Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 157/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. przez Zastępcę Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, orzeczono o zwrocie przez T. M. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnego za okres od dnia [...] do dnia [...] 2006 r. w kwocie brutto [...]- zł., w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu [...] r. do rąk E. M. (matki T. M.), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych.

W odwołaniu z dnia [...] 2006 r. E. M. wyraziła niezadowolenie z treści otrzymanej decyzji i wniosła o jej uchylenie. Zaakcentowała, że działa z upoważnienia jej syna T. M., który przebywa za granicą i w dniu [...] 2006 r. złożył w siedzibie Powiatowego Urzędu Pracy oświadczenie o wyjeździe za granicę.

Działający z upoważnienia Wojewody [...] Kierownik Oddziału Zamiejscowego w C. pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...], na podstawie art. 33 Kodeksu postępowania administracyjnego, wezwał E. M. do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego jej przez syna, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego wezwania, pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Następnie pismem z dnia [...] 2006 r. nr [...] ten sam Kierownik Oddziału Zamiejscowego w C., działając w trybie art. 36 § 1 K.p.a., przedłużył wyznaczony wcześniej termin do dnia [...] 2006 r. Doręczenie tego pisma nastąpiło w dniu [...] 2006 r. do rąk E. M..

W odpowiedzi na wezwanie E. M. w załączeniu do pisma z dnia [...] 2006 r. przesłała "kopię upoważnienia" udzielonego jej przez syna T. M., datowanego na dzień [...] 2006 r., do występowania w sprawach, które jego dotyczą oraz wniosła o przywrócenie terminu do rozpatrzenia odwołania. Zaznaczyła, że jest na rencie chorobowej i nie może się poruszać samodzielnie, dlatego nie mogła zgłosić się w wyznaczonym wcześniej terminie do urzędu.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 134 i art. 127 § 1 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania przez E. M. w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Podniósł, iż zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje tylko stronie postępowania tj. T. M., a nie jego matce. Zaznaczył, że pomimo stosownego wezwania E. M. nie przedstawiła pisemnego upoważnienia do reprezentowania strony w postępowaniu przed organem odwoławczym.

W skardze wniesionej do tut. Sądu E. M. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, domagała się jego zmiany i załączyła upoważnienie z dnia [...] 2006 r. do reprezentowania syna w jego sprawach, a także podtrzymała argumentację przytoczoną w odwołaniu z dnia [...] 2006 r., jak również we wniosku z dnia [...] 2006 r. wnosząc o merytoryczne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...]r. nr [...]. Zaznaczyła, że "stosowne dokumenty i upoważnienia" do działania w imieniu syna złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w C., jak również u Wojewody [...] w Placówce Zamiejscowej w C.. Ponownie akcentowała, że w związku z chorobą nie może się samodzielnie poruszać i wymaga opieki, dlatego "jeżeli nastąpiło uchybienie terminu", to prosi o jego przywrócenie oraz ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 z późn. zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), że ustalenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie ze wskazanymi przepisami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga musiała odnieść skutek, bowiem to orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji RP). Zatem obowiązkiem organów orzekających jest kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa. Jedną z podstawowych zasad jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Ponadto, na organie administracji ciąży obowiązek załatwienia sprawy w takim zakresie, aby prawa i interes strony nie były zbagatelizowane, co wynika z treści art. 8 i art. 9 K.p.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]. Jest to postanowienie formalne zamykające drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania.

Ocena legalności tego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd inne kwestie dotyczące istoty sprawy, na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 134 K.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu nie budzącego wątpliwości ustalenia czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał odwołanie skarżącej z dnia [...] 2006 r. za niedopuszczalne. Ustalił bowiem, że w dacie wniesienia odwołania oraz pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła w wyznaczonym terminie pisemnego pełnomocnictwa T. M. do jego reprezentowania w postępowaniu przed organem odwoławczym.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie miało zatem ustalenie kiedy skarżąca przedstawiła pełnomocnictwo datowane na dzień [...] 2006 r.

Zdaniem Sądu, brak jednoznacznego stanowiska organu administracji w tym zakresie i treść pisma skarżącej z dnia [...] 2006 r., w którym zaznaczyła, że "stosowne dokumenty i upoważnienia" do działania w imieniu syna złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w C., jak również u Wojewody [...] w Placówce Zamiejscowej w C. nie dają wystarczających podstaw do zaakceptowania zaskarżonego postanowienia.

Jednocześnie z wezwania Kierownika Oddziału Zamiejscowego w C. z dnia [...] r. nr [...] i pisma z dnia [...] 2006 r. nr [...] wynika, że termin złożenia żądanego pełnomocnictwa został przesunięty i mijał dopiero z dniem [...] 2006 r.

Okoliczności tej organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przy rozpatrzeniu sprawy, naruszając przez to art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

W tym miejscu podkreślić należy, że rozpoznawana sprawa jest związana z działaniami organu odwoławczego, podjętymi w sprawie prowadzonej przez tut. Sąd o sygn. akt IV SA/Gl 299/07, gdzie w przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się oryginał pełnomocnictwa datowanego na dzień [...] 2006 r. bez jakiejkolwiek urzędowej adnotacji (k-[...]).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest rozważań w zakresie ustalenia kiedy i w jaki sposób organ administracji zapoznał się z treścią pełnomocnictwa, chociaż były one niezbędne i miały bezpośredni wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Nadto, w powołanej już wcześniej sprawie prowadzonej przez tut. Sąd o sygn. akt IV SA/Gl 299/07 termin ten określono na dzień [...] 2006 r. Brak ustalenia rzeczywistej daty przedłożenia pełnomocnictwa datowanego na dzień [...] 2006 r. potwierdzają zarzuty skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...] 2006r., jak i treść skargi. Zaakcentować trzeba, że skarżąca wskazywała w nich, że urzędnicy organu administracji obu instancji byli poinformowani o tym dokumencie.

W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy, zgodnie z art. 81 K.p.a., był zobowiązany przed wydaniem postanowienia, na podstawie art. 134 K.p.a., umożliwić stronie wypowiedzenie się co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca powinna zatem wyjaśnić wszelkie aspekty związane z istotą sporu, wskazać kiedy i w jakich okolicznościach wykazała się przed organami administracji posiadanym pełnomocnictwem, datowanym na dzień [...] 2006 r.

Zdaniem Sądu ustalenie tej daty, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy, warunkować będzie podjęcie nowego rozstrzygnięcia w tej sprawie według wymagań określonych w art. 125 § 3 K.p.a., jak również zasadność wniosku o przywrócenie terminu do rozpoznania odwołania.

Na tę okoliczność dopuścić należy stosowne dowody zarówno dotyczące udostępnienia tego pełnomocnictwa, jak i jego przedłożenia, okazania bądź poinformowania o nim organu administracji. Dopiero na tej podstawie organ dokona oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyda stosowne rozstrzygnięcie. Z racji istnienia wskazanych wyżej uchybień, których usunięcie wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania poprawnych ustaleń, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, czym narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Zważyć należy, że nawet brak umocowania pełnomocnika nie przesądza o nieskuteczności czynności procesowej, gdyż - zgodnie z przepisami prawa cywilnego (art. 103 § 1 K.c.) - istnieje możliwość potwierdzenia czynności przez mocodawcę, sanująca dokonaną czynność niewłaściwie umocowanego pełnomocnika (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 335/00 Lex nr 55745 i WSA z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 615/05 Lex nr 232204).

W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia przepisów art. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 134 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwagi na charakter zaskarżonego aktu odstąpił od orzeczenia w przedmiocie jego wykonania na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.