Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 434/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: 138 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2022 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. - dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołań J. F. oraz H. i W. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej: "PINB dla [...]", "PINB" "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] nakładającej na H. F. i Pana W. F. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w W., polegających na zamontowaniu 2 szt. drzwi wejściowych do budynku o wymiarach w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m, zgodnie z przepisami określonymi w § 62 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w celu doprowadzenia wykonanych robot do stanu zgodnego z prawem -

uchylił w całości decyzję PINB i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie i remoncie budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w W.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z pismem (email) z dnia 13 stycznia 2021 r., M. F. (pełnomocnika J. F.) w sprawie wykonywanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w W., polegających na powiększeniu otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej budynku, upoważniony przedstawiciel PINB dla [...] z udziałem inwestora – H. i J. F. oraz M. F. przeprowadził kontrolę ww. budynku. W czasie kontroli stwierdzono, że na działce ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W. usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący o trzech kondygnacjach, podpiwniczony. Współwłaściciele budynku H. i J. F. wykonali roboty budowlane polegające na: wykuciu ściany murowanej frontowej, poszerzając otwór wejściowy do budynku, wymiary usuniętego muru wynoszą z jednej strony 32 cm x 30 cm i wysokości 200 cm zaś z drugiej 36 x 30 cm i wysokości 200 cm, wycięciu w poziomie posadzki dwóch odcinków dwuteownika stalowego II 160 mm na długości usuniętego muru, na którym był częściowo oparty, wymurowaniu filarka o wym. 24 x 24 cm i wysokości 2 m w świetle otworów drzwiowych z bloczków ytong, zamontowaniu 2 szt. drzwi wejściowych drewnianych z przeszkleniem o wymiarach w świetle ościeżnic 0,9 x 1,98 m (wymiar otworu w świetle muru 1,0 x 2,0 m) oraz wykonaniu ścianki wydzielającej wiatrołap o wym. 2,59 x 2,69 m z płyty G-K z wypełnieniem wełną mineralną, ścianka od strony sufitu przylega do okładziny z boazerii drewnianej. Roboty wykonywane są w związku z postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego dla W. [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2019 r., w związku z żądaniem zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w W.. Na wykonanie poszerzenia otworów w ścianie konstrukcyjnej zewnętrznej właściciele nie posiadają zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.

PINB dla [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej p.b.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń prowadzonych robót, oraz nałożył na inwestora – H. F. i W. F. - obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku w zakresie zgodności z wymaganiami obowiązujących przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych oraz zasadami wiedzy technicznej, z uwzględnieniem wpływu prowadzonych robót budowlanych na stan techniczny i konstrukcję budynku, w szczególności związanych z usunięciem części ściany zewnętrznej budynku. Ocena techniczna winna wyjaśniać, czy wykonane dodatkowe pomieszczenia spełniają warunki przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2019 r, poz. 1065, dalej jako "rozporządzenie techniczne"), a także czy wykonana ściana w celu wyodrębnienia lokali spełnia warunki niezbędne do samodzielnego funkcjonowania lokalu, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2020 r. poz. 1910).

W ramach wykonania nałożonego obowiązku H. i W. F. przy piśmie z dnia 8 czerwca 2021 r przedłożyli ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych w ww. budynku mieszkalnym, sporządzoną przez mgr inż. arch. R. G. - rzeczoznawcę budowlany w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W opracowaniu tym autor wskazał, że prace budowlane w celu doprowadzenia budynku do obowiązujących przepisów nie są wymagane. Budynek spełnia wymagania techniczne wynikające z przepisów rozporządzenia technicznego Budynek może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Dotychczas wykonane roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. Istniejący budynek nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia . Dotychczas wykonane prace nie naruszają przepisów wynikających z ww. rozporządzenia.

PINB dla [...] decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., nałożył na H. F. i W. F. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w W., polegających na zamontowaniu 2 szt. drzwi wejściowych do budynku o wymiarach w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m, zgodnie z przepisami określonymi w § 62 ust. 1 rozporządzenia technicznego, w celu doprowadzenia wykonanych robot do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ww. w opracowaniu przedstawionym przez inwestorów autor wskazał, iż prace budowlane w celu doprowadzenia budynku do obowiązujących przepisów nie są wymagane. Budynek spełnia wymagania techniczne wynikające z przepisów rozporządzenia technicznego. Budynek może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Dotychczas wykonane roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. Istniejący budynek nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia . Dotychczas wykonane prace nie naruszają przepisów wynikających z rozporządzenia technicznego.

Jednakże zdaniem PINB z przedłożonych dokumentów wynika, że występują nieprawidłowości, wymagające doprowadzenia do stanu zgodnego z warunkami technicznymi. Nieprawidłowości polegają na zamontowaniu 2 sztuk drzwi wejściowych drewnianych z przeszkleniem o wymiarach w świetle ościeżnic 0,9 x 1,98 m (wymiar otworu w świetle muru 1,0 x 2,0). W celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami technicznymi należy zamontować 2 szt. drzwi wejściowych do budynku o wymiarach w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2,0 m, zgodnie z przepisami określonymi w § 62 ust. 1 rozporządzenia technicznego.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r. odwołanie od ww. decyzji wnieśli H. F. i W. F.. Podnieśli, że drzwi były wstawione o odpowiedniej wysokości 203 cm w roku 1993. W tymże roku 1993 były wykonane przez stolarza dwie pary identycznych drzwi 160 x 210 cm z futryną, w świetle miały 203 cm wysokości. Jedne były zamontowane do hallu wejściowego do mieszkania 1 i 2, drugie do mieszkania 3. Jednakże Sąd Rejonowy dla W. – [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt [...] zobowiązał ich do wykonania ściany w hoallu wejściowym, zamontowaniu dwóch drzwi identycznych, ścian murowanych w garażu wolnostojącym. Inwestorzy nie chcieli wprowadzać innych drzwi, żeby nie zakłócać wyglądu elewacji od strony północnej, postanowili wykorzystać istniejące, podwójne drzwi wejściowe zewnętrzne do mieszkań 1 i 2 . Stolarz dorobił dwie futryny, poszerzył drzwi do 90 cm .Skrzydła i futryny wykonane są z dębowego drewna. W. F. w poszerzony otwór wstawił dwie pary drzwi.

Inwestorzy podkreślili, że w2010 r. położone płytki na podłogę w hollu wejściowym przez W. F. w 1985 roku nie podobały się drugiemu właścicielowi – J. F.., wiec postanowił ułożyć inne. Bez konsultowania z W. F., nowe płytki położył na istniejącą podłogę. Planując położenie nowych płytek, J. F. powinien skuć poprzednie, czego nie zrobił. Podniósł podłogę o 5 cm. Nowe płytki płożył także na podeście schodów. Podwyższony podest, spowodował , że drzwi byty za wysokie i J. F. obciął drzwi.

Podnieśli także, że PINB w dniu [...] października 2014 r. odebrał budynek po zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego , obejmującego rozbudowę budynku. Przyjęcie budynku objęło także drzwi wejściowe do hallu mieszkania nr 1 i 2 . Zdaniem inwestorów cyt. "temat powinien być zamknięty, ponieważ budynek wraz z drzwiami został odebrany. Decyzją Nr [...] zostało udzielone nam pozwolenie na użytkowanie, części budynku , powstałej w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego , dwu lokalowego , usytuowanego na terenie działki o nr ew.[ z obrębu [...] przy al. [...] w W.".

Pismem z dnia 26 lipca 2021 r. odwołanie od ww., decyzji złożył także J. F..

Podniósł, że dzieląca pomieszczenie hallu została wykonana bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pomieszczenie to, jak wynika Księgi Wieczystej nieruchomości (nr [...]), nie przynależy do żadnego z dwóch wydzielonych samodzielnych lokali mieszkalnych. Stanowi zatem niewydzieloną część budynku i jest pomieszczeniem współwłasnym z udziałem współwłaścicieli wskazanym w ww. księdze wieczystej. Przy wykonywaniu robót budowlanych inwestor zobowiązany jest posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W toku postępowania sądowego o wyjście ze współwłasności. Sąd Rejonowy dla W. [...] w W. I Wydział Cywilny postanowieniem wstępnym z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt [...] upoważnił H. i W. F. do wykonania prac adaptacyjnych polegających m. in. na demontażu drzwi dwuskrzydłowych prowadzących do projektowanych lokali nr 1 i 2, wykonaniu ściany i zamontowaniu pary identycznych drzwi ocieplanych i przeciwpożarowych oraz wymurowaniu ściany działowej, tak aby powstały dwa niezależne wiatrołapy według projektu zniesienia współwłasności wykonanego przez biegłego sądowego M. M. (fotokopia w aktach sprawy). Postanowienie Sądu na tym etapie zastępowało zgodę współwłaściciela na wykonanie ww. prac adaptacyjnych, a zatem Inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko na wykonanie prac wskazanych przez Sąd. Wykonanie innych prac, bądź prac niezgodnych z ww. postanowieniem Sądu wymagało uzyskania zgody współwłaściciela.

Skarżący podkreślił, że z ww. projektu zniesienia współwłasności wynika, że pomieszczenie hallu o powierzchni 8,20 m2. powinno być podzielone ścianą na dwa pomieszczenia o powierzchniach 3,95 m2 każde, a drzwi wejściowe powinny być ocieplane oraz przeciwpożarowe. Inwestorzy wykonali jednak prace inne, niż te na które uzyskali upoważnienie Sądu. W dniu 13 stycznia .2021 r. Inwestorzy dokonali montażu ściany działowej dzielącej pomieszczenie hallu, przy czym wykonana ściana nie dzieli pomieszczenia w sposób wskazany w postanowieniu Sądu, W chwili obecnej ściana wykonana została w takim miejscu, iż pomieszczenia posiadają odpowiednio: dla lokalu nr 1 powierzchnię ok. 3,47m2, dla lokalu nr 2 powierzchnię ok. 4,43m2.

Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż organ nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art 50-51 p.b. winny jest zbadać, czy inwestor dysponował w trakcie wykonywania prac prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (patrz: wyrok NSA z dnia 28. Kwietnia 2020 r. sygn. akt lI OSK 520/19). Ponadto organ powinien zbadać, czy wykonane prace są zgodne z postanowieniem wstępnym Sądu w celu ustalenia, czy Inwestorzy posiadali na dane prace prawo do dysponowania nieruchomością (patrz: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 446/19 - "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zweryfikowanie tożsamości zakresu rozbudowy wynikającego z przedłożonego projektu budowlanego z zakresem upoważnienia określonego w postanowieniu wstępnym z dnia [...] marca 2012 r. oraz w stanowiącej jego integralną część opinii biegłego sądowego R. G. z dnia 21 września 2011 r. Poczynienia tych ustaleń zaniedbano w kontrolowanym postępowaniu, o czym świadczy chociażby brak w aktach administracyjnych opinii biegłego sądowego, która jest kluczowa dla odkodowania szczegółowego zakresu robót adaptacyjnych, do wykonania których uprawniona jest skarżąca"). Skoro H. i W. F. wykonali roboty budowlane inne niż te, do których zostali upoważnieni przez Sąd, winni uzyskać zgodę współwłaściciela – J. F., na ich wykonanie. Takiej zgody nie uzyskali, a zatem nie posiadają oni prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie wstępne z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn. akt [...] upoważniało inwestorów do wykonania określonych robót zgodnych z projektem podziału nieruchomości. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż wykonanie prac w częściach wspólnych innych niż wskazane w postanowieniu wstępnym wymaga zgody współwłaściciela (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22.10.2015 r. sygn. akt. IV SA/Po 384/15 - "... uznać należy, iż inwestor był uprawniony wyłącznie do dokonania prac wskazanych wyraźnie w tym postanowieniu, które zastąpiło oświadczenie współwłaściciela. Natomiast na dokonanie pozostałych prac inwestor wymagał zgody współwłaściciela, który takiej zgody nie wyraził, a wręcz przeciwnie".

Decyzją z dnia [...]stycznia 2022 r. nr [...] [...] [...]WINB uchylił w całości decyzję PINB i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych polegających na przebudowie i remoncie budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w W..

Organ wskazał, że co prawda zebrany materiał dowodowy, tj, zapisy protokołu nr [...] oraz oceny technicznej z 8 czerwca 2021 r. potwierdzają, iż zamontowane w w/w budynku drzwi wejściowe nie spełniają zawartych w § 62 ust. 1 rozporządzenia technicznego wymogów (drzwi w świetle ościeżnic posiadają wysokość 1,98 m a powinny mieć 2 m), to jednak z uwagi na fakt, iż niezgodność w tym zakresie ma charakter marginalny (2 cm) brak jest podstaw do nakazywania inwestorom wykonania prac korygujących ww. stan rzeczy tym bardziej, iż drzwi w obecnym kształcie w żaden sposób nie wpływa na zmianę rozkładu obciążeń i naprężeń w płycie stropowej budynku. Nie sposób także uznać, aby ww. dwucentymetrowa różnica wpłynęła w jakiś sposób na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, czy też utrudniała ewakuację z budynku. Z uwagi na powyższe (wykonanie opisywanych prac prawidłowo oraz zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, a także nie powodowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku, czy występowania zagrożenia ludzi lub mienia, czy też występowania utrudnień w ewakuacji) należało umorzyć przedmiotowe postępowanie administracyjne.

Odnosząc się do zarzutów odwołania J. F., [...]WINB wskazał, iż w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego nie może oceniać czy prace (w tym wypadku ściany oddzielenia pomieszczenia hallu) wykonane zostały zgodnie z postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego dla W. [...] I Wydział Cywilny w Warszawie, sygn. akt [...], czy też nie. Kwestia ta należy bowiem do ww. sądu cywilnego prowadzącego postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w W..

Ponadto zdaniem organu odwoławczego z uwagi na charakter wydawanego rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania) brak jest podstaw dla wypowiadania się w przedmiocie prawidłowości adresata nałożonego skarżoną decyzją obowiązku, na którą wskazano w odwołaniu H. i W. F.. Co się tyczy zaś decyzji PINB dla [...] nr [...] to organ zauważył, iż decyzja ta wydana została w dniu [...] października 2014 r., prace zaś polegające na powiększeniu otworu wejściowego budynku przy ul. [...] i zamontowanie 2 sztuk drzwi wykonane zostały na początku 2021 roku, na co wskazano w wiadomości mailowej z dnia 13 stycznia 2021r., co nie zostało zakwestionowane w prowadzonym postępowaniu, a co potwierdziła również kontrola z dnia 9 marca 2021 r. Decyzja ta nie mogła więc obejmować prac wykonanych w ww. zakresie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył J. F., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.

Postawił zarzuty naruszenia:

1) przepisów postępowania:

- art. 77, art. 80 i art. 107 § 3, art. 136 k.p.a. z uwagi na brak merytorycznego oraz prawnego uzasadnienia decyzji w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, nie odniesienie się przez organ drugiej instancji do wszystkich twierdzeń przedstawionych przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym, jak również naruszenie zasady dwuinstancyjności, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę, a w razie potrzeby skorzystać z kompetencji do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, niedokonanie właściwej oceny dowodów i wyprowadzenie błędnych ustaleń faktycznych oraz prawnych (błędnej subsumpcji), niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji,

- art. 7, art 8, art. 11 i art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności zaś niepodjęcie przez organ niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego, czym naruszono zasadę wnikliwego wyjaśnienia sprawy

- art 138 § 1 ust. 2 k.p.a. w związku z art. 105 k p a. poprzez umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji, gdy postępowanie nie jest bezprzedmiotowe,

2) przepisów prawa materialnego:

- art. 51 ust. 1 pkt, 2 p.b. poprzez uznanie, że nie zaszła przesłanka do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z przepisami, w przypadku gdy je naruszają.

Skarżący ponownie postawił zarzuty dotyczące konieczności posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponadto wskazał, odnosząc się do niezgodności drzwi z § 62 ust. 1 rozporządzenia technicznego, że inwestorzy me uzyskali zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych, o którym mowa w art. 9 p.b.., gdyż roboty zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej. Zmierzona przez przedstawiciela organu nadzoru budowlanego wysokość drzwi, mierzona była przed wykonaniem warstwy podłogowej. W chwili obecnej H. i W. F. wykonali nową posadzkę w części pomieszczenia hallu i wysokość drzwi w świetle ościeżnicy wynosi ok. 196 cm. Bezsporne jest, że inwestorzy dokonali samowoli budowlanej a roboty budowlane zostały wykonane z naruszeniem przepisów. Istnieje więc zatem przedmiot postępowania, gdyż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy P.b organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W przedmiotowej sprawie nie ma bezprzedmiotowości postępowania, gdyż istnieje materialnoprawna przesłanka do wydania rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego w postaci samowoli budowlanej.

Skarżący stwierdził, że zamontowane przez inwestorów drzwi są starymi 30-letnimu, zdemontowanymi wcześniej drzwiami dwuskrzydłowymi. Według oświadczenia inwestorów zostały one przerobione przez stolarza - skrzydła drzwiowe zostały poszerzone oraz wykonano nowe ościeżnice. Zgodnie zaś z art. 10 p.b. "Wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały o właściwościach użytkowych umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie podstawowych wymagań, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku wyrobów budowlanych - również zgodnie z zamierzonym zastosowaniem". Powyższą kwestię reguluje ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, która określa zasady wprowadzania do obrotu lub udostępniania na rynku krajowym wyrobów budowlanych, zasady kontroli wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnianych na rynku oraz określa właściwość organów w zakresie wykonywania zadań administracyjnych i obowiązków wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych. Zamontowane przez inwestorów drzwi, są "samoróbką" i nie posiadają wymaganego prawem certyfikatu dopuszczającego je do stosowania w budownictwie, czym inwestorzy naruszyli art. 10 p.b.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Na wstępie należy zauważyć, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W niniejszej sprawie wskazać należy, że bezsporne jest, że w związku z postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego dla W. [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2019 r., w związku z żądaniem zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w W., współwłaściciele budynku H. i J. F. wykonali roboty budowlane polegające na:

- wykuciu ściany murowanej frontowej, poszerzając otwór wejściowy do budynku, wymiary usuniętego muru wynoszą z jednej strony 32 cm x 30 cm i wysokości 200 cm zaś z drugiej 36 x 30 cm i wysokości 200 cm,

- wycięciu w poziomie posadzki dwóch odcinków dwuteownika stalowego II 160 mm na długości usuniętego muru, na którym był częściowo oparty,

- wymurowaniu filarka o wym. 24 x 24 cm i wysokości 2 m w świetle otworów drzwiowych z bloczków ytong,

- zamontowaniu 2 szt. drzwi wejściowych drewnianych z przeszkleniem o wymiarach w świetle ościeżnic 0,9 x 1,98 m (wymiar otworu w świetle muru 1,0 x 2,0 m),

- wykonaniu ścianki wydzielającej wiatrołap o wym. 2,59 x 2,69 m z płyty G-K z wypełnieniem wełną mineralną, ścianka od strony sufitu przylega do okładziny z boazerii drewnianej.

Na wykonanie przedmiotowych prac właściciele nie posiadali zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej.

PINB w związku z powyższym wszczął postepowanie w trybie naprawczym. Wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 ww. ustawy przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych .warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z warunkami technicznymi oraz innymi przepisami administracyjnego prawa materialnego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 p.b. polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 p.b., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, a polegający na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zamontowanie 2 sztuk drzwi wejściowych drewnianych z przeszkleniem o wymiarach w świetle ościeżnic 0,9 x 1,98 m jest niezgodne z § 62 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12. kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w myśl którego drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2 m.. Jednakże Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że niezgodność w tym zakresie ma charakter marginalny (2 cm) brak jest podstaw do nakazywania inwestorom wykonania prac korygujących ww. stan rzeczy tym bardziej, iż drzwi w obecnym kształcie w żaden sposób nie wpływa na zmianę rozkładu obciążeń i naprężeń w płycie stropowej budynku. W świetle powyższego Sąd nie podziela stanow3iska skarżącego, że w niniejszej sprawie winna zostać wdrożona procedura o której mowa w art. 9 p.b., tj. uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Zdaniem Sądu bezzasadny jest zarzut niezbadania przez organy dopuszczenia zamontowanych drzwi do stosowania w budownictwie. Z przepisu art. 10 p.b. nie wynika konieczność stosowania w obiekcie budowlanym jedynie wyrobów zakupionych w markecie budowlanym/hurtowni budowlanej, a do tego de facto sprowadza się argumentacja strony skarżącej. Przepis ten nie stoi na przeszkodzie do stosowania w obiekcie budowlanym wyrobów wykonanych "na wymiar" (drzwi, okna itp./) przez wykwalifikowane firmy stolarskie. Z przepisu tego nie wynika także zakaz stosowania w obiekcie budowlanym wyrobów, które dotychczas były w nim dotychczas użytkowane tj, w niniejszej sprawie z przepisów prawa nie wynika, że inwestorzy wykonując postanowienie sądu powszechnego byli zobligowani do zamontowania nowych fabrycznie drzwi.

Odnosząc się natomiast do zarzutu niezbadania przez organy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to wskazać należy, że w sprawie bezsporne jest, iż ww. roboty budowlane zostały przez skarżących wykonane w wyniku konieczności wykonania przez inwestorów postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. I Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2019 r. sygn.. [...], którym, po rozpoznaniu wniosku H. F., uznano żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości przy ul. [...] w W. oraz upoważniono H. F. i W. F. do przeprowadzenia prac adaptacyjnych mających na celu zniesienie współwłasności poprzez wyodrębnienie przez Sąd 3 lokali mieszkalnych według założeń zawartych w projekcie zniesienia współwłasności wykonanego przez biegłego sądowego M. M.. Celem realizacji postanowienia nakazano inwestorom dokonanie tymczasowo na ich koszt prac adaptacyjnych, polegających na m.in. na wymurowaniu ściany działowej , tak aby powstały dwa niezależne wiatrołapy. Inwestor będący współwłaścicielem nieruchomości, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, może uzyskać prawo do dysponowania nią w granicach przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną w różny sposób, tj. uzyskując zgodę wszystkich współwłaścicieli lub rozstrzygnięcie sądu na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego. Nie ma również wątpliwości, że uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z orzeczenia sądu opartego o art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali, zgodnie z którym, jeżeli uczynienie zadość przesłance samodzielności lokali wymaga wykonania robót adaptacyjnych, sąd może w postanowieniu wstępnym, uznającym żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnić zainteresowanego uczestnika postępowania do ich wykonania - tymczasowo na jego koszt. W razie przeszkód stawianych przez innych uczestników, sąd - w postanowieniu wstępnym lub w postanowieniu oddzielnym - może wydać stosowne nakazy lub zakazy. Postanowienie wstępne stanowi zatem rozstrzygnięcie uprawniające do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zakresie robót adaptacyjnych wskazanych w tymże orzeczeniu. Powołany przepis uprawnia sąd powszechny procedujący w celu zniesienia współwłasności do tego, ażeby w sytuacji, gdy uzna żądanie ustanowienia odrębnej własności lokali w zasadzie za usprawiedliwione, upoważnił uczestnika postępowania (inwestora) do wykonania niezbędnych robót adaptacyjnych i szczegółowo określił ich zakres, w oparciu o wiadomości specjalne zawarte w opinii biegłego. Jednakże Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że kwestia zbadania, czy prace adaptacyjne są wykonane zgodnie z ww. postanowieniem wstępnym (a tego dotyczą de facto zarzuty skarżącego, który podnosi że inwestorzy dokonali montażu ściany działowej dzielącej pomieszczenie hallu, przy czym wykonana ściana nie dzieli pomieszczenia w sposób wskazany w postanowieniu Sądu, gdyż została w takim miejscu, iż pomieszczenia posiadają odpowiednio: dla lokalu nr 1 powierzchnię ok. 3,47 m2, dla lokalu nr 2 powierzchnię ok. 4,43 m2), należą do sądu powszechnego, który wydał omawiane postanowienie. Sąd nie podziela przytoczonego przez skarżącego poglądu zawartego w w wyroku WDA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2020 r. sygn.. akt II SA/Gd 446/19, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do zweryfikowanie tożsamości zakresu prac adaptacyjnych wynikającego z przedłożonego projektu budowlanego z zakresem upoważnienia określonego w postanowieniu wstępnym oraz w stanowiącej jego integralną część opinii biegłego sądowego. Dodatkowo podkreślić należy, że ww. rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku dotyczy zupełnie innej kwestii prawnej (czy przepis art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali przewiduje dla sądu powszechnego kompetencje do określenia terminu na wykonanie prac adaptacyjnych), a tym samym www. pogląd jest wyrwany z kontekstu.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia przepisów postępowania, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.