Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1221/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art.233 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska SO del. Piotr Popek / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2015r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego C. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta jako organ I instancji decyzją z dnia [...] ipca 2014 r. nr [...] ustalił Skarżącemu C.K. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 481,00 złote, na które składał się podatek rolny w kwocie 47 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 434 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zobowiązanie to wynika z własności nieruchomości działki o nr ewidencyjny [...], zgodnie z wypisem z rejestru gruntów dla tej działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej G.1012 obręb 1, C. o powierzchni 0,3084ha ( w tym teren zabudowany z symbolem B - 0,1855 ha i użytek rolny z symbolem R II - 0,1229 ha ) oraz z opodatkowania budynku mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa została przyjęta z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego - Pana J.B.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 roku, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania C.K. na powyższą decyzję organu I instancji:

1. uchyliło ją w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok,

2. orzekło w uchylonej części co do istoty ustalając wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 427 z,

3. w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że kwestia ustalenia spornego zobowiązania podatkowego, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 11.03.2014r. sygn. akt I SA/Rz 1166/13, uchylił poprzednią decyzję SKO z dnia [...] września 2013r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], obie wydane w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. W ocenie sądu w przedmiotowej opinii sporna kwestia powierzchni klatek schodowych nie została należycie wyjaśniona, jak i nie wszystkie podane przez biegłego wielkości powierzchni wynikają wprost z podanych wymiarów. Sąd zobowiązał też organ I instancji by ten wyjątkowo starannie podszedł do kwestii ustalenia tej powierzchni, zapewniając skarżącemu wszelkie gwarancje procesowe.

Jak zauważyło SKO organ I instancji będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażanymi w przytoczonym orzeczeniu sądu, przeprowadził czynność procesową w postaci przesłuchania biegłego z udziałem podatnika i z tej czynności sporządzony został protokół. Z treści tego protokołu nie sposób jednak ustalić tego co było przedmiotem wątpliwości sądu czyli nie wskazano dalej spornej powierzchni klatki schodowej oraz innych wielkości powierzchni. Dlatego też w tym zakresie należało przyjąć powierzchnie budynku mieszkalnego z informacji podatkowej złożonej przez podatnika IN-1 z dnia 02.01.2013 r. tj. 273,23m2, a tym samym zarzuty należało uznać za uzasadnione.

Natomiast w ocenie organu II instancji zarzuty odwołania były nieuzasadnione w części dotyczącej opodatkowania gruntów. Dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości gruntowej organ podatkowy I instancji zdaniem SKO prawidłowo oparł się na danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 201 Or. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy I instancji ustalający wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Na poparcie tego stanowisko organ II instancji przywołał wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94 Wspólnota 1995/42/24). Skonkludował zatem, ze z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku jest zdaniem Organu II instancji ukształtowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu czego przykładem są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09 czy NSA z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08. Tak więc jak wywodzi ten organ, dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on przy tym moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2102 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na odpisy z ksiąg wieczystych czy też akty notarialne będące podstawą nabycia nieruchomości. Odnosząc się zaś do treści dokumentów przedkładanych przez Skarżącego w odwołaniu oraz zarzutów z nimi związanych, SKO stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów, ich oznaczenia i klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a pogląd ten wsparto wyrokiem NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806, dalej LEX.

Zatem organ podatkowy I instancji prawidłowo uznał, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 10 czerwca 2014r., iż część działki nr [...] to tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2, a pozostała część działki nr [...] to grunty rolne (RN) - o powierzchni 1229m2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613, dalej: u.p.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 powyższej ustawy wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: u.p.r.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust,, 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R".

Zatem według organu II instancji prawidłowo część działki nr [...] - o powierzchni 1229 m2 , organ podatkowy I instancji opodatkował podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Stosownie zaś do treści art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r., podatek rolny dla 1 ha gruntów rolnych nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wynosi równowartość pieniężną 5q żyta tj. 379,30 zł (wg komunikatu Prezesa GUS). A zatem prawidłowo organ określił wysokość podatku rolnego od powierzchni 1229 m2 (0,1229 ha) takiego gruntu na kwotę 47,00zł. Pozostała część działki nr [...] tj. tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2 zostały w należyty sposób opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

Rekapitulując SKO doszło do wniosku, iż organ podatkowy I instancji w swoim rozstrzygnięciu orzekł nieprawidłowo w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od budynku, ale uznał, że jako organ odwoławczy władny jest zastosować instytucję reformacji, i orzec odmiennie co do istoty sprawy, jako że pozwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy i nie zachodzi potrzeba jego uzupełnienia. W tak powstałej sytuacji dokonał ponownego wyliczenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok, które przedstawia się ono następująco:

1) podatek rolny: 0,1229 ha x 5q żyta tj. 379,30 zł = 47,00 zł;

2) podatek od nieruchomości

a) budynek mieszkalny pow. 272,00 m2 x 0,48 zł/m2 = 130,56 zł;

b) grunt o charakterze mieszkaniowym B o pow. 1855 m2 x 0,16 zł/m2 = 296,80 zł,

co daje łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 474.00 złotych po zaokrągleniu stosownie do art. 63 ordynacji podatkowej.

Nie godząc się z tym stanowiskiem SKO, Skarżący C.K. wniósł w dniu 24 listopada 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W złożonej skardze Skarżący zarzucił naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego z ustawy Ordynacja podatkowa w prowadzonym postępowaniu, które jego zdaniem wystąpiły po stronie obu organów podatkowych i w konsekwencji spowodowały, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane nierzetelnie, nieuczciwie, z pominięciem złożonych do akt sprawy jego zdaniem wiarygodnych, aktualnych, obowiązujących, mających moc dokumentów urzędowych, stosownie do art.194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a to są nimi:

1) akt notarialny nr [...] z dnia [...]10.1985r.

2) akt notarialny nr [...] z dnia [...]09.1986r.

3) zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego z dnia 30.09.1986r.

4) mapa uzupełniająca Miasta S.W. – C. w skali 1 : 2000, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego w dniu 31.12.1985r. pod nr ewid. [...]

5) mapa ewidencyjna przed modernizacja z 2000 roku z dnia 17.02.2006r. w skali 1 : 2000,

6) odpis z księgi wieczystej KW nr [...] VI Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z dnia 13.06.2006r.

7) kserokopia odpisu z dnia 23.05.2005r. "stanu władania na dzień 2000-09-15" działki nr ewid. [...] oraz działki nr ewid. [...],

8) postanowienie Sądu Rejonowego VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 05.08.2009r. sygn. akt [...] o wpis zmiany oznaczenia nieruchomości,

9) zawiadomienie Sądu Rejonowego VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 27.10.2009r. o dokonaniu wpisu,

10) własne pismo C.K. z dnia 28.09.2009r. skierowane do Sądu VI Wydział Ksiąg Wieczystych,

11) odpowiedź Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z dnia 5.11.2009r. znak: DzKo.97/09 ,

12) informacja podatkowa z dnia 02.01.2013r.(druk IN - 1, druk ZN-1/A, druk IR - 1 oraz drukZR-1/A).

Wywodząc powyższe, a przede wszystkim bezpodstawne oparcie się na nieadekwatnych i nierzetelnych zapisach ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy na podstawie złożonej przez niego informacji podatkowej, skierowanie przez Sąd decyzji do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy zainicjowanej skargą C.K., Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, o ile wnosi Skarżący o uchylenie zaskarżonej decyzji, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.

Na wstępie dalszych rozważań krótko odnieść się należy do zarzutów Skarżącego podniesionych w skardze i zasygnalizować stanowisko Sądu, skoro niniejsza sprawa nie jest po raz pierwszy rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Jeżeli chodzi o zarzuty Skarżącego co do ustaleń organów podatkowych w zakresie powierzchni nieruchomości gruntowej i znaczenia dla tych ustaleń danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów odwołać należy się stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 1166/13 zbieżnego zresztą ze stanowiskiem organów podatkowych w niniejszej sprawie, a które Sąd w niniejszym składzie podziela.

Na znaczeniu straciła natomiast dotychczas sporna kwestia ustalenia powierzchni budynku należącego do Skarżącego, będącej podstawą obliczenia wysokości podatku od nieruchomości, oraz prawidłowość przeprowadzenia w postępowaniu podatkowym dowodu z opinii biegłego w celu oszacowania powierzchni użytkowej tego budynku, a następnie trafności oceny mocy i znaczenia tego dowodu dla powyższych ustaleń, jako że ostatecznie organ II instancji uznając zasadność zarzutu Skarżącego podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sporną wielkość powierzchni użytkowej rzeczonego budynku przyjął zgodnie z wielkością zadeklarowaną przez Skarżącego w informacji podatkowej IN-1.

Rozstrzygnięcie reformacyjne organu II instancji, o którym wcześniej napomknięto stało się jednak powodem dla którego zaskarżona decyzja jako wadliwa nie może się ostać w obrocie prawnym i należy ją wyeliminować. Mianowicie organ I instancji w swojej decyzji z dnia 11 lipca 2014 r. ustalił Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. w kwocie 481 zł, na które składał się podatek rolny w kwocie 47 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 434 zł.. SKO po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji zmienił (uchylił i w tej części orzekł co do istoty) wysokość podatku od nieruchomości ustalając go w kwocie 427 zł, ale jednocześnie utrzymał w mocy decyzję I instancji w pozostałym zakresie, a więc także co do wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 481 zł.

W ten sposób organ II instancji z obrazą przepisów prawa procesowego a to art. 233 § 1 pkt 1 i 2 ordynacji podatkowej doprowadził do wydania decyzji wewnętrznie sprzecznej, bowiem wynikająca z ostatecznej decyzji wysokość zobowiązania pieniężnego na 2013 r. nie odpowiada sumie składających się na nią podatków rolnego i od nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonano już właściwego zabiegu arytmetycznego i wskazano wysokość zobowiązania pieniężnego dla Skarżącego na 2013 r. w wysokości 474 zł, odpowiadającego intencjom organu II instancji, wszak jednak nie zrealizowanym. Pisemne uzasadnienie decyzji nie może zastępować treści rozstrzygnięcia ani je korygować, służy jedynie wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Uzasadnienie faktyczne i prawne musi odpowiadać rozstrzygnięciu, w którym wyrażona zostaje wola organu. Dlatego w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie jako element decyzji (art. 210 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej) musi się cechować kategorycznością, jasnością i zrozumiałością treści, bowiem kształtuje sytuację prawną podatnika w zakresie obowiązków podatkowych, w taki sposób, aby podatnik wiedział czego od niego się oczekuje i co ma zapewnić wykonanie tej decyzji czy to dobrowolnie czy też w drodze egzekucji podatkowej. Kardynalnym wręcz jest obowiązek organów podatkowych zrozumiałego, precyzyjnego i wyczerpującego sformułowania osnowy decyzji i jej spójności z treścią uzasadnienia. Zaskarżona decyzja SKO tych wymagań nie spełnia i jako wadliwa, nie nadająca się do wykonania, musiała zostać uchylona.

Reasumując, skoro postępowanie przed organem II instancji zwieńczone wadliwą decyzją, związane było z istotnym naruszeniem prawa procesowego, zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uchylić, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..

O tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania przyznanych Skarżącemu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono po myśli art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.