Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 490/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 4 pkt 4 , art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 roku sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Starosta P. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 1482, zwanej dalej: ustawa), ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: Kpa) orzekł o utracie przez T. K. (zwanego dalej: skarżący) statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2019 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 33 ust. 4ca ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy (zwanym dalej: PUP) w dniu [...] lipca 2019 r., zaś dnia [...] sierpnia 2019 r. poinformował drogą elektroniczną, że nie był w stanie przybyć do P. na dzień 29 lipca i stawić się w PUP nie ze swojej winy.

Kolejno organ wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granicą lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy bezrobotny, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa traci status bezrobotnego.

Kolejno Starosta stwierdził, że o powyższym skarżący został poinformowany pismem urzędu z [...] sierpnia 2019 r. Z analizy sprawy wynika natomiast, że skarżący nie stawił się w urzędzie w wyznaczonym terminie, natomiast o przyczynie niestawiennictwa poinformował Urząd bez zachowania terminu 7 dni. Przyczyna niestawiennictwa podana przez skarżącego tj. "nie z mojej winy", nie może zostać uznana za zasadną. Uzasadniona przyczyna niestawiennictwa to bowiem okoliczności natury obiektywnej, niezależnej od woli bezrobotnego, a więc przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, co do zasady zdarzenie nagłe, którego nie mógł przewidzieć i zapobiec jego negatywnym następstwom. Jednocześnie podana przyczyna winna być udokumentowana i przedstawiona w wyżej wskazanym terminie 7 dni.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący wskazując, iż nie godzi się z nią w całości i wnosi o jej uchylenie.

W uzasadnieniu żądania skarżący podniósł, iż brak stawienia się w dniu [...] lipca 2019 r. w PUP, nie wynikał z jego winy, ani celowo powziętego zamiaru nie stawienia się z powodu własnego kaprysu, a z powodu przebywania poza P. (w innym kraju, bez ponoszenia kosztów) celem poszukiwania pracy we własnym zakresie. Zdaniem skarżącego było to skutkiem rażącego zaniechania Starosty i PUP w postaci nie podejmowania żadnych realnych czynności celem zaoferowania skarżącemu pracy zgodnej z jego kwalifikacjami zawodowymi oraz z uwzględnieniem jego sytuacji społeczno-socjalnej.

Skarżący podniósł także, że brak wcześniejszego poinformowania PUP o braku możliwości stawienia się przez skarżącego w dniu [...] lipca 2019 roku w PUP również nie wynikał z jego winy ani kaprysu, a z powodu braku możliwości uczynienia tego za pośrednictwem poczty elektronicznej i poczty drukowanej, a to z uwagi na brak dostępu do nich oraz brak środków na opłacenie do nich dostępu, albowiem nie przyznano mu zasiłku dla osoby bezrobotnej. Skarżący wskazał również, że nie posiada telefonu komórkowego, a z powodu braku przyznania zasiłku dla osób bezrobotnych nie posiadałby środków na opłacenie korzystania z telefonu.

Skarżący zarzucił organom brak wyrozumiałości dla jego sytuacji oraz wskazał, że o braku stawienia się w wyznaczonym dniu poinformował niezwłocznie w wiadomości e-mail dnia [...] sierpnia 2019 r. tuż po rannym powrocie z zagranicy.

Ponadto w jego ocenie decyzja nie została mu skutecznie doręczona, do wskazanej przez niego skrytki pocztowej. Odebrał ją dopiero osobiście stawiając się w siedzibie PUP w dniu [...] marca 2020 r.

Skarżący wniósł także o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, zwanej dalej: Kpa) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o pozbawieniu T. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2019 r. na okres 120 dni.

Organ II instancji wskazał, że po analizie akt sprawy potwierdził, że zaskarżona decyzja Starosty wysłana została w dniu [...] września 2019 r. na adres skrytki pocztowej podanej przez stronę w dniu rejestracji jako adres do korespondencji oraz na adres e-mail znajdujący się w aktach sprawy. Przesyłka z decyzją nie została przekazana do skrytki pocztowej adresata. Koperta zawierająca decyzję w sprawie została zwrócona do urzędu wraz z adnotacją o treści: "brak podstawy prawnej do wykonania usługi". Bezpośrednio po dokonaniu przez pocztę zwrotu korespondencji, PUP nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego przyczyny nieprzekazania przesyłki do skrytki - wyjaśnienia w sprawie zostały poczynione dopiero po ponownym zarejestrowaniu strony w urzędzie. W aktach sprawy znajduje się korespondencja e-mail z okresu od [...] marca 2020 r. do [...] marca 2020 r. prowadzona przez PUP z przedstawicielem poczty, w sprawie przyczyn nieprzekazania przesyłek adresowanych do T. K. na jego skrytkę pocztową. Jak wynika z informacji przekazanych przez pocztę, za pośrednictwem skrytki pocztowej mogą być doręczone przesyłki wyłącznie nadane w trybie: postępowania cywilnego, postępowania podatkowego, postępowania sądowo-administracyjnego, natomiast w przypadku wysłania pism urzędowych, mogą być one wysłane do skrytki pocztowej jedynie z tzw. "zwykłym" - żółtym potwierdzeniem odbioru.

Ze względu na powyższe ustalenia, w ocenie Wojewody, brak jest możliwości uznania, że decyzja Starosty z dnia [...] września 2019 r. została stronie doręczona prawidłowo, zgodnie z przepisami Kpa. Wobec tego organ przyjął, że odwołanie zostało złożone w terminie i przystąpił do jego rozpatrzenia.

Kolejno organ wywodził, że po merytorycznym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że o utracie statusu osoby bezrobotnej przez Pana T. K. z dniem [...] lipca 2019 r. orzeczono zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu organ przytoczył podstawy prawne w postaci art. 33 ust. 3 oraz ust. 4 pkt 3 ustawy podkreślając, że bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia zaś statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw.

Zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy bezrobotny, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granica lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie za granica lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednego roku kalendarzowego.

Na tle powyższych przepisów Wojewoda wywodził, że T. K. w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna, tj. w dniu [...] marca 2019 r. potwierdził na druku "Oświadczenia osoby bezrobotnej rejestrującej się w PUP", że został pouczony, iż bezrobotny ma obowiązek zawiadomienia PUP o zamiarze pobytu za granicą lub pozostawaniu w innej okoliczności powodującej brak gotowości do pracy. Nadto, w tym samym dniu został pouczony, że niestawienie się w wyznaczonym terminie wizyty i brak powiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa będzie stanowić podstawę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Podkreślono, że T. K. potwierdził odbiór jednego egzemplarza druku ,,Oświadczenia(...)." Wobec powyższego, w ocenie Wojewody, należy stwierdzić, iż został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach jakie przysługują osobie bezrobotnej.

Analiza akt sprawy pozwala także, według organu II instancji, na stwierdzenie, że strona przyjęła do wiadomości termin obowiązkowego stawiennictwa wyznaczony na dzień [...] lipca 2019 r. Wyznaczona data jest czytelna, nieopatrzona skreśleniami, obok niej widnieje własnoręczny podpis T. K..

Powołując się kolejno na orzecznictwo sądowe organ wywodził, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. W rachubę mogą wchodzić nagłe przeszkody, na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź itp. (wyrok NSA w Warszawie z 09.11.2009 r. I OSK 422/09).

Wojewoda podkreślił, że wyjazd za granicę bez wcześniejszego zgłoszenia tego faktu w PUP, nie może być uznany za nagłą przeszkodę w dotarciu na obowiązkową wizytę. T. K. nie udokumentował w jakikolwiek sposób faktu wyjazdu w terminie, w którym wyznaczono obowiązkową wizytę w PUP. Tymczasem zgodnie z zapisami ustawy, bezrobotny jest zobowiązany do takiego zorganizowania swoich zajęć by wypełnić ciążące na nim obowiązki, między innymi te dotyczące informowania o wyjeździe powodującym brak gotowości do podjęcia pracy lub zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP. Skarżący mógł poinformować o wyjeździe, bądź przyczynie niestawiennictwa osobiście, telefonicznie, faksem lub poprzez wysłanie wiadomości e-mail.

Odnosząc się do wyjaśnień strony, dotyczącej braku możliwości przekazania PUP informacji w formie elektronicznej, organ wskazał, że na podstawie akt sprawy ustalono, że T. K. wielokrotnie korzystał z poczty elektronicznej w sprawach urzędowych np.: w celu złożenia odwołania od decyzji administracyjnej ([...] marca 2019 r.), w sprawie oferty pracy ([...] kwietnia 2019 r.), składania wyjaśnień przyczyny niestawiennictwa ([...] czerwca 2019 r., [...] września 2019 r.). Wobec powyższego, nie można uznać, że kontakt w formie elektronicznej jest dla strony całkowicie niedostępny. Nadto, w przypadku braku możliwości kontaktu z PUP w formie elektronicznej lub telefonicznej, strona mogła osobiście w siedzibie Urzędu zgłosić wyjazd powodujący brak gotowości do pracy. Tymczasem strona nie skorzystała z żadnej z wyżej wymienionych form kontaktu w celu poinformowania PUP o zaistniałej sytuacji powodującej niemożność stawiennictwa w Urzędzie, pomimo, że została prawidłowego pouczona o sposobie informowania o wyjeździe powodującym brak gotowości do pracy i o przyczynie niestawiennictwa w dniu wyznaczonym.

Wojewoda akcentował, że rejestrując się jako osoba bezrobotna, strona musi poddać się pewnym rygorom związanych z tym faktem. Status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w PUP, na podstawie złożonego wniosku, a więc z własnej inicjatywy. Wobec tego należy stwierdzić, iż jest to dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nie przestrzeganie wywołuje określone prawem skutki. Istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika bowiem z samego faktu braku źródła dochodów lecz ustawodawca powiązał te uprawnienia ze stosowną aktywnością osoby pozostającej bez takich źródeł w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła. Jedną z form takiej aktywności jest zaś potwierdzenie gotowości do podjęcia zatrudnienia w dniu obowiązkowej wizyty w Urzędzie.

Wobec powyższych ustaleń, w ocenie Wojewody, nie można uznać, że T. K. przedstawił właściwe usprawiedliwienie swojej nieobecności w PUP. Tylko bowiem przyczyny, których bezrobotny, przy zachowaniu należytej staranności nie mógł pokonać, mogą usprawiedliwić niestawiennictwo w PUP, w dniu wyznaczonej wizyty. Końcowo organ poinformował, że w celu uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub nieodpłatnej mediacji, należy zgłosić się do najbliższego punktu takiej pomocy w powiecie. Informację o najbliższym punkcie bezpłatnej pomocy prawnej można uzyskać w starostwie powiatowym, urzędzie gminy, urzędzie miasta, stronach internetowych ww. urzędów lub stronie internetowej darmowapomocprawna.ms.gov.pl. W przypadku zaś złożenia przez stronę skargi na decyzję organu II instancji, stronie przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie dla niej zawodowego pełnomocnika.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył T. K. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Podtrzymując argumentację z odwołania skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie: art. 32 ust. 1 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej: Konstytucja RP) wskazując, że w jego ocenie pracownicy PUP nierówno traktują osoby bezrobotne, które nie mogą stawić się w określonym terminie i nie mają możliwości wcześniejszego powiadomienia to tym, decyzją uznaniową przyjmują, czy w ich subiektywnej ocenie, w różny sposób znana im lub nie znana im osoba bezrobotna, odpowiednio wykazała brak możliwości nawiązania kontaktu z nimi i bezradność w tym zakresie - czy nieodpowiednio, a ustawa nie precyzuje co należy rozumieć przez brak takiej możliwości stojącej po stronie osoby bezrobotnej i z czym to ma być związane.

Skarżący wniósł o to, by sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o rozpoznanie zgodności lub niezgodności przepisu powodującego utratę zasiłku dla bezrobotnych przez osobę, która nie ze swojej winy nie mogła wcześniej poinformować o tym, że nie będzie w stanie stawić się na wizytę dokładnie w określonym terminie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Ustanowiona w sprawie pełnomocnik z urzędu, uzupełniając skargę w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2021 r., wskazała że wnosi o uchylenie decyzji organów obu instancji, przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, jak i podniosła następujące zarzuty:

I. Istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz wadliwe rozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, które jest niepełne oraz nie przedstawia całości stanu sprawy, a ponadto nie odnosi się do wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu z dnia [...] marca 2020 r.;

II. Istotne naruszenie prawa materialnego:

- art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy w zw. z art. 2 oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP przez niewłaściwą, nieusprawiedliwioną okolicznościami przedmiotowej sprawy zawężającą wykładnię polegającą na przyjęciu, że bieg siedmiodniowego terminu zawartego w dyspozycji normy zawartej w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy rozpoczyna się od daty wyznaczonego stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, a nie od daty ustania usprawiedliwionej przyczyny niestawiennictwa,

- art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez przyjęcie, że zastosowana wobec skarżącego sankcja jest adekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z, podczas gdy zastosowana przez organ sankcja nie jest adekwatna do tego celu,

- art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy przez przyjęcie, że termin do podania uzasadnionej przyczyny nieobecności w urzędzie pracy jest w każdym przypadku liczony od dnia nieobecności i na jego bieg nie mają wpływu obiektywne, niezależne od bezrobotnego przyczyny,

- art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy przez jego błędne zastosowanie i pozbawienie skarżącego statusu bezrobotnego w sytuacji, gdy nie zostały spełnione ku temu odpowiednie przesłanki,

- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie spełniał kryteriów pozwalających uznać go za osobę bezrobotną,

- naruszenie obowiązku prounijnej wykładni przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności zgodnej z celami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (We) Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 33 ust. 3 zd. 1 ustawy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stosownie natomiast do art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawianie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Powołany przepis przewiduje zatem w stosunku do bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, sankcję pozbawienia statusu bezrobotnego w zależności od ilości niestawiennictw, tj. na: 120 dni w przypadku pierwszego niestawiennictwa, 180 dni w przypadku drugiego niestawiennictwa oraz 270 dni w przypadku trzeciego i kolejnego niestawiennictwa.

W świetle powyższych regulacji bezrobotny może uniknąć utraty statusu bezrobotnego w związku ze swym niestawiennictwem w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy jedynie wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki: (1) bezrobotny powiadomi urząd pracy w ciągu 7 dni od dnia, w którym miał się stawić, o przyczynie swego niestawiennictwa oraz (2) wskazana przyczyna niestawiennictwa będzie uzasadniona.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że nie doszło do ziszczenia żadnej z wymienionych przesłanek. Z akt sprawy wynika, że skarżący miał stawić się w PUP [...] lipca 2019 r. O terminie tym wiedział, gdyż został o im poinformowany na poprzedniej wizycie [...] czerwca 2019 r. Skarżący nie stawił się [...] lipca 2019 r. na umówioną wizytę. Dopiero [...] sierpnia 2019 r. przesłał do PUP wiadomość e-mail, z której wynika, że. "nie ze swojej winy nie był w stanie przybyć do P. na dzień [...] lipca i stawić się w PUP" (k. 57 akt administracyjnych). Skarżacy nie wskazał jednak żadnych okoliczności, które by usprawiedliwiały jego niestawiennictwo, ograniczając się jedynie do podania takiej lakonicznej informacji. Ponadto uczynił to upływie 7 dniowego terminu.

Co jednak najbardziej istotne podana przez skarżącego przyczyna niestawiennictwa "nie z mojej winy" nie może być uznana za "uzasadnioną" w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy nie zawierają choćby przykładowego katalogu "uzasadnionych przyczyn" niestawiennictwa i nie wyjaśniają, co należy pod tym pojęciem rozumieć. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że taka przyczyna musi być możliwa do weryfikacji. Przede wszystkim jednak za uzasadnioną przyczynę może być uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, nie spowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę, uniemożliwiającą zgłoszenie się przez zainteresowanego w urzędzie pracy. Jako przykłady przyczyn uzasadniających niestawiennictwo w orzecznictwie podaje się m.in. nagłą (niespodziewaną) chorobę, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji lub inne nagłe zdarzenie typu pożar, powódź. Za uzasadnione przyczyny nie uznaje się natomiast okoliczności powstałych z winy bezrobotnego, choćby tylko na skutek jego lekkomyślności czy niedbalstwa, które polega na niedołożeniu należytej staranności (por. wyroki NSA z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 942/10 i z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1821/06; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 469/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 148/10; wyrok WSA w Kielcach z 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 214/10, publ. CBOSA).

Poza lakoniczną wiadomością e-mail skarżący nie podał żadnych okoliczności, ani nie przedstawił żadnego dowodu, który świadczyłby o tym, że zaistniały przyczyny uniemożliwiające mu wizytę w urzędzie. Dopiero w odwołaniu skarżący wskazał, że przyczyną tą był wyjazd za granicę celem poszukiwania pracy, ale i ta okoliczność nie została poparta żadnymi dowodami. Nadto Sąd podziela zdanie organów, że wyjazd za granicę nie może być uznany za nagłą i niespodziewaną przyczynę. Przede wszystkim jednak z odwołania wynika, że skarżący wrócił do P. w dniu wyznaczonej wizyty, wobec czego mógł jeszcze przed wyjazdem poinformować PUP o braku możliwości stawienia się na umówioną wizytę.

Odnosząc się zaś do stanowiska pełnomocnika skarżącego zaprezentowanego w piśmie procesowym z [...] marca 2021 r., Sąd nie neguje tego, że nieodpłatny wyjazd za granicę celem poszukiwania pracy jest z pewnością okazją, z której warto skorzystać, niemniej jednak obowiązkiem skarżącego było poinformowanie, np. mailem, telefonicznie, pocztą, osobiście Urzędu Pracy o tym wyjeździe. Konsekwencją tego zaniechania była zaś utrata statusu osoby bezrobotnej.

Należy przy tym zauważyć, że skarżący został pouczony o przysługujących prawach oraz obowiązkach nałożonych na bezrobotnego, w tym m.in. o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych przez Urząd terminach, o obowiązku powiadomienia Urzędu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa oraz o skutkach niedopełnienia tych obowiązków. Potwierdza to własnoręczny podpis skarżącego złożony w dniu rejestracji na dokumencie:, "Karta rejestracyjna bezrobotnego - oświadczenie bezrobotnego", gdzie zawarto pouczenie (wytłuszczonym drukiem) o obowiązku stawiennictwa na wyznaczone wizyty i powiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, pod rygorem utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżący podpisał ten dokument [...] marca 2019 r. (k. 2 akt administracyjnych). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący był świadomy ciążących na nim obowiązków oraz konsekwencji wynikających z ich niewypełnienia.

Nieusprawiedliwione niestawiennictwo skarżącego w urzędzie, które świadczy o braku gotowości do podjęcia zatrudnienia, uzasadniało pozbawienie go statusu bezrobotnego na okres 120 dni na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 w związku z pkt 3 lit. a ustawy. W tym miejscu Sąd wskazuje, że adnotacja o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego na okres 120 dni została wskazana dopiero w decyzji Wojewody, niemniej jednak brak tej informacji w decyzji organu I instancji nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia. Już ze wspomnianego wyżej pouczenia wynikało, że w przypadku jednorazowego niestawiennictwa skarżący utraci status osoby bezrobotnej na okres 120 dni.

Analiza akt i wydanych w tym postępowaniu administracyjnym decyzji nie wskazuje, aby w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniałyby ich uchylenie. W szczególności w sprawie nie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organ należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Organ zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia, a następnie poddał go wnikliwej analizie i ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 33 ust. 3 i ust. 4 pkt 4 ustawy W ocenie Sądu, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, organy dokonały prawidłowej wykładni. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA termin na dokonanie powiadomienia o przyczynie niestawiennictwa we właściwym urzędzie pracy liczony powinien być od dnia wyznaczonego stawiennictwa, jednakże w określonych przypadkach uzasadnionych okolicznościami sprawy dopuszcza się liczenie przedmiotowego terminu od momentu ustania przyczyny niestawiennictwa uniemożliwiającej także dokonanie powiadomienia, co pozostaje bez wpływu na materialnoprawny charakter tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 30.10.2020 sygn. I OSK 1139/20, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie nastąpił taki określony przypadek pozwalający na liczenie tego terminu od dnia ustania przeszkody niestawiennictwa.

Końcowo Sąd wskazuje, odnosząc się do pisma procesowego pełnomocnika, że nikt nie czynił skarżącemu zarzutu, że jako osoba bezdomna, znajdująca się w trudnym położeniu, podjął się poszukiwania pracy na własną rękę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest jednak ocena, czy skarżący wywiązał się z przyjętych na siebie obowiązków tj. uczestnictwa w zaplanowanych wizytach i zgłoszenia absencji w terminie 7 dni opuszczenia terminu umówionej wizyty. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący z tych obowiązków się nie wywiązał, co skutkowało pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.