Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1562/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 235
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skarg C. D. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 września 2016 r. nr [...], z dnia 7 września 2016 r. nr [...], z dnia 7 września 2016 r. nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej skargi oddala.


UZASADNIENIE

I. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 września 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania C. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z [...] 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, schorzenia wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

II. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 września 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania C. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa, schorzenia wymienionego w poz. 12 wykazu chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2016 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa, schorzenia wymienionego w poz. 12 wykazu chorób zawodowych.

III. Wojewódzki Inspektor Sanitarny dnia 7 września 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania C. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym, wymienionej w poz. 13 wykazu chorób zawodowych, - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

C. D. 24 marca 2015r. w Ośrodku Medycyny Pracy zgłosił podejrzenie chorób zawodowych tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu, alergicznego nieżytu nosa i zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym.

Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2016 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, o braku podstaw do stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej pod postacią - zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym, schorzenia wymienionego w poz. 13 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

W tych sprawach ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

C. D. był zatrudniony:

od 17 marca 1947 r. do 16 czerwca 1951 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w K, Gospodarstwo H w R, na stanowisku traktorzysty;

od 1951 r. do 1953 r. w Państwowym Gospodarstwo Rolne S - Zakład Rolny Ł, na stanowisku traktorzysty (zakład zlikwidowany);

od 15 grudnia 1955 r. do 31 sierpnia 1956 r. w Kombinacie Budownictwa Ogólnego "G" T, na stanowisku kierowcy (zakład zlikwidowany);

od 17 października 1956 r. do 15 lutego 1958 r. w Przedsiębiorstwie [...] "T-K" w K, na stanowisku kierowca samochodowy;

od 16 lutego 1958 r. do 28 sierpnia 1958 r. w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym w W Oddział w K, na stanowisku kierowca samochodowy (zakład zlikwidowany);

od 30 sierpnia 1958 r. do 28 grudnia 1960 r. w Przedsiębiorstwie Budowlanym w PW Baza Sprzętu i Transportu w C, na stanowisku kierowca pojazdów ciężarowych pow. 3,5 t. (zakład zlikwidowany);

od 12 stycznia 1961 r. do 18 marca 1970 r. w Okręgowym Przedsiębiorstwie Przemysłu Mięsnego w K, Zakłady Mięsne w C, na stanowisku kierowca samochodu ciężarowego (zakład zlikwidowany);

- od 30 września 1970 r. do 4 stycznia 1971 r. w Spółdzielni Transportu Wiejskiego w K Oddział C, na stanowisku kierowca (zakład zlikwidowany);

od 17 kwietnia 1971 r. do 17 stycznia 1972 r. w Okręgowym Zakładzie Transportu i [...] K Baza Terenowa w T, na stanowisku kierowca (zakład zlikwidowany);

od 21 stycznia 1972 r. do 20 marca 1977 r. w Okręgowym Przedsiębiorstwie Przemysłu Mięsnego w K, Zakłady Mięsne w C, na stanowisku kierowca autobusu (zakład zlikwidowany);

- od 24 maja 1977 r. do 6 czerwca 1977 r. w Przedsiębiorstwie Spedycyjno-Transportowym [...] "T" Oddział Transportowy nr [...] w L, na stanowisku kierowca autobusu (zakład zlikwidowany);

od 8 czerwca 1977 r. do 30 września 1990 r. w Przedsiębiorstwie [...] "T - S" Oddział w C ul. O, C, na stanowisku kierowca samochodów ciężarowych pow. 3,5 t (zakład zlikwidowany);

od 21 października 1992 r. do 31 sierpnia 1999 r. w Szkole Podstawowej nr [...] ul. F, w C, na stanowisku dozorca, konserwator, palacz;

od 1 października 2000 r. do 30 kwietnia 2011 r. w Przedszkolu Samorządowym nr [...] ul. F w C na stanowisku palacz CO.

Odnośnie decyzji pod pkt I. ustalono, że ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazała, iż w latach 1977 - 1990 C. D. podczas wykonywania czynności na stanowisku kierowcy samochodowego w Przedsiębiorstwie [...] "T - S" Oddział w C, pracował w narażeniu na hałas o natężeniu 85 - 91dB, przekraczający zatem normatyw higieniczny ustalony dla hałasu w środowisku pracy. W kolejnych zakładach pracy, gdzie był zatrudniony na stanowisku dozorcy, konserwatora oraz palacza CO, nie wykazano narażenia na hałas.

Ocena narażenia przeprowadzona przy współudziale Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z, Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L, Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T, w pozostałych zakładach pracy przed rokiem 1977 nie wyjaśniła kwestii narażenia na hałas w środowisku pracy z powodu likwidacji zakładów, braku dokumentacji bądź braku w dokumentacji archiwalnej jakichkolwiek informacji w tym zakresie. Nie można zatem było wykluczyć narażenia C. D. na ponadnormatywny hałas w tym okresie.

C. D. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż wykonana aktualnie diagnostyka audiologiczna (badanie audiometrii impedancyjnej, badanie otoemisji akustycznej, badanie potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu ABR - latenge) oraz badanie videonystagmograficzne wykazały czuciowo-nerwowy typ niedosłuchu. Stwierdzone u pacjenta podwyższenie progu słuchu w badaniach audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosiło dla UP = 51dB, UL = 60dB.

Podniesiono, że zgodnie z wykazem chorób zawodowych zawodowe uszkodzenie narządu słuchu można rozpoznać do 2 lat od zaprzestania pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas. Dostępna dokumentacja medyczna pacjenta nie dostarczyła dowodu na to, aby w okresie pracy w narażeniu na hałas, bądź do 2 lat od jego zaprzestania wielkość ubytku słuchu spełniała kryteria do rozpoznania choroby zawodowej. Podwyższenie progu słuchu w dostępnych audiogramach z lat 1986 i 1987 nie spełniało wymaganych warunków do uznania go za chorobę zawodową (to znaczy, że trwały obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu w uchu lepiej słyszącym wynosił mniej niż 45dB). Biorąc pod uwagę powyższe nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

C. D. nie odwołał się od tego orzeczenia lekarskiego wydanego w I instancji.

W oparciu o wyniku przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję z dnia [...] 2015r nr [...], o braku stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, schorzenia wymienionego w poz. 21 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Odnośnie decyzji pod pkt II ustalono, że ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazała, iż C. D. podczas wykonywania czynności na stanowisku kierowcy samochodowego w Przedsiębiorstwie [...] "T - S" Oddział w C, miał kontakt z paliwami, smarami, olejami oraz płynami eksploatacyjnymi. Ponadto podczas pracy na stanowisku dozorca, konserwator oraz palacz CO, miał kontakt z pyłem przemysłowym, sadzą oraz olejami. Na wymienionych stanowiskach pracy brak badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, jednakże z uwagi na charakter wykonywanych czynności nie można wykluczyć, iż odwołujący pracował w narażeniu na czynniki alergizujące. W pozostałych zakładach pracy z powodu braku dokumentacji bądź braku w dokumentacji archiwalnej jakichkolwiek informacji w zakresie danych o narażeniu zawodowym, nie można wykluczyć ekspozycji na czynniki alergizujące.

C. D. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym, wymienionej w poz. 13 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż biorąc pod uwagę wykonane badania laryngologiczne, w którym nie stwierdzono cech obrzękowego zapalenia krtani i alergologiczne - brak zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek krtani, nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego obrzękowego zapalenia krtani. Stwierdzane schorzenie, przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

C. D. nie odwołał się od tego orzeczenia lekarskiego. W oparciu o wyniki przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję z dnia [...] 2015 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej pod postacią zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym wymienionej w poz. 13 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Odnośnie decyzji pod pkt III ustalono, że ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego wykazała, iż C. D. podczas wykonywania czynności na stanowisku kierowcy samochodowego w Przedsiębiorstwie [...] "T - S" Oddział w C, miał kontakt z paliwami, smarami, olejami oraz płynami eksploatacyjnymi.

Ponadto podczas pracy na stanowisku dozorca, konserwator oraz palacz CO Zainteresowany miał kontakt z pyłem przemysłowym, sadzą oraz olejami. Na wymienionych stanowiskach pracy brak badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, jednakże z uwagi na charakter wykonywanych czynności nie można wykluczyć, iż odwołujący pracował w narażeniu na czynniki alergizujące. W pozostałych zakładach pracy z powodu braku dokumentacji bądź braku w dokumentacji archiwalnej jakichkolwiek informacji w zakresie danych o narażeniu zawodowym, nie można wykluczyć ekspozycji na czynniki alergizujące.

C. D. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergiczny nieżyt nosa, wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż biorąc pod uwagę wykonane badania laryngologiczne, w którym nie stwierdzono cech alergicznego nieżytu nosa i alergologiczne - brak zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek nosa, nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - alergicznego nieżytu nosa. Stwierdzane schorzenie, przewlekły prosty nieżyt nosa nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. C. D. nie odwołał się od tego orzeczenia lekarskiego.

W oparciu o wyniki przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję [...] 2015 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa, wymienionej w poz. 12 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

C. D. złożył odwołania od tych decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego do Inspektora Sanitarnego.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym i przytoczoną w odwołaniu argumentacją uznał, iż organ I instancji wydał przedmiotowe decyzje przedwcześnie, nie dopełniając obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i uchylił zaskarżone decyzje w całości, przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W ponownych postępowaniach Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił jednoznacznie wszystkie strony postępowania administracyjnego jednocześnie uzupełniając ocenę narażenia o wszystkie zakłady, w których był zatrudniony C. D. Ponadto na wniosek C. D. przekazał dokumentacją medyczną, dostarczoną przez niego, do Ośrodka medycyny Pracy, celem weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich z dnia [...] 2015 r. odnośnie przedmiotowych chorób zawodowych.

Ośrodek Medycyny Pracy 1 czerwca 2016 r. poinformował, że dokonano szczegółowej analizy dosłanej przez PIS, dokumentacji medycznej C. D. W dostarczonej dokumentacji badania audiometryczne z roku 1986 wielkość ubytku słuchu dla UP - 25dB, UL - 32dB (średnia dla 1, 2, 4 kHz), z roku 1987 wielkość ubytku słuchu dla UP - 28dB, UL - 32dB (średnia dla 1, 2, 4 kHz), zostało już uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (pkt 21 wykazu chorób zawodowych). Brak innych wyników badań audiometrycznych słuchu. Biorąc pod uwagę powyższe, jednostka orzecznicza I stopnia nie znalazła podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej w poz. 21 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

Ośrodek Medycyny Pracy, także poinformował, że dokonano szczegółowej analizy dosłanej przez organ, dokumentacji medycznej C. D. Konsultacje laryngologiczne wykonywane w Poradni Laryngologicznej w latach 1971 -2013 związane były z dolegliwościami ze strony nosa, gardła, zatok, krtani i uszu. Stwierdzono, że w badaniu wziernikowym nie opisywano zmian o typie alergicznego obrzękowego zapalenia krtani - brak zatem podstaw do zmiany treści orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym.

Rozpoznawany przewlekły nieżyt nosa także nie był weryfikowany badaniami diagnostycznymi w kierunku alergicznego nieżytu nosa. Utrzymywanie się objawów ze strony górnych dróg oddechowych przez wiele lat, w trakcie pracy w kolejnych zakładach pracy, na różnych stanowiskach, w odmiennym narażeniu przemawia przeciwko etiologii zawodowej zgłaszanych dolegliwości.

Również w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzonego w Ośrodku Medycyny Pracy nie stwierdzono u pacjenta alergicznego nieżytu nosa. Biorąc pod uwagę powyższe, jednostka orzecznicza I stopnia nie znalazła podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa, wymienionej w poz. 12 obowiązującego wykazu chorób zawodowych.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych orzeczono:

Ad I. Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] 2016 r., wydał decyzję - w oparciu o orzeczenie lekarskiego [...] i opinie uzupełniającą oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego - o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

Ad II. Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie cytowanego wyżej orzeczenia lekarskiego nr [...], opinii uzupełniającej oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, wydał [...] 2016 r. decyzję nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym.

Ad III. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie cytowanego wyżej orzeczenia lekarskiego nr [...], opinii uzupełniającej oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, wydał [...] 2016 r decyzję nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa.

C. D. wniósł odwołania od tych trzech decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołania stwierdził, że nie są one zasadne.

Wskazał, że zgodnie z art. 2351 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentami przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Organ odwoławczy wziął pod uwagę uzasadnienia orzeczeń lekarskich jednostki właściwej w tych sprawach, która w sposób jednoznaczny wyjaśniły treść dokonanego rozpoznania. W przedmiotowej sprawie orzekała jednostka I szczebla diagnostycznego właściwa do rozpoznawania w sprawie chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy, która w dniu [...] 2015 r. wydała orzeczenia lekarskie nr [...], [...], [...] Z tych orzeczeń wynika brak podstaw do rozpoznania u skarżącego chorób zawodowych. Przedmiotowe orzeczenia są jasno i wyczerpująco uzasadnione. Orzeczenia te zostały uzupełnione przez tą jednostkę 1 czerwca 2016 r.

Organ odwoławczy wskazał, odnośnie pkt I że zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., chorobę zawodową narządu słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie do 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas (kryterium czasowe) udokumentowanych objawów chorobowych spełniających warunki określone w punkcie 21 wykazu, tj.: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego (kryterium lakościowe) oraz ubytek wynoszący co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym (kryterium ilościowe). Spełnienie tych trzech kryteriów jednocześnie jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej. Zatem nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku C. D. dostępna dokumentacja medyczna pacjenta nie dostarczyła dowodu na to, aby w okresie pracy w narażeniu na hałas, bądź do 2 lat od jego zaprzestania wielkość ubytku słuchu spełniała kryteria do rozpoznania choroby zawodowej. Podwyższenie progu słuchu w dostępnych audiogramach z lat 1986 (UP - 25dB, UL - 32dB) i 1987 (UP - 28dB, UL - 32dB) nie spełniało wymaganych warunków do uznania go za chorobę zawodową. U C. D. nie zostało spełnione kryterium ilościowe, koniecznie do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ odwoławczy stwierdził, iż nie neguje narażenia zawodowego na hałas na stanowiskach pracy C. D. Sam jednak fakt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy jakim jest hałas, nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W przedmiotowej sprawie badania audiologiczne (z roku 1986 i 1987) wykazały, iż stwierdzane ubytki słuchu nie spełniały określonego w obowiązującym wykazie chorób zawodowych kryterium ilościowego wynoszącego co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. Stwierdzany obecnie czuciowo-nerwowy typ niedosłuchu wraz z podwyższeniem progu słuchu w badaniach audiometrii tonalnej, nie jest podstawą do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na fakt iż, C. D. zakończył pracę w narażeniu na hałas w 1990 r. Stwierdzono, że zawodowe uszkodzenie narządu słuchu można rozpoznać do 2 lat od zaprzestania pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził odnośnie decyzji w pkt II, że u C. D. nie rozpoznano w trakcie trwania stosunku pracy żadnej choroby o etiologii alergicznej. Rozpoznany u odwołującego się przewlekły prosty nieżyt krtani, nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy nie neguje narażenia zawodowego na czynniki alergizujące na stanowiskach pracy C. D. Brak jest wyników pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia ze wszystkich stanowisk pracy ww. jednakże w przypadku czynników alergizujących istotny jest rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem, jeżeli występował on w środowisku pracy w narzędziach pracy, w surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach bez konieczności określania jego stężenia i odniesienia do normatywów higienicznych (NDS). Nie rozpoznano w trakcie trwania stosunku pracy żadnej choroby o etiologii alergicznej u C. D.

Organ odwoławczy odnośnie pkt III stwierdził ze także rozpoznany przewlekły prosty nieżyt nosa, nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia C. D. choroby zawodowej wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych. W przedmiotowej sprawie orzekała jednostka I szczebla diagnostycznego właściwa do rozpoznawania w sprawie chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy, która wydała orzeczenie lekarskie nr [...] w dniu [...] 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przedmiotowe orzeczenie jest jasno i wyczerpująco uzasadnione.

Nie zostały spełnione warunki konieczne do rozpoznania choroby zawodowej. Rozpoznany u odwołującego się przewlekły prosty nieżyt nosa, nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia u C. D. choroby zawodowej wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych. Również w tym przypadku organ odwoławczy nie neguje narażenia zawodowego na czynniki alergizujące na przedmiotowych stanowiskach pracy. Brak jest wyników pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia ze wszystkich stanowisk pracy ww., jednakże w przypadku czynników alergizujących istotny jest rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem, jeżeli występował on w środowisku pracy w narzędziach pracy, w surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach bez konieczności określania jego stężenia i odniesienia do normatywów higienicznych (NDS). Natomiast u C. D. nie rozpoznano w trakcie trwania stosunku pracy żadnej choroby o etiologii alergicznej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł C. D. domagając się ich uchylenia i stwierdzenia chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie każdej z nich, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Przedmiotem kontroli sądu są decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 września 2016 utrzymujące w mocy decyzje Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego (dalej: PPIS) z dnia [...] 2016 r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego chorób zawodowych w postaci ubytku słuchu, zapalenia obrzękowego krtani o podłożu alergicznym i alergicznego nieżytu nosa.

Rozstrzygnięcia te w ocenie Sądu pozostają w zgodzie z przepisami prawa. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia skutku w postaci rozpoznania choroby zawodowej (czy też wykluczenia podstaw do jej stwierdzenia) istotne jest zatem, aby dane schorzenie było ujęte w wykazie chorób zawodowych oraz było spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania, co można stwierdzić w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem. Inaczej rzecz ujmując, tak, jak wskazano w wyroku w sprawie II SA/Sz 1218/12 z dnia 30 stycznia 2013 r. "Na pojęcie choroby zawodowej składają się elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem". Stosownie do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (vide wyrok z dnia 24 maja 2012 r., II OSK 654/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II SA/Bk 1185/14, CBOSA).

Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie. Właściwe medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do tego rozpoznania zostały określone w § 5 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone we wskazanych przepisach, zatrudniony w jednej z wymienionych jednostek orzeczniczych (ust. 1). W ust. 2 i w ust. 3 tego paragrafu wymienia się jednostki orzecznicze I i II stopnia. Te ostatnie powołane zostały do weryfikacji wyników badań i ustaleń oraz ocen jednostek orzeczniczych I stopnia.

W sprawach dotyczących chorób zawodowych zadaniem lekarskich jednostek orzeczniczych jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych. Wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ma miejsce wówczas, gdy lekarskie jednostki orzecznicze stwierdzą, że występujące schorzenie u skarżącego nie jest objęte wykazem chorób zawartych w załączniku do rozporządzenia lub w sytuacji umieszczenia na liście chorób zawodowych, ale braku związku przyczynowego z warunkami pracy (narażenia zawodowego).

W sprawie niniejszej, jak wynika z materiału dowodowego, wydane orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia (orzeczenia lekarskie nr [...], [...] i [...], wydane po badaniach skarżącego), – stwierdziły brak podstaw do rozpoznania chorób zawodowych. Wymieniona jednostka nie stwierdziła chorób zawodowych. Skarżący od tych orzeczeń się nie odwoływał. Dodać należy, że prowadzący postępowanie organ pierwszej instancji wykorzystał możliwości uzupełniania materiału dowodowego przez skarżącego dostarczenia dodatkowych zaświadczeń o stanie zdrowia, które to dokumenty przedstawiono lekarzom Ośrodka Medycyny Pracy, jednak ta jednostka badawcza jednoznacznie podtrzymała swoje wcześniejsze stanowiska zawarte w wyżej wymienionych orzeczeniach z dnia [...] 2015 r. W sposób szczegółowy w tych orzeczeniach wyjaśniono, dlaczego nie uznano zawodowej.

Z akt sprawy wynika, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie w sposób jednoznaczny wykluczyły wyżej wymienione choroby zawodowe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczenia medyczne poddane zostały ocenie zgodnej z wymaganiami art. 80 k.p.a. tj. w kontekście całokształtu materiału dowodowego, w tym w szczególności przy uwzględnieniu treści karty oceny narażenia zawodowego skarżącego (zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje argumentów, aby wnioski końcowe o braku podstaw do stwierdzenia wskazanych chorób zawodowych podważyć.

W szczególności podkreślić trzeba, że organy trafnie przypisały istotne znaczenie w sprawie orzeczeniom medycznym jako wydanym przez podmioty posiadające wiadomości specjalne w zakresie orzekania o chorobach zawodowych. Od wielu lat jednoznacznie w orzecznictwie wskazuje się, że orzeczenie lekarskie ma znaczenie kwalifikowanej opinii biegłego, stanowi zasadniczy dowód w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej i – co istotne - merytorycznej treści tego orzeczenia organ Inspekcji Sanitarnej nie ma możliwości zakwestionować. Oznacza to, że wskazany organ nie może sam dokonać rozpoznania choroby, bowiem nie posiada wiadomości specjalnych umożliwiających samodzielną ocenę dokumentacji medycznej. Organ Inspekcji Sanitarnej, bazując wyłącznie na swojej wiedzy, nie może również zakwestionować nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki medyczne tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek medycznych. Niedopuszczalne jest zatem, aby organ ten przeciwstawiał własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy i uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Ocena organu Inspekcji Sanitarnej dotycząca orzeczeń medycznych sprowadza się zatem wyłącznie do warunków formalnych tzn. ustalenia, czy zostało wydane we właściwej formie, czy zawiera uzasadnienie, czy wydał je uprawniony lekarz, a jeśli uprawniony, to czy dodatkowo zatrudniony w odpowiedniej jednostce organizacyjnej. Ocena może również dotyczyć sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a także braku sprzeczności orzeczenia z definicją choroby zawodowej określoną przepisami prawa (vide np. wyroki: z dnia 17 lipca 2014 r., IV SA/Gl 817/13; z dnia 5 września 2013 r., IV SA/Wr 200/13, jak również wyrok z dnia 18 grudnia 2009 r., II SA/Bk 420/09 oraz z dnia 9 kwietnia 2015 r., II SA/Bk 37/15, CBOSA).

Powyższa ocena formalna została w sprawie dokonana w sposób wszechstronny. Organy przekonująco wskazały, że orzeczenia z dnia [...] 2015 r. i uzupełnione stanowiskiem z 1 czerwca 2016 r. zostały wydane przez uprawnioną jednostkę i zawierają logiczne uzasadnienia i czytelnie wyjaśniono w nich dlaczego stwierdzono brak bezspornego lub występującego z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z narażeniem zawodowym. Zdaniem sądu, powyższa ocena znajduje potwierdzenie w treści materiału dowodowego.

Dodać należy, że kontrolowane postępowanie nie budzi zastrzeżeń co do jego wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego czy jego kompleksowej oceny, stąd też za bezpodstawne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji, jak i przebieg postępowania nie wskazują również na naruszenie zasady budzenia zaufania obywateli do organów państwa, sprzeniewierzenia się zasadzie wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, czy skonstruowania uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Z wyżej przedstawionych względów skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.