Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1508/02
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2002-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1998 nr 155 poz. 1014
law: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
Teza: Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./ jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać pożyczki i kredyty oraz emitować papiery wartościowe na finansowanie wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca przewidział więc, w jakich przypadkach jest możliwe podjęcie uchwały. Jeżeli budżet jest zrównoważony, nie ma możliwości podjęcia decyzji o zaciągnięciu powyższych zobowiązań, ponieważ służą one do pokrycia różnicy między dochodami a wydatkami budżetu. Jeżeli nie ma takiej różnicy, nie ma także potrzeby, a nade wszystko podstawy prawnej do zaciągania kolejnych zobowiązań. Nie jest więc możliwe zaciągnięcie pożyczki "na zapas".

TEZY

Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./ jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać pożyczki i kredyty oraz emitować papiery wartościowe na finansowanie wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca przewidział więc, w jakich przypadkach jest możliwe podjęcie uchwały. Jeżeli budżet jest zrównoważony, nie ma możliwości podjęcia decyzji o zaciągnięciu powyższych zobowiązań, ponieważ służą one do pokrycia różnicy między dochodami a wydatkami budżetu. Jeżeli nie ma takiej różnicy, nie ma także potrzeby, a nade wszystko podstawy prawnej do zaciągania kolejnych zobowiązań. Nie jest więc możliwe zaciągnięcie pożyczki "na zapas".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy P. na uchwałę nr 21/2002 Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia 20 maja 2002 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy w P. - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 20 maja 2002 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. stwierdziło nieważność uchwały nr XXXI/24/02 Rady Gminy w P. z dnia 24 kwietnia 2002 r. w sprawie zaciągnięcia pożyczki preferencyjnej w Fundacji Rozwoju Regionu P. w kwocie 100 tys. zł na organizację robót publicznych. W uzasadnieniu stwierdzono, że uchwała została podjęta z naruszeniem art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, ponieważ w sytuacji, kiedy budżet gminy jest zrównoważony i nie zaplanowano wydatków, rada gminy nie była uprawniona do zaciągnięcia pożyczki.

W skardze na powyższą uchwałę Gmina P. zarzuciła, iż powyższe rozstrzygnięcie zapadło z obrazą art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ uchylona uchwała rady gminy nie jest sprzeczna z prawem, tj. z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z następujących przyczyn:

Po pierwsze - z brzmienia art. 48 cytowanej ustawy wynika, że gmina jest uprawniona do zaciągania kredytów lub pożyczek na finansowanie wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach jednostki. Przepis ten stanowi ogólne zasady zaciągania zobowiązań. Z jego treści nie wynika jednak, aby najpierw podjąć uchwałę o zmianie budżetu poprzez wprowadzenie wydatku i dopiero po takiej zmianie podjąć kolejną uchwałę o zaciągnięciu pożyczki. Zapis art. 48 ust. 1 pkt 2 przewiduje bowiem, że pożyczka ma na celu finansowanie wydatku, czyli po prostu jego spłatę. Skoro nie doszło jeszcze do wydatku nieznajdującego pokrycia w planowanych dochodach budżetowych, nie naruszono prawa, podejmując uchwałę.

Po drugie - podejmując uchwałę o zaciągnięciu pożyczki, gmina nie zaciągnęła zobowiązania. Uchwała rady gminy nie stanowi bowiem oświadczenia woli. Zgodnie z art. 133 ustawy o finansach publicznych czynności prawnych polegających na zaciąganiu pożyczek dokonuje dwóch członków zarządu wskazanych w uchwale zarządu. Dla ważności tych czynności jest wymagana kontrasygnata skarbnika.

Zobowiązanie będzie zaciągnięte dopiero wtedy, kiedy gmina złoży stosowne oświadczenie woli /art. 61 w zw. z art. 353 Kc/. Podjęcie uchwały przez radę gminy nie jest więc zaciągnięciem pożyczki w rozumieniu art. 48 ustawy.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać pożyczki i kredyty oraz emitować papiery wartościowe na finansowanie wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca przewidział więc, w jakich przypadkach jest możliwe podjęcie uchwały. Jeżeli budżet jest zrównoważony, nie ma możliwości podjęcia decyzji o zaciągnięciu powyższych zobowiązań, ponieważ służą one do pokrycia różnicy między dochodami a wydatkami budżetu. Jeżeli nie ma takiej różnicy, nie ma także potrzeby, a nade wszystko podstawy prawnej do zaciągania kolejnych zobowiązań. Nie jest więc możliwe zaciągnięcie pożyczki "na zapas".

Ponieważ gmina nie wykazała podczas postępowania nadzorczego ani sądowoadministracyjnego potrzeby sfinansowania wydatków nieznajdujących pokrycia w planowanych dochodach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.