Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2045/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i art. 47 c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tomasz Stawecki ( spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania K. K., zwanego dalej również "skarżącym", od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. wydanej dnia [...] marca 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W decyzji organu pierwszej instancji nakazano skarżącemu doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w M. przy ul. A. (wcześniej: ul. [...]), poprzez doprowadzenie budynku do zgodności z projektem budowlanym zatwierdzonym przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...] w dniu [...] czerwca 1956 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 29 marca 2012 r. sąsiad skarżącego, A. S., zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w M. z wnioskiem o kontrolę budynku gospodarczego z dachem dwuspadowym, stojącego na granicy działek nr ew. [...] i [...] w M. Właścicielem budynku jest skarżący.

W rezultacie ww. wniosku w dniu 19 kwietnia 2012 r. przeprowadzono kontrolę zabudowań zlokalizowanych na nieruchomości skarżącego. W wyniku oględzin stwierdzono, że na działce nr ewid. [...], w granicy z działką nr ew. [...] znajduje się budynek gospodarczy murowany z dachem dwuspadowym z kalenicą równoległą do granicy działki. Wymiary zewnętrzne budynku to 17,00 m x 6,00 m. Budynek został wybudowany w latach 50-tych XX wieku.

Organ ustalił, że dla potrzeb realizacji powyższego budynku został wykonany jednostronicowy projekt budowlany zatwierdzony w dniu 23 czerwca 1956 r. przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...] (k. 8d akt admin.). Dokument ten potwierdza legalność budowy budynku, jednak nie potwierdza zgodności zrealizowanej budowy z przepisami prawa, gdyż z rysunków nie wynika, czy zaprojektowano dach dwuspadowy, czy jednospadowy. Na rysunku nie zaznaczono kalenicy, co przesądzałoby o kształcie dachu. Również z rysunku jedynej elewacji ("widok od podwórka") nie wynika, że budynek ma mieć dach dwuspadowy.

Organ zauważył przy tym, że rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216), obowiązujące w dacie budowy budynku, w art. 16 stanowiło, że budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, powinny być zaopatrzone w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów, przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach.

W związku z zakończeniem robót budowlanych przy budynku przed dniem 1 stycznia 1995 r. właściwy w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w niniejszym postępowaniu będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, zwanej dalej "pr.bud. z 1974 r.". Analizując sprawę na podstawie art. 37 ust. 1 ww. ustawy organ ustalił, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się na terenie przeznaczonym pod budownictwo indywidualne oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Tym samym nie zachodzą przesłanki rozbiórki budynku.

Organ stwierdził jednak, że budynek został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, dlatego zastosowano art. 40 pr.bud. z 1974 r., na podstawie którego, w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], nałożono na skarżącego obowiązek wykonania robót budowlanych, mających na celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. Wymienione roboty należało wykonać w terminie do dnia 30 listopada 2012 r.

Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując sprawę ponownie, zgodnie z zaleceniami wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji organu wojewódzkiego oraz z uwzględnieniem całości zebranego materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że budynek nie jest samowolą budowlaną, jednak został wybudowany z odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę. Potwierdził to również organ drugiej instancji w swojej decyzji. W związku z tym zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej "pr.bud.".

W celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w kwestii zmiany parametrów budynku (długości, szerokości, a w konsekwencji powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej i kubatury), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud., nałożył na skarżącego obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego oraz nakazał wykonanie następujących robót budowlanych przy przedmiotowym budynku gospodarczym: (1) przebudowania dwuspadowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem na dach jednospadowy, ze spadkiem w kierunku działki własnej, (2) wykonania od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...] ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej co najmniej REI 60.

Od decyzji tej odwołanie złożył K.K. Skarżący powołał się na fakt udzielenia zgody na dach dwuspadowy przez poprzedniego właściciela nieruchomości poprzedniej, co potwierdza szkic sytuacyjny sporządzony przez miejskiego geodetę w M.(nr dz. [...], bez daty sporządzenia). Na szkicu tym narysowana jest wyraźnie linia kalenicy dzieląca dach na dwie połacie. W kwestii spływu wody na nieruchomość sąsiada, skarżący zadeklarował gotowość zainstalowania rynien odprowadzających wody opadowe na jego nieruchomość.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud., nałożył na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego w M. projektu budowlanego zamiennego odnoszącego się do budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w M. przy ul. A., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia rozstrzygnięcia.

Uznając powyższe rozstrzygnięcie organu drugiej instancji za niesłuszne, K. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2012 r. Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 257/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę. Skarżący nie złożył wniosku o uzasadnienie.

Następnie pismami z dnia 16 lipca 2013 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2013 r., znak [...], poinformowano skarżącego, że minął termin wykonania obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego oraz o konsekwencjach wynikających z zastosowania art. 51 ust. 5 pr.bud., w przypadku nie wypełnienia tych obowiązków.

Pomimo dwukrotnego monitowania skarżący nie sporządził i nie przedłożył we właściwym inspektoracie projektu budowlanego zamiennego.

W związku z powyższym, na podstawie art. 51 ust. 5 pr.bud., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nakazał K. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na przedmiotowej działce nr ewid. [...] w M. przy ul. A.

Od ww. decyzji odwołanie złożyła pełnomocnik skarżącego – J. K. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego.

Na powyższą decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 666/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Prowadząc dalej postępowanie w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. nakazał K. K. doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku gospodarczego o konstrukcji murowanej, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w M., poprzez doprowadzenie budynku do zgodności z projektem budowlanym zatwierdzonym przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...] w dniu 23 czerwca 1956 r.

Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 5, art. 52 i art. 83 ust. 1 pr.bud. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.".

W toku tego etapu postępowania administracyjnego uznano, iż budynek gospodarczy murowany został wybudowany z istotnymi odstąpieniami od projektu budowlanego zatwierdzonego przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...]. Dlatego organ prowadził procedurę naprawczą z art. 50-51 pr.bud. Pomimo nałożenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skarżącego obowiązku sporządzenia i przedstawienia w inspektoracie powiatowym projektu budowlanego zamiennego spornego budynku gospodarczego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia rozstrzygnięcia, skarżący go nie wypełnił. W takim przypadku organ zastosował przepisy art. 51 ust. 5 pr.bud.

W związku z powyższym oraz pismem znak: [...] z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektora Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa Powiatowego w M.informującym, że Starostwo Powiatowe w M. nie posiada w dokumentach decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego – organ podniósł, iż jedynym możliwym do zastosowania w niniejszej sprawie rozwiązaniem był nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czyli zgodnego z pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym zatwierdzonym przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...] w dniu 23 czerwca 1956 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący w dniu 30 marca 2016 r. złożył odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie wie co znaczą wyszczególnione w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego słowa "doprowadzenie budynku gospodarczego do stanu poprzedniego". Wybudowany budynek gospodarczy w 1956 r. posiadał taki sam stan, jaki istnieje w chwili obecnej, od momentu jego wybudowania. Nie było odmiennego stanu poprzedniego i żadnych przeróbek podczas użytkowania przedmiotowego budynku.

Zdaniem skarżącego, z załączonych rysunków wynika bezspornie, że budynek został zaprojektowany jako dwuspadowy, o czym świadczy widok elewacji budynku od strony podwórka oraz zaznaczenie spadków na ścianach szczytowych rzutu przyziemia budynku. Ponadto z porównania w skali stosunku szerokości budynku do wysokości dachu wynika, że spadek nachylenia dachu wynosi 40º. Przy dachu jednospadowym nie wykonuje się tak dużych spadków. Dodatkowo na powołanym wyżej szkicu sytuacyjnym sporządzonym przez miejskiego geodetę w M. (nr dz. [...], bez daty sporządzenia) zaznaczona jest kalenica dachu dwuspadowego równoległa do granicy działki.

Skarżący wskazał także, że budynek został pobudowany nie na granicy działki lecz w odległości 0,50 do 0,70 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Wody opadowe z budynku kierowane są na teren własnej działki i nie spływają na działkę sąsiada.

Na budowę budynku gospodarczego z dachem dwuspadowym w odległości 0,50 do 0,70 m od granicy działki uzyskano zgodę poprzedniego właściciela działki sąsiedniej. Uzyskano też zgodę Ministra ds. Budownictwa na odstąpienie od istotnych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący nie posiada w swojej dokumentacji budowy dokumentów potwierdzających wyrażenie zgody przez właściciela działki sąsiedniej na budowę budynku gospodarczego w odległości 0,50 do 0,70 m od granicy działki, jak również zgody Ministra ds. Budownictwa na odstąpienie od istotnych warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestorem był wówczas ojciec skarżącego, A. K., po którym skarżący przejął nieruchomość łącznie z wybudowanymi budynkami mieszkalnym i gospodarczym, ale bez kompletnej dokumentacji.

Wskutek powyższego odwołania Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie inwestor w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego przez Architekta Powiatowego w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M.. Odstępstwa te polegają na zmianie konstrukcji dachu z jednospadowej na dwuspadową (gdyż na przedłożonej mapie sytuacyjnej nie zaznaczono kalenicy świadczącej o zaprojektowaniu dachu dwuspadowego, jak również z rysunku elewacji nie wynika, iż ma być dach dwuspadowy) oraz na zmianie wymiarów zewnętrznych budynku: długość budynku została zmieniona z 16 m na 17 m, a szerokość (w części południowej) z 5,50 m na 6 m i z 6,5 m na 6 m (w części północnej). W przedmiotowej sprawie istotne odstępstwa dotyczą zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania działki i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (kubatura budynku, powierzchnia zabudowy, wysokość i długość budynku).

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że nie ma racji strona skarżąca, iż sporny budynek został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę, bez istotnych odstępstw, zaś jego stan jest taki sam jak w czasie jego wybudowania jak i w chwili obecnej. Przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie jednoznacznie wykazało, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej, dlatego zasadnym było prowadzenie w niniejszej sprawie procedury naprawczej na podstawie art. 50-51 pr.bud., czego nie zakwestionował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarówno w wyroku z dnia 9 maja 2013 r., jak i w wyroku z dnia 30 lipca 2014 r. Natomiast obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego oznacza – zdaniem organu drugiej instancji - doprowadzenie go do takiego stanu, jaki został określony w projekcie budowlanym, zatwierdzonym przez Architekta Powiatowego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. [...] w dniu [...] czerwca 1956 r. Ponadto bez znaczenia dla sprawy pozostają rozważania zawarte w odwołaniu, że na budowę budynku w bliskiej odległości od granicy działki wymagana była zgodna poprzedniego właściciela oraz Ministra ds. Budownictwa.

W świetle powyższych rozważań organ drugiej instancji przyjął, że zaskarżona decyzja organu powiatowego została podjęta zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 10 sierpnia 2016 r. złożyła pełnomocnik K. K. – J. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości.

Skarżący, argumentując swoje stanowisko, podniósł tożsame zarzuty co w wyżej opisanym odwołaniu od decyzji organu wojewódzkiego.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że uzasadnienie swojego stanowiska zwarł w skarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przypadku niestwierdzenia takich naruszeń prawa przez organ administracji skarga podlega oddaleniu.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Należy również uchylić decyzję organu pierwszej instancji nakazującą doprowadzenie do stanu poprzedniego. Zadecydowały o tym następujące powody.

Po pierwsze, zdaniem Sądu decyzja organu pierwszej instancji jest rzeczywiście sformułowana w sposób niewłaściwy, gdyż mowa jest w niej o doprowadzeniu do stanu poprzedniego w sytuacji, kiedy nie wynika z dokumentów, czy istniał jakikolwiek inny stan poprzedni z wyjątkiem ewentualnego stanu przed rozbudową. Rozbudowa przedmiotowego budynku została jednak dokonana na podstawie pozwolenia na budowę z 1956 r. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji nakłada na skarżącego obowiązek działania, który jest wskazany co najmniej nieprecyzyjnie lub sprzecznie ze stanem faktycznym. Niejasność decyzji organu pierwszej instancji wynika również z faktu, że w uzasadnieniu decyzji tego organu wspomniane są również wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego, w tym decyzje z 2012 r., kiedy to zobowiązywano skarżącego do przebudowania dwuspadowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem na dach jednospadowy. W związku z tym organ nie rozstrzygnął, czy nakazuje przebudowanie dachu z dwuspadowego na jednospadowy, czy też zobowiązuje skarżącego do jakiegoś nieokreślonego przywrócenia stanu poprzedniego.

Ponadto w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zostało w udowodnione i nawet organ tego nie sugeruje, że kiedykolwiek istniał dach jednospadowy przedmiotowego budynku gospodarczego. W związku z tym badana decyzja organu pierwszej instancji jest po prostu źle sformułowana w swojej sentencji. Sam organ pisze w decyzji: uznano, że budynek nie jest samowolą budowlaną, ponieważ został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale z odstępstwami. Oznacza to, że organ sam zakłada, iż dach dwuspadowy był ewentualnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, ale nie stanowił zmiany stanu faktycznego w drodze samowolnej rozbudowy. Rozbudowa taka, gdyby miała miejsce, byłaby widoczna, podczas gdy ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy oraz tych, które uczestnik postępowania doręczył na rozprawie, nie wynika, aby doszło do nielegalnej rozbudowy, a więc z odejściem od jakiegoś stanu poprzedniego do stanu bieżącego. Nie ma żadnego śladu materialnego (technicznego) takiej domniemanej rozbudowy: innego rodzaju cegieł lub bloczków betonowych, innej struktury dachu itp.

Brak śladów rozbudowy stanowi kluczową kwestię faktyczną, ze względu na którą Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była błędna. W związku z tym decyzja organu drugiej instancji, która utrzymywała w mocy poprzedzającą ją decyzje organu powiatowego była również wadliwa. Obie decyzje były niewłaściwie sformułowane, gdyż były oparte na niekompletnym materiale dowodowym i błędnie zinterpretowanych przepisach prawa budowlanego.

Dodatkowo, organy popełniły również błędy w zakresie postępowania administracyjnego. Rzeczywiście w 2012 r. został złożony do akt powołany wyżej szkic sytuacyjny, na którym jest zaznaczona kalenica i wskazuje to na dach dwuspadowy. Z tego szkicu nie wynika, kiedy ten szkic powstał. Skarżący dołączył jednak ten szkic do pisma z listopada 2012 r. wyraźnie wskazując w nim, że "łatwo to będzie sprawdzić, ponieważ jest pod nim [szkicem] pieczątka geodety miejskiego, technika geodezji, T. I.". Gdyby zatem organ próbował odnieść się do tego szkicu, mógłby pewnie ustalić w jakim okresie geodetą miejskim był T. I. i prawdopodobnie mógłby ustalić, czy jest to szkic wykonany po przeprowadzeniu robót budowlanych (szkic powykonawczy), czy też szkic sporządzony w innym momencie.

Przedmiotowy szkic jest też istotnym dowodem w sprawie z tego względu, że nawet jeżeli jest to szkic powykonawczy, to stanowi on potwierdzenie zarzutów, które podnosił skarżący w pismach kierowanych do organów prowadzących postępowanie. Oznacza on bowiem, że organy administracji wiedząc od dłuższego czasu o stanie rzeczy nie uznawały tego za odstępstwo od oryginalnego projektu i nie podejmowały żadnych działań wymaganych przez prawo. W takim kontekście organom nadzoru budowlanego można zarzucić prowadzenie postępowania z naruszeniem art. 8 k.p.a. wymagającym troski o zaufanie obywateli do organów państwa.

Wspomniany kontekst czasowy jest niebagatelny, gdyż ustalono powstanie przedmiotowego budynku w latach 1950-ych XX wieku, a zarzut naruszenia prawa przez skarżącego lub jego poprzedników prawnych pojawił się dopiero po dniu 29 marca 2012 r., gdy uczestnik postępowania, A. S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o kontrolę przedmiotowego budynku.

W związku z tym Sąd uznał, że organ nie dokonał wszystkich tych czynności, które mógł przeprowadzić ustalając stan faktyczny i w tym zakresie naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a.

Z tego względu, podobnie jak z powodu braku stwierdzenia, czy istniał jakiś stan poprzedni, decyzja nakazująca doprowadzenie do stanu poprzedniego jest błędna i zasługuje na uchylenie.

Prowadząc ponownie postępowanie organy nadzoru budowlanego powinny ustalić:

a) czy powołane wyżej pozwolenie na budowę z 1956 r. przewidywało budowę dachu jednospadowego, czy dwuspadowego, na co być może pozwoli analiza proporcji wysokości i szerokości budynku;

b) czy istnieją dowody materialne potwierdzające hipotezę, że doszło do przebudowy dachu pierwotnie jednospadowego na dwuspadowy,

c) kiedy powstał szkic sytuacyjny sporządzony przez miejskiego geodetę w M., technika geodezji T. I. (oznaczony nr dz. [...], ale bez oznaczenia daty dziennej), do jakich celów taki szkic mógł służyć i do jakiego aktu stanowił załącznik?

Jeśli powyższe ustalenia okażą się niemożliwe lub nie pozwolą na przyjęcie niewątpliwego stanowiska w zakresie stanu faktycznego, wówczas właściwe organy powinny rozważyć, czy do rozpatrywanej sprawy nie zastosować zasady, że niedające się usunąć wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść strony na która nakładany jest obowiązek prawny. Od dnia 1 czerwca 2017 r. będzie bowiem obowiązywał art. 7a k.p.a. przyjęty ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 12 maja 2017 r. poz. 935). Nawet jeśli zasada ta nie będzie miała bezpośredniego zastosowania do rozpatrywanej sprawy, to w przekonaniu Sądu interpretowanie wątpliwości na rzecz strony mogło być wyprowadzone już z obecnych przepisów k.p.a. (choćby art. 7 i art. 8) oraz Konstytucji RP (m.in. art. 2, art. 23 i art. 31 ust. 3).

Jeśli po ustaleniu stanu faktycznego organy nadzoru budowlanego stwierdzą, że doszło jednak do odstępstwa od oryginalnego projektu budowlanego z 1956 r. i żaden akt organu administracji nie sanował takiego naruszenia prawa przez poprzedników skarżącego, właściwe organy powinny też rozważyć, czy istnieją istotne racje, bądź zasługujące na ochronę prawną interesy indywidualne lub społeczne lub wartości wyrażone w Konstytucji i obowiązujących ustawach, które przemawiają za nałożeniem na skarżącego obowiązku przebudowy dachu przedmiotowego budynku. Przepisy prawa budowlanego powinny bowiem być interpretowane nie tylko poprzez zastosowanie wykładni językowej i systemowej (w tym wykładni prokonstytucyjnej), ale także wykładni funkcjonalnej, biorącej pod uwagę skutki społeczne określonych zachowań i aktów organów władzy.

Dopiero wskazane okoliczności faktyczne i prawne powinny lec u podstaw rozstrzygnięcia organów administracji w przedmiotowej sprawie.

Dla porządku Sąd winien dodać, że odnosząc się jeszcze do oświadczeń składanych przez uczestnika postępowania na rozprawie Sąd stwierdza, że kwestia granicy właściwie bądź niewłaściwie wytyczonej, nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym Sądzie. Tak jak przyznał sam uczestnik postępowania, o przebiegu granicy powinien decydować Sąd Rejonowy w P. Z tego względu argumenty dotyczące naruszenia granicy, spadających dachówek itp. nie są i nie mogą być brane pod uwagę. Sąd administracyjny rozstrzyga bowiem sprawę tylko w wąskim, ale kluczowym zakresie: czy decyzje administracyjne wydane w danej sprawie były prawidłowe. Jeśli były prawidłowe Sąd nie ma podstaw, aby je podważyć. Jeśli nie były prawidłowe, to Sąd jest zobowiązany uwzględnić skargę.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił również decyzję organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.

Z uwagi na brak stosownego wniosku, Sąd nie orzekł o kosztach postepowania.