Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 594/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i 3, art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 190 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 35 par. 1-3, art. 107 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. [...] II SA/Po 594/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej pod nr KW [...], obręb [...], ark mapy [...], działki nr [...] i [...] o pow. [...]m2 w prawo własności.

Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem F. sp. z o.o., z [...]. do Prezydenta Miasta P. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej pod nr KW [...], obręb [...], ark mapy [...], działki nr [...] i [...] o pow. [...]m2 na podstawie przepisów ustawy z dnia [...]. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. 2012.83).

Organ I instancji ustalił, że [...] sp. z o.o jest podmiotem gospodarczym, osobą prawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]). F. sp. z o.o nabyła prawo użytkowania wieczystego w/w nieruchomości na podstawie umowy z dnia [...]. (rep A nr [...], notariusz H. S.) od J. B. i P. B.. J. B. i P. B. nabyli powyższe prawo dnia [...]. nr rep A [...] od "[...]" sp. z o.o.

Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. nabyło prawo użytkowania wieczystego od Przedsiębiorstwa [...] z siedzibą w [...] na podstawie umowy sprzedaży z [...]. (rep A nr [...] – notariusz D. D.), i to przedsiębiorstwo było użytkownikiem wieczystym nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy, tj. [...]. Zgodnie z powołanymi wyżej umowami nieruchomość zabudowana była budynkiem [...]. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym w dniu [...]. przez rzeczoznawcę majątkowego A. A. w/w nieruchomość zabudowana jest budynkiem [...]. Nieruchomość nie jest objęta aktualnie obowiązującym miejskim planem zagospodarowania przestrzennego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzone uchwałą Rady Miasta P. z dnia [...]. nr [...] nieruchomość określa jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej niskiej. Nieruchomość została zabudowana na podstawie stosownych pozwoleń obiektem o funkcji [...].

Uzasadniając organ I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 10 marca 2015r., sygn K 29/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011r.

Powołując się na treść art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) organ podał, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 83 ze zm.) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1.

W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie należy do żadnej z kategorii podmiotów, którym przysługuje obecnie uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Jako osoba prawna FPP sp. z o.o nie jest podmiotem, który może wystąpić z wnioskiem o przekształcenie tego prawa. Ponadto istnieje również wyłączenie przedmiotowe, ponieważ w/w nieruchomość zabudowana jest budynkiem [...], a zgodnie z art. 1 ust. 1 powoływanej ustawy z dnia 29 lipca 2005r. przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności polegające na błędnej interpretacji i nieprawidłowym zastosowaniu prawa materialnego polegającym na przyjęciu, że stronie skarżącej nie przysługuje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności,

2. art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu i przyjęciu, mimo braku takiej regulacji w ustawie, iż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych,

3. art. 7, art. 12 i art. 77 k.p.a. polegających na nieustaleniu okoliczności istotnych z punktu widzenia przepisów art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności,

4. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do organu, opieszale, w sposób nieuzasadniony odwlekając wydanie w sprawie decyzji,

5. art. 107 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób szablonowy, lakoniczny, uniemożliwiający rzeczową polemikę z poczynionymi przez organ ustaleniami.

W uzasadnieniu spółka podała, że wniosek o wydanie spornej decyzji został przez Skarżącą złożony ponad cztery lata temu, na tle zgoła odmiennego niż obecnie stanu prawnego. Tym samym w przedmiotowej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku przez Skarżącą. Podała, że pod rządami przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w brzmieniu sprzed nowelizacji będącej konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego spełnione zostały wszystkie przesłanki zdarzenia będącego przedmiotem regulacji prawnej przedstawionej w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy. Tym samym, również z uwzględnieniem zasad intertemporalnych w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, lecz w chwili istnienia zdarzenia prawnego leżącego u podstaw wydania zaskarżonych decyzji. Spółka podała, że wbrew twierdzeniom organu brak w regulacji art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jakiegokolwiek ograniczenia przedmiotowego. Spółka podniosła zarzuty przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania. Jej zdaniem w ten sposób organ I instancji pozbawił stronę praw i naruszył szereg przepisów k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podało, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza w praktyce konieczność oceny uprawnień użytkownika do przekształcenia na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011r. wprowadzającej niekonstytucyjne przepisy, które wyłączały z ustawowej podstawy uwłaszczenia przede wszystkim osoby prawne z wyłączeniem spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i tych osób prawnych, którym jako właścicielom lokali służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu.

Skarżąca jako spółka prawa handlowego nie jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie. Na nieruchomości nie znajdują się lokale mieszkalne, czego Skarżąca nie kwestionuje. W dacie 13 października 2005r. prawo użytkowania wieczystego przysługiwało Przedsiębiorstwu [...] z siedzibą w [...].

SKO podało, że w stanie prawnym po wydaniu wyroku, jak i przed wejściem w życie niekonstytucyjnych przepisów spółka nie mogła domagać się przekształcenia przysługującego jej prawa w tym trybie.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłości SKO podało, że jest to kwestia bez znaczenia dla merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w toku instancji. Przewlekłość mogła być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Gdyby nawet mogła być wcześniej wydana inna decyzja to nie zmienia to w żaden sposób oceny zaskarżonej decyzji albowiem ta w dacie jej wydania odpowiadała i odpowiada prawu obowiązującemu na ten dzień. Organ podał, że nie mógł rozstrzygając sprawę brać pod uwagę przepisów, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego jako niezgodne z ustawą zasadniczą. SKO podało, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie ogranicza się jedynie do powołania wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organ I instancji poświęcił orzeczeniu Trybunału dużo przestrzeni w swych rozważaniach, lecz niezaprzeczalnie skutki orzeczenia są dalekosiężne i wynik niniejszego postępowania w dużej mierze zdeterminowany jest konsekwencjami wyroku z 10 marca 2015r. SKO podkreśliło, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji jasno i precyzyjnie wskazał te elementy stanu faktycznego, które mają decydujące znaczenie dla zapadłego rozstrzygnięcia.

We wniesionej w terminie skardze spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie w jakim przyznaje prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym.

W uzasadnieniu spółka odnosząc się do zasady równości i sprawiedliwości społecznej wzmacniającą zasadę równej ochrony praw majątkowych podała, że nie jest sprawiedliwym traktowanie podmiotów, które złożyły wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w jednym czasie a rozstrzygnięcie organu wobec tych podmiotów jest odmienne. Osoba prawna, pozostająca w tej samej sytuacji prawnej, co skarżąca spółka, której wniosek złożony w tym samym czasie byłby rozpatrzony wcześniej – przed wydaniem wyroku TK z 10 marca 2015r., uzyskałaby inne rozstrzygnięcie. Jeżeli bowiem organ I instancji rozpatrzyłby wniosek skarżącej w rozsądnym czasie, rozstrzygnięcie byłoby prawdopodobnie innej treści. Spółka składając wniosek pozostawała w przekonaniu, że organ rozstrzygnie go w możliwie krótkim czasie i zgodnie z przepisami jakie obowiązywały w czasie gdy wniosek składano. Nie może budzić zaufania strony działanie organu nastawione na oczekiwanie zmiany przepisów, jak to miało miejsce w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016.1066 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego, a w razie stwierdzenia naruszenia przepisów, dokonania oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Ustalenia te sąd przeprowadza wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i w ich toku nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016.718 dalej powoływanej jako"p.p.s.a.").

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości lub w części następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.

Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji organów w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego [...] spółce z o.o. w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] (obręb [...], ark mapy [...], działki nr [...], [...] o pow. [...] m2.

Bezspornym w sprawie było ustalenie, że przedmiotowy grunt jest własnością Miasta P. oraz, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożyła osoba prawna [...] sp z o.o. wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego od [...]. (k. 23), która nabyła prawo użytkowania wieczystego na w/w nieruchomości od J. B. i P. B. na podstawie umowy z [...]. J. B. i P. B. nabyli powyższe prawo dnia [...]. od [...] sp. z .o.o. Z aktu notarialnego z [...]. (rep A [...], k. 274 -283 akt adm. ) wynika, że [...] sp. z o.o z siedzibą w [...] jest użytkownikiem wieczystym do dnia [...]. działek gruntu położonych w [...] na ulicy [...], oznaczonych numerami [...] i [...] o obszarze [...] ha oraz właścicielem budynku [...] numer [...], [...] o pow. [...]m2 stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, a wpis praw na rzecz spółki nastąpił na podstawie decyzji wojewody [...] oraz umowy spółki z 2002r. [...] sp. z o.o było więc użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości na dzień [...]., jak słusznie wskazał organ I instancji. SKO wskazało wprawdzie omyłkowo, że na ten dzień użytkownikiem wieczystym nieruchomości było Przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w [...] (wpisane do rejestru przedsiębiorstw państwowych nr [...]), błąd ten jednak nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynikało z aktu notarialnego z [...]. (k. 266 – 273 akt adm.) Przedsiębiorstwo to sprzedało przedmiotową nieruchomość [...]. a użytkownikiem wieczystym w 2005r. była spółka [...] sp. z o.o., tj osoba prawna, a na przedmiotowym terenie nie było wyodrębnionych lokali, których właścicielem byłaby ta spółka i z którymi związany byłby udział w użytkowaniu wieczystym gruntu, czego Skarżąca nie kwestionowała i nie podważyła. Przedmiotowo teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego [...] wynika, że tereny te przeznacza się pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną niską. Nieruchomość zabudowana została budynkiem [...] na podstawie stosownych pozwoleń.

Przedmiotowe postępowanie było zawieszone w okresie od [...]. do [...]. Z uwagi na wówczas obowiązujące przepisy w sprawie sporządzony był operat szacunkowy a zawieszenie postępowania nastąpiło z uwagi na toczące się postępowanie przed Komisją Europejską. Z akt administracyjnych nie wynika, by w tym okresie spółka wnosiła o podjęcie zawieszonego postępowania, czy też składała zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

Podstawą prawną do wydania kwestionowanej przed sądem administracyjnym decyzji stały się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. (t.j. Dz.U. 2012.83).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy Prezydent Miasta P. był właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku, który dotyczył nieruchomości stanowiącej własność Miasta P.. Zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej

W dacie złożenia wniosku przez Skarżącą obowiązywał (od 9.10.2011r. wprowadzony ustawą z 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. 2011.187.1110) przepis art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, który miał brzmienie:

1. Osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.

1a. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

1b. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste Polskiemu Związkowi Działkowców;

2) nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129);

3) nieruchomości, wobec których toczy się postępowanie administracyjne, mające na celu nabycie nieruchomości lub jej części pod inwestycję celu publicznego.

2. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić:

1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego;

2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

3. Z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

4. Przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r.

5. (uchylony).

Skarżąca spółka będąca osobą prawną wnosiła o uwzględnienie jej wniosku z dnia 9 lutego 2012r. na podstawie w/w treści art. 1 ust. 1 i 3 ustawy, co nie nastąpiło.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w aktualnym stanie prawnym stronie skarżącej, będącej osobą prawną przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowanie wieczystego nieruchomości, które to prawo nabyła od osób fizycznych w 2008r., którzy prawo to nabyli w 2006r. od osoby prawnej Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o, będącego użytkownikiem wieczystym nieruchomości na dzień wejścia w życie ustawy, tj. 13.10.2005r.

Wniosek o przekształcenie był rozpatrywany w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) i po wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. K 29/13, który istotnie modyfikuje rozumienie obecnego brzmienia art. 1 ustawy przekształceniowej.

Decyzja w niniejszej sprawie zapadła w dniu [...] marca 2016r. Do Trybunału Konstytucyjnego zostały wniesione trzy wnioski: Rady Miasta P. z [...] 2012 r., Rady Miasta S. z [...] 2012 r. oraz Rady Gminy U. M. z [...] 2012 r. o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji rozszerzającej krąg podmiotowy i przedmiotowy możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 marca 2015r. (sygn. K 29/13) orzekł, że "Art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto:

a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji,

b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji".

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zmiana wprowadzona w przepisach art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przez ustawę zmieniającą, rozszerzającą katalog podmiotów uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, narusza art. 2 Konstytucji RP (zasadę sprawiedliwości społecznej), ponieważ kreuje dla wybranej grupy podmiotów niczym nieuzasadniony przywilej kosztem uszczuplenia majątku publicznego, także państwowego. Trybunał Konstytucyjny uznał, że nie można wskazać celu, któremu ma służyć rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do uwłaszczenia. Nie charakteryzują się one żadnymi cechami wspólnymi, a zatem nie sposób ustalić racji uprzywilejowania tych podmiotów przez ustawodawcę kosztem własności publicznej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, wprowadzone rozszerzenie podmiotowe nie ma żadnego uzasadnienia konstytucyjnego i obejmuje przypadkową grupę podmiotów, które w celu prowadzenia działalności gospodarczej zawarły umowy użytkowania wieczystego i które dokonało się kosztem mienia publicznego, uszczuplając możliwości finansowe państwa. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny odnosząc się do skutków tego wyroku, stwierdzenie zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z art. 2 Konstytucji RP świadczy o braku podstawy prawnej dla przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skutek ten jest ograniczony do sytuacji, gdy do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z 2011 r., czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia. Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w ustawie o przekształceniu z 2005 r., w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.

Z uwagi na powyższe w pierwszej kolejności ustalić należało, czy Skarżącej (osobie prawnej) przysługiwało uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110).

Ustawa przekształceniowa według stanu prawnego sprzed nowelizacji (art.1) umożliwiała dokonanie przekształcenia osobom fizycznym, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.

Ponadto o przekształcenie mogły wnosić osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po 13 października 2005 r., oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

Nadto przekształcenia mogły żądać osoby fizyczne, które 13 października 2005 r. były użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

- w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed 5 grudnia 1990 r.,

- na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: dekret). Tym podmiotom uprawnienie przysługiwało niezależnie od przeznaczenia nieruchomości oraz nawet wówczas, gdy prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po 13 października 2005 r.

Jedynymi zatem osobami prawnymi, którym przed nowelizacją ustawy przekształceniowej przysługiwało prawo żądania przekształcenia użytkowania wieczystego we własność, były osoby prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży oraz osoby prawne będące ich następcami prawnymi.

F. sp. z o.o . jako spółka prawa handlowego, w katalogu tych podmiotów nie mieściła się, jako że nie jest spółdzielnią mieszkaniową, a na przedmiotowej nieruchomości nie było wyodrębnionych lokali stanowiących jej własność.

Według prawidłowych ustaleń organu na dzień 13 października 2005 r. (data wejścia w życie ustawy o przekształceniu) użytkownikiem wieczystym nieruchomości obejmującej przedmiotową działkę była, jak to już zaznaczono, osoba prawna. Zatem skarżący nabywając prawo użytkowania wieczystego wskazanej działki stali się następcami prawnymi osoby prawnej.

Przed nowelizacją ustawy przekształceniowej z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogły również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.tj. osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego i spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. F. sp. z o.o jako osoba prawna nie była następcą prawnym podmiotów wskazanych w ust 2 art. 1 ustawy sprzed nowelizacji w 2011r. Nie była następcą prawnym spółdzielni mieszkaniowej ani osób fizycznych i prawnych będących właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego. Powyższych ustaleń skarżąca nie kwestionowała.

W ocenie Sądu, skarżąca Spółka do kręgu podmiotów uprawnionych z mocy powołanych wyżej przepisów ustawy przekształceniowej bez wątpienia nie należy, co oznacza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Tym samym Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podzielił zarzutów skargi oraz przedstawionego w niej stanowiska odnośnie wykładni przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia zasad równości czy sprawiedliwości społecznej w zakresie nierównego traktowania podmiotów, którym organ "zdążył" wydać decyzję przez opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego a Skarżącą spółką. Przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie przedmiotowa sprawa a nie inne sprawy, nadto wydanie decyzji na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne mogło skutkować wznowieniem postępowania (art. 145 a § 1 kpa), czego Skarżąca przy formułowaniu swoich zarzutów pod uwagę nie wzięła. Skarżąca opierała swe żądanie, na uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, przepisach prawa, które tym samym nie mogą być stosowane przez sądy i organy administracji publicznej także w odniesieniu do stanów faktycznych, tak jak w niniejszej sprawie, sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału. Uznany za niekonstytucyjny przepis winien być traktowany jako sprzeczny z prawem od samego początku, to jest od daty wydania danego aktu normatywnego, bądź wejścia w życie przepisu prawnego, którego domniemanie konstytucyjności zostało przez Trybunał obalone. Nie pozwala to przyjąć, że Skarżącej przysługuje maksymalnie ukształtowana ekspektatywa nabycia prawa z dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia, co oznacza, że dokonując oceny regulacji prawnych mających zastosowanie w sprawie, organ i sąd administracyjny winien uwzględnić wpływ wyroku Trybunału Konstytucyjnego, powodujący utratę mocy obowiązującej norm uznanych za niekonstytucyjne. Z sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i uzasadnienia tego orzeczenia, jednoznacznie wynika charakter przedmiotowego wyroku, który powoduje zmianę stanu normatywnego, wyrok ten deroguje niekonstytucyjne regulacje z art. 1 ust. 1 i 3 u.p.p.u.w. z systemu prawa. Wbrew wywodom odwołania i skargi, nie działa w tej sytuacja zasada lex retro non agit, przyjmuje się bowiem jednoznaczny zakaz dalszego stosowania niezgodnej z Konstytucją regulacji, z uwzględnieniem wyjątku wynikającego z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP w przypadku odroczenia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, który w sprawie nie miał miejsca.

Stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym użyte w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP określenie "moc powszechnie obowiązująca" wyroków Trybunału Konstytucyjnego przybliża walor wyroków Trybunału do źródeł prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie dotyczącym kręgu adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia – implementacji (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2328/12 opubl. w Lex nr 1572495).

Z powyższych względów nie ma podstaw do uwzględnienia ochrony prawnej, jakiej domaga się skarżąca, powołując się na naruszenie przez organ zasad równości i sprawiedliwości społecznej.

Długotrwale toczące się postępowanie w kwestiach wpadkowych, nawet powodujące rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem terminów wynikających z art. 35 § 1 – 3 k.p.a., także nie stanowi podstawy do podjęcia decyzji na podstawie oczekiwanego przez stronę stanu prawnego. Terminy załatwiania spraw, o których mowa w k.p.a., mają charakter instrukcyjny dla organu prowadzącego postępowanie, tak więc ich uchybienie nie może determinować ostatecznej treści rozstrzygnięcia. Stąd też bezsporne jest, że Spółce F. sp. z o.o.. – jako osobie prawnej w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie przysługiwało żadne prawo podmiotowe do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a wskazane przez nią grunty nie były zagospodarowane w sposób umożliwiający w drodze wyjątku uwzględnienie wniosku wobec aktualnego brzmienia art. 1 ust. 1 i 3 ustawy przekształceniowej.

Sumując Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy materialnoprawne, w brzmieniu uwzględniającym treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane także zgodnie z regułami postępowania administracyjnego, po wszechstronnym i wnikliwym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a argumentacja organów została wyrażona w pełnym uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. odpowiadały prawu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.