Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 513/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1, art. 91, art. 93 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z [...] czerwca 2022 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej N. G. stypendium rektora i odmowy przyznania stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] grudnia 2021 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej jako "organ I instancji") przyznała N. G. (dalej jako "skarżąca") stypendium rektora w wysokości 1200 zł miesięcznie na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.

Postanowieniem z 11 maja 2022 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie wznowiła postępowanie administracyjne w przedmiocie decyzji o przyznaniu stypendium rektora. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." i wyjaśnił, że w sprawie pojawiła się nowa, istotna okoliczność, bowiem skarżąca odbywała studia, poza Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej, także na innej uczelni.

Decyzją z 10 czerwca 2022 r., organ I instancji uchylił decyzję z 2 grudnia 2021 r. w przedmiocie przyznania skarżącej stypendium rektora w wysokości 1200 zł miesięcznie na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. oraz odmówił przyznania skarżącej stypendium rektora w okresie od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. Organ wyjaśnił, że w oparciu o doręczoną mu decyzję Ministra Edukacji i Nauki z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącej stypendium Ministra Edukacji i Nauki na rok akademicki 2021/2022 powziął informację o tym, że skarżąca odbywała studia na Uniwersytecie Warszawskim w okresie od 2014 r. do 2016 r. W ocenie organu stanowi to nową, istotną okoliczność w sprawie, mającą wpływ na określenie uprawnienia skarżącej do stypendium socjalnego. Skarżąca we wniosku o przyznanie stypendium rektora nie wskazała, że poza Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej studiowała również na Uniwersytecie Warszawskim, w okresie od 2014 r. do 2016 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji komisja ustaliła, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął skarżącej 30 listopada 2020 r. Skarżąca rozpoczęła studia po raz pierwszy 1 października 2014 r. W okresie od 1 października 2014 r. do września 2016 r. skarżąca odbywała studia I stopnia na kierunku historia sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, od października 2016 r. do października 2017 r. studia jednolite magisterskie na kierunku psychologia na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Na kierunku biologia, z którego skarżąca otrzymała stypendium rektora studiuje od października 2017 r., obecnie jest na II roku II stopnia biologia UMCS.

W ocenie organu II instancji w dniu złożenia wniosku o stypendium rektora, tj. 12 października 2021 r., skarżącej nie przysługiwało prawo do otrzymania stypendium rektora, ponieważ okres odbywania przez nią studiów na dzień 30 września 2021 r. wynosił 82 miesiące, z uwzględnieniem przerw, kiedy skarżąca nie posiadała statusu studentki. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że zmiana przepisu art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm.), jest obojętna dla niniejszej sprawy, ponieważ zmiana stanu prawnego nie może być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, do przyznania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast organ ustalił, że do dnia 30 września 2021 r. okres studiowania skarżącej obejmował już 12 semestrów i w związku z tym, pomimo nowelizacji art. 93 ustawy skarżącej nie przysługuje prawo do otrzymania stypendium rektora. Natomiast postępowanie zostało wznowione na skutek doręczonej organowi decyzji Ministra Edukacji i Nauki nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. o odmowie przyznania stypendium Ministra Edukacji i Nauki na rok akademicki [...] r. Organ powziął informację, że skarżąca odbywała studia na Uniwersytecie Warszawskim od 2014 r., co jest nową, istotną okolicznością w sprawie mającą wpływ na określenie uprawnienia do pobierania stypendium rektora.

Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na uzyskaną informację, że skarżąca studiowała od 1 października 2014 r., a nie jak zaznaczyła we wniosku o stypendium rektora – od 1 października 2016 r., w niniejszej sprawie należało wznowić postępowanie i uchylić decyzję z 2 grudnia 2021 r. w przedmiocie przyznania stypendium rektora w okresie od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. i odmówić przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N. G. zaskarżyła decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieujawnienie, na skutek błędnego pouczenia, faktu studiowania na Uniwersytecie Warszawskim w okresie od 1 października 2014 r. do września 2016 r. jest okolicznością faktyczną o charakterze istotnym pomimo, że w świetle obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych należało wydać decyzję w brzmieniu tożsamym z decyzją dotychczasową, a nowa okoliczność faktyczna nie może być w tej sytuacji podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego;

2) naruszenie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.) w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 18 grudnia 2021 r., poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że okres 6 lat odnosi się do czasu posiadania statusu studenta, w sytuacji gdy dotyczy on okresu pobierania świadczenia stypendialnego, a tym samym decyzja odmawiająca przyznania stypendium rektora za okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. jest błędna i pozbawiona podstawy prawnej;

3) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony pomimo jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych oraz braku przesłanek wyłączających zastosowanie tego przepisu, przewidzianych § 2;

4) błąd formalny decyzji poprzez brak jednoznacznego zapisu daty jej wydania i wskazanie jako daty: "22-8-9 r." co prawdopodobnie oznacza 9 sierpnia 2022 r., jednak nie można tego stwierdzić w sposób jednoznaczny.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji z [...] czerwca 2022 r., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca nie zgodziła się z wykładnią art. 93 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, dokonaną przez organ. Skarżąca powołała orzeczenia sądów administracyjnych, w których uznano, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Skarżąca podniosła, że pojęcie "świadczenie przysługuje" odnosi się do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. Jednocześnie skarżąca podniosła, że w okresie studiowania na Uniwersytecie Warszawskim nie składała wniosku o stypendium i nie korzystała z pomocy stypendialnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu II instancji wydana w postępowaniu przeprowadzonym po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania skarżącej stypendium socjalnego. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uchylającą w wyniku wznowienia postępowania decyzję o przyznaniu skarżącej stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. i odmawiającą przyznania stypendium rektora na ten okres.

Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z urzędu może być wynikiem własnej inicjatywy organu administracji w związku z pozyskaniem przezeń wiedzy o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia. Z uwagi na zasadę praworządności (art. 7) oraz kategoryczne brzmienie art. 145 § 1 przyjmuje się, że jeżeli organ administracji pozyska tę wiedzę, ma obowiązek wznowić postępowanie.

Wyodrębnia się dwa stadia tego postępowania. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. W przypadku stwierdzenia dopuszczalności wznowienia, ten etap postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania wszczyna zatem postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, organ administracji publicznej wydaje na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z przytoczonego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku ustalenia, że nie zachodzi żadna z przyczyn wznowienia postępowania, czyli decyzja ostateczna nie była dotkniętą żadną z wadliwości wskazanych w przepisach art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a., organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ma wówczas obowiązek wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie podstawę wznowienia postępowania z urzędu przez organ I instancji stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który przewiduje wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powołując tę przyczynę wznowienia organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji Ministra Edukacji i Nauki w sprawie stypendium ministra oraz raportu z systemu POLon - Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym uzyskał informację, że skarżąca studiuje od 1 października 2014 r., a nie - jak zaznaczyła we wniosku o stypendium socjalne - od 1 października 2016 r., co zdaniem organu miało wpływ na określenie uprawnienia skarżącej do stypendium rektora.

W ocenie sądu, przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie postępowanie co do przyczyn wznowienia nie dawało jednak podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji w przedmiocie przyznania stypendium rektora i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Nowa okoliczność, ujawniona już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie stypendium rektora, nie miała bowiem wpływu na prawo skarżącej do stypendium, przyznanego decyzją z [...] grudnia 2021 r.

Podstawę materialną decyzji z [...] grudnia 2021 r. stanowiły przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepisy tej ustawy będą przytaczane w dalszej części uzasadnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, student może ubiegać się o świadczenia wskazane w powołanym przepisie, w tym o stypendium rektora (art. 86 ust. 1 pkt 4). Warunki przyznawania stypendium rektora określone zostały w art. 91 ustawy. Ograniczenia możliwości przyznawania stypendiów wskazane zostały w art. 93 ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 (stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga oraz stypendium rektora) i art. 359 ust. 1 (stypendium ministra) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

W ocenie organów w sprawie niniejszej wskazany w powołanym przepisie okres 6 lat odnosi się do okresu studiowania, bez względu na to czy w okresie tym student pobierał stypendium. Istotny jest sam status studenta. Po doliczeniu okresu studiowania przez skarżącą na Uniwersytecie Warszawskim i uwzględnieniu przerw, w czasie których skarżąca nie miała statusu studentki organ ustalił, że w dniu 30 września 2021 r. łączny okres studiów skarżącej wynosił 82 miesiące, a więc przekraczał 6 lat (72 miesiące), o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Skarżącej nie przysługiwało zatem prawo do świadczeń.

Z powyższym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić.

W ocenie sądu, treść przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu z daty wydania decyzji, nie daje podstaw do uznania, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta".

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy, student może ubiegać się o przyznanie stypendium rektora. Brzmienie powołanego przepisu wyłącza możliwość uznania, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione następujące warunki: ubiegający się musi mieć status studenta, musi złożyć wniosek o przyznanie stypendium, w którym wyrazi wolę ubiegania się o pomoc oraz musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danego stypendium. Przesłanki ubiegania się o stypendium rektora określono w art. 91 ustawy. Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Szczegółowe zasady przyznawania stypendium rektora i warunki, jakie musi spełnić student ubiegający się o stypendium rektora określone zostały w Regulaminie świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 87/2021 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z 28 września 2021 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia.

W ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce brak przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. W ocenie sądu 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy, czyli świadczenie pobiera. Nie sposób natomiast zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21; z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21; z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4519/, z 13 stycznia 20212 r., III OSK 4740/21 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 309/21, z 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 352/20; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20 i z 4 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 688/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/21 i sygn. akt III SA/Kr 1245/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2421/21).

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy pojęcie "przysługiwania świadczeń", jako odnoszące się do pobierania stypendiów, czyli do stypendiów przyznanych, jest zatem zgodne z uzasadnieniem projektu ustawy.

Zauważyć również należy, że przepisy art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określają, w jakich sytuacjach studentowi nie przysługuje prawo do stypendium rektora lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żaden z wymienionych przepisów nie wiąże jednak prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, co może być spowodowane nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną.

W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, w brzmieniu z daty wydania decyzji, należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie pomoc taką otrzymywał, czyli pobierał przyznane mu stypendium.

Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca w chwili ubiegania się o stypendium rektora na rok akademicki 2021/2022 pobierała świadczenia przez okres dłuższy niż sześć lat. Organ nie kwestionuje, że w okresie studiów na Uniwersytecie Warszawskim (lata 2014 – 2016) skarżąca nie pobierała stypendium. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w raporcie z internetowego serwisu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego POLon (k. 18 akt adm.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że ujawniona nowa okoliczność – fakt rozpoczęcia przez skarżącą studiów w 2014 r. nie miał wpływu na prawo do stypendium rektora przyznanego skarżącej decyzją z 2 grudnia 2021 r. Ustalony w postępowaniu wznowieniowym okres studiów odbywanych przez skarżącą, po doliczeniu okresu studiów na Uniwersytecie Warszawskim, nie miał bowiem wpływu na ustalenie okresu pobierania przez skarżącą stypendium, a tylko ten okres ma istotne znaczenie w sprawie o przyznanie stypendium. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, zarówno w dacie złożenia wniosku o stypendium rektora, jak i w roku akademickim 2021/2022 nie doszło do przekroczenia sześcioletniego okresu pobierania stypendium przez skarżącą.

Z powyższego wynika, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy i bezpodstawnie powiązały początek przewidzianego w tym przepisie okresu 6 lat z momentem rozpoczęcia studiów przez skarżącą, ubiegającą się o przyznanie pomocy. Jak wykazano wyżej, nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Termin ten należy odnosić do okresu, kiedy świadczenie rzeczywiście studentowi przysługiwało, w następstwie złożenia przez niego wniosku i spełnienia określonych przesłanek, czyli do okresu, w którym student stypendium pobierał. To właśnie ten czas, zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Ubocznie zauważyć należy, że dopiero na skutek zmiany przepisu art. 93 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym dokonanej z dniem 18 grudnia 2021 r. określono jednoznacznie w art. 93 ust. 4 ustawy, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W konsekwencji błędnie uznały, że okoliczność odbywania przez skarżącą studiów przez okres ponad 6 lat jest równoznaczna z utratą przez skarżącą uprawnienia do uzyskania stypendium rektora. To z kolei doprowadziło do błędnego uznania, że podstawa wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniała w niniejszej sprawie uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium rektora i odmowę przyznania skarżącej stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r.

Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie było bowiem podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, uchylającej decyzję dotychczasową i odmawiającą przyznania stypendium rektora. Jak wskazano wyżej, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W rozpoznawanej sprawie podstawa wznowienia postępowania, wskazana przez organ, w rzeczywistości nie istniała, bowiem okoliczność rozpoczęcia przez skarżącą studiów w 2014 r., aczkolwiek nowa i nieznana organowi w dacie wydania decyzji, nie miała wpływu na prawo do stypendium, skoro w okresie tych studiów skarżąca stypendium nie pobierała. Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej.

Słusznie podnosi także skarżąca, że zmiana przepisów nie mogła stanowić podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania stypendium rektora. Decyzja ostateczna, przyznająca skarżącej stypendium rektora na okres od 1 października 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. wydana została 2 grudnia 2021 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2232 z późn. zm.). Powołany przez organ przepis przejściowy tej ustawy – art. 16 stanowiący, że do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, nie dawał podstawy do wznowienia postępowania i rozpoznania wniosku w części dotyczącej drugiego semestru roku akademickiego 2021/2022 na podstawie zmienionych przepisów. Zmiana przepisów nie może bowiem stanowić podstawy wznowienia postępowania, co wynika wprost z art. 145 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, przyznawane są na semestr lub na rok akademicki. Decyzją z [...] grudnia 2021 r. skarżącej przyznano stypendium rektora na cały rok akademicki 2021/2022, a nie na pierwszy semestr. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania, nie ma również podstaw do stosowania w rozpoznawanej sprawie nowego brzmienia przepisu art. 93 ustawy do stypendium rektora w drugim semestrze roku akademickiego 2021/2022.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że data wydania decyzji określona została niejednoznacznie, stwierdzić należy, że okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niemniej jednak zauważyć należy, że w dokumentach urzędowych, takich jak decyzje administracyjne, w języku polskim przyjęta jest pisownia daty w kolejności: dzień, miesiąc, rok, przy czym nazwę miesiąca powinno się pisać słownie. Przyjęta w zaskarżonej decyzji kolejność (rok, miesiąc, dzień, pisana tylko cyfrowo), spotykana w tabelach czy zestawieniach tabelarycznych, nie jest uzasadniona. Powoływana w odpowiedzi na skargę Polska Norma nie ma zastosowania do decyzji administracyjnych.

Wskazane naruszenie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a". Z uwagi na to, że uchybienia dotyczą także decyzji organu I instancji, sąd uznał za celowe uchylenie również decyzji organu I instancji, jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.).

Uchylenie decyzji organów obu instancji oznacza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną zarówno co do interpretacji przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.