Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 630/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 193 poz 1 art. 1 załącznika nr I, art. 2 załącznika nr I, art. 4 ust. 1 załącznika nr I, art. 5 załącznika nr I, art. 6 załącznika nr I, art. 2 pkt 2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na  obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
article: par.13r ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 77, art. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielczej A. W. z siedzibą w W. Pierwszym na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy wydaną wobec S. A. W. z siedzibą w W. Pierwszym (dalej: "Strona", "Skarżąca") decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z siedzibą w S. z [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

Strona wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem z [...] listopada 2019 r. o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy.

We wniosku Strona wystąpiła o udzielenie pomocy finansowej do:

- [...] hektarów powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

- [...] hektarów powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

- [...] hektarów powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Do wniosku Strona załączyła: oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję ([...] lipca 2019 r.) zwierząt z gatunku: bydło, owce, kozy lub konie. Łączna liczba zwierząt to [...] sztuki

(załącznik nr 1 do wniosku); protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego; załączniki – szkody w produkcji roślinnej; umowy ubezpieczenia upraw rolnych oraz potwierdzenia opłaty.

W toku postępowania organ I instancji pismem z [...] stycznia 2020 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień i przedstawienia: sprawozdania finansowego za ostatni zatwierdzony okres obrachunkowy, rachunku zysku i strat za ostatni zatwierdzony okres obrachunkowy; bilansu za ostatni okres obrachunkowy; druków RMUA za ostatni zatwierdzony okres obrachunkowy; statutu spółdzielni; listy członków spółdzielni za ostatni zatwierdzony okres obrachunkowy; listy członków spółdzielni wykonujących prace na jej rzecz z podaniem ich czasu pracy, za ostatni zatwierdzony okres obrachunkowy.

Strona w piśmie z [...] stycznia 2020 r. ustosunkowała się do zakresu wezwania. Wskazała, że prowadzi działalność w formie spółdzielni – rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Zgodnie ze statutem zrzesza członków, którzy mają prawo i obowiązek świadczenia pracy na rzecz spółdzielni. Na koniec 2018 r. liczba członków i domowników spółdzielni wyniosła [...] osób, z tego pracę wykonywało [...] osób. Strona w całym 2018 r. nie zatrudniała żadnej osoby na podstawie umowy o pracę, a liczba pracujących na podstawie umów zleceń i umów o dzieło nie przekraczała średnio 1 osoby. Świadczący pracę członkowie i domownicy nie posiadali w 2018 r. podpisanych ze spółdzielnią umów o pracę (w tym także spółdzielczych umów o pracę) ani też żadnych umów o dzieło lub umów zleceń. Członkowie świadczyli pracę na podstawie deklaracji członkowskiej podpisywanej w momencie przystąpienia do spółdzielni.

Strona odniosła się do art. 5 statutu spółdzielni i wyjaśniła, że żaden z punktów tego artykułu nie wspomina o członkach rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Lista ta stanowi zamknięty katalog osób, które unijny prawodawca zalicza do personelu przedsiębiorstwa. Organ nie może powyższej listy rozszerzać na potrzeby dokonywania kwalifikacji Strony do odpowiedniej grupy przedsiębiorstw wg kryteriów określonych w załączniku nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. L 2014 Nr 193, str. 1) – dalej: "rozporządzenie nr 702/2014". Strona stwierdziła, że liczba jej członków oraz czas wykonywania przez nich pracy nie powinien mieć wpływu na decyzję o przyznaniu wnioskowanej pomocy. Na tej podstawie zwróciła się do organu o odstąpienie od żądania przedstawienia listy członków z podaniem ich czasu pracy a zwłaszcza druków RMUA ze względu na ich dużą liczbę (ok. [...] druków za każdy miesiąc) i brak znaczenia dla sprawy. Do pisma Strona załączyła status spółdzielni oraz wydruk sprawozdania finansowego spółdzielni za 2018 r.

Organ I instancji decyzją z [...] maja 2020 r. nr j.w. odmówił Stronie przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu organ powołał § 13v ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie", załącznik I do rozporządzenia nr 702/2014, art. 45 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 90, poz. 864[2]) – dalej: "traktat" oraz statut spółdzielni. Na podstawie ww. regulacji organ ustalił, że Strona w zakresie danych finansowych spełnia warunki do uznania jej za średniego przedsiębiorcę z uwagi na roczny obrót za ostatni zatwierdzony rok obrachunkowy nieprzekraczający 50 mln euro. Ponadto ze sprawozdania z badania rocznego sprawozdania finansowego Strony za rok 2018 wynika, że w 2018 r. pracowało w spółdzielni [...] osób, a liczba dni pracy wyniosła [...] W roku 2018 wymiar czasu pracy dla jednego pracownika zatrudnionego na pełen etat w wymiarze [...] godzin tygodniowo po odjęciu dni ustawowo wolnych od pracy wynosił – [...] godzin/rok, [...] dni/rok. Na podstawie takiego wymiaru pracy po podziale [...] dni pracy przez liczbę pracowników

[...], na każdego pracownika spółdzielni przypada [...] dni pracy na rok, a więc każdy z wykazanych w sprawozdaniu rocznym pracownik pracował w wymiarze pełnego etatu.

Końcowo organ stwierdził, że zgodnie z art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, Strona nie spełnia warunków dla średniego przedsiębiorstwa (MŚP). Decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] maja 2020 r.

W odwołaniu Strona zarzuciła organowi I instancji wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa w nim wymienionych, w szczególności w zakresie zakwalifikowania członków spółdzielni jako jej pracowników i wniosła o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu odwołania Strona nie zgodziła się z odmową przyznania pomocy finansowej. Stwierdziła, że brak jest podstawy prawnej do uznania członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej za pracowników, a organ nie jest uprawniony do rozszerzającego interpretowania unijnej regulacji w tym zakresie, tj. załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Strona nie przekracza więc pułapu zatrudnienia

– 250 pracowników, a zatem brak jest przesłanek ustawowych do odmowy udzielenia jej przedmiotowej pomocy finansowej.

Strona wskazała, że w 2016 r. podczas wprowadzana obowiązków dla płatników podatku VAT, w odpowiedzi na zapytane związków zrzeszających rolnicze spółdzielnie produkcyjne, Minister Finansów uznał, że rolnicze spółdzielnie produkcyjne nie powinny wliczać swoich członków do pułapu zatrudnienia, ponieważ nie są oni pracownikami.

Mając na uwadze wskazane w odwołaniu fakty, okoliczności i zarzuty, Strona podkreśliła, że jest ono w pełni uzasadnione, a wnioski w nim zawarte zasługują na uwzględnienie.

Organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2020 r. nr j.w. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że we wniosku Strona zaznaczyła że jest gospodarstwem i spełnia kryteria średniego przedsiębiorstwa, jak również jest przedsiębiorstwem samodzielnym. Organ wyjaśnił, że pomoc finansowa nie została Stronie przyznana przez wzgląd, iż nie posiada ona statusu mikroprzedsiębiorstwa, małego albo średniego przedsiębiorstwa, zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 702/2014.

Przy ustalaniu bilansu rocznego organ wziął pod uwagę średni kurs euro

– 1 euro – [...] zł z dnia [...] grudnia 2018 r. ogłoszony przez NBP. Analizując dokumentację księgową oparł się na rachunku zysków i strat z [...] grudnia 2018 r.

Do obliczeń przyjęto zysk: [...] zł, a więc obrót roczny wyniósł

[...] euro ([...] zł x [...] zł). Kwota całkowitego bilansu rocznego wyniosła [...] zł, czyli [...] euro. W tym zakresie Strona spełniła kryteria, co do obrotu rocznego, ponieważ nie przekroczył on kwoty 50 mln euro. Odnośnie zatrudnienia ilości pracowników, organ odwoławczy wskazał,

że z dokumentacji wynika, iż w 2018 r. pracowało w spółdzielni [...] osób, natomiast liczba dni pracy wyniosła [...], a więc każdy z wykazanych pracowników pracował w wymiarze pełnego etatu.

Organ bazując na przepisach prawa krajowego, tj. art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.) – dalej: "K.p." - zaznaczył, że pracownikiem jest osoba na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Powyższa definicja ulega rozszerzeniu w prawie unijnym. W myśl art. 45 Traktatu, za pracownika należy rozumieć każdą osobę, która wykonuje czynności rzeczywiste i efektywne. Pojęcie pracownika w ww. Traktacie ma znaczenie autonomiczne w prawie unijnym i nie wolno

go interpretować zawężająco. Co oznacza, że pracownikiem w znaczeniu wspólnotowym może być osoba wykonująca pracę na innej podstawie niż umowa o pracę. W tym zakresie odwołał się do orzecznictwa TSUE.

Przekładając powyższe na grunt sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że osoby zatrudnione na podstawie stosunku członkostwa i pobierające z tego tytułu opłatę za świadczenie pracy wyrażoną w mierniku pieniężnym należy uznać za pracowników, o których mowa w załączniku I do rozporządzenia nr 702/2014.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego, Strona zarzuciła jej naruszenie:

1) przepisów rozporządzenia, w tym w szczególności § 13 ust. 1 rozporządzenia;

2) przepisów unijnych w zakresie definiowania osób świadczących pracę jako pracowników, w tym w szczególności rozporządzenia nr 702/2014 oraz art. 5 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, poprzez wskazanie, że w odniesieniu do Skarżącej do pracujących członków spółdzielni należy zakwalifikować jako "osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego", co jest i dowolne i żadnymi względami nieuzasadnione;

3) przepisów K.p., tj. art. 2, art. 22 i art. 77 w zakresie uzasadnienia uznania za pracowników także członków skarżącej rolniczej spółdzielni produkcyjnej, przy uwzględnieniu orzecznictwa TSUE (str. 6 zaskarżonej decyzji), co także pozostaje oceną i dowolną i naruszającą przepisy prawa krajowego;

4) przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2020 r. poz. 275 ze zm.) – dalej: "u.p.s.", w tym w szczególności art. 155 i nast.

oraz art. 181 i nast. poprzez pominięcie regulacji ustawowych w zakresie ustaleń obowiązków członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni pracy dotyczących pracy i wynagrodzenia, a także udziału w dochodzie podzielnym;

5) art. 77, 80 i 81a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) – dalej: "K.p.a.", poprzez niepodjęcie właściwych działań mających na celu dokładne i obiektywne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie występującego, w szczególności w odniesieniu do kwalifikacji członków skarżącej rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako pracowników, co nie jest żadnymi względami uzasadnione, przy czym taka ocena jest dowolna i naruszająca zasadę swobodnej oceny dowodów;

6) art. 107 § 1 pkt. 4 i 5 K.p.a. przez brak przedstawienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji wymaganego treścią wskazanego wyżej przepisu, w szczególności w kwestiach spornych.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, bowiem Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też powodu skargę oddalono.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego z [...] lipca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 2020 r., którą odmówiono Skarżącej przyznania pomocy finansowej jako producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, na powierzchni upraw obejmującej co najmniej 30% danej uprawy.

Organy - wbrew twierdzeniom Skarżącej, która wskazała że jest gospodarstwem (przedsiębiorstwem samodzielnym) i spełnia kryteria średniego przedsiębiorstwa - uznały, iż nie posiada ona statusu mikroprzedsiębiorstwa, małego albo średniego przedsiębiorstwa, zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 702/2014, wymaganego w § 13r ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.

Jak wynika z § 13r ust. 1 tego rozporządzenia, agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30 % danej uprawy;

3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Wszystkie wyżej wskazane warunki muszą zostać spełnione łącznie. Brak spełnienia jednego z tych warunków skutkuje brakiem nabycia uprawnienia do przyznania pomocy finansowej.

Poza sporem jest, że Skarżąca spełniła warunki określone w § 13r ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia. Nie jest także sporne, że we wniosku o udzielenie pomocy finansowej Skarżąca wskazała, iż jako spółdzielnia jest gospodarstwem i spełnia kryteria średniego przedsiębiorstwa (czyli przedsiębiorstwa zatrudniającego mniej niż 250 pracowników, którego roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub,

którego całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln euro), jak również, że jest przedsiębiorstwem samodzielnym.

Nie jest również sporne, że Skarżąca spełniła kryterium finansowe

co do rocznego obrotu, ponieważ jej roczny obrót za ostatni zatwierdzony rok obrachunkowy 2018 nie przekraczał kwoty 50 mln euro.

Skarżąca natomiast w istocie kwestionuje ocenę ustaleń organów, że nie spełniła warunku mikroprzedsiębiorstwa, małego lub średniego mikroprzedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, wymaganego wyżej przytoczonym przepisem § 13r ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Ustalenie tej okoliczności ma na gruncie niniejszej sprawy przesądzające znaczenie.

W tak zakreślonych ramach sporu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy raz organ I instancji miały rację.

Wskazać zatem należy, że rozporządzenie nr 702/2014, o jakim mowa

w § 13r ust.1 pkt 3 rozporządzenia, nie definiuje terminu "pracownik".

Natomiast w art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 702/2014, dla celów tej regulacji prawodawca przewidział definicję "MŚP" lub "mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa", zgodnie z którą są to przedsiębiorstwa spełniające kryteria ustanowione w załączniku I.

Zgodnie z art. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, za "przedsiębiorstwo" uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Obejmuje to w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub organizacje prowadzące regularną działalność gospodarczą. Oznacza to, że pomocą mają być objęte małe "przedsiębiorstwa" bez względu na formę prawną.

Przepisy art. 2 załącznika I rozporządzenia nr 702/2014, stanowią, że: do kategorii mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR lub których całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln EUR (ust. 1). W kategorii MŚP małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów EUR (ust. 2). W ramach kategorii MŚP mikroprzedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 mln EUR (ust. 3).

W myśl art. 4 ust. 1 załącznika I rozporządzenia nr 702/2014, do określenia liczby pracowników i kwot finansowych wykorzystuje się dane odnoszące

się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego, obliczane w skali rocznej. Uwzględnia się je począwszy od dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. Kwota wybrana jako obrót jest obliczana z pominięciem podatku od wartości dodanej (VAT) i innych podatków pośrednich.

Jak stanowi art. 5 załącznika I rozporządzenia nr 702/2014, liczba zatrudnionych osób odpowiada liczbie rocznych jednostek roboczych (RJR), tj. liczbie pracowników zatrudnionych na pełny etat w obrębie danego przedsiębiorstwa lub w jego imieniu w ciągu całego uwzględnianego roku odniesienia. Praca osób, które nie przepracowały pełnego roku, osób, które pracowały w niepełnym wymiarze godzin, bez względu na długość okresu zatrudnienia, oraz pracowników sezonowych jest obliczana jako procent RJR. W skład personelu wchodzą:

a) pracownicy;

b) osoby pracujące dla przedsiębiorstwa, podlegające mu i uważane za pracowników na mocy prawa krajowego;

c) właściciele-kierownicy;

d) partnerzy prowadzący regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpiący z niego korzyści finansowe.

Praktykanci lub studenci odbywający szkolenia zawodowe na podstawie umowy o praktykę lub szkoleniu zawodowym nie wchodzą w skład personelu. Nie wlicza się okresu trwania urlopu macierzyńskiego ani wychowawczego.

Słusznie zatem organ zastosował w stanie faktycznym badanej sprawy przepis art. 5 pkt b załącznika I do rozporządzenia UE i odniósł się do przepisów prawa krajowego, tj. art. 2 K.p., zgodnie z którym, pracownikiem jest osoba na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Przy czym, zgodnie z art. 77 K.p., stosunek pracy między spółdzielnią pracy

a jej członkiem nawiązuje się przez spółdzielczą umowę o pracę (§ 1). Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa - Prawo spółdzielcze,

a w zakresie nieuregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy (§ 2).

Wprawdzie Skarżąca wskazała, że w świetle uchwały Sądu Najwyższego z października 1996 r., sygn. akt III CZP 111/96, niedopuszczalne jest w praktyce zawieranie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne z ich członkami umów o pracę, jednakże, w ocenie Sądu, stanowisko to nie znajduje zastosowania w badanej sprawie.

W myśl § 64 statutu spółdzielni, w sprawach w nim nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy regulaminu wewnętrznego oraz przepisy u.p.s.

Zgodnie zaś z art. 52 ust. 1 u.p.s., z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje stosunek pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie umowy o pracę albo powołania

(art. 68 K.p.). Nie dotyczy to spółdzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek członkostwa.

Z przepisu tego wprost wynika, że członek spółdzielni produkcji rolnej świadczy na jej rzecz pracę na podstawie stosunku członkostwa, a nie na podstawie umowy o pracę, jednakże w ocenie Sądu forma świadczenia pracy w kontekście "pracownika" w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia UE nr 702/2014 nie ma tutaj znaczenia, istotne bowiem są cechy tego stosunku prawnego, w oparciu o który członek spółdzielni ma obowiązek świadczyć pracę i z tego tytułu przysługują mu odpowiednio uprawnienia przewidziane statutem spółdzielni.

Jak wynika z § 8 statutu spółdzielni, jej członkowie mają prawo świadczyć pracę w spółdzielni, uczestniczyć w dochodach spółdzielni, korzystać z urlopów wypoczynkowych, macierzyńskich, okolicznościowych, wychowawczych, korzystać z nagród jubileuszowych za świadczenie pracy, otrzymywać nagrody oraz premie pieniężne, przy czym zasady ustalania okresów świadczenia pracy uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasady jej obliczania i wypłacania ustala regulamin wewnętrzny spółdzielni. Członkowie spółdzielni mają obowiązek świadczenia pracy w spółdzielni, podnoszenia swoich kwalifikacji ogólnych i zawodowych, stosownie do potrzeb spółdzielni oraz przestrzegania dyscypliny pracy.

Według § 26 statutu, zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek świadczyć pracę w spółdzielni w wymiarze ustalonym corocznie przez Zarząd. Natomiast § 29 statutu przewiduje, że członkowie otrzymują opłatę za świadczenie pracy, w formie udziału w dochodzie podzielnym, stosownie do wkładu pracy. Zgodnie z § 30 statutu, miernikiem jest jednostka pieniężna.

Zauważyć przy tym należy, że § 15 ust. 2 statutu przewiduje enumeratywnie sytuacje, które uprawniają do wykreślenia członka z rejestru Spółdzielczej Agrofirmy. I tak, może to nastąpić m. in. w przypadku: likwidacji komórki organizacyjnej lub stanowiska pracy, na którym członek świadczył pracę i odmowy podjęcia innej; nieświadczenia pracy w spółdzielni przez okres dłuższy niż 3 dni bez usprawiedliwienia lub trzykrotnego opuszczenia samowolnie stanowiska pracy bez usprawiedliwienia; uchylanie się od wykonywania zasad statutowych względnie lekceważenia postanowień organów samorządowych w sprawach Spółdzielczej Agrofirmy i członków.

Okoliczności te świadczą, że członek tej spółdzielni ma nie tylko prawo świadczenia pracy, ale i obowiązek jej świadczenia. Zatem obowiązkowi świadczenia pracy członka skarżącej spółdzielni odpowiadają właściwe mu uprawnienia,

tj. do wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych ze stosunkiem zatrudnienia w tej spółdzielni (wyżej wskazanych), a przy tym jest podporządkowany co do sposobu jej świadczenia organom spółdzielni.

Wskazać przy tym należy, że traktat nie definiuje terminu "pracownik". Został on "sprecyzowany" w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym różnych spraw. Pracownikami według tego orzecznictwa w istocie są osoby, które wykonują niesamodzielną działalność na podstawie stosunku zatrudnienia. Pracownikiem jest każdy, kto wykonuje przez pewien czas pracę na rzecz i pod kierownictwem innej osoby i otrzymuje w zamian wynagrodzenie. Trybunał wprowadził trzy kryteria definiujące termin "pracownika", tj. świadczenie pracy, podporządkowanie oraz wynagrodzenie. Kryteriami zaś wskazującymi na wykonywanie samodzielnej działalności są: udział w zyskach i stratach, dowolne określanie czasu pracy, brak podporządkowania oraz swoboda doboru pracowników (por. np. sprawy: 53/81, 66/85, 36/74, 344/87,415/93, 107/94).

W świetle tego orzecznictwa istnieje więc podstawa do przyjęcia, że pracownikiem w znaczeniu unijnym może być także osoba wykonująca pracę na podstawie innej niż umowa o pracę. Nie musi to być więc umowa o pracę, wystarczy bowiem, że zatrudnienie spełnia ww. wskazane kryteria: świadczenie pracy, podporządkowanie oraz otrzymywanie w zamian za pracę wynagrodzenia.

Zgodzić się zatem należało z organem odwoławczym, że w orzecznictwie TSUE funkcjonuje szersze definiowanie pojęcia "pracownika", które określa jego charakterystyczne cechy, jak: rodzaj i sposób wykonywanych czynności, więź łączącą pracownika z pracodawcą oraz wynagrodzenie za wykonaną pracę. Cechą stosunku pracy jest wykonywanie przez pewien okres czasu na rzecz innej osoby

i pod jej kierownictwem świadczenia, za które otrzymuje wynagrodzenie.

Przenosząc więc powyższe na grunt stanu faktycznego badanej sprawy zasadnie organ uznał, że osoby zatrudnione w strukturach Skarżącej (w spółdzielni) na wyżej wskazanych warunkach, stosownie do przytoczonych zapisów statutu spółdzielni, należy uznać za pracowników, przy czym bez znaczenia pozostaje podstawa, w oparciu o którą wykonywane są czynności na rzecz przedsiębiorstwa (spółdzielni), gdyż kluczowe znaczenie mają cechy właściwe dla danego zatrudnienia (stosunku prawnego, w oparciu o który osoba świadczy pracę). Uwzględniając takie rozumienie "pracownika" w Unii Europejskiej, w sposób uprawniony organ stwierdził, że osoby zatrudnione na podstawie stosunku członkostwa w skarżącej spółdzielni i pobierające z tego tytułu opłatę za świadczenie pracy wyrażoną w mierniku pieniężnym należy uznać za pracowników, o których mowa w załączniku I do rozporządzenia.

Zgodnie z art. 6 załącznika I do rozporządzenia, w przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego, dane, w tym liczba pracowników, ustalane są wyłącznie na podstawie jego ksiąg rachunkowych.

Według przytoczonego wyżej art. 5 i art. 6 załącznika I do rozporządzenia, liczba zatrudnionych osób wyrażona jest w rocznych jednostkach roboczych. Praca pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, pracowników sezonowych i osób, które nie przepracowały pełnego roku, traktowana jest jako części ułamkowe jednostki. W przypadku przedsiębiorstwa samodzielnego liczba pracowników ustalana jest wyłącznie na podstawie ksiąg rachunkowych.

Organ, rozstrzygając sporną kwestię, oparł się na załączonej przez Skarżącą do akt badanej sprawy dokumentacji finansowej, w tym "Informacji dodatkowej za 2018 rok" (stosownie do przytoczonego wyżej art. 4 ust.1 załącznika I do rozporządzenia), z której wprost wynika, że w roku 2018 w ramach skarżącej spółdzielni zatrudnionych było [...] osób, zaś liczba dni pracy wyniosła [...]. Organ wyjaśnił przy tym,

że w roku 2018 wymiar czasu pracy pracownika w wymiarze 40 godzin tygodniowo, po odjęciu dni ustawowo wolnych od pracy, wyniósł: 2000 godzin/rok, 250 dni/rok. Po podziale ilości dni przez liczbę pracowników, przypadło 286 dni pracy na rok,

a więc każdy z wykazanych w sprawozdaniu pracowników pracował w wymiarze pełnego etatu (niesporne).

Nie budzi zatem wątpliwości, że informacja o zatrudnieniu w 2018 roku członków i domowników w liczbie [...] w liczbie dni pracy [...], obejmuje pracowników, o których mowa w załączniku I do rozporządzenia nr 702/2014, a tym samym Skarżąca, zatrudniając więcej niż 250 pracowników wymaganych w art. 1 ust. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, nie spełniła jednego z łącznych wymogów przewidzianych w § 13r ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, koniecznych do przyznania pomocy finansowej, a mianowicie, Skarżąca nie posiadała statusu mikroprzedsiębiorstwa, małego albo średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014.

Wobec tego Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych w sposób, który wymagałby wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i w związku z tym, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi, jako niemającej uzasadnionych podstaw.