Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 108/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust 1, 101 ust 1
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art 25 i art 27
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta O. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta O. a Prezydentem Miasta M. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. L. - opiekuna prawnego S. L., w sprawie umieszczenia S. L. w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta M. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta O. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta O. a Prezydentem Miasta M. w sprawie skierowania S. L. do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] maja 2011r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w M. został złożony wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej całkowicie ubezwłasnowolnionej S. L., zameldowanej w O. przy ul. [...]. Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] lipca 2009r., sygn. akt. [...] opiekunem prawnym S. L. została ustanowiona jej córka D. L. zamieszkała w M. Prezydent Miasta M. uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał wniosek strony wraz z aktami sprawy Prezydentowi Miasta w O. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. – Dz.U. z 2009r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia miejsca zamieszkania, należy zatem stosować w tym zakresie przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 27 K.c. miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż miejscem zamieszkania opiekuna prawnego strony jest miejscowość M.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta M. wniósł o wskazanie jako organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu S. L. do domu pomocy społecznej Prezydenta Miasta O. oraz obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta M. stwierdził, iż nie kwestionuje stanu faktycznego w sprawie, jednakże zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, natomiast właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie – art. 101 ust. 1 ustawy. Ze świadczenia w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej korzystać będzie S. L. zamieszkała w O. przy ul. [...], natomiast jej opiekunem prawnym ze względu na stan zdrowia ustanowiona została córka – D. L. zamieszkała w M.

W przypadku, gdyby z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy społecznej wystąpiłaby sama osoba mająca w przyszłości korzystać ze świadczeń, nie ulega wątpliwości, iż gminą właściwą do wydania takiego skierowania byłaby gmina jej miejsca zamieszkania, tj. gmina wnioskodawcy. Gminą właściwą miejscowo do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to świadczenie, a nie gmina miejsca zamieszkania opiekuna prawnego takiej osoby. Zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali pierwszeństwo w rozpatrywanym przypadku będą miały przepisy ustawy o pomocy społecznej w szczególności art. 101, a dopiero w dalszej kolejności przepisy K.p.a. i to w takim zakresie, który nie został uregulowany ustawą o pomocy społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór pomiędzy Prezydentem Miasta O. a Prezydentem Miasta M. o umieszczenie S. L. w domu pomocy społecznej jest sporem o właściwość miejscową, gdyż kompetencja w tej sprawie należy do gminy, co wynika z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175 poz. 1362 ze zm.).

Zasady ustalania właściwości miejscowej gminy określa art. 101 tej ustawy stanowiąc w ust. 1, że generalnie właściwość tę określa się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei powołany art. 59 ust. 1 przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Oba te przepisy korespondują ze sobą i wynika z nich, że właściwą miejscowo do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to skierowanie w dacie kierowania tej osoby do domu pomocy.

Ustawa o pomocy społecznej nie wyjaśnia pojęcia "miejsca zamieszkania" i dlatego należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego. Art. 25 k. c. przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej rozumie miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd co do tego, że miejscem stałego pobytu jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby bez względu na adres zameldowania. Ustalenie to dotyczy osoby fizycznej, mającej pełną zdolność do czynności prawnych. Jeżeli natomiast idzie o osoby ograniczone w tej zdolności lub jej nie posiadające, z art. 27 k. c. wynika, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

W sprawie skierowana do domu pomocy społecznej ma być S. L. W jej imieniu jako osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie działa opiekun prawny – jej córka D. L. zamieszkała w M. i według jej miejsca zamieszkania należy ustalać właściwą miejscowo gminę.

Wobec powyższego na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało wskazać Prezydenta Miasta M. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.