Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2064/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez M. B. (dalej: strona lub skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] wymierzająca stronie karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 9 lutego 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w W. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych "M.", ul. [...],[...] L., ujawnili dwa włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji automaty o nazwach: Hot Spot Platinum bez oznaczeń i Stardust nr [...]. Oględziny zewnętrzne, zeznania przesłuchanego świadka, jak również wyniki przeprowadzonych gier kontrolnych wskazywały na uzasadnione podejrzenie, że na ww. automatach były urządzane gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

W wyniku przeprowadzonych czynności ujawniono także umowę najmu z dnia 1 lutego 2013 r., zawartą pomiędzy władającym lokalem M. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "I.", a J. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "D.". Z treści przedmiotowej umowy wynikało, iż odpowiedzialnym za instalację i eksploatację w lokalu automatów Hot Spot Platinum i Stardust był J. S. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało jednak, że podpis pod tą umową został sfałszowany.

Wobec powziętych informacji, Naczelnik UC postanowieniem z 31 października 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia stronie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 612, ze zm., dalej: "u.g.h.") za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W związku z równolegle prowadzonym wobec strony postępowaniem o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. dotyczące tego samego stanu faktycznego, w dniu 10 stycznia 2014 r. (sygn. akt II K 895/13) zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie II Wydział Karny, w którym uznano stronę winną prowadzenia gier na automatach Hot Spot Platinum i Stardust wbrew art. 6 ust. 1 u.g.h., tj. popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s. i wymierzono jej karę grzywny w liczbie 20 stawek dziennych.

Następnie w dniu [...] lutego 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję o wymierzeniu stronie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automacie do gier poza kasynem gry na w kwocie 24.000 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania decyzją z [...] lipca 2014 r., Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, co w świetle art. 2 ust 3 i 5 u.g.h. jest grami na automatach i co stanowi również wygraną rzeczową w świetle art. 2 ust. 4 u.g.h. i wskazał, że na gruncie ustawy o grach hazardowych, ocenie występowania elementów definicji gry na automacie winna być poddana wyłącznie pojedyncza gra. W jego ocenie nie można bowiem stwierdzić o cechach gry w przypadku badania procesów zachodzących na danym urządzeniu w innym odcinku czasu, niż ten, w którym występuje sama gra.

Podał, że wspólnymi elementami pojedynczej gry na automatach, które można wywieść z przepisów art. 2 ust. 3-5 u.g.h., jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym). Odnosząc powyższe do sprawy stwierdził, że sporne automaty są urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi). Z oględzin zewnętrznych i pozostałych akt sprawy wynika, że posiadają one, m.in. monitory LCD, przyciski do prowadzenia gier (panel sterowania), systemy sterowania i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe). Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3. jak również art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj. gra jest rozgrywana na urządzeniu elektronicznym, w tym komputerowym.

W ocenie Dyrektora IC, bezspornym jest także, że gra organizowana była w celach komercyjnych. Z akt sprawy wynika, że automaty Hot Spot Platinum i Stardust udostępnione były publicznie w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych znajdującym się w L. przy ul. [...]. Każdy z nich posiadał wrzutnik monet, akceptor banknotów i mechanizm do wypłaty wygranych pieniężnych. Warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Wszystko powyższe świadczy o komercyjnym charakterze gier prowadzonych na tych urządzeniach. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra jest organizowana w celach komercyjnych.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że kolejnym warunkiem przyporządkowania gry na automatach do definicji zawartych w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. jest ustalenie "elementu losowości", ewentualnie "charakteru losowego" w grze. Organ odwoławczy powołał się na literalną wykładnię tych pojęć i wskazał za słownikiem języka polskiego, że zwroty "element" i "charakter" tłumaczone są odpowiednio jako: "część składowa jakiejś całości; składnik nadający czemuś odrębną cechę, właściwość; czynnik" oraz zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma". Natomiast zwrot "losowy", to "wybrany przez przypadek lub losowanie; zależny od losu, przeznaczenia; dotyczący losu".

Powołując się na notatkę urzędową z dnia 11 lutego 2013 r. wskazał, że: "Funkcjonariusz nie mógł przewidzieć rezultatu poszczególnej gry - nie wiedział czy straci punkty czy uzyska wygrane punktowe. Funkcjonariusz odpowiednimi przyciskami wprawiał w ruch m.in. elektroniczne bębny, na których widniały symbole "owoców", które zatrzymywały się samodzielnie, w sposób przypadkowy i niezależny od zręczności funkcjonariusza (...) ". Ponadto wskazał, że z opinii sporządzonej przez A. C. w dniu 20 kwietnia 2013 r., dotyczącej spornych urządzeń wynika, że dostępne były na nich dwa rodzaje gier – zręcznościowe i wideo.

Gra wideo, polega na zręcznościowym trafieniu w przycisk GRAJ ZRĘCZNOŚCIOWO w celu rozpoczęcia kręcenia bębnów, wynik gry zależy jednak od samoczynnego ich zatrzymania przez program gry. Nie można zatem w pożądany sposób wpłynąć na wynik gry, dokonując swoich czynności w warunkach standardowych dla potencjalnego gracza. Wynik gry nie zależy bowiem od gracza, ale od programu gry (przypadku). Aktywność (zręczność) gracza ma wpływ jedynie na rozpoczęcie gry. Stwierdzenie to przesądza o zasadniczym charakterze (właściwości) tych gier. Jeżeli bowiem wynik gry jest niezależny od gracza, ponieważ zależy od losowego wytypowania symboli przez program gry, to należy przyjąć, że czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek) i kształtuje się powyżej 50%. W związku z powyższym inne czynniki, takie jak np. zręczność, nie mogą mieć decydującego wpływu na wynik gry, co przesądza, że gra nie zawiera wyłącznie elementu losowości, ale gra ma charakter losowy. Gra wideo ma więc charakter losowy, ponieważ czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek).

Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że gry wideo na automatach Hot Spot Platinum i Stardust mają charakter losowy, bowiem zatrzymanie obracania się bębnów następuje samoczynnie i zależy wyłącznie od programu gry zainstalowanego na automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Spełnione zostały zatem kolejne warunki definicji gier na automatach wynikające z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., tj. gra ma charakter losowy, a tym samym zawiera element losowości.

Następnie powołując się na opis gier na ww. automatach sporządzony przez biegłego sądowego A. C. organ stwierdził, że automaty te umożliwiają bezpośrednie wypłaty wygranych w postaci pieniężnej, po użyciu przycisku ZWROT. W związku z tym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że gry na nich wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 4 u.g.h., tj. są grami na urządzeniu elektronicznym o wygrane pieniężne i rzeczowe, zawierającymi element losowości.

Wyjaśnił również, że w świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Z kolei, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowi, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, której wysokość określona została w pkt 2 powołanego przepisu ustawy.

Organ odwoławczy ustalił, że skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenia kasyna gry, ani innego zezwolenia, o którym mowa w ustawie o grach hazardowych. Wskazał że zakaz urządzania gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u,g.h.) wiąże się z samym faktem organizowania gry poza miejscem do tego wyznaczonym, czyli kasynem gry i stanowi lex specialis w stosunku do zakazu urządzania gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił następnie, że "urządzać gry" znaczy tyle, co zorganizować tego typu działalność, stworzyć warunki do prowadzenia gier, tj. czynności bezpośrednio podejmowanych przy grach hazardowych. Urządzenie gry jest zrealizowaniem przygotowań umożliwiających następnie jej prowadzenie, jest warunkiem koniecznym prowadzenia gry. W związku z tym w oparciu o dowody (w szczególności zeznania świadka) organ uznał skarżącego za podmiot urządzający gry.

Dalej organ zwrócił uwagę, że od pojęcia urządzania gier na automatach należy odróżnić pojęcie prowadzenia gier, które ma węższy zakres i oznacza tylko czynności bezpośrednio podejmowane przy grach hazardowych, które są następcze wobec czynności urządzania gier. Prowadzenie sprowadza się więc do kontynuacji urządzania gier, ale tylko do takich czynności, które są bezpośrednio podejmowane przy grach hazardowych. Będą to więc wszelkie czynności zapewniające sprawność techniczną i bieżące działanie urządzeń służących do rozgrywania gier (serwis, bieżąca obsługa, zapewnienie środków pieniężnych na wypłaty itp).

Następnie organ II instancji wskazał, że z treści umowy najmu z dnia 1 lutego 2013 r. wynika, że właścicielem ww. automatów odpowiedzialnym za zainstalowanie i prowadzenie działalności w oparciu o te urządzenia był J. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D.". Z decyzji organu pierwszej instancji wynika jednak, że podpis na ww. umowie najmu nie należy do J. S. - tak stwierdził biegły sądowy w opinii z dnia 12 lipca 2013 r. Zgodnie z pismem z dnia 27 listopada 2013 r., dochodzenie prowadzone w sprawie podrobienia w nieustalonym miejscu i czasie podpisu J. S., zostało przez Prokuraturę Rejonową w L. umorzone. Powód umorzenia nie jest Dyrektorowi Izby Celnej znany, jednak wobec niezakwestionowania samego faktu podrobienia podpisu, dowód w postaci przedmiotowej umowy nie mógł być dopuszczony w postępowaniu odwoławczym i uznany za wiarygodny, ponieważ ww. umowa nie została sporządzona zgodnie z prawem. Zgodnie natomiast z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.

W konsekwencji organ II instancji uznał, że to strona urządzała gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ zapewniła warunki lokalowe, umożliwiła instalację i eksploatację (obsługę) ww. urządzeń w lokalu. Co więcej z akt sprawy wynika, że strona także aktywnie prowadziła grę na przedmiotowych automatach. Z protokołu przesłuchania świadka z dnia 9 lutego 2013 r. wynika, że to strona "wyciągała" pieniądze z automatów oraz wypłacała wygrane graczom, gdy w automacie nie było odpowiedniej ilości środków na wypłatę wygranej.

Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nie zawsze kara pieniężna może być utożsamiana z karą grzywny, co oznaczałoby dwukrotne karanie za ten sam czyn i uzasadniało zarzut nieadekwatnej reakcji państwa w stosunku przewidzianych naruszeń. Sam fakt nałożenia na sprawcę czynu określonego w art. 107 § 1 i § 4 k.k.s. kary grzywny, która ma charakter represyjny, nie wyklucza możliwości ukarania karą pieniężną w postępowaniu administracyjnym, która to kara ma charakter restytucyjny, tj. w tym przypadku powinna mieć charakter swoistej rekompensaty za nie wpłacony podatek, jaki powinien wpłynąć z tytułu legalnie prowadzonej działalności.

Dalej wskazał, że podstawą nałożenia kary pieniężnej w postępowaniu administracyjnym był art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Z kolei w postępowaniu karnym skarbowym strona została skazana na podstawie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Legionowie, II Wydział Karny, na mocy którego została uznana winną popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu 9 lutego 2013 r. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych M., przy ul. [...] w L., prowadziła gry na dwóch urządzeniach do gier Hot Spot Platin bez oznaczeń i Stardust o nr [...] wbrew art. 6 ust. 1 u.g.h., co stanowi przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. Zgodnie zaś z tym przepisem "Kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi grę losową, grę na automacie lub zakład wzajemny, podlega karze grzywny (...)".

W związku z powyższym organ II instancji podkreślił, że podstawą ukarania w postępowaniu karnym skarbowym było prowadzenie gier na automatach, natomiast w postępowaniu administracyjnym - urządzanie tych gier. Ustawa o grach hazardowych i Kodeks kamy skarbowy wyraźnie rozdzielają obie czynności sprawcze w postaci prowadzenia i urządzania gier, nie można więc im nadawać tego samego znaczenia.

Wynika z tego, że strona w postępowaniu karnym została ukarana za inny czyn, niż w postępowaniu administracyjnym. Już ta okoliczność przesądza, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przypadek karania dwa razy za ten sam czyn, co czyni argumentację strony bezprzedmiotową, jako odnoszącą się do innej sytuacji prawnej. Skoro zaś argumentacja odwołania w tej materii nie może ze wskazanych powodów być uwzględniona to zbędne jest rozważanie powiązanych z nią zarzutów naruszenia norm konstytucyjnych.

W skardze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji czego utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji skutkowało naruszeniem przez Dyrektora Izby Celnej:

konstytucyjnej zasady równości oraz sprawiedliwości społecznej, gdyż przyjęta w przepisach Rozdziału 10 u.g.h. reakcja prawna na wymienione w nich nieprawidłowości nie pozostaje w adekwatnym stosunku do rodzaju przewidzianych w nich naruszeń ustawy. Konstrukcja tych przepisów zaciera zasadniczą różnicę między przepisami administracyjnymi mającymi cel dyscyplinujący, a przepisami prawnokarnymi oraz wykroczeniowymi.

- konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady proporcjonalności, poprzez zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i zastosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn kary pieniężnej wymierzanej na podstawie tego przepisu z kumulacją odpowiedzialności skarbowej, w sytuacji gdy Skarżący, mocą prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Legionowie II Wydział Karny z dnia 10.01.2014 r. (sygn. akt II K 895/13) został skazany na karę grzywny za to, że w dniu 9 lutego 2013 r. prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Imperium z siedzibą przy ul. [...] w Nowym D. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych M. przy ul. [...] w L. prowadził gry na dwóch urządzeniach do gier Hot Spot Platinum bez oznaczeń i Stardust nr [...] wbrew wymogowi z art. 6 ust. 1 u.g.h., a zatem za ten sam czyn, który został ponownie usankcjonowany karą pieniężną wymierzoną mocą decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automatach umieszczonych w lokalu niebędącym kasynem gry. Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, zgodnie uznały, iż skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej odwołując się do informacji znanych mu z urzędu wskazał nadto, że skarżący nie posiada i nie posiadał wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 1 u.g.h.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 91 oraz art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Całokształt przywołanych regulacji uzasadnia wniosek, że ustawodawca wprowadził odrębną regulację – mającą na celu sankcjonowanie nielegalnego urządzania jednego rodzaju gier hazardowych, a to gier na automatach w przypadku urządzania ich poza kasynem gry. Tak więc każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry – bez względu na to czy ma koncesję czy też nie – podlega karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2015 r. o sygn. akt: II GSK 6/14, II GSK 132/14 i II GSK 139/14).

Przechodząc do wyłożenia motywów zapadłego rozstrzygnięcia, przypomnieć należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

W toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania sporne urządzenia poddane zostały oględzinom dokonanym przez funkcjonariuszy celnych oraz ekspertyzie biegłego sądowego w toku postępowania karnego skarbowego. Z notatki urzędowej funkcjonariuszy celnych z dnia 11 kwietnia 2013 r. jak również z opinii A. C. – biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w Białymstoku – z 20 kwietnia 2013 r. wynika, że badane automaty są urządzeniami elektronicznymi (komputerowymi), gry na tych automatach były organizowane w celach komercyjnych, miały charakter losowy i były prowadzone o wygrane pieniężne. Tym samym na badanych automatach urządzano i realizowano gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Podkreślić należy, że strona ustaleniom tym w żaden sposób nie zaprzecza.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega też wątpliwości, iż skarżący urządzał gry na ww. automatach. Świadczą o tym w szczególności zeznania świadka (k. 21-22 akt administracyjnych). To skarżący zapewnił warunki lokalowe, umożliwił instalację i eksploatację (obsługę) ww. urządzeń w lokalu, to również skarżący "wyciągał" pieniądze z automatów oraz wypłacał wygrane graczom, gdy w automacie nie było odpowiedniej ilości środków na wypłatę wygranej Podkreślić należy, że świadek nie wskazał nikogo innego, kto wykonywałby jakiekolwiek czynności związane z obsługą automatów. Umowa najmu z dnia 1 lutego 2013 r. wskazująca J. S. jako właściciela ww. automatów odpowiedzialnego za zainstalowanie i prowadzenie działalności w oparciu o te urządzenia, została natomiast zgodnie z opinią biegłego zakwestionowana przez organ II instancji. Biegły wskazał bowiem, że podpis pod tą umową nie należy do J. S. Co ważne ww. ustaleń organu skarżący nie kwestionuje. Tym samym należało przyjąć, iż postępowanie przeprowadzone przez orzekające w sprawie organy wykazało, że to skarżący urządzał gry na ww. automatach poza kasynem gry.

W konsekwencji, za prawidłowe uznać należy rozstrzygnięcia organu I i II instancji, skoro karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.). Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 – wynosi 12 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.) tj. w przedmiotowej sprawie za 2 automaty kara wynosi 24.000 zł. W tym miejscu Sąd w całości podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w zakresie interpretacji pojęcia "urządzającego gry na automatach". Organ prawidłowo wskazał, że podmiotem takim będzie podmiot, który zorganizował tego typu działalność. Trafnie też podkreślił, że urządzanie gry jest pojęciem szerszym niż jej prowadzenie. Urządzanie gry czy zakładu obejmuje bowiem czynności związane z ustaleniem ich regulaminu, określeniem praw i obowiązków uczestników, zorganizowaniem i przystosowaniem lokalu, zatrudnieniem i przeszkoleniem pracowników, zapewnieniem stosownych zabezpieczeń. Prowadzenie gry obejmuje natomiast realizowanie konkretnych czynności przy samej grze. Z rozróżnienia tego wynika, że w postępowaniu karnoskarbowym skarżący został ukarany za inny czyn (prowadzenie gry na automacie wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia) niż w postępowaniu administracyjnym (urządzanie gry na automatach poza kasynem gry).

Jak wskazano powyżej zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przepis ten nie wprowadza zatem jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych co do kategorii podmiotów podlegających karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stanowiąc, że karze pieniężnej podlega "urządzający gry". Stąd każdy, kto popełni wskazany delikt administracyjny podlega karze pieniężnej. Celem kary pieniężnej (administracyjnej) nie jest bowiem odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, lecz prewencja oraz restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie. Zatem każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyroki NSA z 27 stycznia 2016r., II GSK 785/14, z 8 grudnia 2015r., II GSK 2037/15). Powyższemu w żaden sposób nie przeczy również możliwość poniesienia przez skarżącego odpowiedzialności karnej za czyn wskazany w art. 107 k.k.s.

W tym miejscu – niezależnie od pozytywnej oceny dokonanego przez organ rozróżnienia "prowadzenia" i "urządzania" gier na automatach – należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał stwierdził, że w sytuacji, gdy dochodzi do zbiegu odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej, jedynym strażnikiem proporcjonalności reakcji państwa stają się sądy karne, bo to one dysponują środkami pozwalającymi na dostosowanie odpowiedzialności karnej stosownie do okoliczności sprawy i pobudek zachowania sprawcy. Niezależnie od tego, czy sąd karny orzeka po wymierzeniu kary administracyjnej pieniężnej, czy też wcześniej, sądowi znana jest wysokość kary administracyjnej pieniężnej, ponieważ jest ona jednoznacznie określona w ustawie i nie ulega zmianie. Stanowisko Trybunału jest w pełni adekwatne do ponoszenia przez ten sam podmiot za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. Tym samym możliwe jest nałożenie na osobę fizyczną zarówno kary administracyjnej, jak i sankcji karnej wynikającej z tego samego stanu faktycznego – urządzania gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) i prowadzenia gry (art. 107 § 1 k.k.s.), gdyż różne są cele kary administracyjnej (prewencja i restytucja) i sankcji karnej (odpłata za popełniony czyn). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Sąd uznał, że strona nie wykazała, że nakładanie kar pieniężnych wykracza poza zasadę proporcjonalności, a same kary są nieadekwatne lub nieracjonalne albo niewspółmiernie dolegliwe (zob. wyrok TK z 20.02.2008 r., sygn. akt K 30/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 6 czy z 30.11.2004 r. sygn. akt SK 31/04, OTK ZU nr 10/A/2004, poz.110). Wyliczenia takie odnoszące się właśnie do adekwatności i dolegliwości kar przedstawiła Rada Ministrów w piśmie z 16 października 2015 r. skierowanym do Trybunału w sprawie P 32/12. Wynika z nich, że średni przychód z automatu w roku 2014 wyniósł 45.500 zł miesięcznie, a w kasynie 64.000 zł, podatek od gier przypadający na jeden automat ok. 2.900 zł miesięcznie, a w kasynie gry 4.500 zł miesięcznie. Zatem kara pieniężna w wysokości 12.000 zł, jest częściowym wyrównaniem obciążeń podmiotów urządzających gry, które tracą na nieuczciwej konkurencji oraz kompensacja strat Skarbu Państwa. Celem tej kary jest – jak wskazano powyżej – restytucja niepobranych opłat i podatku od gier oraz prewencja. Kara ta ma ograniczyć uszczuplenie dochodów z tytułu bezprawnego urządzania gier hazardowych, poza obszarem reglamentowanym przez państwo. Jest niezależna od czasokresu naruszenia oraz stosowana w sytuacji niemożności ustalenia rzeczywistego zysku generowanego przez automat. Nie można też tolerować sytuacji, że podmioty działające nielegalnie nie będą ponosiły konsekwencji swoich działań.

W związku z powyższym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia konstytucyjnych zasady proporcjonalności, równości oraz sprawiedliwości społecznej.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., w sentencji wyroku