Wyrok NSA, sygn. akt GSK 706/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Kazimierz Jarząbek, Sędziowie NSA - Hanna Rybińska, - Zdzisław Sadurski (spr.), Protokolant - Justyna Chindelewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 lutego 2004 r. sygn. akt 1 V SA 2445/03 w sprawie ze skargi F. G. i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 11 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Iławie z dnia 22 kwietnia 2003 r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż w dniu 4 maja 2000 r. F. G. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki Toyota Carina, nr nadwozia [...], rok produkcji 1997. Wartość celną towaru przyjęto w oparciu o rachunek zakupu nr [...] z dnia 2 maja 2000 r. oraz Deklarację Wartości Celnej. Zgłaszający zawnioskował o zastosowanie stawki celnej obniżonej wobec przedmiotowego towaru, przedkładając deklarację eksportera zamieszczoną na w/w rachunku.

Naczelnik Urzędu Celnego w Iławie przyjął powyższe zgłoszenie jako odpowiadające wymogom formalnym, określonym w art. 64 § l i 2 Kodeksu celnego. Z uwagi jednakże na zachodzące wątpliwości czy pojazd samochodowy opisany na przedmiotowym rachunku kupna-sprzedaży posiada status preferencyjnego pochodzenia z obszaru Unii Europejskiej, na podstawie art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, organ celny skierował dowód pochodzenia do weryfikacji. W wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, austriackie służby celne poinformowały, że deklaracja o pochodzeniu przedmiotowego towaru została sfałszowana. W związku powyższym towar będący przedmiotem prowadzonego postępowania nie mógł być zakwalifikowany jako towar pochodzący z Unii Europejskiej, do którego można zastosować obniżoną stawkę celną.

Mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r., Nr [...], organ celny I instancji uznał przedmiotowe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej obniżonej stawki celnej oraz wymierzonego cła i wymierzył cło według stawki celnej konwencyjnej.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Olsztynie, F. G. i M. G.. Podnieśli, iż wszystkie czynności związane z importem samochodu z Austrii dokonywał R. P., natomiast skarżący byli przeświadczeni, iż przedstawione dokumenty są wystarczające do zastosowania preferencyjnej stawki. Ponadto zdaniem skarżących o tym, że pojazd ten jest wyprodukowany w Unii Europejskiej świadczy numer nadwozia i otrzymane poświadczenie z montażowni z Anglii oraz pismo z TOYOTY Poland. F. G. podniósł, iż ze względu na stan zdrowia (pobyty w szpitalu, operacje) nie mógł odbyć podróży do Austrii w celu uzyskania świadectwa retrospektywnego EUR-1, a działający w imieniu jego i syna M. G. R. P. nie przedsięwziął w tym kierunku żadnych kroków. Nadto Franciszek Góraj nie mógł skorzystać z możliwości osobistego zapoznania z materiałem dowodowym, ponieważ 24 maja 2003 r. opuścił szpital w Olsztynie, gdzie przebył operacje oka, zaś po operacji był w okresie rekonwalescencji. W konsekwencji wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie wnosił o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 4 lutego 2004 r., sygn. akt: l V SA 2445/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Franciszka Góraj i Macieja Góraj. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, że na podstawie art. 13 § 3 i 4 Kodeksu celnego zawarte w Taryfie celnej stawki celne obniżone określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupą krajów, stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się odnoszą spełniają warunki do ich zastosowania, a mianowicie:

- określono obniżone stawki celne w Taryfie celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1999 r.,

- udokumentowano bezpośredni przywóz towarów z obszaru Unii Europejskiej zgodnie z art. 13 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

- towary te posiadają preferencyjne pochodzenie z obszaru Unii Europejskiej, ustalone w oparciu o reguły określone w Protokole Nr 4 UE, a pochodzenie to zostało udokumentowane przedłożonym w oryginale, prawidłowym dowodem pochodzenia to jest świadectwem przewozowym EUR l lub w przypadkach określonych w art. 21 Protokołu Nr 4 deklaracją na fakturze, złożoną przez eksportera.

Zgodnie z art. 83 § 2 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych tym towarem. Urząd Celny w Iławie, działając na podstawie art. 32 Protokołu Nr 4 UE, skierował do weryfikacji rachunek kupna samochodu Toyota, chcąc sprawdzić czy przedmiotowy samochód posiada status preferencyjnego pochodzenia.

Przy piśmie z dnia 30.10.2002 r., Nr [...], Urząd Celny w Iławie otrzymał od austriackich władz celnych wynik przeprowadzonej weryfikacji, na podstawie rachunku zakupu samochodu Toyota nr 020500/1 /k. 15, tłumaczenie na język polski k. 49 akt WSA/.

Z przedmiotowego pisma wynikało, że na podstawie dochodzenia właściwego austriackiego urzędu celnego - eksporter Firma [...]./ nie złożyła oświadczenia na rachunku nr 020500/1.

Treść pisma austriackich władz celnych z dnia 30.10.2002 r., była wielokrotnie przytaczana w języku polskim, tak w postanowieniu o wszczęciu postępowania celnego, jak też w decyzjach pierwszej i drugiej instancji, które to pisma były doręczane na adres skarżących. W tej sytuacji faktycznej i prawnej, Sąd Administracyjny stwierdził, że tak Urząd Celny w Iławie, jak i Izba Celna w Olsztynie, byli związani stanowiskiem austriackich władz celnych, zgodnie z art.32 Protokołu Nr 4 UE, dlatego zasadnie uznali zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w części preferencyjnego pochodzenia towaru, biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji rachunku zakupu, na którym nie było autentycznego oświadczenia eksportera.

Stąd Sąd zasadnie oddalił wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodu z zeznań Roberta Pawlika, ponieważ dowody z dokumentów w pełni wyjaśniły nieprawidłowość zgłoszenia celnego skarżących.

Skarżący przesłali do wiadomości Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo z dnia 01.10.2003 r., skierowane do Urzędu Celnego w Iławie, w którym wnieśli o anulowanie decyzji z dnia 22.04.2003 r. oraz zawnioskowali o zastosowanie preferencyjnej obniżonej stawki celnej na sprowadzony samochód Toyota, załączając oryginał świadectwa EUR l Nr AH 345696, z dnia 19.09.2003 r.

Właściwa do rozpatrzenia wniosku Izba Celna w Olsztynie, decyzją z dnia 20.11.2003 r. potraktowała pismo skarżących jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w Iławie Nr [...] z dnia 22.04.2003 r. i utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie, Nr [...] z dnia 11.06.2003 r. Decyzją z dnia 20.11.2003 r. odmówiła wznowienia postępowania.

W ocenie Sądu I instancji, zasadnie podniosła w uzasadnieniu Izba, że decyzja ostateczna dotyczy ustalenia prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego w stosunku do towarów objętych procedurą celną wg SAD z dnia 04.05.2000 r., stąd kiedy 4 maja 2003 roku upłynęły 3 lata od powstania długu celnego, to obowiązujące przepisy uniemożliwiają organom celnym wznowienie postępowania w tej sprawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżących, że choroba uniemożliwiła osobiste zapoznanie się z aktami, co miało według nich, wpływ na negatywne rozstrzygnięcie, w sytuacji, kiedy skarżący powiadomieni o terminie zaznajomienia się z aktami w II instancji, nie skorzystali z tego prawa, tym bardziej, że chorował tylko jeden z nich, a organy celne orzekały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły przepisów procedury i trafnie posłużyły się dokumentami, prawidłowo kwalifikując ustalony stan faktyczny do obowiązujących przepisów prawa materialnego.

Zdaniem Sądu I instancji, skoro zaskarżona decyzja Izby Celnej w Olsztynie z dnia 11.06.2003 roku, nie narusza prawa, skargę należało oddalić jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik skarżących -Franciszka Góraja i Macieja Góraja, będący radcą prawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 180, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 200 § l Ordynacji podatkowej.

Zdaniem strony skarżącej w toku postępowania nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy, uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się, co do wszystkich dowodów w sprawie, nie uwzględniono dowodów strony skarżącej mających istotny wpływ na wynik sprawy, pominięto istotne elementy dowodowe zgłoszone przez skarżących. W konsekwencji pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących podniósł, że:

Na podstawie dokumentu austriackich władz celnych z 30.10.2002 r., z którego wynika domniemanie fałszerstwa organy celne wysnuły wniosek w kategoriach ostatecznych oczywiście niekorzystny dla skarżących.

Organy celne nie uwzględniają faktu, że prowadzone jest w tej sprawie postępowanie przez Prokuraturę Rejonową w Iławie. W wyniku prowadzonego dochodzenia postanowieniem Prokuratury Rejonowej z dnia 29.07.2003 r. umorzono dochodzenie w sprawie posłużenia się podrobionym rachunkiem zakupu samochodu marki Toyota Carina z powodu nie stwierdzenia znamion przestępstwa. Są tu, więc dwa sprzeczne ze sobą i o różnej wadze dowodowej dokumenty, z których jeden: (postanowienie o umorzeniu dochodzenia) pomijany jest przez organy celne jako dowód w sprawie, co stoi w rażącej sprzeczności z zapisem art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy celne bezprawnie nadały rangę dowodu decydującego w sprawie, lakonicznej notatce austriackich służb celnych z zawartym tam przypuszczeniem fałszerstwa, odrzucając bezpodstawnie i bez uzasadnienia wynik dochodzenia Prokuratury Rejonowej. Skarżący nie mogą ponosić skutków takich zachowań organów celnych jak i kontrahenta z Austrii powodujących bezprawne pozbawienie ich zastosowania obniżonej stawki celnej. Kolejnym rażącym naruszeniem praw strony jest odmowa dopuszczenia przez organy celne jak i WSA w Olsztynie dokumentu EUR-1, który jednoznacznie potwierdza pochodzenie pojazdu z Unii Europejskiej, jako złożonego zdaniem tych organów zbyt późno. Strona może w każdym stadium postępowania składać wnioski dowodowe i załączać dokumenty, dowody, a organ celny zobowiązany jest dopuścić jako dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Prawo takie wynika z art. 180 ustawy Ordynacja Podatkowa.

Oddalenie skargi przez WSA uzasadnione m.in. tym, że kontrolujący zbyt późno podjęli działania dla potwierdzenia prawidłowości importu świadczy jednoznacznie nie o winie skarżących, lecz wskazuje na rażące naruszenie prawa przez organy celne. To organy celne zobowiązane były do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § l ustawy Ordynacja podatkowa), czego nie uczyniły. Nie można, więc winić skarżących za zaniedbania organów celnych w procesie dowodowym.

W świetle powyższego decyzja zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji są obarczone wadami prawnymi eliminującymi je z obrotu prawnego - na podstawie art. 247 § l pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Olsztynie wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwanej dalej ppsa skargę kasacyjną może wnieść określony krąg podmiotów oraz winna ona spełniać wymagania ogólne przewidziane dla wszystkich pism procesowych /art. 176 i 193 w związku z art. 46 i 47 ppsa/ oraz wymagania szczególne dotyczące wyłącznie skargi kasacyjnej. Jest to więc postępowanie wszczęte przez uprawniony podmiot domagający się określonego zachowania. Intencje tego postępowania określone są granicami skargi kasacyjnej /art. 183 § 1 ppsa/, którymi to granicami jest związany Naczelny Sąd Administracyjny w swoim merytorycznym rozstrzyganiu. Wyjątek od tej zasady ma miejsce jedynie wówczas gdy zachodzi nieważność postępowania.

Z tego też względu skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać zakresu zaskarżenia oraz jego kierunków. Skarga kasacyjna jako szczególny środek odwoławczy zawiera określone wymagania formalne, które uniemożliwiają późniejszą zmianę granic tej skargi, daje jedynie stronie możliwość przytaczania nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

Podnosząc powyższe okoliczności ustawy należy je odnieść do skargi kasacyjnej będącej przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga kasacyjna dotyczy ogólnie mówiąc prawidłowości postępowania i rozstrzygnięcia sądowego a nie postępowania administracyjnego co wynika z art. 173 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Oznacza to między innymi iż skarga taka winna wskazywać uchybienia Sądu w zakresie określonym w art. 174 ppsa. Skarga strony na decyzję ostateczną wpłynęła do Sądu w czerwcu 2003 r. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./, zaś rozpoznana została przez Sąd Wojewódzki w dniu 4 lutego 2004 r. na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ czyli w oparciu o przepisy obowiązującej od 1 stycznia 2004 r. ustawy wymienionej wyżej /ppsa/.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie wskazują naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jakiegokolwiek przepisu tej ustawy co generalnie czyni zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w skardze kasacyjnej za niezasadne.

Dodatkowo należy podnieść, iż postępowanie dowodowe przed organem różni się istotnie od postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym i dlatego zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego jest nietrafne.

Zarzut obrazy przepisów art. 180 i art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm./ jest niezasadny bowiem w żadnym miejscu skargi kasacyjnej nie wskazano którego konkretnie paragrafu dotyczy zarzut naruszenia. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny – działając jako Sąd kasacyjny nie może wyręczać stron, ani też nie jest uprawniony do stawiania hipotez, co do tego, którego konkretnie ustępu dotyczy podstawa kasacji. Powołanie się na określoną podstawę kasacji wymaga od składającego kasację podania konkretnego przepisu, który w ocenie skarżącego został naruszony. Ogólnikowość powołanej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. ppsa uniemożliwia sprawdzenie jej zasadności, a zarazem zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od podejmowania próby jej sprawdzenia, bowiem sąd ten nie jest uprawniony do przypisywania wnoszącemu skargę kasacyjną zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1997 r., I PKN 68/96, OSNAP 1997/18/339; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 1997 r., II UKN 72/96, OSNAP 1997/19/379; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1997 r., I CKN 107/97 – niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1997 r., II CKN 390/97 – niepubl./.

Wskazać również należy, iż skarga kasacyjna nie wskazuje jaki wpływ miałoby zarzucane naruszenie przepisów postępowania na wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 2652 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny.

Tymczasem dla uznania za zasadną podstawy kasacyjnej nie wystarcza samo wykazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia /postanowienie SN z dnia 29 listopada 1996 r., III CKN 14/96, OSP 1997/3/65; postanowienie SN z dnia 10 lutego 1997 r., I CKN 57/96, OSNC 1997/7-8/82; postanowienie SN z dnia 12 czerwca 1997 r., III CKN 91/97 – niepubl./.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

jp