Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 151/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 18 ust. 6, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 roku sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrot świadczenia wychowawczego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Ł. P. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i o ich zwrocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015r. poz. 1659 ze zm.) oraz art. 25 w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017r. poz. 1851) oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017r. poz. 1952), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta Ł. orzekł:

1. o uznaniu za nienależnie pobrane przez Ł.P. świadczenie wychowawcze na dziecko F. P. za okres od 1 lutego 2017r. do 30 września 2017r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie;

2. o zwrocie nienależnie pobranego przez Ł. P. świadczenia wychowawczego na dziecko F. P. za okres od 1 lutego 2017r. do 30 września 2017r. w kwocie 4.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczonymi do dnia 13 października 2017r. w kwocie 91,96 zł, co łącznie stanowi kwotę 4.091,96 zł.

Od niniejszej decyzji odwołanie złożył Ł. P. zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez bezpodstawne uznanie, że pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko F. P. za okres od 1 lutego 2017r. do 30 września 2017r. jest nienależnie pobranym świadczeniem, a w konsekwencji niezasadne żądanie zwrotu tego świadczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie;

2. naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie:

- art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezapewnienie odwołującemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez niezawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji;

- art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść odwołującego wątpliwości co do treści norm prawnych wynikających z art. 7 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci;

- art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, w następstwie której uznano za udowodnioną okoliczność nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko F. P. za okres od dnia 1 lutego 2017r. do 30 września 2017r., a w konsekwencji załatwiono sprawę bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu odwołującego się;

- art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niespełniający wymogów określonych w tym przepisie, co dotyczy zarówno uzasadnienia faktycznego jak i prawnego;

- art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz brak należytego i wyczerpującego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków odwołującego będących przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, jak również niewywiązanie się z obowiązku czuwania nad tym, abym strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i nieudzielenie odwołującemu w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Z uwagi na powyższe zarzuty Ł. P. wniósł o uwzględnienie odwołania na podstawie art. 132 k.p.a. i wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. nowej decyzji, w której uchyli zaskarżoną decyzję i umorzy postępowanie I instancji, ewentualnie o wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i umarzającej postępowanie I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jedynie w przypadku uznania, że zachodzi konieczność powtórzenia postępowania I instancji z udziałem odwołującego, z uwzględnieniem art. 10 § 1 k.p.a., wniósł o wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z jednoczesnym określeniem w niej wytycznych w zakresie prawidłowej wykładni powołanych przepisów prawa materialnego (art. 138 § 2a k.p.a.) i wskazaniem wynikającej z niej konieczności umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, jako bezprzedmiotowego (art. 105 § 1 k.p.a.).

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że zastosowanie przez Prezydenta Miasta Ł. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stoi w sprzeczności z utrwaloną wykładnią tych norm prezentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych. Z treści tych przepisów wynika, że jednym z ustawowych warunków uznania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane oprócz wypłacenia go mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie tego świadczenia albo wstrzymanie jego wypłaty jest pouczenie osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do jego pobierania. Odwołujący podniósł nadto, że pomimo udzielonych pouczeń we wniosku i treści decyzji przyznającej świadczenie przez cały okres pobierania świadczenia nie miał świadomości, że obiektywnie utracił to prawo z uwagi na przyznanie jego partnerce prawa do świadczenia rodzicielskiego. Dodatkowo strona podniosła, że partnerka utraciła prawo do świadczenia rodzicielskiego z dniem 6 września 2017r., a więc przed upływem okresu, na jaki świadczenie wychowawcze jemu zostało przyznane. W związku z powyższym, w jego ocenie art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie ma zastosowania.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i o jego zwrocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytaczając treść art. 25 ust. 1, ust. 3, ust. 7, ust. 8 i ust. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wyjaśnił, że Ł. P. w dniu 11 października 2016r. złożył w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – F. P. Do wniosku strona załączyła dokumenty potwierdzające sytuację dochodową rodziny.

Prezydent Miasta Ł. uznając, że zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o przyznaniu Ł. P. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko F. P., w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2016r. do 30 września 2017r.

W dniu 13 września 2017r. organ I instancji włączył do akt decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu J. B. prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko F. P., w wysokości 800,00 zł na okres od 7 września 2016r. do 30 września 2016r., w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie na okres od 1 października 2016r. do 31 sierpnia 2017r., w wysokości 200,00 zł na okres od 1 września 2017r. do 6 września 2017r.

Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 19 lit g ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez J. B. z tytułu uzyskania prawa do świadczenia rodzicielskiego za miesiąc styczeń 2017r. Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalił, że dochód na osobę w rodzinie Ł. P. wynosi 924,87 zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko F. P.

W konsekwencji powyższego, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...], orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i o jego zwrocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że w związku z uzyskaniem prawa do świadczenia rodzicielskiego przez matkę dziecka, w sprawie mamy do czynienia z dochodem uzyskanym na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 20 lit g ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Przywołując treść art. 7 ust. 3 oraz art. 2 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ odwoławczy stwierdził, iż dochód uzyskany przez J. B. z tytułu pobierania świadczenia rodzicielskiego z miesiąca stycznia 2017r. jest dochodem uzyskanym w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że świadczenie wychowawcze wypłacone Ł. P. do dnia 30 września 2017r. na podstawie art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie przysługiwało od dnia 1 lutego 2017r. Organ podkreślił, iż na mocy art. 20 ust. 1 w/w ustawy strona była zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenie wychowawcze o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Bezspornie uzyskanie dochodu należy do zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, bowiem prawo do tego świadczenia jest uzależnione zgodnie z art. 5 ust. 3 w/w ustawy od kryterium dochodowego. W rozpatrywanej sprawie, jak wskazano powyżej, po przeliczeniu dochodu strona przekracza to kryterium, zatem świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje. Konsekwencją powyższego było uznanie, że świadczenie wychowawcze wypłacone za okres od 1 lutego 2017r. do 30 września 2017r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie jest na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez Ł. P. a Kolegium wyjaśniło, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie braku pouczenia, bowiem jak sama strona wskazała w odwołaniu pouczenie takie znajduje się zarówno we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, jak i w decyzji Prezydenta Miasta Ł. przyznającej stronie wnioskowane świadczenie. Bezspornie uzyskanie dochodu ma wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, bowiem warunkiem jego przyznania jest spełnienie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Bezspornie strona uzyskała wiedzę o dochodzie w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie z tytułu świadczenia rodzicielskiego przyznanego J. B. na dziecko F. P. Nie można zatem twierdzić, iż strona nie miała świadomości, że dochód ten ma wpływ na świadczenie wychowawcze przyznane na pierwsze dziecko pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ odwoławczy przyjął, iż zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego wnioskodawca, który pobiera świadczenie uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego wie lub powinien wiedzieć, że uzyskanie dochodu po przyznaniu świadczenia może mieć lub będzie miało wpływ na jego prawo do pobierania tego świadczenia.

Organ II instancji dodał także, że utrata dochodu z tytułu świadczenia rodzicielskiego na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nastąpiła we wrześniu 2017r., zatem w miesiącu, w którym upływał okres, na jaki świadczenie wychowawcze na dziecko F. P. zostało przyznane. Utrata ta miałaby wpływ na prawo do świadczenia od miesiąca października 2017r., zatem po upływie okresu na jaki świadczenie został przyznane.

Kolegium wyjaśniło także, że bez wpływu na wynik sprawy pozostawała okoliczność podnoszona przez stronę o braku powiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń oraz, że strona nie miała możliwości zapoznania się z aktami, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o znany stronie materiał dowodowy. Podstawę zaś weryfikacji dochodu stanowiła decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu J. B. prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko F. P., z treścią której strona miała możliwość zapoznania się po jej doręczeniu.

W niniejszej sprawie Samorządowe Odwoławcze w Ł. nie stwierdziło także naruszenia art. 7, 8, 9, 80 i 107 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. poinformowało nadto, że zgodnie 25 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, może umorzyć kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Wniosek taki należy złożyć w organie I instancji.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył Ł. P. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przez bezpodstawne uznanie, że pobrane świadczenie wychowawcze na dziecko F. P. za okres od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 30 września 2017 r. jest nienależnie pobranym świadczeniem, a w konsekwencji niezasadne żądanie zwrotu tego świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, bez uwzględnienia, że:

- dochód uzyskana w styczniu 2017 r. przez członka rodziny skarżącego – J.B. - przestał być uzyskiwany przed upływem okresu, na jaki przyznano mu świadczenie wychowawcze oraz nie był już uzyskiwany w dacie dokonania weryfikacji prawa do tego świadczenia, czyli w dacie wydania przez organ I instancji decyzji uznającej świadczenie wychowawcze za nienależnie pobrane i nakazującej jego zwrot;

- skarżący nie został odpowiednio pouczony o braku prawa do pobierania świadczenia wychowawczego, wskutek czego — działając w zaufaniu do Prezydenta Miasta Ł., który wydał zarówno decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze, jak i decyzję przyznającą świadczenie rodzicielskie członkowi rodziny skarżącego oraz wypłacał oba te świadczenia nieprzerwanie przez 9 miesięcy, aż do zakończenia okresów, na jakie zostały przyznane - pozostawał w błędnym, ale uzasadnionym tymi okolicznościami przekonaniu o przysługiwaniu prawie do świadczenia wychowawczego;

2) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:

- art. 7a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie na korzyść skarżącego wątpliwości co do treści norm prawnych wynikających z art. 7 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. - przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem wymogów ustawowych, w szczególności nieustosunkowanie się w nim w ogóle do niektórych istotnych zarzutów i argumentów podniesionych przeze skarżącego w odwołaniu (np. dotyczących konieczności zastosowania art. 7a § 1 k.p.a.), oraz pobieżne i ogólnikowe ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów i argumentów, bez przedstawienia ich wnikliwej analizy i oceny;

- art. 80 w zw. z art. 140 i art. 7 k.p.a. - przez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, w następstwie której uznano za udowodnioną okoliczność nienależnego pobrania przez skarżącego świadczenia wychowawczego na dziecko – F. P. - za okres od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 30 września 2017 r., a w konsekwencji załatwiono sprawę bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1, art. 15 i art. 61 § 4 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że została wydana w ramach postępowania obejmującego jedynie samo wydanie i doręczenie decyzji, a więc przeprowadzonego w istocie bez mojej wiedzy i bez zapewnienia mi czynnego udziału we wszystkich jego obligatoryjnych stadiach, w szczególności bez zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, jak również bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przed wydaniem decyzji, co jest równoznaczne z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. - przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, a tym samym zaaprobowanie sposobu jego działania podważającego zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej, przejawiającego się w tym przypadku w braku należytego i wyczerpującego poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego będących przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, oraz w niewywiązaniu się z obowiązku czuwania nad tym, abym skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa i nieudzieleniu skarżącemu w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej to orzeczenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku

z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji pozostają zgodne z prawem.

Sądowa kontrola legalności odbywa się na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze i o jego zwrocie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Stosownie natomiast do treści z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymania wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania (art. 25 ust. 1 pkt 1). Z treści tej regulacji prawnej wynika, że uprawnienie do świadczenia wychowawczego może nabyć i zachować tylko osoba, która spełnia wszystkie warunki przewidziane w ustawie. W celu zapobiegania pobieraniu nieprawnie świadczeń ustawodawca wprowadził zasadę zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Powyższe przepisy w interesie wszystkich świadczeniobiorców muszą być niewątpliwie interpretowane ściśle.

Sąd w pełni podziela dokonane przez organy administracji ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy.

Rozstrzygnięcia wymaga więc czy zmiana sytuacji dochodowej w związku z uzyskaniem przez J. B. dochodu z tytułu pobierana świadczenia rodzicielskiego przyznanego decyzją z dnia [...] r. – ma wpływ na prawo Ł. P. do przyznanego decyzją z dnia [...] r. świadczenia wychowawczego na dziecko F. P. i czy świadczenie to można uznać za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Kolegium prawidłowo wskazało i przeanalizowało jaki dochód skarżący miał w dacie przyznania jemu tego świadczenia. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez skarżącego.

Trafnie również Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez J. B. z tytułu uzyskania prawa do świadczenia rodzicielskiego za miesiąc styczeń 2017r., dochód na osobę w rodzinie Ł. P. wyniósł 924,87 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Oznacza to, że prawo Ł. P. do świadczenia wychowawczego ustało od dnia 1 lutego 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 6 ustawy w przytoczonym przypadku świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.

Odnośnie zarzutu skarżącego, iż dochód uzyskiwany przez J. B. przestał być uzyskiwany przed upływem okresu na jaki przyznano skarżącemu świadczenie wychowawcze zaznaczyć należy, że w badanej sprawie prawo do świadczenia wychowawczego było ustalone na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2017 r. Natomiast świadczenie rodzicielskie, do którego miała prawo partnerka skarżącego, przysługiwało do 6 września 2017 r. Z powyższego wynika, że okresy przyznanych świadczeń się pokrywają i dochód ze świadczenia rodzicielskiego był uzyskiwany w okresie świadczeniowym 2016/2017. Nie był on rzeczywiście uzyskiwany w dacie orzekania, tak samo jak nie przysługiwało skarżącemu w momencie orzekania świadczenie wychowawcze. Dlatego też, jak słusznie organ zwrócił uwagę, gdy upłynął okres na jaki świadczenie zostało przyznane, a decyzja w tej części wygasła, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie, zastosowanie znajduje natomiast instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Należy podkreślić, że trafne jest również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku niezwłocznego poinformowania organu I instancji o zmianie sytuacji dochodowej, rodziny, wynikającym z art. 20 ust. 1 ustawy. Podnieść należy, że skarżący podpisując oświadczenie na formularzu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (część II) zobowiązał się do poinformowania organu wypłacającego świadczenie o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, w tym o uzyskaniu dochodu ( w formularzu wymienione jest uzyskanie dochodu z tytułu świadczenia rodzicielskiego). Został również pouczony o tym, że niepoinformowanie organu o zmianach może skutkować powstaniem nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i skarżący oświadczył, że zapoznał się z pouczeniem. Stosowne pouczenie zamieszczone zostało również w decyzji przyznającej świadczenie. Zatem również ten zarzut skarżącego należy uznać za nietrafny.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.

A.B.