Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1562/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.H. i L. R. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrębnie przez [...] i [...] jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z [...] maja 2017 r. znak [...] w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. (Monitor Polski z 6 lipca 2017 r, poz. 664).

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z [...] października 1998 r., na podstawie art. 103 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) w związku z art. 62 ustawy z dnia 11 grudnia 1997 r. o ochronie przed przywozem towarów na polski obszar celny po cenach dumpingowych (Dz.U. Nr 157, poz. 1028), dalej: "ustawa z 1997 r." Minister Gospodarki wprowadził na okres 24 miesięcy cło antydumpingowe, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (dalej: ChRL), oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 10 00 0, po cenie dumpingowej. Określił, że postępowanie dotyczyło zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, w których nie uzupełnia się gazu i nie wymienia kamienia, zmontowanych w taki sposób, że zbiorniczek gazu jest połączony z korkiem w sposób trwały i wstawianie zaworków lub naklejanie nalepek z informacją, że zapalniczki są wielokrotnego napełniania, nie powoduje zmiany kwalifikacji produktu do innej kategorii. Wysokość cła ustalił jako różnicę między ceną minimalną wynoszącą 0,12 ECU/szt., a wartością celną zapalniczki, powiększoną o należne cło wynikające z taryfy celnej, jednakże w wysokości nie niższej niż 0,09 ECU/szt.

Na wniosek złożony przez Spółkę Cywilną [...] (dalej: S.C. "[...]" lub "Wnioskodawca") z 26 marca 1999 r. uzupełniony pismami z 9 i 16 kwietnia 1999 r. oraz z 4 maja 1999 r., Minister Gospodarki, na podstawie art. 44 ustawy z 1997 r. wydał w dniu [...] czerwca 1999 r. postanowienie (M.P. Nr 22, poz. 324) w sprawie wszczęcia postępowania antydumpingowego, w związku z wystąpieniem okoliczności wskazujących na przywóz na polski obszar celny towarów podobnych, w celu obejścia ceł antydumpingowych ustanowionych decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. W postanowieniu określono, ze towarami objętymi postępowaniem są:

plastikowe zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 10 00 0, przywożone na polski obszar celny z następujących krajów eksportu: Tajwanu, Wietnamu, Indonezji, oraz

plastikowe zapalniczki kieszonkowe gazowe do wielokrotnego napełniania, oznaczone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 20 90 0, przywożone na polski obszar celny z następujących krajów eksportu: Chińskiej Republiki Ludowej. Tajwanu, Wietnamu i Indonezji.

Organ wskazał, że wg złożonego wniosku obejście ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki cła antydumpingowego na zapalniczki kieszonkowe gazowe jednorazowe polega na zmianie struktury ich przywozu niemającej innych uzasadnionych podstaw ekonomicznych, poza unikaniem cła antydumpingowego, w związku z czym nastąpiło osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego, polegające na obniżeniu cen towarów krajowych. Obejście dokonywane było poprzez: 1. przypisywanie zapalniczkom, które były de facto zapalniczkami pochodzenia chińskiego - pochodzenia tajwańskiego, wietnamskiego i indonezyjskiego, jak również: 2. deklarowanie zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, w obudowie plastikowej z zaworkiem, pochodzących z ChRL, jako zapalniczek wielokrotnego napełniania, oznaczonych kodem PCN 9613 20 90 0, w przypadkach, gdy zaworki te nie spełniały deklarowanych przez importerów funkcji przewidzianych dla zapalniczek do wielokrotnego napełniania.

Decyzją z dnia [...] października 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. (M.P. Nr 8, poz. 145), na podstawie art. 45 ustawy z 1997 r., Minister Gospodarki, po rozpatrzeniu wniosku S.C. "[...]" stwierdził, że objęty postępowaniem przywóz plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, do wielokrotnego napełniania oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 20 90 0, pochodzących z Wietnamu oraz plastikowych zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych, oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN 9613 10 00 0, pochodzących z Wietnamu ma na celu obejście cła antydumpingowego nałożonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. Decyzją tą, nałożone zostało ostateczne cło antydumpingowe na ww. zapalniczki, od dnia wejścia w życie decyzji do dnia zakończenia postępowania antydumpingowego przeglądowego wszczętego postanowieniem Ministra Gospodarki z dnia 25 października 2000 r. (M.P. Nr 23, poz. 718) w wysokości różnicy między ceną minimalną wynoszącą 0,12 EUR/szt., a wartością celną zapalniczki powiększoną o należne cło wynikające z taryfy celnej, jednakże w wysokości nie niższej niż 0,09 EUR/szt. Ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone na ww. zapalniczki objęte ewidencją prowadzoną przez organy celne od 16 lipca 1999 r.

Naczelny Sąd Administracyjny, o rozpatrzeniu skargi [...], wyrokiem z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 993/01, uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych jest szczególnym rodzajem postępowania, dotyczy towarów, których sprowadzenie oznacza zmianę struktury przywozu niemającą uzasadnionych podstaw ekonomicznych poza unikaniem następstw ceł antydumpingowych, w wyniku której nastąpiło osłabienie skutków nałożonego cła antydumpingowego. Podkreślił, że w postępowaniu, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji działaniem w celu obejścia ceł antydumpingowych było: obejście zakazanego kierunku importu (Chiny) przez pozorowanie importu z Wietnamu; wprowadzanie na rynek zapalniczek wielorazowych funkcjonujących w praktyce obrotu dla nabywców tak, jak zapalniczki jednorazowe, ponieważ cła antydumpingowe nałożone w październiku 1998 r. dotyczyły właśnie jednorazowych zapalniczek z Chin. W ocenie Sądu istotną kwestią było zatem wykazanie, iż sprowadzony towar był towarem podobnym, działającym dumpingująco na produkcję krajową, a także, że skutki ceł antydumpingowych nie zostały osiągnięte w wyniku działań mających na celu obejście ceł antydumpingowych. Sąd stwierdził, że kwestią wstępną wymagającą wyjaśnienia jest legitymacja procesowa Wnioskodawcy.

Na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 123, poz. 1352 ze zm.), dalej: "ustawa z 2001 r." Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MGPiPS") 8 kwietnia 2003 r. wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r.

Następnie, na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 w zw. z art. 63 ust. 2 ustawy z 2001 r. MGPiPS wydał postanowienie z 4 września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r.

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1754/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie MGPiPS z dnia [...] września 2003 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2003 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy administracyjne nie wykonały zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt V SA 993/01 i nie zebrały materiału dowodowego w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tym samym rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że w stosunku do kwestii podstawowej dla bytu postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych, tzn. legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania, musi ona być oceniana na gruncie przepisów obowiązujących w chwili wydania postanowienia o wszczęciu, a więc zgodnie z ustawą z 1997 r. Wskazał, że dla ustalenia legitymacji czynnej Wnioskodawcy, ze względu na treść art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. niezbędne było wykazanie, czy produkcja S.C. "[...]" w chwili złożenia wniosku i wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wynosiła nie mniej niż 25 % całej produkcji towaru podobnego. Sąd podzielił wyrażony w postanowieniu pogląd Organu, iż żaden z producentów krajowych towaru podobnego nie zgłosił sprzeciwu wobec wszczęcia postępowania, zatem ustaleniu podlegał jedynie warunek z art. 20 ust. 3 ustawy, co najmniej 25 % produkcji podobnego towaru. Wątpliwości Sądu nie budziły ustalenia Organu stwierdzające funkcjonowanie na rynku w badanym okresie dwóch producentów - S C. "[...]" i "[...]" S A. w [...]. Sąd w wytycznych wyroku zobowiązał jednakże Organ do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia konkretnych danych i wskaźników, które świadczą o spełnieniu przez Wnioskodawcę kryteriów z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997 r., a także ustosunkowania się do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności montażowej, wyczerpującej warunki z art. 46 ust 2 ustawy z 1997 r., posługując się sprecyzowanymi i skonkretyzowanymi danymi, dbając jednocześnie, aby materiał źródłowy na poparcie jego twierdzeń znajdował się w aktach administracyjnych. Organ został zobowiązany do dokonania ustaleń wyjaśniających kwestię: dlaczego import zapalniczek gazowych wielokrotnego napełniania uznano za obejście cła antydumpingowego wprowadzonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. na zapalniczki kieszonkowe jednorazowe.

Skarga kasacyjna Ministra Gospodarki została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 288/09. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając brak naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego i procesowego, w zakresie ustaleń faktycznych objętych postępowaniem, wskazał na konieczność odniesienia się do charakteru i kompletności bazy "[...]" stanowiącej dowód na okoliczność funkcjonowania w ramach przemysłu krajowego dwóch producentów.

W dniu 8 stycznia 2016 r. Minister Rozwoju wydał postanowienie w sprawie wstępnych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. (M.P. z dnia 25 lutego 2016 r, poz. 190).

W dniach 8 lutego i 9 lutego 2016 r. do Organu wpłynęły zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w ww. postanowieniu zgłoszone przez [...] oraz przez PPHU "[...].

Minister Rozwoju i Finansów [...] maja 2017 r. wydał postanowienie w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Rozwoju i Finansów wskazał, że po nałożeniu ceł antydumpingowych nastąpiła zmiana struktury geograficznej przewozu niemająca innych uzasadnionych podstaw ekonomicznych, poza uniknięciem następstw ww. ceł. Obejście spowodowało osłabienie skutków cła antydumpingowego nałożonego decyzją z [...] października 1998 r. polegające na obniżeniu cen towarów krajowych, przy ustalonej w tej decyzji wartości normalnej chińskiej zapalniczki jednorazowej, kieszonkowej, gazowej w wysokości 0,12 EUR/szt. Średnia cena zapalniczki objętej postępowaniem deklarowanej jako pochodzenia wietnamskiego w wysokości 0,04 EUR/szt. stanowi cenę dumpingową, pozostając w związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą dla przemysłu krajowego.

Wysokość cła na przywóz na polski obszar celny plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 10 00 0 oraz plastikowych zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, z zaworkiem deklarowanych jako do wielokrotnego napełniania, oznaczonych w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego kodem PCN ex 9613 20 90 0, przywożonych na polski obszar celny z kraju eksportu: Wietnam, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998r. zaproponowano w wysokości różnicy między ceną minimalną wynoszącą 0.12 EUR/szt. a wartością celną zapalniczki, powiększoną o należne cło wynikające z taryfy celnej, jednakże nie niższe niż 0,09 EUR/szt.

Odnosząc się do treści nadesłanych zastrzeżeń Minister Rozwoju i Finansów uznał je za nieuzasadnione i wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z 2001 r. zastrzeżenia powinny zawierać uzasadnienie wraz z danymi i informacjami na ich poparcie. Strony natomiast przedstawiły swoją ocenę ustaleń Organu i zgromadzonego materiału dowodowego, bez załączenia jakichkolwiek danych i informacji na ich poparcie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Organ wyjaśnił również, iż Wnioskodawca posiadał legitymację czynną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego. Łączna produkcja krajowa zapalniczek S.C. "[...]" -Wnioskodawca oraz "[...]" S.A. - przedstawiciel produkcji krajowej wspierający wniosek, wynosiła 100%. Ustaleń tych dokonano w oparciu o oświadczenia Wnioskodawcy, analizę dokumentów i informacji udzielonych przez Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (dalej: IGNiG) dotyczących wydanych certyfikatów bezpieczeństwa dla producentów zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełniania. W ocenie Organu dokumenty te stanowiły wiarygodny dowód na okoliczność, że w ramach przemysłu krajowego zapalniczek objętych postępowaniem, funkcjonowało dwóch przedsiębiorców - S.C. "[...]" - Wnioskodawca i "[...] S.A. - przedstawiciel produkcji krajowej wspierający wniosek.

Powyższe ustalenia potwierdziły rozliczenia i faktury, analizy i zestawienia pozyskane w trakcie oględzin zakładów produkcyjnych, informacje z GUS oraz bazy "[...]" poparte stanowiskiem Izby Przemysłowo-Handlowej w [...].

Organ podkreślił, że spójność informacji zawartych w ww. źródłach nadała im przymiot wiarygodności. Organ przeanalizował również zdolności produkcyjne przedsiębiorstw: S.C. "[...]" oraz "[...]" S.A. Zweryfikował podnoszone przez Importerów zarzuty dotyczące wykonywania przez Wnioskodawcę działalności montażowej części zapalniczek importowanych z ChRL. Organ ustalił, że Wnioskodawca zajmował się produkcją zapalniczek z wykorzystaniem części kupowanych w kraju oraz importowanych. Części kompletów zapalniczek, tj. nasadka i zespół korka, importowała z ChRL spółka [...] Sp. z o.o. z [...], która następnie dostarczała je Wnioskodawcy. Ustalono stosunek wartości części zagranicznych do łącznej wartości części wykorzystywanych do produkcji zapalniczek w zakładzie Wnioskodawcy. Poprawność rozliczeń oraz faktur dotyczących kosztów produkcji, zakupu części do montażu, wartości dodanej została zweryfikowana oraz potwierdzona przez Głównego Księgowego Departamentu Instrumentów Polityki Gospodarczej Ministerstwa Gospodarki. Tym samym, Organ dokonując własnych wyliczeń w zakresie przyjętego w postępowaniu okresu badanego wykorzystywał dane zawarte w zweryfikowanych dokumentach. Mając na uwadze ustalenie relacji pomiędzy wartością części do produkcji zapalniczek sprowadzonych przez Wnioskodawcę z ChRL, a wartością części krajowych w okresie badanym wzięto pod uwagę dokumenty SAD oraz faktury za okres od listopada 1998 r. do marca 1999 r.

Organ stwierdził, że działalność Wnioskodawcy polegająca na imporcie części zapalniczek z ChRL nie wpływała na osłabienie skutków cła antydumpingowego nałożonego na zapalniczki pochodzące z ChRL.

Organ podkreślił, że art. 46 ust. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r. uznaje działalność montażową za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych w wypadku, gdy skutki cła antydumpingowego są osłabione i nie eliminują szkody dla przemysłu krajowego w aspekcie cen albo ilości zmontowanych towarów podobnych, oraz istnieją dowody na istnienie dumpingu w stosunku do wartości normalnej uprzednio ustalonej dla tego towaru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2016 r., w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego, w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 153 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa"), poprzez niewykonanie zaleceń, co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r. sygn. V SA/Wa 1754/08;

2) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "kpa"), art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa oraz niewystarczające uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia.

Skarżący [...] wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2016 r. w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z [...] stycznia 2016 r., umorzenie postępowania przed Ministrem Rozwoju i Finansów - z uwagi na jego niedopuszczalność i wyłączną właściwość Komisji Europejskiej.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów:

art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie i uchyleniu niektórych ustaw w związku z uzyskaniem przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 96, poz. 959: dalej "ustawa uchylająca"), poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie postanowienia bez podstawy prawnej oraz przez niewłaściwy organ,

art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, poprzez jej błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakres zastosowania tej normy odnosi się również do spraw takich decyzji i postanowień, co do których przed dniem 1 maja 2004 r. upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i, co do których na dzień 1 maja 2004 r. toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne, co miało wpływ na wynik sprawy,

art. 5 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE nr L 343/51, dalej "Rozporządzenie 1225/2009"), poprzez nie przekazanie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych właściwemu organowi, tj. Komisji Europejskiej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

art. 20 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z 1997 r., poprzez błędne uznanie, że wnioskodawca postępowania antydumpingowego posiada legitymację czynną,

art. 153 ppsa, poprzez przeprowadzenie postępowania w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, tj. wyrażoną w wyrokach: NSA z 25 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 993/01, WSA w Warszawie z 7 listopada 2008 r. sygn. V SA/Wa 1754/08, NSA z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 288/09.

W odpowiedzi na skargi Minister Rozwoju i Finansów wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu najdalej idącego, dotyczącego niewłaściwości Ministra Rozwoju i Finansów i jego działania bez podstawy prawnej, co w wypadku potwierdzenia wymagałoby stwierdzenia nieważności wydanego w sprawie postanowienia. Skarżący [...] w pkt 1-3 swojej skargi zawarł zarzuty naruszenia: 1) art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. z art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie postanowienia bez podstawy prawnej oraz przez niewłaściwy organ; 2) art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, poprzez jej błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakres zastosowania tej normy odnosi się również do spraw takich decyzji i postanowień, co do których przed dniem 1 maja 2004 r. upłynął termin do wniesienia skargi do sadu administracyjnego i co do których na dzień 1 maja 2004 r. toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne; 3) art 5 ust. 1 rozporządzenia 1225/2009, poprzez nie przekazanie wniosku o wszczęcie postepowania w sprawie obejścia ustanowionych ceł antydumpingowych właściwemu organowi, tj. Komisji.

Odnosząc się do powyższego w ocenie Sądu bezzasadne są podnoszone w tym zakresie zarzuty. Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej w sprawach decyzji i postanowień wydanych na podstawie ustaw wymienionych w art. 112 pkt 3 i 5, w stosunku do których w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w postępowaniu wszczętym na skutek jej wniesienia oraz w postępowaniu prowadzonym w związku z jej rozstrzygnięciem, stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl natomiast art. 112 pkt 3 i 5 ustawy uchylającej tracą moc: 3) ustawa z dnia 11 kwietnia 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz.U. Nr 43, poz. 477 i Nr 123, poz. 1352, z 2002 r. Nr 125, poz. 1063, Nr 153, poz. 1271 i Nr 188, poz. 1572 oraz z 2003 r. Nr 228, poz. 2261); 5) ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ochronie przed przywozem na polski obszar celny towarów po cenach dumpingowych (Dz.U. Nr 123, poz. 1352, z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 125, poz. 1063 i Nr 153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 228, poz. 2261).

Zdaniem Sądu powyżej cytowany przepis art. 110 ust. 1 ustawy uchylającej, wbrew twierdzeniom Skarżącego nie nakazuje zastosowania przepisów dotychczasowych tylko do postępowań będących konsekwencją zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji/postanowień w odniesieniu do których w dniu 1 maja 2004 r. nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu przepis ten obejmuje kompleksowo wszystkie postępowania znajdujące się w trzech różnych fazach. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że powyższa wypowiedź ustawodawcy składa się z trzech części. Pierwsza dotyczy postępowań znajdujących się w fazie, w której "nie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego" oraz druga i trzecia wypowiedź oddzielona spójnikiem rozdzielnym "oraz" dotyczy postępowań wszczętych na skutek wniesienia skargi oraz postępowań prowadzonych w związku z rozstrzygnięciem skargi. Pomiędzy pierwszą i drugą częścią wypowiedzi znajduje się przecinek (,), co w ocenie Sądu powoduje, że przecinek oddziela elementy wyliczenia.

Tym samym, zdaniem Sądu, zasadnie wskazał organ, że przepis ten odnosi się również do prowadzonych w dacie wejścia w życie ustawy postępowań przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi oraz w postępowaniu prowadzonym przed organem, w związku z rozstrzygnięciem skargi. Nie jest sporne w sprawie, że od postanowienia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2003 r. w sprawie ostatecznych ustaleń dokonanych w ramach ponownego rozpatrzenia decyzji Ministra Gospodarki z [...] października 2000 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego w związku z przywozem na polski obszar celny zapalniczek kieszonkowych, w celu obejścia cła antydumpingowego ustanowionego decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998r. upłynął termin na wniesienie skargi przed datą wejścia w życie ustawy uchylającej. Postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1754/08, od którego NSA w dniu 15 grudnia 2010r., I GSK 288/09 oddalił skargę kasacyjną Organu. Dodatkowo należy stwierdzić, że sądy administracyjne orzekały już po wejściu w życie powyższego art. 110 ustawy uchylającej i WSA w Warszawie, mając na względzie art. 134 ppsa nie nakazywał organowi przekazać sprawę do Komisji Europejskiej celem dalszego procedowania w sprawie, tylko zobowiązał Organ orzekający do przeprowadzenia dodatkowego postępowania i sporządzenia w sposób właściwy rozstrzygnięcia, które dałoby się skontrolować z aktami sprawy.

Na marginesie zwrócić należy uwagę, że cła antydumpingowe nałożone przed wejściem Polski do Unii Europejskiej były zaliczane do długu celnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) dług celny, to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych (dług celny w przywozie) lub należności celnych wywozowych (dług celny w wywozie) odnoszące się do towarów. Z kolei należności celne przywozowe, to cła i inne opłaty związane z przywozem towarów (art. 3 § 1 pkt 8 ww. ustawy.).

W związku z powyższym należy zauważyć, że art. 26 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne uregulował kwestie intertemporalne w zakresie długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. W myśl tego artykułu przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "przepisy dotychczasowe stosuje się" oznacza, że do postępowań dotyczących długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2004 r. należy stosować obowiązujące przed tą datą zarówno przepisy materialne, jak i procesowe. Zasada ta dotyczy zarówno spraw, które po dniu 1 maja 2004 r. były w toku, jak i spraw, które zostały wszczęte po tej dacie, ale dotyczą długu celnego, który powstał przed datą akcesji (m.in. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. I GSK 559/06, publ. ONSAiWSA 2008/4/63; wyrok NSA z dnia 15 maja 2007 r., sygn. I GSK 1381/06, Lex nr 351019). Pogląd taki został również wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. SK 25/05 (Dz. U. Nr 229, poz. 1675), w którym Trybunał stwierdził, że na mocy przepisu przejściowego art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - utrzymane w mocy zostały przepisy dotychczasowe w stosunku do spraw długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej (...). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 548/09, interpretacja art. 26 cyt. ustawy w świetle postanowień Aktu Akcesyjnego zawartego w załączniku IV Nr 5 pkt 13 przemawia też za przyjęciem poglądu, iż użyte w tym przepisie sformułowanie, odnoszące się do przepisów dotychczasowych, obejmuje zarówno stosowanie przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Mając powyższe na względzie, to krajowe organy były właściwe do rozpoznania sprawy wszczętej na wniosek S.C. [...] i zakończenia jej w oparciu o przepisy obowiązujące przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Tym samym zarzuty wskazane w pkt 1-3 skargi [...] Sąd uznaje za niezasadne.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy na wstępie należy zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w szczególnych warunkach prawnych. Mianowicie postanowienie zostało wydane na skutek uchylenia poprzednich postanowień Organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 153 ppsa, w brzmieniu od 15 sierpnia 2015 r., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zmiana treści art. 153 ppsa miała charakter precyzujący, gdyż w tym zakresie uwzględniła dorobek orzecznictwa i doktryny.

Należy podnieść, że przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sądy, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 518/09, LEX nr 746901). Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 ppsa oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por. wyrok NSA z 30 listopada 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2009 r., w sprawie o sygn. akt II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 pssa powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.

Jak też wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 października 2015 r. (sygn. akt II GSK 2530/14, LEX nr 1942634) ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że w sprawie zapadły dwa prawomocne wyroki: NSA z 25 lutego 2002 r., V SA 993/01 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r., V SA/Wa 1754/08, od którego NSA w dniu 15 grudnia 2010r., I GSK 288/09 oddalił skargę kasacyjną Organu. Tym samym rozpoznając niniejszą sprawę zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak też wcześniej Minister Rozwoju i Finansów (a także Minister Rozwoju) związani byli wykładnią prawa zawartą w ww. wyrokach.

W prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08 Sąd kontrolując legalność poprzednio wydanego dla Stron rozstrzygnięcia uznał, że organ w sposób niewystarczający wyjaśnił istotne dla sprawy okoliczności. W szczególności Sąd nakazał Organowi wyjaśnienie kwestii podstawowej dla bytu postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych, tzn. legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie tego postępowania. Podkreślił, że kwestia ta musi być oceniana na gruncie przepisów obowiązujących w chwili wydania postanowienia o wszczęciu, a więc zgodnie z ustawą z 1997 r. Sąd wskazał także, że dla ustalenia legitymacji czynnej Wnioskodawcy, ze względu na treść art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. niezbędne jest wykazanie, czy produkcja S.C. "[...]" w chwili złożenia wniosku i wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wynosiła nie mniej niż 25 % całej produkcji towaru podobnego.

Sąd zobowiązał Organ do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia konkretnych danych i wskaźników, które świadczą o spełnieniu przez Wnioskodawcę kryteriów z art. 20 ust. 3 ustawy z 1997 r., a także ustosunkowania się do podnoszonego przez Skarżącego zarzutu prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności montażowej, wyczerpującej warunki z art. 46 ust. 2 ustawy z 1997 r., posługując się sprecyzowanymi i skonkretyzowanymi danymi, dbając jednocześnie, aby materiał źródłowy na poparcie jego twierdzeń znajdował się w aktach administracyjnych. Sąd podzielił interpretację przepisów dotyczących tego, na czyj wniosek może być wszczęte postępowanie w sprawie obejścia ceł antydumpingowych (art. 44 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r). Zdaniem Sądu postępowanie nie może zostać wszczęte na wniosek tego, czyja działalność po przeprowadzonym postępowaniu antydumpingowym w konsekwencji mogłaby zostać uznana za mającą na celu obejście ustanowionych ceł antydumpingowych. Tak więc producent, o którym w mowa w art. 20 ust. 2 i 3 nie może jednocześnie prowadzić działalności montażowej, wyczerpującej przesłanki z art. 46 ust. 2 ustawy z 1997 r.

Organ został zobowiązany do dokonania ustaleń wyjaśniających kwestię - dlaczego import zapalniczek gazowych wielokrotnego napełniania uznano za obejście cła antydumpingowego wprowadzonego decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] października 1998 r. na zapalniczki kieszonkowe jednorazowe.

W ocenie Sądu organ ponownie rozpatrując sprawę wykonał powyższe zalecenia i wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia wskazanej kwestii legitymacji czynnej Wnioskodawcy do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania antydumpingowego.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 1997 r. postępowanie antydumpingowe zostaje wszczęte na pisemny wniosek osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, występującej w imieniu i na rzecz przemysłu krajowego. Zgodnie z art 20 ust. 2 ustawy z 1997 r. wniosek uważa się za złożony, jeżeli popierają go producenci krajowi, których łączna produkcja stanowi ponad 50% całej produkcji towaru podobnego wyprodukowanego przez tych producentów krajowych, którzy wyrazili swoje poparcie lub sprzeciw wobec wniosku. Postępowania antydumpingowego nie wszczyna się, jeżeli producenci krajowi podobnego towaru, jednoznacznie popierający wniosek, produkują mniej niż 25% całej produkcji podobnego towaru.

W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także mając na uwadze wytyczne wiążących w sprawie orzeczeń sądów administracyjnych, sporządził do akt sprawy zestawienia i notatki służbowe, wskazujące na konkretne dane i wyliczenia oraz tok rozumowania.

Definicja zawarta w art. 2 pkt 3 ustawy z 1997 r. stanowi, że za przemysł krajowy uważa się ogół producentów wytwarzających towar podobny na terytorium RP lub tych spośród nich, których łączna produkcja stanowi co najmniej 50% całkowitej produkcji krajowej tych towarów, w wypadku gdy producenci są powiązani z zagranicznymi eksporterami lub krajowymi importerami albo sami są importerami towaru będącego przedmiotem postępowania, wówczas przemysł krajowy oznacza pozostałych producentów krajowych wytwarzających towar podobny.

S.C. "[...]" złożyła oświadczenie, że reprezentuje przemysł krajowy i posiada, co najmniej 50% całkowitej produkcji krajowej tych towarów oraz nie jest powiązana ani kontrolowana przez importerów lub eksporterów. W toku postępowania Wnioskodawca wskazał jako drugiego producenta zapalniczek "[...]" S.A.

W tym miejscu wypada także zauważyć, że w poprzednich wyrokach Sądy jednoznacznie podkreślały, że dla ustalenia legitymacji czynnej Wnioskodawcy, ze względu na treść art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z 1997 r. niezbędne jest wykazanie, że produkcja S.C. "[...]" w chwili złożenia wniosku i wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wynosiła nie mniej niż 25 % całej produkcji towaru podobnego.

W celu weryfikacji danych wskazanych przez Wnioskodawcę oraz określenia przemysłu krajowego Organ dokonał analizy zestawienia importu dla wybranych towarów, pozyskanego z Centrum Informatyki Handlu Zagranicznego (emisja na dzień 16 maja 2000 r., wg stanu z 1998 r.), z których wynika, że zarówno Wnioskodawca, jak i "[...]" S.A. nie byli importerami zapalniczek, jak i ich części.

Ponadto Organ dokonał analizy dokumentów i informacji udzielonych przez Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa (IGNiG) dotyczących wydanych certyfikatów bezpieczeństwa dla producentów zapalniczek jednorazowych do wielokrotnego napełniania. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250) oraz zarządzeniem Dyrektora Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 20 maja 1994 r. (M.P 1994 r., nr 39, poz. 335), zmienionym zarządzeniem z dnia 28 marca 1997 r. (M.P, 1994 r., nr 22, poz. 216) w sprawie ustalenia wykazu wyrobów podlegających obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na znak bezpieczeństwa, zapalniczki jednorazowe lub do wielokrotnego napełniania gazem płynnym podlegały obowiązkowi certyfikacji, czyli uzyskania tzw. znaku "B".

Jak wynika z akt administracyjnych IGNiG oświadczył, że w ramach nadzoru nad wydanym certyfikatem kontroluje właścicieli certyfikatów: producentów lub importerów zapalniczek jednorazowych lub do wielokrotnego napełniania. W aktach sprawy znajdują się wykazy firm posiadających certyfikat na zapalniczki jednorazowe lub do wielokrotnego napełniania gazem płynnym - wg stanu na dzień 14 października 1998 r., z którego wynika, że certyfikaty posiadało 14 importerów i 2 wskazanych producentów oraz wg stanu na lipiec 1999 r., wskazującego na 11 importerów i 1 producenta - spółkę, S.C. "[...]", posiadającego certyfikat nr 22/98 wydany przez IGNiG. Certyfikat ten uprawniał Wnioskodawcę jako producenta do oznaczenia znakiem bezpieczeństwa zapalniczek gazowych jednorazowych krzesiwowych z okresem ważności od 6 lutego 1998 r. do 5 lutego 2001 r. W aktach sprawy znajduje się również certyfikat "[...]" S.A. nr [...], aneks nr [...] z okresem ważności od dnia 1 maja 1996 r. do dnia 30 kwietnia 1999 r.

Rację należy przyznać Organowi, że sam fakt posiadania wyżej wskazanego certyfikatu nie świadczy o faktycznej produkcji, lecz niewątpliwie stanowi istotny dowód na okoliczność, kto faktycznie mógł oznaczać znakiem bezpieczeństwa produkowane przez siebie zapalniczki. Podobnie baza "[...]" stanowi wartościowy w sprawie materiał dowodowy. Strona Skarżąca wskazała, że baza "[...]" nie miała charakteru urzędowego, jednakże Organ nie negował tego faktu, lecz stał na stanowisku, że jest to dowodowy materiał o charakterze porównawczym.

Przede wszystkim należy jednak wskazać, że twierdzenie, iż Wnioskodawca był producentem Organ oparł nie tylko na fakcie posiadania odpowiedniego certyfikatu, czy oświadczeniach Wnioskodawcy, lecz także na innych danych w tym m.in. rozliczeniach i fakturach, analizach i zestawieniach, danych pozyskanych w trakcie oględzin zakładów produkcyjnych, pośrednio wynikających z Informacji z GUS, czy bazy "[...]". To spójność i kompatybilność zebranych informacji nadała im przymiot wiarygodności.

Organ wystąpił także do Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) o udostępnienie informacji dotyczących produkcji zapalniczek w latach 1998-1999 u poszczególnych producentów. Ustalono, że GUS odnotował produkcję "zapalniczek oraz zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi" w wielkości 1 416 000 szt. w 1998 r. oraz 3 299 000 szt. w 1999 r. Urząd podkreślił, że nie dysponuje statystykami dotyczącymi podmiotów produkujących zapalniczki jednorazowe na polskim rynku w latach 1998-1999, a przedstawione wyliczenia odnoszą się zbiorczo do kategorii "zapalniczek oraz zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi". GUS odmówił przekazania informacji dotyczących wielkości produkcji poszczególnych przedsiębiorców, z uwagi na obowiązek ochrony danych indywidualnych i osobowych nałożony ustawą z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn. zm.).

Organ przeanalizował również zdolności produkcyjne przedsiębiorstw S.C. "[...]" oraz "[...]" S.A. W tym celu zweryfikował przedstawione przez Wnioskodawcę rozliczenia i faktury na zakup materiałów do produkcji zapalniczek, których poprawność została potwierdzona w analizie księgowej. Ponadto wzięto pod uwagę dostarczoną przez Wnioskodawcę dokumentację techniczną dotyczącą zakładu wraz z opinią rzeczoznawców.

Organ przeanalizował także wyniki kontroli warunków technicznych zakładu Wnioskodawcy przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową, która potwierdza zdolności produkcyjne przedsiębiorstwa. Wobec dowodów świadczących o istnieniu zdolności produkcyjnych Wnioskodawcy zasadnie Organ nie uznał zarzutów Importerów, że wskazana zdolność nie istniała.

Na podstawie wskazanych wyżej ustaleń, za przemysł krajowy zapalniczek uznane zostały spółki: S.C. "[...]" - Wnioskodawca postępowania oraz "[...]" S.A. - przedstawiciel produkcji krajowej wspierający wniosek, których łączna produkcja krajowa zapalniczek wynosiła 100%.

Wobec sprzeczności twierdzeń Strony Skarżącej z przedstawionymi w sprawie dowodami zarzut dotyczący nieprawidłowego ustalenia przez Organ przemysłu krajowego należy uznać za bezzasadny. Organ dołożył wszelkich starań by ponownie zbadać legitymację Wnioskodawcy. Należy w tym miejscu podkreślić, że Strona Skarżąca nie przedłożyła do akt żadnych informacji lub dokumentów świadczących, że w skład przemysłu krajowego wchodzili inni producenci krajowi. Strona Skarżąca ograniczyła się jedynie do gołosłownej polemiki z ustaleniami Organu. Warte podkreślenia jest także to, że dowód przywoływany przez Skarżących w postaci sprawozdania z wyjazdu do [...] z 23 stycznia 1998 r., także nie zaprzecza dokonanym przez Organy ustaleniom. Mimo, że dowód ten odzwierciedla stan na styczeń 1998 r. (a nie na datę złożenia wniosku przez Wnioskodawcę i wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania) oraz nie zawiera istotnych danych (m.in. wykazu maszyn), to i tak potwierdza, że zdolności produkcyjne S.C. "[...]" (150 tys. zapalniczek miesięcznie na jedną zmianę) zdecydowanie przekraczają 50% krajowej produkcji (nie mówiąc już o 25%), która w 2008 roku wynosiła 1 416 000 szt., a w 1999 r. - 3 299 000 szt. "zapalniczek oraz zapalarek do gazu łącznie z elektrycznymi".

Organ wzbogacił także materiał dowodowy w zakresie wyjaśnienia kwestii prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności montażowej.

W szczególności sporządził od podstaw nowe wyliczenia, które w sposób klarowny ukazują tok rozumowania i pozwalają na syntezę informacji. Organ przeanalizował dane zawarte w przedstawionych przez Wnioskodawcę rozliczeniach, fakturach na zakup części krajowych oraz fakturach i dokumentach SAD na zakup części importowanych.

Odnosząc się do kwestii używania przez Wnioskodawcę części do montażu zapalniczek, w celu obliczenia stosunku wartości importowanych przez Wnioskodawcę części z ChRL do łącznej wartości części wykorzystanych do produkcji zapalniczek, Organ ustalił odrębnie wartość celną części importowanych oraz wartość części kupowanych od producentów krajowych. Następnie, Organ wyliczył łączną wartość części wykorzystywanych do produkcji zapalniczek w badanym okresie. Ostatecznie, ustalono stosunek wartości części zagranicznych do łącznej wartości części wykorzystywanych do produkcji zapalniczek w zakładzie Wnioskodawcy.

Mając na uwadze ustalenie relacji pomiędzy wartością części do produkcji zapalniczek sprowadzonych przez Wnioskodawcę (za pośrednictwem spółki krajowej) z ChRL, a wartością części krajowych w okresie badanym, wzięto pod uwagę dokumenty SAD oraz faktury za okres od listopada 1998 r. do marca 1999 r. Wartość części kompletów sprowadzanych z ChRL wykorzystanych przez Wnioskodawcę w produkcji zapalniczek w badanym okresie, wynosiła 198 649,55 zł.

Dla ustalenia wartości części krajowych wykorzystywanych przez Wnioskodawcę, Organ przeanalizował poniesione przez Wnioskodawcę koszty zakupu: gazu do wypełniania zapalniczek, tworzywa SAN (tyril), barwników oraz zbiorników, wykorzystywanych do produkcji zbiorniczków zapalniczek. W sumie w badanym okresie, od listopada 1998 r. do marca 1999 r., wartość części krajowych wykorzystanych przez Wnioskodawcę do produkcji zapalniczek wyniosła 128 134,44 zł. Sumując wartość części importowanych oraz części krajowych, Organ ustalił łączną wartość części wykorzystanych przez Wnioskodawcę do produkcji zapalniczek w badanym okresie na 326 783,99 zł (198 649,55 zł + 128 134,44 zł). W konsekwencji udział części sprowadzanych z ChRL stanowił 60,78% łącznej wartości części wykorzystywanych do produkcji zapalniczki w okresie badanym.

Dla określenia spełnienia przesłanki z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1997 r. niezbędne było ustalenie w zakresie relacji pomiędzy wartością dodaną do przywiezionych części w trakcie montażu lub wykończenia a wielkością kosztów produkcji. Organ obliczając wartość dodaną uwzględnił udział procentowy wartości części importowanych z ChRL w wartości ogólnej produkcji w badanym okresie. Przy ustaleniu, że wartość produkcji w badanym okresie wynosiła 435 280 zł, a jak wyżej wskazano wartość części sprowadzonych z ChRL wynosiła 198 649,55 zł, stwierdzono, że obliczany procentowy udział wynosił 45,63%. Po odjęciu z wartości ogólnej produkcji ww. procentowego udziału wartości części pochodzących z ChRL w wartości produkcji wnioskodawcy w badanym okresie wartość dodana kształtuje się na poziomie 54,37%.

Mając powyższe na uwadze Organ miał podstawy by stwierdzić, że działalność Wnioskodawcy polegająca na imporcie części zapalniczek z ChRL nie wpływała na osłabienie skutków cła antydumpingowego nałożonego na zapalniczki pochodzące z ChRL. Na podstawie zebranej dokumentacji prawidłowo stwierdzono, że Wnioskodawca nie rozpoczął i nie zwiększył działalności montażowej, którą można zdefiniować poprzez przesłanki określone w art. 46 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1997 r. - obliczona wartość dodana w znacznym stopniu przekraczała 25% kosztów produkcji.

Przedstawione informacje wyraźnie obrazują, że Organ dla ustalenia stanu faktycznego dokonał nowych wyliczeń oraz opracował w sposób przejrzysty, spójny i zobiektywizowany zestawienia, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, przedstawiając szczegółowo tok rozumowania, z uwzględnieniem dokonanej wykładni prawa.

Twierdzenie Wnioskodawcy, że montaż zapalniczek był uzasadniony ekonomicznie, znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podobnie w sposób wyczerpujący udowodniono, że Wnioskodawca posiadał status "producenta".

W sprawie również wyjaśniono kwestię powiązania Wnioskodawcy z eksporterami zapalniczek z kraju, z którego import uznano za realizowany po cenach dumpingowych. Ustalono bowiem, że import z ChRL zapalniczek kieszonkowych jednorazowych w częściach miał miejsce 22 stycznia 1996 r. i został uzasadniony przez S.C. "[...]". Import miał miejsce przed wszczęciem postępowania antydumpingowego, a sam Wnioskodawca poinformował Organ, że zajmował się montażem zapalniczek z wykorzystaniem części chińskich przed tą datą. Wyjaśnił również, że imponował części do montażu zapalniczek z ChRL w początkowej fazie uruchomienia produkcji w swoim zakładzie. Celem tego importu miało być przetestowanie nowo zakupionych maszyn do montażu zapalniczek. Tym samym, stwierdzić należy, że import części pochodzących z ChRL oraz działalność montażowa nie były przez Wnioskodawcę prowadzone "po lub bezpośrednio przed" wszczęciem postępowania antydumpingowego, a tym samym nie miały na celu obchodzenia cła nałożonego decyzją z [...] października 1998 r. Wnioskodawca, co ustalono, nie prowadził działalności montażowej z uwagi na znaczną wartość części krajowych i kosztów produkcji. Co więcej prawidłowo organ wyjaśnił, że Wnioskodawca nie jest osobą powiązaną z eksporterem w sposób określony w art. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 1997 r., gdyż pod pojęciem producentów powiązanych ustawodawca rozumie producentów powiązanych z zagranicznymi eksporterami lub krajowymi importerami w sposób: jeden z nich bezpośrednio lub pośrednio kontroluje drugiego, obaj są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowani przez osobę trzecią, obaj bezpośrednio lub pośrednio kontrolują osobę trzecią, pod warunkiem, że istnieją przypuszczenia, że na skutek powiązań dany producent postępuje odmiennie od producentów niemających powiązań. Z kolei prawodawca jako osobę kontrolującą drugą osobę rozumie osobę, która prawnie lub faktycznie władna jest kierować postępowaniem drugiej osoby. W sprawie żadną miarą takich powiązań nie można stwierdzić.

Oceniając sprawę w zakresie jakim organ administracji stwierdził obejście ceł nałożonych decyzją z [...] października 1998 r. z uwagi na podobieństwo towaru, poprzez import zapalniczek jednorazowych z wmontowanym zaworkiem deklarowanych jako zapalniczki do wielokrotnego napełniania również należy uwzględnić, że sprawa była kontrolowana przez sąd administracyjny. Wyrokiem z 25 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 993/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że cechą charakterystyczną postępowania w sprawie obejścia ceł antydumpingowych jest to, że występuje w nim konieczność oceny, czy jakiś towar (podobny, lecz nie tożsamy z towarem, na który już nałożono cła antydumpingowe) na rynku, w obrocie działa dumpingująco. Wykazanie, iż sprowadzony towar jest towarem podobnym, działającym dumpingująco na produkcję krajową, a skutki ceł antydumpingowych nie zostały osiągnięte w wyniku działań mających na celu obejście ceł antydumpingowych, wymaga konsekwentnego zebrania dowodów w konkretnej sprawie, ich przeprowadzenia, opisania i przeanalizowania. To wszystko powinno być udokumentowane tak, aby umożliwić kontrolę kompletności zebranego materiału, spójności wnioskowań, które powinny dać się prześledzić i zweryfikować. NSA wskazał, że organ administracji powinien w aktach administracyjnych zamieścić stosowne własne analizy i oceny nie ograniczając się do przytoczenia dokumentów in crudo, które mu służyły za podstawę wnioskowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08 uchylił postanowienie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2003 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z [...] kwietnia 2003 r. Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji nie wykonały zaleceń NSA i nie zebrały materiału dowodowego w zakresie wystarczającym dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i tym samym rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wskazał, że organy administracji przeprowadziły w ramach prowadzonego postępowania ustalenia mające wykazać, że mimo, iż przedmiotem importu były zapalniczki wielorazowe, to w istocie ich import był obejściem ograniczeń antydumpingowych nałożonych decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 1998 r. dotyczących zapalniczek jednorazowych. Postępowanie było prowadzone w kierunku ustalenia, czy zapalniczki określane w handlu jako wielorazowe dadzą się skutecznie napełnić gazem, czy występowały one w obrocie razem ze stosownymi instrukcjami wskazującymi, jak należy je napełniać, przeprowadzano również badania rynku, które miały na celu wykazanie, że zapalniczki wielorazowe (z zaworkiem) w istocie były sprzedawane i używane jako jednorazowe. Sąd podkreślił jednak, że rezultatów obszernego postępowania dowodowego organy administracji nie opisały w zaskarżonym orzeczeniu, a tym samym nie ustaliły stanu faktycznego, na podstawie którego podjęły rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Ministra od wyroku z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08.

Jak już to zostało wyżej wskazane, zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że organy były związane oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2002 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 993/01 i z 15 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 288/09 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1754/08. Podkreślić należy, że WSA w wyroku z 7 listopada 2008 r. zwrócił uwagę, że organy przeprowadziły obszerne i szczegółowe postępowanie dowodowe, jednak poczynione ustalenia nie znalazły odzwierciedlenia w uchylonym postanowieniu. Stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organy administracji wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego zawarły w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podjęte zostały wszystkie czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Zebrany materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący rozpatrzony i oceniony, a wyniki analizy pozwoliły organom administracji jednoznacznie stwierdzić, że nastąpiło obejście cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z [...] października 1998 r., poprzez deklarowanie plastikowych zapalniczek kieszonkowych gazowych jednorazowych pochodzących z ChRL, jako pochodzących z Wietnamu.

Odnośnie powyższej kwestii Skarżący nie formułują żadnych zarzutów, dlatego też Sąd poprzestanie na stwierdzeniu, że ustalenia organu w tym zakresie są prawidłowe, a argumentację organu traktuje jako swoją. Zebrany materiał dowodowy także pozwolił organom administracji jednoznacznie stwierdzić, że zapalniczki z zaworkiem (deklarowane jako wielokrotnego napełniania) pochodzące z ChRL, stanowią towar podobny do zapalniczek jednorazowych. Ustalenia organów administracji znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Definicję "towaru podobnego" ustawodawca zawarł w art. 3 pkt 1 ustawy z 2001 r. Stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy 2001 r. za towar podobny uważa się towar, który jest jednakowy pod każdym względem w stosunku do towaru objętego postępowaniem antydumpingowym, lub w razie braku takiego towaru, inny towar, który pomimo, że nie jest jednakowy pod każdym względem, ma cechy ściśle odpowiadające cechom towaru objętego postępowaniem antydumpingowym.

Minister omówił pojęcie "towaru podobnego" w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa krajowego i regulacji unijnych. Powołał również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wypracowane przez Komisję Europejską standardy według których ocenia się podobieństwo produktów. Zwrócił uwagę, że zgodnie z przyjętą praktyką test podobieństwa nie wymaga aby produkty były identyczne. Tym samym drobne różnice występujące między rodzajami produktów nie są wystarczające aby uznać produkty objęte postępowaniem za niepodobne. Komisja bierze pod uwagę podstawowe właściwości fizyczne, techniczne i chemiczne produktów, ich zastosowanie końcowe lub funkcje, a wreszcie wrażenia użytkownika produktu, pomija natomiast analizę materiałów podstawowych lub metod stosowanych w procesie produkcji. Ponadto, Sąd Unii Europejskiej podkreślił, że ocena podobieństwa zależy od preferencji użytkowników końcowych oraz popytu na produkty objęte postępowaniem.

W rozpoznawanej sprawie – na co zwrócił uwagę Minister - istotnym w ustaleniu podobieństwa towaru, jako działającego dumpingująco, była rzeczywista możliwość wielokrotnego uzupełnienia gazem zapalniczki, w celu określenia, czy nie była to zapalniczka jednorazowa, z uwzględnieniem wymienialności kamienia iskrzącego, bez demontażu zapalniczki. Podzielić należy ocenę organu administracji zgodnie z którą o kryteriach decydujących o tożsamości towaru nie przesądzają normy określone w Polskiej Scalonej Nomenklaturze Handlu Zagranicznego (PCN), które również przy określeniu przedmiotu postępowania mają charakter pomocniczy, lecz niewiążący. Organ słusznie zwrócił uwagę, że zgodnie z normami, rozróżnienie klasyfikacyjne zapalniczek gazowych jednorazowych i do wielokrotnego napełniania nie uwzględnia kwestii możliwości wymiany kamienia iskrzącego.

Biorąc pod uwagę opisane powyżej międzynarodowe standardy przeprowadzania testu podobieństwa w postępowaniu antydumpingowym, Minister przy określeniu cech ściśle odpowiadających cechom towaru objętego "postępowaniem", poza podstawowymi właściwościami fizycznymi i technicznymi porównywanych zapalniczek, rozważył ich cechy użytkowe, jakościowe, rynkowe, zastosowanie końcowe oraz konkurencyjność produktów w opinii użytkowników końcowych. Minister zlecił wykonanie przez pracowników niezależnych ośrodków naukowych w kraju ekspertyz w celu ustalenia, czy wystąpiło obejście ceł antydumpingowych ustanowionych wobec zapalniczek jednorazowych pochodzących z Chin, poprzez deklarowanie zapalniczek kieszonkowych, gazowych, jednorazowych, w obudowie plastikowej z zaworkiem, jako zapalniczek wielokrotnego napełniania, w przypadkach, gdy zaworki te nie spełniają deklarowanych przez importerów funkcji przewidzianych dla zapalniczek do wielokrotnego napełniania.

Badania przeprowadzili eksperci z Laboratorium Badań Urządzeń Gazowych Domowych, Turystycznych i Komunalnych GU-1 Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w [...], pracownicy Ośrodka Rzeczoznawstwa i Postępu Technicznego z [...]. Badanie próbek zapalniczek wielokrotnego napełniania, w celu określenia możliwości wielokrotnego ponownego napełniania zapalniczek zostało przeprowadzone przez IGNiG w [...]. Dodatkowo w grudniu 2000 r. została przygotowana przez [...] Sp. z o.o., zatrudniającą pracowników naukowych Wojskowej Akademii Technicznej, ekspertyza techniczna na temat "Wpływu wmontowania zaworu na zbiorniku paliwa na właściwości funkcjonalne i użytkowe ręcznych zapalniczek gazowych z zapłonem krzesiwowym". Organ powołał dodatkowy dowód w postaci "Ekspertyzy dotyczącej zapalniczek krzesiwowych jednorazowego użytku - z zaworem do napełniania" sporządzonej przez Politechnikę Poznańską, Katedrę Techniki Cieplnej, Laboratorium Technologii Gazowych.

Organ przeanalizował wyniki przeprowadzonych badań oraz przygotowanych opinii i ekspertyz. Oceniając wiarygodność dowodową zgromadzonych materiałów i przeprowadzonych badań Minister uznał za wiarygodny dowód na okoliczność wykazania podobieństwa zapalniczek z wmontowanym zaworkiem do zapalniczek jednorazowych ekspertyzę [...] Spółka z o.o. W ocenie Sądu organ administracji wystarczająco uzasadnił swój wybór, a przedstawione argumenty nie wykraczały poza granicę zasady swobodnej oceny dowodów. Biegli po określeniu przeznaczenia zapalniczek gazowych, przedstawieniu ich budowy i działania zdefiniowali zapalniczki jednorazowe oraz zapalniczki do wielokrotnego napełniania (wielokrotnego użytku). Wskazali, że zapalniczki zarówno jednorazowe, jak i do wielorazowego użytku składają się z dwóch podstawowych części: mechanizmu wytwarzającego iskrę i zbiornika z paliwem. Omówili zasady działania zapalniczek jednorazowych, do wielorazowego użytku oraz zapalniczek jednorazowych z zaworkiem, które posiadają z kolei mechanizm wytwarzający iskrę, w którym nie przewidziano możliwości wymiany kamienia iskrzącego przez użytkownika, ale przewidziano możliwość ponownego napełniania zbiorniczka gazu paliwem.

Z wykonanej ekspertyzy wynikało, że kamień iskrzący wykorzystywany w importowanych zapalniczkach z zaworem do ponownego napełniania miał tę samą żywotność co kamienie wykorzystywane do produkcji zapalniczek jednorazowych. Biegli stwierdzili, że badane zapalniczki były skonstruowane i wykonane jako zapalniczki jednorazowe.

Minister wskazał, że eksperci spółki [...] posiadali wiedzę specjalistyczną w zakresie objętym przedmiotem opinii. Przedstawiając działanie i budowę gazowych zapalniczek krzesiwowych określili cechy funkcjonalne i użytkowe tych zapalniczek, wskazali jednoznacznie, że zapalniczki jednorazowe tracą cechy funkcjonale i użytkowe po wypaleniu paliwa w napełnionym przez producenta zbiorniku paliwa, przy braku możliwości wymiany kamienia iskrzącego przez użytkownika. Określając cechy zapalniczek wielokrotnego napełniania podkreślili odmienność montażu kamienia w mechanizmie zapalającym w obu rodzajach zapalniczek. Z ekspertyzy jednoznacznie wynika, że w zapalniczkach jednorazowych z wmontowanym zaworkiem przekazanych biegłym do badań przez Ministra i stanowiących próbki zapalniczek importowanych nie przewidziano możliwości wymiany kamienia i były one tak skonstruowane i wykonane, jak zapalniczki jednorazowe. Ustalenie przez rzeczoznawców, że przy braku wymiany kamienia ponowne napełnienie zbiorniczka jest niecelowe, a zainstalowanie zaworka nie ma uzasadnienia funkcjonalnego zostało potwierdzone również w "Ekspertyzie dotyczącej zapalniczek krzesiwowych jednorazowego użytku - z zaworem do napełniania" sporządzonej przez Politechnikę Poznańską, Katedrę Techniki Cieplnej, Laboratorium Technologii Gazowych, po dokonaniu próbnych testów.

Organ podkreślił, że przyjęcie przez ekspertów istotnych dla obliczeń określonych parametrów - wysokość płomienia oraz czasu potrzebnego na zapalenie papierosa wynikało z wiedzy specjalistycznej biegłych i dokonanych testów. Biegli nie byli związani w tym zakresie zleceniem, czy wytycznymi organu. Różnice w przyjętych parametrach długości podtrzymania płomienia i przyjętej wysokości płomienia nie wpływały na wynik końcowy ustaleń, że zapalniczki z kamieniem iskrzącym wymienialnym bez demontażu zapalniczki, nie wykazywały ścisłego podobieństwa z zapalniczkami jednorazowymi, w odróżnieniu od zapalniczek bez wymienialnego kamienia z zaworkiem do napełniania gazem, gdzie jedyną różnicą było zamontowanie zaworka.

Minister zgromadził, ocenił i uwzględnił materiał dowodowy wskazujący na podobieństwo zapalniczek objętych postępowaniem z uwagi na cechy użytkowe, jakościowe i rynkowe. W uzasadnieniu postanowienia odwołał się do pisma Regionalnego Inspektora Celnego w [...] w sprawie korespondencji pomiędzy dostawcą zapalniczek z Hongkongu, a ich importerem. Wynika z niej, że zarówno producent, dostawca, jak i importer wiedzieli, że zamontowane w zapalniczkach zaworki nie spełniały swojego przeznaczenia, tym samym nie umożliwiały ponownego napełniania zapalniczek gazem. Organ zwrócił uwagę, że na opakowaniach m.in. zapalniczek typu CR4 i Cobra zamieszczono informacje przestrzegające przed próbą napełniania zapalniczek. W celu ustalenia, czy zapalniczki jednorazowe i zapalniczki z zaworkiem postrzegane są przez konsumentów, jako odrębne lub podobne produkty Minister przeanalizował wyniki badań: "Chińskie, plastikowe zapalniczki z zaworkiem - praktyka sprzedaży produktu na polskim rynku" przeprowadzonych przez Centrum Badania Opinii Społecznej. Według relacji sprzedawców hurtowych i detalicznych znacząca część chińskich plastikowych zapalniczek z zaworkiem wyposażona jest w kamień, który nie nadaje się do wymiany bez demontażu zapalniczki, co świadczy o ich jednorazowym przeznaczeniu. Według dystrybutorów zapalniczek posiadanie zaworka nie definiowało jednoznacznie zapalniczki jako jednorazowej. Zapalniczki takie były klasyfikowane i sprzedawane, zarówno jako do wielokrotnego napełniania, jak i jako jednorazowe. Ponadto 42,9% hurtowników oraz 76,7% detalistów nie otrzymało instrukcji napełniania gazem zapalniczek wyposażonych w zaworek do napełniania zapalniczek, a 39,3% hurtowników i 10% detalistów otrzymywało instrukcje na opakowaniu zbiorczym. W konsekwencji instrukcja nie była przekazywana klientom detalicznym bądź detaliści dokonywali sprzedaży zapalniczek jako jednorazowe (90%). Z przeprowadzonego badania wynikało, że w opinii społecznej zapalniczki z zaworem do napełniania sprzedawane są jako jednorazowe.

Minister podjął również próbę ustalenia skłonności konsumentów do ponownego uzupełniania gazem zapalniczek z zaworkiem. Przeanalizował dane dotyczące wielkości sprzedaży butli z gazem do napełniania zapalniczek. Wynika z nich, że w okresie wzrastającego napływu na polski rynek zapalniczek deklarowanych jako wielorazowe, popyt na gaz pozostawał na stałym poziomie. Oznacza to, że konsumenci nie kupowali gazu w celu ponownego napełniania zapalniczek. W ocenie Ministra powyższe pozwala na wniosek, że konsumenci traktowali zapalniczki z zaworkiem, jako zapalniczki jednorazowe.

Minister ocenił relację cenową zachodzącą między zapalniczkami jednorazowymi, a zapalniczkami z wbudowanym zaworkiem. Przedstawił wyniki przeprowadzonej analizy danych. Wynika z niej, że różnica cenowa pomiędzy zapalniczkami z Chin - jednorazowymi i do wielokrotnego napełniania była niewielka i w badanym okresie wynosiła 0,02 zł na szt. (zapalniczki jednorazowe kosztowały średnio 0,24 zł/szt., a zapalniczki do wielokrotnego napełniania 0,22 zł/szt.). Według Ministra przedstawione dane wskazują, że w opinii konsumentów oba produkty były postrzegane jako towar podobny. Importowane zapalniczki z wbudowanym zaworkiem stanowiły dla nabywców alternatywę wobec krajowych zapalniczek jednorazowych.

Sąd stwierdza, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego Minister prawidłowo ustalił, że deklarowane jako do wielokrotnego napełniania plastikowe gazowe kieszonkowe zapalniczki z wmontowanym zaworkiem, lecz niewymienialnym kamieniem iskrzącym stanowiły towar podobny w rozumieniu ustawy z 2001 r., do zapalniczek jednorazowych. Porównywane typy zapalniczek miały takie same cechy użytkowe i techniczne oraz były postrzegane przez konsumentów, jako produkty podobne. Ustalone podobieństwo towaru objętego postępowaniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z 2001 r. uprawniało przyjęcie, że zapalniczki objęte postępowaniem, deklarowane jako do wielokrotnego napełniania były towarem podobnym do zapalniczek jednorazowych. Ustalenia były zbieżne z wynikami prowadzonego przez Komisję Europejską postępowania zawartymi w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 192/1999 z dnia 25 stycznia 1999 r. nakładającym cło antydumpingowe na pochodzące z Chin niektóre zapalniczki deklarowane jako zapalniczki do wielokrotnego napełniania (Dz. U. z 1999 L 22, p. 1-9). Zawór wbudowany w zbiornik importowanych zapalniczek Komisja uznała za bezużyteczny dodatek w wypadku zapalniczki traktowanej i postrzeganej przez konsumentów jako produkt jednorazowego zastosowania. Komisja zwróciła uwagę, że napełnianie importowanych zapalniczek gazem przynosiłoby konsumentom europejskim znikome korzyści. Podobnie operację wymiany krzesiwa, które ulega szybkiemu zużyciu w importowanych zapalniczkach uznano za nieopłacalną. W konsekwencji stwierdzono, że konsumenci europejscy nie napełniają ponownie zapalniczek gazem, co oznacza, że traktują oba typy zapalniczek, jako jednorazowe.

Należy podkreślić, że ustalenia te były dokonane po analizie ekspertyz zleconych zarówno przez Ministra, jak również Wnioskodawcę oraz importerów. Mając na uwadze powyższe oraz obszerny materiał dowodowy, zarzut Strony dotyczący niewykazania podobieństwa zapalniczek jednorazowych i do wielokrotnego napełnienia należy uznać za bezzasadny.

Po ustaleniu, że zapalniczki plastikowe, gazowe, kieszonkowe, do wielokrotnego napełniania przywożone na polski obszar celny z Chin są towarem podobnym (posiadają cechy ściśle odpowiadające), w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z 2001 r. do zapalniczek, na które zostało nałożone cło decyzją z dnia [...] października 1998 r. Minister zgodnie z obowiązującymi w omawianym zakresie przepisami prawa zasadnie stwierdził, że nastąpiło obejście cła antydumpingowego ustanowionego decyzją z [...] października 1998 r.

Mając powyższe na względzie za zasadne Sąd uznaje twierdzenia Ministra, że w wyniku obejścia ceł antydumpingowych ustalonych decyzją z [...] października 1998 r. nastąpiło osłabienie skutków nałożonych ceł. Obejście (poprzez deklarowanie zapalniczek pochodzenia chińskiego, jako pochodzących z Wietnamu oraz sprowadzanie zapalniczek gazowych, kieszonkowych jednorazowych deklarowanych jako wielorazowego użytku) uniemożliwiło wzrost konkurencyjności cenowej krajowych towarów. W konsekwencji, działalność importerów i eksporterów polegająca na zmianie struktury przywozu nie pozwoliła na wyeliminowanie szkody stwierdzonej w decyzji z [...] października 1998 r. Sąd w tym miejscu stwierdza, że podziela pozostałe ustalenia Ministra i ze względu na brak zarzutów w skargach nie będzie w dalszej części uzasadnienia formułował argumentów przemawiających za prawidłowością dokonanych ustaleń odnoszących się np. do szkody i jej wysokości, rekompensowania ceł przez zagranicznego eksportera, dumpingu i wysokości cła dumpingowego itp.

Odnosząc się do zarzutów natury procesowej Sąd podkreśla, iż Organ w trakcie realizacji zaleceń Sądu, w toku prowadzonego postępowania podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając na względzie art. 8 kpa, Organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierował się także zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także stworzył uczestnikom warunki do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się przed ostatecznym rozstrzygnięciem, z czego Strony skorzystały.

Dodatkowo, kierując się przepisami art. 77 § 1 kpa, a także realizując w pełni wytyczne sądów, Organ w sposób możliwie wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd za bezzasadny uznaje zarzut niepowiadomienia Skarżących o wizytach kontrolnych urządzeń technologicznych "[...]" S.A. w dniu 15 maja 2002 r. oraz u Wnioskodawcy w dniu 11 kwietnia 2002 r., a także nie sporządzenia z tych wizyt protokołu. Słusznie bowiem Organ stwierdził, że zasada otwartego katalogu środków dowodowych (art. 75 kpa) wskazuje, że organ może dopuścić jako dowód wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z 2001 r. Minister właściwy do spraw gospodarki, w celu weryfikacji informacji i materiałów przedłożonych przez strony, może przeprowadzić niezbędną kontrolę w ich siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności. Organ czynność wykonał w odniesieniu do Wnioskodawcy i [...] S.A. i z tej czynności sporządził dokument stanowiący dowód w sprawie, który w ocenie Sądu nie musiał być sporządzony w formie protokołu. Co więcej, przyjmując nawet, że czynność winna być odzwierciedlona w protokole (czego Sąd nie stwierdza), to i tak z tego powodu brak byłoby podstaw aby ten dowód odrzucić tylko z powodu nie zachowania formy. W prawie polskim nie ma formalnej reguły dowodowej i jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 kpa). W tych czynnościach, w ocenie Sądu, Skarżący jako podmioty mające odmienne interesy z Wnioskodawcą nie powinni byli uczestniczyć (i nie uczestniczyli) w tych wizytacjach. Zasadnie, w tym zakresie Organ powołał się na regulacje prawne regulujące tę kwestię, a w szczególności art. 1 ust. 2 ustawy z 2001 r. odwołujący się do Porozumieniu Światowej Organizacji Handlu w sprawie stosowania artykułu VI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994. Słusznie organ wywiódł, że ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa brak było możliwości aby Importerzy uczestniczyli w wizycie u Wnioskodawcy i [...] S.A. W toku takiej wizyty dokonywano nie tylko oględzin zakładów, ale również analizowano dokumentację producentów i ujawnienie tych okoliczności podmiotom mającym sprzeczne interesy zagrażałoby ujawnieniem informacji o charakterze poufnym.

Podsumowując wskazać należy, że Organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia wskazywanych przez Skarżących przepisów prawa. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi oddalił.