Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 320/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. N. J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia S. N. J. G., - dalej jako "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. nr [...] odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności S. N. J. G. solidarnej z A spółka z o.o. z siedzibą w T. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r., styczeń-grudzień 2006 r., styczeń - październik 2007 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności S. N. J. G. - Prezesa Zarządu A Spółki z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r, od stycznia do grudnia 2006 r. oraz od stycznia do października 2007 r. w łącznej kwocie 2.317.564 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1.118.482 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 194.621 zł.

Od powyższej decyzji Skarżący nie odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej.

Pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. W piśmie tym zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania w/w decyzji.

Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał:

- art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej w skrócie "O.p."), ponieważ strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

- art. 240 § 1 pkt 5 O.p. ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik wskazał, że Skarżący bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, a informację o wydaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego powziął 17 listopada 2011 r. na skutek działań egzekucyjnych podjętych przez szwedzką administrację podatkową. Skarżący wskazał również, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r.

2. Pismem z dnia 27 lutego 2012 r. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 lutego 2012 r.

3. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 lutego 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części.

4. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej.

5. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 lipca 2012 r.

6. Postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18 lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części.

7. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 6 września 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej.

8. Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

* art. 246 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U .z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej w skrócie "O.p.") , poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania;

* art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 i art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego postanowienia przez organ pierwszej instancji,

oraz wniósł o uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zażalenia, podobnie jak we wniosku z dnia 16 grudnia 2011r., Skarżący wskazał na okoliczności, które uprawdopodobniają uchylenie decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym tj., że:

* strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz

* wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Skarżącego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił okoliczności wskazanych w postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2012 r. oraz z dnia 4 października 2012 r., jak również wątpliwości budzi merytoryczne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania równocześnie z wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji z dnia 6 września 2013 r.

Zdaniem Skarżącego, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji, korespondencja, w tym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. nie była skutecznie doręczana Stronie, a w szczególności brak podstaw faktycznych i prawnych do uznania, iż skutek doręczenia w/w decyzji nastąpił w wyniku niepodjęcia korespondencji w Szwecji, na co wskazuje pismo z 8 maja 2013 r. przedstawiciela poczty szwedzkiej oraz odpowiedź II sekretarza Wicekonsula Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Sztokholmie.

Skarżący wskazał też na nowy wątek, który do tej pory był ignorowany przez organ pierwszej instancji tj. twierdzenia, że Skarżący nie był w Polsce i nie miał nic wspólnego ze Spółką w czasie, kiedy powstały zaległości podatkowe. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, gdzie przebywał Skarżący w czasie kiedy powstało zadłużenie Spółki, jak również nie ustalił jego miejsca pobytu w czasie rzekomego doręczenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego. Wskazał też, że dokonał na Policji w Szwecji zgłoszenia popełnienia przestępstwa na jego szkodę, zaś z akt sprawy nie wynika aby organ pierwszej instancji wyjaśniał na jakim etapie znajduje się powyższa sprawa. Organ pierwszej instancji winien również ustalić w toku niniejszego postępowania kiedy Skarżący przebywał w Polsce, jakimi dokumentami tożsamości się posługiwał i czy dokumenty te nie zostały skradzione i wykorzystane w celach przestępczych przez osoby trzecie. Według Skarżącego nie zostały też spełnione faktyczne przesłanki do orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług, gdyż organ pierwszej instancji nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania nastąpiło z winy Skarżącego. Wskazał też, że Strona na dzień wydania decyzji nie miała pełnej wiedzy na temat zadłużenia Spółki, gdyż nie zajmowała się bezpośrednio sprawami podatkowymi Spółki, nie brała udziału w postępowaniach podatkowych oraz egzekucyjnych prowadzonych względem Spółki, jak też nie znała rezultatów tych postępowań. Na dzień wydania decyzji tj. 11 kwietnia 2011 r Spółka dysponowała majątkiem, który umożliwiał "ściągnięcie jej zadłużenia", przy czym nie wskazał konkretnie tego majątku.

9. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazując na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 4 i 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

* strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

* wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zgodnie z treścią art. 144 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Organ podatkowy może więc przesłać pismo za pośrednictwem poczty pod znany adres nierezydenta za granicą, zaś poczta przyjmując to pismo do doręczenia przekazuje je - w ramach międzynarodowych procedur pocztowych - operatorowi pocztowemu państwa, w którym adresat ma miejsce zamieszkania - celem doręczenia (por. wyrok WSA z dnia 20 lipca 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1135/05). Skutek doręczenia pisma za pośrednictwem poczty poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinien być oceniany na podstawie przepisów prawa wewnętrznego państwa, w którym adresat ma miejsce zamieszkania.

Powyższy sposób przesyłania korespondencji za granicę usankcjonowany został także w Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988r. (Dz. U. z 1998r. nr 141, poz. 913) ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polskę. Z postanowień art. 17 ust. 3 w/w Konwencji jednoznacznie bowiem wynika, że "Strona może dostarczyć dokumenty w drodze bezpośredniej przesyłki pocztowej pod adresem osoby na terytorium drugiej Strony'''

Naczelnik Urzędu Skarbowego, w prowadzonym ponownie postępowaniu wypełniając dyspozycje organu odwoławczego zawarte w postanowieniu z dnia 4 października 2012 r. - wystąpił m.in. z zapytaniami do Poczty Polskiej S.A. oraz Posten AB Sweden (szwedzkiego operatora pocztowego) dotyczącymi sposobu doręczania korespondencji na terenie Szwecji oraz sytuacji uznania korespondencji za doręczoną. Z materiału dowodowego zebranego w tej sprawie wynika, że Poczta Polska S.A. w piśmie z dnia 27 marca 2013 r. wskazała, że przepisami regulującymi obrót międzynarodowy w zakresie doręczania przesyłek są przepisy Światowa Konwencja Pocztowa - Genewa 2008 r. oraz Regulamin poczty listowej i Protokół końcowy do Regulaminu oraz Regulamin dotyczący paczek pocztowych - Berno 2008 r. W piśmie tym wskazano ponadto, że przepisy pocztowe obowiązujące w obrocie międzynarodowym zawierają regulacje dotyczące postępowania przez wyznaczonych operatorów pocztowych poszczególnych administracji pocztowych w zakresie świadczonych usług pocztowych oraz, że wyznaczonym operatorem pocztowym na terenie administracji poczty Szwecji jest Posten AB Sweden, zaś osobą wyznaczoną do kontaktów jest P. B. Vice-President International Relations.

P. B. reprezentujący Posten AB Sweden w piśmie z dnia 8 maja 2013 r. wyjaśnił, że według Działu Operacji Międzynarodowych Poczty Szwedzkiej, przesyłki wysłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego zostały doręczone zgodnie ze stosownymi przepisami UPU (Universal Postał Union). W sytuacji, gdy listy polecone za potwierdzeniem odbioru są doręczane do danej placówki pocztowej (lub delegatury pocztowej) poczta szwedzka wysyła pisemne powiadomienie (awizo) do adresata, informując tym samym, że jest dla niego przesyłka do odbioru w urzędzie pocztowym. Adresat odbierający przesyłkę na poczcie musi udokumentować swoją tożsamość i potwierdzić pisemnie odbiór tejże przesyłki oraz podpisać zwrotne potwierdzenie odbioru. Jeśli adresat nie odbierze przesyłki w ciągu tygodnia od wystawienia awiza, poczta szwedzka przesyła adresatowi zawiadomienie powtórne. Okres przechowywania nieodebranej przesyłki poleconej wynosi dwa tygodnie. Jeśli adresat w tym czasie nie odbierze awizowanej przesyłki, poczta szwedzka zwraca tę przesyłkę administracji pocztowej w miejscu nadania wraz z formularzem CN 15, wskazując przyczyny zwrotu.

Ogólne zasady współpracy operatorów pocztowych określone zostały w Regulaminie Poczty Listowej Światowego Związku Pocztowego z dnia 28 stycznia 2005r. (Dz. U. z 2007r. nr 108, poz. 744) - na który powołuje się zarówno przedstawiciel poczty polskiej jak i poczty szwedzkiej. Zgodnie z art. RL 137 regulaminu Poczty Listowej potwierdzenie odbioru powinno zostać podpisane w pierwszej kolejności przez adresata, a gdy to jest niemożliwe przez inną osobę do tego upoważnioną na mocy przepisów kraju przeznaczenia. Natomiast z art. RL 147 wynika, że administracje pocztowe zapewniają zwrot przesyłek, które nie zostały w stosownym czasie podjęte przez adresata, a zwracając taką przesyłkę administracji pocztowej nadawcy odnotowuje ten fakt poprzez odcisk stempla lub wypełnioną nalepkę CN 15.

W przedmiotowej sprawie pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego, wytworzone w toku prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego solidarnie z A spółką z o.o. za jej zaległości podatkowe tj. dotyczące wszczęcia postępowania, wyznaczenia Stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz decyzja z dnia 11 kwietnia 2011 r. - były kierowane na adres zamieszkania Skarżącego w Szwecji. tj. [...]. Przesyłki zawierające te pisma zostały zwrócone do nadawcy tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego z adnotacją na nalepce CN 15, że adresat nie podjął przesyłki oraz wskazaną datą zwrotu.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie zaistniała podstawa, aby przyjąć, że Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowaniu. Organ wskazał, że przesyłki kierowane były przez organ pierwszej instancji na adres zamieszkania Skarżącego, którego on sam nie kwestionuje, przesyłki były pozostawione - jak wynika z wyjaśnień przedstawiciela poczty szwedzkiej - w placówce pocztowej przez dwa tygodnie z możliwością ich podjęcia; przesyłki te były awizowane - zgodnie z wewnętrznymi przepisami obowiązującymi na terenie Szwecji, a po dwóch tygodniach zwrócone do nadawcy; według przedstawiciela poczty szwedzkiej doszło do prawidłowego doręczenia pism kierowanych na adres Strony.

Okoliczność, że Skarżący nie podjął pisma, mimo że o możliwości ich podjęcia była poinformowany, nie może stanowić o tym, że Skarżący bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu, a przede wszystkim, że nie został poinformowany o jego wszczęciu, przysługujących prawach i samym rozstrzygnięciu.

Odnosząc się do wskazanych okoliczności faktycznych, czy nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, organ stwierdził, że powyższe zagadnienia objęte były postępowaniem prowadzonym w zwykłym trybie i mogły być zgłaszane przez stronę w toku tego postępowania.

Obowiązek wykazania przesłanek egzoneracyjnych ciąży na stronie, a nie na organie podatkowym bowiem w myśl art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. to osoba trzecia powinna wykazać brak winy za niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego. Podobnie powoływanie się Skarżącego jako członka zarządu Spółki na nieznajomość spraw lub stanu finansów Spółki, jak też oświadczenie o niezajmowaniu się w ogóle sprawami Spółki nie może być przesłanką mogącą mieć wpływ na kwestie związane z orzeczeniem odpowiedzialności podatkowej członka zarządu Spółki, a co za tym idzie okoliczności te nie mogą mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Odnosząc się do kwestii wskazania majątku Spółki, z którego możliwe byłoby pokrycie zadłużenia Spółki organ wskazał, że Skarżący nie ujawnił istnienia majątki Spółki, nie wskazał nawet potencjalnie jaki byłby to majątek, nie wyjaśnił z jakich konkretnie dokumentów można wywnioskować o istnieniu tego majątku oraz czy ten majątek istnieje nadal.

W tym kontekście zarzuty Skarżącego dotyczące nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji dowodów ze wszystkich akt postępowań podatkowych i egzekucyjnych są bezzasadne, bowiem uwzględnienie wniosku o przeprowadzenie takich dowodów byłoby niedopuszczalne na gruncie postępowania wznowieniowego.

Z kolei odnosząc się do przedstawionego w zażaleniu z dnia 17 września 2013 r. jako "nowego wątku" zgłoszenia przez Skarżącego na Policji w Szwecji popełnienia przestępstwa na jego szkodę w związku z kradzieżą dokumentów organ stwierdził, że Skarżący nie tylko nie przedstawił żadnych dowodów, które uwiarygodniałyby ten wątek, ale również nie wykazał istnienia związku pomiędzy zaistnieniem tego zdarzenia a przesłankami wynikającymi z art. 240 § 1 O.p. mogącymi mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W tym kontekście bezzasadne są również zarzuty dotyczące nieustalenia przez organ pierwszej instancji miejsca pobytu Strony w czasie doręczania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011r.

W konsekwencji organ stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, które wskazywałyby na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego wz dnia 11 kwietnia 2011 r. w wyniku wznowienia postępowania.

Jednocześnie organ wskazał, że decyzją z dnia 10 stycznia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011r. nr [...], którą orzeczono odpowiedzialność Skarżącego solidarną z A Spółką z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r., styczeń-grudzień 2006 r., styczeń-październik 2007 r.

10. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2014 r. oraz poprzedzającemu je postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. naruszenie:

- art 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 239 O.p.;

- art. 246 § 1 O.p.;

- art.217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Zarzucając powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013r. w sytuacji, gdy zarzuty sformułowane w zażaleniu przemawiały za jego uchyleniem.

Podkreślił również, że postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji naruszają przepisy art. 246 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. W ocenie Skarżącego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy związane jest z wynikiem sprawy sądowo administracyjnej ze skargi z 17 lutego 2014 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2014r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności Skarżącego solidarnej z Spółką A za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że decyzje organów podatkowych obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 245 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 maja 2012 r., mimo że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 O.p.

Wbrew ocenie organów podatkowych korespondencja kierowana do Strony nie była skutecznie doręczana, a w szczególności brak podstaw faktycznych i prawnych do uznania, iż skutek doręczenia w/w decyzji nastąpił w wyniku niepodjęcia korespondencji w Szwecji, wobec czego wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Z kolei wskazując na wystąpienie również przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący stwierdził, że organ podatkowy nie wykazał, że Skarżący zajmował się sprawami Spółki oraz że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło z jego winy. Strona nie brała udziału w postępowaniach podatkowych prowadzonych w stosunku do Spółki oraz nie zna rezultatów tych postępowań i postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie organy obydwu instancji nie zgromadziły całości materiałów dowodowych wskazanych przez niego we wniosku o wznowienie postępowania i nie wykorzystały istniejących możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego. Stwierdził też, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych nowych dowodów mających istotne znaczenie dla wyniku spraw, o których zostałby zawiadomiony pełnomocnik strony, a także nie rozpatrzył w formie postanowień wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania oraz nie dopuścił z urzędu żadnych dowodów.

Skarżący wskazał pominięcie przez organy podatkowe wątku mogącego wskazywać, że Skarżący nie był w Polsce i nie miał nic wspólnego z Spółką A oraz, że organy podatkowe nie dokonały ustaleń gdzie Skarżący w ogóle przebywał zarówno kiedy i powstało zadłużenie Spółki, jak i w czasie rzekomego doręczenia orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jakimi dokumentarni posługiwał się w czasie pobytu w Polsce, czy paszport, dowód osobisty lub inne dokumenty zostały mu skradzione i mogły zostać wykorzystane przez osoby trzecie, czy rzeczywiście kierował sprawami Spółki jako członek zarządu A oraz czy jego dane osobowe zostały bez jego wiedzy i zgody wykorzystane przez inne osoby np. w celu przestępczym.

Skarżący dokonał na policji w Szwecji zgłoszenia popełnienia przestępstwa na jego szkodę w związku z "kradzieżą tożsamości", zaś z akt sprawy nie wynika jakie są wyniki dochodzenia policyjnego, ani na jakim etapie znajduje się powyższa sprawa, zaś w sytuacji gdyby okazało się, że doszło do popełnienia przestępstwa to wykluczone i niedopuszczalne było orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zadłużenie A Spółki z o.o.

Zarzucił również, że wznowione postępowanie było prowadzone przez organ pierwszej i drugiej instancji w sposób przewlekły przez co doszło do naruszenia odpowiednio art. 139 § 1 i art. 139 § 3 O.p.

Postanowienia organów podatkowych I i II instancji zostały wydane z naruszeniem art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. bowiem zawierają błędne uzasadnienia faktyczne i prawne, które nie spełniają przesłanek ustawowych. Organy podatkowe błędnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dni 11 kwietnia 2011r.

11. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

12.1 Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

12.2 W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało rozstrzygnięcie, dotyczące odmowy wstrzymania wykonania decyzji, której dotyczy postępowanie toczące się po wznowieniu postępowania na podstawie przesłanek wynikających z art. 240 § 1 O. p.

Stosownie do treści art. 246 § 1 O. p. organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że możliwość wstrzymania wykonania decyzji na tej podstawie prawnej dotyczy sytuacji, kiedy w trybie określonym w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej ("Wznowienie postępowania") zostanie na podstawie art. 243 § 1 tej ustawy stwierdzona dopuszczalność wznowienia postępowania podatkowego poprzez wydanie przez organ podatkowy postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Takie postępowanie może zostać wznowione z urzędu i na żądanie strony w sytuacji, kiedy zaistnieją przesłanki wskazane w art. 240 § 1 O.p.

Jeśli strona wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania wznowieniowego składa wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, to jego rozpoznanie może nastąpić dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia postępowania. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Organ nie bada merytorycznie decyzji, która jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, lecz jedynie, mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne i prawne oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ocenia, czy istnieje podstawa do uchylenia ostatecznej decyzji. Przy czym ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej nie może być dowolna, lecz winna być wynikiem rzetelnej oceny okoliczności sprawy.

Co ważne, jedyną przesłanką, którą w świetle omawianego przepisu powinien kierować się organ podatkowy, jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Przepis nie uzależnia zastosowania tej instytucji od ważnego interesu strony (por. S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa - komentarz 2007, LexisNexis 2007., str. 748).

Należy zaznaczyć, ze w niniejszym postepowaniu organy podzieliły ustalenia dokonane w trakcie postepowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego z A sp. z o.o. z siedzibą w T. za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r., styczeń-grudzień 2006 r., styczeń - październik 2007 r.,

W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, które wskazywałyby na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r.

Jednocześnie wskazał, że decyzją z dnia 10 stycznia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 września 2013 r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 319/14 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011 r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2005 r., styczeń-grudzień 2006 r., styczeń - październik 2007 r.,

Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie w wyniku kontroli sądowej, że w świetle zebranego materiału dowodowego organy podatkowe nie wykazały, że w sytuacji, gdy przesyłki kierowane były na adres miejsca zamieszkania Skarżącego w Szwecji, a następnie zwracane nadawcy nastąpił skutek w postaci doręczenia pism w szczególności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011, jak również nie wskazały kiedy to doręczenie nastąpiło, a w rezultacie nie były uprawnione do przyjęcia, iż Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Powyższe stanowiło naruszenie przepisów art. 122 O.p. (zasada prawdy obiektywnej ) art. 187 §1 O.p. w zakresie gromadzenia materiału dowodowego oraz art. 191 O.p. ( zasada swobodnej oceny dowodów ) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast Sąd uznał, iż organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że Skarżący we wniosku oraz w toku prowadzonego postępowania nie ujawnił żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, a zatem w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że zakwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało pomimo niewyjaśnienia okoliczności potwierdzających bezspornie, że Skarżący nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynika, że zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż przesyłki kierowane na adres skarżącego zostały skutecznie doręczone co wskazuje, iż istniało prawdopodobieństwo, że Skarżący został pominięty w postępowaniu w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki.

W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki wydane zostało z naruszeniem art. 246 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnić należy, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pozwala na uniknięcie następstw egzekucyjnych, które w postępowaniu podatkowym towarzyszy nawet decyzji nieostatecznej.

Jednakże należy podkreślić, że warunkiem wstrzymania jest istnienie okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Dlatego też organ ponownie dokonując analizy zebranego materiału dowodowego dokona oceny istnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 kwietnia 2011, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. tj. czy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

12.3. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Zakres w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.