Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1157/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
article: art. 7, art. 19
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Asesor WSA Marzanna Sałuda, Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. D.M. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. o przyznanie płatności obszarowych na [...]r. w tym uzupełniającej płatności obszarowej do działki rolnej "[...]" nr ewidencyjny [...] o pow. [...] ha. Po sprawdzeniu poprawności wniosku i ujawnieniu faktu zgłoszenia drugiego wniosku przez M.J. o przyznanie płatności obszarowych do tej samej działki organ I instancji wezwał wnioskodawczynie o wykazanie, iż jest posiadaczką spornej działki, jaki posiada do niej tytuł. Następnie, po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i przesłuchaniu zawnioskowanych przez wnioskodawczynię oraz M.J. świadków decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Rolnictwa w C. odmówił D.M.:

1. przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył na nią sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu kolejnych trzech lat, po roku, w którym stwierdzono nieprawidłowość;

2. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył na nią sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w trzech kolejnych latach po roku, w którym stwierdzono nieprawidłowość.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał przepisy art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 44, poz. 262)

oraz art. 138 ust. 1 rozp. Komisji ( WE ) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia zatwierdzona (po przeprowadzeniu kontroli) [...] ha. Wyliczona różnica pomiędzy wielkością zadeklarowaną, a stwierdzoną w toku kontroli wynosiła [...] %, zatem przekraczała granicę [...] %. W tej sytuacji na podstawie art. 138 ust. rozporządzenia Komisji ( WE ) Nr 1973/2004 odmawia się przyznania płatności , a jednocześnie nakłada się na rolnika sankcję, która będzie potrącana z płatności przyznanych na podstawie wniosków w trzech kolejnych latach po roku w którym stwierdzono nieprawidłowość.

Dalej ustalił, iż w stosunku do działki nr [...] położonej w gminie L., obręb P., woj. [...], zostały złożone dwa wnioski o przyznanie płatności, a mianowicie przez D.M. i M.J., a oboje wnioskodawcy podtrzymali swoje oświadczenia, iż to oni użytkują rolniczo sporną działkę. Dlatego przeprowadzono rozprawę administracyjną, a zgromadzony na niej materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, iż to M.J. w [...] r. użytkował rolniczo sporną działkę. W konsekwencji takiego ustalenia organ I instancji uznał, iż w swoim wniosku D.M. zawyżyła powierzchnię nieruchomości objętych dopłatami o [...] % w stosunku do powierzchni zatwierdzonej przez organ i dlatego należało nałożyć na nią sankcję.

Ujawnione nieprawidłowości stanowiły również podstawę do odmówienia przyznania wnioskodawczyni uzupełniającej płatności obszarowej. Przy czym w odniesieniu do tej płatności wielkość zadeklarowana nieruchomości rolnej wynosiła [...] ha, zaś wielkość zatwierdzona ( po przeprowadzonej kontroli) [...] ha. Różnica wyniosła zatem [...] % i uzasadniała zastosowanie sankcji w postaci odmowy przyznania płatności na [...] r. i potrącania sankcji w trzech kolejnych latach w odniesieniu do płatności przyznanych na podstawie kolejnych wniosków.

W odwołaniu od decyzji D.M. domagała się przede wszystkim stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, bowiem nie została ona prawidłowo doręczona pełnomocnikowi odwołującej się ustanowionemu w sprawie jeszcze w trakcie postępowania przed organem I instancji. Doręczono ją bezpośrednio stronie, a więc z naruszeniem art. 40 § 2 Kpa. Ponadto w postępowaniu, jako strona winien uczestniczyć także M. J., gdyż wynik sprawy będzie dotyczył jego interesu prawnego

Dalej zanegowała ustalenia organu I instancji co do faktu posiadania spornej działki nr [...] o pow. [...] ha przez M.J. Odwołująca się podniosła, iż przedmiotową działkę posiada na podstawie umowy użyczenia, płaciła podatek rolny oraz pokrywała koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa, zaś M.J. wykonywał jedynie za wynagrodzeniem zlecone prace polowe, nie mogąc decydować o ich zakresie. Zarzuciła przy tym organowi I instancji naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia.

Na koniec zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego oraz art. 138 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 oraz poprzez niezastosowanie art. 18 ust. 4 i 21 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego. Zarzutu tego szerzej nie rozwinęła.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania i omówieniu zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, iż w toku postępowania świadek pan M. zeznał, iż to M. J. zbierał zboże ze spornej działki i je wywoził do swojego gospodarstwa. Gdy wykonywał prace na zlecenie innych osób, te osoby zbierały swoje zboże. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że strony i świadkowie są zgodni, co do faktu wykonania przez M.J. prac polowych na działce nr [...]. W szczególności odwołująca się podała, że w roku [...] na tej działce wykonywał on zabiegi agrotechniczne na jej zlecenie. Żaden ze świadków i sama wnioskodawczyni nie zanegowali faktu częstego przebywania p. J. na spornej działce. Zatem osobą spełniająca kryteria jakich mowa w art. 7 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego był p. J.

Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi strony decyzji organu I instancji, nie negując faktu nieprawidłowego doręczenia decyzji, zauważył, iż odwołanie zostało wniesione z zachowaniem prawidłowego terminu. Tym samym wadliwego doręczenia nie można było uznać za bezskuteczne, bowiem nie uniemożliwiło wszczęcia postępowania odwoławczego.

Rozważając zarzut niepowołania w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności podstawy nałożenia sankcji zauważył, iż niepowołanie w decyzji przepisów prawa materialnego samo w sobie nie oznacza, że nie istnieje podstawa prawna. Nadto w uzasadnieniu organ I instancji przytoczył właściwe przepisy prawne, w tym prawidłowo powołał się na art. 138 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 jako podstawę nałożenia sankcji. Natomiast niewłaściwe uzasadnienie faktyczne samo w sobie nie uzasadniało uchylenie decyzji organu i instancji. Uchybienia w tym zakresie zostały usunięte w postępowaniu odwoławczym.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik D.M. powtórzył zarzuty przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a dodatkowo zarzucił, iż organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. W szczególności, w ocenie pełnomocnika, nie wyjaśniono sytuacji prawnej M.J. w rozpoznawanej sprawie, pomijając go jako stronę. Nie rozważono kwestii pominięcia przez organ I instancji art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego.

Podkreślono, iż skarżąca użytkuje sporną działkę na podstawie umowy użyczenia zawartej jeszcze przez jej matkę A.B. Całkowicie pominięto ten fakt, nie wyjaśniając, dlaczego i opierając swoje wnioski jedynie na ustaleniu, iż p. J. przebywał na działce i zebrał zboże. Nie wiadomo dlaczego odmówiono uwzględnienia oświadczeń i dowodów skarżącej. Tymczasem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym było przede wszystkim ustalenie kto faktycznie posiada sporną działkę zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Skarżąca podkreśliła zaś, że M.J. nie przedstawił żadnej umowy na użytkowanie jej gruntów, bo takiej umowy nie zawarto, zaś p. J. wykonywał jedynie na jej zlecenie usługi rolnicze za wynagrodzeniem. Pozostałe jego działania naruszały już posiadanie skarżącej i jako działania bezprawne nie mogą prowadzić do uzyskania dopłat unijnych.

Na koniec zarzucił organowi odwoławczemu błędne zastosowanie art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednak ten zarzut nie został klarownie wyjaśniony. Biorąc pod uwagę tak sformułowane zarzuty domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Odnosząc się do ostatniego zarzutu wyjaśnił, iż przepis art. 21 st. 3 ostatnio powołanej ustawy dotyczy przypadków przekazania gospodarstwa następcy prawnemu i nie miał zastosowania w sprawie.

Pełnomocnik skarżącej w związku z treścią odpowiedzi na skargę w kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] r. zanegował zgodność z prawem wydanej decyzji. Podtrzymał w całości argumentację przytoczoną w skardze raz jeszcze podkreślając, iż warunkiem otrzymania płatności obszarowej jest spełnienie trzech kumulatywnych przesłanek, to jest wykazanie faktu posiadania gospodarstwa rolnego, utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej oraz wykazanie, iż łączna powierzchnia gruntów kwalifikujących się do objęcia ich płatnościami wynosi nie mniej niż 1 ha.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do zapisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Organy administracji obydwu instancji z naruszeniem zasady należytego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 i art. 80 kpa ), uznały za udowodnioną okoliczność, iż producentem rolnym, uprawnionym do dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w [...] r., był M.J., wadliwie powołując się na zgodność wszystkich oświadczeń i zeznań, złożonych w niniejszej sprawie. Nadto, wbrew wymogowi z art. 107 § 3 kpa, motywy decyzji organu I instancji nie wskazują dowodów, na których poczyniono ustalenia faktyczne, ani też nie podano przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. W przypadku decyzji organu odwoławczego przytoczono fragmenty zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie administracyjnej. Jednak i w tym przypadku nie wyjaśniono, dlaczego jedne uznano za wiarygodne, inne nie. Powyższe naruszenia procedury administracyjnej mogły zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1051) rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu [...] roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Nadto rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Powołana ustawa nie zawiera ustawowej definicji posiadania, stąd też prawidłowo organy uznały, iż przymiot posiadacza na użytek tej regulacji, określa art. 336 kodeksu cywilnego. Zatem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel ( posiadacz samoistny ), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą

( posiadacz zależny ).

Jednakże wbrew stwierdzeniom organów obydwu instancji, fakt użytkowania przedmiotowych działek przez M.J. był przedmiotem sporu. W świetle jego twierdzeń, jak i okoliczności, podniesionych przez skarżącą, można jedynie przyjąć, iż wykonywał on zabiegi agrotechniczne, posiał i zebrał zboże na spornej działce. Te fakty potwierdzili świadkowie i same strony. Ale to nie przesądza o tym, czy posiadał sporną nieruchomość rolną, czy też nie, a jeżeli posiadał, jaki był charakter tego posiadania. Skarżąca twierdziła, iż zawarła z nim ustną umowę o wykonanie prac rolniczych na "jej" działce. M.J. temu zaprzeczył. Zeznania świadka M., który stwierdził, iż jeżeli p. J. wykonywał dla kogoś jakieś prace w polu, bo dysponował odpowiednim sprzętem rolniczym, to i tak ta osoba zbierała swoje zboże. Nie wiadomo skąd dysponował taką wiedzą i ewentualnie jakie konkretnie inne osoby zawierały takie umowy z p. J. Wreszcie to wcale nie musi oznaczać, iż skarżąca mogła inaczej umówić się z p. J. W rachubę mogło bowiem wchodzić zarówno zawarcie umowy dzierżawy, bądź użyczenia gruntów rolnych, jak i umowy o dzieło. O ile z faktu zawarcia umowy dzierżawy lub użyczenia, wynikałby przymiot posiadacza albo dzierżawcy, bądź biorącego rzecz w użyczenie, to umowa o dzieło ( zlecenie wykonania określonych zabiegów agrotechnicznych ), nie uprawnia do przyjęcia po stronie wykonawcy takiej umowy statusu posiadacza, z którym musi wszak łączyć się określone władztwo nad rzeczą.

Podkreślić jednak w tym miejscu trzeba, że na gruncie obowiązującego stanu prawnego, tak jak posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne, tak - w drodze analogii do art. 337 k.c. - posiadacz zależny nie traci swego posiadania w wyniku oddania rzeczy innej osobie w dalsze posiadanie zależne. Z realizacją przez określoną osobę posiadania (samoistnego, zależnego) wiąże się nierozerwalnie ochrona posesoryjna takiej osoby. Zwrócić także należy uwagę na fakt, iż zgodnie z art. 336 k.c. istotą posiadania samoistnego jest faktyczne władztwo nad rzeczą wykonywane w takich granicach, w jakich uprawniony jest czynić to jej właściciel, a które wyznacza art. 140 k.c. Koniecznej przesłanki posiadania nie stanowi efektywne w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy, wystarczające jest, aby dany podmiot znajdował się w takiej sytuacji, która potencjalnie pozwala mu na takie korzystanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt IV CSK 529/07 LEX376397). Zatem dla istnienia posiadania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie z rzeczy, ale sama możliwość władania nią.

W dniu 1 maja 2004 r. Polska przystąpiła do Unii Europejskiej i jako jej członek zobowiązała się do wprowadzenia na swoje terytorium zasad obowiązujących w pozostałych państwach członkowskich. Jednym z celów Unii jest prowadzenie tzw. Wspólnej Polityki Rolnej, określonej w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustala między innymi warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (art. 1 pkt 1 ustawy). Przyznanie płatności bezpośrednich jest jedną z form wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej, mającej na celu zapewnienie wspólnej organizacji rynków rolnych i rozwoju wsi. Na gruncie tej ustawy należałoby przyjąć, że posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (tak: wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1524/05, LEX nr 203727). Ustawodawca, ustalając dopłaty bezpośrednie do gruntów, miał na względzie wprowadzenie dodatkowych środków pieniężnych, które wyrównywałyby stopniowo szanse gospodarstw wiejskich. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych, wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt II GSK 122/07 (Baza LEX 368187).

W toku postępowania administracyjnego żadna ze stron umowy nie podała faktów, które pozwoliłyby na ustalenie, kto posiadał w [...]r. sporną działkę i jaki charakter miało to posiadanie. W szczególności, wydaje się istotne ustalenie, czy i jakie skutki prawne wywołała umowa użyczenia przedstawiona przez skarżącą, i to w sytuacji, gdy z zeznań M. J. wynikałoby, iż oddający sporną działkę w bezpłatne używanie zmarł. Nie wyjaśniono tych kwestii, a ustalenie, iż umowa wygasła mogłoby wpłynąć na ocenę charakteru ewentualnego posiadania działki przez skarżącą. Podnieść w tym względzie należy, iż zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu od decyzji tego organu skarżąca konsekwentnie podnosiła, iż to ona ponosiła wszelkie ciężary, związane z utrzymywaniem gruntów rolnych, np. opłacała podatek rolny. Kwestia ta została jednak zupełnie pominięta przez organy administracji, które nawet nie podjęły próby wyjaśnienia tej istotnej okoliczności.

Zauważyć też przyjdzie, iż w istocie z zeznań świadków bezspornie wynika jedynie to, że M.J. wykonywał prace polowe na spornej działce, co w żadnym wypadku nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie faktu jej posiadania. Z drugiej strony to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności bezpośredniej ciąży obowiązek by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Nie jest rolą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czuwanie nad tym, by nieruchomość, której posiadaczem w opinii skarżącej jest ona były wbrew jego woli użytkowane przez osoby nieuprawnione. Nie ulega wątpliwości, iż M. J. wykonywał na spornej działce prace mogące świadczyć o użytkowaniu działki. To czy użytkowanie działki skarżącej, a nie tylko wykonywanie określonych prac polowych, przez inną osobę miało miejsce za jej zgodą czy też wbrew jej woli nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznania płatności bezpośredniej zarówno właścicielowi nieruchomości i jej użytkownikowi jeśli nieruchomość jest użytkowana wbrew woli właściciela przez inną osobę. Przepisy prawa nie przewidują również, by płatność została przyznana posiadaczowi nieruchomości w znaczeniu przepisów Kodeksu cywilnego, który faktycznie jej nie użytkuje, a nie jej użytkownikowi w sytuacji, gdy użytkownik korzysta z nieruchomości wbrew woli właściciela. Jeśli na skutek bezprawnego użytkowania nieruchomości przez inną osobę właściciel nieruchomości ponosi szkodę np. w postaci utraty możliwości uzyskania płatności bezpośredniej, to przysługuje mu z tego tytułu roszczenie o odszkodowanie, które może być dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Dopiero należyte wyjaśnienie wyżej naprowadzonych kwestii, a mianowicie istnienia umów, zakresu praw i obowiązków stron, w szczególności zaś ustalenie, kto ponosił ciężary związane z utrzymaniem gospodarstwa rolnego w dobrej kulturze rolnej, czyli finansował wydatki w postaci zakupu materiałów oraz koszty zabiegów agrotechnicznych, a w dalszym rzędzie ocena zebranego materiału dowodowego oraz należyte umotywowanie rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, ze wskazaniem, kŧórym dowodom dano wiarę, a którym nie i dlaczego, pozwolą na rozpatrzenie wniosku skarżącej. A ponieważ wymaga to znacznego uzupełnienia materiału dowodowego, zasadnym było, biorąc pod uwagę zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nakazującą rozpatrzenie sprawy przez dwie instancje, uchylenie na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzji obu instancji.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 21 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie, gdyż w przypadku niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, iż przepis ten mógł mieć zastosowanie w sprawie. Z drugiej strony skarżąca nie wskazywała na przekazanie następcy nie tylko spornej działki, ale i swojego gospodarstwa w całości.

Zgodzić się należy z wnioskiem organu odwoławczego, iż art. 138 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 określa negatywne konsekwencje podania we wnioskach o przyznanie jednolitej płatności nieprawidłowych danych i ujawnienia tego faktu w trakcie kontroli. W myśl tego przepisu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Jeżeli różnice między areałem zadeklarowanym a określonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za przedmiotowy rok kalendarzowy, o ile różnica taka jest większa niż 0,5 % powierzchni zadeklarowanej lub jeden hektar.

Ponadto, jeżeli taka różnica przekracza 20 % wyznaczonego obszaru, to rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w trakcie trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Na potrzeby ustalenia obszaru wyznaczonego w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 zastosowanie ma art. 143b ust. 6 oraz art. 143b ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, oraz art. 137 niniejszego rozporządzenia.

Nie można więc twierdzić, iż nie istniała podstawa prawna do wydania zaskarżonej decyzji. Określenie kwotowo zmniejszenia, które będzie realizowane przez kolejne trzy lata z płatności przyznanych na podstawie kolejnych wniosków nie narusza tego przepisu.

Na koniec stwierdzić przyjdzie, iż pozbawienie strony możliwości działania w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i to wznowienia na wniosek pominiętej strony – art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Natomiast nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Nadto stroną postępowania o przyznanie płatności jest jedynie rolnik ubiegający się o jej przyznanie – art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Bowiem w świetle art. 28 Kpa strona postępowania administracyjnego jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Spór o to, kto użytkuje działkę jest sporem co do faktu, i wprost nie dotyczy prawa p. J. do uzyskania płatności obszarowej.

Z tych względów decyzje organów obydwu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy.

O kosztach postępowania sądowego obejmujących wpis sądowy w kwocie [...] zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.