Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1780/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...] nakazującej H. G. i B. G. rozbiórkę zadaszenia między istniejącymi budynkami wspartego na konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w miejscowości i obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie administracyjne.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. W dniu 13 lutego 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego

w [...] (dalej: PINB) wpłynęło pismo S. C. zawierające wniosek o sprawdzenie legalności zabudowy działki sąsiedniej należącej B. G., w którym podniesiono, że budynki posadowione na jego działce zostały wybudowane niezgodnie z prawem.

2.2. Zawiadomieniem z 15 czerwca 2019 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności zabudowy działki (budynki gospodarcze, garażowe i inne), o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości i obrębie ewidencyjnym [...], stanowiącej własność H. G.i B. G. oraz ustalił termin kontroli na 17 lipca 2020 r.

2.3. W dniu kontroli pracownicy PINB dokonali oględzin na przedmiotowej nieruchomości, która jest szerokości większej niż 16 m i stwierdzili, że wzdłuż granicy

z działką [...], posadowione jest zadaszenie wsparte na konstrukcji drewnianej między istniejącymi budynkami. Obiekt wzniesiony został w technologii drewnianej pokryty blachodachówką. Obiekt o wymiarach: długość ok. 5,50 m, szerokość ok. 3,65 m i średnia wysokość ok. 2,80 m. Obiekt jest wyposażony w instalację elektryczną. Inwestor w kontroli nie okazał dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją

o pozwoleniu na budowę.

2.4. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. PINB na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nałożył na H. G. i B. G. obowiązek przedłożenia w terminie do 28 lutego 2021 r. dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przedmiotowego obiektu budowlanego, czyli:

– zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

– dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy – Prawo Budowlane.

Postanowienie to zostało skutecznie doręczone zobowiązanym 7 grudnia 2020 r.

W dniu 23 lutego 2021 r. do PINB wpłynęło pismo zawierające stanowisko H.G. i B. G., w którym podnieśli, że wiata, o której jest mowa w postanowieniu została skonstruowana zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.

2.5. Decyzją z [...]maja 2021 r. znak: [...] PINB nakazał H.G. i B.G. rozbiórkę zadaszenia między istniejącymi budynkami wspartego na konstrukcji drewnianej o wymiarach szerokość ok. 3,65 m, długość ok. 5,5 m i średnia wysokość ok. 2,8 m. zlokalizowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości i obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 52 i art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256).

2.5.1. W uzasadnieniu tego postanowienia wyjaśniono, że w postępowaniu PINB wdrożył procedurę legalizacyjną dla inwestycji opisanej w sentencji decyzji. Postanowieniem organ nałożył na inwestora: H. G. i B. G. obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów, jednakże w wyznaczonym terminie do tutejszego organu nie wpłynęły żadne, wymagane prawem dokumenty. Niespełnienie przez Inwestora przesłanek określonych w art. 4-8 i 49 Prawa budowlanego, w tym obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego w postanowieniu o przedłożeniu wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, oznacza obligatoryjny obowiązek wydania nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Zaś przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do zastosowania instytucji tzw. uznania administracyjnego, to znaczy nie może on wziąć pod uwagę również innych okoliczności niewskazanych w art. 48 i 49 Prawa budowlanego, takich jak np. sytuacja rodzinna inwestora, powodów dla których popełniono samowolę budowlaną, czy też szkód majątkowych związanych z rozbiórką, gdyż art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego wykluczyły możliwość uwzględnienia przez organ jakichkolwiek dodatkowych, nieprzewidzianych ustawowo kryteriów oceny samowoli budowlanej. PINB dodał, że zgodnie z art. 52 ustawy – Prawo budowlane adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 48 może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Dodatkowo wskazano, że decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna.

2.6. W odwołaniu od tej decyzji H. G. i B. G. podnieśli, że pismem z 19 grudnia 2017 r. zwrócili się do Starostwa Powiatowego w [...] z prośbą o wyjaśnienie czy budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 27 m2 wymaga zgłoszenia. W odpowiedzi na powyższe, pismem znak [...] z [...] grudnia 2017 r. Starostwo Powiatowe w [...] wskazało, że – zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy – Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczna tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Mając na uwadze art. 30 ust. 1 ww. ustawy wskazano, że budowa wiat spełniających powyższe uwarunkowania nie wymaga nawet zgłoszenia. Odwołujący się podkreślili, że działka gruntowa będąca ich własnością i zabudowana jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym ma powierzchnię ok. 3200 m2 czyli ponad trzykrotnie więcej niż limit dla budowy dwóch wiat. Zdaniem autorów odwołania, sporne zadaszenie spełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego

2.7. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję PINB z [...] maja 2021 r.

i umorzył postępowanie administracyjne.

2.7.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że zdaniem MWINB błędne było przekonanie organu powiatowego, że w niniejszej sprawie zastosowanie winien mieć art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Art. 29-31 p.b. wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zaznaczono, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art 29 p.b., zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Z kolei w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przez PINB postępowania w sprawie: "Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: 2c) wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki". Budowa o której mowa w art. 29 ust. 1pkt 2c w/w ustawy została także wyłączona z obowiązku dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.).

2.7.2. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z protokołu czynności kontrolnych obiekt objęty prowadzonym postępowaniem posiada wymiary wynoszące: ok. 3,65 m szerokości i ok. 5,5 m długości. Zatem powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty wynosi ok. 20 m2. Z dołączonej do akt organu powiatowego informacji o działce nr ew. [...] wynika, że na przedmiotowej znajduje się budynek mieszkalny. MWINB podniósł, że Prawo budowlane nie zawiera definicji wiaty. Interpretując ten termin należy odwołać się do jego potocznego znaczenia. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach (...)" (Słownik Języka Polskiego, www.sjp.pwn.pl). W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny (nośny), wiążący budowlę z gruntem. Natomiast w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) wskazano, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. W ocenie MWINB sporny obiekt odpowiada tej charakterystyce.

2.7.3. Przez wzgląd na powołane regulacje organ odwoławczy przyjął, że PINB bezpodstawnie uznał, że wykonanie spornej wiaty wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto MWINB stwierdził, że stanowisko organu powiatowego nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym przedmiotowej sprawy, w związku z czym PINB zaskarżoną decyzję podjął z naruszeniem norm prawa procesowego oraz materialnego, błędnie prowadząc w przedmiotowej sprawie postępowanie w trybie art. 48 p.b. W ocenie MWINB z uwagi na fakt, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu przedmiotowej wiaty nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jak też dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, to brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Bezprzedmiotowość tego postępowania uzasadniała umorzenie go na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

3. Pismem z 27 lipca 2021 r. S. C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, nie zaś swobodny:

– przejawiające się w poczynieniu nie wynikającego z żadnych dowodów ustalenia, że dobudowa znajdująca się na działce ew. nr [...] stanowi wiatę niepodlegającą pozwoleniu na budowę, a zatem nie podlega rozbiórce ze względu na brak legalizacji obiektu, w sytuacji gdy dobudowana do budynku inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego i stanowi jego powiększenie, znajduje się w granicy z działką skarżącego, poprzez istniejące ogrodzenie oraz budynek sąsiadujący uzyskuje dodatkowe ściany, jest wyposażona w instalację elektryczną i stanowi dodatkowe pomieszczenie o funkcji gospodarczej,

– nie wyjaśniając, czy zrealizowany przez inwestorów obiekt pełni funkcję użytkową części budynku – kwestia możliwości zastosowania do projektowania, budowy, czy przebudowy wiat przepisów techniczno-budowlanych zawartych w § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winna być poprzedzona ustaleniami dotyczącymi funkcji użytkowej, jaką mają pełnić takie obiekty; w szczególności, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m od zadaszenia (naruszenie warunków techniczno-budowlanych),

2) art. 107 § k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji odnośnie wskazania na podstawie jakich dowód organ się oparł ustalając, iż obiekt znajdujący się na działce ew. nr [...] stanowi wiatę nie podlegającą pozwoleniu na budowę, a zatem nie podlega rozbiórce ze względu na brak legalizacji obiektu;

3) art 29 ust. 1 pkt 2c (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania) w zw. z art. 48 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zabudowa znajdująca się na działce ew. [...] stanowi wiatę nie podlegającą pozwoleniu na budowę, a zatem nie podlega rozbiórce ze względu na brak legalizacji obiektu, w sytuacji gdy dobudowana do budynku inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego i stanowi jego powiększenie, znajduje się w granicy z działką Skarżącego, a poprzez istniejące ogrodzenie oraz budynek sąsiadujący uzyskuje dodatkowe ściany, jest wyposażona w instalację elektryczną i stanowi dodatkowe pomieszczenie o funkcji gospodarczej;

4) art. 48 Prawa budowlanego w zw. z art 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy postępowanie winno być kontynuowane i zakończone wydaniem decyzji merytorycznej.

4. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Za podstawę faktyczną wyrokowania przyjęto stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji.

6. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja uchylająca nakaz rozbiórki zadaszenia wydany na podstawie powołano art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 52 i art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz umarzająca postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

6.1. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego w brzmieniu aktualnym w dacie wszczęcia kontrolowanego postępowania, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (art. 28 ust. 1 p.b.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy sporny obiekt jest wiatą w rozumieniu przytoczonego przepisu. Ustawodawca zwolnił bowiem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jedynie wiaty mające cechy opisane w art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. Skoro ustawodawca zdecydował się na zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiat spełniających określone cechy, to nie można uznać, że zwolnione mogą być również wiaty spełniające cechy innych budynków tylko z uwagi na podobieństwo cech konstrukcyjnych (por. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 512/16, LEX nr 2409529). Ponadto jak wynika z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i f, pkt 1a-2b. 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b, 28 oraz 30. To zaś oznacza, że budowa wiaty spełniającej parametry wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani dokonania uprzedniego zgłoszenia.

6.2. W powyższym zakresie wskazać należy, że według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) – Dz. U. Nr 112, poz. 131, ze. zm. – za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Zgodnie zaś z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją S. S., H. A. i Z. Ł. (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) – "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem".

6.3. Z kolei Prawo budowlane, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia nie definiują pojęcia "wiaty", przy czym w orzecznictwie wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10; z dnia 08 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1707/15; z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 603/19, Baza NSA). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 09 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, wyjaśniono, że podstawowe cechy wiaty to wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 wskazano m.in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach, a zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 07 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 575/17 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10.

6.3. W ocenie Sądu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że sporny obiekt jest wiatą. Jak wynika z protokołu oględzin tego obiektu, wiata (tak jest nazywana w protokole) przylega do budynku gospodarczego i została skonstruowana w technologii drewnianej, pokryta blachodachówką; o wymiarach ok. 3,65 m szerokości, 5,5 m długości i średniej wysokości ok. 2,8 m. Odprowadzanie wody z dachu na działkę własną. Obiekt posiada instalację elektryczną. Załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna potwierdza te ustalenia. Z dokumentacji tej wynika, że wiata jest zadaszeniem wspartym na słupach drewnianych, nie posiada własnych ścian, choć "korzysta" z osłony zapewnianej przez ściany przylegających budynków oraz ogrodzenia postawionego na granicy działki skarżącego i inwestorów. Od strony frontowej (działki inwestorów) przestrzeń jest otwarta. Treść protokołu ani zawartość dokumentacji fotograficznej nie potwierdza, aby sporny obiekt posiadał przegrody budowlane należące do jego konstrukcji. Poza dyskusją jest, że sąsiadujące budowle "użyczają" swych ścian spornemu obiektowi, niemniej jednak jest ona otwarta z 2 stron, przy czym od strony działki skarżącego częściowo przesłonięta przez ogrodzenie. Sąd zgadza się z oceną organu odwoławczego, że sporny obiekt stanowi zatem wiatę.

6.6. Zdaniem Sądu, nie są uprawnione zarzuty skarżącego, który zmierza

do wykazania, że sporny obiekt stanowi rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organy postępowanie jednoznacznie wykazało samodzielność konstrukcyjną tego obiektu. "Korzystanie" przez wiatę z przegród w postaci ścian sąsiednich budynków nie zmienia takiej kwalifikacji obiektu. Sporny obiekt nie jest również "dodatkowym pomieszczeniem", skoro nie jest w ogóle pomieszczeniem. Jest wyłącznie zadaszoną przestrzenią znajdującą się między dwoma budynkami i ogrodzeniem. Z kolei fakt, że do spornego obiektu doprowadzono instalację elektryczną nie przesądza o pozbawieniu go cech "wiaty". Kwestia komfortu użytkowania przestrzeni znajdującej się pod zadaszeniem wiaty, na którą niewątpliwie wpływa pozytywnie istnienie instalacji elektrycznej, nie zmienia charakteru tego obiektu, jako lekkiej konstrukcji, możliwej do demontażu. W zgromadzonym materiale dowodowym nie sposób znaleźć również potwierdzenia, jakoby sporny obiekt oraz sąsiadujący budynek gospodarczy zostały "trwale połączone dachem". Twierdzenia tego nie potwierdza protokół oględzin ani załączona do niego dokumentacja, brak również takich ustaleń w decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie doszło zatem do podnoszonych w skardze uchybień art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

7. W związku z prawidłowym ustaleniem, że sporny obiekt jest wiatą, prawidłowo MWINB stwierdził, że skoro roboty budowlane polegające na wykonaniu spornego obiektu nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak też dokonania zgłoszenia, to brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Jak natomiast wynika z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sąd przypomina, że do przyczyn bezprzedmiotowości postępowania należy zaliczyć ustalenie w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie, w której postępowanie zostało wszczęte, że stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego będącego podstawą rozpoznawanej sprawy. W razie gdy stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego wyłączona jest dopuszczalność wyprowadzenia nakazów obciążających jednostkę (wyrok NSA z 24.04.2018 r., II OSK 1469/16, LEX nr 2522081). Z taką sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanym postępowaniu, skoro prawidłowe ustalenia faktyczne doprowadziły do uznania, że budowa spornego obiektu nie podlegała obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania uprzedniego zgłoszenia. Decyzja organu I instancji została bowiem wydana w reżimie art. 48 p.b., a zgodnie z ust. 1 tego przepisu, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Skoro budowa spornej wiaty nie podlegała obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania uprzedniego zgłoszenia, to nie było faktycznych podstaw do zastosowania instytucji przewidzianych w art. 48 p.b. Umorzenie kontrolowanego postępowania odpowiada zatem prawu.

8. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji streszczono dotychczasowy przebieg postępowania oraz odwołano się do czynności dowodowych przeprowadzonych przez organ I instancji w zakresie ustalenia parametrów spornego obiektu. MWINB przytoczył brzmienie zastosowanych przepisów oraz wyjaśnił ich treść. Odwołał się również do słownikowego rozumienia interpretowanego pojęcia "wiaty". Nie sposób zatem uznać, aby uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozbawiało strony lub Sąd możliwości prześledzenia rozumowania organu oraz wyjaśnienia, z jakich przyczyn doszło do umorzenia kontrolowanego postępowania administracyjnego.

9. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.