Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2433/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 2433/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki ( spr. ) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 24 lipca 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2000 r., Nr: [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W. M. przyznanych przez ZBOWiD w [...] decyzją z dnia [...] maja 1976 r. uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w Ruchu Oporu w okresie od [...] lipca 1944 r. do [...] stycznia 1945 r. oraz walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] marca 1945 r. do [...] października 1947 r. (zaświadczenie ZBOWiD nr [...] ).

Organ wskazał, że W. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w szeregach Armii Ludowej i walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Nadto, w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że W. M. w okresie [...] marca 1945 do [...] października 1947 r. pełnił służbę i był zatrudniony w strukturach Bezpieczeństwa Publicznego (zaświadczenie KWP w [...] z [...] lipca 2000 r.).

Mając powyższe na uwadze jak i treść art. 25 ust. 2 pkt 1 lit "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach... należało orzec o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, bowiem osobom zatrudnionym w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. M. podniósł, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Stwierdził, że wadliwe jest ustalenie, iż jego tytuł kombatanctwa oparty jest na uczestnictwie w tzw. "utrwalaniu władzy ludowej", albowiem pełnił on służbę w organach PUBP w [...] z poboru w okresie od [...] marca 1945 r do [...] października 1947 r. Podczas tej służby brał udział w walkach z UPA na terenie Bieszczad. Powołał się na dokumenty znajdujące się w jego aktach osobowych i zaświadczenie KW Policji w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Jego zdaniem podstawą prawną kombatanctwa winien być art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., a zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 2 tejże ustawy stanowi w istocie naruszenie powyższych przepisów w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodał także, że decyzja narusza zasadę sprawiedliwości społecznej oraz art. 49 Konstytucji RP, przepisy procedury administracyjnej dotyczące dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz poprawnej oceny dowodów.

Decyzją z dnia 24 lipca 2001 r., Nr: [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a", art. 21 ust. 2 lit. 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 6 września 2000 r.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że W. M. nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w Ruchu Oporu oraz "utrwalania władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka z tytułu "utrwalania władzy ludowej" został zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego. Powyższe świadczy o tym, że W. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w kwestionowanej uprzednio decyzji. Kierownik nie jest natomiast obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach..., co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Wobec powyższego należało orzec jak w rozstrzygnięciu decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie W. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7-9, 11-12 oraz art. 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. jak i przepisów prawa materialnego: art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Podniósł, że Urząd bezpodstawnie uznał, że jest on "utrwalaczem władzy ludowej" ze skutkami przewidzianymi w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., ponieważ z poboru odbył on służbę w Sztabie AL. w okresie od [...] lipca 1944 r do [...] stycznia 1945 r. Został przydzielony do jednostki III Brygady im. "Ziemi Kieleckiej", która z mocy dekretu KRN z dnia 21 lipca 1944 r. została włączona w skład WP. Był zatem żołnierzem w czasie wojny, co powoduje, ze podstawą jego kombatanctwa winien być art. 1 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o kombatantach....Ponadto brał udział w walce z Niemcami pod Gruszko-Jóźwikwem, pow. Końskie. Na rozkaz jego dowódcy wstąpił do służby w PUBP w [...] w dniu [...] marca 1945 r. Nie brał udziału w zwalczaniu zbrojnego podziemia.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.).

Stosownie natomiast do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.o.p.s.a.

Istota kontroli polega na ocenie zgodności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy k.p.a., a także regulacje ustawy o kombatantach.... Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] lipca 1944 r. do [...] stycznia 1945 r. za działalność w Ruchu Oporu oraz w okresie od [...] marca 1945 r. do [...] października 1947 r. za walkę zbrojną o utrwalenie władzy ludowej.

Bezspornym jest jednak w niniejszej sprawie, że w okresie od [...] marca 1945 r do [...] października 1947 r. pełnił on służbę jako funkcjonariusz w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w [...].

Stosownie zatem, do treści art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" obowiązującej w dacie orzekania ustawy o kombatantach.... osobom, które pełniły służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego nie przysługują uprawnienia kombatanckie i są takich uprawnień pozbawiane z każdego tytułu. Oznacza to pozbawienie uprawnień kombatanckich, także tych, które zostały przyznane za działalność przed rozpoczęciem służby w aparacie bezpieczeństwa.

Stanowisko takie znalazło swój wyraz w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyroki TK z: 15 września 1999 r., sygn. akt: K 11/9915 lutego 1994 r., 15 lutego 1994 r., sygn. akt: K 15/93; OTK 1994 cz I, poz. 4; wyrok SN z 13 grudnia 2000 r., sygn. akt: III RN 37/00, Prok. I Pr. 2001/7-8/39, wyrok SN z 29 marca 1995 r., sygn. akt: III ARN 6/95, OSNAP, US 1995 nr 16, poz. 199, uchwała 7 sędziów SN z 7 maja 1992 r., sygn. akt: II KZP 7/91; OSNCP 1992, nr 10, poz. 174, uchwała NSA z 21 października 2002 r., sygn. akt: OPS 2/02, ONSA 2003/2/42, wyrok NSA z 25 października 2001 r., sygn. akt: V S.A. 411/01, LEX nr 121804, wyrok NSA z 15 grudnia 2000 r., sygn. akt: V S.A. 735/00, LEX nr 79352, wyrok NSA z 11 października 2000 r., sygn. akt: V S.A. 190/00, LEX nr 79354).

Na tle stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (24 lipca 2001 r.), jedyną możliwość zachowania uprawnień kombatanckich przez skarżącego przewidziano w art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy, w myśl którego nie stosuje się przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Skarżący wymaganych dowodów nie przedłożył, a nawet nie powoływał się na takie okoliczności, mimo poinformowania go o tym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 6 września 2002 r., sygn. akt: V S.A. 3140/01, LEX, nr 149687).

Odnośnie podniesionych zarzutów naruszenia zasady sprawiedliwości i art. 49 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podnieść należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania kwestii konstytucyjności ustaw.

Konkludując stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.