Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 635/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi L. Spółka jawna na decyzję Zarządu Województwa z dnia 2 czerwca 2022 roku nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...]) z 27 stycznia 2022 r. Zarząd Województwa, powołując się na art. 46 ust. 2a ustawy z 05 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 z późn. zm., dalej jako u.s.w.), art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa), art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 z późn. zm., dalej jako u.f.p.) art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej L. spółka jawna (dalej także jako beneficjent, skarżący), określił kwotę do zwrotu przez beneficjenta, w wysokości 143 360,66 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 25 lipca 2018 r. do dnia dokonania zwrotu włącznie, tytułem zwrotu części otrzymanego dofinansowania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawodowa pełnomocnik wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz orzeczenie, że beneficjent nie naruszył procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i stwierdzenie braku obowiązku do dokonywania zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 6 K.p.a. - zasady praworządnego działania organów, w szczególności poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie oczywiście nieprawidłowej wykładni zastosowanych przepisów w szczególności w zakresie umownej definicji siły wyższej oraz podstaw do odstąpienia od nałożenia korekty finansowej;

2. art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 i ust. 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w sytuacji, gdy środki zostały wydatkowane zgodnie z umową o dofinansowanie i przepisami prawa;

3. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. wobec naruszenia zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonania oceny dowolnej, wybiórczej w szczególności w zakresie przesłanek do odstąpienia od nałożenia korekty oraz siły wyższej, przez co zdaniem pełnomocnik uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 K.p.a.;

4. art. 75 § w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 wobec dokonania nieuprawnionej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającej na:

a) dowolnym uznaniu, sprzecznym ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, że w sprawie nie zaistniały zdarzenia siły wyższej będące podstawą do odstąpienia od nałożenia korekty finansowej, które to naruszenia w konsekwencji doprowadziły do obrazy zasady praworządności określonej w art. 7 K.p.a.,

b) wadliwej interpretacji zapisów umowy o dofinansowanie w zakresie siły wyższej oraz obowiązków beneficjenta, polegających na informowaniu o okolicznościach istotnych, tj. § 14 ust. 5 oraz ust. 10 i § 18 umowy o dofinansowanie, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że brak osiągnięcia i utrzymania wskaźników rezultatu w okresie trwałości projektu w okolicznościach niniejszej sprawy - siły wyższej - stanowi niezgodne z przeznaczeniem wykorzystanie dotacji, w sytuacji, gdy w świetle zapisów umownych w przedmiotowej sprawie doszło do wystąpienia siły wyższej, w wyniku której niemożliwym było osiągnięcie przedmiotowego wskaźnika, o czym organ został poinformowany przez beneficjenta, w szczególności pismem z 22 marca 2021 r.;

5. art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zobowiązaniu do zwrotu otrzymanych środków, pomimo braku naruszenia prawa wspólnotowego, braku osiągnięcia korzyści przez beneficjenta oraz bez uwzględnienia wagi i charakteru ewentualnych nieprawidłowości.

Decyzją nr [...] z 02 czerwca 2022 r. Zarząd Województwa, wskazując między innymi na art. 138 § 1 pkt 1 i art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej jako O.p.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, z tym że wyłączył okres naliczania odsetek od 25 kwietnia 2022 r. do dnia doręczenia niniejszej decyzji, włącznie z tym dniem.

W uzasadnieniu wskazano, że 14 września 2016 r. Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym zawarł z beneficjentem umowę nr [...], o dofinansowanie projektu "Wdrożenie własnych, innowacyjnych rozwiązań procesowych, produktowych i nietechnologicznych w zakresie produkcji kosmetyków hotelowych w nowo wybudowanym zakładzie w D. h". Umowa była aneksowana 23 kwietnia 2018 r. Celem projektu był rozwój i zwiększenie konkurencyjności spółki, poprzez budowę nowego zakładu produkcyjno-magazynowego, wprowadzenie do oferty spółki nowych oraz udoskonalanych produktów kosmetycznych, przeznaczonych do hoteli, w tym produktów z etykietami w języku [...]. Projekt zakładał wdrożenie innowacyjnej technologii z zakresu produkcji wyrobów kosmetycznych, wykorzystanie wyników prac badawczo-rozwojowych (B+R) w procesie produkcji oraz zastosowanie najnowszych technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT).

Całkowita wartość projektu wynosiła 5 973 638,50 zł. Całkowita wartość wydatków kwalifikowalnych projektu wynosiła 3 491 917,14 zł, w tym dofinansowanie ze środków europejskich w kwocie 955 737,71 zł, co stanowiło nie więcej niż 27,37% wydatków kwalifikowalnych projektu, wkład własny w kwocie 2 536 179,43 zł.

Okres realizacji projektu został ustalony od 16 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. Beneficjent zobowiązany był wdrażać projekt zgodnie z regulaminem konkursu i w oparciu o wniosek o dofinansowanie projektu (§ 4 ust. 6 pkt 1 umowy) oraz przestrzegać przepisów prawa unijnego i krajowego (§ 4 ust. 6 pkt 2 umowy). Ponadto, beneficjent zobowiązał się do zapewnienia trwałości projektu, w okresie 3 lat od dnia dokonania płatności końcowej na jego rzecz (§ 5 ust. 2 umowy) oraz zobowiązał się do osiągnięcia wskaźników produktu oraz rezultatu na poziomie określonym we wniosku o dofinansowanie projektu (§ 14 ust. 1 pkt 1 umowy). Jednocześnie, w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 umowy, beneficjent zobowiązany był do systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektu, przedkładania na żądanie informacji o osiągniętych wskaźnikach w okresie trwałości projektu, a także do niezwłocznego informowania o zaistniałych nieprawidłowościach, problemach w realizacji projektu lub o zamiarze zaprzestania realizacji projektu.

Zgodnie z przepisami § 14 ust. 1 pkt 4 umowy, beneficjent zobowiązany był do pomiaru wartości wskaźników produktu i rezultatu osiągniętych dzięki realizacji projektu zgodnie ze wskaźnikami z wniosku o dofinansowanie, oraz do przedkładania na żądanie informacji o osiągniętych wskaźnikach w okresie trwałości projektu. Stosownie do § 14 ust. 5 umowy, beneficjent zobowiązany był do niezwłocznego i pisemnego informowania o problemach w realizacji projektu, w szczególności o zamiarze zaprzestania jego realizacji, oraz ryzyku nieosiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu.

Beneficjent zobowiązał się do osiągnięcia wskaźników rezultatu projektu w terminie do 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu lub - o ile to wynika ze specyfiki projektu - od uruchomienia przedsięwzięcia i utrzymania ich w okresie trwałości określonym w § 5 ust. 2 umowy (stosownie do § 14 ust. 6 umowy). Jednocześnie, zgodnie z § 14 ust. 7 umowy, niewykonanie wskaźników rezultatu projektu mogło stanowić przesłankę do stwierdzenia nieprawidłowości. Instytucja Zarządzająca miała prawo do nałożenia korekty finansowej z tytułu niezrealizowania bądź nieutrzymania wskaźników rezultatu w okresie trwałości projektu (§ 14 ust. 8 umowy), określoną według stopnia niezrealizowania wskaźnika rezultatu, wiążącą się z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych projektu.

Organ wymienił wszystkie wnioski o płatność (dalej także jako WoP) złożone przez beneficjenta i wskazał, że spółka całość przyznanego dofinansowania, tj. kwotę 955 737,71 zł otrzymała 25 lipca 2018 r. tytułem refundacji poniesionych wydatków, przedstawionych w końcowym WoP, złożonym 08 maja 2018 r.

Organ zaznaczył, że w końcowym WoP beneficjent poinformował, że wskaźniki rezultatu projektu zostały osiągnięte do dnia 31 grudnia 2017 r. oraz, że w przedmiotowym okresie nie napotkano na problemy w trakcie realizacji projektu.

Dalej organ napisał, że w okresie 2-30 marca 2021 r. zespół kontrolujący przeprowadził kontrolę trwałości projektu. Wezwano beneficjenta o wypełnienie i odesłanie tabel, zgodnie z przekazanymi wzorami, dotyczących miejsc pracy utworzonych w ramach realizacji projektu oraz wartości zatrudnienia w spółce. W odpowiedzi przedstawiono dane tabelaryczne dotyczące miejsc pracy utworzonych w ramach realizacji projektu oraz łącznego zatrudnienia pracowników w spółce.

Z przedstawionych informacji wynikało, iż beneficjent utworzył 5 stanowisk pracy w ramach projektu, natomiast na okres kontroli utrzymywał 3 z nich. Wartość bazowa do obliczania wskaźnika wzrostu zatrudnienia w spółce wynosiła 19,33 EPC (tzw. ekwiwalent pełnego czasu pracy). W sierpniu 2018 r. zatrudnienie w spółce wynosiło 15,75 EPC i było niższe od wartości bazowej o 3,58 EPC. W kolejnych miesiącach zatrudnienie malało i wahało się od 7,13 EPC (maj i czerwiec 2020 r.) do 14,88 EPC (lipiec 2020 r.).

Dalej organ napisał, że pismem z 22 marca 2021 r. beneficjent oświadczył, iż utworzył stanowiska pracy w ilości wykazanej we wniosku o dofinansowanie, jednak spółce nie udało się osiągnąć wzrostu zatrudnienia w skali globalnej, Wpływ miały:

— "Bardzo duże problemy z pozyskaniem pracowników na lokalnym rynku, w miejscu realizacji nowej inwestycji"; beneficjent wskazał, iż pracownicy zatrudnieni w spółce przed rozpoczęciem projektu, deklarujący gotowość do zmiany miejsca wykonywania pracy, zrezygnowali z zatrudnienia z uwagi na uciążliwości związane z dojazdem do nowo otwartego zakładu, oraz że w okolicy miejsca realizacji projektu powstało kilka zakładów pracy, przez co nie udało się pozyskać nowych pracowników, beneficjent wskazał, iż prowadził i prowadzi intensywne działania rekrutujące nowych pracowników;

— "Zmiana na rynku kosmetyków hotelowych podyktowana ruchami ekologicznymi"; beneficjent wskazał, iż w drugiej połowie 2017 r. rozpoczęła się ogólnoświatowa zmiana dystrybucji kosmetyków w hotelach związana z ochroną środowiska. Dotychczasowe, jednorazowe, plastikowe opakowania kosmetyków zastąpiono dyspenserami wielokrotnego użytku oraz dozownikami, co spowodowało zmniejszenie sprzedaży kosmetyków spersonalizowanych w jednorazowych opakowaniach, produkowanych przez spółkę;

— "Perturbacje związane z covid"; beneficjent wskazał, iż zamknięcie hoteli w związku z pandemią spowodowało spadek sprzedaży kosmetyków hotelowych przez spółkę na koniec roku 2020 (grudzień) do 17% w porównaniu do stanu z roku poprzedniego, stawiając spółkę na skraju bankructwa i zmuszając do podjęcia działań oszczędnościowych, w tym do cięcia kosztów osobowych. Spółka podjęła działania dywersyfikujące produkcję, mające na celu zwiększenie produkcji, a w konsekwencji poprawę sytuacji spółki i wzrost zatrudnienia w spółce.

Dalej organ zaznaczył, że Instytucja Zarządzająca w piśmie z 16 kwietnia 2021 r. wskazała beneficjentowi, iż zgodnie z § 14 ust. 8 umowy o dofinansowanie ma prawo do nałożenia korekty finansowej z tytułu niezrealizowania bądź nieutrzymania wskaźników rezultatu w okresie trwałości projektu. Z kolei zgodnie z § 14 w ust. 9 umowy korekta finansowa zostanie określona według stopnia niezrealizowania wskaźnika rezultatu i wiązać się będzie z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych projektu.

Wobec stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości w postaci nieosiągnięcia wskaźnika rezultatu: "Wzrost Zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" Instytucja Zarządzająca nałożyła korektę finansową w wysokości 15% wydatków kwalifikowalnych, z tytułu nieosiągnięcia i nieutrzymania tego wskaźnika, która wynosi 143 360,66 zł. Beneficjent wniósł zastrzeżenia, ale organ podtrzymał stanowisko.

Pismem z 28 maja 2021 r. Instytucja Zarządzająca wezwała beneficjenta do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, kwoty 143 360,66 zł wraz z odsetkami, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu włącznie. Jako że beneficjent nie dokonał zwrotu środków, organ wszczął postępowanie administracyjne, po czym wydał, opisaną na wstępie, decyzję z 27 stycznia 2022 r., którą określił kwotę do zwrotu przez stronę w wysokości 143 360,66 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w ramach środków przekazanych umową.

Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji z 27 stycznia 2022 r. organ napisał, że zgodnie z § 14 ust. 5 umowy, beneficjent zobowiązany był niezwłocznie i pisemnie poinformować Instytucję Zarządzającą o problemach w realizacji projektu oraz ryzyku nieosiągnięcia wskaźników produktu i rezultatu, czego beneficjent nie uczynił, a wręcz w końcowym WoP, złożonym 08 maja 2018 r., poinformował, że nie napotkał problemów w trakcie realizacji projektu, oraz że wskaźniki rezultatu projektu postały osiągnięte do dnia 31 grudnia 2017 r. Spółka dopiero w piśmie z 22 marca 2021 r., sporządzonym w toku kontroli trwałości projektu, poinformowała że utworzyła nowe miejsca pracy oraz zatrudniła osoby na stanowiska wskazane we wniosku, ale w skali globalnej nie udało się dotychczas osiągnąć wprost zatrudnienia.

Dalej organ wskazał, że z zestawienia, załączonego do pisma spółki z 22 marca 2021 r. wynika, iż w toku realizacji projektu spółka utworzyła i obsadziła nowe stanowiska pracy. Jednakże w okresie trwałości projektu, tj. od 25 lipca 2018 r. do 24 lipca 2021 r. nieobsadzone były: stanowisko specjalisty ds. jakości (laborant) od 18 grudnia 2020 r. oraz operatora wózka widłowego od 16 maja 2020 r. Organ jednocześnie wskazał, że pomimo, iż na określone we wniosku o dofinansowanie stanowiska, w toku realizacji projektu zatrudniono osoby, to całkowite zatrudnienie w spółce uległo zmniejszeniu, gdyż określona wartość bazowa dla wskaźnika wynosiła 19,33 EPC, natomiast w kolejnych miesiącach okresu trwałości projektu wartość bazowa dla wskaźnika ulegała zmniejszeniu od 15,75 w sierpniu 2018 r. do 7,13 w czerwcu 2020 r., aby następnie osiągnąć poziom 10,63 EPC w miesiącu poprzedzającym przeprowadzenie kontroli trwałości projektu, tj. w lutym 2021 r. Organ podsumował, że całkowite zatrudnienie nie tylko nie uległo zwiększeniu, ale wręcz uległo zmniejszeniu.

Organ podkreślił, że zgodnie z zasadami realizacji projektu, jeśli w wyniku realizacji projektu powstaną nowe miejsca pracy i nastąpi wzrost zatrudnienia w podmiocie, wnioskodawca wpisuje we wniosku o dofinansowanie odpowiednią wartość docelową. Jeśli jednak nie stworzy nowych miejsc pracy lub jeśli miejsce pracy powstało, ale jednocześnie inne zostało zlikwidowane to jako wartość docelową wskaźnika wpisuje "0". Beneficjent mógł wskazać na etapie przygotowania wniosku o dofinansowanie, że miejsca pracy nie powstaną w spółce w ramach realizacji projektu.

Zgodnie z § 14 ust. 8 i ust. 9 umowy, w przypadku niezrealizowania wskaźników rezultatu projektu, Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej. Korekta finansowa jest określana według stopnia niezrealizowania wskaźnika rezultatu i wiąże się z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych Projektu. Wskaźnik "Wprost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" osiągnięty przez beneficjenta w wyniku zakończenia realizacji projektu, wyniósł 0 EPC, co stanowi 0% wartości zakładanej we wniosku o dofinansowanie. Nieosiągnięcie wskaźnika rezultatu w minimum 50% wysokości zakładanej we wniosku o dofinansowanie skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 15% wydatków kwalifikowalnych projektu (dofinansowania).

Zdaniem organu pandemia COVID — 19 nie może zostać uznana za "siłę wyższą jako przyczynę wystąpienia nieprawidłowości, ponieważ okres trwałości projektu, przypadający od 25 lipca 2018 r. do 24 lipca 2021 r. obejmuje tylko w części okres występowania pandemii COVID-19. Organ zauważył, że 14 marca 2020 r. ogłoszony został stan zagrożenia epidemicznego, a 20 marca 2020 r. stan epidemii. Co istotne, zatrudnienie w spółce było niższe od wartości bazowej już przed marcem 2020 r., zatem ewentualny wpływ pandemii COVID - 19 na działalność spółki oraz jej sytuację finansową można rozpatrywać dopiero od marca 2020 r. Organ podkreślił, że beneficjent, aby osiągnąć wartość docelową wskaźnika, był zobowiązany zwiększyć zatrudnienie w spółce w terminie do 31 sierpnia 2018 r., tj. 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu, którego termin w umowie określono na 31 sierpnia 2017 r.

Dalej organ napisał, że kolejna przyczyna wskazana przez spółkę: zmiany na rynku kosmetycznym, w tym proekologiczne trendy na rynku, w ocenie organu mieszczą się w granicach normalnego ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Beneficjent, zgodnie ze złożonym wnioskiem o dofinansowanie otrzymał wsparcie właśnie na podniesienie konkurencyjności Spółki, poprzez wprowadzenie rozwiązań proekologicznych i produkcję nowych oraz udoskonalonych produktów dostosowanych do wymagań rynkowych.

Odnosząc się do kolejnej opisanej przez beneficjenta przyczyny, która uniemożliwiała spółce osiągnięcie wskaźnika: problemów z pozyskiwaniem pracowników w miejscu realizacji projektu z uwagi na zwiększony popyt na pracowników, w związku z rozpoczęciem działania innych podmiotów gospodarczych w gminie, w której realizowany był Projekt, organ stwierdził, że nie stanowiło to czynnika niezależnego od beneficjenta, a wręcz przeciwnie, gdyż beneficjent działając na warunkach rynkowych, powinien był przewidzieć lub co najmniej założyć, że na rynku mogą pojawić się podmioty, z którymi będzie zmuszony konkurować o pracowników.

Organ ustalił, iż beneficjent we wszystkich złożonych i zatwierdzonych WoP przedstawił całkowite wydatki kwalifikowalne w łącznej wysokości 3 491 917,14 zł. Spółka w ramach projektu otrzymała dofinansowanie w formie refundacji, w łącznej wysokości 955 737,71 zł, co stanowi 27,3% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Uwzględniając nałożoną korektę finansową, całkowita kwota wydatków kwalifikowalnych w projekcie wynosi 2 968 129,57 zł, natomiast kwota dofinansowania 812 377,05 zł. Zgodnie z § 14 ust. 11 umowy, w przypadku nałożenia korekty finansowej, o której mowa ust. 9 niniejszego paragrafu, beneficjent zobowiązany jest do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Ustalona różnica między kwotą dofinansowania projektu przed zastosowaniem korekty finansowej (955 737,71 zł), a kwotą dofinansowania projektu po zastosowaniu korekty finansowej (812 377,05 zł) wynosi zatem 143 360,66 zł (955 737,71 zł — 812 377,05 zł) i podlega zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od 25 lipca 2018 r. od kwoty 143 360,66 zł do dnia dokonania zwrotu włącznie.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła L. spółka jawna, zastępowana przez tą samą zawodową pełnomocnik, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pełnomocnik powtórzyła zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 i ust. 2 u.f.p., zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. - zasady praworządnego działania organów, w szczególności poprzez niedokonanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie oczywiście nieprawidłowej wykładni zastosowanych przepisów w szczególności w zakresie umownej definicji siły wyższej oraz podstaw do odstąpienia od nałożenia korekty finansowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 września 2022r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ppsa).

W myśl art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 , zwaną dalej ustawą o zasadach realizacji ( Dz.U. z 2020,poz.818 ze zm) beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli oraz audytowi w zakresie prawidłowości realizacji projektu przeprowadzanych przez instytucję zarządzającą, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą, koordynatora EWT, wspólny sekretariat, krajowego kontrolera, a także instytucję audytową, przedstawicieli Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oraz inne podmioty, uprawnione do przeprowadzania kontroli lub audytu. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11.Instytucja Zarządzająca (dalej IZ) jest odpowiedzialna za przygotowanie i realizację regionalnego programu operacyjnego, w szczególności zaś do jego zadań należy m.in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów (w przypadku krajowego albo regionalnego programu operacyjnego), nakładanie korekt finansowych, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 - O finansach publicznych (Dz.U. 2021r,poz.305 ze zm.) albo w umowie o dofinansowanie projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ufp w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9 lit. a ustawy o zasadach realizacji. Realizując zatem ww. zadania, instytucja zarządzająca korzysta z instrumentów prawnych zawartych w u.f.p. Jak stanowi przy tym art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej są środkami publicznymi, przy czym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, a także odsetki od tych środków, są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, co wynika z art. 60 pkt 6 u.f.p..

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest decyzja z dnia 22 czerwca 2022r utrzymująca w mocy decyzję z dnia 27 stycznia 2022r., w której IZ zobowiązała beneficjenta do zwrotu części finansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. wraz z należnymi odsetkami, otrzymanego na podstawie umowy nr [...] z dnia 14 września 2016 r. o dofinansowanie projektu .Według IŻ konieczne było zastosowanie korekty finansowej gdyż beneficjent wykorzystał środki otrzymane w ramach projektu w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem procedur – postanowień umowy, o których mowa w art. 184 u.f.p., stąd też w sprawie zastosowanie znalazła norma art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W ocenie Sądu IZ dopełniła wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a ustalony stan faktyczny Sąd w pełni podziela i przyjmuje za własny. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Zatem dokonując kontroli zgodności z prawem skarżonej decyzji, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne przedstawione w części historycznej uzasadnienia obu decyzji, stwierdzając już w tym miejscu, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. IZ w sposób wszechstronny i prawidłowy zgromadziła materiał dowodowy w sprawie, następie przeprowadziła ocenę wszystkich dowodów łącznie. Dokonane ustalenia są przekonywujące i poparte odpowiednią argumentacją. Tym samym nieuzasadnionym jest zarzut skargi o naruszeniu przez IZ art. 7,77 § 1 w zw. z art.107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. i art.80 Kpa. Tym bardziej, że sprowadzał się do polemiki związanej z oceną, czy w niniejszej sprawie wystąpiła siła wyższa uniemożliwiająca zachowanie wskaźników rezultatu, co zostanie wyjaśnione w dalszej części uzasadnienia. Brak uwzględnienia stanowiska strony co do zaistnienia "siły wyższej" w realiach danej sprawy nie stanowi o naruszeniu przez organ wyżej wskazanych przepisów procedury. Decyzja została szeroko i starannie uzasadniona. Dodatkowo podkreślić trzeba, że skuteczność wykazania, że organ naruszył zasadę z art. 80 K.p.a. wymaga wskazania, iż uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, bowiem jedynie to może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest zaś wystarczające samo subiektywne przekonanie strony skarżącej o innej niż przyjął organ wadze (doniosłości) poszczególnych środków dowodowych i ich odmiennej ocenie niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Zauważyć natomiast należy, że IZ WRPO dokonując ustaleń faktycznych w kontrolowanej sprawie, a także - w dalszej kolejności - ich subsumcji pod znajdujące zastosowanie normy prawa materialnego, oparła się na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dała wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającej wymogi normatywne wskazane w art. 107 § 3 k.p.a.

Użyte w art.184 i 207 ustawy o finansach publicznych pojęcie "procedury" ma szerokie znaczenie, co jest uzasadnione szczególnymi regułami ostrożności przy dysponowaniu środkami publicznymi. W doktrynie podnosi się, że ustawodawca posługując się nieostrym pojęciem procedury, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą organy państwa oraz inne instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Tak określonemu założeniu odpowiada ugruntowany już w orzecznictwie sądów administracyjnych szeroki zakres znaczeniowy "procedury", obejmujący zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami (wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r.). Wobec tego przez naruszenie procedur rozumie się m. in. realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Zatem, to umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego oraz wytyczne są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Niedotrzymanie zaś warunków umowy, zobowiązuje organ do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1119/19).

Wobec powyższego zgodzić się należy z IZ co do tego, że w rozpatrywanej sprawie naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. utożsamiać należy z naruszeniem umowy o dofinansowanie w zakresie realizacji przez Beneficjenta obowiązku osiągnięcia wskaźnika rezultatu Projektu "wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" w terminie do 31 sierpnia 2018r. i jego utrzymania przez cały okres trwałości Projektu, tj. od 25 lipca 2018r. do 25 lipca 2021r. (§ 4 ust. 6, §`14 ust. 1 pkt 1, § 14 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie)

Warto w tym miejscu przywołać pogląd NSA wyrażony w wyroku z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1378/21., a którego wynika, że art. 184 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w zakresie w jakim przepisy te przewidują obowiązek zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, w tym w szczególności przewidzianych w umowie o dofinansowanie, stanowi konsekwencję naruszenia zasady pacta sunt servanda.

W niniejszej sprawie, w umowie, której częścią jest wniosek o dofinansowanie skarżąca zadeklarowała osiągnięcie kluczowych wskaźników planowanych rezultatów realizacji projektu, mających bezpośredni wpływ na otoczenie w tym wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach – 5 EPC. W toku kontroli trwałości przeprowadzonej w okresie od 2 do 30 marca 2021r. na podstawie danych tabelarycznych przedstawionych przez skarżącą ustalono, że spółka nie osiągnęła docelowej wartości wskaźnika. Wartość bazowa zatrudnienia w spółce wyniosła 19,33 EPC. Spółka utworzyła pięć stanowisk pracy ramach projektu, na moment kontroli utrzymywała trzy z nich. W okresie trwałości projektu, tj. od 25 lipca 2018 r. do 24 lipca 2021 r. nieobsadzone były: stanowisko specjalisty ds. jakości (laborant) od 18 grudnia 2020 r. oraz operatora wózka widłowego od 16 maja 2020 r. Pomimo, iż na określone we wniosku o dofinansowanie stanowiska, w toku realizacji projektu zatrudniono osoby, to całkowite zatrudnienie w spółce uległo zmniejszeniu, gdyż określona wartość bazowa dla wskaźnika wynosiła 19,33 EPC, natomiast w kolejnych miesiącach okresu trwałości projektu wartość bazowa dla wskaźnika ulegała zmniejszeniu od 15,75 w sierpniu 2018 r. do 7,13 w czerwcu 2020 r., aby następnie osiągnąć poziom 10,63 EPC w miesiącu poprzedzającym przeprowadzenie kontroli trwałości projektu, tj. w lutym 2021 r. W okresie trwałości projektu całkowite zatrudnienie nie tylko nie uległo zwiększeniu, ale wręcz uległo zmniejszeniu.

Zgodnie z zasadami realizacji projektu, jeśli w wyniku realizacji projektu powstaną nowe miejsca pracy i nastąpi wzrost zatrudnienia w podmiocie, wnioskodawca wpisuje we wniosku o dofinansowanie odpowiednią wartość docelową. Jeśli jednak nie stworzy nowych miejsc pracy lub jeśli miejsce pracy powstało, ale jednocześnie inne zostało zlikwidowane to jako wartość docelową wskaźnika wpisuje "0". To od spółki zależało wskazanie na etapie przygotowania wniosku o dofinansowanie, że miejsca pracy nie powstaną w ramach realizacji projektu. Spółka podała, że powstaną.

Zgodnie z § 14 ust. 8 i ust. 9 umowy, w przypadku niezrealizowania wskaźników rezultatu projektu, Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej. Korekta finansowa jest określana według stopnia niezrealizowania wskaźnika rezultatu i wiąże się z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych Projektu. Wskaźnik "Wprost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" osiągnięty przez beneficjenta w wyniku zakończenia realizacji projektu, wyniósł 0 EPC, co stanowi 0% wartości zakładanej we wniosku o dofinansowanie. Nieosiągnięcie wskaźnika rezultatu w minimum 50% wysokości zakładanej we wniosku o dofinansowanie skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 15% wydatków kwalifikowalnych projektu (dofinansowania). W niniejszej sprawie stanowiło to kwotę 143 360,66 zł.

Spółka nie kwestionowała tych ustaleń. Jej zarzuty oscylowały wokół nie uwzględnienia przez organ, że w sprawie zaistniały podstawy do odstąpienia od nałożenia korekty finansowej, gdyż zaszły przesłanki definiowane jako tzw. siła wyższa. Spółka wskazała trzy okoliczności, które jej zdaniem bezpośrednio wpływały na przeszkody w realizacji wskaźnika "wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach", tj. problemy z pozyskiwaniem pracowników na lokalnym rynku w miejscu realizacji projektu, zmiana na rynku kosmetyków hotelowych podyktowana ruchami ekologicznymi w 2017r. i ogólnoświatowa sytuacja związana z pandemią COVID – 19.

Jak słusznie wskazała skarżąca zgodnie z § 1 pkt 20 umowy siłą wyższą jest zdarzenie bądź połączenie zdarzeń obiektywnie niezależnych od beneficjenta lub IŻ WRPO 2014+, które zasadniczo i istotnie utrudniają wykonywanie części zobowiązań wynikających z umowy, których beneficjent i IŻ WRPO 2014+ nie mogły przewidzieć i którym nie mogły zapobiec ani ich przezwyciężyć poprzez działanie z należytą starannością ogólnie przewidzianą dla cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych. Nie budzi wątpliwości stwierdzenie, że siła wyższa jest zdarzeniem: a/ zewnętrznym – mającym swe źródło poza podmiotem, z którego działaniem związana jest odpowiedzialność odszkodowawcza, b/niemożliwe do przewidzenia, przy czym nie chodzi tu o absolutną niemożliwość przewidzenia jakiegoś zdarzenia, lecz o mały stopień prawdopodobieństwa jego pojawienia się w określonej sytuacji w świetle obiektywnej oceny wydarzeń, c/ niemożliwe do zapobieżenia – nie tyle samemu zjawisku ale szkodliwym następstwom przy zastosowaniu współczesnej techniki.

Zarówno strony jak i sąd z definiowaniem siły wyższej nie polemizują. Za siłę wyższą uważa się jedynie zdarzenia zewnętrzne w stosunku do uprawnionego, a zarazem nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., III CZP 100/07, OSNC 2008, Nr 12, poz. 139). Zgodne jest również przyjęcie, że pandemia COVID – 19 stanowiła sytuację nadzwyczajną, na którą beneficjenci nie mieli wpływu. Jak jednak słusznie zauważył organ w niniejszej sprawie wartość zatrudnienia, jeszcze przed pandemią, bo już w sierpniu 2018r. wynosiła 15,78 EPC, zamiast 19,33 EPC. Projekt był realizowany od 16 marca 2016r. do 31 sierpnia 2018r., czyli przed pandemią. Planowany rezultat: wzrost zatrudnienia w przedsiębiorstwach – 5 EPC (ekwiwalent pełnego czasu pracy oznaczający jeden osobo rok pracy pełnoetatowej) miał odzwierciedlać wzrost zatrudnienia w spółce jako bezpośredni skutek zakończenia projektu. Spółka była zobowiązana do jego osiągnięcia w terminie 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu, tj. do 31.08.2018r. i jego utrzymania w okresie trwałości projektu, tj. od 25 lipca 2018r. do 25 lipca 2021r. ( w okresie trzech lat od dokonania płatności końcowej, czyli od 25.07.2018r.). Okres trwałości projektu przypadał jedynie w części na czas pandemii. Stan zagrożenia epidemicznego ogłoszony został 14 marca 2020r. a stan epidemii od 20 marca 2020r. Słusznie więc organ uznał, że wystąpienie "siły wyższej" mogłoby być w niniejszej sprawie rozpatrywane od marca 2020r. I gdyby trwałość rezultatu w tym okresie została naruszona, to wówczas można byłoby wpływ pandemii na realizację umowy uwzględnić. Jednakże w niniejszej sprawie już w sierpniu 2018r. zatrudnienie w spółce było niższe od wartości bazowej o 3,58EPC i w kolejnych miesiącach malało. Do marca 2020r. było niższe niż zakładane i wahało się od wartości 7,13 EPC (maj, czerwiec 2020r.) do 14,88 (lipiec 2020r.). Jak z powyższego wynika przed pandemią spółka nie osiągnęła wskaźnika rezultatu i nie utrzymała go w okresie trwałości rezultatu, w żadnym miesiącu. Nie można więc uznać, że pandemia jako siła wyższa miała wpływ na nie dochowanie przez spółkę warunków umowy ani, że brak zakończenie okresu trwałości w dacie kontroli mogło mieć wpływ na zmianę oceny kontrolujących.

Pozostałe dwie wskazywane przez spółkę okoliczności związane ze zmianami na rynku kosmetyków oraz wzrostem ilości zakładów obok D., co spowodowało trudności w znalezieniu pracowników, również organ prawidłowo uznał, za niespełniające przesłanek niemożliwej do przewidzenia i zapobieżenia "siły wyższej" a mieszczące się w granicach ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej (rozpatrywane również łącznie z wyżej omówioną pandemią). Trudności związane z prowadzeniem działalności i jak w niniejszej sprawie z realizacją projektu nie mogą być utożsamiane z zaistnieniem "siły wyższej". Beneficjent jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w formie prawnej spółki jawnej w ramach ryzyka gospodarczego i zgodnie z zasadami konkurencji powinien też przewidywać, że na tym samym rynku określonym geograficznie tj. rynku terytorialnym lub asortymentowym (towarów lub też usług) mogą rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej inni przedsiębiorcy, którzy będą konkurowali ze stroną skarżącą także w aspekcie dotyczącym pracowników (m.in. w zakresie ich pozyskiwania czy też wynagrodzeń). Jest to bowiem cecha charakterystyczna prowadzenia działalności gospodarczej w ramach gospodarki wolnorynkowej, która nie spełnia przesłanek siły wyższej zawartych w § 1 pkt 20 umowy o dofinansowanie projektu. Spółka znała lokalizację zakładu i winna wziąć pod uwagę, że było to miejsce oddalone od P., z trudniejszym dojazdem i terenami przeznaczonymi na lokalizację innych zakładów. Proekologiczne trendy na rynku również mieściły się w granicach ryzyka prowadzenia działalności, na którym zmiany oczekiwania klientów i ich zapotrzebowanie zmieniają się. Organ podkreślił, że spółka otrzymała wsparcie właśnie na wprowadzenie rozwiązań proekologicznych i produkcję nowych udoskonalonych produktów dostosowanych do wymogów rynkowych, na którym to rynku działa już od 1990r. Ponadto Spółka wskazała, że zdarzenia utrudniające realizację projektu występowały już od 2017r. Zgodnie z umową (§ 14 ust. 5) spółka była zobowiązana niezwłocznie i pisemnie poinformować IZ WRPO o problemach w realizacji projektu, w szczególności o zamiarze zaprzestania jego realizacji oraz ryzyku nieosiagnięcia wskaźników produktu i rezultatu, czego nie uczyniła. Pismem z 8 maja 2018r. poinformowała, że wskaźnik rezultatu osiągnęła do 31 grudnia 2017r. i nie napotkała w realizacji projektu żadnych problemów, co teraz sama podważa wskazując na problemy od 2017r. Spółka nie wykazała również, że poszukiwała intensywnie pracowników (należyta staranność) i to wyłącznie z przyczyn niezależnych od niej zatrudnić nikogo nie była w stanie. Do zastrzeżeń dołączyła wydruki trzech ogłoszeń na portalach internetowych, które wygasły. Nie wskazywało to na podjęcie wszelkich działań mogących zapobiec nie osiągnięciu wskaźnika zatrudnienia.

Pisma spółki przesłanego w trakcie kontroli (22 marca 2021r.) nie można uznać, za niezwłoczne poinformowanie o trudnościach w realizacji projektu, które jak sama skarżąca podała pojawiać się zaczęły od 2017r.

Zgłoszone w tym zakresie przez spółkę zarzuty w skardze okazały się nieuzasadnione. Powyższe przyczyny rozpatrywane oddzielnie jak i łącznie nie dawały podstaw do uznania wystąpienia "siły wyższej". Wbrew zarzutom skargi w sprawie doszło do naruszeń procedury, które stanowiły nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. Zgodnie z tym przepisem nieprawidłowością jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Zgodnie z art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 stwierdzenie nieprawidłowości obliguje państwo członkowskie do nałożenia korekty finansowej. Zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy wdrożeniowej korekta finansowa oznacza kwotę o jaką pomniejsza się współfinansowanie UE dla projektu lub programu operacyjnego w związku z nieprawidłowością indywidualną lub systemową.

Dla stwierdzenia nieprawidłowości nie jest konieczne ustalenie powstania szkody. Wystarczające jest stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. W przedmiotowej sprawie organ słusznie uznał, że niezrealizowanie kluczowego wskaźnika rezultatu zakładającego utworzenie 5 nowych miejsc pracy stanowiące wykazane wyżej naruszenie jest kwalifikowane jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. i prowadzi do szkody w budżecie ogólnym UE, wynikającej z niecelowego wydatkowania środków finansowych, tj. wydatkowania ich na działania, które nie doprowadziły do realizacji celów w ramach założeń funduszy strukturalnych. Występujące w niniejszej sprawie naruszenie ma szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem. Szkoda ma w tym przypadku charakter szkody realnej poprzez finansowanie ze środków unijnych konkretnych wydatków, które nie przyczyniły się do osiągnięcia zamierzonego celu sformułowanego we wniosku o dofinansowanie tj. wzrostu zatrudnienia oraz zawartego w umowie wzrostu wskaźników produktu i rezultatu.

Korekta finansowa nałożona przez organ uwzględniła wagę i charakter naruszenia. Zastosowano miarkowanie określone w § 14 ust. 9 umowy o dofinansowanie. Spółka w wyniku zakończenia realizacji projektu wskaźnik "wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach" osiągnęła w wysokości 0 EPC, co stanowi 0% wartości zakładanej we wniosku o dofinansowanie. Organ w sposób prawidłowy dokonał interpretacji powyższego wskaźnika, wskazując, że nie została zwiększona całkowita liczba zatrudnionych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu zgodnie z wnioskiem i umową, a okoliczność ta została prawidłowo przeanalizowana i znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nieosiągnięcie wskaźnika rezultatu w minimum 50% wysokości zakładanej we wniosku o dofinansowanie skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 15% wydatków kwalifikowanych projektu, co zastosowano w niniejszej sprawie. Organ w sposób prawidłowy zastosował 15% korektę, prawidłowo ją obliczył i uzasadnił (k. 20 decyzji z 2 czerwca 2022r.).

Należy podkreślić, że każde stwierdzenie nieprawidłowości przez organ obliguje go do przeprowadzenia postępowania w sprawie zwrotu wypłaconego dofinansowania. W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 u.f.p. do zwrotu środków, organ nie bada więc winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary czy też udziału innych podmiotów w powstaniu sytuacji prowadzącej do zwrotu środków. Art. 207 u.f.p. wprowadza obligatoryjną sankcję w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, w postaci powstania obowiązku zwrotu środków pobranych nienależnie wraz z odsetkami. Sankcja ta ma charakter administracyjnoprawny, wobec czego nie mają do niej zastosowania reguły obowiązujące na gruncie odpowiedzialności cywilnoprawnej. Ustawa o finansach publicznych nie uzależnia nakazania zwrotu środków od rozwiązania umowy o dofinansowanie.

Postępowanie w sprawie przeprowadzono prawidłowo, uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie

Z uwagi na powyższe, sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.