Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 599/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-08-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 6 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia.

Odpis przedmiotowego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 2 czerwca 2014 r.

Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2014 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 4 lipca 2014 r. (data stempla pocztowego), skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Sam nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Z kolei dochodem żony jest emerytura w wysokości 1.800 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca wraz z żoną posiadają dom o powierzchni 110 m2 oraz pawilon usługowy. Z oświadczenia wynikało, że wnioskodawca oraz żona nie posiadają jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.

W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2014 r., wezwano wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń:

a) kserokopii dokumentu potwierdzającego wysokość świadczeń emerytalnych otrzymywanych przez żonę;

b) oświadczenia czy wnioskodawca jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku;

c) oświadczenia czy wnioskodawca wraz z żoną uzyskują jakiekolwiek przychody w związku z posiadaniem pawilonu handlowego a jeżeli tak to w jakiej wysokości;

d) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie;

e) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz żony (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, inne);

f) oświadczenia w przedmiocie wszelkich zarejestrowanych na wnioskodawcę oraz zonę pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości).

Powyższe wezwanie zostało wnioskodawcy skutecznie doręczone w dniu 21 lipca 2014 r. (zob.: potwierdzenie odbioru – akta sprawy – k. 331) i pozostało bez odpowiedzi.

W tym stanie uznano, co następuje.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Ze wskazanej regulacji normatywnej wynika, że wykazanie powyższych okoliczności należy do strony wnioskującej. Prawa pomocy należy odmówić, jeżeli podawane fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami i oświadczeniami dotyczącymi majątku i dochodów. O dostatecznym udowodnieniu we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje sąd (referendarz), który w razie niewystarczających danych pozwalających na ocenę sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 ww. ustawy wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.

Co istotne, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w danym zakresie (w rozpatrywanej sprawie zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 169/13, oddalające zażalenie L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2013 r. odmawiające przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd.

Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest jednakże dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że nie sposób uznać by wnioskodawca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił nowe okoliczności odnoszące się kompleksowo do jego sytuacji majątkowej.

Należy mieć ponadto na uwadze, że referendarz sądowy nie jest zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych z uwagi na postawę danego wnioskodawcy nie jest możliwa. Takiej oceny nie sposób dokonać w ponownym postępowaniu incydentalnym a przyczyną takiego stanu rzeczy jest postawa samego wnioskodawcy.

Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który z uwagi na wcześniej wskazane okoliczności miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).

W realiach rozpatrywanej sprawy referendarz sądowy ponownie nie ma możliwości dokonania kompleksowej oceny podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy.

Referendarz sądowy wobec braku odpowiedzi na ww. zarządzenie i wobec niekompletności przedstawionych informacji nie jest bowiem w stanie ustalić czy wnioskodawca posiada wraz z żoną jakiekolwiek oszczędności pieniężne (które mogą być przeznaczone na koszty prowadzonego postępowania) oraz jak kształtuje się relacja wskazywanych dochodów brutto do ponoszonych przez wnioskodawcę i jego żonę podstawowych kosztów utrzymania. Nie wiadomo również czy wnioskodawca wraz z żoną czerpią jakiekolwiek korzyści finansowe z tytułu posiadania wskazanego w formularzu PPF pawilonu usługowego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony i winno skutkować odmową przyznania prawa pomocy (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyżej wykazana bierność wnioskodawcy powinna być bowiem postrzegana jako brak wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowo określonych przesłanek przyznania prawa pomocy (w rozpatrywanym przypadku przesłanka określona art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.