Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 758/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2, 77 par 1, art. 107 par 3 , art. 155. art.10
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. rt. 15 a
journal: Dz.U. 1969 nr 22 poz 159
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 7 lipca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7,32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. Z. i K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [..] r. nr [..] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu, na wniosek E. i K. małżonków Z., sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] Naczelnika Miasta z dnia [...] r. o sprzedaży na własność J. Z. samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w domu wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...] utrzymało w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] Naczelnika Miasta z dnia [..] r.

E. i K. małżonkowie Z., reprezentowani przez pełnomocnika M. W., pismem z dnia [...] r. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Miasta z dnia [...] r. o sprzedaży na własność J. Z. samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [..] w domu wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...] .

W uzasadnieniu wniosku zarzucali, że Kolegium uniemożliwiło stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, czym naruszyło zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażoną w treści art. 10 K.p.a.

Podnieśli, że Kolegium nie dołożyło wszelkich starań aby należycie, starannie

i niezwłocznie rozpatrzyć sprawę, bądź zgodnie z przepisami ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych "... wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego lub Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, od którego zależy rozstrzygnięcie rozpoznawalnej sprawy" uważając przy tym, iż stanowisko NSA oraz TK byłoby w sprawie uzasadnione.

Wnioskodawcy, odnosząc się do ostatecznej decyzji administracyjnej Naczelnika Miasta z dnia [...] r. podnieśli, że decyzja ta jest wadliwa, wydana została z naruszeniem prawa a także nie zawierała oznaczenia organu administracji państwowej, uzasadnienia faktycznego i prawnego. Naprowadzili nadto, że nie brali udziału w postępowaniu nie z własnej winy, w związku z czym nie mogli jej w stosownym czasie i trybie zaskarżyć. W ocenie wnioskodawców ostateczna decyzja administracyjna Naczelnika Miasta z dnia [...] r. winna być zmieniona a także powinna zostać stwierdzona jej nieważność w części dotyczącej określenia imienia osoby nabywającej lokal. Wskazali przy tym, iż decyzji tej nie należałoby uchylać, "... ponieważ mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zmiana imienia bo nawet nie nazwiska naprawi wadliwość decyzji i właściwej osobie nabywającej sporny lokal mieszkalny".

W treści pisma zawarte są również zarzuty małżonków Z. odnoszące się do błędnego przyjęcia przez organ nie wykazania po stronie wnioskodawców interesu prawnego.

Wnioskodawcy podnieśli również, że w związku z przedmiotem decyzji ostatecznej toczyły się bądź nadal toczą sprawy przed sądami powszechnymi, w tym sprawa o unieważnienie aktu notarialnego z dnia [..] r. Rep. A nr [...] przeciwko J. i J. B., którzy sporny lokal nabyli.

Mając na uwadze przedstawioną przez siebie argumentację wnieśli o:

1) wyłączenie pracownika oraz organu na podstawie art. 24 i art. 26 K.p.a.,

2) wyłączenie pracownika na podstawie art. 27 K.p.a.,

3) przekazanie sprawy według właściwości,

4) niezwłoczne przeprowadzenie postępowania z korespondencją zwrotną dla strony oraz o informowanie o stanowisku w przedmiotowej sprawie i o każdym etapie postępowania,

5) nadzór i kontrolę w sprawie zgodnie z przesłankami ustawowymi,

6) wznowienie postępowania "... w razie zaistniałych przesłanek i w razie nieuwzględnienia żądania w dniu wniesienia żądania".

Pismo ( wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) wnioskodawcy zaadresowali (poza Kolegium) także do Wojewody [...] oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając decyzję stwierdziło, że decyzja tego organu z dnia [..] r. została szczegółowo uzasadniona. Przedstawiono w niej stan faktyczny i prawny w sprawy oraz wskazano motywy podjętego rozstrzygnięcia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy małżonkowie Z. nie naprowadzili żadnych istotnych okoliczności bądź dowodów, które mogły mieć znaczenie w przedmiotowym postępowaniu.

Odnosząc się na wstępie do twierdzenia wnioskodawców, zgodnie z którym zasadnym byłoby wystąpienie do NSA bądź TK z pytaniem prawnym, Kolegium wskazało, iż przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) nie dają Kolegium takich uprawnień, wobec czego wystąpienie z pytaniem prawnym jest niedopuszczalne.

Wprawdzie przepis art. 22 ust. 1 ustawy dawał Kolegium możliwość wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, od odpowiedzi na które zależało rozstrzygnięcie sprawy, jednakże przepis ten został z dniem 1 stycznia 2004 r. skreślony na mocy art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Organ odniósł się również do wniosków o wyłączenie pracownika i organu,

w trybie i na zasadach określonych w przepisach art. 24, art. 26 i art. 27 K.p.a.

i stwierdził, że po pierwsze wnioski te w żaden sposób nie zostały uzasadnione, wobec czego nie wiadomo, który z pracowników (oraz z jakich powodów) miałby zostać wyłączony. Po drugie zaś wniosek o wyłączenie organu jest bezprzedmiotowy z tego powodu, że w decyzji z dnia 24 marca 2011 r. Kolegium pouczyło wnioskodawców, iż zgodnie z treścią art. 127 § 3 K.p.a. odwołanie od tej decyzji nie przysługuje, istnieje natomiast możliwość zwrócenia się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skład orzekający w niniejszym postępowaniu stwierdził, że powołane wyżej pouczenie zgodne było z obowiązującym prawem, co w konsekwencji oznaczało,

że właśnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe

do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W kontekście powyższego również za bezprzedmiotowy i niezrozumiały organ uznał wniosek o przekazanie sprawy zgodnie z właściwością, gdyż to właśnie Kolegium jest właściwe w sprawie.

Kwestia nadzoru i kontroli została uregulowana przepisami wskazanej wyżej ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. W myśl art. 21 ust. 2 tej ustawy, kontrolę orzecznictwa kolegiów sprawuje sąd administracyjny. Zgodnie zaś z treścią

art. 3a ust. 1 ustawy, nadzór nad działalnością administracyjną kolegiów sprawuje Prezes Rady Ministrów.

Odnosząc się do meritum wniosku Kolegium wskazało, że decyzja Naczelnika Miasta z dnia [...] r. o sprzedaży na własność J. Z. samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w domu wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...] , w przewidzianym prawem terminie nie została zaskarżona, wobec czego stała się ona decyzją ostateczną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wniosek o stwierdzenie jej nieważności oparty został na przepisie art. 156 § 1

pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawne lub z rażącym naruszeniem prawa.

W decyzji z dnia [...] r. Kolegium przeanalizowało stan prawny i faktyczny w dacie wydania decyzji, o stwierdzenie nieważności której zwrócili się małżonkowie Z., uznając w tym zakresie, iż brak jest podstaw do przyjęcia,

że decyzja Naczelnika Miasta z dnia [...] r. wydana została

z rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to

w pełni podziela. Uznaje równocześnie, iż szczegółowa analiza tej kwestii jest zbędna z tej przyczyny, że - co również podane zostało w decyzji Kolegium z dnia [...] r. - na mocy art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W sprawie bezsporne jest, że od dnia doręczenia decyzji upłynęło dziesięć lat. Decyzja ta wywołała również nieodwracalne skutki prawne: nastąpiła sprzedaż lokalu mieszkalnego i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego części nieruchomości na rzecz J. Z., który z kolei swoim prawem rozporządził, sprzedając go J. i J. małżonkom B.. Dowodami na to są zgromadzone w aktach sprawy dwa akty notarialne:

1) z dnia [...] r. (Rep. A nr[..] ) - umowa o ustanowienie na rzecz J. Z. użytkowania wieczystego oraz sprzedaży lokalu mieszkalnego,

2) z dnia [..] r. (Rep. A nr [...] ) - umowa sprzedaży przez J. Z. J. i J. małżonkom B. przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Z tych właśnie przyczyn prawnie niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej Naczelnika Miasta z dnia [...] r. o sprzedaży na własność J. Z. samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w domu wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...] .

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że całkowicie bezpodstawne jest twierdzenie wnioskodawców, jakoby wskazana wyżej decyzja ostateczna nie zawierała oznaczenia organu, uzasadnienia faktycznego oraz uzasadnienia prawnego. Wprost przeciwnie - wszystkie te wymagane prawem elementy przedmiotowa decyzja zawiera.

Postawiony Kolegium zarzut niewłaściwego i niewyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego również należy uznać za bezzasadny.

Kolegium w swojej decyzji z dnia [...] r. wskazało dowody

i okoliczności, które wzięło pod uwagę, czemu dało wyraz w uzasadnieniu.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Kolegium w swojej decyzji z dnia [..] r. uznało, że E. i K. małżonkowie Z. nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W ocenie Kolegium, starania małżonków Z. o uzyskanie tytułu prawnego do spornego lokalu są właśnie emanacją interesu faktycznego (chęci osiągnięcia określonego skutku), lecz samo podjęcie starań nie przesądza jeszcze o posiadaniu interesu prawnego.

Kolegium, ponownie rozpatrując sprawę stanowisko to w pełni podzieliło i uznało że E. i K. małżonkowie Z. przymiotu strony nie posiadają.

Organ stwierdził również, że argumentacja wnioskodawców, w myśl której ostateczna decyzja administracyjna Naczelnika Miasta z dnia [...] r. winna być zmieniona a także powinna zostać stwierdzona jej nieważność

w części dotyczącej określenia imienia osoby nabywającej lokal, jest wewnętrznie sprzeczna także w kontekście dalej podniesionych przez wnioskujących argumentów, zgodnie z którymi decyzji tej nie należałoby uchylać, "... ponieważ mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zmiana imienia bo nawet nie nazwiska naprawi wadliwość decyzji [...]".

Kolegium odnosząc się do powyższych twierdzeń wskazało, że albo stwierdza się nieważność decyzji (w całości bądź w części), oczywiście jeżeli występują ku temu ustawowe przesłanki, albo dokonuje się z urzędu lub na żądanie strony sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (art. 113 § 1 K.p.a.). Okoliczności sprawy bezspornie wskazują, że nie po pierwsze stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta jest prawnie niedopuszczalne (o czym była mowa wyżej), po drugie zaś tryb sprostowania decyzji nie znajduje zastosowania, bowiem decyzja wydana została na wniosek J. Z. i takie też imię i nazwisko w tej decyzji zawarto.

K. i E. Z. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący domagali się:

1) uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo,

2) zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o okoliczności ujawnione dopiero w dniu [...] po okazaniu kserokopii dowodów wynikających ze stanowiska Urzędu Miasta (karty od 1 do 31),

4) o sporządzenie pisemnego uzasadnienia ogłoszonego wyroku w razie zaistniałych przesłanek ustawowych w niniejszej sprawie

5. o wstrzymanie wykonania decyzji, która została wydana z naruszenia prawa.

W uzasadnieniu skargi małżonkowie Z. w pierwszej kolejności podnieśli zarzut naruszenia w obu instancjach zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, określonej w art. 10 K.p.a. albowiem nie umożliwiono skarżącym- pomimo ich interwencji w tej sprawie- zapoznania się z aktami sprawy oraz ze stanowiskiem Urzędu Miasta[...] , w tym z załącznikami dotyczącymi lokalu mieszkalnego objętego zaskarżoną decyzją. Organ nie dotrzymał również terminu załatwienia sprawy i nie powiadomił strony o przedłużeniu terminu z podaniem przyczyny zwłoki.

Skarżący zarzucali również, że wbrew twierdzeniom Kolegium posiadają interes prawny oraz przymiot strony w toczącym się postępowaniu a wywodzą go

z posiadanego przydziału lokalu ul. [...] [...] z dnia

[...] r. Skarżący został zameldowany w przedmiotowym lokalu w dacie jego przydziału, natomiast skarżąca jako współmałżonek w [...] r. i nieprzerwanie w tym lokalu mieszkają. Ponosili wszelkie koszty związane z utrzymaniem lokalu, spłacali hipotekę, płacili podatki, oraz koszty koniecznych remontów zarówno lokalu jak i części wspólnych nieruchomości. Stan ten trwał do roku [...] r., gdy otrzymali pozew o eksmisję. W roku [...] uzyskali wiedzę na temat swoich uprawnień wynikających z przydziału lokalu i z tego powodu złożyli wniosek do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. Naczelnika Miasta, która naruszała ich prawo do zajmowania spornego lokalu zagwarantowane przez Skarb Państwa.

Skarżący zarzucali, że ich sprawa toczyła się w Kolegium na podstawie podwójnej numeracji, tj. [..] oraz[...] .

Wskazali nadto, że akta postępowania udostępniono umocowanej do tej czynności córce dopiero w dniu [...] r. Pełnomocnik skarżących miał możliwość zapoznania się po raz pierwszy z kserokopiami dokumentów dotyczących spornego lokalu oraz decyzji z dnia [...] r.

Z okazanych dowodów wynikała istotna dla sprawy okoliczność, a mianowicie wniosek z dnia [...] r. kierowany przez J. Z. do Administracji Domów Mieszkalnych o prośbę sprzedania lokalu mieszkalnego przy

ul. [...] [...] nie został podpisany własnoręcznie przez J. Z.. Skarżący podał, że podpis wnioskodawcy jest mu dobrze znany ponieważ J. Z. jest jego ojcem.

Na tę okoliczność został skierowany wniosek do Prokuratury Rejonowej

o podejrzeniu popełnienia przestępstwa poprzez podrobienie podpisu wnioskodawcy o sprzedaż lokalu mieszkalnego, bowiem wniosek ten zainicjował postępowanie administracyjne o sprzedaż lokalu mieszkalnego. W dokumentach nie ma żadnych potwierdzeń odbioru jakiejkolwiek korespondencji przez J. Z. pod adresem ul. [...] w [...] . Znajdują się natomiast dowody potwierdzające odbiór korespondencji przez skarżących.

Zdaniem skarżących Kolegium nie przeprowadziło postępowania w związku ze stanem faktycznym wynikającym m.in. z pisma o przydziale lokalu [...] z dnia

[..] r.

Skarżący podali również, że o podrobieniu podpisu na wniosku o sprzedaż lokalu zawiadomili Sąd Rejonowy..

Zarzuty skarżących dotyczyły również naruszenia przez organ art. 7 i art. 32 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz

z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zasadnie odmówiło skarżącym E. i K. Z. stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży na własność J. Z. samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] w domu wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...] .

Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych przez organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika, że wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego przy

ul. [...] na rzecz J. Z. złożyli E. i K. małżonkowie Z.. Jako podstawę prawną wniosku podali art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podnosząc, że decyzja, której stwierdzenia nieważności się domagają została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 15a ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.), art. 39 i art. 43 ustawy z dnia 19 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84) oraz art. 77§ 1 K.p.a.

Skarżący podali, że w dacie sprzedaży lokalu J. Z., na rzecz którego przeniesiono własność, w lokalu tym nie zamieszkiwał, a organ miał obowiązek przydzielić lokal nr [...], przy ul. [...] w [...] zamieszkującym w nim dzieciom, w tym skarżącemu i jego żonie jako osobie bliskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta

z dnia [...] r.

Organ uzasadniając decyzję podał, że po wydaniu decyzji z dnia [...] r. J. Z. nabył prawo własności spornego lokalu zawierając w dniu [...] r. w formie aktu notarialnego umowę o ustanowieniu użytkowania wieczystego i sprzedaży (Rep. A numer[...] ), a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...] w dniu [...] r. Organ wskazał również, że J. Z. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] r. zbył przedmiotowy lokal J. i J. B., a prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Kolegium nie stwierdziło, żeby Naczelnik Miasta wydając decyzję na podstawie art. 15 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach naruszył prawo, albowiem w oparciu o ten przepis lokale w domach mieszkaniowych stanowiących własność Państwa mogły być wyodrębnione jako samodzielne

i sprzedawane najemcom tych lokali, natomiast J. Z. był najemcą lokalu przy ul. [...] w [...] . Na dzień sprzedaży lokalu nie było również żadnych wiążących organ aktów wskazujących, że J. Z. utracił status najemcy.

Kolegium podniosło również, że niezależnie od powyższego, decyzja

w przedmiocie sprzedaży lokalu J. Z. w dniu [...] r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, a okoliczność ta w myśl art. 156 § 2 K.p.a. stanowi przesłankę do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Kolegium wskazało nadto, że skarżącym nie przysługuje status strony

w postępowaniu, albowiem starania o uzyskanie tytułu prawnego do lokalu przesądzają o istnieniu jedynie ich interesu faktycznego.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu, które zapadło w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji jest prawidłowe, chociaż treść uzasadnienia, pomimo to, że spełnia podstawowe wymogi określone a art. 107 § 3 K.p.a. zawiera stwierdzenia, które do rozpatrywanej sprawy się nie odnoszą (np. brak zgody skarżących na zmianę lub uchylenie decyzji na podstawie art. 155 K.p.a.). Uchybienia te nie mają jednak wpływu na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest obok instytucji wznowienia postępowania jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Oba tryby są wobec siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że dla uruchomienia każdego z nich ustawodawca określił katalog innych przesłanek

i w rezultacie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą stanowić podstaw do wznowienia postępowania i odwrotnie przesłanki wznowienia postępowania nie mogą stanowić podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi bowiem wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych unormowanej w art. 16 § 1 K.p.a. który to przepis stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

W ramach rozważanego postępowania organ administracyjny bada wyłącznie, czy decyzja administracyjna w dacie jej podjęcia była dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. i w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń stwierdza jej nieważność, bądź też odmawia stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.). Organ nie prowadzi natomiast ponownego postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, co do jej istoty, tak jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym.

W orzecznictwie sądowym, które skład orzekający w sprawie w pełni podziela podkreśla się, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza,

iż sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2616/07 –Lex nr 477598).

Decyzja, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący została wydana na podstawie art. 15a ustawy z dnia 14 lipca 1961 o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w domach wielomieszkaniowych stanowiących własność Państwa mogą być wyodrębnione poszczególne samodzielne lokale i sprzedawane najemcom tych lokali jako przedmiot odrębnej własności z równoczesnym oddaniem im w użytkowanie wieczyste ułamkowej części terenu, na którym położony jest budynek. Przepisy art. 14 ust. 3 i 4 mają odpowiednie zastosowanie (ust. 1). Część budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, stanowią współwłasność właścicieli lokali w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej budynku. W tym samym stosunku określa się ułamkową część terenu oddawanego w wieczyste użytkowanie nabywcy lokalu ( ust. 2).

Wnioskujący o sprzedaż lokalu J. Z. spełniał kryteria do sprzedaży na jego rzecz lokalu nr [...] przy ul. [...] , albowiem zarówno w dacie złożenia wniosku jak i sprzedaży lokalu był jego najemcą na podstawie wydanego w dniu

[...] r. zaświadczenia na rzecz jego żony H. Z. (nie żyjącej

w dacie sprzedaży mieszkania. Zauważyć również należy, że przymiot najemcy J. Z. posiadał również na podstawie obowiązującego w dacie sprzedaży art. 10

ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 156 ze zm.), który stanowi, że małżonkowie wspólnie zajmujący lokal mieszkalny są z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich lub przydział lokalu pozostającego w dyspozycji terenowego organu administracji państwowej nastąpił na rzecz jednego z małżonków.

Skarżący nie kwestionowali (do czasu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu) statusu J. Z. jako najemcy lokalu, chociaż twierdzili, że ich ojciec lokal przy ul. [...] w [...] opuścił i zamieszkał w [...] r. w[...] . Nie zgłaszali faktu jego niezamieszkiwania organom meldunkowym i nie ubiegali się również o przyznanie im spornego lokalu, chociaż możliwości takie stwarzały przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo lokalowe (art. 47 ust. 3).

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że Kolegium prawidłowo uznało, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. oraz

z tego powodu, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Nieodwracalności skutków prawnych nie można utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej. Nie jest istotne także, czy istnieją faktyczne możliwości odwrócenia następstw prawnych wydanej decyzji, a zwłaszcza przywrócenie stanu poprzedniego.

Z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy organ administracji we własnym zakresie nie może usunąć skutków prawnych decyzji z uwagi na brak przepisów prawnych mogących stanowić dla niego podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności cofających, znoszących lub odwracających skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności. Okoliczność, iż inne organy państwa są władne to uczynić nie zmienia faktu, iż z punktu widzenia własnych działań organu administracji publicznej skutki takie są nieodwracalne, ponieważ organ ten - sam nie może ich znieść. Pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2011 r. I OSK 346/10 w tej materii skład orzekający w pełni podziela.

Należy jeszcze zwrócić uwagę na uchwałę składu 5 sędziów NSA z 9 listopada 1998 r. (OPK 4-7/98 ONSA 1999, z. 1, poz. 13), w której wskazano, że zawarcie przez Skarb Państwa lub gminę umowy przeniesienia własności lokalu na najemcę uniemożliwia organom administracji stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży takiego lokalu, gdyż organ administracji w zakresie swej właściwości i posiadanych kompetencji nie posiada żadnych możliwości usunięcia skutków cywilnoprawnych powstałych w wyniku sprzedaży. Skutek prawny takiej decyzji administracyjnej dotkniętej wadą nieważności będzie miał cechę skutku nieodwracalnego, oczywiście

z punktu widzenia właściwości i kompetencji organu administracji publicznej. Wyłącza to dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji. Ocena przez organ legalności decyzji z dnia [...] r. nie dawała podstaw do stwierdzenia w zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie to zapadło z naruszeniem prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, wynikającej z art. 10 K.p.a. Sąd dostrzega, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę zasadę tą naruszyło. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżący nie wykazali, że brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze sprawą uniemożliwił im podjęcie istotnych dla sprawy czynności. Podkreślić ponownie należy, że rozpoznanie sprawy przez Kolegium nastąpiło w trybie nadzwyczajnym, a postępowania przed tym organem, w tym trybie, nie można utożsamiać z postępowaniem w trybie zwykłym w kolejnej instancji.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu administracji jest postępowaniem w nowej sprawie. Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Konsekwencją rozpoznania nowej sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy pochodzi on od strony. Stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie E. i K. Z. nie byli stroną w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją Naczelnika Miasta z dnia [...] r. i nie jest to okoliczność sporna. Zatem występując z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji powinni wskazać przepis prawa materialnego, na podstawie którego wywodzi swój interes prawny w domaganiu się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. We wniosku o wszczęcie postępowania nieważnościowego skarżący wskazali, że ich status strony wynika z art. 15 a ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 8 i art. 39 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe. Skarżący jednak w dniu [...] r. statusu najemcy nie posiadali i z tego powodu nie posiadali interesu prawnego w postępowaniu zwykłym jak i w postępowaniu nadzwyczajnym.

Sąd rozpoznając sprawę – wbrew zarzutowi skargi- nie stwierdził naruszenia art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Kolegium wydając zaskarżone rozstrzygnięcie dokonał właściwej interpretacji oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego

i przepisy postępowania administracyjnego, stanowiące podstawę kwestionowanej przez skarżących decyzji. Nie dopatrzył się również naruszenia zasad sformułowanych w Kodeksie Dobrej Administracji.

Nadto stwierdzić należy, że zawisłe z inicjatywy skarżących postępowania przed innymi organami, dotyczące sfałszowania podpisu J. Z. na wniosku

o sprzedaż lokalu na jego rzecz, nie zostały prawomocnie zakończone a zatem pozostają bez wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy.

Reasumując, mając na względzie treść art. 134 i 135 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego, tak jak żądają tego skarżący. Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 151 powołanej wyżej ustawy, skargę oddalił.