Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1001/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 1 pkt 5, art. 18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017r. sprawy ze skargi K. T. i M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. T. i M. T. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. T. i M. a T. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], którym postanowiono uznać za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] nakazał K. i M. T. wykonać w terminie do 30 sierpnia 1999 r., mające na celu doprowadzenie budynku przy ul. T. [...] w K. do odpowiedniego stanu, następujące przeróbki:

1) usunąć z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz usunąć odgałęzienia boczne przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej,

2) istniejące przewody kominowe wykonane niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę wypełnić materiałem tłumiącym hałas lub zabetonować na całej wysokości (łącznie z kondygnacją piwnic), betonowanie należy wykonać odcinkami o wysokości nie większej niż 1,5 m poprzez otwory boczne wykute w ścianach przewodów, poszczególne odcinki należy betonować w odstępach jednodniowych, wystający ponad dach istniejący komin należy zlikwidować,

3) wykonać ścianę budynku od strony granicy z działką A. i J. G. , jako samodzielną ścianę graniczną tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z [...], tj. w części muru bez przewodów - grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej osi ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr [...] i [...] tej, która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami, ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w następujący sposób: na odcinkach, gdzie obecnie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm należy domurować warstwę z cegły pełnej grubości 12 cm od strony budynku państwa T. , natomiast w pozostałej części, tj. na odcinku gdzie obecnie występują przewody kominowe, po likwidacji (zabetonowaniu) tych przewodów należy wykonać poza licem istniejącej ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami rozmieszczonymi tak, jak w projekcie technicznym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z [...] (dopuszcza się rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu na tym odcinku poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno - spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm o ilości przewodów zgodnie z ww. projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku),

4) ruraż instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej tj. piony wodociągowo - kanalizacyjne wraz z rozgałęzieniami bocznymi należy umieścić poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach ale nie w kanałach, tak aby w miejscu bruzdy pozostała grubość muru 25 cm licząc do linii rozgraniczającej zbliźniaczone budynki tj. osi obecnej ściany wspólnej,

5) dokonać izolacji rurażu wodociągowo - kanalizacyjnego tj. pionów wodociągowo - kanalizacyjnych wraz z odgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasów,

z jednoczesnym określeniem, że powyższe roboty należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a inwestor obowiązany jest zawiadomić organ I instancji o wykonaniu ww. robót budowlanych przedkładając opinię osoby uprawnionej, stwierdzającą prawidłowość ich wykonania.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem organu odwoławczego z [...], od którego skargę NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z 17 maja 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 1768/99 oddalił. W piśmie z 4 lutego 2011 r. A. G. , J. G. oraz S. G. żądali między innymi wszczęcia postępowania administracyjnego, celem doprowadzenia do wykonania całości prawomocnej decyzji z [...]ściśle z jej treścią, i doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. W następstwie tego wniosku PINB wydał postanowienie z [...], którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania ww. decyzji. Organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy postanowieniem z [...]. WSA w K. wyrokiem z 3 października 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 509/11 oddalił skargę na to postanowienie, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1/12, uchylił wyrok z 3 października 2011 r. a także postanowienia z [...]. Sąd podniósł, że żaden z przytoczonych przez organ odwoławczy dowodów nie wskazuje na wykonanie punktu 3 decyzji z [...]- wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką A. i J. G. jako samodzielnej ściany granicznej.

Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji przeprowadził 25 lipca 2013 r. oględziny, podczas których ustalono, że stare piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz odgałęzienia boczne zostały częściowo usunięte, a częściowo pozostały w ścianie i zostały zaślepione lub zabetonowane, instalacja ta jest nieczynna. Ruraż nowej instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi umieszczono na licu ściany grubości 38 cm. Istniejące w ścianie przewody kominowe wypełniono materiałem tłumiącym hałas, styropianem i pianką montażową, bruzda po pionie kanalizacyjnym została zabetonowana. Wystający ponad dach komin nad ścianą został zlikwidowany. W odległości około 70 cm od ściany między budynkami wmurowano odrębny trzon wentylacyjno - spalinowy z przewodami kominowymi, zakończony kominem wyprowadzonym ponad dach budynku. W protokole stwierdzono, że nie wykonano pogrubienia ściany cegłą pełną grubości 12 cm na odcinkach, gdzie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm. Na odcinkach, gdzie grubość istniejącej między budynkami ściany wynosi 25 cm wykonana została w pokojach na parterze i na piętrze lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo - kartonowymi, posiadająca grubość 6,5 cm. W kuchni zabudowę taką wykonano z siporexu grubości 6,5 cm.

Pismem z 28 października 2013 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie, a następnie rozstrzygnięciem z [...]. odmówił wydania decyzji w sprawie doprowadzenia do wykonania decyzji z [...], którą organ odwoławczy decyzją z [...]. utrzymał w mocy. Obie te decyzje zostały uchylone przez WSA w K. wyrokiem z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 328/14. Sąd ocenił, że organy naruszyły art. 153 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., albowiem nie zastosowały się do oceny prawnej, zaleceń oraz wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku NSA, pomimo że były nimi bezwzględnie związane. NSA wyraźnie stwierdził, że obowiązkiem organów było ustalenie, czy wykonane roboty spełniają warunki określone w decyzji z [...],to jest dokonanie oceny prawidłowości wykonania nałożonych obowiązków zgodnie z ich precyzyjnym określeniem w treści decyzji. W pkt 3 decyzji z [...]wyraźnie nakazano małżonkom T. wykonać od strony granicy z działką małżonków G. samodzielną ścianę graniczną, tak jak przewidywało to pozwolenie na budowę. Ścianę tę należało wykonać na całej wysokości budynku w ten sposób, że na odcinkach, gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm, należało domurować warstwę z cegły pełnej o grubości 12 cm od strony budynku małżonków T. , natomiast w pozostałej części wykonać poza licem ściany, odrębny mur grubości 38 cm. Jako rozwiązanie alternatywne dopuszczono wymurowanie na tym odcinku, poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno - spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm.

Sąd stwierdził, że obowiązek określony w pkt 3 decyzji z [...] błędnie został przez organ egzekucyjny uznany za wykonany na odcinkach gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm, ponieważ nie wykonano tam pogrubienia ściany cegłą pełną grubości 12 cm. Na tych odcinkach wykonana została w pokojach na parterze i na piętrze, a więc nie całej wysokości budynku, lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo - kartonowymi, posiadająca grubość 6,5 cm. Zdaniem Sądu, nie można się zgodzić ze stanowiskiem organów, że wykonany został pkt 1 decyzji z 1999 r., w którym zobowiązano małżonków T. do usunięcia z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm pionów kanalizacyjnych i wodociągowych oraz do usunięcia odgałęzień bocznych przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej. Został on wykonany częściowo. Sąd zgodził się z organami nadzoru budowlanego, że wykonany został pkt 4 decyzji z [...],na skutek wykonania przy ścianie grubości 38 cm (na licu tej ściany) rurażu nowej instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi. Na ścianie, która miała grubość 25 cm nie istnieją, jak wynika z protokołu oględzin, żadne wodno - kanalizacyjne urządzenia ani odgałęzienia boczne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał natomiast podstaw do przyjęcia, że został wykonany pkt 5 ww. decyzji, ponieważ jak wynika z protokołu oględzin nie wykonano w całości izolacji rurażu wodociągowo - kanalizacyjnego materiałem dźwiękochłonnym.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 grudnia 2015r. sygn. akt II OSK 3218/14 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Następnie PINB przesłał zobowiązanym K. i M. Trybkom upomnienie z [...], po czym wystawił 13 czerwca 2016 r. tytuł wykonawczy dla M. a T. i 20 czerwca 2016 r. dla K. T.

Rozpatrując zarzuty wniesione przez zobowiązanych do wszczętego postępowania egzekucyjnego, PINB postanowieniem z [...] uznał je za nieuzasadnione.

W zażaleniu na powyższe postanowienie K. T. i M. T. zarzucili sprzeczność okoliczności podanych w uzasadnieniu z treścią wydanych w sprawie decyzji oraz wynikających z funkcjonujących w obrocie orzeczeń sądowych.

Rozwijając zarzuty zażalenia w następnych pismach stwierdzili, że PINB w K. w zaskarżonym postanowieniu zawarł zapis o wykonaniu obowiązku w sposób zgodny z przepisami i zasadami sztuki budowlanej - kolejno od fundamentów poprzez wszystkie kondygnacje, aż po dach budynku, co stanowić będzie wykonanie obowiązku pkt 3 decyzji z [...]. Zdaniem autorów zażalenia powyższe podejście jest niezgodne z samą decyzją jak i z wyrokiem NSA z 25 kwietnia 2013 r., w którym stwierdzono, że decyzja ma zostać wykonana zgodnie z jej literalnym brzmieniem. Skarżący podnieśli, że literalnym brzmieniem decyzji nie była konieczność dobudowania drugiej ściany, równoległej do istniejącej od fundamentów do komina, lecz poszerzenie ściany na wysokości tak zwanego wysokiego parteru, w tych miejscach, gdzie aktualnie wynosi ona 25 cm. Bazując na tym założeniu skarżący wywiedli, iż dobudowana ściana grubości 12 cm nie miałaby całkowitego oparcia na ścianie piwnicy o grubości 38 cm. Ściana taka, o ciężarze 7 ton, opierałaby się o strop nad piwnicami, który nie był projektowany i nie jest wykonany na takie olbrzymie obciążenie. Zdaniem skarżących pojawia się tu ryzyko katastrofy budowlanej z uwagi na fakt, iż decyzja nie przewidziała tej sytuacji.

Z kolei w treści zarzutów z 6 lipca 2016 r. zobowiązani wskazali, iż lokal mieszkalny na wysokim parterze budynku przy ul. T. [...] wraz z garażem, graniczący sporną ścianą z budynkiem nr [...] nie stanowi aktualnie ich własności. Organ I instancji nie odniósł się do tego zarzutu w zaskarżonym postanowieniu.

W toku postępowania zażaleniowego organ II instancji pismem z 25 sierpnia 2016 r. wezwał skarżących do złożenia dokumentów potwierdzających fakt zmiany właściciela nieruchomości. Zachowując zakreślony w wezwaniu termin zobowiązani przedłożyli akt notarialny z 22 grudnia 2011 r. repertorium [...]. Z aktu tego wynikało, że K. i M. T. ustanowili odrębną własność lokalu mieszkalnego nr 1 i lokal ten wraz z pomieszczeniami przynależnymi o łącznej powierzchni użytkowej 40,86 m oraz udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 7542/40102 części sprzedali na rzecz małżonków A. T. i A. A.-T. . Ponadto sprzedający ustanowili dla siebie odrębną własność lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem 2 wraz z pomieszczeniami przynależnymi o łącznej powierzchni użytkowej 96,78 m2, z własnością którego związany jest udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 32560/40102 części.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Inspektor Wojewódzki stwierdził, że art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej w skrócie u.p.e.a., zastosowany w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z tego przepisu wynika, że w przypadku jeżeli zarzuty nie są uzasadnione, organ egzekucyjny w ww. postanowieniu opartym o art. 34 § 4 u.p.e.a. orzeka o tym fakcie. Jednocześnie w takim przypadku - w postępowaniu mającym na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, na obecnym etapie tego postępowania, wierzyciel czyli PINB dla Miasta Kielce, jest zarazem organem egzekucyjnym. Przesądza to o oczywistym fakcie, że organ egzekucyjny nie może sam od siebie oczekiwać stanowiska jako od wierzyciela.

Dalej cytując treść art. 33 § 1 pkt 1 – 10 u.p.e.a. organ odwoławczy podał, że zobowiązani swe zarzuty do tytułu wykonawczego oparli o art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy twierdząc, że obowiązek wynikający z decyzji został już wykonany. Ponadto złożyli zarzuty oparte na punkcie 5 wskazując, że obowiązek jest niewykonalny i punkcie 4, że zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Oceniając zaskarżone postanowienie Inspektor Wojewódzki zauważył, że organ I instancji odniósł się do złożonych zarzutów dotyczących art. 33 § 1 pkt 1 i 5 uznając je za nieuzasadnione. Zdaniem organu II instancji faktycznie w świetle prawomocnych rozstrzygnięć sądów administracyjnych z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 328/14 oraz z 30 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 3218/14 obowiązek wykonania robót budowlanych ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów decyzji z [...]nadal istnieje i powinien być bezwzględnie wykonany. Decyzja ta w dalszym ciągu znajduje się w obrocie prawnym, posiada walor decyzji ostatecznej i podlega wykonaniu, a nałożony nią obowiązek niezmiennie ciąży na właścicielach budynku.

Ponadto WSA w K. wyraźnie napisał, że błędnie został przez organ egzekucyjny uznany za wykonany obowiązek na odcinkach gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm, ponieważ nie wykonano tam pogrubienia ściany cegłą pełną grubości 12 cm, i na tych odcinkach wykonana została tylko w pokojach na parterze i na piętrze, a więc nie całej wysokości budynku, lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo - kartonowymi, posiadająca grubość 6,5 cm.

Zdaniem organu odwoławczego z powyższego zapisu wynika jednoznacznie ocena prawna Sądu, że na tych odcinkach, gdzie ściana posiada na parterze i piętrze grubość 25 cm, musi zostać domurowana ściana grubości 12 cm, ale na całej wysokości budynku, a nie tylko na parterze i piętrze. Ocena prawna wyrażona w wyroku Sądu jest oczywiście wiążąca. Nie zachodzi zatem przypadek, w którym obowiązek jest wykonany. Nie zachodzi też przypadek niewykonalności obowiązku w kontekście w jakim go skarżący przedstawiają, ponieważ ściana będzie budowana na całej wysokości budynku, a zatem ściana na parterze i piętrze będzie opierać się wprawdzie na stropie, ale podpartym na ścianie wymurowanej w garażu. Rozważania przedstawione przez skarżących i poparte ekspertyzą są więc nieaktualne.

Uzupełniając uzasadnienie organu I instancji odnośnie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego Inspektor Wojewódzki podniósł, że nie zachodzi taki błąd. K. i M. T. nadal są bowiem współwłaścicielami przedmiotowego budynku. Ściany budynku są niepodzielnymi częściami wspólnymi budynku służącymi wszystkim współwłaścicielom i dlatego stanowią współwłasność wszystkich współwłaścicieli całego budynku.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie K. T. i M. T. , domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania bądź ewentualnie jego zmiany i umorzenia postępowania, zarzucili naruszenie przepisów kpa w takim zakresie, w jakim nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, w tym możliwość techniczna wykonania decyzji, a także naruszone zostało zaufanie obywatela do organu administracyjnego poprzez nałożenie wykonania obowiązku w szerszym zakresie aniżeli wynika to z treści wydanej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucili, że w obecnej sytuacji, wykonanie w sposób literalny decyzji z 1999 r. groziłoby katastrofą budowlaną. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia do zarzutu tego organ I instancji nie odniósł się, tym samym zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, bowiem w innym przypadku dochodzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji odniósł się do wszystkich zarzutów, to zaś sprawia, że nie można ustalić, które z powyższych twierdzeń jest uzasadnione.

Skarżący zarzucili również, że wykonanie ściany w piwnicy musi mieć oparcie, a organ nie odniósł się do tego, czy istniejące fundamenty pozwalają na takie dodatkowe obciążenie, a nadto czy będą one stanowić podstawę do posadowienia ściany.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W trakcie postępowania sądowego pełnomocnik skarżących złożył dwa pisma procesowe. W pierwszym z nich wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez brak należytego zbadania wystąpienia w sprawie przesłanki niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, w sytuacji istnienia opinii biegłego z zakresu budownictwa wskazującej na duże prawdopodobieństwo wystąpienia zawalenia się budynku, wskutek wykonania obowiązków zawartych w tytule wykonawczym.

W uzasadnieniu podał, że z opinii Z. D. (biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w K. ) z listopada 2015 r. wynika, że: wykonanie pkt 1 decyzji poprzez wyrwanie pozostałych w ścianie elementów nieczynnej instalacji osłabi nośność ściany i spowoduje utratę stateczności elementów na niej opartych, co finalnie spowoduje katastrofę budowlaną; z kolei wykonanie pkt 3 decyzji poprzez wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką państwa G. , doprowadzi do dodatkowego obciążenia stropu, nie będąc elementem nośnym, lecz zwiększającym obciążenie stropu.

Natomiast w drugim piśmie pełnomocnik zarzucił naruszenie:

1. art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa poprzez brak dokonania oceny złożonych w sprawie opinii budowlanych oraz zaniechania zbadania, czy w sprawie zaszła techniczna niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

2. art. 365 § 1 kpc oraz art. 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie skutków prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych oraz sądu powszechnego, mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, z których to orzeczeń wynika, że ściana nie jest wspólna i należy wyłącznie do państwa G. , zaś granica między nieruchomościami przebiega kilkadziesiąt centymetrów w głąb budynku zajmowanego przez skarżących, zatem po wydaniu wyroku sądu powszechnego o rozgraniczeniu niemożliwym stało się wykonanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym (niemożność wykonywanie prac w cudzej własności - ścianie szczytowej punkty 1 i 3 tytułu wykonawczego; niemożność posadowienia - dobudowania ściany na cudzym gruncie - pkt 2 ww. tytułu).

W uzasadnieniu pełnomocnik zaznaczył, że organy nie mogły badać zasadności obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji, ale nie zbadały czy już po wydaniu decyzji z 1999 r. nie zaszły okoliczności świadczące o braku możności wykonania obowiązku (niemożność następcza). Tymczasem opinia wydana 16 lat po wydaniu decyzji z 1999 r. wskazuje, że istnieje niemożność wykonania obowiązku o charakterze technicznym. Ponadto NSA w wyroku z 12 października 2007 r., II OSK 1010/07 zaakceptował skutki wynikające z prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w K. , dotyczące rozgraniczenia nieruchomości, stwierdzając jedynie, że ta okoliczność nie była znana PINB w K. przy wydawania decyzji z 1999 r., zatem nie mogła ona stanowić przesłanki do wznowienia postępowania.

W wyroku NSA oz. w Krakowie z 17 maja 2000 r., II SA/Kr 1768/99, wskazano, że "Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w oparciu o przedłożone przez obie strony ekspertyzy, granica pomiędzy nieruchomościami przebiega w podłużnej osi ściany (niesporne między stronami) wspólnej". Jednakże po wydaniu decyzji z 1999 r. oraz ww. orzeczenia, nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, tj. zmiana stanu prawa własności ściany szczytowej, która okazała się nie być ścianą wspólną. W tej sytuacji, mimo braku przesłanek do wznowienia postępowania (brak występowania niemożności pierwotnej), wystąpiła w sprawie zmiana okoliczności, skutkująca niemożnością wykonania obowiązku o następczym charakterze, którą organy winne wziąć pod uwagę z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

W zakwestionowanych przez skarżących tytułach wykonawczym zostały wymienione następujące obowiązki:

1. usunąć z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm piony kanalizacyjne i wodociągowe oraz usunąć odgałęzienia boczne przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych znajdujących się w ścianie wspólnej,

2. wykonać ścianę budynku od strony granicy z działką A. i J. G. jako samodzielną ścianę graniczną tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z [...], tj. w części muru bez przewodów grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej osi ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr [...] i [...] tej, która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami, ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w następujący sposób: na odcinkach, gdzie obecnie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm należy domurować warstwę z cegły pełnej grubości 12 cm od strony budynku państwa T. ,

3. dokonać izolacji rurażu instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej, tj. pionów wodociągowo - kanalizacyjnych wraz z odgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasu.

We wniesionych zarzutach do tytułów wykonawczych (pismo datowane na 6 lipca 2016 r.) dłużnicy odnośnie obowiązków określonych w pkt. 1 i 2 podnieśli zarzut ich niewykonalności (z powołaniem się na art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na następujące okoliczności:

1/ że nie są już wyłącznymi właścicielami budynku,

2/ że w aktualnym stanie nie ma już "istniejących przewodów kominowych, a wyrwanie pozostałych w ścianie elementów nieczynnej instalacji grozi runięciem obciążonej od góry ściany, gdyż powstanie otwór, który osłabi jej nośność i spowoduje utratę stateczności elementów na niej opartych, co oznacza katastrofę budowlaną dotyczącą obydwu nieruchomości – powołując się na złożoną opinię sporządzoną przez biegłego sądowego Z. D. z listopada 2015 r.

3/ że wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką małżonków G. jako samodzielnej ściany granicznej tak jak przewidywało wydane pozwolenie na budowę nie jest możliwe do wykonania, bowiem oś wspólnej ściany nie pokrywa się aktualnie z granicą między działkami, ustaloną w postępowaniu rozgraniczeniowym, w związku z czym zdaniem skarżących nie wiadomo jak miałaby być ułożona ściana, a ponadto wykonanie takiej ściany może spowodować nieodwracalne zmiany w wytrzymałości konstrukcji ściany budynku grożąc zawaleniem czyli katastrofą budowlaną. Taka bowiem nowa ściana zwiększy obciążenie stropu ponad wartości, dla których był on projektowany.

Zarzucili także, że został już wcześniej wykonany obowiązek z pkt 3 tytułu, odpowiadającego punktowi 5 decyzji (a więc wykonanie izolacji rurażu instalacji wodociągowo - kanalizacyjnej, tj. pionów wodociągowo - kanalizacyjnych wraz z odgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasu).

Organ I instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia odnośnie tych zarzutów ograniczył się do stwierdzenia, że w świetle rozstrzygnięć sądów administracyjnych obowiązek wykonania robót budowlanych ściśle z treścią oraz dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów decyzji PINB z [...] nadal istnieje i powinien być bezwzględnie wykonany, a wykonanie obowiązków w sposób zgodny z przepisami i zasadami sztuki budowlanej – kolejno od fundamentów poprzez wszystkie kondygnacje aż po dach budynku – pod stałym nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane "z pewnością nie spowoduje katastrofy budowlanej". Z kolei organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów także ograniczył się do powołania się na moc wiążąca wyroków sądów administracyjnych i wynikającą z nich jego zdaniem konieczność ścisłego literalnego wykonania obowiązków wynikających z decyzji z 1999 r. Co się zaś tyczy zarzutu niewykonalności - bez spowodowania katastrofy budowlanego - organ ten stwierdził, że taki przypadek nie zachodzi bowiem ściana będzie budowana na całej wysokości budynku, a zatem ściana na parterze i piętrze będzie opierać się na stropie, ale podpartym na ścianie wymurowanej w garażu. Dlatego zdaniem organu załączone ekspertyzy są nieaktualne. Organ odwoławczy odniósł się natomiast dokładnie do zarzutu związanego ze sprzedażą przez skarżących wyodrębnionego lokalu mieszkalnego.

W związku z takim stanowiskiem organów, za zasadny uznać należy podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia przepisów art.7, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Przede wszystkim wskazać należy, że jeśli chodzi o związanie wyrokiem NSA w sprawie o sygn. II OSK 1/12 oraz wyrokiem WSA sygn. II SA/Ke 328/14, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA sygn. w sprawie o sygn. II OSK 3218/15, to organy w niniejszej sprawie były związane tylko w tym zakresie, w jakim sądy przesądziły, że decyzja z 1999 r. nakazująca wykonanie małżonkom T. określonych w niej robót budowlanych nie została w całości wykonana. Tak więc z powołaniem się na wynikające z art., 153 p.p.s.a. związanie, organy w niniejszej sprawie mogły uznać za niezasadny zarzut, że decyzja w części nakazującej wykonanie izolacji rurażu nie została wykonana (o ile oczywiście dłużnicy nie wykonali tego obowiązku po wydaniu decyzji będącej przedmiotem oceny WSA w sprawie II SA/Ke328/14). Natomiast okoliczność, że w sprawach tych sądy uznały, że nie został wykonany w całości nałożony decyzją z 1999 r. obowiązek nie oznacza, że prowadząc postępowanie egzekucyjne organy są zwolnione z obowiązku odniesienia się do zarzutów wniesionych do wystawionych tytułów wykonawczych. W sprawach bowiem zakończonych wskazanymi wyżej wyrokami sądy nie zajmowały się (i zajmować nie mogły) kwestią zasadności zgłoszonych zarzutów do tytułów wykonawczych wystawionych w 2016 r.

Do zarzutów w niniejszej sprawie została dołączona przez skarżących sporządzona w listopadzie, a więc już po wyroku WSA w K. w sprawie II SA/Ke 328/14, opinia sporządzona przez biegłego sądowego Z. D. Z opinii tej wynika, że katastrofą budowlaną grozi nie tylko postawienie dodatkowej ściany, ale także usunięcie z istniejącej ściany elementów nieczynnej instalacji wodociągowej i sanitarnej, a to z tego powodu, że zostały one zalane betonem i wypełnione pianką (co miało miejsce jak wynika z akt sprawy już po wydaniu decyzji z 1999 r.). Do tego zarzutu żaden z organów w niniejszej sprawie się nie odniósł. Organy nie odniosły się także do zarzutu, że po przeprowadzonym już po wydaniu decyzji z 1999 r. postępowaniu rozgraniczeniowym został ustalony inny przebieg granicy, w wyniku czego ściana dotychczas traktowana jako wspólna i której dotyczy obowiązek usunięcia z niej przewodów wodociągowych i sanitarnych, położona jest w całości na nieruchomości małżonków G. (w przypadku potwierdzenia tego faktu konieczne byłoby wyjaśnienie, czy małżonkowie G. wyrażają zgodę na wykonywanie robót budowlanych w ich ścianie). Organy w żaden sposób nie odniosły się także do zarzutu związanego z tym, że w decyzji z 1999 r. uznano, że granica między działkami przebiega środkiem ściany i obowiązek dobudowania ściany (pkt 3 tytułu wykonawczego) nawiązuje do takiego właśnie przebiegu tej granicy, która według twierdzeń skarżących uległa zmianie i w związku z tym czyni niemożliwym wykonanie przez niech decyzji.

Mając powyższe na uwadze niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i 80, a także art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 18 u.p.e., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyeliminować stwierdzone wyżej nieprawidłowości i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa i w zw. z art. 18 u.p.e.a.