Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1988/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Piotr Głowacki AWSA Janusz Kasprzycki ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją I. uchyla postanowienie z dnia [...] 2000r w przedmiocie wznowienia na żądanie Z. B. postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy w [...] z dnia [...] 1996 r. Nr [...] II. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. B., kwotę [...] zł ( [...] złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]1996 r., znak: [...], na podstawie art. 28 ust. l, 34 ust. 4, 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) Wójt Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce o nr ew. A w [...].

Pismem z dnia [...]1997 r. Z. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego po wyższą decyzją.

W piśmie tym Z. B. twierdzi, że nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego budowy budynku gospodarczego, tak zawiadomienia dotyczącego postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jak i pozwolenia na budowę. Mimo, ze składał interwencje w tej sprawie nie otrzymał w związku z tym żadnego pisma. Otrzymał wreszcie pismo z dnia [...] 1996 r. informujące go, że nie jest on sąsiadem nieruchomości, na której ma być realizowane przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Z pismem tym nie może się zgodzić, gdyż pomiędzy nieruchomością inwestora a jego działką nie ma żadnej innej działki. Działka nr B należąca kiedyś do F. K. została wymieniona na działkę powyżej drogi, należącą do poprzedników prawnych inwestora (ta działka oddziela działki wnioskodawcy i inwestora). Nie jest. też prawdziwa informacja zawarta w piśmie z dnia [...] 1997 r., że budynek inwestora został usytuowany w granicy działki o nr ew. B, która nie jest jego własnością. Stanowczo stwierdza, że budynek ten został usytuowany w odległości 4-7 m od jego granicy, a więc także na nieruchomości należącej do F. K. lub jego następców prawnych. Uważa, że wniosek o wznowienie jest zasadny.

Decyzją z dnia [...]1997 r., znak: [...] na podstawie art. 145 § l, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 1980 r. Nr 9, póz. 26 z późn zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Działający w drugiej instancji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 1997 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie wznowienia postępowania.

Na decyzję Wojewody [...] Z. B. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt: II S.A.Kr 2403/97 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że niezależnie od prawa własności działki nr B, to ma ona szerokość 4m. w tej sytuacji jeżeli nawet Z. B. nie jest bezpośrednim sąsiadem, to miał i ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Odległość 4m powoduje bowiem, że także działkę skarżącego obejmują przepisy w sprawie warunków technicznych. Należało uznać, że Z. B. nie był stroną, a skoro nie brał udziału bez własnej winy, to miał legitymację do złożenia wniosku o wznowienie. Niezgodna z prawem jest więc odmowa wznowienia. Nie zbadano kwestii własnościowych działek mimo, że twierdzenia wnioskującego o wznowienie były kontrowersyjne. To narusza art. art. 7, 77, 107 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] 2000 r., znak: [...] na podstawie art. 145 § l pkt 4, art. 147, 149 § l i 150 k.p.a. Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] 1996 r., znak: [...] Wójta Gminy [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego.

Decyzją z dnia [...]2002 r., znak: [...], na podstawie art. 105 § l w zw. z art. 148 § l i 2 k.p.a. Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie wznowienia.

W uzasadnieniu tej decyzji Wójt wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania Z. B. wpłynął bez zachowania ustawowego terminu do jego wniesienia. Z. B. wiedziała już w [...] 1996 r. o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a wniosek złożył w [...]1997 r. Powyższe ustalono, na podstawie:

- protokołu z V oględzin robót budowlanych z dnia [...] 1996 r., w którym stwierdzono, iż obiekt gospodarczy budowany jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Protokół spisany został przy udziale Z. B. ,a także osobiście przez niego podpisany. O przeprowadzonej wizji Z. B. pisze w pkt. 2 wniosku o wznowienie postępowania w związku z powyższym wiedział o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, co potwierdza jasno treść protokołu. Data przeprowadzonej kontroli to dzień [...] 1996 r., czyli Z. B. od tego dnia dowiedział się o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę a wniosek o wznowienie postępowania (datowany na dzień [...]1997 r.) złożono w Urzędzie Gminy [...] w dniu [...]1997 r., czyli dopiero po 9 miesiącach od daty, gdy po raz pierwszy dowiedział się o wydaniu i istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego dla J. S., wydanej przez Wójta Gminy [...]

- pisma z dnia [...] 1996 r. znak: [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], informującym Z. B. m.in., że Urząd Gminy w [...] nie był zobowiązany doręczyć mu wydanych w tej sprawie decyzji. Pismo to Z. B. przywołuje we wniosku o wznowienie postępowania, w pkt. 3., co również świadczy o tym, iż jako adresat przedmiotowego pisma zaznajomiony był z jego treścią i co jednoznacznie wskazuje na to, iż przedmiotową korespondencję otrzymał.

Pisma z dnia [...] 1997r. Urzędu Wojewódzkiego w [...] zawiadamiającego, że budynek J. S. jest usytuowany w granicy działki nr ewid. B, która nie jest własnością Z. B. a więc nie jest on uprawniony do kwestionowania lokalizacji obiektu i udzielonego pozwolenia na budowę. Jest to cytat wyjęty z wniosku o wznowienie postępowania Z. B. z dnia [...] 1997 r. i jest identyczny z pismem z dnia [...] 1997 r., znak: [...], czyli adresat pisma Z. B. otrzymał powyższą korespondencję. Wszystkie powyższe pisma mają odniesienie w poszczególnych punktach wniosku o wznowienie postępowania, co jednoznacznie świadczy, zdaniem Wójta, o tym, iż Z. B. od [...] 1996 r. wiedział o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowie budynku gospodarczego wydanej przez Wójta Gminy [...] na rzecz go sąsiada J. S. Wniosek o wznowienie postępowania opatrzony datą [...]1997 r. wpłynął do Urzędu Gminy w [...] w dniu [...]1997 r., a więc z uchybieniem terminu. Skutkiem upływu terminu, ustanowionego w art. 146 § l k.p.a. jest to, że organ po stwierdzeniu istnienia przesłanek wznowienia nie może uchylić decyzji, a więc umarza postępowanie.

Z decyzją tą nie zgodził się Z. B. i wniósł od niej odwołanie.

W wyniku jego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...]. na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Z. B. niewątpliwie pismem z dnia [...] 1997 r. został poinformowany o znaku i dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a także rodzaju inwestycji, inwestorze i terenie inwestycji. 7 lipca 1997 r. złożył wniosek o wznowienie. Zgodnie z 148 k.p.a. wniosek taki powinien z tytułu nie brania udziału bez własnej winy złożyć w ciągu l miesiąca od daty, kiedy dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ organ wznowił, a po przeanalizowaniu stwierdził, że ten termin został uchybiony, nie został on przywrócony, to kontynuowanie postępowania wznowieniowego jest w takim stanie rzeczy bezprzedmiotowe. Należało je więc umorzyć.

W skardze, złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję Z. B. zarzucił naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia umorzenia postępowania w sprawie wznowienia. Jego zdaniem z treści podstawy prawnej nie wynika umocowanie kompetencyjne Wójta do orzekania w sprawie wznowienia. Nie zostało podpisane prawdopodobnie porozumienie pomiędzy Starostą a gminą. Według niego zagadnienia związane z art. 148 k.p.a. zostały rozstrzygnięte przez Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. akt: II S.A./Kr 2403/97. Podniósł także, że Wojewoda nie odniósł się do wszystkich jego zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.).

W świetle art. l § l p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. l i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § l p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonuj ą również z urzędu.

Skarga zasługuje na uwzględnienie ale nie do końca z przyczyn w niej podniesionych.

Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich - wstępny -rozpoczyna wniosek strony, zgłoszony właściwemu organowi w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § l k.p.a.) albo podjęciem decyzji o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Drugi etap. po wydaniu postanowienia o wznowieniu, zwany właściwym, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w celu zbadania zaistnienia przesłanek wznowienia. Etap ten kończy się wydaniem decyzji z art. 151 § l pkt l k.p.a. albo decyzji z art. 151 § l pkt 2, względnie z art. 151 § 2 k.p.a. (por. E. Mzyk w: Wznowienie postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa-Zielona Góra 1994 r., s. 44).

We wstępnym etapie postępowania w sprawie wznowienia postępowania rzeczą organu jest więc zbadanie, czy z żądaniem występuje strona, czy zachowała termin oraz, czy powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia, a także, czy postępowanie w sprawie wznowienia jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych.

Decyzję o odmowie wznowienia, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a., organ wydaje, gdy postępowanie w sprawie wznowienia jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych jak i w sytuacji, gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § l i 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.

W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w wyroku wydanym w dniu 22 czerwca 1999 r., sygn. akt: II S.A./Kr 2403/97 przesądził aspekty podmiotowe tj. jedynie kwestię legitymacji Z. B. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego.

W żaden więc sposób nie można się zgodzić ze skarżącym, iż w wyroku tym Sąd rozstrzygnął również i kwestie formalne, wynikające z art. 148 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego Sądu w niniejszej sprawie dalej pozostawała zatem otwarta kwestia dokonania przez organy właściwe w sprawie wznowienia oceny spełnienia pozostałych wymogów formalnych, w tym wniesienia żądania wznowienia przez Z. B. w ustawowym terminie.

Nie ulega wątpliwości, że żądanie to zostało wniesione przez Z. B. złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Słusznie argumentuje Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że co najmniej od momentu doręczenia Z. B. pisma z dnia [...]1997 r. żądający wznowienia Z. B. dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę kończącej postępowanie, którego wznowienia się domaga. Wniosek o wznowienie złożył natomiast [...]1997 r. Dodać należy, że skarżący na rozprawie w dniu [...] 2006 r. po okazaniu mu pisma z dnia [...] 1997 r. nie zaprzeczył, iż takie pismo otrzymał. Wobec tych ustaleń wniesienia żądania po terminie, dokonanych jednakże już po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] 2000 r., organy obu instancji stanęły na stanowisku, że postępowanie w sprawie wznowienia jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć decyzją z art. 105 k.p.a.

Tego stanowiska organów nie sposób jednak podzielić. Skoro ustawodawca przewidział instytucję wydania w określonych sytuacjach decyzji o odmowie wznowienia, to w takim stanie rzeczy zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia są nieprawidłowe i naruszają, zdaniem Sądu, przepisy prawa procesowego mające wpływ na wynika sprawy (art. 149 § 3 k.p.a.). Jak to wyżej przedstawiono decyzja o odmowie wznowienia zostaje wydana właśnie między innymi w sytuacji stwierdzenia wniesienia żądania o wznowienie z uchybieniem ustawowego terminu. Wydanie natomiast niejako a priori postanowienia o wznowieniu bez zbadania zachowania wymogów formalnych związanych z zachowaniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie, powoduje, że i to postanowienie wszczynające postępowanie wznowieniowe jest ono również wadliwe i uchybia przepisom k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie treść art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r.. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt II sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy, z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

O kosztach natomiast orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).