Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 244/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz rozkaz personalny I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Anna Lech Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 181/09 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2008 r. i rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. M. kwotę 537 (pięćset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 181/09 oddalił skargę M. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia (...) października 2008 r. nr (...) w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny:

Powołanym rozkazem personalnym z (...) października 2008 r. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania policjanta M. M., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach nr (...) z dnia (...) czerwca 2008 r. ustalający policjantowi na dzień ponownego przyjęcia do służby (...) lutego 1996 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 2%. Z uzasadnienia rozkazu personalnego wynika, że wnioskiem z dnia (...) marca 2008 r. M. M. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat obejmującej okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 roku życia, od 1 stycznia 1991 r. do 1 lipca 1993 r. oraz od 1 stycznia 1994 r. do 17 marca 1994 r. Do wniosku dołączył oświadczenie w sprawie braku dokumentów oraz o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 kwietnia 1989 r. do 1 sierpnia 1994 r., zeznania dwóch świadków w tej sprawie złożone w Urzędzie Gminy K., zaświadczenie o zameldowaniu na terenie gospodarstwa rolnego rodziców wydane przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. oraz pismo informujące o odmowie wydania przez Urząd Gminy w K. zaświadczenia o wliczeniu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Wobec braku wśród złożonych dokumentów zaświadczenia właściwego oddziału regionalnego KRUS o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacaniu składek lub o okresach zwolnienia od ich opłacania, a także zaświadczenia określającego wielkość gospodarstwa rolnego rodziców w okresie, w którym wnioskodawca pracował w nim w charakterze domownika, Komendant Wojewódzki Policji w K. wezwał wnioskodawcę do przedstawienia w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, wskazanych dokumentów, lecz wnioskodawca wymaganych dokumentów nie przedłożył.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), dalej także: "ustawa z dnia 20 lipca 1990 r.", ilekroć przepisy prawa lub postanowienie układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), dalej także: "ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników" w brzmieniu obowiązującym we wnioskowanym okresie, tj. od 1 stycznia 1991 r. do 17 marca 1994 r., za domownika w rozumieniu tego aktu prawnego może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego lub w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Ponadto, w myśl art. 16 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, na domownika rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, z mocy samego prawa nałożono obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Komendant Główny Policji podniósł, że z akt postępowania wynika, iż rodzice zainteresowanego prowadzili gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 2,6 ha, czyli obejmujące obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, a tym samym, gdyby był on domownikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegałby z mocy ustawy obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a jego rodzice opłacaliby z tego tytułu za niego składki na KRUS.

Wobec tego, że M. M. nie przedłożył zaświadczenia właściwego oddziału regionalnego KRUS o okresach opłacania za niego składek na ubezpieczenie społeczne jako domownika lub zwolnienia z takiego obowiązku, to jest to równoznaczne z uznaniem, iż nie został on zgłoszony do ubezpieczenia, a tym samym nie był domownikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zatem okresy jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców nie mogły zostać zaliczone do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji, mylnie zinterpretowali pojęcie "domownika". Jego zdaniem, dla wliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika pozostaje bez znaczenia, czy za okresy te opłacono składki na ubezpieczenie społeczne rolników, czy też nie. Cel ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. wskazany jest w jej tytule przez użycie zwrotu "okresy pracy". Gdyby zamierzano ograniczyć stosowanie tej ustawy wyłącznie do okresów ubezpieczenia, za które opłacane są składki, to zostałyby w niej umieszczone stosowne zastrzeżenia, że uwzględnieniu podlegają wyłącznie okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacano składki. Stosowne zastrzeżenia poczyniłby również ustawodawca w definicji pojęcia "domownika". Skarżący powołał się w tej kwestii na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2008 r. II SA/Wa 30/08 i z dnia 25 kwietnia 2008 r. II SA/Wa 181/08 oraz wyrok NSA z dnia 5 października 2001 r. II SA 1858/01, Lex nr 53365) zastrzegając, że chociaż wyrok NSA został wydany w oparciu o inny, wcześniej obowiązujący stan prawny, to jednak co do zasady pogląd w nim wyrażony pozostaje aktualny także na gruncie obecnie obowiązującego stanu prawnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., zgodnie z którym ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast w myśl art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym we wnioskowanym okresie, stanowiącym legalną definicję domownika, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Sąd stwierdził, iż kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest wykładnia pojęcia "domownika". Orzecznictwo sądowe, jak też piśmiennictwo, nie są w tym zakresie jednolite. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2001 r., sygn. akt II SA 1858/2001 (Lex nr 53365) stanął na stanowisku, że zaświadczenie o pracy w charakterze domownika powinno być wydane w oparciu o definicję domownika zawartą w ustawie, z której nie wynika powiązanie tego pojęcia z ubezpieczeniem społecznym opłacanym przez rolnika. Należy jednak zauważyć, że już ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), wprowadziła obowiązkowe objęcie domowników rolniczym ubezpieczeniem społecznym oraz nałożyła obowiązek opłacania składek. Rozwiązanie to zostało powtórzone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy domownik rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli nie podlega on innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Zgodnie zaś z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1 (art. 16 ust. 1 pkt 2).

W ocenie Sądu, z uwagi na wyżej powołane przepisy, wykładnia literalna przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zawierającego definicję "domownika", nie jest wystarczająca. Sąd pierwszej instancji dokonał wykładni systemowej tego pojęcia mając na uwadze art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i pkt 2. Taka wykładnia pozwoliła na przyjęcie, że "domownikiem" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jest osoba spełniająca wymogi określone w przepisie art. 6 pkt 2 tej ustawy, a nadto podlegająca jako domownik obowiązkowi ubezpieczenia, za którą były opłacone składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Zbliżony pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podzielił, wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 września 1998 r., sygn. akt II UKN 230/98 (OSNP nr 20, s. 657, Lex nr 37695), stwierdzając możliwość uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 1 stycznia 1983 r., jeśli dana osoba podlegała jako domownik obowiązkowi ubezpieczenia i zostały za nią opłacone składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych (do dnia 31 grudnia 1990 r.) lub ubezpieczenie społeczne rolników (po 31 grudnia 1990 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, iż przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o z dnia 20 lipca 1990 r. odsyła do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a nie jedynie do przepisu art. 6 pkt 2 tej ustawy, co potwierdza tezę, że pojęcie "domownika" nie da się wyprowadzić wyłącznie w oparciu o wskazaną wyżej definicję. W literaturze przedmiotu pojawia się ponadto stanowisko, że ustawy z 1982 r. oraz 1990 r., definiujące pojęcie "domownika", nie wskazują wśród elementów definiujących tego pojęcia okoliczności zgłoszenia domownika do ubezpieczenia społecznego i opłacania składek (ewentualnie ich nieopłacania w sytuacji zwolnienia z ich opłacania). Ustawy te jednak ze statusem domownika łączyły obowiązek ubezpieczenia społecznego. Skoro więc definicja "domownika" została skonstruowana po to, by określić, kiedy istnieje obowiązek ubezpieczenia, nie można było definiować domownika przez element zgłoszenia do ubezpieczenia (por. Rzepecka-Gil Agnieszka, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, Lex/el. 2008).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie wykazał, pomimo wezwania organu prowadzącego postępowanie w pierwszej instancji, iż został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego jako domownik oraz że były za niego opłacane składki na to ubezpieczenie. Zasadnie zatem - w ocenie Sądu - uznał organ w zaskarżonej decyzji, że M. M. we wnioskowanym okresie nie wykonywał pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec tego nie było też podstaw do zaliczenia przedmiotowego okresu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną.

Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niezasadne przyjęcie, że M. M. nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie,

- art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że warunkiem niezbędnym do uzyskania statusu "domownika", oprócz wymogów wskazanych w art. 6 pkt 2 cytowanej ustawy, jest podleganie obowiązkowi ubezpieczenia i opłacanie stosownych składek na ubezpieczenie społeczne.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano na treść art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. z którego wynika, że do stażu pracy wlicza się także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym we wnioskowanym okresie za domownika może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym albo zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego lub w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Te warunki spełnia M. M., na co przedstawił dowody. Przyjęcie, że do spełnienia wymagań ustawowych konieczne jest przedstawienie nadto dowodów, że za wskazany okres były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników, nie znajduje podstaw w obowiązującym wówczas stanie prawnym. Pełnomocnik skarżącego powołał się w tym zakresie na stanowisko zajęte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 30/09, i z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 181/08, w których Sąd ten uznał, iż nie znajduje oparcia w analizowanym stanie prawnym pogląd, iż aby uznać osobę pracującą w gospodarstwie rolnym za domownika w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoba taka musi się legitymować opłacaniem składek na ubezpieczenie, o którym mowa w art. 7 tej ustawy. Ponadto w wyroku z dnia 5 października 2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1858/2001 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powołana ustawa nie wiązała pojęcia domownika z ubezpieczeniem społecznym opłacanym przez rolników. Pełnomocnik skarżącego podziela w całości powyższy pogląd i pozostającą w zgodzie z nim wykładnię przyjętą w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/GI 658/08 o identycznym stanie faktycznym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który uznał, że praca w gospodarstwie rolnym, przy spełnieniu przesłanek z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. oraz z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie wymaga spełnienia żadnych dodatkowych wymogów w postaci przedstawienia dowodów opłaty składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że M.M. winien uzyskać status domownika w gospodarstwie w gospodarstwie rolnym rodziców, zaliczony do okresów stażu pracy. W świetle tych wskazań wykładni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadły w przedmiotowej sprawie nie znajduje oparcia w stanie prawnym i jako taki winien zostać uchylony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy, co wynika z trafności podniesionych w niej zarzutów oraz argumentów przytoczonych w jej uzasadnieniu.

W pierwszej kolejności wskazać jednak trzeba na brak jednej strony uzasadnienia skargi kasacyjnej, której egzemplarz w postaci uwierzytelnionej kserokopii znajduje się w aktach sprawy kasacyjnej (k. 3-6). Przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny brał jednak pod uwagę pełną treść tego dokumentu, zawartą w oryginale znajdującym się w aktach postępowania sądowego pierwszej instancji (k. 55-59).

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) wskutek ich błędnej wykładni.

Zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy na gruncie niespornych okoliczności faktycznych Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie zaliczenia policjantowi M. M. okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 stycznia 1991 r. do 1 lipca 1993 r. oraz od 1 stycznia 1994 r. do 17 marca 1994 r. do wysługi lat, od której zależy prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego. Zarzucając naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego skarga kasacyjna kwestionuje przyjęty przez orzekające w sprawie organy Policji i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko, że do uzyskania statusu "domownika", o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., oprócz wymogów wskazanych w art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, niezbędnym warunkiem jest podleganie obowiązkowi ubezpieczenia i opłacanie stosownych składek na ubezpieczenie społeczne.

Zarzut ten jest uzasadniony. Przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładnia art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. jest niezgodna z jego hipotezą, poprzez nadanie mu znaczenia nie znajdującego uzasadnienia ani w literalnym brzmieniu tego przepisu, ani w zamiarze ustawodawcy (wykładnia celowościowa), ani też w znaczeniu tego uregulowania w sprawach ustalania wysługi lat, od której uzależniona jest wysokość uposażenia zasadniczego policjantów (wykładnia funkcjonalna).

Powołany przepis stanowi, że ilekroć przepisy prawa lub postanowienie układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie zaś do art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu obowiązującym w okresach, których zaliczenia do stażu pracy dotyczy wniosek skarżącego, za domownika w rozumieniu tego aktu prawnego może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego lub w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Przytoczone treści normatywne nie dają podstaw dla przyjęcia tezy, iż do zaliczenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z 20 lipca 1990 r. zachodzi konieczność wykazania innych jeszcze wymogów, w szczególności faktu uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne domownika. Niewątpliwie dla wykładni pojęcia domownika w ramach systemowych uregulowań ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, gdy chodzi o prawo do świadczeń gwarantowanych tą ustawą, niezbędne będzie odwołanie się do innych przepisów tej ustawy, a w tym do art. 16 ust. 1 pkt 2, z którego wynika obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego domownika, a zatem również obowiązek uiszczania składek na to ubezpieczenie. Takiej sytuacji dotyczy powołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt II UKN 230/98 (OSNP nr 20, s. 657), którego przedmiotem było rozstrzygnięcie sprawy o okresy obowiązkowego ubezpieczenia domownika z równoczesnym opłaceniem składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych dla ustalenia jego prawa do pracowniczej renty inwalidzkiej. Nie oznacza to jednak automatycznego zastosowania wymogów ustanowionych dla celów świadczeń emerytalno-rentowych do spraw związanych z zaliczaniem okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat, od której zależy wysokość uposażenia zasadniczego policjanta, zwłaszcza przy braku wyraźnego odesłania w przepisach, na podstawie których zaliczenie to następuje. Pogląd taki przyjęty jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 730/08 niepublik., także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/GL 658/08, System Informacji Prawnej LEX nr 558741).

Z przedstawionych wywodów wynika, że w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wadliwej wykładni przepisów art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, a także art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, skutkiem czego niezasadnie przyjął, że skarżący nie spełnia warunków zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, po ukończeniu 16 roku życia, od 1 stycznia 1991 r. do 1 lipca 1993 r. oraz od 1 stycznia 1994 r. do 17 marca 1994 r. do stażu, od którego zależy prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

Wobec tego, że w rozpoznanej sprawie zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną na zasadzie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. M., w wyniku czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny i rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach nr (...) z dnia (...) czerwca 2008 r. z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł stosownie do art. 203 pkt 1 P.p.s.a.