Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 856/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par 1 pkt 1 i 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 42, art. 43, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 856/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r., sprawy ze skargi P.W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 31 marca 2015 r. Nr [...], w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych).


UZASADNIENIE

P.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2015 roku, nr [...], utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione.

Postanowienie to zostało wydane w związku z wniesionymi zarzutami na postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 §1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz.1619 ze.zm. - dalej u.p.e.a.). Skarżący twierdził, że egzekwowana oplata dodatkowa za parkowanie została przez niego zapłacona przelewem dnia 6 lutego 2015 r., a więc zajęcie rachunku bankowego było bezprzedmiotowe. Dodatkowo, skarżący podniósł, że upomnienie wysłane zostało w sposób nieprawidłowy na adres M., R., podczas gdy z ewidencji działalności gospodarczej wynikało, że korespondencję należy doręczać pod adresem K., ul. K.

Wierzyciel-Burmistrz Miasta C. ograniczył roszczenie do kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł w związku z otrzymaną wpłatą w wysokości 50 zł, ale uznał, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone. Właściciel pojazdu P. Sp. z o.o. wskazał bowiem jako zobowiązanego Kancelarię Adwokacką P.W., ul. R.,. Upomnienie zostało więc doręczone pod tym adresem 10 grudnia 2014 r. przez Pocztę Polską

W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 43 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u. p. e. a., przez:

- przyjęcie w niniejszej sprawie, że adresatem do doręczeń strony jest adres błędnie wskazany przez P. Sp. z o.o., podczas, gdy organ jest zobowiązany ustalić prawidłowość danych

- przyjęcie, że doręczenie pisma adresowanego do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą może być skuteczne, gdy zostanie ono odebrane przez pełnoletniego domownika, podczas gdy w przypadku przedsiębiorców pisma powinno doręczać się osobom do tego upoważnionym (lub pracownikom)

- przyjęcie, że doręczenie pisma adresowanego do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą może być skuteczne, gdy zostanie ono odebrane przez osobę nieznaną stronie, nie będącą dorosłym domownikiem i równocześnie nie będącą osobą czynną w lokalu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 97 k.c.

- poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a przede wszystkim brak zwrócenia uwagi, że w siedzibie przedsiębiorcy znajduje się kilkadziesiąt lokali, w których również prowadzona jest działalność gospodarcza niezwiązana całkowicie z działalnością Skarżącego, a także brak jest portierni

- poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej, w szczególności uznania, że doręczenie pisma skierowanego do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą może być skuteczne poprzez doręczenie go dorosłemu domownikowi i innym osobom, w stosunku do których można dokonać doręczenia zastępczego.

W ocenie skarżącego brak było podstaw do przyjęcia, iż organ prowadzący postępowanie egzekucyjne dokonał prawidłowego doręczenia upomnienia.

W odpowiedzi na skargę z dnia 22 maja 2015 r. strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, tj. że upomnienie z dnia 27 listopada 2014 r. było skutecznie doręczone, a zobowiązany mógł dobrowolnie wykonać nałożony na niego obowiązek.

W dodatkowym piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. pełnomocniczka skarżącego zarzuciła niewłaściwość organu egzekucyjnego, bowiem skarżący zamieszkuje w K, a nie w M. W konsekwencji prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. naruszyło art.22 §2 u.p.e.a.

Na rozprawie w dniu 3 lipca 2015 r. skarżący potwierdził, że zamieszkuje w K. przy ul. P., nigdy nie upoważniał nikogo do odbioru korespondencji w M.; nie zna też A.N., która faktycznie odebrała upomnienie w dniu 10 grudnia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej twierdzenia należałoby uznać za słuszne.

Zarzuty skarżącego podniesione na etapie postępowania egzekucyjnego sprowadzają się w istocie do wskazania, że wierzyciel uchybił przepisom procedury administracyjnej, gdyż upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego nie zostało doręczone prawidłowo – mylnie bowiem wskazano adres do doręczeń na ul. R. , [...] M., podczas gdy adresem do doręczeń jest adres w K., przy ul. K..

Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 584) domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. Niemniej przepis ten nie uchyla obowiązujących zasad doręczania pism przez organy administracji publicznej, a takimi był m.in. wierzyciel tj. Prezydent Miasta C.

Skarżący występował w sprawie jako osoba fizyczna, faktycznie władająca samochodem, który został pozostawiony w płatnej strefie parkowania bez uiszczenia należnej opłaty. W związku z tym należy uznać działanie organu polegające na kierowaniu się informacją otrzymaną od P. Sp. z o.o. za nieuzasadnione. Wierzyciel powinien był bowiem ustalić adres na podstawie wiarygodnych źródeł tj. przede wszystkim informacji pozyskiwanych z Centrum Udostępniania Danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

Skarżący wskazywał na konieczność doręczania pod adresem wynikającym z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Niemniej jednak takie stanowisko nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Upomnienia wzywające do zapłaty dodatkowej opłaty za parkowanie należnej zgodnie z art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 460) od osób fizycznych korzystających z dróg publicznych powinny być doręczane osobom fizycznym przede wszystkim w trybie art. 42 k.p.a. i nast. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z powołanymi przepisami pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie zaś do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

W tym miejscu należy przytoczyć za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., II 2159/12 (wyrok dotyczył zasad doręczania radcy prawnemu, a więc argumentacja w nim przedstawiona może mieć zastosowanie per analogiam przy doręczaniu adwokatowi), że kodeks postępowania administracyjnego, w odróżnieniu od regulacji przyjętej w kodeksie postępowania cywilnego (art. 138 § 2) czy Ordynacji podatkowej (art. 148 § 2 pkt 2), nie przewiduje doręczenia pisma w miejscu pracy "osobie upoważnionej do odbioru pism" czy "osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji", jak przywołane unormowania. W tym zakresie w pełni aktualny pozostaje pogląd wyrażony jeszcze przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie III RN 115/02 (Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2004/1/3), że na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.) może być dokonane wyłącznie adresatowi.

W konsekwencji osobie fizycznej - adwokatowi wykonującemu zawód w indywidualnej kancelarii należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym według zasad określonych w art. 42 § 1 k.p.a. i 43 k.p.a., czyli tak jak osobie fizycznej, a nie według reguł przewidzianych w art. 45 k.p.a. Adres indywidualnej kancelarii adwokackiej nie jest adresem miejsca pracy tegoż adwokata w rozumieniu ww. przepisu. Miejsce pracy, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. oznacza miejsce, w którym wprawdzie praca jest świadczona, ale nie na własny rachunek (w ramach własnej działalności gospodarczej), lecz na rzecz innego pracodawcy. Norma zawarta w tym przepisie nie zezwala na odebranie pisma pochodzącego od organu, a skierowanego do pracownika przez inne osoby z zakładu pracy, w szczególności przez osoby upoważnione przez pracodawcę do odbioru korespondencji kierowanej do zakładu pracy. Adwokat nie ma w prowadzonej przez siebie kancelarii statusu pracownika. Ma on status pracodawcy w stosunku do innych osób zatrudnionych w jego kancelarii. W konsekwencji korespondencja kierowana na adres takiej kancelarii to korespondencja kierowana do samego pracodawcy, a nie do pracownika dla którego osoba upoważniona przez zakład pracy nie może odebrać pisma. Gdyby uznać, że adwokat ma status pracownika we własnej kancelarii wówczas wykluczona byłaby możliwość odbioru korespondencji kierowanej na adres jego Kancelarii przez osoby w niej zatrudnione, bądź upoważnione do tej czynności w sposób wyraźny lub dorozumiany. Tymczasem norma zawarta w art. 42 § 1 i 43 k.p.a. przewidująca konieczność bezpośredniego doręczenia korespondencji stronie w miejscu jej pracy odnosi się do osób świadczących pracę na cudzy rachunek i w przypadku takiej indywidualnej kancelarii dotyczy osób zatrudnionych przez adwokata, a nie jego samego.

Wykładając przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące zasady doręczeń należy mieć na względzie, że wprawdzie mają one charakter gwarancyjny i ochronny, jednak nie uniemożliwiają one organom doręczania pism na adres inny niż wymieniony w art. 42 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy strona lub pełnomocnik tego zażąda. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wyraźnie dopuszcza taką możliwość (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., I OSK 911/10, z dnia 28 listopada 2012 r., I OSK 1257/11, z dnia 6 września 2013 r., II FSK 2561/11 dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona może żądać doręczania jej korespondencji pochodzącej od organu na dowolny adres. Taki adres został wskazany (, ul. K.) ale dopiero przy wniesieniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skoro skarżący wskazał inne niż wynikające z art. 42 § 1 k.p.a. miejsce doręczania jej korespondencji, to nie może następnie podważać prawidłowości tego doręczenia, powołując się na reguły doręczeń przewidziane w powyższych uregulowaniach.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniało, że doręczenie było prawidłowe, gdyż przesyłkę odebrał dorosły domownik (informacja taka wskazana była na potwierdzeniu odbioru). Jednakże z kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca upomnienie była pierwotnie awizowana 3 grudnia 2014 r. Dopiero w dniu 10 grudnia 2014 r. pismo odebrała A.N., która nie została opisana w jakim charakterze działała. Nie zostały bowiem zaznaczone właściwe określenia w druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. W ocenie Sądu oznacza to, że akta postępowania nie potwierdzają ustaleń wierzyciela o prawidłowym doręczeniu domownikowi adresata. W konsekwencji Sąd uznał, że został naruszony art. 80 k.p.a. w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Organy przyjęły bowiem za udowodnioną okoliczność prawidłowego doręczenia upomnienia domownikowi skarżącego, pomimo że zgromadzone w aktach dokumenty w ogóle tego nie potwierdzały.

Skarżący zaznaczał, że pod adresem, w którym nastąpiło doręczenie znajduje się budynek komercyjny, tj. obiekt, w którym znajduje się kilkadziesiąt sklepów i biur. W takim budynku nikt nie jest zameldowany, ani też nie mieszka z zamiarem stałego pobytu, dlatego też nie możemy mówić o "dorosłym domowniku". Lokale użytkowane przez osoby trudniące się zawodową działalnością gospodarczą nie są zajmowane przez "dorosłych domowników", a są użytkowane przez osoby, które dla niej pracują. Dodatkowo skarżący w ogóle zaprzeczał, że zna A.N..

W ocenie Sądu tego typu argumentacja powinna zostać rozważona w ponownym postępowaniu dotyczącym zasadności wniesionych zarzutów.

Sąd nie rozstrzygał natomiast problemu właściwości organu egzekucyjnego, ponieważ kwestie te, co do zasady, nie były przedmiotem stanowiska wierzyciela. Wprawdzie zgodnie z art. 33§1 pkt 9 u.p.e.a. przedmiotem zarzutów może być prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, ale też zgodnie z jednolitym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2012 r., II FSK 2267/10 i powołane tam inne orzeczenia oraz poglądy doktryny).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 p. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., poz. 720 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekał na podstawie art. 200 i art. 205 powołanej ustawy zasądzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonej opłaty sądowej,(100 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa prawnego (240 zł).