Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4588/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 1 i 5, art. 126, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 29 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1429
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 99 ust. 2, art. 103 ust. 2, art. 109 pkt 9
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Aptekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2649/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. we W. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania wniosku w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz A. Sp. z o.o. we W. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 24 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2649/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), w wyniku rozpoznania skargi A. sp. z o.o. we W. (dalej: spółka) na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej (dalej: Prezydium) z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej Pomorsko-Kujawskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w Bydgoszczy (ORA) z [...] stycznia 2015 r. nr [...]. Ponadto zasądził od Prezydium NRA na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania (357 zł).

WSA wskazał, że uchwałą z [...] stycznia 2015 r. ORA, po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: WIF) o wydanie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "[...]" we W. przy ul. [...], pozytywnie zaopiniowała zamiar cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że WIF z uwagi na stwierdzenie odwróconego łańcucha sprzedaży produktów leczniczych cofnął wcześniej zezwolenie na prowadzenie przez spółkę apteki ogólnodostępnej "[...]" we W. przy ul. [...], a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego. W ocenie ORA spółka, która prowadziła sprzedaż hurtową w "[...]" utraciła przesłankę rękojmi i nie spełnia jej również w stosunku do prowadzenia "[...]".

W wyniku rozpoznania zażalenia spółki, Prezydium NRA uchwałą z [...] czerwca 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę ORA. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że rozpatrując wniosek WIF o wydanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek i hurtowni, okręgowa rada aptekarska zajmuje stanowisko w trybie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; dalej: k.p.a.), w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2014 r., poz. 1429), a postępowanie w przedmiocie wydania opinii jest postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania w sprawie wydania przez WIF decyzji o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia.

Prezydium stwierdziło, że w niniejszej sprawie stan faktyczny został zbadany przez WIF, w związku z czym nie zachodziły podstawy do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Prezydium podkreśliło także, że rzeczą organów samorządu aptekarskiego nie jest weryfikowanie ustaleń inspekcji farmaceutycznej co do prowadzenia przez spółkę obrotu z nieuprawnionym podmiotem, a jedynie wyrażenie opinii, czy stwierdzone naruszenia stanowią podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z uwagi na utratę rękojmi. Prezydium zaznaczyło, że to inspekcja farmaceutyczna posiada uprawnienia określone w art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm.; dalej: p.f.), pozwalające na weryfikację czy sposób wykonywania działalności polegającej na prowadzeniu aptek odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. Zdaniem Prezydium informacje uzyskane przez inspekcję farmaceutyczną wskazują na nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez spółkę obrotu produktami leczniczymi, które nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

W wyniku rozpoznania skargi spółki, zaskarżonym wyrokiem WSA stwierdził nieważność uchwał obu instancji samorządu aptekarskiego.

Zdaniem WSA podjęte w sprawie uchwały zostały oparte na niewłaściwej podstawie prawnej. Akty administracyjne, w tym przypadku uchwały, dotknięte taką wadą są nieważne, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Uchwały te zostały wydane w trybie art. 106 § 1 k.p.a., jednakże przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje wyraźna norma prawa materialnego, która uzależnia wydanie decyzji w sprawie administracyjnej od zajęcia stanowiska przez inny organ.

WSA wskazał, że istotą niniejszej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi, jest zagadnienie, czy w obowiązującym stanie prawnym wniosek WIF o wydanie opinii przez organ samorządu zawodowego aptekarzy w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, organ samorządu aptekarskiego uprawniał do działania w trybie art. 106 § 1 k.p.a.

WSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przy czym przepis ten reguluje jedynie zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie jest natomiast samoistną podstawą takiego współdziałania, gdyż to musi wynikać z przepisów szczególnych. Tym samym obowiązek organu samorządu zawodowego aptekarzy do działania, na żądanie WIF, jako prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, obligującego go do wydania opinii w tym przedmiocie. Przepis art. 106 k.p.a. nie wyznacza bowiem kompetencji organu samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, a kompetencja ta musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis musi z kolei nakazywać organowi administracji publicznej zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie. Innymi słowy, roli samorządu zawodowego aptekarzy w kwestii opiniowania wniosku organu administracji w trybie art. 106 § 1-6 k.p.a. nie wyznacza zatem sam organ cofający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez swoje żądanie, ale czyni to przepis prawa materialnego, który musi nakazywać temu organowi administracji zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji.

W ocenie WSA, na gruncie obowiązującego stanu prawnego przepisami wyznaczającymi tę rolę samorządowi aptekarskiemu w trybie art. 106 § 1-6 k.p.a. nie są przepisy wskazane w uchwale ORA Pomorsko-Kujawskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w Bydgoszczy, a w szczególności art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, gdyż jest to jedynie norma kompetencyjna, która statuuje ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Sąd podkreślił, że tylko przepis będący prawną podstawą cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych mógłby rodzić po stronie organu administracji publicznej obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem z art. 99 ust. 2 p.f. nie wynika, by cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było wprost uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc decyzję w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny bez współdziałania z organem samorządu aptekarskiego jako organu współ-kompetentnego. Istniejące w ww. ustawie o izbach aptekarskich ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w ww. przepisie Prawa farmaceutycznego lub w innych przepisach. Przepisy Prawa farmaceutycznego, jak również inne regulacje nie zawierają jednak normy, która wprowadzałaby obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. To zaś, że ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, nie oznacza, że przepis art. 29 pkt 5 tej ustawy stają się materialnoprawnymi podstawami, które uzależniają wydanie decyzji od współdziałania organów w ww. trybie.

WSA wskazał także, że ustawa o izbach aptekarskich weszła w życie 29 maja 1991 r., natomiast 20 lutego 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 452 ze zm.). Okoliczność ta ma znaczenie prawne o tyle, że na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego kwestię zezwoleń na prowadzenie aptek regulował art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, który przewidywał, że udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej wymaga zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego. W ocenie Sądu przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę zobowiązującą do stosowania trybu współdziałania organów w oparciu o procedurę określoną w art. 106 § 1 k.p.a., gdyż zasięgnięcie opinii organu samorządu aptekarskiego wprowadzało obligatoryjny wymóg w tym zakresie przed wydaniem decyzji o udzieleniu lub cofnięciu koncesji. Tym samym to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym na mocy art. 33 ust. 5 ww. ustawy, istniał obowiązek współdziałania po stronie organu samorządu aptekarskiego w trybie art. 106 § 1 k.p.a., przewidujący wydanie opinii w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w formie uchwały właściwej okręgowej rady aptekarskiej, zaskarżalnego w drodze zażalenia do Naczelnej Rady Aptekarskiej.

WSA podkreślił, że obecnie obowiązujący stan prawny nie może być podstawą podejmowania przez organy samorządu aptekarskiego uchwał opiniujących kwestie cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Przepis art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej po 1 października 2002 r. nie znalazł bowiem swego "odpowiednika" w Prawie farmaceutycznym, ani też w żadnej innej regulacji, która mogłaby mieć zastosowanie w analizowanym przypadku. Istniejące zaś w art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach Prawa farmaceutycznego lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 k.p.a., to ORA w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 § 1 k.p.a. Oznacza to, że obie uchwały wydane zostały bez podstawy prawnej i jako takie dotknięte są wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a.

WSA dodał, że samorząd aptekarski ma kompetencje do wydawania opinii, lecz wydawana opinia ma walor stanowiska tego organu i podlega ocenie podobnie jak opinia biegłego.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożyła Naczelna Rada Aptekarska, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

NRA zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1) art. 99 ust. 2 i art. 103 p.f. w zw. z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te nie uzależniają wydania decyzji przez organ nadzoru farmaceutycznego od zajęcia merytorycznego stanowiska przez organy samorządu aptekarskiego w sprawie udzielania bądź cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;

2) art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te stanowią jedynie normę kompetencyjną do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie środków określonych w ustawie pomimo istnienia przesłanek do ich zastosowania;

2) art. 152 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku naruszenia przez organ prawa materialnego oraz braku naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W motywach skargi kasacyjnej jej autor rozwinął postawione w jej petitum zarzuty.

Spółka nie skorzystała z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Granice rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny autor skargi kasacyjnej wyznaczył, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 99 ust. 2 i art. 103 p.f. oraz art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 106 § 1 i §5 k.p.a., a także art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.p.s.a.

Istota tych zarzutów sprowadza się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozstrzygnął sprawę, błędnie uznając, iż wyrażenie opinii przez organy samorządu aptekarskiego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie następuje w trybie współdziałania organów administracji publicznej, o jakim mowa w art. 106 k.p.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (art. 106 § 5 k.p.a.). W piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że art. 106 k.p.a. nie stanowi podstawy prawnej współdziałania, bowiem taką podstawą są przepisy szczególne, które uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (zob. m.in. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el., 2016).

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, przepisem szczególnym, który uzależnia wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej od zajęcia stanowiska przez organ samorządu aptekarskiego jest art. 99 ust. 2 oraz art. 103 p.f.

Stanowisko to jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 99 ust. 2 p.f. udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Przepis ten wskazuje zatem organ właściwy rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Nie wynika z niego, że przed wydaniem decyzji wojewódzki inspektor farmaceutyczny ma obowiązek zasięgnięcia opinii organu samorządu aptekarskiego.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, obowiązek taki nie wynika również z art. 103 p.f. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej, wspomniany artykuł był podzielony na dwa ustępy. Pierwszy z nich stanowił, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli apteka prowadzi obrót produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu. Natomiast w art. 103 ust. 2 p.f. określono 6 przypadków, w jakich wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W przepisach tych ustawodawca nie przewidział współdziałania (w znaczeniu wynikającym z art. 106 k.p.a.) z wojewódzkim inspektorem farmaceutycznym jakiegokolwiek innego organu w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Niezasadne jest również stanowisko skarżącej kasacyjnie, że przewidziana w art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich kompetencja do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest realizowana w ramach współdziałania organów, o jakim mowa w art. 106 § 1 k.p.a.

Podobnie jak przytaczanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o izbach aptekarskich, w którym zostały przedstawione przykładowe sposoby realizacji zadań samorządu aptekarskiego wskazanych w art. 7 ust. 1 ustawy. Jednym z takich sposobów jest – wymienione w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich – wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Z kolei w art. 29 pkt 5 ww. ustawy wskazano organ właściwy do wydawania takiej opinii, a mianowicie okręgową radę aptekarską.

Przewidziane w ustawie o izbach aptekarskich uprawnienie samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek jest niewątpliwie jedną z form sprawowania przez samorząd pieczy nad należytym prowadzeniem apteki. Samorząd aptekarski może zatem (a niekiedy nawet powinien) korzystać ze wspomnianego uprawnienia, poprzez formułowanie stosownych opinii z własnej inicjatywy, bądź na prośbę organu administracji prowadzącego postępowanie. Co jednak istotne, przepisy dotyczące postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie obligują wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do współdziałania w trybie art. 106 § 1 k.p.a. z samorządem aptekarskim, w tym znaczeniu, że wydanie decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie jest uzależnione od uprzedniego wyrażenia przez właściwą okręgową radę aptekarską opinii, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że jednym z zadań Inspekcji Farmaceutycznej jest współpraca z samorządem aptekarskim (art. 109 pkt 9 p.f.). Współpraca w tym znaczeniu nie może być utożsamiana z obowiązkiem współdziałania określonym w art. 106 § 1 k.p.a., niemniej jednak mając na uwadze obowiązek rzetelnego rozpatrzenia sprawy dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki wojewódzki inspektor farmaceutyczny powinien rozważyć czy w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy celowe jest zwrócenie się do samorządu aptekarskiego o wyrażenie opinii, która mogłaby stanowić dowód w sprawie.

Dodać należy, że zaprezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie dotyczące uprawnień organ samorządu aptekarskiego do działania w trybie art. 106 § 1 k.p.a. wspiera jednorodne orzecznictwo w tym zakresie (por. wyroki NSA: z 14 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 4920/16; z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3423/15; z 9 sierpnia 2017 r. II GSK 2640/15; z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 4108/16; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niezasadność opisanych wyżej zarzutów sprawia, że nie mogły zostać również uwzględnione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. WSA stwierdzając, że uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały w tej sprawie podjęte bez podstawy prawnej do współdziałania organów w trybie art. 106 § 1 k.p.a. prawidłowo uznał, że zachodzi przyczyna nieważności postępowania określona w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a., co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności kontrolowanych uchwał organów samorządu aptekarskiego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Takie rozstrzygnięcie niewątpliwie stanowi zastosowanie środka określonego w ustawie, do czego sąd administracyjny jest zobowiązany na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a.

Wreszcie nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 152 p.p.s.a., z uwagi na nieprecyzyjne jego sformułowanie. Po pierwsze, art. 152 p.p.s.a. składa się z dwóch paragrafów, a autor skargi kasacyjnej nie precyzuje, który z nich miał zostać naruszony przez WSA. Po drugie, z art. 152 § 1 p.p.s.a. (przy założeniu, że to ten przepis miał zostać naruszony) wynika, że w razie uwzględnienia skargi na akt administracyjny, nie wywołuje on skutków prawnych zasadniczo do chwili uprawomocnienia się wyroku. Mając na uwadze treść tego przepisu należy stwierdzić, że nie mógł on zostać naruszony w sposób wskazany w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej, to jest "poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku naruszenia przez organ prawa materialnego oraz braku naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy".

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).