Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2170/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Mieszkańców "S." z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Mieszkańców "S." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie Mieszkańców "S." z siedzibą w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia z dnia [...] września 2010 r., nr [...]. Na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi skarżące Stowarzyszenie w dniu 1 lutego 2011 r. zwróciło się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące Stowarzyszenie podało, że prowadzi działalność społeczną, mającą na celu utrzymanie oraz ochronę gruntów i budynków usytuowanych na terenach należących do Spółdzielni Mieszkaniowej "S.". Ponadto Stowarzyszenia działa w celu ochrony praw członków Spółdzielni do parkingów, terenów sportowo-rekreacyjnych, placów zabaw i terenów zielonych.

Uzasadniając swój wniosek Stowarzyszenie oświadczyło, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie generuje żadnych przychodów, nie pobiera składek członkowskich. Opłacone przez członków Stowarzyszenia w 1996 r. wpisowe w wysokości 30 zł zostało wydatkowane na cele organizacyjne Stowarzyszenia na początku jego działalności. Wnioskodawca nie otrzymuje darowizn, dotacji ani zapisów, nie posiada rachunku bankowego, nie ma również żadnych środków pieniężnych. Członkowie Stowarzyszenia podejmują wszystkie działania społecznie.

Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zważyć, co następuje:

Z regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. -zwanej dalej P.p.s.a.) dotyczącej kosztów sądowych wynika, że podstawową zasadę stanowi ponoszenie kosztów sądowych przez każdego kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 219, art. 220, art. 230 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a., możliwe jest zwolnienie osoby prawnej wnoszącej skargę od kosztów sądowych poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym w sytuacji gdy wykaże ona, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), przewiduje możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto Stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych.

Skarżące Stowarzyszenie chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaniechanie prowadzenia własnej działalności zarobkowej, pobierania składek czy pozyskiwania darowizn prowadzi do przerzucenia kosztów własnej działalności na Skarb Państwa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (Sygn. akt II OZ 1433/06). Podzielając powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny doszedł również do wniosku, iż stowarzyszenie nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż Konstytucja RP przewiduje prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, nie gwarantuje jednak wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo. Wynika z tego, że pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków.

Należy mieć na uwadze, iż skarżące Stowarzyszenie skupia wielu członków, ma zatem możliwość pobierania składek członkowskich. Argumentacja przedstawiona zatem przez skarżące Stowarzyszenie, iż obecnie nie pobiera składek, natomiast wpłacone przez członków w 1996 r. wpisowe zostało wydane na początku działalności Stowarzyszenia, nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy. Stowarzyszenie pozbawiając się bowiem środków finansowych, chociażby w postaci składek członkowskich, które mogłoby uzyskać, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na rzecz Skarbu Państwa.

Fakt niepobierania składek od swoich członków oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań w tym kierunku nie może samo przez się stanowić podstawy do przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zwolnienie strony od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, kiedy strona sama pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych niezbędnych do prowadzenia postępowania przed Sądem, nie jest uzasadnione. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że nie można uznać, że wnioskodawca - z przyczyn od siebie niezależnych - nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Tylko zaś w takim przypadku złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwałby na uwzględnienie.

Z tych względów, na podstawie art. 245 § 3 i 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.