Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 73/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 53b par. 2, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 12, art. 35 par. 3, art. 36 par. 1, art. 37 par. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 2 pkt 2, art. 109 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi V. D. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego V. D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje na rzecz skarżącego V. D. od Wojewody [...] sumę pieniężną w wysokości 1000 ( jeden tysiąc ) złotych, 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego V. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący V. D. złożył w dniu 13 września 2018 r. do Wojewody, w Delegaturze, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności gospodarczej.

Skarżący złożył również, datowany na dzień 12 września 2018 r., podpisany przez siebie załącznik nr 1 do wniosku, w którym wskazano jako podmiot powierzający mu pracę A Spółkę z o.o. z siedzibą w Z. oraz miejsce wykonywania pracy – G.

W dniu 9 października 2018 r. skarżący stawił się osobiście w siedzibie Delegatury okazując paszport (art. 106 ust.2 ustawy o cudzoziemcach), natomiast ze względu na zniszczone dłonie brak było możliwości pobrania od niego odcisków palców.

W tym samym dniu skarżący odebrał pouczenie o wymogu zastosowania trybu określonego w art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, pouczenie o treści art. 35 § 1 i 3, art. 10 § 1 i art. 73 § 1 k.p.a. oraz pouczenie o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących cudzoziemcowi prawach i ciążących na nim obowiązkach.

W dniu 20 września 2019 r. do Wojewody wpłynęło ponaglenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, które pismem z dnia 27 września 2019 r. zostało przekazane przez Wojewodę Dyrektorowi Departamentu Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Zawiadomieniem z dnia 24 września 2019 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił pełnomocnika skarżącego, że z przyczyn niezależnych od organu, w związku z koniecznością zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, termin do wydania decyzji został przedłużony do dnia 30 kwietnia 2020 r.

Ponadto pismem z dnia 24 września 2019 r. Wojewoda wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma egzemplarza załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wypełnionego na formularzu wg obowiązującego aktualnie wzoru pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączono wyjaśnienia i instrukcje, dotyczące m.in. tego, że gdy podmiot powierzający wykonywanie pracy jest reprezentowany przez osobę nie wpisaną do CEDIG lub niefigurującą w KRS , do akt sprawy należy dołączyć pełnomocnictwo , a podpis na załączniku nr 1 musi identyfikować osobę podpisującą.

Ponadto wezwano skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego o: 1) dokumenty potwierdzające posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium RP (np. zaświadczenie z ZUS, polisa ubezpieczeniowa), 2) dokumenty potwierdzające posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania (np. poświadczenie zameldowania, umowa najmu mieszkania, inna umowa umożliwiająca władanie lokalem mieszkalnym, lub oświadczenie osoby uprawnionej do władania lokalem mieszkalnym o zapewnieniu cudzoziemcowi miejsca zamieszkania; w przypadku, gdy do akt sprawy przedłożona zostanie umowa najmu mieszkania, inna umowa umożliwiająca władanie lokalem mieszkalnym, lub oświadczenie osoby uprawnionej do władania lokalem mieszkalnym o zapewnieniu cudzoziemcowi miejsca zamieszkania, konieczne jest przedłożenie również dokumentu potwierdzającego prawo władania tym lokalem przez wynajmującego lub składającego oświadczenie, którymi może być m.in.: akt własności, wypis z księgi wieczystej, decyzja właściwego organu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości lub wskazanie numeru księgi wieczystej lokalu); 3) umowę spółki lub akt notarialny, na podstawie którego spółka została ustanowiona; 4) dokumenty potwierdzające posiadanie źródła stabilnego i regularnego dochodu, wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu; 5) dokumenty potwierdzające osiągnięcie w roku podatkowym, poprzedzającym złożenie wniosku, dochodu nie niższego niż dwunastokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w województwie, w którym podmiot ten ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w trzecim kwartale roku poprzedzającego złożenie wniosku, np. CIT 8 spółki za poprzedni rok, dokumenty księgowe potwierdzające aktualny wynik finansowy spółki lub 6) dokumenty potwierdzające zatrudnienie na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze czasu pracy najkrócej przez okres roku poprzedzającego złożenie wniosku co najmniej dwóch pracowników będących obywatelami polskimi lub cudzoziemcami, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, np. lista płac pracowników spółki wraz z deklaracjami ZUS zbiorczą i imiennymi za ostatni miesiąc, umowy o pracę lub 7) dokumenty potwierdzające posiadanie środków pozwalających na spełnienie w przyszłości warunków określonych powyżej lub dokumenty potwierdzające prowadzenie działań pozwalających na spełnienie w przyszłości tych warunków, w szczególności przyczyniających się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy, np. biznesplan spółki, dokumenty potwierdzające poczynione inwestycje w zaopatrzenie i sprzęt wykorzystywany przy produkcji bądź świadczonych usługach.

W piśmie wskazano, że nieusunięcie wymienionych braków spowoduje rozpatrzenie wniosku na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W dniu 7 października 2019 r. do organu wpłynął , podpisany przez skarżącego, załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ( nadany w dniu 3 października 2019 r.) , w którym jako podmiot powierzający skarżącemu pracę wskazano B Spółkę z o.o. z siedzibą w W. oraz miejsce wykonywania pracy - W.

Pismem z dnia 15 października 2019 r. organ zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o udzielenie informacji o skarżącym w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

W dniu 17 września 2019 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) V. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Zarzucił organowi naruszenie art. 9 w zw. z art. 10 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, art. 8 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącego do organów władzy państwowej, art. 35 § 3 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy w terminie i naruszenie tym samym zasady szybkości postępowania. Wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w określonym terminie, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie skarżącemu od organu na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. sumy pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że jego wniosek nie został rozpoznany do dnia wniesienia skargi, a ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie otrzymywali żadnych pism dotyczących postępowania, w tym zawiadomień o przedłużeniu postępowania. Organ tym samym dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy, skoro oba terminy określone w art. 35 k.p.a. zostały przez organ przekroczone.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że czas rozpatrywania wniosku skarżącego wynikał ze złożoności procedury udzielenia zezwolenia pobytowego. Wniosek został złożony do organu za pośrednictwem Delegatury, zatem postępowanie prowadzone jest w komórce Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Oddziału Zamiejscowego. Złożenie dodatkowej dokumentacji skierowanej na adres Urzędu Wojewódzkiego znacząco wydłuża obieg dokumentów, o czym strona została pouczona i miała świadomość decydując się na złożenie wniosku w Delegaturze. Ponadto w dniu osobistego złożenia wniosku otrzymała pouczenie o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących jej prawach i obowiązkach w języku dla niej zrozumiałym, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.

Wojewoda wyjaśnił , że skarżący w dniu 9 października 2018 r. stawił się w siedzibie Delegatury w celu dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. Podczas wizyty uzupełnił część braków formalnych. Okazał paszport, a ze względu na zniszczone dłonie brak było możliwości pobrania odcisków palców. Nie złożył natomiast prawidłowo wypełnionego załącznika nr 1 do wniosku, do czego był obowiązany w myśl art. 106 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach.

Skarżący przedstawił podpisany własnoręcznie załącznik nr 1 zawierający informację o pracy na stanowisku wiceprezesa w przedsiębiorstwie A Spółka z o.o. Na podstawie centralnej informacji KRS organ ustalił, że skarżący dołączył dokument zawierający fałszywe informacje, gdyż w skład organu uprawnionego do reprezentacji tej spółki skarżący nigdy nie wchodził i nie był jej wspólnikiem. Z uwagi na ww. brak formalny wniosku organ nie miał możliwości dalszego procedowania w postaci zwrócenia się do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie informacji, czy wjazd skarżącego na terytorium RP i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Niezwłocznie po uzupełnieniu braków formalnych organ zwrócił się do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie informacji dotyczących skarżącego. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych i materiału dowodowego organ do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie otrzymał dodatkowych dokumentów, które mogłyby służyć za dowód w sprawie.

Skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnego materiału dowodowego, który mógłby umożliwić wydanie decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy. Nie poinformował również organu, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. założył spółkę B, co jest istotne dla rozstrzygnięcia i stanowi materialnoprawną przesłankę do udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy określoną w Rozdziale 5 Działu V ustawy o cudzoziemcach, a mianowicie prowadzenie przez cudzoziemca działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie na tym terytorium.

Organ podkreślił, że miejscem wykonywania pracy przez skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest adres siedziby spółki w W. Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w systemie teleinformatycznym, w dniu 11 września 2019 r., a zatem przed złożeniem ponaglenia i skargi w przedmiotowej sprawie, skarżący złożył do Wojewody nowy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W myśl art. 104 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwoleń, o których mowa w art. 139a ust. 1 i art. 139o ust. 1, udziela lub odmawia jego udzielenia wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, w drodze decyzji. Powyższe pozwala przypuszczać, że skarżący, nie informując o tym organu prowadzącego postępowanie, mógł zmienić miejsce zamieszkania wskazując adres mieszczący się w województwie, co czyniłoby Wojewodę organem niewłaściwym miejscowo do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Tym samym w ocenie organu złożenie przez skarżącego kolejnego wniosku u Wojewody ma na celu świadome przewlekanie postępowania.

Zdaniem organu czynności podejmował niezwłocznie, na ile pozwalało obciążenie pracownika liczbą prowadzonych postępowań oraz zasoby kadrowe komórki Urzędu Wojewódzkiego właściwej do spraw związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący, odnosząc się do odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia 7 listopada 2019 r. zarzucił, że organ winien wezwać go w trybie art. 64 k.p.a. do usunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Dodał, że w momencie składania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy pełnił funkcję wiceprezesa A Spółki z o.o. Powołanie do organu uprawnionego do reprezentacji spółki następuje na mocy uchwały wspólników i jest skuteczne od momentu zawarcia umowy czy podjęcia uchwały, natomiast wpis do KRS ma jedynie charakter deklaratoryjny. Organ nie wykorzystał możliwości dokonania ustaleń faktycznych, w szczególności nie zwrócił się o wyjaśnienia do skarżącego. Nie miał on zatem możliwości odniesienia się do wątpliwości organu. Wystosowanie wezwania w trybie art. 64 k.p.a. niemal rok od daty złożenia wniosku nie może być usprawiedliwione okolicznościami podnoszonymi przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

Sprawa została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wymóg ten spełnił.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący we wniesionej skardze zarzuca organowi bezczynność. Z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wynika, że bezczynność organu zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.

Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Wskazać w tym kontekście należy, że w sprawach o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy przed wydaniem decyzji organ ma obowiązek , na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( Dz.U. z 2018, poz. 2094 ze zm.) zwrócenia się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Osoby wymienione w ust. 1 przekazują właściwą informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (ust. 2); w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy może być przedłużony do 60 dni, o czym organ obowiązany do przekazania informacji zawiadamia wojewodę (ust. 3); jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony (ust. 4).

Procedura uzyskania informacji, o której mowa w art. 109 ustawy o cudzoziemcach powoduje wydłużenie postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Przy uwzględnieniu czasu niezbędnego na obieg dokumentów, a nadto przy wystąpieniu przypadku, o którym mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, czas wydania decyzji może się wydłużyć o 3 miesiące, nie powinien wobec tego , w ocenie Sądu, przekroczyć czterech - lub pięciu miesięcy ( w zależności od stopnia skomplikowania sprawy).

Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący w dniu 9 października 2018 r. stawił się osobiście w siedzibie organu celem złożenia odcisków palców w trybie art. 106 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach.

Do pobrania odcisków palców skarżącego nie doszło z uwagi na spełnienie warunków § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz.U. z 2018.poz.333) , który stanowi, że w przypadku gdy pobranie od cudzoziemca odcisków linii papilarnych jest fizycznie niemożliwe, odcisków tych nie pobiera się.

Skarżący przedłożył także, wymagany w przypadku ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, załącznik nr 1 do wniosku , na formularzu zgodnym z wzorem określonym § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia.

Jak wynika z akt administracyjnych, od dnia 9 października 2018 r. do dnia 24 września 2019 r. , czyli przez okres ponad 11 miesięcy, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie.

Dopiero po wniesieniu ponaglenia przez skarżącego organ – w dniu 24 września 2019 r. - na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu do wydania decyzji do dnia 30 kwietnia 2020 r. i podjął czynności, zapoznając się z wpisami w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącymi spółki A, bowiem do akt administracyjnych dołączono wydruk informacji z KRS z dnia 24 września 2019 r. Z wpisów tych wynika, że skarżący nie figuruje w KRS jako członek zarządu wymienionej wyżej spółki, mimo że podpisał załącznik nr 1 , a załącznik ten powinien podpisać podmiot powierzający wykonywanie cudzoziemcowi pracy , zgodnie z treścią załącznika nr 1 ( część końcowa) w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku.

Organ nie zobowiązał skarżącego do wyjaśnienia kwestii podpisania przez niego załącznika nr 1 do wniosku uznając na podstawie wpisu do KRS, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do reprezentacji spółki A, zobowiązując go natomiast do złożenia załącznika nr 1 ( na formularzu obowiązującym od dnia 27 kwietnia 2019 r. - § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, Dz.U. z 2019, poz.779) oraz kierując do skarżącego wyjaśnienia i instrukcje o sposobie wypełnienia załącznika nr 1, m.in. dotyczące podpisania go przez osobę upoważnioną do reprezentacji danego podmiotu. Ponadto organ wezwał skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedłożenie szeregu dokumentów (pismo organu z dnia 24 września 2019 r.).

W dniu 7 października 2019 r. wpłynął do organu żądany od skarżącego załącznik nr 1. W jego treści skarżący ujął jako dane dotyczące podmiotu powierzającego mu pracę nie dane spółki A, a innej spółki – B z siedzibą w W. oraz miejsce wykonywania pracy – nie G., a W.

W dniu 15 października 2019 r. organ zwrócił się o informacje o skarżącym w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Analizując zaistniały w sprawie stan faktyczny zauważyć należy, że w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu, sąd rozpoznający skargę nie przesądza o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Rolą sądu w tym przypadku jest ocena, czy organ faktycznie mógł i powinien sprawę zakończyć ( rozstrzygnąć).

W przypadku złożenia po raz pierwszy przez skarżącego załącznika nr 1 do wniosku organ mógł wezwać skarżącego do wyjaśnienia kwestii złożenia przez niego podpisu na tym załączniku , mimo braku wpisu skarżącego do KRS jako członka zarządu spółki A lub do złożenia prawidłowo wypełnionego załącznika – w trybie art. 64 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W zależności od tego, czy skarżący przedłożyłby żądane dokumenty lub od treści przedłożonych dokumentów organ mógł zachować się w różny sposób - mógł pozostawić wniosek bez rozpoznania, mógł uznać, że wniosek nie może być rozpoznany pozytywnie ( np. w sytuacji przewidzianej art. 100 ust. 1 pkt 5 lit a ustawy o cudzoziemcach – złożenie wniosku zawierającego nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączenie do niego dokumentów zawierających takie dane lub informacje), mógł wystąpić do skarżącego o przedłożenie dokumentów, o jakich mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i do osób wymienionych w art. 109 ust.1 tej ustawy o informacje o skarżącym.

Stwierdzenia wymaga, że nie jest rzeczą Sądu w niniejszej sprawie rozstrzyganie spornej między stronami kwestii, czy skarżący mógł skutecznie podpisać złożony (po raz pierwszy) przez siebie załącznik nr 1 do wniosku, tj. czy – mimo braku wpisania go do KRS jako członka zarządu spółki A - taką funkcję rzeczywiście pełnił. Ani sugestia organu zawarta w odpowiedzi na skargę, że skarżący przedłożył dokument, zawierający fałszywe informacje, ani też zawarte w piśmie skarżącego z dnia 7 listopada 2019 r. twierdzenia, że pełnił funkcję w zarządzie spółki, a jedynie nie był wpisany w KRS oraz jego wywody dotyczące możliwości obalenia domniemania wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym o prawdziwości danych wpisanych do KRS ( nie poparte zresztą żadnymi dokumentami) nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie istotne jest jedynie stwierdzenie, że – jak wskazano wyżej – mając na uwadze terminy określone przepisem art. 35 § 3 k.p.a. oraz możliwość wydłużenia o około 3 miesiące postępowania w przypadku konieczności pozyskania informacji w trybie art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach , sprawa w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy powinna być zakończona najpóźniej w ciągu 5 miesięcy. Tymczasem organ nie podjął żadnych czynności przez prawie rok. Sytuacji takiej nie usprawiedliwia podnoszone przez organ nadmierne obciążenie pracowników ( zresztą w żaden sposób nie skonkretyzowane), ani tym bardziej złożenie wniosku przez skarżącego nie w G., a w S. Konieczny obieg dokumentów mógłby tłumaczyć przedłużenie postępowania o parę dni, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Nadmienić dodatkowo należy, że także stan faktyczny zaistniały po wystosowaniu przez organ do skarżącego wezwania w piśmie z dnia 24 września 2019 r. pozwala na przyjęcie, że organ mógł już rozpatrzeć wniosek skarżącego.

Złożony na skutek tego wezwania załącznik nr 1 podpisany został przez skarżącego, figurującego w KRS jako członek zarządu spółki B. Organ uznał , że braki wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zostały uzupełnione, bowiem zwrócił się o udzielenie informacji o skarżącym w trybie art. 109 ust. 1 ustawy. Jednak na skutek przedłożenia zmienionej treści załącznika nr 1 organ powziął wątpliwości co do miejsca pobytu skarżącego. Kwestię tę, determinującą właściwość wojewody w myśl art. 104 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach , organ powinien niezwłocznie wyjaśnić. Czynności w tym zakresie powinny być prowadzone równolegle do czynności uzyskania informacji w trybie art. 109 ust. 1 ustawy. W aktach brak jest dokumentów świadczących o tym, że organ podjął inne czynności wyjaśniające tę kwestię poza ustaleniem, że w dniu 9 listopada 2019r. skarżący złożył także do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Dwa miesiące, o jakich mowa w art. 35 § 3 k.p.a. na załatwienie sprawy, liczone nawet od dnia 7 października 2019 r., czyli dnia przedłożenia przez skarżącego załącznika nr 1 ( druga wersja) , minęły 7 grudnia 2019 r. Z akt sprawy nie wynika, by organ poczynił w tym czasie wiążące ustalenia w omawianym zakresie.

Pismo do właściwych osób w trybie art. 109 ust.1 ustawy o cudzoziemcach organ wystosował w dniu 15 października 2019 r. W aktach brak jest dowodów doręczenia pisma tym osobom. Jednak wszystkie te organy mają swoje siedziby w G., wobec czego założyć należy, że pismo to powinno dotrzeć do adresatów w ciągu najpóźniej siedmiu dni, tj. w dniu 22 października 2019 r.

Mając na uwadze przywołaną powyżej treść art. 109 ust. 2, 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach zauważyć należy, że z akt sprawy nie wynika, by organy obowiązane do przekazania informacji zawiadomiły Wojewodę , że 30 -dniowy termin został przedłużony do 60 dni, ani by przekazały wymaganą informację o skarżącym. Uwzględniając powyższe założenia przyjąć należy, że - zgodnie z art. 109 ust. 2 i ust. 4 ustawy o cudzoziemcach - wymóg uzyskania informacji został spełniony w dniu 21 listopada 2019 r.

Ponadto dodać należy, że z akt nie wynika, by skarżący pozytywnie odpowiedział na wezwanie organu zawarte w punkcie II pisma z dnia 24 września 2019 r. , to jest przedłożył wskazane szczegółowo w piśmie tym dokumenty.

Tak więc nawet rozważając możliwość załatwienia wniosku skarżącego przez organ po przedłożeniu przez skarżącego wypełnionego na nowo załącznika nr 1 w oderwaniu od daty złożenia przez niego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stwierdzenia wymaga, że organ mógł uczynić to do końca grudnia 2019 r.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie można też uznać, że nie doszło do bezczynności z powodu wskazania przez organ terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi:

§ 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W niniejszej sprawie organ w dniu 24 września 2019 r. zawiadomił pełnomocnika skarżącego w trybie art. 36 k.p.a., że termin do wydania decyzji w sprawie został przedłużony do dnia 30 kwietnia 2020 r. Jednak od dnia 6 października 2018 r., do dnia 24 września 2019 r. Wojewoda nie podejmował żadnych czynności procesowych. Wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy przez organ na 30 kwietnia 2020 r. nie może w tej sytuacji skutkować uznaniem, że skoro termin ten jeszcze nie upłynął, to organ nie pozostaje w bezczynności. Wyznaczanie nowego terminu na podstawie omawianego przepisu nie ma służyć ochronie organu administracji przez stwierdzeniem jego bezczynności w sprawie , a powinno chronić interesy stron postępowania.

Wojewoda do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie ( 9 stycznia 2020 r.) nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego, co oznacza, że sprawa nie została załatwiona mimo upływu ponad 15 miesięcy.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, że Wojewoda pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Sąd nie mógł natomiast wskazać, czy organ powinien rozpatrzeć wniosek merytorycznie, czy uznać, że nie jest do tego właściwy, czy wydać jeszcze inne rozstrzygnięcie, bowiem pozostaje to w gestii organu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie miesiąca od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami ( punkt pierwszy wyroku).

W ocenie Sądu analiza wszystkich okoliczności sprawy pozwala na stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce i miała charakter rażący. Rażący charakter bezczynności oznacza wadliwość o szczególnym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w przypadku braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy też niepodejmowania ich przez bardzo długi czas. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być nie tylko niezaprzeczalne, ale i znaczne. W sytuacji gdy organ powinien załatwić niniejszą sprawę w ciągu najpóźniej 5 miesięcy , a nie uczynił tego mimo upływu ponad 15 miesięcy, czyli przekroczył dopuszczalny czas o 10 miesięcy (dwukrotnie), przekroczenie terminu załatwienia sprawy należy uznać za rażące.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności ( punkt drugi wyroku).

Ponadto Sąd, działając w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa ( punkt trzeci wyroku).

Odnosząc się do żądań skargi dotyczących przyznania skarżącemu sumy pieniężnej stwierdzić należy, że suma pieniężna przyznawana stronie skarżącej ma charakter kompensacyjny, przy czym nie jest ona odszkodowaniem. Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie stronie ignorowania jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz rekompensatę negatywnych przeżyć związanych z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2019 r. II OSK 1360/19, z dnia 8 lutego 2018 r. I OSK 2177/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych ).

Oceniając przedstawiony powyżej całokształt działań Wojewody oraz mając na względzie, jaką funkcję mają spełnić instytucje przewidziane w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy dawał podstawy do przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 złotych. Kwota ta, w ocenie Sądu , nie jest ani symboliczna, ani nadmierna.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł ( punkt czwarty wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie piątym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).