Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 346/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: par. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej K.p.a.; art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.); art. 2 pkt 16, art. 3, art. 7 ust. 1- 4, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164); § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 po. 326); § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r. Nr 39 poz. 215); art. 6 ust. 1 akapit pierwszy, art. 32, art. 57 ust. 2, art. 58, art. 73, art. 75 rozporządzenia Komisji (WE)Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316, s. 65-112); art. 31, art. 124 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) 1782/2003 (Dz. U. UE L z 2009 r. Nr 030), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...], nr [...] orzekającą o odmowie przyznania J. F. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu 14 maja 2013 r. J. F. złożyła w siedzibie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W złożonym wniosku

strona zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne o nr 1328, 1617, 1619, 1679, 1703, 249/2, 263, 264/2, 302, 308, 470, 564, 748 oraz działki rolne: A (JPO) oraz działkę podrzędną A1 (UPO) o pow. 2,23 ha każda, położone na działce ewidencyjnej nr 249/2 – mieszanka zbożowa ozima w plonie głównym; C (JPO) o pow. 0,80 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1703 – trawa na gruntach ornych; D (JPO) i działkę podrzędną D1 (UPO) o pow. 1,62 ha każda, położone na działce ewidencyjnej nr 1328 – łubin słodki w plonie głównym; E (JPO) o pow. 0,74 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1679 – trawa na gruntach ornych w plonie głównym; G (JPO) o pow. 0,36 ha położoną na działce ewidencyjnej 1669 – trawa na gruntach ornych; H(JPO)i działkę podrzędną H1 (UPO) o pow. 0,41 ha każda, położone na działce ewidencyjnej nr 308 – owies w plonie głównym; I (JPO) o pow. 0,27 ha położoną na działce ewidencyjnej 1617 – trawa na gruntach ornych; J (JPO)o pow. 0,10 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 470 – trawa na gruntach ornych; K (JPO) i działkę podrzędną K1 (UPO) o pow. 1,48 ha każda, położone na działkach ewidencyjnych nr 263 i 264/2 – mieszanka zbożowa w plonie głównym; L (JPO) o pw. 0,54 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1679 – trawa na gruntach ornych; Ł (JPO) i działkę podrzędną Ł1 (UPO) o pow. 1,64 ha każda położone na działce ewidencyjnej nr 316 – żyto ozime w plonie głównym; N (JPO) i działkę podrzędną N1 (UPO) o pow. 0,65 ha każda, położone na działce ewidencyjnej nr 748 – żyto ozime w plonie głównym; M (JPO_TUZ) o pow. 0,20 ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 564; P (JPO_TUZ) położoną na działce ewidencyjnej nr 564 oraz R (JPO_TUZ) o pow. 0,15 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 564. Łączna powierzchnia działek zadeklarowanych do płatności JPO wynosiła 11,34 ha, a dla płatności UPO 6,39 ha.

Następnie w dniu 16 września 2013 r. strona złożyła zmianę do wniosku, na podstawie, której zmniejszyła powierzchnię działki rolnej D do 1,52 ha oraz wyszczególniła działkę rolną DD o powierzchni 0,10 ha. W wyniku powyższej korekty nie uległa zmianie, zadeklarowana we wniosku z dnia 14 maja 2013 r. łączna powierzchnia działek zgłoszonych do płatności.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmówił przyznania J. F. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że rozpatrując przedmiotowy wniosek organ I instancji wziął także pod uwagę wynik przeprowadzonej w dniu 10 września 2013 r. kontroli w gospodarstwie wnioskodawczyni, na okoliczność przeprowadzenia przez stronę działań naprawczych na działkach rolnych C,E,G,H,L oraz O, określonych w decyzji o przyznaniu płatności na rok 2012, których termin realizacji wyznaczono do dnia 31 maja 2013 r. Kontrola wykazała, że na działkach rolnych C,E,G,L,O znajduje się grunt nieużytkowany rolniczo. Stwierdzono także, że uprawniona do płatności powierzchnia zgłoszonej działki rolnej Ł i Ł1 jest mniejsza niż zadeklarowana powierzchnia we wniosku. Konsekwencją powyższych ustaleń było pomniejszenie płatności, o które ubiegała się strona. Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 27,5591 %, to w myśl art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stronie nie przyznano jednolitej płatności obszarowej w danym roku. Natomiast, co do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich płatność ta przysługuje rolnikowi wyłącznie do powierzchni, do której została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. F. wniosła o odstąpienie od ukarania i przyznanie wnioskowanych płatności. W obszernym uzasadnieniu strona wskazała na przyczyny nieprzeprowadzenia działań naprawczych na zakwestionowanych działkach. Wyjaśniła, że wskutek wystąpienia wód z rzeki, nad którymi znajdują się te działki, nie było możliwe przeprowadzenie jakichkolwiek prac, przy użyciu sprzętu rolniczego. Natomiast późniejsze przeprowadzenie prac mijało się z celem, bowiem znajdujące się na działkach siano było przegnite i spleśniałe. Takie siano nie nadawało się do niczego, a strona poniosłaby jedynie daremny wysiłek. W ocenie skarżącej, w tak ciężkim roku, jakim był rok 2013, nie powinny wchodzić w grę restrykcyjne przepisy, lecz zwyczajna ludzka wyrozumiałość. Strona podniosła także, że dokupiła ziemi na zaciągnięty kredyt. Odmowa przyznania płatności utrudni spłatę rat kredytu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że decyzją z dnia [...], wydaną w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nakazał J. F. realizację - do dnia 31 maja 2013 r., działań naprawczych, polegających na przeprowadzeniu zabiegów agrotechnicznych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów na działkach rolnych C,E,G,H,L oraz O. W wyniku przeprowadzonej w dniu 10 września 2013 r. kontroli stwierdzono, że na działkach rolnych C,E,G,L, O znajduje się grunt nieużytkowany rolniczo. Ponadto w odniesieniu do zadeklarowanej na rok 2013 działki rolnej H/H1 stwierdzono grunt orny zaorany,

natomiast w złożonym wniosku strona deklarowała uprawę owsa. Powyższe ustalenia miały wpływ na przyznaje stronie płatności na rok 2013, bowiem działki rolne C,E,G,L zostały zgłoszone również we wniosku z dnia 14 maja 2013 r. i zadeklarowano na nich uprawę trawy na gruntach ornych.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie zaś do treści art. 7 ust. 2 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) (uchylony);

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawnianych na trwałych użytkach zielonych;

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Natomiast zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, iż wnioski o przyznanie płatności zwierają min. oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchni niezgłoszonej do programów pomocowych, sposobie wykorzystania działek, z podaniem w szczególności oznaczenia działki, grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną, powierzchnię działki rolnej.

Zdaniem organu treść powyższych przepisów stanowi, że rolnik składając wniosek wskazuję powierzchnię w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania wnioskowanej płatności.

W niniejszej sprawie przeprowadzona w dniu 10 września 2013 r. kontrola na miejscu wykazała, że część deklarowanych do płatności działek C o powierzchni 0,80 ha, E o powierzchni 0,74 ha, G o powierzchni 0,36 ha oraz L o powierzchni 0,54 ha nie spełnia powyższego warunku bowiem nie były użytkowane rolniczo. Z tego względu działki te zostały wykluczone z jednolitej płatności obszarowej. Ponadto w toku kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza (PEG) na rok 2013 dla działki ewidencyjnej nr 302 (działka rolna Ł/Ł1) była mniejsza o 0,01 ha od powierzchni zadeklarowanej.

Mając powyższe na uwadze, w zakresie jednolitej płatności obszarowej organ odwoławczy ustalił, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (11,34 ha), a powierzchnią stwierdzoną(8,89 ha) wyniosła 27,559%. Z powyższych względów na podstawie art. 57 i art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013.

Natomiast w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana obszarowej wynosiła 6,39 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona kwalifikująca się do płatności w wyniku ustaleń pokontrolnych wyniosła 6,38 ha. Powołując przepis art. 7 ust. 2 wskazał, że uzupełniająca płatność obszarowa przysługuje rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Z uwagi na odmowę przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej na rok 2013 zachodzi podstawa do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, że jeżeli strona nie była w stanie wypełnić swoich zobowiązań w wyniku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, mogła zachować prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru kwalifikowanego, zgłaszając tę okoliczność do właściwego organu na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość. Skarżąca nie poinformowała we wskazanym terminie o niemożliwości wykoszenia zakwestionowanych działek z powodu ich zalania. Nie przedstawiła także żadnych dokumentów potwierdzających wytępienie okoliczności nadzwyczajnych, bądź siły wyższej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. F. wniosła o podjęcie innej decyzji i przywrócenie w całości lub ewentualnie w części pozbawionej płatności. W ocenie strony skarżącej, stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości nie są wynikiem jej zaniedbania lecz skutkiem wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych. Powtórzyła argumentację, zgodnie z którą nieprzeprowadzenie działań naprawczych na zakwestionowanych działkach było następstwem wystąpienia wód z rzeki, nad którymi znajdują się te działki i ich zalanie. Z powyższych nie było możliwe przeprowadzenie jakichkolwiek prac, przy użyciu sprzętu rolniczego. Natomiast późniejsze przeprowadzenie prac mijało się z celem bowiem znajdujące się na działkach siano było przegnite i spleśniałe i do niczego się nie nadawało. Strona poniosłaby zatem jedynie daremny wysiłek. Jedyną winą, którą skarżąca może sobie przypisać jest niepowiadomienie Agencji w terminie 10 dni, o niemożliwości wykonania prac. Powyższe spowodowane było niewiedzą, nawałem pracy oraz aurą pogodową. W ocenie strony, w tak ciężkim roku, jakim był rok 2013, nie powinny wchodzić w grę restrykcyjne przepisy lecz zwyczajna ludzka wyrozumiałość. Strona wskazała także na ciężką sytuację panującą na wsi, rozmiar koniecznych prac i związanych z tym kosztów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga J. F. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania J. F. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 r. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Istotę sporu stanowi ustalenie, czy organy administracji zasadnie odmówiły skarżącej przyznania płatności na rok 2013 z uwagi na przedeklarowanie powierzchni działek rolnych zgłoszonych do wniosku z dnia 14 maja 2013 r.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że zasady przyznawania rolnikom płatności obszarowych zostały określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) oraz m.in. rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. UE. L 316, 2.12.2009, str. 65 ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

- posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, (...);

- wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Z kolei, w myśl art. 18 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Ustalenia w zakresie stanu prawnego działek rolnych oraz ich powierzchni kwalifikujących się do objęcia płatnościami należą niewątpliwie do podstawowych czynności w toku prowadzonego przez organ postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżąca do wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego z dnia 14 maja 2013 r. zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni: do płatności JPO 11,34 ha, a dla płatności UPO 6,39 ha. Wśród zgłoszonych działek wskazała min. działki rolne: C (JPO) o pow. 0,80 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1703 – trawa na gruntach ornych; E (JPO) o pow. 0,74 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1679 – trawa na gruntach ornych w plonie głównym; G (JPO) o pow. 0,36 ha położoną na działce ewidencyjnej 1669 – trawa na gruntach ornych; L (JPO) o pw. 0,54 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1679 – trawa na gruntach ornych; Ł (JPO) i działkę podrzędną Ł1 (UPO) o pow. 1,64 ha każda położone na działce ewidencyjnej nr 316 – żyto ozime w plonie głównym.

W toku przeprowadzonej w dniu 10 września 2013 r. kontroli na miejscu ustalono, że część deklarowanych do płatności działek C o powierzchni 0,80 ha, E o powierzchni 0,74 ha, G o powierzchni 0,36 ha oraz L o powierzchni 0,54 ha nie spełnia powyższego warunku bowiem nie były użytkowane rolniczo. Z tego względu działki te zostały wykluczone z jednolitej płatności obszarowej. Ponadto w toku kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza (PEG) na rok 2013 dla działki ewidencyjnej nr 302 (działka rolna Ł/Ł1) była mniejsza o 0,01 ha od powierzchni zadeklarowanej. Mając powyższe na uwadze w zakresie jednolitej płatności obszarowej organ odwoławczy ustalił, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (11,34 ha), a powierzchnią stwierdzoną (8,89 ha) wyniosła 27,559%. Ustalenia te stanowiły podstawę do wydania zaskarżonych decyzji o odmowie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez skarżącą, która wskazała, że nieprzeprowadzenie prac rolnych na działkach C,E,G,L spowodowane było ich zalaniem przez występujące wody z rzeki, nad którą są one położone. Grząskość terenu uniemożliwiła użycie sprzętu rolniczego. Natomiast późniejsze przeprowadzenie prac mijało się z celem bowiem znajdujące się na działkach siano było przegnite i spleśniałe. Takie siano nie nadawało się do niczego, a strona poniosłaby jedynie daremny wysiłek. Ponadto w ocenie skarżącej w tak ciężkim roku, jakim był rok 2013 nie powinny wchodzić w grę restrykcyjne przepisy lecz zwyczajna ludzka wyrozumiałość.

Bezsporne pozostaje także, że skarżąca nie zgłosiła Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W., w określonym w art. 75 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, dziesięciodniowym terminie niemożliwości wypełnienia swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 79/2009. Zaniechanie to tłumaczyła nieznajomością prawa.

Tym samym w ocenie Sądu za zasadne należało uznać stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżąca na dzień 31 maja 2012 r. nie użytkowała rolniczo zakwestionowanych działek rolnych C,E,G,L, co stanowiło podstawę do wykluczenia ich z płatności. Warto również zauważyć, że skarżąca nie skorzystała z możliwości skorygowania bądź wycofania złożonego wniosku o przyznanie płatności, stosownie do treści art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Pomimo, iż miała świadomość nałożonego na nią decyzją z dnia [...], wydaną w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2012, obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych do dnia 31 maja 2013 r., polegających na przeprowadzeniu zabiegów

agrotechnicznych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów na spornych działkach.

Sąd podziela również stanowisko organów dotyczące zastosowania przepisu art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwu-krotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie procentowe zawyżenie wyniosło 27,559 %, zatem organ zobowiązany był to wydania decyzji odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Organy administracji zasadnie także, odwołując się do treści art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmówiły przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej. Zgodnie z treścią powołanego przepisu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) uchylony; 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawnianych na trwałych użytkach zielonych; 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Skoro skarżącej odmówiono przyznania płatności bezpośredniej, to nie mogła jej zostać przyznana uzupełniająca płatność obszarowa.

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącej przedstawionej w uzasadnieniu skargi Sąd uznał, iż pozostaje ona bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca nie podniosła żadnego zarzutu, co do naruszenia przez organy ARiMR przepisów prawa materialnego lub procesowego. Zwróciła jedynie uwagę na kwestie: zalania wykluczonych z wniosku działek, co uniemożliwiło przeprowadzenie jakichkolwiek prac rolnych, trudnej sytuacji rolników i niewystarczającą znajomość przepisów obowiązujących w zakresie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W tym miejscu przypomnieć trzeba, że uczestnictwo w rolniczych programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest obowiązany dostosować się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów oraz aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami agencji. J. F., po przeprowadzeniu kontroli nie kwestionowała w wyznaczonym terminie dokonanych ustaleń, nie przedstawiła także w toku prowadzonego postępowania dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń poczynionych przez organy. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na art. 3 ustawy o płatnościach, który choć przewiduje stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wprowadza jednak pewne odstępstwa od zasad kodeksowych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególnie istotne jest uregulowanie zawarte w ust. 3 cytowanego art. 3, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. Ustawodawca zastosował bowiem regulację odmienną od art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne.

Brzmienie tych przepisów potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż k.p.a. regulację, dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy ARiMR nie uchybiły zasadom procedury. Skarżąca, wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR, stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, które obligowałoby do uchylenia zaskarżonych decyzji

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

m.m.