Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 964/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. P. i P. K. na decyzję Dyrektora Zespołu Państwowych Szkół [...] nr [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, na podstawie art. 158 ust. 9, w zw. z art. 142 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.), Dyrektor Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych nr [...] w [...], zwany dalej "Dyrektorem", uznał – po rozpatrzeniu odwołania p. D. P. i P. K. (rodziców małoletniego) – za prawidłowe badanie przydatności do podjęcia nauki w I. klasie W. P., zwanego dalej "Kandydatem", przeprowadzone przez Komisję Rekrutacyjną w Państwowej Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej I. stopnia w roku szkolnym 2018/2019.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano:

- postępowanie rekrutacyjne, w zakresie badania przydatności kandydatów, zostało przeprowadzone przede wszystkim w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Kultury I Dziedzictwa Narodowego z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do publicznych szkół i publicznych placówek artystycznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz.U. z 2014 r. poz. 686), zwanego dalej "rozporządzeniem o rekrutacji",

- błędne przywołanie w informatorze i regulaminie rekrutacji ustawy o systemie oświaty z 1991 r. miast ustawy - Prawo oświatowe z 2016 roku należy rozpatrywać w kategoriach pomyłki pisarskiej; w doktrynie podkreśla się, że powołanie się na błędną podstawę prawną, przy zachowaniu prawidłowego przebiegu postępowania, nie powoduje jego bezprawności (tak wyroki NSA o sygn. II OSK 524/07 i 1860/11 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych); przy tym przepisy ustawy - Prawo oświatowe stanowią w zakresie rekrutacji de facto bezpośrednie przeniesienie dotychczas obowiązujących w tej materii w ustawie o systemie oświaty; wskazana w odwołaniu pomyłka nie miała żadnego wpływu na prawidłowość przeprowadzonego postępowania rekrutacyjnego,

- w istocie wszystkie procedury bazowały na aktualnie obowiązujących podstawach prawnych; stanowiły one rzeczywistą bazę do opracowania regulaminu rekrutacji, stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 7/2017 Dyrektora Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych Nr [...] w [...] z 22 marca 2017 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Rekrutacji w ZPSM Nr [...] w [...], zwanego dalej "Regulaminem";

- także przywołane już rozporządzenie o rekrutacji - pomimo uchylonego już upoważnienia ustawowego w ustawie o systemie oświaty - zachowuje nadal moc obowiązującą, z uwagi na art. 365 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60); dzięki temu rozwiązaniu - wolą ustawodawcy - zachowano ciągłość regulacji przepisów wykonawczych w przedmiotowym dla sprawy zakresie,

- zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia o rekrutacji, do szczegółowych zadań komisji rekrutacyjnej należy ustalenie zakresu i tematów odpowiednio badania przydatności lub egzaminu wstępnego, co znalazło odzwierciedlenie w § 11 ust. 2 pkt. 2 Regulaminu; ustalenie zatem zakresu i tematów badania przydatności przepisy powierzają komisji rekrutacyjnej; wykonuje ona ten obowiązek w drodze stosownych regulacji wewnętrznych,

- zgodnie z zasadami rekrutacyjnymi przyjętymi w Szkole, dla kandydatów do I. klasy przeprowadza się badanie przydatności, polegające na sprawdzeniu uzdolnień muzycznych i predyspozycji do nauki gry na określonym instrumencie,

- w myśl informatora rekrutacyjnego dla kandydatów, opracowanego przy współudziale komisji rekrutacyjnej, część pierwsza sprawdzianu odbyła się [...] - [...] marca 2018 r., a część druga [...] -[...] marca 2018 r.; całą procedurę rekrutacyjną poprzedzono ogólnym zebraniem informacyjnym, zorganizowanym [...] marca 2018 r.; w jego trakcie przedstawiono wszelkie istotne kwestie, związane z badaniem przydatności; szczegółowo omówiono warunki i zasady przeprowadzenia poszczególnych części badania przydatności,

- część pierwsza badania przydatności - zgodnie z przyjętymi przez komisję rekrutacyjną ramami regulacyjnymi - obejmowała dwukrotne badanie uzdolnień kandydata w zakresie słuchu muzycznego, pamięci muzycznej i poczucia rytmu; w ramach tej części od kandydatów było wymagane zaśpiewanie dowolnie wybranej piosenki,

- zgodnie z metodologiczną praktyką - związaną z nauką gry na określonym instrumencie - druga część badania przydatności w zakresie badania predyspozycji, musi polegać na weryfikacji indywidualnych predyspozycji do nauki gry na instrumencie muzycznym także w zakresie definiowanym jako motoryczno-rytmiczna przydatność do praktycznej nauki tej gry, rozumianej w tym przypadku także jako umiejętność posługiwania się instrumentem pod względem technicznym; dzieci, które ewentualnie uczyły się już grać na jakimś instrumencie, mają możliwość dodatkowego (wyłącznie) zaprezentowania swoich umiejętności w tym zakresie; z uwagi na wskazane uwarunkowania, badanie przydatności pod względem motoryczno-rytmicznym stanowi konieczną i nierozerwalną część badania nie tylko uzdolnień muzycznych, lecz także predyspozycji do gry na instrumencie muzycznym; w literaturze metodycznej przedmiotu, jak i w praktyce szkół muzycznych, uzdolnienia muzyczne muszą pozostawać w symbiozie z uzdolnieniami, predyspozycjami do gry na instrumencie muzycznym; jest to związane zwłaszcza z tym, że kształcenie w zakresie śpiewu lub rytmiki (jako odrębnej specjalności kształcenia) mogą być prowadzone dopiero w szkole muzycznej II stopnia; badanie uzdolnień polega na weryfikacji wielu zdolności muzycznych, wśród których najważniejszymi są słuch muzyczny, pamięć muzyczna, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczna; tak samo jest w przypadku badania predyspozycji do nauki gry na instrumencie, na które składają się trzy podstawowe zdolności: poczucie tonalne, zdolność do wyobrażeń słuchowych oraz poczucie rytmu, czyli zdolność do czynnego wyrazu rytmu muzycznego oraz jego dokładnego odtwarzania; jest to umiejętność niezbędna w przypadku szkolnictwa kształcącego w kierunku wykonywania zawodu muzyka,

- w świetle powyższego, badanie przydatności, obejmujące swym zakresem zdolności motoryczno-rytmiczne (należy podkreślić, że wyłącznie naturalne zdolności a nie przygotowanie czy umiejętności nabyte) jest istotnym i koniecznym elementem, budującym pełen obraz uzdolnień kandydata i jego predyspozycji do nauki w szkole muzycznej; w każdej części aspekt motoryczno-rytmiczny właściwy dla wszystkich zdolności muzycznych, jest jednakże weryfikowany w innym kontekście; w pierwszej części badania przydatności, badanie poczucia rytmu jest przeprowadzane jako element składowy dwóch zadań - wykonanie przygotowanej przez dziecko piosenki i powtarzania głosem krótkich fraz melodycznych, granych przez nauczyciela; zadania te są oceniane w sposób całościowy - członkowie komisji biorą pod uwagę wszystkie elementy śpiewanych przez dziecko struktur melodycznych (prawidłowe dźwięki, właściwą intonację i przebieg rytmiczny poszczególnych dźwięków); część druga badania koncentruje się na sprawdzeniu predyspozycji motoryczno-rytmicznych w kontekście gry na instrumencie, czyli poczucia rytmu, umiejętności utrzymania stałego pulsu, reakcji ruchowej na zmiany, dotyczące różnych elementów muzyki (np. rytmu, agogiki, charakteru muzyki); badanie to odbywa się w niewielkich (6-osobowych) grupach, zapewniających możliwość dokładnej obserwacji sposobu wykonywania ćwiczeń przez dziecko; wszyscy kandydaci mają zapewnione jednakowe warunki badania; przeprowadzone w badaniu ćwiczenia zaplanowano w sposób zróżnicowany, aby z jednej strony pozwalały one na wyłowienie niezbędnych uzdolnień kandydatów, a z drugiej były atrakcyjne dla dzieci i stanowiły dla nich formę zabawy; ćwiczenia wykonywane są zarówno w sposób grupowy (0,5 p. za każde ćwiczenie), jak i indywidualny ( 1 p. za każde ćwiczenie); po niepodlegających punktacji ćwiczeniach wstępnych (marsz, biegi, podskoki, reagowanie na zmieniający się charakter muzyki), mających na celu "ośmielenie i rozluźnienie" dzieci, następują zadania oceniane przez komisję; należy do nich tzw. łańcuch realizacji rytmicznych, przeprowadzany indywidualnie: dzieci powtarzają rytm - wymawiany bądź grany przez nauczyciela - na różnych instrumentach (bongosy, dzwonki, fortepian); niewielkie grupy badanych pozwalają aby każde zadanie mogło być powtórzone; dzięki temu są eliminowane takie sytuacje, jak choćby chwilowy brak koncentracji; ćwiczenia wykonywane grupowo mają na celu badanie poczucia pulsu muzycznego; dzieci poruszają się i klaszczą zgodnie z charakterem i tempem muzyki; wszystkie zadania, przeprowadzane w obu częściach badania, są powszechnie stosowane przy rekrutacji do szkół muzycznych I stopnia i są możliwe do wykonania przez dzieci, posiadające predyspozycje do nauki w szkole muzycznej - bez uprzedniego przygotowania,

- odnośnie zarzutu odwołania, co do braku informacji o ilości kandydatów lub minimalnym koniecznym wyniku punktowym, wskazano: zgodnie z art. 158 ust. 1 i 4 ustawy - Prawo oświatowe, listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych oraz przyjętych i nieprzyjętych podaje się do publicznej wiadomości wyłącznie po pełnym zakończeniu procedury rekrutacyjnej; dopiero te listy mogą zawierać - zgodnie z wolą ustawodawcy - wskazanie minimalnych limitów punktowych, pozwalających na zakwalifikowanie oraz przyjęcie do szkoły; z obowiązku tego w zakresie rekrutacji wywiązano się prawidłowo,

- reasumując, badanie przydatności w ramach postępowania rekrutacyjnego do Szkoły przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi przepisami; było ono oparte na niezbędnych podstawach merytorycznych, wypracowanych przez metodykę kształcenia w szkołach muzycznych; dokładna i możliwie wszechstronna weryfikacja uzdolnień muzycznych kandydatów jest niezwykle ważna także z punktu widzenia kandydata; ogólnokształcąca szkoła muzyczna I. stopnia wymaga od ucznia wielu wyrzeczeń; polega na połączeniu dwóch systemów kształcenia - szkoły kształcenia ogólnego (szkoła podstawowa) i szkoły muzycznej; dokładne i możliwie szczegółowe badanie przydatności kandydatów jest nie tylko prawem ale i obowiązkiem szkół muzycznych; pozwala bowiem na uniknięcie wielu rozczarowań, związanych zwłaszcza ze wzrastającym stopniowo poziomem trudności nauki połączonym z periodyczną weryfikacją postępów w nabywanych umiejętnościach; jest to szczególnie istotne zwłaszcza w zakresie późniejszego ustalania wyników klasyfikacji rocznej z gry na instrumencie, które - począwszy od II. klasy - odbywa się w sposób komisyjny, bez możliwości poprawienia oceny, a minimalną oceną promującą jest ocena dostateczna,

- w świetle powyższego i uzyskanego przez Kandydata wyniku punktowego, niekwalifikującego go do podjęcia nauki w szkole odwołania nie może być uwzględnione zaś decyzję komisji rekrutacyjnej w danym zakresie podtrzymano.

W skardze, rodzice małoletniego Kandydata, sformułowali zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

- art. 142 ust. 10 pkt. 3 ustawy - Prawo oświatowe oraz §1 pkt. 1 i 2, § 6 ust. 2 pkt. 1 oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia o rekrutacji, poprzez uwzględnienie - przy ocenie przydatności Kandydata do nauki w szkole muzycznej I stopnia - oceny z części sprawdzianu określanej jako "sprawdzenie predyspozycji motoryczno-rytmicznych",

- art. 70 Konstytucji RP oraz art. 2 protokołu I do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r., Nr 36 poz. 175), zwanego dalej "protokołem do Konwencji Rzymskiej", poprzez zorganizowanie badania przydatności, niezgodne z obowiązującym prawem i tym samym niezgodne z prawem ograniczenie prawa Kandydata do nauki w szkole muzycznej.

W szerokim szczegółowym uzasadnieniu skargi rodzice małoletniego podnieśli, że organizując egzamin w Szkole i określając jego część mianem "sprawdzenia predyspozycji motoryczno-rytmicznych" oceniano także zdolności psychoruchowe w istocie także w zakresie rytmiki i wyrażenia muzyki ruchem. Nie przewidziano tego w przepisach (także z wnioskowania a contrario, w poprzednich regulacjach). Nie jest to także niezbędne – zdaniem skarżących - dla gry na konkretnych instrumentach a egzaminy powinny dotyczyć wyłącznie predyspozycji w danym zakresie - zwłaszcza w części drugiej. Egzamin zorganizowano w ten sposób, że nie odzwierciedlał on zdolności uczniów, w zakresie w jakim przewidywało to rozporządzenie o rekrutacji, lecz także objęto oceną inne kwestie. W gorszej sytuacji stawiało to dzieci o ograniczonych możliwościach ruchowych, czy gorzej społecznie się integrujących (np. niechęć do zabaw w zespole, bliskości fizycznej z rówieśnikami), gdyż egzamin był przeprowadzony w grupie. W uprzywilejowanej sytuacji znalazły się też dzieci uczęszczające na zajęcia z rytmiki, które zresztą - odpłatnie - organizowano wcześniej w szkole muzycznej. Wskazane nieprawidłowości skutkowały tym, że Kandydat - mając pewne zahamowania, gdy chodzi o udział w zajęciach w grupie, w tym zabawom przy muzyce, oraz trudności w subordynacji poleceniom - uzyskał mało punktów z danej części egzaminu. Przesądziło to o braku możliwości nauki w danej szkole muzycznej. Jest on tym czasem dzieckiem uzdolnionym muzycznie i z powodzeniem mógłby uczyć się gry na wybranym instrumencie w szkole publicznej. Sposób jednak przeprowadzenia egzaminu zamkną mu taką możliwość a sprawdzane kryteria nie znajdują podstaw w stosownych regulacjach normatywnych. Jak wynika z uzasadnienia skarżonego aktu, egzamin obejmował w istocie sprawdzenie predyspozycji do nauki w szkole muzycznej ogólnokształcącej (powołanie wymagań stawianych uczniom) nie zaś uzdolnienia w zakresie elementów wskazanych rozporządzeniem o rekrutacji. Nie może mieć znaczenia podkreślana w uzasadnieniu skarżonego aktu okoliczność, że analogiczny sposób przeprowadzenia egzaminów przyjęto w szeregu innych szkół muzycznych. Kluczowe znaczenie ma bowiem treść regulacji normatywnych.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. przywołano fragment § 6 rozporządzenia o rekrutacji w brzmieniu:

"1. Dla kandydatów do ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia, ogólnokształcącej szkoły baletowej, szkoły muzycznej I stopnia, szkoły sztuki tańca, szkoły sztuki cyrkowej oraz publicznej placówki artystycznej przeprowadza się badanie przydatności.

2. Badanie przydatności w:

1) ogólnokształcącej szkole muzycznej I stopnia i szkole muzycznej I stopnia - polega na sprawdzeniu uzdolnień muzycznych i predyspozycji do nauki gry na określonym instrumencie;"

Zdaniem organu przytoczony przepis wyraźnie wskazuje zakres badania. Przy tym zakres nazwy dotyczy badania przydatności, w kontekście określonych predyspozycji i uzdolnień muzycznych. Powołano się na stanowisko pedagogów z obszaru kształcenia muzycznego: "Uzdolnieniem muzycznym nazywa Manturzewska całokształt właściwości psychicznych, zarówno sensorycznych, intelektualnych, jak i emocjonalno-motywacyjnych i kinestetyczno- motorycznych, wyznaczających stosunek człowieka do muzyki i efektywność podejmowanych przez niego działań muzycznych: słuchania i rozumienia utworów muzycznych, wykonywania ich i tworzenia" (tak: Barbara Kamińska "Kompetencje wokalne dzieci i młodzieży – ich poziom rozwój i uwarunkowania" AMFC W-wa 1997 str. 54). Podobne stanowisko w tym zakresie prezentuje Jan Warszyłowski ("Psychologia muzyki" PWN W-wa 1979 str. 152): "Mówiąc o uzdolnieniu muzycznym mam na myśli wszystkie podstawowe uwarunkowania psychologiczne, decydujące o muzycznych osiągnięciach danej jednostki w określonej specjalności. Chodzi więc nie tylko o zdolności słuchowe, często nazywane muzycznymi, ale i o inne zdolności - umysłowe, ruchowe, pamięciowe - jak również o właściwości morfologiczne, fizyczne, a zwłaszcza cechy charakteru, postawy, zainteresowania, różnego rodzaju motywacje i cechy dynamiczne określające intensywność, stałość i kierunki pracy danej jednostki. Są to określone aspekty osobowości, bez uwzględnienia których niepodobna stworzyć praktycznie użytecznej teorii uzdolnienia muzycznego i opisać jego struktury. One decydują o końcowym efekcie każdego działania muzycznego". Wskazuje on także: "Zdolności kinestetyczno-ruchowe umożliwiają wykonywanie na instrumentach określonych ruchów, niezbędnych do uzyskania pożądanego brzmienia. Miernikiem ich jest siła, impulsywność (gotowość), szybkość, precyzja postawy i ruchu, koordynacja, płynność i ekonomika (najprostszy ruch, bez zbędnych napięć, odchyleń, okrążeń)" (str. 160-161 wskazanej pozycji). Predyspozycje tego typu są istotne w zawodach związanych z wszelką formą ruchu (np. gimnastyka artystyczna czy jazda figurowa na lodzie). Takim zawodem jest gra na instrumencie.

Badanie predyspozycji motoryczno-rytmicznych jest więc niezbędnym elementem, decydującym o całokształcie uzdolnień muzycznych.

By naświetlić w sposób bardziej szczegółowy specyfikę powyższych predyspozycji i ich wagę w kształceniu muzycznym, w szczególności zaś w nauce gry na instrumencie, należy uściślić takie pojęcia jak "rytm", "metrum", "puls metryczny", "poczucie rytmu" czy "poczucie pulsu".

Współczesne opracowania encyklopedyczne ujmują definicję rytmu muzycznego w sposób różnorodny, akcentując jednak zawsze element czasu i porządku. Przytaczając jedną z definicji - "rytm jest to zgrupowanie muzycznych dźwięków za pomocą trwania i akcentów" (The New Grove Dictionary of Music and Musicians) - zawracano uwagę na nierozerwalność rytmu i wysokości dźwięku. Zrytmizowana sekwencja dźwięków o nieokreślonej wysokości (np. wyklaskiwana, wystukiwana na instrumencie perkusyjnym) stanowi dla słuchacza sensowną całość muzyczną. Rytm (gr. rhytmós - miarowy przebieg) reguluje więc następstwo dźwięków w utworze muzycznym w czasie i organizuje je w pewne określone ugrupowania.

Powyższy zakres dotyczący analizy podstaw związanych z badaniem przydatności i uzdolnień muzycznych, w sposób zasadniczy wynika z konieczności zbadania elementów, które nie są zależne od sprawności fizycznej czy ruchowej, a co za tym idzie nie stanowią jakiejkolwiek bariery w tym zakresie ( np. złamana ręka w żaden sposób nie uniemożliwia uczestniczenia w tego typu badaniu). Zakres wskazany stanowi element konieczny i jest warunkiem sine qua non prawidłowego ocenienia zdolności muzycznych i predyspozycji w zakresie gry na instrumencie. Zarzut naruszenia warunków równości i przejrzystości - jest całkowicie bezzasadny, gdyż wszyscy kandydaci podlegają tym samym kryteriom egzaminacyjnym.

Nadto forma wskazanego egzaminu w żaden sposób nie stanowi dyskryminacji dzieci niepełnosprawnych, gdyż nie są oceniane predyspozycje ruchowe, a jedynie predyspozycje muzyczne - niezbędne do kształcenia w szkole muzycznej. Elementy składowe egzaminu mają na celu prawidłowe i rzetelne określenie kryteriów oceniania, w zakresie dotyczącym przeprowadzania badania, które bada kolejne składowe w ramach określenia predyspozycji i uzdolnień muzycznych zgodnie z określonymi kryteriami.

Odnotowano, że w danym egzaminie na 114 kandydatów, przyjęto do Szkoły 37, natomiast wśród pozostałych (77) 27 uzyskało wyższy wynik niż Kandydat, a 2 inne osoby, wynik taki sam.

W trakcie rozprawy (k. 68) ojciec małoletniego Kandydata podkreślał, że dana forma przeprowadzenia egzaminu pozwala być może na prawidłową ocenę i wychwycenie stosownych zdolności potencjalnych uczniów. Przesądza jednakże o eliminacji pewnych jednostek, dla których ta forma jest przeszkodą dla autoprezentacji – dana forma egzaminu działa prohibitywnie dla części kandydatów, biorących udział w egzaminie. Podnosił też, że z argumentacji organu wynika przywiązywanie istotnego znaczenia do pewnych cech uczniów, istotnych z punktu widzenia procesu dydaktycznego nauczania. Nie muszą być one natomiast istotne dla wyłowienia osób, które mają faktyczny talent muzyczny.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga została oddalona jako bezzasadna, kwestionowany akt nie narusza bowiem prawa. Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego aktu jak i przytoczonych fragmentach odpowiedzi na skargę. Wobec uprzedniego zreferowania, ponowne powtarzanie danej argumentacji byłoby nie zasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.

Chybione są zarzuty strony skarżącej, jakoby badanie predyspozycji Kandydata przeprowadzono z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności przytoczonego już § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o rekrutacji - aby sprawdzenie umiejętności istotnie wykraczają poza, określone normatywnie, kwestie uzdolnień muzycznych oraz predyspozycji do gry na określonym instrumencie.

Na etapie rozprawy strona skarżąca nie kwestionowała już, że przeprowadzone zajęcia mogły służyć ocenie predyspozycji wskazanych w rozporządzeniu o rekrutacji. W danym zakresie Sąd podziela także przytoczone stanowisko organu, sformułowane w odpowiedzi na skargę. Brak wszak podstaw do kwestionowania w danym zakresie ocen wyrażonych przez osoby, dysponujące stosowną wiedzą.

Strona skarżąca podkreślała jednak nadal, że - przy badaniu predyspozycji - istotne znaczenie odgrywały także inne cechy osobowe kandydatów i mogło to mieć wpływ na wynik postępowania kwalifikacyjnego.

Na wstępie wypada wskazać, że – jak trafnie w skardze podniesiono - wobec stosownych zmian normatywnych nie przeprowadza się sprawdzenia umiejętności z rytmiki, rozumianej jako wykonywanie układów ruchowych w takt muzyki. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego aktu wyjaśniono, że wprawdzie dzieci wykonywały czynności, które można by określić rytmiką, jednak stanowiły one zabawy, służące rozluźnieniu i zachęcenie do wykonywania innych, konkretnych zadań. Tylko one podlegały ocenie komisji kwalifikacyjnej. Sąd nie miał przesłanek aby te twierdzenia podważać.

Jednocześnie słusznie zauważono w skardze, że sama forma przeprowadzenia badania predyspozycji może mieć znaczenie dla jego wyników i prowadzić do pewnego zaburzenia obrazu zdolności kandydatów. Sygnalizowanego zjawiska nie sposób jednak całkowicie wyeliminować. Wynika to z praktycznego braku możliwości abstrakcyjnego weryfikowania zdolności czy predyspozycji w określonych zakresach. Muszą się one urealnić określonymi zachowaniami kandydata. W tym zakresie jego indywidualne cechy osobowe (ograniczenia psychiczne czy fizyczne) mogą także wpływać na wynik oceny. Przykładowo, osoba nieśmiała może osiągnąć mierne wyniki z egzaminu ustnego np. z historii, pomimo dysponowania niezwykle szeroką wiedzą. O ile egzamin ustny będzie także uwzględniony w postępowaniu konkursowym obiektywnie niezwiązana z wiedzą historyczną cecha, jaką jest odwaga przy autoprezentacji, może istotnie rzutować na wynik ogólny danego kandydata. Nie dyskwalifikuje to jednak formy egzaminu ustnego, jako sposobu badania predyspozycji do studiów na określonym kierunku.

Nie oznacza to, że organizując badanie predyspozycji czy konkurs, mający służyć ocenie i porównaniu umiejętności, można całkowicie pomijać możliwość występowania uwarunkowań osobowych, mogących prowadzić do zaburzenia obrazu istotnych umiejętności w tym bezzasadnej dyskryminacji określonych jednostek.

W realiach rozpoznawanej sprawy problem sprowadza się więc do odpowiedzi, czy przyjęta przez komisję kwalifikacyjną w Szkole forma badania przydatności umożliwiała ocenę umiejętności wymienionych w § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o rekrutacji (uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do nauki gry na określonym instrumencie), czy też zawarto tam i oceniano także zadania, które istotnie zachwiały obraz. Jak wcześniej wskazano w pełnym zakresie nie jest to możliwe do uniknięcia. Nie może jednak prowadzić do sytuacji, gdy wynik postępowania kwalifikacyjnego nie odzwierciedla istotnych predyspozycji – dochodzi do nadmiernej dyskryminacji pewnych kandydatów w kontekście ich cech czy uwarunkowań nieistotnych dla oceny.

Jak wskazano w zaskarżonym akcie, do zadań, ocenianych przez komisję kwalifikacyjną, należał łańcuch realizacji rytmicznych, przeprowadzany indywidualnie. Dzieci powtarzały rytmy, wymawiane bądź grane przez nauczyciela, na różnych instrumentach. Z kolei ćwiczenia wykonywane grupowo miały na celu badania poczucia pulsu muzycznego. Dzieci poruszały się i klaskał zgodnie z charakterem oraz tempem muzyki.

Niewątpliwie taka forma przeprowadzenia egzaminu mogła mieć pewien wpływ na jego wynik, gdy chodzi o osoby nieśmiałe, mające trudności w pracach grupowych czy z subordynacją poleceniom. Ponieważ jednak aktywność egzaminowanych była ukierunkowana na realizację zadań, które obiektywnie służą ocenie umiejętności, zakreślonych rozporządzeniem o rekrutacji, mankament ten nie jest wystarczający dla uznania, jakoby dana forma przy ocenianiu była niedopuszczalna, wobec wskazanego w skardze obowiązku z § 8 ust. 4 rozporządzenia o rekrutacji (równe i właściwe warunki przeprowadzenia badania przydatności).

Należy odnotować, że sam wpływ zachowania kandydata w grupie na wynik badania predyspozycji, gdy przebieg egzaminu nie był wprost na to ukierunkowany, nie może być traktowany jako istotna wadliwość, szczególnie gdy późniejszy proces dydaktyczny będzie oparty także na działaniach grupowych - tak np. w szkołach muzycznych I stopnia śpiew w chórze, gra w orkiestrze. Gdyby określona osoba miała realizować indywidualny tok nauczania możnaby rozważać, czy badanie predyspozycji, gdzie jakiekolwiek znaczenie ma zachowanie w grupie, mogło być uważane za nadmiernie zaburzone z perspektywy zdolności, określonych w § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia o rekrutacji. W sytuacji jednak, gdy nauka muzyki czy gry na instrumencie ma być realizowana w pewnych formach - także grupowo, umiejętności mogły być oceniane także w ramach występowania w grupie. Nie oznacza to celowego badania predyspozycji do nauki w szkole, jak wywodzi to strona skarżąca.

Prowadząc badanie predyspozycji nie naruszano więc przepisów prawa materialnego a wynik oceny był adekwatny do zdolności kandydatów do podjęcia nauki. Z kolei, gdy ilość miejsc była mniejsza niż kandydatów, badanie predyspozycji stanowiło równocześnie sensu stricte konkurs. Trafnie więc nie uwzględniono odwołania.

Oceny takiej nie może podważać konstatacja, że niektóre osoby - ze względu na indywidulane uwarunkowania psychiczne czy fizyczne - mogą mieć ograniczone możliwości realizowania procesu dydaktycznego w ramach bezpłatnej sieci publicznych szkół muzycznych. Okoliczność te powinni brać pod uwagę rodzice, i poddawać dziecko kwalifikacji w placówce, gdzie - pomimo stosowanych, znanych rodzicom ograniczeń - możliwe jest podjęcie przezeń nauki. Co wskazano w odpowiedzi na skargę, w Szkole gdzie aplikował Kandydat była bardzo poważna konkurencja ze strony innych chętnych do podjęcia nauki w danej placówce.

Nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy to, czy - organizując badanie przydatności - wystarczająco jednoznacznie wskazano wcześniej, że kandydaci będą oceniani także funkcjonując w grupie rówieśników. Organ wywodzi, że pełna informacja była przekazywana w trakcie spotkania zorganizowanego przed badaniem przydatności. Czy tak było w istocie nie ma jednak kluczowego znaczenia dla wyniku danej sprawy. Przedmiotem oceny przez Sąd jest bowiem prawidłowa ocena kandydatów nie zaś - ogólnie - funkcjonowanie Szkoły, w tym przygotowanie procesu naboru. Być może rodzice małoletniego, dysponując bardziej szczegółowymi informacjami o sposobie prowadzenia badania przydatności, zrezygnowaliby z aplikowania do przedmiotowej szkoły, bądź przygotowali dodatkowo syna wobec jego szczególnych ograniczeń (onieśmielenie w grupie). Nie może mieć to jednak wpływu na ocenę, że nie przyjęcie Kandydata - wobec uzyskanych wyników - było zasadne.

Nie naruszono powołanych w skardze przepisów prawa materialnego – rozporządzenia o rekrutacji. Nie uchybiono też art. 70 Konstytucji RP, w szczególności jego ust. 4 zd. 1 w brzmieniu: "Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia." ani też art. 2 protokołu I do Konwencji Rzymskiej o treści: "Nikt nie może być pozbawiony prawa do nauki. Wykonując swoje funkcje w dziedzinie wychowania i nauczania, Państwo uznaje prawo rodziców do zapewnienia wychowania i nauczania zgodnie z ich własnymi przekonaniami religijnymi i filozoficznymi.". Nie sposób bowiem ze wskazanych regulacji wywieźć prawa do nauki w dowolnie wybranej publicznej szkole muzycznej nie zależnie od poziomu uzdolnień innych aplikujących doń kandydatów.

Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.