 metr i powiększono ją w tylnej części o około 10 m2. Dodatkowo w pomieszczeniu na maszyny rolnicze J. A. wykonał 2 okna i wybudował kanał do naprawy samochodów, a przy ścianie wewnętrznej wybudował komin wystający ponad połać dachową. Ściany murowane inwestor zastąpił płytami, a dach pokrył eternitem.

W ocenie skarżącej w rzeczywistości inwestor wybudował zupełnie inny obiekt budowlany niż objęty pozwoleniem z dnia [...]1994 r. i nie można mówić o istotnych odstępstwach od zatwierdzonego w powyższym pozwoleniu projektu.

Zdaniem skarżącej nie można dopuszczać do sytuacji, iż inwestor buduje zupełnie inny obiekt niż ten, na którego budowę uzyskał pozwolenie a następnie legalizuje go w trybie art. 51 Prawa budowlanego

Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której zastosowanie będzie miał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), czy też zastosowanie znajduje art. 51 tej ustawy.

Oba powołane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. art. 48 oraz art. 50 (i powiązany z nim funkcjonalnie art. 51) Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanych, jednakże zróżnicowanych w sensie faktycznym. W przypadku art. 48 chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora uprawnień organów budowlanych w zakresie oceny zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego, oraz formalnej zgody na jego realizację i wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia albo pomimo wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu (brak formalnej zgody właściwego organu na realizację zamierzenia inwestycyjnego). Natomiast art. 50 i 51 tej ustawy znajduje zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1, co oznacza, że znajduje zastosowanie między innymi w przypadku robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4). W przypadkach określonych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego chodzi zatem jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwolenie na budowę. Analogiczny pogląd prawny jest powszechnie wyrażany w nauce praw gdzie wskazuje się, iż art. 48 Prawa budowlanego odnosi się wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś budowy prowadzone bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu podlegają regulacjom art. 49b, a pozostałe przypadki nielegalnego wykonywania robót budowlanych - art. 50-51 (por. Dziwiński R., Ziemski P. Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo ABC 2006, komentarz do art. 48 ustawy - Prawo budowlane).

Zdefiniowany negatywnie katalog istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zawiera art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 191/09 dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Zgodnie z powołanym przepisem istotnym jest odstępstwo dotyczące:

- zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,

- charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

- zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,

- zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,

- ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Ustalenie przez organ nadzoru budowlanego, iż roboty budowlane prowadzone są co prawda na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę, lecz z istotnym, samowolnym, odstępstwem od treści tego pozwolenia uzasadnia zastosowanie trybu wskazanego w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Jak wynika z niekwestionowanych przez stronę skarżącą ustaleń dokonanych, w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru budowlanego M. A. uzyskał w dniu [...] 1994 r. pozwolenie Kierownika Urzędu Rejonowego w W. na budowę na działce nr [...] w miejscowości K. przy ul. L. [...] obiektu składającego się z budynku gospodarczego oraz dwóch wiat. Obiekt ten aktualnie realizowany jest faktycznie przez J. A. (wcześniej przez jego brata M. A.), w sposób istotnie odbiegający do treści pozwolenia z [...] 1994 r. Zmianie uległa powierzchnia zabudowy (o około 10 m2) oraz kubatura obiektu (wysokość wzrosła o 1 m.), a także inwestor nie przystąpił do budowy jednej z wiat, a zamiast tego wybudował większy budynek gospodarczy. Ponadto wybudowano komin i kanał służący do naprawy pojazdów oraz wykonano dwa okna, których nie przewidywało pierwotne pozwolenie na budowę. Organy prawidłowo ustaliły także, iż J. A. nie posiadał i nie posiada niezbędnej zgody na wprowadzenie powyższych zmian, w postaci decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie Sądu, w świetle treści art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, zmiany te organy słusznie potraktowały jako istotne odstępstwo od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu, i co za tym idzie słusznie zastosowały tryb o którym mowa w art. 50 ust 1 Prawa budowlanego (wydały postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych), a następnie wydały decyzję nakładającą na aktualnego inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).

Niezasadne są zatem zarzuty strony skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie organy powinny były zastosować art. 48 Prawa budowlanego mimo, że inwestor dysponował ostatecznym pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Nie można też uznać, iż ustalone odstępstwa od pozwolenia na budowę z 1994 r. są tak daleko idące, że w istocie inwestor stawia zupełnie inny obiekt niż ten na którego budowę otrzymał pozwolenie. Skala i ilość ustalonych w toku postępowania kontrolnego istotnych i nieistotnych odstępstw w wykonaniu przedmiotowego obiektu budowlanego nie mogą prowadzić do wniosku, iż w rzeczywistości powstaje zupełnie inny obiekt, niż ten na którego budowę inwestor otrzymał pozwolenia w 1994 r. W wyniku dokonanych już robót budowlanych nie uległa zmianie lokalizacja tego obiektu, ani zakres objętego projektem zagospodarowania działki. Inwestor wykonał jedną z wiat i budynek gospodarczy i nadal można uznać, iż powstający obiekt budowlany spełnia podstawowe założenia przewidziane w pozwoleniu na jego budowę z 1994 r. Na przykład nie można stwierdzić, iż w jego miejsce powstaje budynek mieszkalny lub budynek produkcyjny.

Należy również wyjaśnić, iż zaskarżona decyzja o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nie przesądza o tym, czy i jakie ustalone odstępstwa od pierwotnego pozwolenia dokonane przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego zostaną zalegalizowane przez właściwe organy. Rozumiane funkcjonalnie postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ma bowiem charakter wieloetapowy i nie kończy się z momentem wydania ostatecznej decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Zgodnie z treścią art. 51 ust 5 Prawa budowlanego w przypadku niewywiązania się w przez inwestora w zakreślonym terminie z obowiązku, sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, właściwy organ wyda decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli natomiast inwestor przedstawi w terminie projekt zamienny to właściwy organ dokona oceny tegoż projektu i w drodze decyzji zatwierdzi projekt budowlany i wyda pozwolenia na wznowienie robót budowlanych pod warunkiem, że przedłożony projekt zamienny będzie zgodny z przepisami szczególnymi, m.in. będzie zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu oraz z przepisami techniczno-budowlanym. W przypadku gdy organ stwierdzi, iż przedłożony projekt nie spełnia wymogów wynikających z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego to po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszeń winien wydać decyzję o odmowie jego zatwierdzenia.

Przykładowo wskazać należy, iż jakkolwiek Sąd, na tym etapie postępowania, nie może przesądzać jakie istniejące w przedmiotowym obiekcie uchybienia będą musiały być usunięte to jednak oczywistym jawi się, iż wykonane w przedmiotowym budynku gospodarczym dwa otwory okienne ulokowane w ścianie stojącej w granicy z działką sąsiednią należącą do skarżącej, wykonane są niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. Zgodnie, bowiem, z treścią § 12 ust 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszczalne jest sytuowanie budynków bezpośrednio na granicy działki, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dotyczy to jednak wyłącznie budynków, których zwrócona w stronę granicy ściana pozbawiona jest otworów okiennych oraz wejściowych. Zatem, to stwierdzone naruszenie przepisów techniczno-budowlanych winno być usunięte – w szczególności projekt zastępczy winien zawierać odpowiednie rozwiązania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, przez który należy rozumieć stan zgodny z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami prawa materialnego i wydanymi na ich podstawie przepisami wykonawczymi.

Organ administracji prowadzący postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych zobowiązany będzie do dokonania analogicznej oceny dotyczącej dopuszczalności legalizacji wszelkich pozostałych zaistniałych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nam etapie tegoż postępowania skarżąca uprawniona będzie do weryfikowania, na przykład poprzez wywodzenie środków odwoławczych, prawidłowości stanowiska organów, co do dopuszczalności legalizacji stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego pierwotnie projektu budowlanego.

Podkreślić przy tym należy, iż w przypadku zatwierdzenia zastępczego projektu budowlanego, spełniającego warunki wynikające z przepisów szczególnych, wszystkie istniejące już w przedmiotowym obiekcie naruszenia niezgodne z tym projektem będą musiały zostać wyeliminowane.

Inaczej rzecz ujmując to dopiero w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w pełni zaktualizuje się po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązek wymuszenia na inwestorze dokonania zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, przy czym dopiero niewykonanie takiego obowiązku uprawniać będzie organ do nakazania zaniechania dalszych robót, czy wręcz bądź rozbiórki obiektu lub jego części.

Należy wreszcie zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po zatwierdzeniu zastępczego projektu budowlanego i zakończeniu wznowionych robót budowlanych inwestor będzie zobligowany do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego. Przed wydaniem pozwolenia na użytkowania organ nadzoru budowlanego dokona kontroli wybudowanego obiektu m.in. pod kątem zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz z projektem architektoniczno-budowlanym. Dopiero uzyskanie pozwolenia na użytkowanie zwieńczy zatem proces legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż organy administracji prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie tryby określony w art. 50-51 Prawa budowlanego, a skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić jako niezasadną.