Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 41/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 58 § 1 pkt 6, art. 119 pkt 4, art. 149 § 1, § 1a, 2, art. 154 § 6, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 12, art. 35, art. 36, art. 77
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2022 roku sprawy ze skargi O. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do załatwienia wniosku skarżącego O. S. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego O. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 października 2020 r. (data wpływu wniosku do organu 28 października 2020 r.) O.S. wystąpił do Wojewody Łódzkiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

W dniu 6 kwietnia 2021 r. Wojewoda Łódzki wezwał stronę, kierując wezwanie do ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony, do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednak strona nie stawiła się we wskazanym terminie na uzupełnienie tych braków - wyznaczonym na dzień 4 maja 2021 r. – uchybiając mu. Na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy wyznaczono telefonicznie nowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku, na dzień 2 czerwca 2021 r. W tymże dniu, tj. 2 czerwca 2021 r. strona skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku m.in. poprzez złożenie odcisków palców i przedłożenie potwierdzenia dokonania opłat za wniosek.

W dniu 3 czerwca 2021 r. Wojewoda Łódzki zawiadomił pełnomocnika strony, że w dniu 28 października 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Zaznaczono przy tym, że z uwagi na konieczność zgromadzenia i weryfikację dokumentów potwierdzających dane oraz okoliczności zawarte we wniosku przewidywany termin zakończenia sprawy wyznaczono na dzień 2 września 2021 r. Równocześnie wskazano, iż termin ten zostanie zachowany jedynie wtedy, gdy przed jego upływem wszystkie dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku zostaną doręczone do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców ŁUW w Ł., a ich weryfikacja nie będzie budziła wątpliwości Wojewody Łódzkiego.

W dniu 26 stycznia 2022 r. do Wojewody Łódzkiego wpłynęło ponaglenie (pismo z dnia 25 stycznia 2022 r.) złożone przez pełnomocnika strony na niezałatwienie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. Wojewoda Łódzki udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do dnia 31 stycznia 2024 r. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 17 lutego 2022 r.

W dniu 1 lutego 2022 r. (data wpływu skargi do organu) pełnomocnik O.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, w której zarzucił naruszenie:

1. art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. przez:

- rażące niedochowanie podstawowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej w sytuacji, gdy strona uzupełniła braki formalne wniosku oraz przedłożyła dodatkową dokumentację do akt sprawy uzasadniającą zasadność jej żądania, natomiast organ w żaden merytoryczny sposób nie odniósł się do tej sytuacji i nie wydał decyzji administracyjnej,

- nie podjęcie jakiejkolwiek próby dochowania ustawowych terminów na rozpatrzenie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wynikające z braku koncentracji materiału dowodowego oraz nieefektywności działań organu, które nie były ukierunkowane na wnikliwe i szybkie podejmowanie czynności w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;

2. art. 36 § 1 w zw. art. 9 k.p.a. poprzez:

- niepoinformowanie strony o fakcie niezałatwienia sprawy w ustalonym przez organ terminie do dnia 2 września 2021 r. oraz nie wskazanie przyczyn zaistniałej zwłoki w przedmiocie rozstrzygnięcia indywidulanej sprawy administracyjnej,

- brak wskazania (wyznaczenia) nowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej;

3. art. 12 § 1 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy organ administracji publicznej powinien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zwłaszcza na takim etapie postępowania administracyjnego, na którym strona dokonała już uzupełnienia braków formalnych i materiału dowodowego, a przy niskim nakładzie pracy organ miał możliwość weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek pozytywnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wynikających z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach;

4. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co doprowadziło do sytuacji, że strona przez wiele miesięcy od daty wszczęcia i daty planowanego pierwotnie zakończenia postępowania nie wiedziała na jakim etapie znajduje się jej sprawa;

5. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia efektywnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego (brak koncentracji materiału dowodowego, wszechstronnej oceny materiału dowodowego) oraz do załatwienia sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu strony;

6. art. 6 oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez sprzeniewierzenie się wszystkim wyżej wymienionym przepisom, których niezastosowanie objawiło lekceważące podejście organu wobec strony i doprowadziło do naruszenia fundamentalnej zasady praworządności skutkującej wyłącznie utratą (a nie pozytywnym pogłębieniem) zaufania strony do organu władzy publicznej, który uchylił się od spełnienia obowiązku rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w terminie ustawowym.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 60 dni kalendarzowych od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 750 zł, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz orzeczenie wobec organu grzywny w wysokości 500 zł w przypadku niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Wskazał, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało wydane przed złożeniem skargi na przewlekłość organu a o fakcie tym pełnomocnik skarżącego został poinformowany elektronicznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 2654/13; czy też z dnia 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18). A zatem wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi do sądu wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi dopełniła powyższego wymogu formalnego występując z ponagleniem do właściwego organu w dniu 26 stycznia 2022 r., zaś ze skargą do sądu w dniu 1 lutego 2022 r.

W tym miejscu należy także podkreślić, że terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 p.p.s.a., nie mają zastosowania do skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.

W rozstrzyganej sprawie wobec wydanie przez organ w dniu 31 stycznia 2022 r., a więc w przeddzień wniesienia skargi przez stronę skarżącą, decyzji uwzględniającej jej żądanie rozważenia w pierwszej kolejności wymagała kwestia dopuszczalności wniesionej skargi na przewlekłość Wojewody Łódzkiego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (ONSAiWSA z 2022 r., nr 3, poz. 34.) skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Na gruncie niniejszej sprawy, jak to wynika z akt sprawy, w momencie wniesienia skargi (1 lutego 2022 r.) zostało już wprawdzie zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim, gdyż w dniu 31 stycznia 2022 r. została wydana w sprawie decyzja, niemniej jednak nie została ona jeszcze doręczona stronie. W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA podkreślił, że jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania.

Z akt kontrolowanej sprawy przekazanych przez organ administracji wynika, że doręczenie decyzji z dnia 31 stycznia 2022 r. nastąpiło w dniu 17 lutego 2022 r. (w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru) zaś z informacji przekazanych przez organ w toku postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że decyzja została wydana i zarejestrowana systemie teleinformatycznym POBTY V3 (w którym następuje rejestracja rozstrzygnięcia) w dniu 31 stycznia 2022 r. Równocześnie pełnomocnik strony skarżącej w pismach kierowanych do tutejszego sądu oświadczył, że w dniu składania skargi strona skarżąca nie miała żadnej wiedzy o wydaniu w sprawie decyzji. Nadto wskazał on, w kolejnym piśmie, iż o wydaniu decyzji w sprawie dowiedział się w dniu 2 lutego 2022 r. na podstawie wiadomości e-mail generowanej automatycznie z systemu, w przedmiocie status sprawy, o treści "Wydano decyzję". Zatem, w świetle powyższego, skargę należało uznać za dopuszczalną.

Przechodząc do oceny wniesionej w niniejszej sprawie skargi na przewlekłość postępowania Wojewody Łódzkiego wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Należy zaznaczyć że o przewlekłości postępowania administracyjnego możemy mówić wówczas gdy postępowanie w sprawie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W doktrynie wskazuje się, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012 r., str. 44; a także J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego. Warszawa 2011 r., str. 70-71). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Dla zasadności skargi na przewlekłość postępowania nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy przewlekłość została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 364/13).

Reasumując powyższe podkreślić należy, że przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia sprawy. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (vide: np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SAB/Wr 69/15).

W świetle powyższego należy zauważyć, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA z dnia 13 maja 2011 r., I OSK 711/11; z dnia 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych sądowi akt, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z 22 października 2020 r. wpłynął do Wojewody Łódzkiego w dniu 28 października 2020 r. Następną czynnością podjętą przez organ było wezwanie skarżącej - do osobistego stawiennictwa w organie celem uzupełnienia wniosku m.in. złożenia odcisków palców – z dnia 6 kwietnia 2021 r. oraz wyznaczono termin stawienia się w organie na dzień 4 maja 2021 r. Strona jednak nie stawiła się w tym terminie, niemniej jednak następnie zwróciła się do organu z prośbą o wyznaczenie nowego terminu na uzupełnienie braków formalnych wniosku. Organ przychylił się do tej prośby i wyznaczył nowy termin na dzień 2 czerwca 2021 r. i w tym też terminie strona skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku. Następnie, w dniu 3 czerwca 2021 r. organ zawiadomił stronę skarżącą, iż przewidywany termin załatwienia sprawy to 2 września 2021 r., a równocześnie w piśmie tym poinformowano o tym, że w dniu 28 października 2020 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie. A zatem od uzupełnienia braków formalnych organ dysponował już kompletnym wnioskiem pochodzącym od strony umożliwiającym jego rozpoznanie. Pomimo powyższego dopiero na skutek wniesionego przez skarżącą po upływie blisko 7 miesięcy ponaglenia – w dniu 26 stycznia 2022 r., a w konsekwencji w dniu 1 lutego 2022 r. skargi do tutejszego sądu, organ w dniu 31 stycznia 2022 r. wydał decyzję zezwalającą cudzoziemcowi na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP z terminem ważności do dnia 31 stycznia 2024 r.

Zważywszy na poczynione wyżej ustalenia faktyczne, sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda Łódzki niewątpliwie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ stopień skomplikowania sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy pozwalały na wydanie rozstrzygnięcia w zakreślonym przepisami terminie. Mimo to, organ tego nie uczynił, nie informując strony o powodach zaistniałej zwłoki oraz ewentualnym nowym terminie wydania stosownego rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało po blisko 8 miesiącach od uzupełnienia braków formalnych wniosku, po wniesieniu przez stronę ponaglenia, a doręczone stronie skarżącej już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że od złożenia kompletnego wniosku (2 czerwca 2021 r.) do czasu zakończenia postępowania wydaniem decyzji z dnia 31 stycznia 2022 r. organ nie podjął de facto żadnych merytorycznych czynność zmierzających do jej załatwienia poza zwróceniem się w dniu 4 sierpnia 2021 r., a więc na miesiąc przed wyznaczonym terminem załatwienia sprawy do właściwych służb o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa.

W ocenie sądu stwierdzona w sprawie przewlekłość organu nie miała jednak miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował wprawdzie kiedy taka sytuacja zachodzi, jednak sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo). W rozstrzyganej sprawie sąd uznał, że przewlekłość organu była znacząca, mimo że nie było uzasadnione to stopniem skomplikowania sprawy. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy od dnia złożenia wniosku do dnia wezwania skarżącej do jego uzupełnienia upłynął znaczny okres czasu. Niemniej jednak uwzględniono fakt, że strona skarżąca nie stawiła się na pierwsze wezwanie organu. Następnie, na jej prośbę wyznaczono nowy termin. Strona skarżąca uzupełniła wniosek w dniu 2 czerwca 2021 r. i od tej daty organ dysponował już kompletnym wnioskiem umożliwiającym załatwienie sprawy. Następnie w dniu 4 sierpnia 2021 r. organ wstąpił do właściwych organów z wnioskiem o którym mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd miał jednak na uwadze, że na trudność w terminowym rozstrzygnięciu sprawy w przeważającej mierze wpłynął znaczący wzrost liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewielka obsada kadrowa urzędu i uwzględnił tę przyczynę w niniejszym przypadku. Wobec tego sąd uznał, że przewlekłość postępowania nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie NSA, iż w sytuacji, kiedy bezczynność (przewlekłość) przybiera formę kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie stronie sumy pieniężnej jest wskazane i powinno być regułą, a odstąpienie od zastosowanie tego środka powinno być przez sąd usprawiedliwione (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 360/18). Przy czym z uwagi na to, że sąd ustalił, iż w niniejszej sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa to tym samym oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej.

Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny z dnia orzekania. W dniu 31 stycznia 2022 r. organ udzielił stronie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Na skutek takiego stanu rzeczy sąd nie może zobowiązać organu administracji do załatwienia wniosku i dlatego należało postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z kolei zawarte w skardze żądanie orzeczenie wobec organu grzywny w wymiarze 500 zł w razie nie przekazania sądowi w terminie skargi wraz z kompletnymi aktami sprawy jest niezasadne wobec wykonania przez organ ciążących na nim obowiązków w tym zakresie.

Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

is