Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1143/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 835/16 w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 835/16 oddalił skargę T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r.

nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika,

że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] orzekającą o skierowaniu skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B na badanie lekarskie w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie w sprawie wszczęto na wniosek Sądu Rejonowego dla K. Wydział XI Karny, który przesłał organowi dokumentację dotyczącą T. B., w postaci kopii karty dozoru oraz wniosków końcowych opinii psychiatrycznej, a także opinii sądowo-psychiatrycznej uzupełniającej, sporządzonej przez biegłych psychiatrów, na poczet postępowania karnego.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r.

nr [...] orzekł o skierowaniu skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B na badanie lekarskie

w celu ustalenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na otrzymane z Sądu Rejonowego dla K., Wydział XI Karny dokumenty, a także na dokumentację przesłaną organowi w dniu 5 marca 2015 r. ze Specjalistycznego Szpitala im. [...] oraz od lekarza S. M., o których dopuszczenie w poczet dowodów zabiegał skarżący w toku postępowania. W wyniku oceny zgromadzonego materiału dowodowego, wobec treści art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, Prezydent Miasta K. doszedł do przekonania, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego i w związku z tym, orzekł jak w decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania T. B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie ujawniły się uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, a świadczą

o tym stwierdzenia przedstawionej przez Sąd Rejonowy dla K. Wydział XI Karny opinii sądowo-psychiatrycznej (reakcje emocjonalne i afektywne są u niego nadmierne przedwczesne i słabo kontrolowane, zachowania mało refleksyjne, mało krytyczne). Sąd dostrzegł w trakcie postępowania, że skarżący ma trudności

w kontrolowaniu zachowania. Z karty czynności dozoru za czerwiec 2014 r. wynika,

że skarżący jest osobą nadpobudliwą, nieobliczalną i może stwarzać zagrożenie dla otoczenia i pomimo tego, iż zażywa leki psychotropowe prowadzi samochód. Z opinii psychiatrycznej z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, że skarżący ma zaburzenia zachowania i osobowości oraz charakteropatię.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję, T. B. zarzucił organom naruszenie art. 7 w zw. art. 80, art. 61 § 4, art. 9 i art.10, art. 11, art. 77 § 1, art. 76a § 1, art. 78 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie skarżącego, organy nie rozpoznały złożonych wniosków dowodowych i pomimo ustanowienia pełnomocnika, nie doręczały mu decyzji. Ponadto zarzucił niewłaściwe uzasadnienie decyzji oraz nierespektowanie praw osób z zaburzeniami psychicznymi.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 835/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

W rozważaniach Sąd pierwszej instancji wskazał, że analiza akt administracyjnych nie nasuwa wątpliwości, iż skarżący miał zagwarantowany czynny udział w toczącym się postępowaniu. Świadczy o tym jego aktywność w toku postępowania. W doręczaniu pism i decyzji na adres skarżącego, zamiast do pełnomocnika, nie można się dopatrzeć w ocenie Sądu takiego naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem kontrolowanych decyzji wobec zaistnienia przesłanki do wznowieniem postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy z protokołu z dokonanej czynności w toku postępowania

z dnia 2 grudnia 2014 r. jednoznacznie wynika, że to sam pełnomocnik wskazał "..żeby korespondencję kierować na nazwisko Ojca...", czemu zadośćuczyniły organy. Sąd uznał zatem, że organy doręczały decyzje pełnomocnikowi niejako na "adres do korespondencji", który był równocześnie adresem skarżącego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W myśl natomiast art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu

w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega między innymi osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami), wydanego przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli u kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie z kolei do treści art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania z urzędu na podstawie informacji

i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych

- art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a, lub na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami.

Sąd wskazał, iż z powyższych regulacji prawnych jednoznacznie wynika administracyjnoprawny nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu. Sąd podkreślił, że istotą postępowania administracyjnego w zakresie skierowania kierowcy na badanie lekarskie nie jest weryfikacja jego stanu zdrowia.

W ocenie Sądu I instancji, nie można zarzucić organom orzekającym niewłaściwej oceny materiału dowodowego. Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., że stwierdzone zachowania i zaburzenia oraz fakt zażywania leków psychotropowych mogą stwarzać zagrożenie dla życia skarżącego oraz innych uczestników ruchu drogowego, co uzasadnia skierowanie na badanie lekarskie. Wiadomości zawarte w udostępnionej organowi opinii sądowo-psychiatrycznej, czy innych wskazanych dokumentach, stanowią wiarygodną informację - co nie tylko może, ale i musi stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Od wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik T. B. domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu

w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym poniesionych przez skarżącego opłat i wpisów, jak również kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 600 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 145 § 1 pkt 4

i art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak zastosowania, w wyniku nieprawidłowej kontroli działalności organów administracji publicznej

art. 145 § 1 pkt 1 lit b) P.p.s.a., mimo iż zaskarżona decyzja była obarczona wadą będącą podstawą do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. na skutek dokonywania doręczeń do rąk skarżącego, nie zaś do ustanowionego w sprawie pełnomocnika;

2) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że zachodzą uzasadnione

i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przytoczonych wyżej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pełnomocnika skarżącego nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi WSA w Krakowie naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego przez brak ich zastosowania, mimo

że zaskarżona decyzja obarczona była wadą będącą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie odniesie się do zarzutu naruszenia prawa procesowego.

WSA w Krakowie odniósł się do zarzutu dotyczącego przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i prawidłowo ustalił, że 2 grudnia 2014 r. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego pełnomocnik T. B. – jego syn – wskazał, aby korespondencję kierować na nazwisko i adres ojca.

W toku postępowania skarżący miał zapewniony czynny udział w nim i Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego wobec skarżącego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Według utrwalonego już orzecznictwa przesłanka wystąpi też wtedy gdy organ prowadzi czynności z udziałem strony, która ustanowiła pełnomocnika, bez udziału pełnomocnika. Jednak wymieniona przesłanka nie wystąpiła w przedmiotowym postępowaniu i jak już Sąd zaznaczył na żadnym etapie postępowania nie naruszono praw strony i jej pełnomocnika do czynnego udziału w postępowaniu.

Nadto w skardze kasacyjnej podniesiono też naruszenie prawa materialnego,

tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia

2011 r. o kierujących pojazdami przez uznanie, że zachodzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego.

Stosownie do treści art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badanie z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych lub na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy.

Trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że z powyższych regulacji prawnych wynika jednoznacznie administracyjnoprawny nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.

WSA w Krakowie dokonał prawidłowej kontroli decyzji organów orzekających,

z których wynika, że stwierdzone zachowania i zaburzenia oraz fakt zażywania leków psychotropowych mogą stwarzać realne zagrożenia dla życia skarżącego oraz innych uczestników ruchu drogowego, co uzasadniało skierowanie na badania lekarskie.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a.