Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 444/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-01-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust.7, art. 54
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7. art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] A. i P. S., skierowanym do Prezydenta Miasta P., złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na terenie działki nr [...] ark. [...] obręb [...] w P. przy ul. [...].

Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

W dniu [...] r. A. L. – właściciel sąsiedniej nieruchomości zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., iż rozbudowa budynku przy ul. [...] prowadzona jest niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Zdaniem A. L. odstępstwa dotyczą postawienia ściany budynku z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy należącej do niego działki sąsiedniej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...]. Nr [...] zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy i przebudowy przedmiotowego obiektu. Uzasadniając wydaną decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podkreślił, iż w toku postępowania ustalił, że w przedmiotowym obiekcie pod częścią rozbudowaną inwestor wykonał podpiwniczenie, powiększając powierzchnię użytkową kondygnacji piwnicy o [...] m2, a przez to kubaturę obiektu o około [...] m3. Organ wskazał, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym m.in. kubatury, jest istotnym odstępstwem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę.

Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. umorzył postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w toku postępowania przeprowadzone zostały czynności kontrolne, w toku których stwierdzono spór pomiędzy właścicielami nieruchomości nr [...] i [...] przy ul. [...] w P., dotyczący przebiegu granicy międzysąsiedzkiej. Mając na uwadze powyższe w toku postępowania uzyskano sporządzony przez uprawnionego geodetę protokół wznowienia granic z dnia [...] r. oraz szkic polowy wznowienia granic. Organ podkreślił, że z wykonanych pomiarów i przedstawionych szkiców rzutu parteru i piętra jednoznacznie wynika, że dla ścian realizowanej przebudowy i rozbudowy budynku położonego przy ul. [...] została zachowana odległość od granicy nieruchomości nr [...]. Organ ustalił, że ściany z otworami okiennymi znajdują się w odległości [...] m, ściany bez otworów okiennych w odległości [...] m, zaś wysunięta płyta balkonowa w odległości [...] m. od granicy nieruchomości nr [...]. Ustosunkowując się do zarzutów A. L. organ wskazał, iż podnoszona przez niego okoliczność, iż odległość od wskazanej i oznaczonej przez geodetę granicy do ściany w poziomie parteru usytuowanej na nieruchomości nr [...] wynosi [...] m nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na odmienne ustalenia uprawnionego geodety. Nadto organ podniósł, że nie zasługuje na uwzględnienie żądanie A. L. dotyczące powtórnego przeprowadzenia czynności kontrolnych na przedmiotowej budowie, gdyż pomiary w celu wznowienia granic odbywały się w czasie, gdy wykonane zostały już elementy konstrukcyjne realizowanej rozbudowy. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji wskazano, że wykonanie ocieplenia ścian budynku okładziną styropianową nie narusza przepisów o odległościach miedzy ścianami budynku, a granicą działki. Dokonując pomiarów tychże odległości nie uwzględnia się bowiem grubości tynków i okładzin zewnętrznych. na zasadzie wynikającej z dyspozycji § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ I instancji podkreślił również okoliczność, że na podstawie dostarczonej przez A. L. dokumentacji fotograficznej ustalił, że otwory w ścianie na poziomie parteru na nieruchomości nr [...], przy ul. [...] zamurowane są pustakami szklanymi.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. uchylił z urzędu własną decyzję z [...] r. o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy i przebudowy przedmiotowego obiektu i umorzył postępowanie zakończone wniesieniem sprzeciwu. Uzasadniając wydaną decyzje organ wskazał, że wykonanie dodatkowej piwnicy wbrew zatwierdzonemu projektowi budowlanemu nie narusza żadnych norm prawnych, co uzasadniałoby wydanie nakazu doprowadzającego stan faktyczny do zgodności z prawem. Dlatego zastosowanie przepisu art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016) jest zbędne, a postępowanie w celu jego zastosowania byłoby bezprzedmiotowe.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] r. Nr [...] odwołanie złożył A. L., zarzucając zaskarżanej decyzji błędne ustalenia faktyczne dotyczące odległości spornego budynku od granicy działek oraz błędy w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. L. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając wydaną decyzję organ II instancji stwierdził, iż w sytuacji gdy inwestor posiada decyzję pozwolenia na budowę, a w trakcie budowy dokonał odstępstw od warunków tej decyzji bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, właściwy organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm). Organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o zmianie pozwolenia na budowy, a tym samym organ I instancji prowadząc postępowanie nie wyjaśnił jednoznacznie, poprzez rzetelne zebranie materiału dowodowego, czy rozbudowy i przebudowy budynku dokonano zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Nadto organ I instancji nie wskazał dokładnie na czym polega zarówno przebudowa, jak i rozbudowa budynku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku położonego w P., przy ul. [...]. Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że dokonane przez inwestorów odstępstwa od pozwolenia na budowę dotyczą wyłącznie rozbudowanej części budynku, a przy realizacji przebudowy istniejącej części budynku mieszkalnego inwestorzy nie dokonali żadnych odstępstw. Organ wskazał, iż podtrzymuje ustalenia faktyczne ustalone w toku dotychczasowego postępowania, dotyczące odległości spornej budowli od granicy działki. Nadto Organ I instancji wskazał, że przedmiotowe postępowanie rozszerzono o ustalenia dokonane w związku z postępowaniem w sprawie zawiadomienia o zakończenie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, przy ul. [...] w P., zrealizowanego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta P. Organ wskazał, że zgodnie z rysunkami powykonawczymi wykonanymi przez kierownika budowy, inwestorzy dokonali jedynie nieistotnych odstępstw polegających na tym, iż na parterze rozbudowanej części budynku zrezygnowali w pomieszczeniu kuchni z otworu okiennego i wykonali ścianę pełną z pustakami ściennymi szklanymi, na piętrze zaś zmniejszyli jedno z okien w elewacji zachodniej, jak również wykonali podpiwniczenie pod częścią rozbudowywaną, co powiększyło powierzchnię użytkową piwnicy o [...] m2. Jak wskazał organ I instancji zgodnie z dyspozycją przepisu art. 36a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) powyższych odstępstw nie można uznać za istotne. Dlatego też nie wymagały one uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Dokonując tych odstępstw inwestor nie naruszył żadnych przepisów i zgodnie z art. 57 ust. 2 ustawy powołanej ustawy złożył do zawiadomienia o zakończeniu budowy rysunki obrazujące odstępstwa, przez co wywiązał się z ciążących na nim obowiązków.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] r. odwołanie złożył A. L., zarzucając zaskarżanej decyzji błędy w ustaleniach faktycznych, a także błędne i stronnicze sporządzenie uzasadnienia faktycznego.

Po rozpoznaniu złożonego przez A. L. odwołania W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...]. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), skoro w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jednakże z akt sprawy wynika, że inwestor wykonał piwnicę pod częścią rozbudowaną, co skutkowało powiększeniem powierzchni użytkowej piwnicy o [...] m2, w parterze rozbudowanej części budynku zrezygnowano w pomieszczeniu kuchni z otworu okiennego i wykonano ścianę pełną z pustakami ściennymi szklanymi oraz na piętrze rozbudowanej części budynku zmniejszono okno w elewacji zachodniej. Zdaniem organu odwoławczego zmiany dokonane przez inwestora stanowią istotne odstąpienia, a ich realizacja była możliwa dopiero po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organ II instancji podkreślił, że uzgodnienia z kierownikiem budowy oraz stosowne zapisy w dzienniku budowy nie mogą być traktowane jako potwierdzenie legalności wykonania powyższych zmian. Nadto Organ II instancji wskazał, że w protokole kontroli z dnia [...] r. umieszczono zapis, iż zostanie przeprowadzona kolejna kontrola po przedstawieniu przez inwestora dokumentu jednoznacznie określającego rozgraniczenie działek. Na podstawie dostarczonych dokumentów, lecz bez przeprowadzenia kontroli, organ I instancji w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, iż odległość spornej elewacji od granicy działki wynosi [...] m. Natomiast w piśmie z dnia [...] r. ten sam organ stwierdził, że różnica w zachowaniu odległości od granicy wynosi [...] cm. Z powyższego wynika, że przeprowadzenie stosownej kontroli w ustalonym zakresie, wydaje się być zasadne.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., na podstawie art. 104 i 105 kpa (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie odstępstwa od pozwolenia na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku. Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał, że w toku postępowania przeprowadzono w dniu [...] r. kontrolę w sprawie jednoznacznego określenia spornej granicy. W trakcie kontroli dokonano pomiaru odległości pomiędzy granicą nieruchomości przy ul. [...], a ścianą w poziomie parteru. Wyniki pomiaru różniły się od wyników pomiarów z dnia [...] r. jedynie o 2 cm, co według oświadczenia geodety mieści się w granicach błędu. Nadto organ I instancji wskazał, że dokonane przez inwestorów odstępstwa od pozwolenia na budowę polegające na zamianie otworu okiennego w kuchni na ścianę pełną z pustakami ściennymi szklanymi, wykonanie podpiwniczenia pod częścią rozbudowywaną oraz zmniejszenie jednego z okien elewacji zachodniej zgodnie z dyspozycją przepisu art. 36a ust. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nie są istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego i jako takie nie wymagały one uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Pismem z dnia [...] r. odwołanie od powyższej decyzji złożył A. L. Odwołujący zarzucił organowi I instancji, iż ten nie uwzględnił faktu, że ściana dobudowanej części budynku oddalona jest od granicy z sąsiednią działką o [...] cm, co wynika z przeprowadzonych pomiarów w dniu [...] r. Biorąc pod uwagę, że ściana zawiera okładzinę zewnętrzną w postaci tynku o grubości [...] cm, odległość konstrukcyjnej części ściany budynku wynosi [...] m, a tym samym jest niezgodna z przepisami prawa budowlanego. Ustalenia te pozwalają stwierdzić, że pomiary dokonane uprzednio przez uprawnionego geodetę zostały sporządzone wadliwie. W tym kontekście niezrozumiałe jest twierdzenie organu I instancji jakoby pomiary dokonane w dniu [...] r. potwierdziły pomiary dokonane w dniu [...] r. z różnicą 2 cm, co mieści się w granicach błędu. Jak wynika ze szkicu polowego odległość ta wynosi [...] m, zaś z na podstawie pomiarów z [...] r. [...] m. Tym samym różnica wynosi 6 cm, a nie – jak twierdzi organ – 2 cm. Ponadto błąd pomiaru geodezyjnego nie może mieć wpływu na zgodność ustalonej odległości z przepisami prawa budowlanego.

Nadto odwołujący podniósł, że zgodnie z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. odległość między budynkami i terenowymi urządzeniami budowlanymi mierzy się w miejscu najmniejszego oddalenia, przy czym dopuszcza się przyjmowanie wymiarów bez uwzględniania grubości tynków i okładzin zewnętrznych. Przepis nie wskazuje zatem, że dopuszczenie jest uwzględnienia grubości okładzin zewnętrznych przy pomiarach pomiędzy budynkiem a granicą działki. Zastosowany na przedmiotowym budynku jako ocieplenie styropian nie jest poza tym okładziną zewnętrzną. Tym samym umorzenie postępowanie było niecelowe.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...]. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydaną decyzję organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:

- 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

- 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej działki.

W przedmiotowej sprawie odległość od ściany wypełnionej pustakami do granicy działki wynosi [...] m. Zaznaczyć należy, że wypełnienie przedmiotowej ściany luksferami pozbawiło ją otworu okiennego i otworu drzwiowego (§ 232 pkt 6 powołanego rozporządzenia). Tym samym odległość tej ściany od granicy nie powinna być mniejsza niż 3 m.

Nadto organ wskazał, że skoro płyta balkonowa oraz poręcze nie zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, to niewłaściwe jest nakazywanie ich rozbiórki tylko dlatego, że zdaniem odwołującego się są "niepotrzebne" lub "psują widok".

Na powyższą decyzję pismem z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. L. Zaskarżanej decyzji skarżący zarzucił, iż organ I i II instancji w toku prowadzonego postępowania koncentrował się jedynie na problemie odległości od granicy działki jedynie ściany parteru, pomijając zbadanie odległości od granicy działki ściany I piętra, w której to ścianie znajdują się okna oraz drzwi balkonowe. Skarżący podkreślił, że zmiana grubości ocieplenia z [...] cm na [...] cm. spowodowała to, że ściana budynku na pierwszym piętrze znajduje się w odległości [...] m od granicy działki, a nie jak pierwotnie planowano w odległości [...] cm. Niemniej jednak, zdaniem skarżącego, wskazana odległość nie spełnia warunków technicznych. Nadto skarżący wskazał, że na pierwszym piętrze budynku znajduje się płyta balkonowa o szerokości [...] metra. Skarżący podniósł, że z rozporządzenia wynika, że płyta balkonowa nie powinna wystawać na odległość większą niż 1 m poza obrys prawidłowo usytuowanej ściany. Jednak skoro ściana na pierwszym piętrze usytuowana jest zbyt blisko granicy, to również płyta balkonowa nie spełnia warunków technicznych. Ponadto nawet dostosowanie spornej ściany do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie na piętrze otworów okiennych i drzwiowych nie spowoduje, że płyta [...]-metrowa płyta balkonowa będzie zgodna z warunkami technicznymi, ponieważ w myśl przepisu rozporządzenia szerokość płyty balkonowej wystającej ze ściany od strony granicy może mieć szerokość do 0,5 m i to pod warunkiem, że stanowi okap lub gzyms.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] r., wydanym w sprawie o sygn. akt: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P..

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zaskarżana decyzja nie odpowiada stawianym jej wymogom z art. 107 § 3 kpa poprzez niepełność, to jest brak praktycznie jakichkolwiek motywów rozstrzygnięcia.

Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie zawarł w swojej decyzji rozważań, co do przesłanek z art. 105 § 1 kpa i od obowiązku tego, z uwagi na treść przepisów art. 15 i art. 138 § 1 kpa, nie zwalnia organu odwoławczego okoliczność, iż postępowanie przed nim stanowi w istocie postępowanie drugoinstancyjne.

Nadto uchylając zaskarżaną decyzję Sąd podniósł, iż organ odwoławczy nie odniósł się do przesłanek zawartych w art. 50 ust. 1 i 51 ust. 1 prawa budowlanego. które są podstawą prawną działań organów nadzoru mających doprowadzić do zgodności z prawem, a które to przepisy stanowiły podstawę wszczęcia niniejszego postępowania.

Organ odwoławczy nie rozważył również szczegółowo wpływu na przebieg przedmiotowego postępowania decyzji z dnia [...] r. Nr [...] mocą której uchylono decyzję o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy i przebudowy i umorzono postępowanie co do sprzeciwu.

Zdaniem Sądu decyzja organu odwoławczego winna w sposób jednoznaczny przesądzić, czy uchylenie decyzji o sprzeciwie i umorzeniu co doń postępowania wyklucza czynności z art. 51 ust. 1 pkt 3 , ust. 4, które w warunkach art. 50 ust. 1 pkt 4 mają doprowadzić do zgodności z prawem stwierdzonych, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Sąd wskazał również na konieczność rozważenia przez organ odwoławczy instytucji zawiadomienia właściwego organu o przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego z art. 54 prawa budowlanego.

W konkluzji Sąd podkreślił, że powyższe uchybienia stanowią także naruszenie przepisów art. 7,8,11 i 77 § 1 kpa.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] r.

Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy stwierdził. że w dniu [...] r. do siedziby Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania wpłynęło zawiadomienie inwestora o zakończeniu rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P., przy ul. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji zgłosił sprzeciw wobec powyższego zawiadomienia, jednakże decyzją z dnia [...] r. decyzję tę uchylił i umorzył postępowanie w sprawie. Zdaniem organu II instancji powyższe oznacza, iż dokonano skutecznego zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy i przebudowy w/w obiektu budowlanego i nie zachodzą przeszkody co do legalnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku. Nadto organ wskazał, że w odniesieniu do obiektu, który jest legalnie użytkowany błędem jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a tym samym postępowanie należy umorzyć w myśl art 105 § 1 kpa. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu rozbudowy i przebudowy, a przedmiotowy obiekt jest legalnie użytkowany, zatem nie ma podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy, które mają zastosowanie w przypadku, gdy obiekt jest w trakcie budowy. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym jest umorzenie postępowania w sprawie odstępstwa od pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego.

Od wskazanej decyzji pismem z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. L.

W złożonej skardze skarżący zarzucił organowi II instancji, iż w prowadzonym postępowaniu pominął kwestię odległości okien i drzwi balkonowych, a także płyty balkonowej na wysokości I piętra budynku, od granicy nieruchomości, a tym samym nie rozpatrzył starannie stanu faktycznego.

Nadto skarżący zarzucił błędne zastosowanie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego. Skarżący podniósł, że z uwagi na nieskuteczne, zdaniem skarżącego, zawiadomienie o zakończeniu budowy możliwym jest przeprowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i 51 prawa budowlanego. Skarżący podniósł, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy budowa prowadzona była zgodnie z projektem oraz przepisami prawa budowlanego. Skarżący podkreślił, że skoro w trakcie budowy dokonano istotnych odstępstw od projektu i przepisów prawa budowlanego, to złożone zawiadomienie o zakończeniu budowy uznać należy za nieskuteczne.

Skarżący podniósł, iż inwestor dokonał zmiany w stosunku do projektu, a zmiana ta dotyczy elewacji budynku, co jego zdaniem stanowi o istotności odstępstwa od zakładanego projektu.

W konkluzji skargi skarżący stwierdził, że obiekt budowlany użytkowany jest nielegalnie, zatem zasadnym jest przeprowadzenie postępowania w oparciu o właściwe przepisy prawa budowlanego.

Formułując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W niniejszej sprawie rozważenia wymagała zasadność prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane w warunkach art. 50 ust. 1 pkt 4 tegoż prawa.

Podkreślenia wymaga, że tryb postępowania przewidziany w art. 50, 51 cytowanej ustawy prawo budowlane zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wszczynane jest zatem jedynie w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu sprzecznego z przepisami prawa.

W sytuacji gdy roboty budowlane wykonywane były na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, stan zgodny z prawem oznacza stan zgodny z obowiązującą decyzją administracyjną. Wynika to z zasady domniemania legalności i prawidłowości decyzji wydanych, a nie podważonych.

Decyzja ostateczna korzysta z domniemania mocy obowiązującej (art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego), a organ administracji publicznej, który ją wydał jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Ustalenie zgodności bądź niezgodności wykonanych robót budowlanych z decyzją o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą dalsze konsekwencje.

Jeżeli roboty budowlane są zgodne z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, to nie może mieć bezpośredniego zastosowania art. 51 prawa budowlanego, gdyż obiektu tego nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Jest on bowiem zgodny ze stanem prawnym, co potwierdza właściwa i obowiązująca decyzja.

Prawomocna decyzja administracyjna może zostać wzruszona jedynie w trybie przewidzianym przez ustawę m.in. instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności decyzji.

Odmiennie przedstawia się sytuacja, gdy prowadzone bądź wykonane roboty odbiegają w sposób istotny od ustaleń warunków pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ nadzoru obowiązany jest podjąć działania przewidziane w art. 51

ust. 1 prawa budowlanego. Przy czym rodzaj ingerencji uzależniony jest od tego, czy roboty są w trakcie realizacji czy też zostały już wykonane.

W wypadku wykonania robót istotnie odbiegających od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę działania organu ograniczają się do:

- wydania nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego

- nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Tego rodzaju ograniczenia przewiduje przepis art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, stanowiąc iż przepisy ustęp 1 pkt 1 i 2 oraz ustęp 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49 b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

W ocenie Sądu zastosowaniu instytucji z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 do zrealizowanych robót istotnie odbiegających od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę nie stoi na przeszkodzie fakt przyjęcia zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku (zgłoszenie o rozpoczęciu użytkowania), uregulowanego w przepisie art. 54 prawa budowlanego.

W świetle przepisów prawa budowlanego przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości, dopóki nie zostanie podważona.

Decyzja ostateczna korzysta też z domniemania mocy obowiązującej (art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Z kolei brak jest podstaw prawnych by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania budynku i przyjęciu takiego zawiadomienia przez właściwy organ przypisać moc sanującą wszelkie odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę.

W przepisach prawa budowlanego ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ wykonania robót, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz do nałożenia przez ten organ w drodze decyzji obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Identycznie przyjęły Sądy w następujących sprawach: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19.10.2007 r. (IIOSK 1425/06), w wyroku z dnia 31.01.2001 r. (IISA/Gd 2451/98), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 20.06.2007 r. (IISA/Rz 1064/06), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia30.05.2006 r. (IISA/Op 218/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 12.02.2007 r. (IISA/Lu 608/06), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 22.11.2007 r. (IISA/Wa 1461/07).

W niniejszej sprawie organ zaniechał przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego uznając, że brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania w tym trybie w sytuacji, gdy obiekt jest legalnie użytkowany w związku ze skutecznym zawiadomieniu o zakończeniu rozbudowy.

Mając na względzie przedstawione wyżej rozważania nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu. W istocie bowiem mimo, iż obiekt w rozbudowanej i przebudowanej części użytkowany był legalnie, rozważenia wymagały stwierdzone istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę. W świetle instytucji z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowanego dopiero gdyby organ nadzoru budowlanego w następstwie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że wykonane roboty nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien umorzyć postępowanie, albowiem wówczas przepis art. 51 prawa budowlanego nie daje mu materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się.

Na podkreślenie zasługuje, iż w niniejszej sprawie Sąd zgodził się z organem, że zgłoszenie do użytkowania obiektu w rozbudowanej i przebudowanej części zostało przyjęte przez organ, albowiem w istocie decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. uchylił z urzędu własną decyzję z dnia [...] r. o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy i przebudowy przedmiotowego obiektu i umorzył postępowanie zakończone wniesieniem sprzeciwu.

Decyzja z dnia [...] r. stała się prawomocna.

Stwierdzić należy zatem, iż organ w niniejszej sprawie nie podjął z urzędu wszelkich niezbędnych kroków, by dokładnie wyjaśnić i załatwić niniejszą sprawę, tak jak nakazywał to przepis art. 7, 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stąd zaskarżoną decyzję należało uchylić mając na względzie art. 145 § i pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ winien mieć na względzie poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania.

W szczególności zaś winien wziąć pod uwagę, iż w świetle art. 51 ust. 7 przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 mają zastosowanie do robót już wykonanych w warunkach art. 50 ust. 1, w tym w warunkach pkt.4 tego ustępu. Nadto iż przyjęcie bez sprzeciwu zgłoszenia obiektu do użytkowania przesądzając o legalności użytkowania, nie wyłącza dopuszczalności stosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 do robót już wykonanych w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę.

Jak w punkcie II orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej ustawy.

/-/ B. Kamieńska /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz