Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1216/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lutego 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Teza: Pojęcie "wyrównanie linii zabudowy" nie oznacza oczywiście możliwości sytuowania budynku tak, aby ścianą przylegał do budynku sąsiedniego.

TEZY

Pojęcie "wyrównanie linii zabudowy" nie oznacza oczywiście możliwości sytuowania budynku tak, aby ścianą przylegał do budynku sąsiedniego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2000 r. (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Haliny F., Jerzego K., Zbigniewa K., Ireneusza M. i Stefanii A. od decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 14 lutego 2000 r. (...) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z 3 sierpnia 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i modernizację pawilonu handlowego w N. przy ul. K. na działce nr 70/11 i 70/12 na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 3 sierpnia 1998 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż Wojewoda O. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z 3 sierpnia 1998 r. uznał bowiem, że naruszenie prawa w tej sprawie nie miało charakteru rażącego, jako że inwestor Irena G. wykazała prawo do dysponowania nieruchomością nr 70/11 zawierając 24 września 1999 r. /a więc po wykonaniu rozbudowy kiosku/ nową umowę dzierżawy z Zarządem Miasta i Gminy N. dotyczącą "brakującego" fragmentu działki nr 70/11. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego albowiem w dacie wydania pozwolenia na budowę inwestor dysponował prawem do terenu na cele budowlane jedynie w stosunku do działki nr 70/12. Pozwolenie na rozbudowę pawilonu obejmowało również działkę nr 70/11, co do której w dacie 3 sierpnia 1998 r. inwestor prawa nie posiadał. Zatem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia 3.08.1998 r. o pozwoleniu na budowę wydana została wbrew wymogom przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 roku co stanowi rażące naruszenie prawa i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Nadto jak słusznie podniesiono w odwołaniu decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ albowiem przedmiotowy pawilon handlowy przylega do budynku, w którym odwołujący mają odrębną własność lokali i nie wyrażali zgody na takie usytuowanie tego obiektu.

Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Ryszard G. mąż Ireny G. zarzucając, iż pawilon handlowy został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami i żadne dobro osobiste odwołujących się nie zostało naruszone, albowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miasta w N. z dnia 2 października 1996 r. przewiduje na tym obszarze, zwartą zabudowę przyległą do istniejącego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego, co potwierdza także decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z dnia 8 października 1997 r. Nadto dnia 8 czerwca 1990 r. skarżący na okres 10 lat zawarł umowę dzierżawy z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej w N. co do działki o powierzchni 68 m2.

Z tego obszaru aktem notarialnym w 1997 roku nabył 50 m2 oznaczonych w ewidencji jako działka nr 70/12, zaś działkę oznaczoną w ewidencji gruntów nr 70/11 wydzierżawił na okres 10 lat zawierając 24 września 1999 r. stosowną umowę. Dysponował więc prawem do terenu na cele budowlane. Zdaniem skarżącego obszar zajęty pod rozbudowę pawilonu obejmował ten sam teren, na którym usytuowany był poprzedni budynek pawilonu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji podkreślając, iż w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i modernizację pawilonu handlowego inwestor posiadał prawo do dysponowania terenem w stosunku do działki nr 70/12 zaś planowana inwestycja swym zasięgiem obejmowała również działkę nr 70/11, do której w dniu 3 sierpnia 1998 r. nie posiadał żadnych uprawnień. Nadto skarżący nie posiadał zgody właściciela nieruchomości na lokalizację budynku w granicy działki czym naruszono par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez co należy rozumieć tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót i obiektów budowlanych /art. 3 pkt 11 cyt. ustawy Prawo budowlane/.

W rozpoznawanej sprawie planowana inwestycja rozbudowy i modernizacji pawilonu handlowego swym zasięgiem obejmowała działkę oznaczoną w ewidencji gruntów nr 70/12 o pow. 0,0050 ha, do której skarżący od 1997 roku posiada prawo wieczystego użytkowania oraz działkę nr 70/11, do której w chwili wydawania decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę skarżący nie posiadał żadnego tytułu. Tymczasem decyzja ta, wydana 3 sierpnia 1998 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w N., obejmuje oprócz działki nr 70/12 także działkę nr 70/11. Wbrew twierdzeniom skarżącego w dacie wydania spornej decyzji, nie miał zawartej umowy dzierżawy dotyczącej działki nr 70/11, zawarł ją dopiero jak wynika z akt sprawy po zrealizowaniu inwestycji - w dniu 24 września 1999 r. Zatem decyzja o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego została wydana wbrew wymogom przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W tych okolicznościach trafnie organ odwoławczy przyjął, iż doszło do rażącego naruszenia prawa co zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z 3 sierpnia 1998 r. Nadto, decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisu par. 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/ zgodnie, z którym usytuowanie budynku w granicy działki uzależnione było od pisemnej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jak wynika z porównania projektów stanowiących załączniki do wydanych pozwoleń na budowę, projektowana inwestycja nie ograniczała się do modernizacji uprzednio istniejącego pawilonu, ale stanowiła nowy obiekt budowlany /powierzchniowo większy i wyższy/ przylegający do budynku współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości. W tej sytuacji brak ich zgody na usytuowanie obiektu w granicy ich nieruchomości stanowi rażące naruszenie przepisu par. 12 ust. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia.

Nie jest prawdą jak twierdzi skarżący, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący obszar spornej inwestycji przewidywał "zwartą zabudowę przyległą do istniejącego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego" albowiem z wypisu tekstu z tego planu wynika, iż na tym obszarze dopuszczalna jest adaptacja zabudowy pawilonowej z jednoczesną jej przebudową wyrównującą linie zabudowy i dostosowującą obiekt do historycznych warunków starej zabudowy. Pojęcie "wyrównanie linii zabudowy" nie oznacza oczywiście możliwości sytuowania budynku tak, aby ścianą przylegał do budynku sąsiedniego.

W świetle powyższych okoliczności trafnie organ odwoławczy uznał, iż decyzja o modernizacji i rozbudowie pawilonu handlowego z dnia 3 sierpnia 1998 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa albowiem została podjęta wbrew wyraźnym nakazom przewidzianym w przepisach prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą /wyrok NSA II SA 1918/98/.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę oddalił.