Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 258/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 c  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 67a  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]października 2018 r., znak: [...] Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Pana W. W. od decyzji Wojewody [...]z [...]lipca 2020 r., znak:[...]-[...], odmawiającej umorzenia w całości oraz w części opłaty legalizacyjnej ustalonej w kwocie 50 000 zł postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...]listopada 2019 r. znak: [...] – utrzymał ww. decyzję organu wojewódzkiego w całości w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej także "Minister" bądź "organ II instancji") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] [...]z[...] listopada 2019 r., znak: [...] została ustalona wobec W. W.(dalej także "wnioskodawca" lub "skarżący") opłata legalizacyjna w wysokości [...] zł z tytułu rozbudowy bez wymaganego pozwolenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr geod. [...], obręb [...] , gm. [...]

Po rozpatrzeniu wniosku i po analizie zebranych informacji o sytuacji materialnej i rodzinnej W. W. i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, Wojewoda . (dalej także "organ I instancji") uznał, że w sprawie nie występuje ważny interes strony, uzasadniający umorzenie opłaty legalizacyjnej. Również interes publiczny nie przemawia za zastosowaniem ulgi. W związku z tym organ I instancji decyzją z [...] lipca 2020 r. znak:[...], odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej.

W.W.wniósł w ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji Wojewody .

Zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie:

1) art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez bezzasadną odmowę całkowitego lub częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy poczynione w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że zachodzą przesłanki do takiego umorzenia,

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli,

3) art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

4) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W uzasadnieniu odwołujący zwrócił uwagę, że organ nie uwzględnił podczas obliczania dochodów gospodarstwa domowego faktu, iż jego siostra pracuje na umowę zlecenie jako opiekunka uczniów w autobusie kursowym, a jej dochody są zróżnicowane i niestabilne. Ponadto P,Ł, jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, która jest nietrwałym stosunkiem pracy i może ulec szybkiemu rozwiązaniu, szczególnie w istniejących okolicznościach epidemicznych. Podobnie niestabilną sytuację ma M, Ł,który odbywa obecnie staż i otrzymuje stypendium stażowe, ale trudno powiedzieć, czy będzie mógł kontynuować ten staż. W przedstawionym stanie faktycznym tylko odwołujący i P.ł Ł.osiągają względnie stabilny dochód. Powstaje jednak obawa, iż z przyczyn obiektywnych możliwości zarobkowania mogą być w znaczny sposób ograniczone.

Strona wskazała również, że nie może ograniczać wydatków swoich i rodziny na zakup środków czystości, higieny, odzieży czy leków, ponieważ i tak ponoszone są one obecnie w minimalnej, ale koniecznej wysokości. Zwrócono też uwagę na prawdopodobieństwo konieczności leczenia się na nadciśnienie zarówno przez siostrę odwołującego się, jak i przez niego samego, co zwiększy wydatki na leki do kwoty 350 zł miesięcznie. Taka sytuacja uniemożliwia zapłatę opłaty legalizacyjnej, nawet w ratach.

Dodatkowo W. W. nadmienił, że samowola nie była przez niego zawiniona, ponieważ część budynku, którego dotyczy legalizacja została wybudowana przez ojca strony, a dopiero później, po zakończeniu rozbudowy, stał się on jego właścicielem. Mając zatem na uwadze, iż nie było jego winy w samowolnej budowie budynku nie widzi podstaw do ponoszenia tak ogromnej odpowiedzialności za nieswoje działania w tym zakresie.

Minister rozpatrując odwołanie wyjaśnił, że zgodnie z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 poz. 1186, ze zm.) do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.). Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Udzielanie wszelkich ulg stanowi wyjątek od zasady ponoszenia opłat w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie, wobec czego wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone musi być w każdym przypadku obowiązkiem ustalenia istnienia ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ocena, czy zachodzą takie przesłanki jest dokonywana po zbadaniu sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej i zdrowotnej inwestora, który występuje o zastosowanie wobec niego ulgi. Co więcej, decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia).

Organ II instancji ustalił, że W. W. ([...] lat) jest rozwodnikiem i prowadzi gospodarstwo domowe razem z siostrą S.Ł.([...] lata) i jej trzema synami: P. Ł. ([...] lat), P. Ł. ([...] lat) i M.Ł.([...][...]lata). Do kwietnia 2019 r. z wnioskodawcą mieszkały również jego dwie córki, ponieważ ich matka przebywała za granicą, zaś od maja 2019 r. mieszkają z matką. Rodzina posiada grunty na terenie dwóch gmin: [...] i [...]. Z zaświadczenia Wójta Gminy [...]z dnia [...]marca 2020 r. wynika, że W. W. jest podatnikiem podatku rolnego za udział [...] w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, w tym użytki rolne [...] ha (co stanowi [...] ha przeliczeniowych), lasy [...] zaś [...] arów jest zabudowanych zabudową siedliskową. Z zaświadczenia Wójta Gminy [...]z[...] marca 2020 r., wynika natomiast, że S.Ł.jest podatnikiem podatku rolnego za udział [...] w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha, w tym użytki rolne [...] ha (co stanowi [...]ha przeliczeniowych), lasy 0,50 ha, zaś[...] arów jest zabudowanych zabudową siedliskową.

Zgodnie z oświadczeniem majątkowym strony z 5 marca 2020 r. ww. posiadane użytki rolne wykorzystywane są pod uprawę zbóż i na łąki, prowadzona jest tu zatem produkcja roślinna. Na działce usytuowany jest dom mieszkalny murowano-drewniany o powierzchni [...] składający się z dwóch kondygnacji, w którym znajduje się 10 pomieszczeń, w tym 2 w części objętej legalizacją. Oprócz tego na działce znajdują się następujące budynki gospodarcze:

a) stodoła z oborą o powierzchni [...], jednokondygnacyjna, drewniana składająca się z 2 pomieszczeń,

b) garaż o powierzchni [...], jednokondygnacyjny, drewniany składający się z 1 pomieszczenia,

c) budynek gospodarczy o powierzchni [...] jednokondygnacyjny, drewniany składający się z 1 pomieszczenia,

d) piwnica o powierzchni [...] jednokondygnacyjna, murowana składająca się z 1 pomieszczenia.

Natomiast na terenie gminy [...]S. Ł. posiada od [...] sierpnia 2019 r. udział [...] w gospodarstwie rolnym o powierzchni [...] ha fizycznych, co stanowi [...] ha przeliczeniowych (zaświadczenie Urzędu Gminy [...]o nr [...] z 4 marca 2020 r.). Z ww. zaświadczenia Urzędu Gminy [...]o wynika ponadto, że P. Ł.k, P.Ł., M. Ł. posiadają od dnia . sierpnia 2019 r. udział po . każdy w gospodarstwie rolnym o powierzchni . ha fizycznych, co stanowi . ha przeliczeniowych.

Zgodnie z oświadczeniem strony z. maja 2020 r. grunty będące w posiadaniu S.Ł.i jej synów od kilku lat użytkuje W. W.na podstawie ustnej umowy użyczenia i w związku z tym otrzymuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Natomiast uprawy prowadzone są na tych gruntach jedynie na użytek własny.

Wnioskodawca posiada także samochód osobowy marki [...] [...](rok prod. [...]), kosiarkę, 2 pługi, opryskiwacz, radło do ziemniaków, siewnik zbożowy (rok prod. 1995). W gospodarstwie domowym są jeszcze dwa pojazdy, P. Ł. jest właścicielem samochodu osobowego marki . (rok prod. 1998), zaś P;Ł;posiada samochód osobowy marki [...]; (rok prod. 2003).

W.W.nie posiada żadnego inwentarza żywego.

Podstawowym źródłem dochodu wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę; średnie miesięczne wynagrodzenie uzyskiwane w okresie od [...]października 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. wynosiło [...]zł brutto. Potwierdzeniem tego jest zaświadczenie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w [...] z [...] lutego 2020 r., znak: [...], o zatrudnieniu strony od 10 sierpnia 2016 r. na czas nieokreślony w wymiarze całego etatu na stanowisku starszy specjalista. Średni miesięczny dochód netto W W to kwota około 3 789,50 zł.

Do akt sprawy wnioskodawca załączył również zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018, z którego wynika, że osiągnął on dochód brutto w łącznej kwocie 57 990,22 zł., a netto jest to kwota około 41 545 zł, tj. około 3 462, zł miesięcznie. W 2019 r. były to kwoty odpowiednio: 63 898,68 zł, około 45 984 zł, tj. około 3.832 zł miesięcznie.

Zgodnie z oświadczeniem o innych źródłach dochodu z dnia 5 marca 2020 r. W W osiągnął dodatkowy dochód z tytułu:

- uczestnictwa w akcjach ratunkowo-gaśniczych w Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] - 400 zł za okres październik-grudzień 2019 r.,

- diety delegata Powiatowej Izby Rolniczej w [...]- 99 zł za 2019 r.

Do dochodów strony dodano również otrzymywane z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności. Zgodnie z zaświadczeniem z [...] marca 2020 r., znak: [...], W W uzyskał na podstawie wniosków o dopłaty za rok 2019 łącznie kwotę 44 087,44 zł, w tym:

• 25 330,45 zł - płatności bezpośrednie,

• 6 170,80 zł - płatności ON W,

• 12 586,19 zł - płatności PRSK.

Do dochodu z pracy oraz dopłat z ARiMR dodano ponadto dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, przyjmując, jak to oświadczyła strona, że jest to "dochód w naturze".

W oświadczeniu z 5 marca 2020 r. dotyczącym opisu sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej, wnioskodawca wskazał, że dochód na ha przeliczeniowy z posiadanego gospodarstwa rolnego wyniósł około 2 076 zł. Przy czym zaznaczył, że osiągany faktycznie dochód jest dużo niższy, w zasadzie zerowy i ogranicza się do dochodu z dotacji na prowadzenie gospodarstwa.

Natomiast w piśmie z 26 maja 2020 r. W W określił, że dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego osiągnięty w 2019 r. wyniósł 26 087 zł i stanowił różnicę pomiędzy kwotą dopłaty wynoszącej 44 087,44 zł a kwotą wydatków poniesionych z tytułu prowadzonej działalności równej 18 000 zł. Dochodów ze sprzedaży płodów rolnych nie uzyskuje, gdyż uprawiane są one na użytek własny we własnym gospodarstwie.

Minister ustalił też, że średnie miesięczne wynagrodzenie za pracę S Ł w okresie od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. wynosiło 1 126,67 zł brutto. Potwierdzeniem tego jest zaświadczenie Urzędu Gminy [...] o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z [...] marca 2020 r., znak: [...], z którego wynika, że S Ł zatrudniona była w Urzędzie Gminy [...] na umowę zlecenie jako opiekunka uczniów w autobusie kursowym w okresach od 2 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. i od 1 stycznia 2020 r. do 26 czerwca 2020 r. Zgodnie z przedłożoną umową zlecenie z dnia 2 stycznia 2020 r. dochód brutto S Ł w okresie styczeń 2020 r. - kwiecień 2020 r. wyniósł około 1 188 zł., natomiast dochód netto to kwota około 1 026 zł. W roku podatkowym 2018 S Ł osiągnęła dochód brutto z tytułu działalności wykonywanej osobiście w kwocie 6 825,28 zł, netto stanowi to kwotę około 5 400 zł, tj. około 450 zł miesięcznie.

Siostrzeniec W W – P Ł jest zatrudniony w [...] S.A. w pełnym wymiarze godzin na czas określony od 16 grudnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. na stanowisku konserwator budynków i stanu technicznego. Jak wynika z zaświadczenia pracodawcy z 5 marca 2020 r. wynagrodzenie netto wynosiło 940,55 zł. Natomiast zgodnie ze zmianą warunków umowy o pracę płaca zasadnicza została ustalona od dnia 1 stycznia 2020r. na kwotę 2 700 zł, netto około 1 991 zł. Z załączonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018 PIT-37 wynika, że P Ł osiągnął dochód brutto ze stosunku pracy w kwocie 21 824,26 zł, netto jest to kwota około 15 866 zł, tj. około 1 322 zł miesięcznie.

Drugi siostrzeniec wnioskodawcy - P Ł był w okresie październik - grudzień 2019 r. bezrobotny, a od dnia 13 lutego 2020 r. do 12 kwietnia 2020 r. był zatrudniony na umowę zlecenie. Do akt sprawy dołączono decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z 20 lutego 2020 r., znak: [...] o utracie przez P Ł statusu bezrobotnego z dniem 13 lutego 2020 r. oraz umowę zlecenie nr [...]z dnia 13 lutego 2020r., z której wynika, że P Ł został zatrudniony w firmie P.U.H. [...] M P. Z przedstawionej umowy nie wynika dochód osiągany przez P Ł, wskazana jest jedynie stawka godzinowa w wysokości 17 zł.

Natomiast M Ł był w okresie październik - grudzień 2019 r. bezrobotny, a obecnie odbywa staż z urzędu pracy. Wysokość stypendium stażowego wynosi 1 033,70 zł miesięcznie. Do akt sprawy dołączono decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] o uznaniu M Ł z dniem 20 stycznia 2020 r. za bezrobotnego i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Załączono również decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] , z której wynika, że M Ł uzyskał prawo do stypendium w okresie odbywania stażu, tj. od dnia 17 lutego 2020 r. do 16 października 2020 r. W 2018 r. M Ł osiągnął dochód z tytułu renty w kwocie 10 238,40 zł. (wynika to z PIT-40A, tj. rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2018 oraz PIT-37, tj. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2018).

Według oświadczenia majątkowego z 5 marca 2020 r. W W posiadał na rachunku bankowym kwotę 7 000 zł. Zgodnie z zestawieniem operacji z rachunku płatniczego IKS+ na dzień 6 marca 2020 r. saldo końcowe na rachunku bankowym było równe 7 548,42 zł.

Minister wskazał, że jak wynika z powyższego, łączne dochody rodziny wyniosły w 2009 r. około 11 656 zł miesięcznie, a składały się na nie:

- wynagrodzenie W W - około 3 789,50 zł,

- dochód z uczestnictwa w akcjach ratunkowo-gaśniczych w Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] - 400 zł za okres październik-grudzień 2019 r.,

- diety delegata Powiatowej Izby Rolniczej w [...] - 99 zł za 2019 r.,

- dopłaty z ARiMR - 44 087,44 zł,

- średnie miesięczne wynagrodzenie S Ł - około 1 026 zł,

- wynagrodzenie za pracę P Ł - 1 991,15 zł,

- stypendium otrzymywane przez M Ł - 1 033,70 zł.

Miesięczny dochód rodziny w 2020 r. jest zaś wyższy o dochód uzyskiwany przez P Ł z umowy zlecenia nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., według której stawka za godzinę pracy wynosi 17 zł.

Organ II instancji ustalił, że wydatki, jakie ponosi strona przedstawiają się następująco:

Na wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego składają się:

- świadczenie alimentacyjne - 1 200 zł/m-c (do akt sprawy strona dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] stycznia 2020 r. sygn. [...], z którego wynika, że W W jest zobowiązany do zapłaty alimentów na dwie córki w wysokości 600 zł na każdą z nich),

- energia - 200 zł/m-c, gaz-100 zł/m-c,

- woda - 120 zł/m-c,

- odpady komunalne - 75 zł/m-c, wywóz nieczystości ciekłych - 20 zł/m-c,

- telefony komórkowe - 150 zł/m-c,

- ubezpieczenie na życie - 75 zł/m-c (tylko wnioskodawca),

- podatek od nieruchomości - 821 zł/rok (gospodarstwo W W) i 676 zł/rok (gospodarstwo S Ł),

- paliwo - 1 000 zł/m-c,

- środki higieny - 150 zł/m-c, środki czystości - 150 zł/m-c,

- żywność - 2 000 zł/m-c, leki - 300 zł/m-c, opał - 1 500 zł/rok (strona wskazała, że w miesiącach zimowych wydatek ten wynosi około 500 zł/m-c),

- odzież i obuwie - 1 000 zł/m-c.

Łącznie wydatki te wynoszą zatem około 6 790 zł, przy czym koszty stałe prowadzonego gospodarstwa domowego to kwota około 5 190 zł (ujmując w nich również żywność oraz opał na zimę przeliczony jako wydatek w skali roku).

Zgodnie natomiast z oświadczeniem wnioskodawcy z 5 marca 2020 r. łączne miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą około 8 165 zł.

Poza tym, w opisie sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej z 5 marca 2020r. wnioskodawca wskazał, że posiada zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego w wysokości 30 000 zł, które chciałby spłacać w ratach, co dodatkowo zwiększy ponoszone przez niego wydatki na utrzymanie rodziny.

W zakresie wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolniczego, z oświadczenia wnioskodawcy z 5 marca 2020 r. wynika, że wydatki z tytułu prowadzonej działalności rolniczej wynoszą 18 000 zł/rok. Natomiast w oświadczeniu z 26 maja 2020 r. wnioskodawca wskazał, że ww. wydatek za 2019 r. wynoszący około 18 000 zł to wydatek rozłożony nierównomiernie w skali roku, ze względu na różne pory zabiegów agrotechnicznych i składały się na niego następujące koszty jednostkowe:

- paliwo - około 12 000 zł/rok, czyli 1 000 zł miesięcznie,

- nawozy - około 3 000 zł/rok, opryski - około 2 000 zł/rok,

- wynajem maszyn rolniczych - około 3 000 zł (bez kosztów paliwa - paliwo opłacane jest oddzielnie).

Łącznie wskazane przez W W (w dwóch oświadczeniach i podane koszty jednostkowe) wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym, to kwota około 18 000 zł - 20 000 zł, czyli 1 500 zł - 1 667 zł miesięcznie.

Na podstawie powyższych ustaleń Minister uznał, że pomimo pewnych trudności związanych z realizacją nałożonej opłaty, jej zapłata nie zagraża egzystencji wnioskodawcy. Organ odwoławczy zauważył, że W W posiada stałe zatrudnienie, jego podstawowym źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę, rodzina utrzymuje się także z pracy siostry i jej synów, z którymi strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ważnym źródłem dochodu odwołującego są także dopłaty z ARiMR do gospodarstwa rolnego, a także dochody z samego gospodarstwa rolnego, które, nawet jeśli bezpośrednio nie zasilają dochodu rodziny, to pozwalają na pewne zmniejszenie wydatków na żywność.

Zdaniem organu II instancji, sytuacja materialna pozwala stronie na utrzymanie gospodarstwa domowego, a uzyskiwane dochody zapewniają stabilną egzystencję pięcioosobowej rodziny, której wszyscy członkowie posiadają zatrudnienie.

Minister nie znalazł podstaw do uznania wnioskodawcy za osobę, która ma poważne kłopoty zdrowotne. Stwierdzenie w odwołaniu, iż podjął On leczenie w związku z nadciśnieniem nie zostało udokumentowane żadnym zaświadczeniem lekarskim, podobnie jak zwiększone wydatki na leczenie w związku z przewlekłą chorobą.

Organ II instancji podzielił ocenę Wojewody [...], że w świetle zebranego materiału dowodowego istnieją realne możliwości uregulowania przez wnioskodawcę ustalonej opłaty legalizacyjnej, jeśli nie jednorazowo, to jest to możliwe w ratach.

Minister zwrócił uwagę, że przyznanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, w szczególności jej całkowite lub częściowe umorzenie, jest - generalnie - sytuacją wyjątkową, orzekaną w indywidualnym przypadku, która zawsze stanowi odstępstwo od zasady regulowania zobowiązań lub też innych kwot, ustalanych w związku z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie jest to jeden z warunków legalizacji samowoli budowlanej, a więc działania niezgodnego z prawem. Muszą zatem w sprawie zaistnieć takie okoliczności, które pozwolą konkretnego wnioskodawcę potraktować w sposób uprzywilejowany wobec innych podatników, którzy, aby zalegalizować samowolę budowlaną zapłacą opłatę legalizacyjną. Zdaniem organu II instancji taka wyjątkowa sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.

Minister stwierdził zarazem, że Wojewoda [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie z poszanowaniem zasad ogólnych tego postępowania, przewidzianych w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa, co czyniło zarzuty odwołania w tym zakresie bezprzedmiotowe.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się W W, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżając decyzję Ministra w całości, zarzuca jej wydanie z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a., poprzez:

- niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli,

- nieuwzględnienie ciężkiej sytuacji materialnej skarżącego uniemożliwiającej uiszczenie opłaty legalizacyjnej;

- nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika wynikającego z przyczyn obiektywnych,

- nieuwzględnienie przesłanki interesu publicznego wynikającego z konsekwencji niewykonania przez skarżącego zapłaty opłaty legalizacyjnej z powodu braku możliwości finansowej do jej spełnienia;

2) art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a., poprzez naruszeniem zasady przekonywania i wyjaśniania objawiające się brakiem wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a także o zasądzenie od Ministra na jego rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy obu instancji nie wyjaśniły stanu faktycznego oraz niewyczerpująco zebrały i błędnie rozpatrzyły materiał dowodowy, przez co wydały decyzje nie uwzględniające sytuacji materialnej wnioskodawcy, uniemożliwiającej uiszczenie przez niego opłaty legalizacyjnej.

Według skarżącego, podczas obliczania dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy, organy nie wzięły pod uwagę faktu, że jego siostra pracuje na umowę zlecenie jako opiekunka uczniów w autobusie kursowym. Jej dochody są zróżnicowane bowiem uzależnione są od czasu trwania opieki przy czym obejmują one wyłącznie okres roku szkolnego, a w przypadku ferii zimowych, czy przerw świątecznych wynagrodzenie to ulega znacznemu zmniejszeniu. Poza okresem roku szkolnego, a więc przez dwa miesiące siostra pozbawiona jest w ogóle źródła dochodu. Ponadto w związku z obecną sytuacją epidemiczną spowodowaną epidemią wirusa SARS-CoV-2 i choroby COVID-19 i prowadzeniem nauczania w sposób zdalny siostra również nie uzyskuje wynagrodzenia. Jednocześnie trudno określić kiedy wróci nauczanie "tradycyjne". Sytuacja na rynku pracy jest trudna w związku z czym przekwalifikowanie się i podjęcie innego zatrudnienia jest, mając na uwadze obecne okoliczności, w zasadzie niemożliwe. Sytuacja majątkowa siostry pozostającej ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie jest zatem niestabilna.

Natomiast P Ł był w momencie składania odwołania zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, która jest nietrwałym stosunkiem pracy opartym na umowie cywilnoprawnej i może ulec szybkiemu rozwiązaniu, szczególnie w istniejących okolicznościach epidemicznych.

Z kolei M Ł odbywał w czasie złożenia odwołania staż i uzyskiwał stypendium stażowe jednakże okres odbywania stażu kończył się w październiku 2020. Podjęcie zatrudnienia jest w obecnej sytuacji epidemicznej i gospodarczej znacząco utrudnione.

Organy obydwu instancji ustaliły, że dochody skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie wynoszą około 11 656 zł miesięcznie. Już w chwili obecnej dochody te zmniejszyły się o wynagrodzenie siostry skarżącego, a więc wynoszą około 10 630 zł. Poza tym, mając na uwadze nietrwały stosunek pracy P Ł i staż M Ł w najbliższych miesiącach prawdopodobne jest ponowne zmniejszenie dochodów.

Organy obydwu instancji dokonały wyliczenia miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego skarżącego, które w ich ocenie wynoszą około 6 790 zł, przy czym koszty stałe to kwota około 5 190 zł (ujmując w nich również żywność oraz opal na zimę przeliczony jako wydatek w skali roku). Organy wskazały, że pozostałe wydatki, tj. np. zakup środków czystości, środków higieny, zakup odzieży czy też leki w sytuacji, gdy nie wskazano, iż są one przyjmowane przez któregoś z domowników na stałe w związku ze złym stanem zdrowia, są to wydatki zmienne zależne od woli członków gospodarstwa domowego i posiadanych środków. Zdaniem skarżącego trudno uznać za uzasadnione twierdzenie, iż takie wydatki są zależne od woli stron bowiem konieczność utrzymania czystości i higieny, jak też kwestia ubioru są bezpośrednio związane ze względami zdrowotnymi a ich zaniedbanie może rodzić daleko idące konsekwencje. Organ nie wziął pod uwagę wskazanych przez skarżącego wyliczeń, zgodnie z którymi łączne miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny i gospodarstwa wynoszą około 8 165 zł.

Ponadto organy obydwu instancji twierdzą, że część wydatków można swobodnie kształtować, nie wzięły jednak pod uwagę okoliczności, że poza kosztami, które można swobodnie kształtować pojawiają się wydatki nieprzewidziane, jak np. wydatki ponoszone na leczenie, związane z awariami czy też z innymi nadzwyczajnymi sytuacjami.

Skarżący wskazuje również, że otrzymywane do gospodarstwa rolnego dopłaty wiążą się z koniecznością prowadzenia upraw. Średnie miesięczne koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to około 1667 zł/miesięcznie. Są to koszty dodatkowe w stosunku do kosztów gospodarstwa domowego, należy mieć je na uwadze i doliczyć do ogółu kosztów, wiążą się bowiem bezpośrednio z uzyskiwaniem dochodów w formie dotacji, czego organy obydwu instancji wyraźnie nie czynią.

Ponadto skarżący wskazywał, że posiada zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego w wysokości 30.000 zł, które chciałby spłacać w ratach, co dodatkowo zwiększy ponoszone przez niego wydatki na utrzymanie rodziny.

Wskazuje przy tym na duże prawdopodobieństwo konieczności dalszego leczenia się na nadciśnienie, a więc chorobę przewlekłą, na którą leczy się już siostra wnioskodawcy – w sumie leki to koszt około 350 zł miesięcznie. Organ II instancji prowadząc postępowanie dowodowe, w przypadku powzięcia wątpliwości w tym zakresie mógł wezwać skarżącego do przedstawienia dowodów potwierdzających jego oświadczenie w tej kwestii, czego jednak nie uczynił.

W obecnej sytuacji skarżący nie ma realnych możliwości comiesięcznego wygospodarowania środków finansowych celem uregulowania przedmiotowej opłaty legalizacyjnej. Różnica między uzyskiwanymi dochodami, a ponoszonymi wydatkami jest tak niewielka w przeliczeniu na jedną osobę, iż pomimo podejmowanych prób zmniejszenia wydatków, nie będzie w stanie wygospodarować środków pozwalających na uiszczenie kwoty 50 000 zł opłaty, nawet po rozłożeniu jej na raty. Konieczność spłaty ww. należności spowoduje znaczące pogorszenie sytuacji finansowej strony, a w efekcie może doprowadzić do konieczności skorzystania z pomocy społecznej bowiem pozostające środki nie wystarczą na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Skarżący w tym właśnie upatruje istnienia interesu publicznego w zwolnieniu go z obowiązku poniesienia przedmiotowej opłaty legalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Ministra oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania sądowego była ocena prawidłowości decyzji Ministra z [...] października 2020 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] lipca 2020 r., znak: [...] o odmowie umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej w kwocie 50 000 zł ustalonej postanowieniem PINB w [...] z [...] listopada 2019 r. znak: [...].

Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do art. 49c ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak słusznie wskazał organ II instancji, decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej lub rozłożenia jej na raty wydawana jest w ramach uznania administracyjnego. Pozostawia zatem organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Decyzję bowiem winna poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej czy osobistej wnioskodawcy. W ramach tak poczynionych ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający przychylenie się do wniosku.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, na co zresztą słusznie zwrócono uwagę w skardze, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych, podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala zatem, czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego, wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei przy wykładni pojęcia "interes publiczny", należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. "Publiczny" to bowiem dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich, związany z jakimś urzędem, jakąś instytucją: ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny (Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 1979, t. II, s. 1074). W tak pojmowanym interesie publicznym, należy uznać sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej), zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola decyzji uznaniowej wymaga sprawdzenia, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz dostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego pod kątem przesłanek do umorzenia bądź rozłożenia na raty należności. Sąd kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego, podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek do wydania decyzji uznaniowej oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie, nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy ocena jest swobodna a nie dowolna.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, nie można w ocenie Sądu, zarzucić organom obu instancji przekroczenia granic uznania administracyjnego i dowolności w ocenie sytuacji osobistej i majątkowej strony skarżącej.

Przede wszystkim w ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu, organy nie naruszyły art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przeprowadzając szczegółowe postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniająca zastosowanie wnioskowanej ulgi oraz wyjaśniając motywy swoich rozstrzygnięć. Podkreślenia wymaga, że organy rozpoznające sprawę, dysponowały obszernym materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową skarżącego, którą poddały szczegółowej i wszechstronnej ocenie. Organy dokonały analizy dochodów i wydatków skarżącego, składu jego majątku oraz sytuacji życiowej i na tej podstawie prawidłowo uznały, że wniosek skarżącego, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd podziela w całości ustalenia dokonane przez organy administracji. Oczywistym jest, że ewentualna zapłata opłaty legalizacyjnej stanowić będzie dla skarżącego dolegliwość. Wskazać jednak trzeba, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej nie spowoduje zagrożenia dla egzystencji skarżącego. W ocenie Sądu sytuacja materialna i finansowa skarżącego, jest w kontekście poziomu życia przeciętnej polskiej rodziny dobra i pozwala mu na utrzymanie prowadzonego gospodarstwa domowego. Z ustaleń poczynionych przez organy administracji orzekające w sprawie wynika, że skarżący posiada stałe źródło utrzymania, jakim są dochody uzyskiwane z tytułu wynagrodzenia na pracę. Miesięczny dochód z tego tytułu wynosi około 3 800 zł. Ponadto skarżący uzyskuje także dopłaty do prowadzonego gospodarstwa rolnego z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które w 2019 r. wynosiły łącznie 44 087,44 zł, przy czym organy uwzględniły w tym zakresie kwotę wydatków poniesionych z tytułu prowadzonej działalności równej 18 000 zł.

Według niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń, dochody wszystkich osób prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe wynosiły w badanym okresie 2019 r. około 11 656 zł miesięcznie. Co prawda skarżący wskazuje, że już w chwili obecnej dochody te zmniejszyły się o wynagrodzenie siostry skarżącego i wynoszą około 10 630 zł, to jednak w dalszym ciągu znacznie przewyższają one nawet deklarowaną przez niego miesięczną wartość ponoszonych przeciętnie wydatków, która według wnioskodawcy wynosi ok. 8 165 zł.

Skarżący zwraca uwagę na nietrwały stosunek pracy P Ł i staż M Ł, jednakże należy podkreślić, że organy nie mogą uwzględniać zdarzeń przyszłych i niepewnych, które mogą, aczkolwiek wcale nie muszą mieć miejsca.

Warto w tym miejscu wyjaśnić – odnosząc się także do sygnalizowanych przez skarżącego możliwych trudności w znalezieniu przez ww. osoby stałego zatrudnienia, związanych z pandemią SARS-CoV-2 – że jest to stan czasowy, który mimo obaw wcale nie doprowadził do znacznego wzrostu bezrobocia w kraju. Z wyjaśnień skarżącego nie wynika, ażeby istniały jakiekolwiek przeszkody, np. wynikające ze stanu zdrowia członków jego rodziny, które uniemożliwiałyby podjęcie przez te osoby stałej pracy zarobkowej. Jest tak tym bardziej teraz, gdy stopa bezrobocia rejestrowanego w latach 2019-2020 znalazła się na najniższym od wielu lat poziomie (zob. dane Głównego Urzędu Statystycznego dostępne na: stat.gov.pl). Oznacza to – wbrew argumentacji podnoszonej w skardze – że znalezienie zatrudnienia nie stanowi już obecnie istotnego problemu społecznego, a tym samym, brak dochodów wynikający z braku pracy nie może być upatrywany w kategoriach zjawiska uzasadniającego przyznanie ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych, tym bardziej gdy konieczność ich poniesienia wynika z naruszenia obowiązującego porządku prawnego.

Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącego, że organy nie uwzględniły kosztów leczenia ponoszonych przez niego i jego siostrę, Sąd pragnie zauważyć, że wnioskodawca był wzywany przez Wojewodę [...] (zob. m.in. pkt 9 wezwania z 16 stycznia 2020 r.) do przedłożenia wszelkich informacji i dokumentów pozwalających na wszechstronne i wnikliwe ustalenie jego sytuacji finansowej, rodzinnej i życiowej, a które mogły mieć wpływ na podjęcie decyzji o przyznaniu ulgi w spłacie należności wynikającej z ustalonej opłaty legalizacyjnej. Pomimo tego, skarżący nie przedłożył dokumentacji wskazującej na wystąpienie chorób przewlekłych u osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ponoszonych z tego tytułu kosztów leczenia. Tym niemniej, nawet biorąc pod uwagę przedstawione w skardze w tym względzie argumenty, Sąd doszedł do przekonania, że nie mogą mieć one decydującego znaczenia w sprawie. Wskazywane koszty zakupu leków w łącznej kwocie około 350 zł nie mogą bowiem w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej strony.

Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, organy oceniając sytuację życiową i ekonomiczną skarżącego, wzięły także pod uwagę fakt posiadania przez niego zaległości na rzecz funduszu alimentacyjnego w wysokości 30 000 zł, których spłatę skarżący deklaruje w ratach. Jednakże wnioskodawca nie wykazał, ażeby do powstania tak znacznych zobowiązań alimentacyjnych doszło na skutek okoliczności, które nie były zależne od jego woli lub wynikały z przyczyn, na które nie miał On realnego wpływu. Brak realizacji należności wynikających z prawomocnego wyroku sądu na rzecz małoletnich dzieci skarżącego nie może przemawiać na jego korzyść przy ocenie istnienia interesu publicznego w zastosowaniu ulgi w spłacie ustalonej z tytułu naruszenia prawa opłaty legalizacyjnej.

Organy słusznie oceniły, że dochody skarżącego oraz jego majątek trwały, pozwala na utrzymywanie płynności finansowej i zapewnia odpowiednie warunki materialne zarówno jemu, jak i osobom pozostającym z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zasadne jest także ustalenie, że nie występuje zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i członków jego rodziny. Organy słusznie przy tym uznały, oceniając całokształt sytuacji majątkowej skarżącego, że nie występują w sprawie jakiekolwiek nagłe i wyjątkowe okoliczności, mogące stanowić uzasadnienie dla uwzględnienia wniosku skarżącego i umorzenia opłaty legalizacyjnej. Skarżący dysponuje bowiem dostatecznymi środkami finansowymi i majątkowymi, które bez poważnego uszczerbku dla jego sytuacji pozwalają na uregulowanie opłaty legalizacyjnej, choćby w systemie ratalnym.

Sąd w pełni podziela również argumentację organów dotyczącą oceny braku wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Dodać trzeba, że w interesie publicznym leży realizowanie należności publicznoprawnych, tym bardziej gdy dotyczą one sytuacji budowy bez poszanowania prawa. Jest oczywiste, że nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów Prawa budowlanego, nie pociąga za sobą żadnych negatywnych skutków (także finansowych), bowiem wszelkie należności z tego tytułu powstałe można będzie w całości umorzyć. W ocenie Sądu, gdy sytuacja finansowa strony jest na tyle stabilna, że pozwala na spokojną egzystencję – tak jak ma to miejsce w sprawie niniejszej – nie powinno się przerzucać ponoszenia odpowiedzialności na budżet państwa. Jest tak tym bardziej w sytuacji, gdy miesięczne dochody i majątek skarżącego niewątpliwie nie wskazują na jego szczególnie trudne położenie, a wręcz dają asumpt do stwierdzenia, że wnioskodawca może ponieść koszt uiszczenia opłaty legalizacyjnej z majątku własnego, nawet bez konieczności poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania.

Należy zauważyć, że skarżący oprócz przedstawienia w uzasadnieniu skargi szerokiej argumentacji prawnej (z powołaniem się na orzecznictwo sądowoadministracyjne), dotyczącej przesłanek, w ramach których organy mogą zastosować ulgi w spłacie należności publicznoprawnych przewidziane w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, jeszcze w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucał również nierozważenie przez organy okoliczności samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego i zasadności oraz wysokości ustalonej z tego tytułu wobec jego osoby opłaty legalizacyjnej.

Wobec powyższego wskazać trzeba, że kwestia ta pozostaje poza zakresem oceny zarówno organów administracji publicznej orzekających w sprawie jak i Sądu. Opłata legalizacyjna nie jest bowiem w żaden sposób uzależniona od czynników podmiotowych leżących po stronie inwestora, takich jak jego sytuacja majątkowa, osobista i stopień zawinienia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 182/13, LEX nr 1340388). Ponadto kwestie dotyczące prawidłowości ustalenia i wysokości opłaty legalizacyjnej należą do wyłącznej właściwości organów nadzoru budowlanego i zarzuty dotyczące tej kwestii winny zostać zgłoszone w toku postępowania toczącego się przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Na obecnym etapie zarzuty te uznać trzeba za spóźnione. Przedmiotem obecnego postępowania jest bowiem wyłącznie ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 67a § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, uzasadniające umorzenie w całości lub w części opłaty legalizacyjnej, ustalonej ostatecznym postanowieniem właściwego organu.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w toku postępowania o przyznanie ulgi w zapłacie opłaty legalizacyjnej organ nie może dokonywać oceny stopnia naruszenia przez stronę przepisów budowlanych, adekwatności wysokości opłaty legalizacyjnej do stopnia naruszenia i charakteru samowolnej rozbudowy. Postępowanie dotyczące umorzenia tego rodzaju opłaty nie może stanowić płaszczyzny dla kontroli postępowania w zakresie jej wymiaru, jest bowiem odrębnym postępowaniem i bada się w nim wyłącznie zaistnienie przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego, o których mowa w treści art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa – w kontekście zasadności przyznania wnioskodawcy żądanej przez niego ulgi podatkowej. Ewentualna kwestia dotycząca zobowiązania podatkowego może być weryfikowana jedynie w trybie wznowienia postępowania, na postawie stosownych przepisów ustawowych.

Jedynie na marginesie powyższych rozważań wskazać wypada, że przy ustalaniu wysokości opłaty legalizacyjnej także nie mają znaczenia okoliczności wskazywane przez skarżącego. Opłatę tę oblicza się bowiem, stosując przewidziany w przepisach Prawa budowlanego wzór dla danej kategorii obiektów budowlanych, biorąc pod uwagę wysokość stawki opłaty, wysokość współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. Wysokość opłaty legalizacyjnej jest zatem zdeterminowana prawem (ustawowy algorytm), przy czym procedura jej ustalenia podlega instancyjnej kontroli administracyjnej, w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ww. ustawy, nie zaś w trybie wynikającym z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.