Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 682/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 17, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 18 marca 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 17, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej E. P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką I. Z.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 6 sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką I. Z.

Organ I instancji ponownie rozpoznając wniosek po raz kolejny odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką I. Z. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wójt Gminy odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia stwierdził, że wprawdzie osoba wymagająca opieki tj. I. Z. posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności wydany przez wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...], jednakże niepełnosprawność nie powstała do ukończenia 25 roku życia, a tym samym nie została spełniona przesłanka przyznania prawa do świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Nadto organ stwierdził, że fakt pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna, uniemożliwia przyznania dochodzonego przez skarżącą świadczenia zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Organ wyjaśnił również postanowieniem z dnia 12 listopada 2020 r. zostało zawieszone postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej stronie prawo do zasiłku dla opiekuna do momentu rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skarżąca. W odwołaniu podniosła, że jej matka I. Z. wymaga całodobowej opieki, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Wyjaśniła, że była ubezpieczona w KRUS jako domownik, a kiedy jej mąż podjął zatrudnienie na umowę o pracę "została dopisana z dziećmi do jego ubezpieczenia". Wskazała także, że organ pomocowy błędnie zastosował przepis art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach SKO podniosło, że iż pomimo dokonania przez organ pierwszej instancji błędnej wykładni art. 17 ust. 1b w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r., sygn. akt K 38/13 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzja ostatecznie jest prawidłowa, co uzasadniało utrzymanie jej w mocy. Nadto organ wyjaśnił, że niniejsza sprawa była wcześniej dwukrotnie przedmiotem postępowania przed Kolegium. Poprzednio wydane z upoważnienia Wójta Gminy decyzje zostały uchylone a sprawy przekazane do ponownego rozpoznania. Uchylając decyzję z dnia 1 września 2020 r. organ II instancji w decyzji z dnia 13 października 2020 r., sygn. Akt [...] wskazał na błędną wykładnię prawa dokonaną przez organ pomocowy w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Kolegium stwierdziło także, że organ pomocowy zbyt pobieżnie ocenił treść oświadczenia skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji, z którego wynika, iż chce zrezygnować z pobierania zasiłku dla opiekuna w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Taka treść oświadczenia powinna bowiem poskutkować wszczęciem przez organ I instancji postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, a następnie wydaniem decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego uzyskania. Z kolei w decyzji kasatoryjnej z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt [...] Kolegium zaleciło organowi pomocowemu uzupełnienie materiału sprawy, poprzez zwrócenie się do placówki terenowej KRUS o wyjaśnienie, czy skarżąca podlega aktualnie ubezpieczeniom społecznym rolników, a jeżeli tak to z jakiego tytułu, w kontekście jej oświadczenia o zaprzestaniu z dniem 20 grudnia 2011 r. pracy w gospodarstwie rolnym.

W dalszej części rozważania, organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie wykazała, aby zakres sprawowanej opieki nad matką uniemożliwiał jej w sposób zupełny podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo prący w gospodarstwie rolnym. Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności pomocy przez skarżącą, (do czego zresztą, jako córka, jest zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), Kolegium podkreśliło, że w okolicznościach sprawy samo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak również konieczność sprawowania opieki, nie stanowią w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 18 sierpnia 2020 r. wynika, że I. Z. porusza się samodzielnie, ubiera i spożywa przygotowane przez córkę posiłki oraz nie wymaga korzystania ze środków higieny osobistej - pampersów, ponieważ korzysta z łazienki. W ocenie Kolegium, większość deklarowanych przez skarżącą czynności związanych z opieką nad matką, to w przeważającej mierze zwykłe czynności dnia codziennego, które nie stanowią czynności o charakterze nadzwyczajnym i nie świadczą o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki innej osoby. Stanowią zaś codzienną rutynę osób, w tym takich, które również pracują zawodowo. Konieczność dowożenia matki a badania i wizyty lekarskie, ustalanie terminów wizyt, przygotowywanie posiłków oraz wykupywanie lekarstw nie mogą stanowić przeszkody uniemożlwiającej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Organ odwoławczy podkreślił również, że z dokumentacji medycznej wynika, że w przypadku I. Z. w dniu 12 stycznia 2018 r. wykonano zabieg operacyjny usunięcia zaćmy oka lewego, natomiast w dniu 15 października 2019 r. zaćmy oka prawego. Wymienione zabiegi przebiegły bez powikłań, zatem organ przyjął, iż w ich wyniku funkcjonowanie ww. w codziennym życiu znacznie się poprawiło.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na orzecznictwo sądowe podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane wyłącznie w takim przypadku, gdy osoba wymagająca opieki ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości samodzielnego wykonywania, w szczególności takich czynności jak: utrzymanie higieny osobistej, ubieranie się i rozbieranie, wstawanie z łóżka, czy z krzesła, przygotowanie i aplikacja leków, a w cięższych przypadkach przewracanie z boku na bok w łóżku w celu zapobieżenia powstawania odleżyn, przemieszczanie się w mieszkaniu, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i przyjmowanie napojów, załatwianie potrzeb fizjologicznych. Gdy osoba niepełnosprawna nie może tego rodzaju czynności wykonać samodzielnie wówczas konieczna jest opieka nad nią, a więc stała obecność i opieka opiekuna. Konieczność wykonywania jedynie niektórych czynności pielęgnacyjnych, które mogą być wykonane w dowolnym czasie, czy wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego osoby niepełnosprawnej, nie świadczy jeszcze o spełnieniu ustawowej przesłanki niepodejmowania (rezygnacji) z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, czynności te nie kolidują bowiem z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu lub wykonujące inną pracę zarobkową.

W ocenie Kolegium, zakres wymaganej opieki nad I. Z. nie wymaga rezygnacji z podejmowania przez skarżącą aktywności zawodowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Na powyższą decyzję E. P., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że sprawuje opiekę nad swoją niepełnosprawną matką oraz z tego względu zrezygnowała z zatrudnienia, na co jej zdaniem wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wskazała, że Kolegium nie było uprawnione do czynienia ustaleń w kwestii konieczności sprawowania opieki nad matką, gdyż kwestia czy I. Z. wymaga stałej lub długotrwałej opieki innej osoby została jednoznacznie rozstrzygnięta przez powołane do tego specjalistyczne organy lekarskie. Orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności wydane w trybie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jest, bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zdaniem skarżącej w aktach sprawy brak jest dowodów, które skutecznie podważyłyby fakty potwierdzone w orzeczeniu o niepełnosprawności. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z dnia 14 stycznia 2021 r. wynika, bowiem, że pomaga swojej matce w dawkowaniu lekarstw, przygotowywaniu posiłków, w czynnościach higienicznych, podczas kąpieli i toalety oraz ubieraniu się. Do skargi dołączyła także kopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu 15 kwietnia 2021r. przez specjalistę neurologa, który wpisał, że I. Z. cierpi na otępienie typu Alzheimera i wymaga stałej opieki osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2021r. pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a..

Na kanwie niniejszej sprawy należy dodatkowo wskazać, że w przedmiotowej sprawie trzykrotnie była wydawana decyzja przez organ I instancji i trzykrotnie przez organ II Instancji. Pierwsza decyzja odmowna z upoważnienia Wójta Gminy została wydana 1 września 2020r. i oparta była na dwóch przesłankach: braku spełnienia przez matkę skarżącej E. P. warunku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz braku rezygnacji przez skarżącą z zasiłku dla opiekuna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 października 2020r. uchyliło tę decyzje organu I instancji z uwagi na zastosowanie niekonstytucyjnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., błędnej interpretacji przepisów co do kwestii zamiany zasiłku dla opiekuna na świadczenie pielęgnacyjne oraz nakazało organowi merytorycznie rozpatrzyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne. Tymczasem Wójt Gminy ponownie w dniu [...] 2020r. wydał decyzje odmawiająca skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak realizacji przez jej matkę przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Stwierdził przy tym, że "w ocenie Ośrodka Pomocy Społecznej Trybunał Konstytucyjny nie przesądził jaki model ustalania prawa do świadczenia dla opiekunów osób dorosłych należy przyjąć. Zatem ustawa o świadczeniach rodzinnych nie została zmieniona w zakresie art. 17 ust. 1b". Ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 22 grudnia 2020r. uchylającej decyzję organu I instancji stwierdziło, że organ oparł się na niekonstytucyjnej przesłance określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Nakazał jednocześnie ustalenie warunków materialnych decydujących o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz czy skarżąca podlega ubezpieczeniu w ramach KRUS. Aktualna decyzja Wójta Gminy odmawiająca skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 3 lutego 2021r. ponownie została oparta na przesłance określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz na tym że skarżąca otrzymuje zasiłek dla opiekuna. Tym razem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy, z uwagi na brak bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy pozostawaniem przez skarżącą bez pracy a sprawowana opieką nad swoją matka, jednocześnie ponownie podkreślając błędne oparcie się organu I instancji na niekonstytucyjnej przesłance określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Świadczenie pielęgnacyjne zostało zaliczone do świadczeń rodzinnych. Jego celem jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie osób niepełnosprawnych, gdyż służy pokryciu kosztów opieki zorganizowanej "we własnym zakresie", w tym opieki osób bliskich. Świadczenie to zapewnia środki sprawowanie nad nimi opieki (zob. R. Babińska-Górecka, K. Stopka, Polskie świadczenia rodzinne z punktu widzenia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, PiZS 2012, nr 4, s. 28-34.). Jego celem jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobie, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei po myśli art. 17 ust. 1b u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Przepis ten został jednak wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz.U.2014.1443) uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Okoliczność ta została trzykrotnie podkreślona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, który trafnie stwierdził, że w tym zakresie organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na niekonstytucyjnej normie prawnej. Zdanie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej podstawie prawnej.

Sama ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Nie należy jednak rozumieć warunku "stałej" i "ciągłej" opieki, jako wykonywanie opieki "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej stopniem niepełnosprawności, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r., III SA/Gd 482/20).

W przepisie art. 17 ust. 5 u.ś.r określono natomiast przesłanki wykluczające możliwość uzyskania powyższego świadczenia, w tym w pkt 1 lit. b, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień między innymi do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów i świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Na wstępie rozstrzyganej sprawy ze skargi Pani E. P., która w oświadczeniu swoim stwierdziła zaprzestanie prowadzenia pracy w gospodarstwie rolnym z dniem 20 grudnia 2011r., należy zauważyć, że w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (a więc jest to już utrwalonym poglądem) podkreśla się, że zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie sprzeciwia się ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zaś rolnik który nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17b ustawy o świadczeniach rodzinnych, podlega ubezpieczeniu na podstawie albo ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłaca wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; Dz. U. z 2020 r. poz. 266, zwanej dalej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych) albo na swój wniosek, na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników; Dz. U. z 2021 r. poz. 266, zwanej dalej ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników). W takim przypadku wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki (art. 6 ust. 2b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Fakt więc podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu w KRUS nie ma więc znaczenia prawnego dla oceny, czy w ustalonym stanie faktycznym skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad matką.

W niniejszej sprawie matka skarżącej Pani I. Z. legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, przy czym symbolem przyczyny niepełnosprawności jest 02-P, a więc choroby psychiczne. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności pochodzi z 20 kwietnia 2012r. Skarżąca dołączyła również zaświadczenie lekarskie z dnia 15 kwietnia 2021r. wydane dla jej matki potwierdzające rozpoznanie otępienia typu Alzheimera. W skardze skarżąca stwierdziła, że jej matka nie potrafi samodzielnie wykonać takich czynności jak: utrzymanie higieny osobistej, ubieranie i rozbieranie się, wstawanie z łóżka, przygotowanie i podawanie leków, przemieszczanie się po domu, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i przyjmowanie napojów, załatwianie potrzeb fizjologicznych. Podkreśla także, że proces chorobowy jest tak zaawansowany, że matka skarżącej zapomina o założeniu protez zębowych. Z urzędu Sądowi jest wiadome, ze procesy chorobowe u matki skarżącej będą się tylko pogłębiać.

W dwóch wywiadach środowiskowych przeprowadzonych 18 sierpnia 2020r. oraz 14 stycznia 2021r. stwierdzono, że skarżąca zaspokaja wszystkie niezbędne potrzeby życiowe swojej matki związane z czynnościami higienicznymi, przygotowywaniem i podawaniem posiłków, podawaniem leków, załatwianiem spraw urzędowych i kwestii związanych z leczeniem. W pierwszym wywiadzie stwierdzono, ze Pani I. Z. porusza się samodzielnie, nie wymaga korzystania ze środków higieny osobistej – pampersów, ponieważ korzysta z łazienki. W drugim wywiadzie środowiskowym wskazano już, że Pani E. P. zakłada mamie na noc pieluchomajtki, a rano pomaga się ubrać. Stwierdzono, że Pani I. Z. ma postępujące procesy demencyjne, obniżony nastrój, lęk przed śmierci i samotnością. "Na pytanie skierowane do Pani E. dotyczące podjęcia jakiejkolwiek pracy, Pani I. zareagowała strachem w obawie, że zostanie sama".

Z pism oraz załączonych kart informatycznych wynika, ze oprócz choroby psychicznej Pani I. Z. cierpi również na problemy ze wzrokiem oraz poruszaniem się.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w stanie w jakim znajduje się Pani I. Z., skarżąca nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia nawet na pół etatu. Musi bowiem nieustanie pilnować swojej matki i tego co ona robi z powodu rozwoju choroby Alzheimera i co więcej stan ten nie ulegnie poprawie, a jedynie pogorszy się. W tym stanie rzeczy Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznała, że zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą nad niepełnosprawna matka a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji II instancji uwzględni zaprezentowaną ocenę prawną zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organu II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a.