Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1816/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1205
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Małgorzata Miron del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1799/14 w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez M.T. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2015 roku, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 8 kwietnia 2014 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej na działce nr [...] położonej w K. W. gm. W., bez uzyskania zezwolenia na takie wyłączenie. Powodem wszczęcia postępowania z urzędu były informacje zgromadzone w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków realizowanej dla [...] obrębów ewidencyjnych położonych w południowej części jednostki ewidencyjnej W. oraz prowadzonych odrębnie postępowań. Zebrane dowody świadczyły, iż na przedmiotowej działce znajduje się budynek mieszkalny oraz obiekt budowlany (zrealizowany w oparciu o zgłoszenie budowy wiaty do przechowywania drewna noszącego datę [...] czerwca 2012 rok znak: [...]). Jednocześnie na podstawie informacji posiadanych przez Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. ustalono, iż M.T. nie wystąpiła do Starosty W. o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu na przedmiotowej działce na potrzeby realizacji zamierzenia inwestycyjnego szczegółowo określonego w zgłoszeniu budowy.

W oparciu o informacje wynikające ze zgłoszenia budowy oraz wypisu z rejestru gruntów po modernizacji, organ przyjął, że realizacja inwestycji polegającej na budowie wiaty nastąpiła w 2012 r. Na podstawie wypisów z rejestru gruntów wygenerowanych dla roku 2012 dla przedmiotowej nieruchomości ustalono, że grunty na działce nr [...] obr. K.W., przeznaczone pod powyższą inwestycję, stanowiły użytki rolne (B-PsIII) objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1205, dalej jako u.o.g.r.l.). Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l. grunty stanowiące użytki rolne wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczone do klas I, II, III, IIIa i Illb oraz użytki rolne klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzone z gleb pochodzenia organicznego wymagają uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej.

Wobec powyższego pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wezwano M. T. do stawienia się [...] maja 2014 r. na działce nr [...] obr. K.W., celem przeprowadzenia oględzin i pomiaru obszaru faktycznie wyłączonego z produkcji rolniczej.

W dniu [...] maja 2014 r. trzej przedstawiciele Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. udali się na działkę nr [...] obr. K.W. celem przeprowadzenia wizji terenowej. M.T. nie stawiła się na gruncie mimo skutecznego zawiadomienia z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 79 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej jako kpa). Obecny na działce W.T. nie wyraził zgody na wejście na działkę ze względu na fakt, iż pisemnie nie został upoważniony do zarządzania przedmiotową działką podczas nieobecności właścicielki.

Wobec powyższego do ustalenia stanu na gruncie posłużono się dokumentacją sporządzoną w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków (między innymi protokoły oględzin, dokumentacja fotograficzna wykonana podczas wizji terenowej w dniu [...] kwietnia 2013 r. oraz [...] listopada 2013 r.). Ponadto wykorzystano protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2014 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W.. W protokole tym stwierdzono, że na przedmiotowej działce znajduje się obiekt zrealizowany zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] czerwca 2012 r. o powierzchni [...] m2, a podłoże zostało utwardzone i wylano wylewkę betonową.

Mając na uwadze powyższe ustalenia decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Starosta W. na podstawie art. 4 pkt 12 i 13, art. 5 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1-4, 6-8, 13 i 14, art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. oraz art. 104 kpa orzekając z urzędu:

1. stwierdził, że użytki rolne klasy B-PsIII o powierzchni [...] ha, stanowiące część działki nr [...] położonej w miejscowości K.W. gm. W., przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. pod tereny zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zostały wyłączone z produkcji rolniczej przez M.T. zam. K.W. [...] - właścicielkę przedmiotowej nieruchomości, bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie,

2. zezwolił M.T. na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu stanowiącego użytki rolne klasy B-PsIII o pow. [...] ha, wchodzącego w skład działki nr [...] położonej w miejscowości K.W. gm. W., zajętego pod wiatę,

3. ustalił należność za wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu określonego w punkcie 2 niniejszej decyzji, stanowiącą kwotę [...].,

4. podwyższył ustaloną w punkcie 3 należność o 10%, zgodnie z art. 28 ust.2 u.o.g.r.l., tj. o kwotę [...]., zatem kwota należności podwyższonej wynosi [...].,

5. zwolnił M.T. z obowiązku uiszczenia należności, tj. jednorazowej opłaty z tytułu trwałego wyłączenia w/w gruntu z produkcji rolniczej, ponieważ wartość rynkowa gruntu przewyższyła wysokość należności ustalonej w punkcie 4,

6. ustalił opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntu określonego w punkcie 2 niniejszej decyzji, stanowiącą 10% należności podwyższonej tj. kwotę [...],

7. ustalił M.T. termin uiszczania opłat rocznych, płatnych w okresie [...] lat następujących po wydaniu niniejszej decyzji, tj. począwszy od [...] do [...] r., w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku, na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dokonane ustalenia co do stanu faktycznego, wskazał materiał dowodowy stanowiący postawę dokonania powyższych ustaleń oraz regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w szczególności dotyczące obowiązku uzyskania zgody właściwego organu na wyłączenie gruntów rolnych określonej klasy z produkcji rolnej oraz obowiązku uiszczenia należności i opłaty rocznej sprawcy wyłączenie spod produkcji rolnej tych gruntów bez wymaganego zezwolenia, w przypadku gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego grunty te są przeznaczone na cele nierolnicze (art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1-4, 6-8, 13 i 14, art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l.). W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił sposób wyliczenia należności jaką winien uiścić sprawca trwałego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej oraz opłaty rocznej za okres od [...] do [...] roku.

Ustalając średnią wartość gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi organ I instancji posłużył się raportem z rejestru cen i wartości nieruchomości. Wygenerowano transakcje były zrealizowane w terminie [...] r. dla obrębu K.W., a ze względu na niewielką ilość transakcji uwzględniono również transakcje dla obrębów sąsiednich. Na ich podstawie ustalono średnią wartość gruntów zabudowanych budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Otrzymano wartość [...] zł za 1 m2 dla roku 2012.

Przyjęto, że faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej bez decyzji, polegające na wzniesieniu wiaty, nastąpiło w 2012 r. Wartość rynkowa gruntu w tym czasie wynosiła [...] zł za 1 m2, a działka nr [...] obr. K.W. była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej. Powierzchnia wyłączona bez zezwolenia, zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją, wynosi [...] ha ([...] m2) w klasie B-PsIII.

Dalej podniesiono, że art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l. osobą, która winna uiścić należność i opłaty roczne jest sprawca wyłączenia. Decyzja zezwalająca na wyłączenie jest w tym przypadku wydawana po faktycznym rozpoczęciu innego niż rolnicze użytkowanie gruntu. Sankcją związaną z wyłączeniem gruntów przeznaczonych na cele nierolnicze bez wymaganego zezwolenia jest podwyższenie wysokości należności o 10%. Podwyższona należność - jako jednorazowa opłata z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji, jest należnością w rozumieniu art. 4 pkt.12 u.o.g.r.l. Należy wobec tego stosować do niej przepisy dotyczące należności łącznie z art. 12 ust. 6. Zatem istnieje konieczność pomniejszenia należności podwyższonej o wartość wyłączonego gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji.

Zgodnie z ustawą obowiązek uiszczania opłat powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji (art. 12 ust.1). Jednakże w niniejszej sprawie chwila powstania obowiązku uiszczania opłat rocznych nie może być utożsamiana z początkiem okresu ich uiszczania, ponieważ wymagalność tych opłat i należności powstaje, gdy decyzja ustalająca je stanie się ostateczna. Wobec powyższego ustalono termin uiszczania opłat rocznych, płatnych w okresie [...] lat następujących po wydaniu tej decyzji, tj. począwszy od [...] do [...] roku, który zgodnie z art. 12 ust. 14 u.o.g.r.l. określony został na 30 czerwca każdego roku.

W uzasadnieniu w decyzji podkreślono, że użytki rolne o powierzchni [...] ha B-PsIII, wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego, wchodzące w skład działki nr [...], położonej w K.W. gm. W., przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. - obszar [...] (obejmującym m.in. K.W.) zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] września 2005 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego nr 624 z dnia [...] listopada 2005 r., poz. 4260, zmienioną uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z dnia [...] października 2006 r., przeznaczone są pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną (oznaczenie na rysunku planu symbolem [...]). Powyższe ustalenia w oparciu o przytoczone przepisy prawne uprawniały organ do orzeczenia jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła M.T.. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że na jej działce znajduje się jedynie budynek mieszkalny. Sporny budynek jest wiatą przeznaczoną do przechowywania drewna, która została wybudowana w oparciu o dokonane zgłoszenie budowlane. Działka w całości jest zakwalifikowana do terenów mieszkaniowych. Nadto podniosła, że organ nie wykazał w oparciu o jaki materiał dowodowy ustalił powierzchnię gruntu wyłączoną spod produkcji rolnej.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 7 i następne u.o.g.r.l. przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze wymaga zezwolenia w drodze decyzji. Jednocześnie art. 11 u.o.g.r.l. stanowi, iż wyłączeniu z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczanych do klas I, II, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klasy IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Dodatkowo ustawodawca w art. 28 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l. przesądził, że w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. Natomiast w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l., decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.

Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż bezspornym jest, że właścicielka działki, na której wzniesiono wiatę - M.T. nie uzyskała zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu. Zasadnie organ I instancji przyjął w oparciu o dane wynikające ze zgłoszenia budowy i wypisu z rejestru gruntów, że realizacja inwestycji nastąpiła w 2012 r. oraz, że grunty na działce nr [...], na której postawiono wiatę, stanowią użytki rolne objęte ochroną. Z uwagi na fakt, iż strona nie stawiła się w wyznaczonym terminie na oględziny nieruchomości i nie wyraziła zgody wejścia na działkę organ I instancji zasadnie posłużył się przy ustalaniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy m.in. dokumentacją sporządzoną w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (protokół z oględzin). Wypis z kartoteki budynków – po modernizacji wskazuje, że na działce nr [...] znajduje się inny niemieszkalny budynek o powierzchni [...] m2.

Mając powyższe na względzie organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji dotyczące określenia wielkości gruntu wyłączonego z produkcji rolnej bez wymaganego zezwolenia są prawidłowe i potwierdzają, że część terenu działki nr [...] o pow. [...] m2, została wyłączona z produkcji rolniczej bez wymaganego zezwolenia, a faktyczne wyłączenie nastąpiło w 2012 r.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z wyraźną dyspozycją ustawodawcy zawartą w ust. 2 art. 28 u.o.g.r.l. organ administracji, a w tym konkretnym przypadku Starosta W., w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, co ma miejsce w niniejszej sprawie, decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej wydaje z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10 %. Pojęcie "wyłączenia z produkcji" zostało zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. i oznacza "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów".

M.T. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca podniosła, że wybudowała wiatę zgodnie ze zgłoszeniem w Wydziale Budowlanym, co potwierdziła kontrola [...], a działka na której ją wzniesiono jest obecnie terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową (oznaczone "B"), a nie jak było dotychczas grunty rolne zabudowane (oznaczenie "B-Ps III"). Wobec powyższego skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca.

Wskazała również, że wszczęcie w dniu [...] kwietnia 2014 r. postępowania w sprawie wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej było bezpodstawne. Podniosła, że nigdy nie utrudniała Starostwu wejścia na działkę, co też kilkakrotnie czynili pracownicy w ramach modernizacji. Podała, iż z uwagi na podeszły wiek, choroby, w dniu [...] maja 2014 roku nie mogła uczestniczyć w oględzinach.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2015 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej sprecyzował treść żądania skargi w ten sposób, że strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniósł również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości ani też w części.

Pełnomocnik wskazał, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu l instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a. - poprzez zaniechanie przez organy poczynienia jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych, a jedynie oparcie się na materiale z postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z kwietnia i listopada 2013 r. oraz protokole kontroli PINB w W. z dnia [...] maja 2014 r.

Na poparcie powyższego zarzutu wskazał, że nawet w treści skarżonych orzeczeń wprost stwierdzono, iż organ l instancji nie przeprowadził w niniejszej sprawie własnego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na materiale z postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z kwietnia i listopada 2013 r. oraz wykorzystując protokół kontroli z dnia [...] maja 2014 r. Z ustaleniami poczynionymi przez organ prowadzący postępowanie dotyczące aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków nie zgodziła się skarżąca, wskazując na nieprawidłowości przy pomiarach obiektu, jednakże zarówno organ l instancji, jak i organ wyższego stopnia przyjęły te ustalenia za własne i za prawdziwe, pomimo argumentów przedstawianych przez skarżącą i bez merytorycznego ustosunkowania się do nich.

Wskutek tego w istocie w przedmiotowej sprawie organ l instancji nie wyjaśnił stanu faktycznego i nie udzielił odpowiedzi na wątpliwości strony postępowania. Organ winien przeprowadzić własne postępowanie dowodowe, aby wyjaśnić wątpliwości skarżącej, które dotyczą wybudowanej wiaty, a także błędów powstałych podczas postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Co więcej w istocie organ nie ustalił żadnej z determinant faktycznych wydania decyzji. Organ w istocie nie wie, kiedy skarżąca wzniosła wiatę, w związku z którą miało dojść do wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Data zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi nie może być tu miarodajna, skoro jeszcze jesienią 2012 r. (kilka miesięcy po dokonaniu zgłoszenia) geodeci obecni na działce nie stwierdzili obecności wiaty, a obiekt taki widzieli dopiero w kwietniu 2013 r. Organ nie ustalił zatem również i tego, czy w dacie wznoszenia wiaty grunt pod tą wiatą w ogóle spełniał warunki, od których zależy stosowanie ustawy o ochronie gruntów rolnych - bowiem operat ewidencji gruntów ulegał zmianie i w kwietniu 2013 r. działka skarżącej była już klasyfikowana jako użytek "B", a więc nie spełniała warunków z art. 2 u.o.g.r.l.

Strona podniosła, że organ l instancji podjął co prawda próbę przeprowadzenia oględzin na działce skarżącej, jednak - jak stwierdzono, pracownicy organu nie zostali wpuszczeni na działkę przez W.T.. Jednakże W.T. nie jest stroną w sprawie i nie skonsultował tego ze skarżącą - nadto fiasko oględzin nie może stanowić dla organu podstawy do odstąpienia od badania stanu faktycznego. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżąca jest osoba starszą i schorowaną organ winien był podjąć kolejną próbę przeprowadzenia oględzin na przedmiotowej działce.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stanowiska strony i organu, Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dalej Sąd wojewódzki wskazał, że przepis art. 28 u.o.g.r.l., stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji, zamieszczony został w rozdziale 7 ustawy "Kontrola wykonania przepisów ustawy". Przedmiotem kontroli jest więc m.in. sprawdzenie przestrzegania przez podmioty korzystające z gruntu przeznaczonego na cele rolnicze zasad wynikających z tej ustawy. Podstawowa zasada stanowi, że przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Druga z zasad stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, przeznaczonych na cele nierolnicze - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Kolejną zasadą jest wprowadzenie dla osoby, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych.

Przepis art. 28 u.o.g.r.l. wprowadza wyraźne rozróżnienie sankcji za naruszenie przepisów ustawy, w zależności od rodzaju naruszenia: w ust. 1 przewiduje sankcję finansową wyłączenia (opłatę w wysokości dwukrotnej należności) w przypadku wyłączenia gruntów z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy, zaś ust. 2 przewiduje - w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 obowiązek wydania takiej decyzji oraz sankcję finansową (podwyższenie należności o 10 %).

Stosownie zaś do definicji zwartej w przepisie art. 4 pkt 11 u.o.g.r.l. przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Ustalenie tego faktu daje podstawę do wydania decyzji, o jakiej mowa.

W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że organy zasadnie uznały, iż nastąpiło faktyczne wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu obejmujące użytki rolne klasy B-PsIII o powierzchni [...] ha, stanowiące część działki nr [...] położonej w miejscowości K.W. gm. W., przeznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. pod tereny zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, którego to wyłączenia dokonała M.T. - właścicielka przedmiotowej nieruchomości, bez decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej polegało na wzniesieniu w roku 2012 wiaty, o wymiarach istniejącego obiektu (dokonanych na podstawie pomiaru bezpośredniego w terenie), wynoszących [...] m x [...] m = [...] m2. Podłoże zostało utwardzone - wykonano wylewkę betonową.

Powyższe ustalenia organu zostały dokonane na podstawie wypisów z rejestru gruntów wygenerowanych dla roku 2012 dla przedmiotowej nieruchomości; do ustalenia stanu na gruncie posłużono się dokumentacją sporządzoną w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków (między innymi protokoły oględzin, dokumentacja fotograficzna wykonana podczas wizji terenowej w dniu [...] kwietnia 2013r. oraz [...] listopada 2013r., pomiar wykonany na gruncie w obecności M.T. przez pracowników Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Informatycznego [...] w K. dokonany w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków). Ponadto wykorzystano protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2014 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W..

W dalszej części uzasadnienia Sąd opowiedział się za poglądem, że wyłączenie gruntów na działce budowlanej powinno obejmować tylko taką powierzchnię, na jakiej rozpoczęto inne niż rolnicze lub leśne wykorzystanie gruntu, a zatem powierzchnię pod inwestycją i towarzyszącą jej infrastrukturę. Wziąwszy powyższe pod rozwagę Sąd orzekający w I instancji doszedł do przekonania, że nie można przypisać organom wskazanych przez skarżącą uchybień, ani co do ustalonego stanu faktycznego i środków dowodowych, ani co do wniosków i oceny prawnej wyprowadzonych z ustalonego stanu faktycznego.

Nie podzielono zarzutów skarżącej kwestionującej ustalenia organów dotyczących czasu powstania wiaty i jej wymiarów oraz poddające w wątpliwość klasę gruntu, na którym została wzniesiona.

Sąd podniósł, że wydanie decyzji z urzędu nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie z obowiązku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a istotne dla rozstrzygnięcia fakty winien ustalić na podstawie wszelkich możliwych i dostępnych dowodów. W tym zakresie pełne zastosowanie ma zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 80 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z tego obowiązku zdaniem Sądu organ się wywiązał.

Biorąc powyższe pod uwagę sąd I instancji doszedł do wniosku, że organ dokonał wszelkich istotnych ustaleń w oparciu o dostępne środki dowodowe. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. wezwano M.T. do stawienia się dnia [...] maja 2014 r. na działce nr [...] obr. K.W., celem przeprowadzenia oględzin i pomiaru obszaru faktycznie wyłączonego z produkcji rolnej. W dniu [...] maja 2014 r. trzej przedstawiciele Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. stawili się na działce celem przeprowadzenia w obecności właściciela (skarżącej) wizji terenowej i odebrania od niej wyjaśnień. Skarżąca M.T. nie stawiła się jednak na gruncie, mimo skutecznego zawiadomienia jej z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 79 § 1 kpa. Obecny na działce W.T. nie wyraził zgody na wejście na działkę ze względu na fakt, iż pisemnie nie został upoważniony do zarządzania przedmiotową działką podczas nieobecności właścicielki. Skarżąca w żaden sposób wcześniej nie sygnalizowała organowi swej nieobecności podczas planowanych czynności w terenie, ani też tej nieobecności w żaden sposób wiarygodnie nie usprawiedliwiła, jedynie gołosłownie twierdząc post factum, że "była chora". Wyrażona znajdującymi się w aktach administracyjnych innymi pismami aktywna postawa skarżącej wskazuje, że jest ona osobą operatywną, co prowadzi do wniosku, że gdyby jej nieobecność na gruncie była niezamierzona i usprawiedliwiona chorobą, to nic nie stało na przeszkodzie, aby nieobecność choćby w późniejszym czasie usprawiedliwić i zwrócić się do organu o powtórne wyznaczenie terminu wizji lokalnej, czego skarżąca nie uczyniła. Skarżąca nie podjęła jakiegokolwiek działania pozwalającego stwierdzić, że jej wolą jest umożliwienie organowi przeprowadzenie oględzin w terenie i uczestnictwo skarżącej w tych czynnościach. Uzasadnione i usprawiedliwione było zatem działanie organu prowadzące do ustalenia stanu faktycznego sprawy w oparciu o inne dostępne wiarygodne środki dowodowe, tak co do klasyfikacji gruntu zajętego pod wiatę, jak i co do czasu jej powstania oraz wielkości powierzchni gruntu faktycznie wyłączonego z użytkowania rolniczego. Nie doszło więc ze strony organów do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też do naruszenia regulacji z art. 7, art. 77, art. 80 kpa mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny Sąd stwierdził, iż organ administracyjny dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, wskazał i uzasadnił podstawę prawną decyzji i dokonując właściwej interpretacji przepisów wydał decyzję zgodną z prawem.

Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniosła M.T. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto strona wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, albowiem nie zostały one zapłacone w całości ani też w części. W złożonej skardze kasacyjnej w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej p.p.s.a.) podniesiono zarzut naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez sąd orzekający skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w sytuacji gdy decyzja organu została wydana:

a) z naruszeniem art. 7 i 77 kpa;

b) naruszeniem art. 10 § 1 kpa w sposób uniemożliwiający stronie przedstawienia dowodów na poparcie własnych twierdzeń;

c) naruszeniem art. 8 i 9 kpa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej uzasadniając podniesione zarzuty wskazano, iż nietrafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skarżącej co do naruszenia art. 7 i art. 77 kpa poprzez zaniechanie przez organy poczynienia jakichkolwiek własnych ustaleń faktycznych, stwierdzenie, iż organ dokonał wszelkich istotnych ustaleń w oparciu o dostępne środki dowodowe. Zdaniem skarżącej zgodnie z argumentami zawartymi w piśmie złożonym do protokołu rozprawy w dniu 25 marca 2015 r. pracownicy organu nie zostali wpuszczeni na działkę przez syna skarżącej, który nie jest stroną w sprawie i nie skonsultował tego ze skarżącą, wobec czego pracownicy organu powinni udać się bezpośrednio do skarżącej w celu zapytania jej o zgodę na przeprowadzenie oględzin na terenie nieruchomości do niej należącej. Z powodu nieprzeprowadzenia oględzin działki nr [...] oraz uniemożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się na temat wiaty, organ nie ustalił, kiedy skarżąca wzniosła ową wiatę, w związku z którą miało dojść do wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej. Data zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi nie może być tutaj miarodajna, gdyż jeszcze jesienią 2012 r. (kilka miesięcy po dokonaniu zgłoszenia) geodeci obecni na działce nie stwierdzili obecności wiaty, a obiekt taki widzieli dopiero w kwietniu 2013 r. Skarżąca zwróciła uwagę ,iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie odniósł się także w żaden sposób do wyjaśnień na temat stanu zdrowia skarżącej, która jest osoba w podeszłym wieku i cierpi na różne dolegliwości z tym związane. Arbitralnie uznał jedynie, iż skarżąca była w stanie pisemnie przedstawić swoją sytuację w dniu oględzin i poinformować o tym organ I instancji. W skardze kasacyjnej podniesiono, iż w kilka dni po próbie przeprowadzenia oględzin przez pracowników organu, syn skarżącej na jej wyraźne polecenie zadzwonił do organu wyjaśniając przyczyny nieobecności skarżącej i prosząc o wyznaczenie kolejnego terminu przeprowadzenia oględzin. Jednak prośba ta pozostała bez rozpoznania. Zdaniem skarżącej wyrok został wydany z naruszeniem art. 10 kpa. Organ I instancji nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu co spowodowało wyżej opisane naruszenie przez organ artykułów 7 i 77 kpa, doprowadzając do oparcia się przez organ jedynie na materiale z postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z kwietnia i listopada 2013 r., oraz wykorzystując protokół kontroli PINB w W. z dnia [...] maja 2014 roku. Gdyby skarżącej umożliwiono wzięcie czynnego udziału w oględzinach, mogłaby wyjaśnić wszelkie nieścisłości związane z datą wybudowania przedmiotowej wiaty. Brak wyznaczenia kolejnego terminu przez organ, uniemożliwił skarżącej wzięcie udziału w czynności i wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto w ocenie skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w skarżonym wyroku nie wziął pod uwagę faktu, iż organy administracji naruszyły art. 8 i 9 kpa, prowadząc postępowanie w sposób daleki od takiego jaki mógłby wzbudzić zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Organ I instancji nie przeprowadził oględzin nieruchomości skarżącej opierając się jedynie na materiale z postępowania dotyczącego aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z kwietnia i listopada 2013 r., oraz wykorzystując protokół kontroli PINB w W. z dnia [...] maja 2014 r. nie informując o tym skarżącej. Pracownicy organu dowiadując się o niemożliwości przeprowadzenia w dniu [...] maja-2014 r. oględzin na nieruchomości skarżącej nie zaproponowali innego terminu, nie starali się wyjaśnić sprawy do końca, a jedynie uznali, iż nie ma możliwości wykonania czynności w związku z tym należy od niej odstąpić. Takie prowadzenie sprawy prze organ nie spełnia wymagania stawianego przez art. 8 i 9 kpa, czyli pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną- zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała NSA z dnia 26 października 2009 roku , sygn. akt I OPS 10/09).

W rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzeć się okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2014 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] czerwca 2014 roku w przedmiocie stwierdzenia wyłączenia użytku rolnego gruntu położonego w miejscowości K. W. gm. W. przez M.T. z produkcji rolniczej, zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej tego gruntu oraz ustalenia należności tj. jednorazowej opłaty i ustalenia opłat rocznych płatnych w okresie 10 lat następujących po wydaniu decyzji.

Przed przystąpieniem do oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( t.j. Dz.U. z 2004r., nr 121, poz. 1266) stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVa, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 u.o.g.r.l. oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i ust. 2. Decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%. Przesłanką zastosowania normy określonej w art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. jest zatem stwierdzenie, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 u.o.g.r.l. Przez pojęcie "wyłączenia z produkcji" zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 11 powołanej ustawy należy rozumieć "rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż organy administracji stosując normę art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. powinny przede wszystkim ustalić, czy faktycznie doszło do wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej, jakiej powierzchni wyłączenie dotyczy oraz kiedy to wyłączenie nastąpiło. Dopiero bowiem ustalenie, że doszło do innego niż rolnicze czy leśne użytkowanie gruntu daje podstawę do wydania (przy braku decyzji, o jakiej mowa w art. 11 ust. 1) decyzji w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.o.g.r.l. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że zezwolenie na wyłączenie gruntów na działce budowlanej powinno obejmować tylko taką powierzchnię, na jakiej rozpoczęto inne niż rolnicze lub leśne wykorzystanie gruntu, a zatem powierzchnię pod inwestycją i towarzyszącą jej infrastrukturę (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 13/96, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 6 lutego 2007 r., IV SA/Wa 2355/06, LEX nr 319163).

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji ustaliły, a które to ustalenie podzielił Sąd I instancji, że do wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej doszło w 2012rok, dotyczyło ono powierzchni [...] m2 oraz, że w obowiązującym dla tego terenu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy W. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z dnia [...] września 2005 roku dla terenu na którym nastąpiło wyłączenie przewidziana jest zabudowa zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna. W oparciu o te ustalenia organy stwierdziły, że wskazana część gruntu została wyłączona z produkcji rolniczej przez M.T., zezwoliły na powyższe wyłączenie ustalając jednocześnie należność tj. jednorazową opłatę z tytułu wyłączenia oraz opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze wyłączonego gruntu płatną przez okres 10 lat.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż organy administracji publicznej realizując zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 kpa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, to wskazać należy w pierwszej kolejności, że powołany w zarzucie skargi art. 77 kpa. zbudowany jest z kilku jednostek redakcyjnych, bo z czterech paragrafów, które dotyczą różnych zagadnień. Autor skargi kasacyjnej nie zadał jednak sobie trudu wskazania precyzyjnego, jaki przepis zaskarża. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, którą normę zawartą w tym artykule skarżąca kasacyjnie ma na myśli. Sądząc jednak po argumentacji skargi, można przypuszczać, że autorowi chodziło o naruszenie art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tak przedstawiony zarzut jest także niezasadny. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kwestionuje ustalenia dotyczące daty postawienia wiaty na gruncie, twierdząc, iż organy bezzasadnie przyjęły, iż miało to miejsce w 2012 roku. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej podstawą przyjęcia takiego ustalenia była analiza zgłoszenia budowy wiaty w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2012 roku , oraz ustalenia wynikające z dokumentacji sporządzonej w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków (protokół wraz z dokumentacją fotograficzną sporządzoną w dniu [...] kwietnia 2013 roku). Dokonane w oparciu o powyższy materiał dowodowy ustalenie co do daty postawienia wiaty nie narusza dyspozycji art. 80 kpa. Przy dokonaniu takiego ustalenia nie bez znaczenia jest również przypuszczenie oparte na zasadach doświadczenia życiowego, że skoro dana osoba dokonuje zgodnie z przepisami prawa budowlanego zamiaru postawienia wiaty na drewno opałowe w czerwcu 2012 roku, to faktycznie taki obiekt postawi jeszcze przed rozpoczęciem sezonu zimowego 2012/2013. Nadto strona kwestionując powyższe ustalenia poczynione przez organ zarówno w skardze jak i w skardze kasacyjnej nie wskazuje, kiedy faktycznie ten obiekt został postawiony, ani też nie przedstawia dowodów na powyższą okoliczność. Bezspornym jest, że zgodnie ze zgłoszeniem wiata została wykonana.

Wbrew stanowisku strony skarżącej zasadnie również Sąd I instancji przyjął, iż w trakcie postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przez organy art. 10 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona skarżąca, jak wynika z uzasadnienia skargi, upatruje naruszenie powyższej zasady postępowania administracyjnego w braku zapewnienia jej czynnego udziału w oględzinach poprzez brak wyznaczenia kolejnego ich terminu, w trakcie których mogłaby wyjaśnić wszelkie wątpliwości związane z datą wybudowania wiaty. Tak uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 kpa nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skierowała po pierwszym terminie oględzin, które z przyczyn jej dotyczących nie doszły do skutku, kilka pism procesowych, w których miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska odnośnie podnoszonej okoliczności i przedstawić stosowne dowody. Oprócz ogólnych twierdzeń, iż organ nie ustalił właściwej daty postawienia wiaty, zarówno w tych pismach jak i w odwołaniu oraz skardze, nie podała faktycznej jej zdaniem daty postawienia wiaty, ani też nie przedstawiła na tą okoliczność stosownych dowodów. Podnosząc powyższy zarzut strona nie wskazała konkretnie jakich czynności procesowych nie mogła dokonać i jakie miałyby one znaczenie do rozstrzygnięcia sprawy. Brak wiec jest podstaw do przyjęcia, iż organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w oględzinach, które się nie odbyły z przyczyn dotyczących strony. Nadto wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zaskarżonym wyroku nie wziął pod uwagę faktu, iż organy administracji publicznej naruszyły art. 8 i 9 kpa. Przepis art. 8 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Strona upatruje naruszenie tej zasady przez organy i nieuwzględnienie tego naruszenia przez Sąd I instancji w braku po stronie organu wyznaczenia drugiego terminu oględzin i bezzasadne odstąpienie od przeprowadzenia takiego dowodu. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organ obowiązku ponowienia działań zmierzających do przeprowadzenia konkretnej czynności dowodowej - w niniejszej sprawie oględzin. Organ nie musi przeprowadzać konkretnej czynności dowodowej, jeżeli już uzyskany materiał dowodowy pozwala poczynić ustalenia co do wszystkich istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika, ani też strona nie podnosi w uzasadnieniu kasacji, iż organ np. zapewniał ją, że przeprowadzi w innym terminie dowód z oględzin nieruchomości, na której postawiono wiatę. Takie zapewnienie ze strony organu mogłoby sugerować stronie, iż w trakcie tej czynności przedstawi posiadane dowody na okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w żaden sposób strona nie uzasadniała zarzutu naruszenia art. 9 kpa wyrażającego zasadę udzielania informacji stronie.

Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a tym samym na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., I OSK 195/11). Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.