Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1719/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 148, art. 149
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2210/10 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od E. W. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 15 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2210/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2010 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym: 1/ uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, 2/ stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3/ zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

E. W. wnioskiem z [...] kwietnia 2010 r. wystąpił do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezesa NFZ) o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. z [...] września 2004 r., nr [...], w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia przez twórcę plastyka pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach wskazanych w tej decyzji między 1 stycznia 1999 r. a 30 kwietnia 2004 r. Wnioskodawca uznał, że wskazana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to w świetle art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej powoływanej jako "k.p.a." warunkuje stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem wnioskodawcy organ orzekający w sprawie nie wziął pod uwagę, że z mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 1992 r. od 1 stycznia 1992 r. do odwołania, nie podlegał on ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania działalności twórczej. NFZ nie wziął również pod uwagę innych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych (m.in. wykonywania przez wnioskodawcę umów o dzieło, od których, zgodnie z prawem, nie pobiera się składek na ubezpieczenie zdrowotne, a także ustalonego prawa do renty). Objęta wnioskiem decyzja rażąco narusza prawo przede wszystkim dlatego, że NFZ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie uwzględnił faktów mających wpływ na załatwienie sprawy.

Prezes NFZ decyzją z [...] czerwca 2010 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2004 r., powołując się na art. 156 § 1 § 2 k.p.a. i 158 § 1 k.p.a.

E. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Prezes NFZ r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności. Okolicznością istotną było ustalenie faktu wykonywania przez skarżącego działalności pozarolniczej w rozumieniu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o s.u.s.". Organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o s.u.s. za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się twórcę i artystę, a zgodnie z art. 8 ust. 9 tej ustawy, uznanie działalności za twórczą lub artystyczną następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców. Skarżący posiada decyzję wymienionej Komisji z [...] lutego 1990 r., w której to decyzji stwierdzono, że od 15 czerwca 1986 r. rozpoczął działalność twórczą jako plastyk. Organ uznał, że nietrafny jest pogląd skarżącego, iż wobec decyzji ZUS Oddział w B. z [...] kwietnia 1992 r., z której wynika, że nie podlega on ubezpieczeniom społecznym i nie podlega także ubezpieczeniom zdrowotnym.

Organ ustosunkował się szczegółowo do wcześniej rozpoznanego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2004 r., co do której obecnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności.

Organ wskazał, że art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.), zgodnie z którym nie podlegały ubezpieczeniu osoby, które już miały ustalone prawo do emerytury lub renty, stracił moc z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o s.u.s., zatem z tym dniem powstał obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Organ wyjaśnił, że w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 poprzedzającej ją ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z więcej niż jednego tytułu składka opłaca jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

E. W. w skardze do WSA w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił: naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ przez błędne przyjęcie, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako artysta plastyk oraz art. 8 ust. 6 pkt 2 i ust. 9 ustawy o s.u.s. przez błędne przyjęcie podstawy prawnej ustalenia prowadzenia przez skarżącego pozarolniczej działalności gospodarczej i związane z tym objęcie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego a także naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, że skarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem podstawy prawnej. Skarżący podtrzymał tezę, że z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 1992 r. wynika, iż od 1 stycznia 1992 r. nie wykonuje działalności gospodarczej i wyjaśnił, że po wydaniu wskazanej decyzji jedynie sporadycznie wykonywał prace malarskie na podstawie umów o dzieło, zatem nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Prezes NFZ odpowiedział na skargę. Wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas wyrażoną argumentację.

Wyrokiem z 15 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa NFZ z [...] czerwca 2010 r.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący, po bezskutecznym wyczerpaniu trybu wznowienia postępowania, podjął próbę wzruszenia decyzji z [...] września

2004 r., w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd stwierdził, że podstawowym problemem w sprawie jest bezsporne i niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego sprawy, które by pozwalało na stwierdzenie, czy skarżący w okresach między 1 stycznia 1999 r. a 30 kwietnia 2004 r. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że wedle skarżącego w świetle treści decyzji ZUS z [...] kwietnia 1992 r., nie podlega on ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia, jako twórca plastyk, pozarolniczej działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego prezentowana przez organ wykładnia art. 8 pkt 1 lit. c) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, a także art. 8 ust. 6 pkt 2

oraz art. 8 ust. 9 ustawy o s.u.s. jest błędna, a wobec zawiadomienia organów ZUS o zaprzestaniu prowadzenia działalności jego obowiązki ubezpieczeniowe wygasły.

Sąd wskazał, że organy interpretują powołane wyżej przepisy ustaw w sposób odmienny i wywodzą, że zgłoszone przez skarżącego przerwy w działalności gospodarczej nie miały wpływu (mimo prowadzenia działalności na podstawie umów o dzieło) na sam fakt prowadzenia tej działalności i – w określonych okresach – powinien on być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.

Sąd pierwszej instancji uznał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy interpretacji odnoszących się do niej przepisów prawnych, co w zasadzie wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Sąd stwierdził, że skarżący postawił wobec decyzji szereg zarzutów procesowych, sprowadzających się do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, załatwienia jej przez organ bez uwzględnienia słusznego interesu strony, nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów i niepodanie przyczyn, z powodu których jego argumentom odmówiono wiarygodności, które to zarzuty Sąd podziela i uważa, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona zarówno w warstwie faktycznej jak i prawnej.

Sąd wyjaśnił, że "nie został istotnie przekonany dlaczego te, a nie inne okresy ubezpieczenia objęto zaskarżonymi decyzjami, czy skarżący rzeczywiście składał do ZUS odpowiednie oświadczenia, w jakim stanie prawnym to miało miejsce, itp.".

Ponadto WSA zwrócił uwagę, że "sprawa o wznowienie postępowania była mimo wszystko inną sprawą niż sprawa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji".

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes NFZ.

Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, a ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według przepisów prawa.

Wnoszący skargę kasacyjną powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.u.s.a." polegające na uchyleniu decyzji Prezesa NFZ oraz:

1) przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. co było rezultatem błędnego przyjęcia, że Prezes NFZ niedokładnie rozważył stan faktyczny sprawy, a tym samym nie rozważył całokształtu materiału dowodowego, załatwił sprawę bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podał przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, podczas, gdy Prezes NFZ rozpatrując przedmiotową sprawę zebrał, rozpatrzył i w wyczerpujący sposób ustosunkował się do zgromadzonych dowodów, a w przypadku stwierdzenia naruszenia w/w przepisów k.p.a. nie powinno zostać uznane za wystarczające do podważenia zaskarżonej decyzji,

2) przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co było rezultatem błędnego przyjęcia, że w zaskarżonej decyzji nie występowały prawne przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy decyzja Prezesa NFZ nie pozostawała w oczywistej sprzeczności z treścią prawa, jej charakter nie nosił cech niemożliwego do zaakceptowania aktu wydanego przez praworządny organ, a tym samym nie stanowiła kwalifikowanej formy naruszenia prawa,

II. przepisów postępowania, polegające na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku na czym polegało naruszenie przez organ przepisów k.p.a., niewskazanie w uzasadnieniu, co do dalszego trybu postępowania, a także niewskazaniu jakimi przesłankami materialno i formalnoprawnymi kierował się Sąd zwracając uwagę, że sprawa o wznowienie postępowania była inną sprawą, niż sprawa o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

III. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 8 pkt 1 lit. c) i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 8 ust. 9 ustawy o s.u.s. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na tym, że obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego nie polegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, podczas gdy prawidłowa wykładania w/w przepisów prawa prowadzi do odmiennej reasumpcji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzuty kasacyjne organ stwierdził, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Prezesa NFZ z [...] stycznia 2009 r., nr [...], odmawiająca wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] września 2004 r., a skarga na tę decyzję została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA w W. z 28 maja 2009 r. (sygn. akt VII SA/Wa 513/09).

Organ wyjaśnił, że decyzja ZUS z [...] kwietnia 1992 r. nie dotyczyła ubezpieczenia zdrowotnego, które zostało wprowadzone od 1 stycznia 1999 r. zaś umowy o dzieło dotyczyły prowadzonej przez skarżącego działalności twórczej.

Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że Sąd w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił na czym polegało naruszenie przez organ przepisów k.p.a. Powoływanie się na usterki procesowe nie może zostać uznane za wystarczające do podważenia zaskarżonej decyzji. Dopiero po wzięciu pod uwagę przepisów prawa materialnego i zawartych w nich przesłanek orzekania w sprawie możliwe jest wnioskowanie o kierunkach poprawy postępowania organu oraz istnieniu i wadze usterek procesowych.

E. W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa procesowego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za usprawiedliwiony zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku na czym polegało naruszenie przepisów k.p.a. oraz brak wskazań, co do dalszego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie 1/ stanu sprawy, 2/ zarzutów podniesionych w skardze, 3/ stanowisk pozostałych stron, 4/ podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a jeżeli sprawa ma być ponownie rozpoznana przez organ także 5/ wskazania co do dalszego postępowania.

Takie uregulowanie nakłada na sąd rozpoznający skargę szereg obowiązków, z których podstawowym jest ustosunkowanie się do zarzutów materialnoprawnych i procesowych podniesionych w skardze, co oznacza konieczność ich oceny prawnej wraz z wyjaśnieniem przyczyn dokonania prezentowanej oceny. W wyroku z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 1280/11 (Lex nr 1123108) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "2. Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. /.../ 3. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny, czy sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu. To z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.".

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie wystarczy wskazanie w uzasadnieniu wyroku problemu materialnoprawnego występującego w sprawie, niezbędne jest natomiast rozwiązanie tego problemu i wyjaśnienie przyczyn (podstaw faktycznych i prawnych) stanowiska zajętego przez Sąd. Jeżeli w uzasadnieniu wyroku takich rozważań brak, skarga w istocie nie jest rozpoznana, a uzasadnienie nie poddaje się kontroli, co musi prowadzić do uchylenia wyroku jako wydanego z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wskazane wyżej wymogi odnoszą się do wszystkich postępowań sądowych, jednak szczególne znaczenie mają w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, tj. w sprawach których przedmiotem jest kontrola decyzji pod kątem występowania kwalifikowanych wad prawnych. Z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki stwierdzenia nieważności muszą być interpretowane ściśle. W sprawach, w których jako przesłankę stwierdzenia nieważności wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ i sąd muszą ocenić, czy przy wydawaniu skarżonej decyzji, doszło (lub nie doszło) do rażącego naruszenia prawa i na czym to naruszenie polegało. Sąd dokonuje tej oceny biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny z daty wydania skarżonej decyzji. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że rozbieżność wykładni prawa nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zaś naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym także naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. może stanowić przyczynę nieważności decyzji, jednak pod warunkiem, że jest ono oczywiste i niewątpliwe, bowiem jedynie wtedy można uznać, że jest ono rażące (por. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1974/10 (Lex nr 1149278).

W wyroku z 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2525/10 (Lex nr 1145613) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.".

Uznać należy, że w żadnej sprawie, a w szczególności w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest wystarczające wskazanie, że zostały naruszone przepisy procesowe bez precyzyjnego wyjaśnienia, o które przepisy chodzi, na czym naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy.

Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wyżej określonych wymogów, bowiem Sąd pierwszej instancji w istocie uchylił się od rozpoznania zarzutów skargi i nie wiadomo jakie jest jego stanowisko wobec występującego w sprawie problemu prawnego, zatem wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, co powoduje konieczność jego uchylenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd na wstępie zajmie stanowisko w kwestii, czy w sprawach, które zgodnie z art. 148 i 149 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, rozpatrywane były w tzw. "postępowaniu hybrydowym" i w ramach tego postępowania przeszły wszystkie szczeble kontroli przed sądami powszechnymi, dopuszczalne jest po 1 października 2004 r. prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji już prawomocnie skontrolowanych przez sąd powszechny i ponowna ich kontrola przez sąd administracyjny, zważywszy, że na gruncie ustawy o s.u.s, co prawda w odmiennym stanie prawnym, jednoznacznie została stwierdzona niedopuszczalność prowadzenia takiego postępowania, nie tylko z uwagi na jednoznacznie brzmiące przepisy prawa ale także ze względów systemowych (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1334/11 (Lex nr 1113688), wyrok NSA z 3 lipca 2008 r., sygn. akt II GSK 240/08, wyrok SN z 16 września 2009 r., sygn. akt I UK 109/09).

W przypadku uznania i uzasadnienia poglądu, że taka kontrola jest jednak dopuszczalna, sąd ustosunkuje się jednoznacznie do zarzutów skargi i oceni, czy po 1 stycznia 1999 r. twórca pobierający emeryturę lub rentę i osiągający dochody z działalności twórczej podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia tej działalności na podstawie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, oraz wyjaśni jakie ustalenia są istotne dla uznania, że twórca był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zajęcie stanowiska we wskazanych kwestiach pozwoli na ocenę, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego jak to zarzuca skarżący.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a.