Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1855/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 341, 363
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za znaczące osiągnięcia za rok akademicki 2019/2020 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] grudnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z [...] czerwca 2020 r. (nr [...]), którą Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 359 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] grudnia 2019 r. (nr [...]) o odmowie przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Rektor Uniwersytetu [...] w dniu [...] października 2019 r. zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o przyznanie J. S. - studentowi [...] roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu [...] na kierunku [...], stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Wnioskodawca podał, że J. S. ma znaczący udział w trzech projektach badawczych o wysokim poziomie innowacyjności (pkt 3 części C.1 wniosku), na konferencji międzynarodowej za granicą (USA) wygłosił swojego autorstwa referat naukowy dotyczący badań naukowych o wysokim stopniu innowacyjności (pkt 4 części C.1 wniosku) oraz uzyskał nagrodę indywidualną za zajecie I miejsca oraz zespołową za zajęcie 12 miejsca w konkursach o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym (pkt 5 części C.1 wniosku).

Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (powołany zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2019 r.), w dniu [...] listopada 2019 r. podjął uchwałę (nr [...]) w sprawie wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków.

W odniesieniu do znaczących osiągnięć polegających na znaczącym udziale w projekcie badawczym o wysokim poziomie innowacyjności, realizowanym przez uczelnię, w której student odbywa lub odbywał kształcenie, jako kryteria oceny ustalił: pełnioną rolę w projekcie, prestiż (znaczenie) projektu, okres uczestnictwa oraz efekty projektu (liczbę referatów naukowych, monografii naukowych itp.). W przypadku tej kategorii ocenie nie podlegał m. in. udział w projektach o niskim prestiżu innowacyjności, pełnienie mało znaczącej roli w projekcie lub roli o charakterze nienaukowym, udział w projektach nieprowadzonych przez uczelnię, w której student odbywa lub odbywał kształcenie.

Przy ocenie referatów wygłaszanych na konferencjach ustalano następujące kryteria: zasięg konferencji (międzynarodowa zagraniczna, międzynarodowa krajowa, ogólnopolska), status organizatora, innowacyjność badań naukowych, których dotyczył referat oraz liczbę prelegentów posiadających co najmniej stopień doktora. W przypadku tej kategorii ocenie nie podlegały referaty niedotyczące badań naukowych, referaty, których student nie był jedynym autorem, referaty, których student nie wygłosił samodzielnie, inne niż referat formy prezentacji (np. plakaty i postery naukowe).

W odniesieniu do ocen uzyskanych nagród indywidualnych lub znaczącego udziału w powstaniu osiągnięcia, za które uzyskano nagrodę zespołową w konkursie o wysokim prestiżu i o zasięgu międzynarodowym, w którym uczestniczyli studenci uczelni co najmniej pięciu państw, jako kryteria oceny ustalił: uzyskane miejsce (do 10), zasięg konkursu, prestiż konkursu, wkład w uzyskanie nagrody oraz postanowił, że przy ocenie wniosków nie uwzględnia się m. in. nagród uzyskanych w konkurencjach cząstkowych konkursu, składających się na klasyfikację generalną (pkt 5 wytycznych).

Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitych młodych naukowców, uwzględnił dwa spośród sześciu osiągnięć wymienionych we wniosku (pkt 3a i 3b tj. znaczący udział w dwóch projektach badawczych: [...] w ramach projektu [...] oraz [...], za które przyznał skarżącemu po 3,5 pkt.

Za udział skarżącego w trzecim projekcie badawczym (3c) Zespól nie przyznał punktów z uwagi na brak badawczego charakteru projektu. Zespól nie przyznał również punktów za referat naukowy dotyczący badań naukowych o wysokim stopniu innowacyjności na międzynarodowej konferencji naukowej, z uwagi na brak stuprocentowego autorstwa skarżącego oraz za udział w dwóch konkursach, z uwagi na uzyskane wyróżnienia a nie nagrody (konkurs naukowy International [...] – 5a wniosku) oraz uzyskanie dalszego niż 10 miejsca (pkt 5b wniosku).

W dniu [...] grudnia 20019 r. Zespół doradczy, na podstawie § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie powołania Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz.Urz. MNiSW poz. 59), zatwierdził listę rankingową wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów na rok akademicki 2019/2020. J. S. został sklasyfikowany na 694 pozycji listy rankingowej (5 pkt).

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] grudnia 2019 r. odmówił przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się do § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz.U. z 2019 r. poz. 658), wyjaśnił, że wnioski o przyznanie stypendium oceniane były przez Zespół metodą punktową, w ramach poszczególnych dziedzin, z uwzględnieniem kryteriów określonych w § 10 ust. 2 rozporządzenia oraz szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków, zawartymi w załączniku nr [...] do uchwały nr [...] Zespołu z dnia [...] listopada 2019 r.

Zgodnie z protokołem oceny wniosku o przyznanie stypendium, w przypadku tego stypendium ocenie nie podlegał m. in. udział skarżącego w projekcie badawczym (3c), udział w konferencji (4a), udział w dwóch konkursach (5a, 5b).

Ocena wniosków miała charakter porównawczy. Każdy wniosek był przeliczany proporcjonalnie do 50 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów za osiągnięcia w danej dziedzinie. Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby uzyskanych przez studenta punktów oraz po zaokrągleniu w dół do pełnej jedności, skarżący uzyskał 5,00 pkt i został sklasyfikowany na 694 pozycji listy rankingowej.

Minister dodał, że w ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za znaczące osiągnięcia dla studenta oraz limitu liczby o kwoty stypendiów (§ 14 pkt 1 i § 15 pkt 1 rozporządzenia), przyznał 488 stypendiów studentom, których wniosek o przeliczeniu uzyskał co najmniej 9 pkt. W związku z tym, przedstawione przez J. S. osiągniecia naukowe i uzyskana liczba punktów na tle innych studentów ubiegających się o stypendium Ministra w roku akademickim 2019/2020 były niewystarczające do otrzymania stypendium.

J. S. we wniosku o ponowne sprawy nie zgodził się z organem co do oceny jego osiągnieć naukowych o których mowa w pkt 4a (udział w konferencji), 3 a i 3b (udział w projektach badawczych) oraz 5a (udział w konkursie indywidualnym).

Skarżący podniósł, że jest stuprocentowym autorem referatu, który wygłosił na konferencji międzynarodowej za granicą (pkt 4a wniosku) i że osoby wymienione wśród autorów materiału pokonferencyjnego, z którymi współpracował podczas badań, nie brały udziału w jego tworzeniu oraz wygłoszeniu. Badania naukowe, szczególnie badania fizyki doświadczalnej, są efektem współpracy wielu naukowców, nie oznacza to jednak, że są oni autorami referatu rozumianego jako "opracowanie zagadnienia przedstawione na piśmie lub wygłoszone w gronie zainteresowanych (Słownik języka polskiego PWL, Lidia Drabik, Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2018) i na tę okoliczność załączył: certyfikat poświadczający wygłoszenie referatu (zał. nr 1), swoje oświadczenie o samodzielnym stworzeniu i wygłoszeniu referatu (zał. nr 2), publikację pokonferencyjną (zał. nr 3) oraz pismo kierownika projektu w ramach którego prowadzone były badania z [...] stycznia 2020 r. , z którego wynika, że był jedynym autorem referatu, a osoby wymienione w publikacji pokonferencyjnej były współautorami badań, a nie samego referatu (zał. nr 4).J. S. dodał, że konferencja na której wygłosił referat miała wysoką rangę, o czym świadczą nazwiska osób odpowiedzialnych za stronę programową konferencji oraz fakt, że prezentowane prace dotyczą najciekawszych i najważniejszych badań z ostatnich 6 lat.

J. S. zarzucił ponadto organowi, że na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można zweryfikować, na jakiej podstawie jego udział w projektach badawczych o których mowa w pkt 3a i 3b wniosku, został łącznie oceniony na 7 pkt (po 3,5 pkt za projekt). Skarżący podniósł, że oba projekty są projektami międzynarodowymi, jest w obu wykonawcą przez okres ponad 6 miesięcy i oba mają duży prestiż i są innowacyjne, o czym świadczą m. in. oświadczenia kierownika projektów [...] R. L. z [...] stycznia 2020 r., które skarżący załączył do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). Oznacza to, że w świetle rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 kwietnia 2019 r. powinien otrzymać po 5 pkt za każdy z projektów (łącznie 10 pkt).

J. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił ponadto, że w konkursie International [...] 2019 (5a wniosku) otrzymał pierwszą nagrodę, a nie wyróżnienie, co jednoznacznie wynika z dyplomu informującego o nagrodzie " [...]" w kategorii " [...]", załączonego do wniosku.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy swoją decyzją z [...] grudnia 2019 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Organ podał, że podziela punktację wniosku oraz opinię Zespołu doradczego, który ponownie przeanalizował wniosek Rektora Uniwersytetu [...] z [...] października 2019 r. o przyznanie J. S. stypendium za znaczące osiągnięcia, wyrażoną w protokole oceny wniosku. Wynika z niego, że Zespół spośród 6 przedstawionych osiągnięć skarżącego uwzględnił dwa tj. udział w projektach o prestiżu międzynarodowym (pkt 3a i 3b), których efekty określono jako "występujące", ale nie duże i przyznał za nie po 3,75 pkt (łącznie 7,50 pkt).

Organ wyjaśnił, że skarżącemu nie przyznano punktów za referat wygłoszony na konferencji naukowej (pkt 4a wniosku), ponieważ w książce abstraktów są wymienieni współautorzy. Jeżeli rzeczywiście nie brali oni udziału w procesie przygotowania referatu, nie powinni być również współautorami publikacji i powinni zostać wymienieni w części "podziękowania"(acknowledgement).

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej punktacji za udział w konkursie o którym mowa w pkt 5a wniosku o przyznanie stypendium, Minister stwierdził, że zgodnie z wytycznymi punktowano wyłącznie zajęcie pierwszych 10 lokat w rankingu. Zespól przeanalizował ranking uczestników tego turnieju i stwierdził, że student zajął 46 miejsce w klasyfikacji generalnej wśród uczestników indywidualnych. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków, nie mogły być przyznane punkty za uzyskanie dyplomu "Best Review" za zajęcie ex equo 6 miejsca, z uwagi na to, że został przyznany w klasyfikacji cząstkowej konkursu, które zgodnie z wytycznymi nie są punktowane.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodał, że nie przyznano skarżącemu punktów za udział w projekcie o którym mowa w pkt 3c wniosku ("Najlepsi z najlepszych") z uwagi na to, że nie jest to projekt prowadzony przez Uczelnię i nie ma charakteru naukowego, nie przyznane zostały także punkty za zajęcie 12 miejsca zespołowo w konkursie 5b, ponieważ zgodnie z wytycznymi punktowano wyłącznie zajęcie pierwszych 10 lokat w rankingu.

Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby uzyskanych przez studenta punktów oraz po zaokrągleniu w dół do pełnej jedności, skarżący uzyskał 5,00 pkt. Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji nie uległa zmianie.

J. S. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] czerwca 2020 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (skarżący nie wymienił konkretnych przepisów). W uzasadnieniu skargi podniósł, że Zespół nie odniósł się do jego wyjaśnień oraz dokumentów załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i poprzestał na stwierdzeniu, że znajdujące się w publikacji nazwiska współautorów projektu oznaczają, że są oni współautorami referatu. Skarżący dodał, że "werdykt" zespołu doradczego jest tym bardziej niezrozumiały, że w analogicznym przypadku odwołanie innego studenta (P. M.) zostało uznane za uzasadnione (otrzymał punkty za autorstwo referatu wygłoszonego na konferencji, mimo że w publikacji pokonferencyjnej wymieniono wielu autorów).

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę odniósł się do podniesionych w niej zarzutów, nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. Organ podał, że jak wynika z załączonych dokumentów i oświadczenia załączonego przez skarżącego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 65 akt administracyjnych) o stuprocentowym autorstwie referatu wygłoszonego przez J. S., był on "pierwszym autorem" publikacji pokonferencyjnej powstałej na bazie badań w ramach projektu [...], którego był kierownikiem. Tymczasem posiadanie statusu "pierwszego autora" publikacji pokonferencyjnej nie stanowi dowodu na 100% autorstwo referatu. Jeżeli wymienieni w publikacji pokonferencyjnej autorzy nie brali udziału w procesie przygotowania referatu, nie powinni być wymienieni w publikacji pokonferencyjnej, a co najwyżej, zgodnie z praktyką przyjętą w środowisku naukowym, wymienieni w części "Podziękowania". Stwierdzenie opiekuna naukowego, że skarżący sam przygotował referat jest sprzeczne z informacją na temat jego autorstwa zawartą w oficjalnych materiałach z konferencji – programie konferencji dołączonym do wniosku o przyznanie stypendium oraz abstraktach referatów, a więc dokumentach stanowiących wiarygodne źródło informacji na temat autorstwa referatów. Organ dodał, że skarżący nie dostarczył, poza wymienionymi dokumentami, innych dowodów wskazujących na podanie przez organizatorów konferencji nieprawidłowych danych w materiałach konferencyjnych. Nie jest zadaniem Ministra w postępowaniu o przyznanie stypendium weryfikacja autorstwa publikacji, w szczególności podważanie autorstwa części osób wskazanych w dokumentach z konferencji jako współautorzy referatu. Autorstwo dzieła (utworu) wiąże się z określonymi uprawnieniami (osobistymi i majątkowymi), określonymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zaś wprowadzenie w błąd co do autorstwa dzieła może wiązać się z odpowiedzialnością karną.

J. S. powinien liczyć się z tym, że wskazując organizatorowi konferencji inne osoby jako współautorów referatu, "traci możliwość późniejszego wskazywania siebie jako 100 % autora referatu". Pozostałych pięciu współautorów będzie bowiem mogło wskazywać tę publikację pokonferencyjną w swoim dorobku naukowym.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dodał, że A. M. samodzielnie opracował referat i wygłosił go na konferencji naukowej, o czym świadczy informacja w księdze abstraktów (karta 107 akt administracyjnych).

W dniu 24 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał do Sądu cztery oświadczenia o samodzielnym autorstwie referatu sporządzonego przez skarżącego, sporządzone przez [...] R. C., [...] M. L., W. Z. oraz S. K., w których podali, że byli jedynie współautorami badań będącymi podstawą referatu sporządzonego wyłącznie przez J. S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu, Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie i nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

W skardze do Sądu skarżący zakwestionował oceny jego osiągnięć naukowych, dokonane w procedurze przyznawania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów wykazujących się znaczącymi osiągnięciami naukowymi i wybitnych młodych naukowców. Zdaniem skarżącego ocena jego osiągnięcia naukowego polegającego na autorstwie i wygłoszeniu referatu dotyczącego badań naukowych o wysokim poziomie innowacyjności na międzynarodowej konferencji naukowej o wysokim prestiżu, powinna być wyższa, pozwalająca na uzyskanie stypendium ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020.

Należy przypomnieć, że osiągnięcia naukowe osób ubiegających się o takie stypendium były oceniane przez tzw. zespół doradczy organu przyznającego stypendia, składający się z ekspertów z danych dziedzin nauki. Merytoryczne oceny zespołu były wyrażane w punktach, za każde osiągnięcie określonego rodzaju, w granicach do maksymalnej liczby punktów przypisanych każdemu osiągnięciu i powinny być formułowane z zachowaniem reguł i wymagań ustalonych w obowiązujących przepisach prawa - rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców.

Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty i czynności pod względem ich zgodności z prawem (legalności). W takich jak rozpoznawana sprawa poza kompetencjami tego Sądu pozostaje natomiast merytoryczna weryfikacja tych ocen osiągnięć naukowych studenta Inaczej mówiąc - Sąd nie jest władny odnieść się do zarzutu mówiącego, że dana ocena jest np. za niska w stosunku do okoliczności stanowiących podstawę jej wystawienia (osiągnięć naukowych ocenianego), jeżeli ocena została wystawiona zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą oceniania.

Jednakże badanie zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem nakazuje Sądowi przeprowadzenie kontroli oceny wniosku o przyznanie stypendium, stanowiącej podstawę podjęcia decyzji w sprawie stypendium, z formalnego punktu widzenia, co do trybu jej podjęcia, określonego odpowiednimi przepisami prawa.

Przepis art. 363 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. przyznaje Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz sposobu wypłacania tych świadczeń (stypendiów). W wykonaniu tego ustawowego upoważnienia Minister wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2019r., poz. 658) stanowiąc, m. in., że rozporządzenie określa m. in: szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, studentom wykazującym się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi.

Postanowienia tego rozporządzenia dotyczą głównie kryteriów formalnych i merytorycznych oceny wniosków. Nie określają natomiast wyczerpująco trybu, inaczej procedury oceniania wniosków, poza wskazaniem, że wnioski o przyznanie stypendiów spełniające wymagania formalne podlegają ocenie merytorycznej, za pomocą metody punktowej i że na podstawie wyników tej oceny punktowej sporządza się listy rankingowe wniosków według liczby przyznanych punktów ( § 13 rozporządzenia).

Dalsze kwestie proceduralne zostały "doregulowane" przy wykorzystaniu upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 341 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który pozwala Ministrowi na powoływanie zespołów doradczych lub ekspertów w celu przedstawienia opinii lub ekspertyzy na jego potrzeby. Na tej podstawie Minister powołał zarządzeniem z 26 sierpnia 2019 r. zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra.

W zarządzeniu Minister określił, że do zadań zespołu należy:

1) ocena wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, dla studentów i wybitnych młodych naukowców;

2) ocena wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania stypendiów, o których mowa w pkt 1;

3) przedstawienie ministrowi wyników ocen wniosków, o których mowa w pkt 1 i 2. wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców.

W zarządzeniu o powołaniu zespołu doradczego Minister określił skład osobowy tego organu, jego zadania (§ 3) oraz sposób (tryb) podejmowania ustaleń (§ 4 – 7). Pracami zespołu kieruje jego przewodniczący, zespół działa na posiedzeniach, posiedzenia zespołu mogą odbywać się przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, bądź też zespół rozpatruje sprawy w trybie obiegowym. Ustalenia zespołu są podejmowane zwykłą większością głosów ; w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego albo członka zespołu zastępującego przewodniczącego; z posiedzenia zespołu sporządza się protokół, w którym zamieszcza się w szczególności listę uczestników posiedzenia, w tym informację o członkach zespołu biorących udział w posiedzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, porządek obrad oraz treść ustaleń zespołu. Protokół podpisuje przewodniczący albo członek zespołu zastępujący przewodniczącego.

Należy w związku z tym stwierdzić, że po pierwsze: treść tego zarządzenia Ministra wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 341 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który to przepis stanowi jedynie o możliwości powołania zespołów doradczych lub ekspertów w celu przedstawienia opinii lub ekspertyzy na jego potrzeby. Nie przewiduje natomiast określania na tej podstawie szczegółowych zadań i trybu działania tych podmiotów doradczych (w odniesieniu do stypendiów Ministra takie kompetencje daje Ministrowi wspomniany art. 363 tej ustawy). Po drugie zaś tryb (procedura) rozpatrywania wniosków o stypendium, jako że dotyczy realizacji prawa do stypendium, powinna być uregulowana, zgodnie z art. 363 ustawy w formie rozporządzenia, a więc aktem prawa powszechnie obowiązującego, nie zaś, jak uczynił to minister, drogą zarządzenia - aktu odnoszącego się do wewnętrznej sfery działania administracji.

Poza tymi zasadniczymi, formalnymi wadami prawnymi regulacji dotyczących procedury rozpatrywania wniosków o stypendium, trzeba zauważyć, że zarządzenie posiada również wady merytoryczne, przewiduje bowiem tryb podejmowania "rozstrzygnięć" – opinii zawierających oceny wniosków o stypendium kolidujący z ogólnie przyjętymi zasadami wyrażania woli przez organy kolegialne, co w szczególności potwierdzają czynności podejmowane w toku oceny wniosku o stypendium złożonego przez skarżącego. W aktach sprawy, również złożonych dodatkowo na wezwanie Sądu nie ma wystarczających dowodów, potwierdzających, że zarówno indywidualna ocena wniosku skarżącego, jak i lista rankingowa wniosków zostały ustalone kolegialnie, przez zespół według przewidzianej w zarządzeniu zwykłej większości głosów (§ 7 ust. 1).

Nie powinno budzić wątpliwości stwierdzenie, że podstawowym sposobem identyfikowania treści dokumentu z podmiotem, od którego ten dokument pochodzi jest podanie nazwiska osoby (osób) tworzących ten dokument wraz z ich podpisami na dokumencie. W konsekwencji przyjmuje się, że jeżeli przepisy prawa nie stanowią inaczej, dokument zawierający treść ustaloną przez organ kolegialny wymaga, w celu przypisania go temu organowi złożenia pod nim podpisów przez wszystkie osoby - członków tego organu, biorące udział w jego przyjęciu.

Jeżeli zatem zarządzenie Ministra z 26 sierpnia 2019 r. przewiduje, że dokumentem potwierdzającym przebieg posiedzenia zespołu, w tym treść podjętych przezeń ustaleń (ocen wniosków o stypendia) jest protokół z tego posiedzenia wymagający jedynie podpisu przewodniczącego zespołu lub osoby działającej w jego zastępstwie, to w myśl tego, co wyżej powiedziano, w protokole powinny się znaleźć nie tylko informacje dotyczące treści samych ustaleń (opinii) ale również informacje o tym, kto uczestniczył w ich podjęciu, potwierdzone podpisami tych osób.

W innym razie nie ma możliwości zweryfikowania, czy zawarte w dokumencie treści (ustalenia), przypisywane zespołowi rzeczywiście od niego pochodzą i czy zostały podjęte według wymaganej procedury większości głosów. Kwestii tych nie rozstrzyga protokół z posiedzenia podpisany jedynie przez przewodniczącego zespołu.

Odnosząc te uwagi do materiału dowodowego sprawy Sąd stwierdza, że istniejące w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, że w postępowaniu o przyznanie stypendium skarżącemu nie dopełniono nawet tych prawnie wadliwych wymagań proceduralnych, określonych wspomnianym zarządzeniem Ministra. W aktach sprawy brak jest protokołu z posiedzenia zespołu doradczego, na którym dokonano oceny wniosku skarżącego w "pierwszej Instancji". Znajduje się natomiast ocena jego wniosku (bez daty), nie zawierająca informacji, kto imiennie brał udział w dokonaniu tej oceny ani też podopisów jej "autorów". Pod oceną widnieją jedynie nieczytelne podpisy umieszczone w rubrykach przeznaczonych na podpisy przewodniczącego zespołu i członka zespołu. Ten etap postępowania dokumentują w aktach sprawy ponadto: uchwała zespołu doradczego nr [...] z [...] grudnia 2019 r. o zatwierdzeniu listy rankingowej wniosków o przyznanie stypendiów, wraz z załącznikiem - listą rankingową. Uchwała organu kolegialnego zawiera jedynie podpis przewodniczącego zespołu. Natomiast lista rankingowa nie jest w ogóle podpisana. Tym dokumentom nie towarzyszy protokół z posiedzenia, na którym zostały one sporządzone, ani jakakolwiek inna informacja wskazująca członków zespołu uczestniczących w ich sporządzeniu.

Znajdującymi się w aktach sprawy dowodami potwierdzającymi ponowną ocenę wniosku skarżącego, po wniesieniu przez niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są: ponowna oceny wniosku skarżącego (również bez daty), nie zawierająca wskazania członków zespołu przeprowadzających tę ocenę w II instancji, Zarówno ocena, jak i jej uzasadnienie są bezimienne, nie wymieniają bowiem osób uczestniczących w tych ustaleniach ani też nie zawierają ich podpisów. Należy zaznaczyć, że ocena i jej uzasadnienie nie zawierają nawet podpisu przewodniczącego zespołu,

W aktach sprawy znajduje się również uchwała zespołu doradczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r. w sprawie oceny wniosków przeprowadzonej w "II instancji" , zatwierdzająca listę rankingową wniosków wraz z uzasadnieniem i załącznikiem - listą rankingową. Wszystkie te dokumenty pochodzące nominalnie od organu kolegialnego zostały podpisane jedynie przez przewodniczącego zespołu. Do akt postępowania "odwoławczego" dołączono, co prawda protokół zawierający wyniki głosowania członków zespołu w sprawie zatwierdzenia rankingu wniosków, przeprowadzonego w dniach [...] - [...] czerwca 2020 r. Protokół został opatrzony jednym, nieczytelnym podpisem. W treści protokołu są wymienieni z imienia i nazwiska członkowie zespołu biorący udział w głosowaniu. Obecność na tym posiedzeniu nie została jednakże potwierdzona ich podpisami.

Poczynione przez Sąd ustalenia pozwalają stwierdzić, że ocena zespołu doradczego dotycząca wniosku skarżącego o przyznanie stypendium została dokonana z wytkniętymi wyżej naruszeniami prawa. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Minister oparł swoją decyzję o odmowie przyznania skarżącemu stypendium bezpośrednio na wynikach tej oceny. Potraktował tę ocenę jako "dowód koronny" w sprawie, z pominięciem reguł postępowania dowodowego, określonych m. in. w art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 w k.p.a. W rezultacie mamy do czynienia z decyzją wydaną na podstawie wadliwie pod względem proceduralnym, ustalonego stanu faktycznego. Te naruszenia mogły mieć, zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Zachodzi zatem określona w art. 145 §1 pkt 1c p.p.s.a. podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2019 r.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] grudnia 2019 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.