Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1465/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 1, par. 4, par. 5, par. 5a, par. 6, art. 67 par. 2, par. 4, art. 97 par. 1 i 2, art. 98 par. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o. o. w W., utrzymał w mocy postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] o oddaleniu skargi z dnia [...] r. na czynność egzekucyjną egzekutora, dokonaną protokołem zajęcia ruchomości w dniu [...] r., a przekazanego do rozpatrzenia wg właściwości Dyrektorowi Izby Skarbowej w K.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając w oparciu o przepis art. 31 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 599), zlecił Dyrektorowi Izby Celnej w K. wykonanie czynności rekwizycyjnych do majątku zobowiązanej A Sp. z o. o. w W., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o Nr [...] i o Nr [...], obejmujących kary pieniężne w wysokości po 12.000,00 zł.

W wykonaniu zleconych czynności, w dniu [...] r. w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w R., poborca dokonał zajęcia ruchomości w postaci automatów do gry: Silver Shark nr [...], ADELL nr [...], APEX nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APEX DUAL [...], APEX nr [...], APEX nr [...], APEX nr [...], APEX nr [...] wraz z kluczami 23 szt. Zajęcie to odbyło się bez udziału przedstawiciela zobowiązanej spółki, ale w obecności pracowników magazynu depozytowego Urzędu Celnego w R. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem C. D. w magazynie depozytowym w R. przy ul. [...].

Z uwagi na fakt, że przy dokonaniu opisanego zajęcia ruchomości ze strony zobowiązanej Spółki nie było upoważnionej osoby, protokół zajęcia i odbioru w/w ruchomości wysłano do zobowiązanej pocztą. Jego odbiór Spółka potwierdziła w dniu 30 maja 2016 r.

Pismem z dnia [...] r. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, dokonaną w dniu [...] r. i polegającą na zajęciu ruchomości. Działaniom egzekutora zarzucono naruszenie art. 67 § 2 pkt 1) w zw. z art. 67 § 4 ustawy egzekucyjnej poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny błędnie określił w protokole zajęcia, wierzyciela wskazując, że zajęcie dotyczy tytułów wykonawczych o nr [...] i o nr [...] wystawionych przez wierzyciela - Dyrektora Izby Skarbowej w S. Natomiast podmiot ten nie jest wierzycielem należności pieniężnych określonych w/w tytułach wykonawczych, o którym mowa w art. 5 § 1 pkt 1 i pkt 4 w zw. z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie pełnomocnik zobowiązanej Spółki oświadczył, że zajęte automaty do gry nie stanowią własności Spółki, lecz na podstawie umowy leasingu są eksploatowane przez zobowiązaną, a właścicielem jest spółka handlowa prawa cypryjskiego. Wobec powyższych okoliczności - w jego ocenie - koniecznym jest uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpoznaniu zastrzeżeń Spółki w zakresie dokonanej czynności egzekucyjnej (zajęcia protokołem z dnia [...] r. ruchomości tj. automatów do gry), działając w oparciu o przepisy art. 54 § 1, § 4, § 5 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] r. oddalił skargę Spółki.

Pismem z dnia [...] r, pełnomocnik Spółki złożył zażalenie na wskazane postanowienie organu egzekucyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu organu egzekucyjnego zarzucił te same naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które podniósł w skardze na czynność egzekucyjną z dnia [...] r. i posłużył się tożsamą argumentacją przy ich uzasadnieniu. Wobec postawionych zarzutów, pełnomocnik zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz uchylenia czynności egzekucyjnej.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy, przechodząc do uzasadniania prawnego swego rozstrzygnięcia, na wstępie wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 1a pkt 4 w/w ustawy przez egzekutora rozumie się pracownika organu egzekucyjnego wyznaczonego do dokonywania czynności egzekucyjnych. Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być zatem wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. Skarga składana w trybie art. 54 § 1 cytowanej ustawy, powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ egzekucyjny dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Ponadto przepis art. 54 § 4 tej ustawy stanowi też, iż skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Na postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.

Podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej w K. działał w niniejszej sprawie jako organ rekwizycyjny, na zasadzie art. 31 § 1 ustawy egzekucyjnej. Stanowi on, że organ egzekucyjny (w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W.) może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. Organ egzekucyjny zlecający wykonanie czynności egzekucyjnych sporządza odpis tytułu wykonawczego oznaczając cel, któremu ma służyć i jego liczbę porządkową, a także określa kwotowo zakres zlecenia. Organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych (§ 2). Zatem w tym zakresie Dyrektor Izby Celnej był uprawniony do wykonania zleconych czynności egzekucyjnych.

Odnosząc się natomiast do kwestionowanej czynności egzekucyjnej, wskazano, że zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Jednocześnie art. 1a pkt 12 a) tiret 12 ustawy, o której mowa wyżej, wskazuje, że jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest egzekucja z ruchomości. Zgodnie natomiast z przepisem art. 67 § 1 ustawy egzekucyjnej podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt. 12 lit. a tiret 12 stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Przepis art. 67 § 4 z uwzględnieniem § 2 tegoż przepisu oraz art. 53 § 1 pkt 5 stanowi, iż protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 3) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 4) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 5) datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego; 6) podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; 7) wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; 8) adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; 9) pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; 10) pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.

Analizując protokół zajęcia z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowy dokument posiadał wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w przepisie art. 67 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, również wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, podnoszonym w skardze i zażaleniu, oznaczenie wierzyciela w protokole było prawidłowe. Jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej w S. Podmiot ten z dniem 1 października 2015 r., zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r., poz. 1494 z późn. zm.) w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, jest wierzycielem tych należności. Oznacza to, że z ww. dniem Dyrektor Izby Skarbowej w S. został wyznaczony na terenie całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.). Możliwość wyznaczenia tego podmiotu w/w rozporządzeniem, wynika z delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), który stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców.

Protokół zajęcia i odbioru ruchomości jest również zgodny ze wzorem dokumentu stanowiącego załącznik Nr 11 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310) wydanego na podstawie art. 67 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 98 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. § 2 tego przepisu stanowi natomiast – że zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on doręczony. Jak wynika z treści powołanych przepisów, zajęcie ruchomości jest dokonane z chwilą podpisania protokołu przez poborcę skarbowego. Na ważność tego zajęcia nie wpływa odmowa podpisania protokołu przez zobowiązanego, czy też świadków. Powyższe przepisy przewidują zatem sytuację nieuczestniczenia zobowiązanego w czynności zajęcia, przy czym obligują organ egzekucyjny do doręczenia mu stosownego protokołu.

W przypadku gdy zobowiązany jest nieobecny, doręczenie protokołu powinno nastąpić w trybie przewidzianym w przepisach Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie doręczenia Spółce protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] r. dokonano za pośrednictwem poczty w dniu 30 maja 2016 r. Zgodnie natomiast z art. 51 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekutor przywołuje co najmniej dwóch świadków, jeżeli zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach egzekucyjnych na skutek wydalenia z miejsca dokonywania czynności egzekucyjnych lub z innych przyczyn, chyba że zachodzi obawa, iż wskutek upływu czasu potrzebnego na przywołanie świadków egzekucja będzie udaremniona. Ponadto zgodnie z przepisem art. 51 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - na wniosek zobowiązanego, a także gdy egzekutor uzna to za konieczne, może być przywołany świadek do obecności przy czynnościach egzekucyjnych.

W rozpatrywanej sprawie zajęcie automatów do gry odbyło się bez udziału Spółki w obecności dwóch świadków - funkcjonariuszy magazynu depozytowego Urzędu Celnego w R., co nie stanowiło naruszenia prawa (osoby te nie były pracownikami wierzyciela, czy też organu egzekucyjnego). Jak już wskazano wyżej – podał dalej organ - obecność zobowiązanego przy zajęciu ruchomości i nie podpisanie przez niego protokołu nie jest elementem koniecznym, który wpływa na ważność tego zajęcia.

Z powołanych wyżej przepisów nie wynika również obowiązek powiadomienia spółki o zamiarze dokonania czynności zajęcia ruchomości. Organ dokonując zajęcia automatów do gry bez udziału zobowiązanego i bez wcześniejszego powiadomienia o zamiarze dokonania czynności nie naruszył przepisów prawa. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych.

Natomiast odnośnie zarzutu bezprawnego zajęcia automatów nie stanowiących własności Spółki, stwierdzono, że osobie trzeciej przysługuje uprawnienie do złożenia żądania w trybie i na zasadach określonych w art. 38 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej (wyłączenia spod egzekucji). Przy wykorzystaniu tego środka prawnego osoba trzecia, przy spełnieniu warunków określonych ww. przepisie może skutecznie uwolnić zajęte ruchomości. Zatem działania podjęte przez egzekutora w związku z zajęciem ruchomości dokonane w trybie art. 97 - 103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako środka egzekucyjnego w prowadzonym wobec zobowiązanej Spółki postępowaniu egzekucyjnym, było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zajęcie to dokonane zostało bowiem protokołem z dnia [...] r. i spełniało wymogi określone w art. 67 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ egzekucyjny, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy egzekucyjnej, zmierzał bezpośrednio do przymusowego wykonania obowiązku, stosując środek egzekucyjny dopuszczony przez ustawę przy egzekucji należności pieniężnych.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w treści której zarzuciła naruszenie:

1) art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 K.p.a. oraz art. 7 i art.77 K.p.a. w związku z art. 97 § 2 u.p.e.a. – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji bez wyjaśnienia czy ruchomości, których zajęcie zaplanował, stanowią własność zobowiązanego, podczas gdy zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności Spółki, lecz znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie umów zobowiązaniowych,

2) art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 K.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który to organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej S. o nr [...] oraz nr [...] w sytuacji, gdy wobec Spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowania egzekucyjne. W efekcie czynność taką należało zatem uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego oraz z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co winno uzasadniać uwzględnienie skargi,

3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 51 § 2 u.p.e.a. – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał świadków, którzy jako pracownicy organu egzekucyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi dodatkowo podkreślił, że prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powielając argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej w skrócie p.p.s.a).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 115 ze zm. – zwanej dalej u.p.e.a.).

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej (zajęcia ruchomości w postaci automatów do gry typu: Silver Shark nr [...], ADELL nr [...], APEX nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APEX DUAL nr [...], APEX nr [...], APEX nr [...], APEX nr [...], APEX nr [...]), a w konsekwencji zasadność postanowienia o oddaleniu skargi Spółki na tę czynność egzekucyjną.

Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).

Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Kwestionując prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej w niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej Spółki, zarzuca przede wszystkim dokonanie tejże czynności w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego, bowiem w tytule wykonawczym jako wierzyciela określono Dyrektora Izby Celnej w K., a w protokole zajęcia jako wierzyciela wskazano Dyrektor Izby Celnej w S., co winno skutkować koniecznością uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzucono ponadto, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a także, że zajęcie automatów do gry odbyło się w obecności dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu egzekucyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu nie powinni występować w takiej roli. Wskazano także na brak zawiadomienia o zajęciu.

Podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości protokół określają przepisy art. 67 § 4 i art. 67 § 2 pkt 1, pkt 4-6 i pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którymi powinien on zawierać między innymi: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę dochodzonych należności, wyszczególnienie zajmowanych ruchomości, ich rodzaju, opis stanu zajmowanych ruchomości, czy też pouczenie zobowiązanego bądź podmiotu pod którego dozorem pozostawiono zajęte nieruchomości o skutkach dokonanego zajęcia, jak również pouczenie zobowiązanego o przysługującym prawie zaskarżenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał iż przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia przedmiotowych automatów do gry Dyrektor Izby Celnej w K. działał, bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Ponadto zajęcia przedmiotowych automatów dokonano poprzez ich wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015r., poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzająca protokół oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jaki i właściwy miejscowo organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętych urządzeń poprzez określenie ich rodzaju, nazwy, numerów, jak również wskazano miejsce, w którym urządzenia te się znajdują. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcie oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wydane tytuły wykonawcze. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że organ egzekucyjny – rozpatrując skargę skarżącej Spółki, wniesioną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. – zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi w zakresie błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia wskazać należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśnione zostało, że wejście w życie 1 października 2015 r. rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., zmieniającego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. poz.565), spowodowało, że wierzycielem (w rozumieniu art.1a pkt 13 u.p.e.a.) egzekwowanej należności stał się, stosownie do art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. Jednocześnie postępowanie egzekucyjne toczyło się niezmiennie, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Celnej w K., bowiem – zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. - pozostały w mocy wszystkie czynności podjęte w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, a więc także w szczególności, czynności wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji. Opisane wyżej oznaczenie podmiotu, który wystawił tytuły wykonawcze oraz podmiotu, który wykonuje zadania wierzyciela egzekwowanej należności, zawarte w protokole, ocenić zatem należy jako zgodne z prawem, odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy. Możliwość wyznaczenia tego podmiotu ww. rozporządzeniem, wynika z delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), który stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców.

Warto także w tym miejscu powołać wyrok z dnia 20 kwietnia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3600/06 WSA w Warszawie, który odnosząc się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a., polegającego na błędnym określeniu wierzyciela, braku informacji o terminie płatności należności i rodzaju odsetek, błędnym określeniu rodzaju zobowiązania z tytułu wykonawczego uznał, iż uchybienia te nie stanowiły naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności.

Nadto skarżąca Spółka podniosła, że zajęte ruchomości nie są jej własnością, a znajdowały się w jej posiadaniu w ramach stosunków zobowiązaniowych. Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji prawidłowo odwołał się do art. 38 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, iż podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości (por. art. 97 § 1 u.p.e.a.), może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy – z żądaniem wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, przy czym do czasu uwzględnienia tego żądania dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionuje, iż w dacie zajęcia sprawowała władztwo nad zajętymi ruchomościami. Gdy zaś już doszło do zajęcia, to środkiem ochrony prawnej właściwym dla zwalczania zajęcia ruchomości z tego powodu, że osoba trzecia rości sobie do nich prawa, jest właśnie żądanie oparte na art.38 § 1 u.p.e.a. Zatem, zgodnie z subsydiarnym charakterem skargi na czynności egzekucyjne, o jakim była mowa wyżej, nie może być ona w takiej sytuacji skutecznie wykorzystana przez zobowiązanego.

Co się tyczy z kolei ostatniego z zarzutów skargi to wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie zajęcie automatów do gry odbyło się bez udziału przedstawicieli Spółki w obecności dwóch świadków – funkcjonariuszy magazynu depozytowego Urzędu Celnego w R., co nie stanowiło naruszenia prawa (osoby te nie były pracownikami wierzyciela, czy też organu egzekucyjnego). Sąd podziela pogląd prezentowany w literaturze, że względy obiektywizmu wymagają, aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela i znalazły się w miejscu czynności egzekucyjnej w związku z wykonywaniem swoich czynności służbowych. Bez wątpienia pracownicy przedmiotowego Urzędu nie reprezentowali interesów wierzyciela, ani organu egzekucyjnego.

Sąd nie podziela też stanowiska strony skarżącej, że organ egzekucyjny był zobowiązany do zawiadomienia zobowiązanego o planowanym terminie zajęcia ruchomości. Stanowisko takie nie znajduje bowiem oparcia w przepisach u.p.e.a.

W świetle powyższych wywodów stwierdzić zatem należy, iż zasadnie organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.