Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 1/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 5 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 21
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 6, art. 7 pkt 3, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1427
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2020 r. (data wpływu do Zakładu Karnego w R.: [...] listopada 2020 r.) W. S. (zwany też dalej "Wnioskodawcą" lub "Skarżącym") wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego (zwanego też dalej "Dyrektorem ZK" lub "Organem"), na podstawie ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429; dalej w skrócie "u.d.i.p.") o udostępnienie:

1. dokumentacji w postaci kopii protokołów kontroli przeprowadzonych przez P. P. I. S. w R., w której treści stwierdzone zostały nieprawidłowości na terenie podmiotu kontrolowanego kierowanego przez osobę Dyrektora ZK z okresu od [...] stycznia 2015 r. do dnia wpłynięcia wniosku do Organu, w formie papierowej i przesłanie żądanych informacji pocztą;

2. dokumentacji wskazującej:

a) numery cel mieszkalnych, w których Wnioskodawca przebywał w Zakładzie Karnym w R., w okresie od [...] czerwca 2020 r. do [...] października 2020 r. oraz od [...] listopada 2020 r. do dnia wpłynięcia wniosku, w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji;

b) ilu osobowe były te cele mieszkalne oraz jaki był ich metraż, w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji.

W odpowiedzi z [...] grudnia 2020 r. na ww. wniosek Dyrektor ZK:

ad 1) przekazał kserokopie wnioskowanych protokołów kontroli (z [...].10.2015 r. i [...].11.2015 r. Nr [...]; z [...].11.2017 r. Nr [...]; z [...].10.2018 r. Nr [...]);

ad 2) wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może służyć do załatwiania własnych spraw. Nie może być ona – i nie jest – środkiem, który można wykorzystać do udzielenia każdej informacji. Obejmuje tylko dostęp do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (sygn. akt I OSK 1359/18). W świetle powyższego Dyrektor ZK poinformował, że żądana przez Wnioskodawcę informacja w zakresie udostępnienia dokumentacji wskazującej numery cel mieszkalnych, w których przebywał on w trakcie pobytu w ZK w R., ilu osobowe były to cele i ich metraż, nie jest informacją publiczną, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. W takim stanie brak jest podstaw, aby udostępnić wnioskowaną w zakresie punktu 2 informację, w powołanym przez Wnioskodawcę trybie.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego "w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w postaci przesłania w formie papierowej dokumentacji wskazującej numery cel mieszkalnych, w których Wnioskodawca przebywał w ZK w R., w okresie od [...].06.2020 r. do [...].10.2020 r. oraz od [...].11.2020 r. do dnia wpływu wniosku, ilu osobowe były te cele mieszkalne oraz jaki był ich metraż". Zarzuciwszy Organowi naruszenie:

1. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. – przez błędne kwestionowanie prawa Skarżącego do uzyskania informacji publicznej;

2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki;

3. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez brak wydania decyzji,

Skarżący wniósł o: (1) zobowiązanie Dyrektora ZK do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] listopada 2020 r.. – w terminie 14 dni; (2) stwierdzenie, że ww. bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że składając tę skargę miał na uwadze stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej w skrócie "RPO"), wyrażone w jego wystąpieniach (w tym do Dyrektora G. S. W. w sprawie udostępniania informacji publicznej osobom pozbawionym wolności z [...].05.2016 r., znak: [...]), które są dostępne w publikacjach RPO oraz na stronie internetowej jego Biura. W świetle tego stanowiska żądanie udostępnienia wykazu i metrażu cel mieszkalnych, w których przebywał tymczasowo aresztowany, dotyczy informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ZK wniósł o jej oddalenie, stwierdzając w uzasadnieniu, że wbrew zarzutom skargi wniosek Skarżącego z [...] listopada 2020 r. został rozpoznany prawidłowo w przepisanym terminie (14 dni) i formie. Dyrektor ZK wystosowując w odpowiedzi na ten wniosek pismo z [...] grudnia 2020 r. – w którym m.in. poinformował Skarżącego, że żądana przez niego informacja w zakresie dotyczącym wykazu cel, w których przebywał skazany, ich stanu ewidencyjnego i metrażu, nie ma waloru informacji publicznej – nie dopuścił się bezczynności. W ocenie Organu w tym zakresie (pkt 2 wniosku) zgłoszone przez Skarżącego żądanie nie mogło podlegać rozpatrzeniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący nie domagał się bowiem udostępnienia informacji publicznej objętej zakresem ustawy, lecz informacji o charakterze indywidualnym, dotyczącym jego osoby, nie mającej waloru sprawy publicznej. Takie indywidualne sprawy zabezpieczone są do innego trybu postępowania, przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 647). A ponieważ we wniosku z [...] listopada 2020 r. Skarżący wyraźnie powołał się na przepisy u.d.i.p., to Organ nie mógł samowolnie zmienić trybu załatwienia omawianego żądania.

Postanowieniem starszego referendarza sądowego tut. Sądu z 23 lutego 2021 r., sygn. akt IV SPP/Po 32/21, przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

W piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego, r.pr. A. G., podtrzymał twierdzenia, zarzuty i wnioski zawarte w skardze, a ponadto wniósł o:

1) zasądzenie na rzecz Skarżącego od Organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł;

2) przyznanie na rzecz pełnomocnika Skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego zarzucił, że Organ błędnie interpretuje pojęcie "własnej sprawy", wychodząc z założenia, że jeżeli dana informacja będzie miała jakikolwiek związek z osobą wnioskodawcy, nie może stanowić informacji publicznej. Tymczasem ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., nie może zależeć od tego, jaki wnioskodawca ubiega się o jej udostępnienie. Zdaniem pełnomocnika wniosek Skarżącego dotyczący udostępnienia dokumentacji zawierającej informacje o numerach cel, metrażu oraz o tym, ilu osobowe były cele mieszkalne, odnosi się do informacji publicznych, bowiem dotyczy kwestii związanych z funkcjonowaniem Zakładu Karnego jako jednostki organizacyjnej administracji publicznej, a sama informacja ma przełożenie na interes ogólny, ponieważ dotyczy realizacji zadań Dyrektora ZK w zakresie warunków penitencjarnych panujących w podlegającej mu jednostce organizacyjnej. Bez znaczenia pozostaje tutaj fakt, iż informacją objęte są dokumenty dotyczące cel mieszkalnych, w których Skarżący przebywał w ZK w R. w okresie od [...].06.2020 r. do [...].10.2020 r. oraz od [...].11.2020 r. do [...].11.2020 r., gdyż mimo to nadal będzie ona stanowiła informację o charakterze publicznym. Nawet jeżeli pozostaje związana z nią osoba wnioskodawcy, nie pozbawia to samej informacji przymiotu bycia publiczną, a tym bardziej nie oznacza, że przedmiotem informacji jest wyłącznie prywatna sprawa wnioskodawcy.

Z kolei motywując wniosek Skarżącego o zasądzenie od Dyrektora ZK sumy pieniężnej w kwocie [...]zł, pełnomocnik Skarżącego – podkreśliwszy, że środek ten ma szczególny charakter, ponieważ pełni nie tylko funkcję prewencyjno-represyjną, ale przede wszystkim funkcję kompensacyjną – stwierdził, że ww. wniosek znajduje pełne uzasadnienie w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Niewątpliwie Organ dopuścił się wobec Skarżącego bezczynności, naruszając w sposób rażący przepisy u.d.i.p. Co więcej, organ w odpowiedzi na skargę podtrzymuje błędne stanowisko, a w konsekwencji utrzymuje stan bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, czym naraził go na dodatkowe niedogodności związane z przedłużającym się oczekiwaniem na załatwienie wnioskowanej sprawy.

W podsumowaniu pełnomocnik Skarżącego stwierdził, że przedmiot wniosku Skarżącego, do którego odnosi się niniejsze postępowanie, stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Zatem na Dyrektorze ZK spoczywa prawny obowiązek udostępnienia Skarżącemu wnioskowanej dokumentacji w trybie określonym tą ustawą. Organ nie podjął jednak żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącego zgodnie z ww. ustawą, tj. Skarżącemu nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji. Tym samym oczywiste jest, że Organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu od razu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także takiej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (zob. wyrok NSA z 17.04.2013 r., I OSK 3109/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA").

W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.) ani też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, CBOSA). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym: także do art. 52 § 2 p.p.s.a.), z dniem 1 czerwca 2017 r. – mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) – nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa).

Poza tym do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10, CBOSA; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11, CBOSA). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie – dodany z dniem 1 czerwca 2017 r. – przepis art. 53 § 2b ab initio p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie".

Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę wniesioną przez W. S. za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.

Przedmiotem tej skargi uczyniono bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego "w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w postaci przesłania w formie papierowej dokumentacji wskazującej numery cel mieszkalnych, w których Wnioskodawca przebywał w ZK w R., w okresie od [...].06.2020 r. do [...].10.2020 r. oraz od [...].11.2020 r. do dnia wpływu wniosku, ilu osobowe były te cele mieszkalne oraz jaki był ich metraż" – czyli bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie określonym w pkt 2 wniosku Skarżącego z [...] listopada 2020 r.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest zatem rozważenie następujących kwestii: (i) czy Dyrektor ZK należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej; (ii) czy informacje, o które wnioskował Skarżący w pkt 2 jego wniosku z [...] listopada 2020 r., stanowią informację publiczną, (iii) czy Dyrektor ZK prawidłowo załatwił sprawę w zakresie pkt 2 wniosku Skarżącego, pismem z [...] grudnia 2020 r. (znak: [...]).

Ad (i) Nie ulega wątpliwości (i nie było to też przedmiotem sporu między stronami), że dyrektor zakładu karnego jest podmiotem obowiązanym do udostępniania posiadanej informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Użyte w cytowanym przepisie określenia "władza publiczna" i "organy władzy publicznej" pochodzą z Konstytucji RP (por. M. Chmaj [w:] M. Bidziński i in., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018, art. 61 Nb 4), która zastrzega w art. 7, że: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa", zaś w art. 61 ust. 1 zd. pierwsze statuuje zasadę, w myśl której: "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Użyte w tym kontekście pojęcie "organów władzy publicznej" obejmuje zarówno organy państwowe, jak i samorządu terytorialnego, przy czym do tych pierwszych zalicza się zarówno organy mieszczące się w tradycyjnym trójpodziale władz (ustawodawcza, wykonawcza, sądownicza), jak i pozostające poza tym podziałem (por. W. Sokolewicz, K. Wojtyczek [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, pod red. L. Garlickiego i M. Zubika, tom II, Warszawa 2016, uw. 21 do art. 61).

W ocenie Sądu w niniejszym składzie, w użytym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. pojęciu "władzy publicznej" mieści się także Służba Więzienna, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 848, z późn. zm., w skrócie "u.S.W.") jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 523, z późn. zm.; w skrócie "k.k.w.") zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 2 ust. 1 u.S.W.). Z kolei art. 7 pkt 3 u.S.W. przesądza, że organem Służby Więziennej jest m.in. dyrektor zakładu karnego.

Zatem dyrektor zakładu karnego jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., i już z tego tytułu ciąży na nim obowiązek udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu, na zasadach określonych w u.d.i.p. Poza tym art. 8 ust. 1 pkt 3 u.S.W. stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są zakłady karne i areszty śledcze. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.S.W. zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu jego działania należy także realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.S.W.). Stąd źródła obowiązku informacyjnego dyrektora zakładu karnego na gruncie u.d.i.p. można ewentualnie upatrywać także w treści art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – jako dotyczącego podmiotu reprezentującego państwową jednostkę organizacyjną. Nie bez znaczenia jest przy tym również okoliczność, że zgodnie z art. 6 u.S.W. koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa.

Wszystkie te uregulowania prawne prowadzą do wniosku, że Dyrektor ZK jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych.

Ad (ii) Z kolei przechodząc do oceny aspektu przedmiotowego żądania Wnioskodawcy – czy mianowicie dotyczyło ono "informacji publicznej" w rozumieniu u.d.i.p. – należy przypomnieć, że w spornym pkt 2 wniosku z [...] listopada 2020 r. Skarżący zażądał udostępnienia "dokumentacji wskazującej: (a) numery cel mieszkalnych, w których Wnioskodawca przebywał w Zakładzie Karnym w R., w okresie od [...] czerwca 2020 r. do [...] października 2020 r. oraz od [...] listopada 2020 r. do dnia wpłynięcia wniosku, w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji; (b) ilu osobowe były te cele mieszkalne oraz jaki był ich metraż, w formie papierowej i przesłanie pocztą żądanej informacji".

W związku z tym należy wskazać, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).

Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Ustawa ta wprowadziła swoistą (acz niedoskonałą) definicję legalną "informacji publicznej", przez którą to informację – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29).

Już dotychczasowe uwagi uprawniają do wniosku, że ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie (zob. wyrok NSA z 15.11.2013 r., I OSK 1594/13, CBOSA) – co też trafnie podkreślono w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z [...] kwietnia 2021 r.

Potwierdza to lektura art. 6 ust. 1 u.d.i.p., zawierającego przykładowe, ale zobiektywizowane wyliczenie rodzajów informacji stanowiących informację publiczną. W wyliczeniu tym znalazły się m.in.: informacje o organizacji oraz przedmiocie działalności i kompetencjach organów władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. c); o zasadach funkcjonowania takich podmiotów, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a), a także dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).

W świetle powyższych rozważań należy zauważyć, że żądanie Skarżącego zawarte w pkt 2 jego wniosku z 21 listopada 2020 r. obejmuje w istocie dwa rodzaje (grupy) informacji, o różnym charakterze.

Pierwszy rodzaj, to informacja o charakterze niepublicznym (tj. nie stanowiąca informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.) – jaką w ocenie Sądu jest informacja z pkt 2 lit. a wniosku: o numerach cel mieszkalnych, w których Skarżący przebywał w ZK w R. we wskazanych przezeń okresach. Do żądania udostępnienia tej właśnie informacji należy, zdaniem Sądu, w pełni odnieść i podzielić jako trafne rozważania zawarte w odpowiedzi na skargę, mówiące o "wniosku w indywidualnej sprawie konkretnego podmiotu", nie mającej waloru "spraw publicznej", a także wskazujące na możliwość ewentualnego pozyskania takiej informacji w szczególnym trybie uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 647). Należy jednak zaznaczyć, że w ocenie Sądu analizowana informacja (o numerach cel mieszkalnych, w których osadzony był Skarżący), z podanych wyżej względów obiektywnie nie stanowi informacji publicznej, a nie tylko dlatego, że ubiegał się o nią akurat Skarżący.

Druga grupa, to informacje o tym, ilu osobowe są poszczególne (doprecyzujmy: wszystkie albo tylko wybrane) cele mieszkalne w ZK w R. oraz jaki jest ich metraż (pkt 2 lit. b wniosku) – które to informacje, w ocenie Sądu, mają przymiot informacji publicznej. W odniesieniu do tych informacji jako w pełni adekwatne jawią się bowiem z kolei uwagi zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z [...] kwietnia 2021 r., który publicznego charakteru żądanych informacji upatruje w tym, iż dotyczą one kwestii związanych z funkcjonowaniem ZK w R. jako jednostki organizacyjnej administracji publicznej i mają "przełożenie" na interes ogólny, ponieważ w istocie dotyczą realizacji zadań Dyrektora ZK w zakresie warunków penitencjarnych panujących w zarządzanej przezeń jednostce organizacyjnej. Tym samym mieszczą się one w zakresie danych, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.

Ad (iii) Przechodząc do oceny prawidłowości załatwienia przez Dyrektora ZK przedmiotowego wniosku w zaskarżonym zakresie, należy zauważyć, że wprawdzie pkt 2 tego wniosku dotyczył, jak to już wyżej wyjaśniono, zarówno informacji publicznej, jak i niepublicznej, ale występujących ze sobą w szczególnym powiązaniu, polegającym na tym, że zakres żądanych informacji publicznych (dotyczących stanu ewidencyjnego i metrażu wybranych cel mieszkalnych w ZK) został wolą Wnioskodawcy zdeterminowany (dookreślony) przez informację o charakterze niepublicznym (dotyczącą wykazu cel mieszkalnych, w których przebywał Skarżący w podanych okresach) – a przez to nie mogących podlegać odrębnemu (niezależnemu) udostępnieniu. Albowiem bez uprzedniego ustalenia i udostępnienia ww. informacji niepublicznej (z pkt 2 lit. a wniosku) nie było możliwe odpowiednie wyselekcjonowanie i udostępnienie, powiązanej z nią we wniosku, informacji publicznej (z pkt 2 lit. b). A ponieważ – jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę – informacja o charakterze niepublicznym nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, to z uwagi na owo ww. szczególne powiązanie, niemożliwe było także udostępnienie w tym trybie, "zależnej" od niej informacji publicznej.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że zasadnie Dyrektor ZK poinformował Skarżącego w odpowiedzi na wniosek z [...] listopada 2020 r. – "zwykłym" pismem z [...] grudnia 2020 r. – że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do uzyskania przezeń informacji żądanych w pkt 2 wniosku. Natomiast sam fakt, że Dyrektor ZK błędnie uznał, iż wszystkie ww. informacje – a nie tylko te z pkt 2 lit. a wniosku – nie stanowią informacji publicznej, w okolicznościach kontrolowanej sprawy pozostał bez wpływu na jej wynik.

Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zgodnie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie tzw. czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, następuje "zwykłym" pismem. W takiej samej formie ("zwykłego" pisma) organ powinien poinformować wnioskodawcę o tym, że żądanej informacji publicznej nie posiada lub że podlega ona udostępnieniu w odrębnym trybie. Natomiast obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział jedynie w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż – w ocenie Sądu – skarżony Organ nie dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w załatwieniu pkt 2 wniosku Skarżącego z [...] listopada 2020 r.

Skoro bowiem ww. wniosek Skarżącego wpłynął do ZK w R. [...] listopada 2020 r., to 14-dniowy termin na załatwienie tego wniosku w którejś z ww. form upływał z dniem [...] grudnia 2020 r. W tym też dniu Dyrektor ZK wystosował do Skarżącego odpowiedź, zawierającą m.in. powiadomienie o niemożności udostępnienia informacji z pkt 2 wniosku w trybie dostępu do informacji publicznej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.